Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1471/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 71
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2007 r.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z (...) maja 2007r. utrzymał w mocy decyzję własną z (...) marca 2007r. o odmowie F. B. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z (...) grudnia 1961r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z (...) maja 1961r. w sprawie przejęcia na własność Państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej o powierzchni 26,11 ha, położonej w miejscowości M., powiat T., zapisanej w tom I KW (...) jako własność F. B. syna F. (młodszego) i K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż rozpoznaje sprawę ponownie, czyli po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 maja 2004r., sygn. akt IV SA 810/03 i przy uwzględnieniu oceny prawnej w nim wyrażonej. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż nieruchomość rolna o powierzchni 26,11 ha, położona w M., stanowiąca własność F. B., przekazana została przez niego i jego ojca we władanie Państwa już w 1952r. bez wydania ze strony organu przejmującego żadnego aktu administracyjnego o przejęciu tej nieruchomości i przywołania podstawy prawnej. W takim władaniu pozostawała w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. z 1989r., nr 10, poz. 56)., tj. w dniu 5 kwietnia 1958r. Zatem przejęcie tej nieruchomości na własność Państwa nastąpiło orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z (...) maja 1961r. w trybie obowiązujących wówczas przepisów art. 9 ust. 1 i 3 (po zmianach art. 16) cytowanej ustawy. Sytuację powyższą - według organu - potwierdzają dokumenty znajdujące się w teczce akt nr III Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T., tj. pismo F. B. starszego i F. B. młodszego z (...) marca 1957r. określone jako prośba o zwrot gospodarstwa rolnego położonego w M. adresowane do Ministerstwa Rolnictwa, z

którego treści wynika, iż w roku 1952 pod naciskiem władz administracyjnych pierwszej instancji F. B. starszy zmuszony został do oddania swojego gospodarstwa w zagospodarowanie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. Następnie w piśmie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z (...) czerwca 1961r. stwierdzono wprost, że w sprawach dotyczących nieruchomości rolnych położonych w M. nie wydano żadnych orzeczeń o ich przejęciu w zagospodarowanie w trybie dekretu z dnia 9 lutego 1953r. Kolejnymi dowodami potwierdzającym tę sytuację jest treść pisma PPRN w T. z (...) września 1961r., które znajduje się w teczce nr III akt PPRN oraz pismo nr 11 akt drugiej instancji (Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych - WBGiTR), stanowiące zeznanie czterech świadków zeznających dla użytku sądowego, pod odpowiedzialnością karną, z którego wynika że F. B. został zmuszony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. do złożenia wniosku o przekazaniu gospodarstwa rolnego w użytkowanie Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu w S.

Natomiast - zdaniem organu - w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego przejęcie spornej nieruchomości rolnej we władanie Państwa na podstawie dekretu z dnia 30 marca 1945r. o przymusowym zagospodarowaniu użytków rolnych, dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz dekretu z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych. Podsumowując organ stwierdził, iż wobec niewydania żadnej decyzji administracyjnej o przejęciu gospodarstwa rolnego F. B. w zagospodarowanie, w sytuacji gdy ówcześnie obowiązujące przepisy nie przewidywały możliwości przejścia na rzecz Państwa z mocy prawa, uprawnionym jest stwierdzenie o braku podstaw prawnych do przyjęcia, że nieruchomość rolna w M. w dniu (...) kwietnia 1958r. była we władaniu Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych, jak twierdzi strona.

F. B. w skardze na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (...) maja 2007r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił:

- rażące naruszenie art. 157 § 1 K.p.a. w zw. z art. 65. § 1 K.p.a. przez organ z racji

rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności pomimo swoje niewłaściwości w sprawie,

- rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 8 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich kroków potrzebnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- rażące naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowania niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego przez ich niezastosowanie.

