Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 681/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej również jako "Rada", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania G. G. (dalej: "skarżącego") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szefa Urzędu") z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], orzekającej o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją tą objęci zostali również: O. H. oraz małoletni D. H., M. H., Y. H.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] marca 2014 r. G. G., obywatel [...], złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Oświadczył, że mieszkał w miejscowości [...], położonej na [...]. Oświadczył także, że na [...] był poddawany prześladowaniom jako osoba o poglądach [...]. Był zaangażowany w zbiórki pieniędzy i innych dóbr na rzecz osób protestujących na [...]. Po aneksji [...] przez [...] czynnie wyrażał swój sprzeciw, co miało zwrócić na niego uwagę samozwańczych prorosyjskich władz.

Z akt sprawy wynika, że skarżący przybył do Polski w grupie 32 osób pochodzących z [...], które wspólnie zdecydowały się na wyjazd. Członków tej grupy łączy wyznawana religia - są protestantami, należącymi do Kościoła [...]. Po opuszczeniu [...] wszystkie te osoby trafiły do [...], a następnie do pobliskiej miejscowości [...], gdzie władze lokalne zapewniły im zakwaterowanie u prywatnej osoby. Cała grupa odczuwała dyskomfort z powodu korzystania z kosztownej pomocy osoby prywatnej i nie odczuwała dostatecznej ich zdaniem pomocy ze strony władz lokalnych. Po ogłoszeniu wyników referendum na [...], w którym większość uzyskali zwolennicy przyłączenia [...] do [...], cała grupa zdecydowała się na wyjazd z [...] do Polski. Wniosek o nadanie statusu uchodźcy został złożony w trakcie przekraczania granicy państwowej.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. przeprowadzono przesłuchanie skarżącego, w trakcie którego podtrzymał on swoje dotychczasowe oświadczenia. Według jego relacji na [...] cała grupa, której był członkiem była postrzegana jako [...], a w konsekwencji [...]. Po aneksji [...] otwarcie formułowali poglądy [...] i brali udział w licznych protestach, podczas których byli narażeni na agresję ze strony osób popierających aneksję. Aktywność członków Kościoła [...] ściągnęła uwagę władz [...], w tym lidera [...] (obecnego premiera republiki [...]) [...] i jego pomocnika [...]. Ten ostatni miał dostać rozkaz rozprawienia się z członkami Kościoła [...].

W dniu [...] maja 2014 r. Szef Urzędu odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia mu ochrony uzupełniającej i nie udzielił zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu organ uznał zagrożenie istniejące dla skarżącego na [...] za udowodnione. Szef Urzędu powołał się jednak na art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, wskazując, że skarżący ma możliwość zamieszkania w innej, bezpiecznej części [...], a to ustalenie wyłącza go z kręgu beneficjentów ochrony międzynarodowej.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji. Szefowi Urzędu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę udzielania cudzoziemcom ochrony. W uzupełnieniu odwołania przedstawił pogląd, że nie tylko na [...] zagraża mu niebezpieczeństwo, lecz także na pozostałej części [...], kwestionując tym samym zastosowanie względem niego art. 18 ustawy. Na poparcie swojego stanowiska przywołał m.in. raport Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka z 15 maja 2014 r., w którym - jak podaje - opisana została sytuacja na [...] również poza [....], gdzie mają miejsce liczne zabójstwa, stosowanie przemocy, porwania, zastraszanie i liczne pobicia dokonane przez dobrze zorganizowane, antyrządowe ugrupowania. W odwołaniu powołano także szereg wypowiedzi i opracowań podważających możliwość korzystania z pomocy socjalnej przez przesiedleńców.

Organowi zarzucono także nierozważenie możliwości prześladowań na tle religijnym jako wyznawców kościoła "[...]". Podniesiono, że działalność tego kościoła spotyka się z atakami cerkwi prawosławnej i niechętnym stosunkiem reszty społeczeństwa. Po aneksji [...] warunki praktykowania swojej religii zdecydowanie się pogorszyły.

W zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazał na naruszenie art. 7 i 77 kpa. Jego zdaniem organ nie sprawdził aktualnej, faktycznej sytuacji na [...], nie zbadał faktycznego przestrzegania praw mniejszości religijnych, etnicznych i narodowościowych w różnych rejonach [...], "ryzyka posiadania [...] poglądów politycznych" oraz realnej możliwości uzyskania pomocy od władz [...] jako osoby przesiedlonej.

W uzupełnieniu odwołania i w późniejszym okresie skarżący wniósł o dołączenie do materiału dowodowego poniżej wyszczególnionych materiałów.

1. Zaświadczenia wydanego przez Ministerstwo Obrony [...] poświadczającego, że wraz z innymi członkami Kościoła [...] brał bezpośredni i aktywny udział w działaniach zmierzających do odparcia [...] agresji.

2. Tekstu ustawy uchwalonej [...] czerwca 2014 r. przez Radę Najwyższą [...], w celu udowodnienia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie uzyska pomocy od właściwych władz, co ma wynikać z ustawowego wykluczenia osób uprawnionych do pomocy obywateli [...], którzy opuścili kraj w celu ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy.

3. Szeregu tekstów internetowych oraz raportów o sytuacji na [...], z których ma wynikać, że osoby o [...] poglądach są zagrożone prześladowaniem na całym terytorium [...] i nie istnieje realna alternatywa ochrony wewnętrznej.

4. Pisemnego oświadczenia skarżącego określonego jako "uzupełnienie przesłuchania", którego treść wskazuje, że jest to polemika z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Skarżący przedstawił także sytuację swojej rodziny i okoliczności ich wyjazdu z [...].

5. Rekomendacji UNHCR dotyczących rozpatrywania wniosków obywateli [...].

6. Materiałów dowodowych zebranych w sprawach innych członków Kościoła [...] (sześć innych spraw).

7. Wniosku dowodowego z [...] czerwca 2014 r. , w którym wniósł o dopuszczenie dowodu z pisemnej interpretacji [...] przepisów prawa dokonanej przez Krajowy Urząd Migracyjny [...].

8. Wniosku z [...] lipca 2014 r. o dopuszczenie dowodu z kopii nagrania rozmowy telefonicznej pomiędzy M. S. (członek wspólnoty, także ubiega się o nadanie statusu uchodźcy) a doradcą [...] przedstawiciela Rady Najwyższej [...]. Ów człowiek miał zadzwonić na prywatny, polski numer telefonu komórkowego Pana S. i wysuwać groźby pod adresem członków wspólnoty.

9. Pisma z [...] lipca 2014 r., w którym skarżący sformułował kolejne wnioski dowodowe o dopuszczenie do materiału dowodowego dwóch tekstów internetowych opisujących eskalację konfliktu zbrojnego na [...].

10. Wniosku z dnia [...] września 2014 r. o dołączenie do materiału dowodowego sześciu tekstów internetowych nt. sytuacji na [...] oraz raportu opracowanego przez Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Praw Człowieka z [...] sierpnia 2014 r. "[...]" oraz stanowiska Wysokiego Komisarza na temat sytuacji na [...] z [...] sierpnia 2014 r., w celu udowodnienia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia istnieje ryzyko poważnej krzywdy w związku z konfliktem zbrojnym toczącym się na [...].