Skarżący zaprzeczył twierdzeniom organu i powołanym na ich poparcie dowodom z dokumentów jakoby przejęcie na podstawie art. 9 ust. 1 ww ustawy było zgodne z prawem. Zarzucił organowi nieustosunkowanie się do pism wskazywanych przez Sąd w wyroku z 13 maja 2004r., tym samym niestwierdzenia czy pisma te zawierają nieprawdziwe informacje, poprzestając na twierdzeniu niewydania w tym zakresie żądnej decyzji administracyjnej. Według strony zgodnie z dekretem z dnia 30 marca 1945r. o przymusowym zagospodarowaniu użytków rolnych do odebrania właścicielowi posiadania gruntów rolnych nie było konieczne wydanie żadnej decyzji administracyjnej. Także dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych zezwalał prezydium powiatowej rady narodowej na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiącej własność osoby, która nie była wykonawcą narodowych planów gospodarczych. Okoliczność, iż skarżący składał wraz z ojcem wnioski o zwrot nieruchomości, nie mogą być wystarczającą podstawą do stwierdzenia, iż wcześniej przekazał dobrowolnie swoją nieruchomość w zagospodarowanie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Tym bardziej, iż nie zostały przez organ przedstawione żadne dokumenty świadczące o tym "dobrowolnym" przekazaniu nieruchomości na rzecz Państwa.

Rażącego naruszenia postępowania skarżący dopatruje się także w naruszeniu przepisów postępowania w toku postępowania zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia (...) maja 1961r., z racji przeprowadzenia tego postępowania bez wiedzy i uczestnictwa skarżącego, gdyż cała korespondencja w sprawie kierowana było do F. B. (ojca), który nie był właścicielem nieruchomości, a co za tym idzie nie był stroną w sprawie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - związany zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. Uznał, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (...) maja 2007r. i poprzedzająca ją decyzja z (...) marca 2007r., naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Po pierwsze, należy podkreślić, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z (...) grudnia 1961r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z (...) maja 1961r., korzystającego z przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 K.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ich zaistnienie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Przesłanką stwierdzenia nieważności rozważaną na gruncie przedmiotowej sprawy było wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex 51233). Dlatego też, w tezie wyroku NSA z 12.12.1988r. (II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". Rozważając wystąpienie bądź niewystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa należy zawsze oddzielać od rażącego naruszenia prawa przypadki naruszenia prawa spowodowane wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem.

Po drugie zaskarżona decyzja jest wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 maja 2004r., sygn. akt IV SA 810/03. Wyrokiem tym uchylono decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (...) lutego 2003r. i poprzedzającą ją decyzję z (...) lutego 2002r., mocą której odmówiono stwierdzenia nieważności opisanych w stanie sprawy aktów administracyjnych. Okoliczność ta oznacza, iż organy administracji rozpoznające sprawę po wyroku uchylającym ww decyzje - stosownie do art. 153 P.p.s.a. - były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże orzeczeniu Sądu Administracyjnego. Związanie to odnosi się także do Sądu orzekającego obecnie w sprawie.

W powołanym wyroku Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, iż organ:

- nie zbadał, czy kwestionowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. nr 17, poz. 71),

- nie rozważył twierdzeń skarżącego, że przekazanie nieruchomości Instytutowi S. nastąpiło na podstawie dekretu z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych oraz nie wyjaśnił zajmowanego stanowiska, iż do przedmiotowej nieruchomości nie miały zastosowania przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych,

- nie ocenił kontrolowanej decyzji w kontekście treści dwóch dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z (...) czerwca 1958r. stanowiącego odpowiedź na pismo F. B. w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w M. oraz pisma Powiatowej Rady Narodowej w T. z (...) stycznia 1958r., z którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość została przekazana Instytutowi S. na podstawie przepisów dekretu z 9 lutego 1953r.

Podsumowując Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie wystąpienia przy przejmowaniu spornej nieruchomości przesłanek wyłączających takie przyjęcie zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. Jeżeli wskazane przez Sąd dokumenty okażą się niewystarczające, wówczas obowiązkiem organu będzie poszukiwanie innych materiałów archiwalnych, które pozwolą na pełną ocenę legalności kontrolowanej decyzji.

W świetle powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - jako organ rozpoznający sprawę - powinien mieć na względzie dwie podniesione wyżej okoliczności, mianowicie tą, iż sprawa toczy się w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i tą, że jest związany - stosownie do art. 153 P.p.s.a. - oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przedstawionym wyżej orzeczeniu Sądu.

W ocenie Sądu - w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając zaskarżoną decyzję w sprawie, jak słusznie również podniósł skarżący, dopuścił się naruszenia art. 153 P.p.s.a., przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w ww wyroku Sądu Administracyjnego jaki zapadł w sprawie co do dalszego postępowania, które miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. Nie dostosowując się do oceny prawnej i wskazań Sądu organ ponownie naruszył zasady ogólne postępowania, jak i zasady postępowania dowodowego, w szczególności art. 7 K.p.a., którego realizacji służy m.in. przepis art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., nadto art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży nieruchomości państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. nr 17, poz. 71) nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne. Przepis ustępu 1 - według ustępu 2 cytowanego przepisu - nie dotyczy gruntów wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957r. o uchyleniu dekretu z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U., nr 39, poz. 173) oraz gruntów objętych we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952r., nr 4, poz. 31). Według twierdzeń skarżącego, sporna nieruchomość została przejęta na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a następnie przekazana Instytutowi S. na podstawie dekretu z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych.

Z dokumentów, które według wytycznych Sądu zawartych w wyroku z 13 maja 2004r. był obowiązany ocenić organ zgodnie z regułami postępowania dowodowego, wynikało iż przedmiotowa nieruchomość w dniu wejścia w życie mogła nie podlegać przejęciu na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r., ale ocenienie tej okoliczności spoczywało na organie. I tak w piśmie z (...) czerwca 1958r. stwierdzono, iż "omawiana nieruchomość przejęta została przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. we wrześniu 1952r. i z kolei przekazana do zagospodarowania Instytutowi S. w M. w czasie kiedy obowiązywały przepisy dekretu z dnia 30 marca 1945r. o przymusowym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U.Nr 11 ,poz. 59). Dekret ten został uchylony dekretem z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U. Nr 11, poz. 40). W związku z tym, że nieruchomość ta przejęta w czasie obowiązywania przepisów dekretu z dnia 30 marca 1945 r. przeszła pod działanie dekretu z dnia 9 lutego 1953r." Natomiast z pisma z (...) stycznia 1958r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość została przekazana Instytutowi S. na podstawie przepisów dekretu z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U. Nr 11, poz. 40). Ocena tych dowodów miała miarodajne znaczenie dla sprawy w kontekście zarzutu skarżącego dotyczącego rażącego naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r., z racji ewentualnego podpadania nieruchomości pod wyłączenie z przejęcia o jakim stanowił art. 9 ust. 2 ww ustawy.

Organ odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanych w postępowaniu nadzwyczajnym aktów. Oparł się w tym względzie na czterech dokumentach, mianowicie pismach z (...) marca 1947r., (...) czerwca 1961r., (...) września 1961r i nr 11, z których wywiódł, iż F. B. przekazał Państwu nieruchomość M. bez żadnego aktu administracyjnego o charakterze władczym pozbawiającym go prawa do władania swoją własnością, tak więc do dnia (...) kwietnia 1958r. nieruchomość ta została objęta władaniem Państwa i we władaniu tym pozostawała, zatem podlegała przejęciu na własność Państwa na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958r. Z kolei stwierdził brak dokumentów, które dowodziłyby przejęciu spornej nieruchomości rolnej we władanie Państwa na podstawie dekretu z dnia 30 marca 1945r. o przymusowym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U. nr 11, poz. 59), dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, czy dekretu z dnia 9 lutego 1953r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych.

Powyższe dowodzi, iż organ zamiast trzymać się ściśle wytycznych ówcześnie orzekającego Sądu, nie wyjaśnił i nie rozpatrzył całokształtu materiału sprawy w sposób kwalifikujący się do ostatecznego rozstrzygnięcia. Zajętego przez siebie stanowiska nie oparł na całościowej analizie akt sprawy. Z materiału dowodowego sprawy wybrał tylko te dowody z dokumentów (do tego dwóch z nich, tj. pisma z (...) marca 1957r. i (...) września 1961r., brak w aktach sprawy), które przemawiają za zasadnością twierdzeń organu . Zaś całkowicie pominął te dowody, które przeczą stanowisku organu, czy poddają je w wątpliwość. Również oznacza to, iż w ogóle nie ocenił kontrolowanych decyzji w kontekście ww pism, tj. z (...) czerwca 1958r. i (...) stycznia 1958r., co miał wykonał zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z 13 maja 2004r.

Przedstawione działanie organu, oprócz naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego, stanowi także naruszenie kolejnej z zasad postępowania administracyjnego, mianowicie zasady przekonania z art. 11 K.p.a., przez niewyjaśnienie stronie przesłanek rozstrzygnięcia. Największe znaczenie dla realizacji tej zasady ma właściwe uzasadnienie decyzji administracyjnej, które winno być tak zredagowane, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Z aktu administracyjnego, który otrzymuje strona powinno jasno wynikać jakie ustalenia faktyczne poczynił organ i przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jakimi w tym względzie kierował się przesłankami oraz jakie przepisy zastosował do dokonanych ustaleń. Zawłaszcza w uzasadnieniu faktycznym winno się wskazać konkretne fakty, które uznaje się za udowodnione, dowody na których się w tej materii opiera, oraz przyczyny, z powodu których innym przeprowadzonym dowodom (z powołaniem się na nie) odmawia wiarygodności i mocy dowodowej. Tymczasem uzasadnienie sformułowane przez organ odwoławczy pod żadnym względem nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a.

Podsumowując Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pomimo jasnych wytycznych Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 13 maja 2004r., nie przeprowadził postępowania, które doprowadziłoby do wszechstronnego, nie budzącego wątpliwości, wyjaśnienia stanu sprawy sprowadzającego się do wykazania, że treść załatwienia sprawy wyrażona w aktach będących przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym stanowi zaprzeczenie lub nie stanu prawnego sprawy. Innymi słowy, czy przejęcie majątku F. B. na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. nastąpiło bądź nie z rażącym naruszeniem prawa.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego jakoby wniosek o stwierdzenie nieważności rozpoznawał organ niewłaściwy. Względem tego twierdzenia strony należy wskazać, iż przedmiotowa sprawa, co podkreślano już w powyższych wywodach kilkakrotnie, była przedmiotem kontroli Sądu Administracyjnego, który nie zakwestionował właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznawania sprawy.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi będzie zobowiązany mieć na względzie wytyczne zawarte w wyroku z 13 maja 2004r., uwzględniając jednocześnie wskazówki zawarte w niniejszym orzeczeniu. Nadto mając na uwadze fakt, iż postępowanie prowadzi w trybie nieważnościowym, odniesie się do twierdzenia skarżącego sformułowanego w skardze, że postępowanie zwykłe było przeprowadzone bez wiedzy i uczestnictwa skarżącego. Rozważy również wpływ przekształceń własnościowych wynikających z przedstawionych w toku postępowania administracyjnego przez stronę postępowania - Instytut S.- dokumentów, tj. pisma przewodniego z (...) sierpnia 2005r. i trzech aktów notarialnych na krąg stron postępowania spełniających wymogi z art. 28 K.p.a.

W tym stanie rzeczy uznano, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja naruszają wyżej powołane przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego nie postanowiono wobec braku wniosku skarżącego w tym przedmiocie.