11. Opinii dyrektor polskiej szkoły, do której uczęszcza syn skarżącego.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Biuro Krajowe UNHCR w Polsce przekazało opracowanie pt. "[...]", wskazując na potrzebę uwzględnienia dokumentu w sprawach członków Kościoła [...]. W piśmie przewodnim zwrócono szczególną uwagę na fragmenty dotyczące powoływania się na alternatywę ochrony wewnętrznej (art. 18 ustawy), jak również kwestie trudności napotykanych przez osoby opuszczające terytorium [...]. W tych fragmentach opracowanie zawiera stwierdzenia, że zastosowanie koncepcji ochrony wewnętrznej wymaga oceny "odpowiedniości" i "słuszności" przemieszczenia się wewnątrz kraju. UNHCR stwierdza, iż prawdopodobnie w aktualnych okolicznościach koncepcja ta będzie odpowiednia dla wielu obywateli [...]. W każdym przypadku należy uwzględnić indywidualne okoliczności dotyczące skarżącego.

W odniesieniu do obywateli [...] przesiedlonych z [...] wskazano na niemożność czerpania korzyści z nieruchomości pozostawionych na [...] i łączącą się z tym potrzebę zapewnienia długoterminowego zakwaterowania na obszarze relokacji, obecnie niedostępną. Nie stwierdzono przypadków dyskryminacji przedstawicieli mniejszości.

Rada z własnej inicjatywy włączyła do materiału dowodowego informacje na temat aktualnego ustawodawstwa [...] na temat przesiedleńców oraz opracowanie WIKP z [...] października 2014 r. na temat sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych na [...], a także materiały OSW z [...] września 2014 r. Problem uchodźczy na [...]: ocena sytuacji oraz z [...] października 2014 r. Mocny głos na rzecz reform: [...] po wyborach parlamentarnych.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze Rada do Spraw Uchodźców wskazała w szczególności co następuje:

Organ wskazał, że zadeklarowane przez cudzoziemca w toku postępowania obawy odnoszą się przede wszystkim do posiadanych przekonań politycznych. W zakresie obaw żywionych z powodów politycznych, skarżący odnosi je w całości do sytuacji panującej na [...], gdzie podmiotem dopuszczającym się prześladowań nie byłyby aktualne władze państwowe [...], ale [...] władze [...]. W dalszej kolejności skarżący zgłosił obawę co do wyznawanej religii, która powinna zostać oceniona odrębnie.

Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Rada doszła do wniosku, że bez wątpienia, w razie powrotu na [...] skarżący będzie zagrożony prześladowaniami. Jest on osobą, o której powszechnie wiadomo, że posiada poglądy polityczne przychylne wobec władz [...]. Jako członek Kościoła [...] czynnie występował przeciwko [...] aneksji [...], co potwierdza przedłożone zaświadczenie [...] Ministerstwa Obrony Narodowej. Zeznania skarżącego na temat okoliczności wymuszonego wyjazdu z [...] i ich działań [...] Rada oceniła jako spójne i wiarygodne. Stenogram rozmowy telefonicznej z osobą piastującą wysokie stanowisko w obecnej administracji [...] Rada uznała za nieweryfikowalny, pod względem sprawdzenia autentyczności nagrania, jak i tożsamości osób biorących w niej udział. Niemniej jednak Rada nie znalazła powodów, by traktować to nagranie jako nieautentyczne, a formułowane w nim groźby można uznała za realne w świetle znanej faktografii wydarzeń na [...]. Nie ulega żadnych wątpliwości, że obecnie na [...] dochodzi do bardzo poważnych naruszeń praw człowieka w szczególności w odniesieniu do oponentów politycznych obecnych władz, jak i przedstawicieli mniejszości narodowych. Podsumowując tę część rozważań Rada uznała, że niewątpliwie ze strony obecnych władz [...] skarżącemu zagraża prześladowanie ze względu na żywione przez niego poglądy polityczne.

W tej sytuacji zasadnym, zdaniem Rady, jest rozważenia, czy w odniesieniu do skarżącego istnieje możliwość relokacji wewnętrznej na terenie [...]. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.

\Rozważając tę kwestię Rada na wstępie podkreśliła, że skarżący będzie na terenie [...] traktowany jako obywatel [...], niezależnie od faktu, że miejsce jego stałego zamieszkania jest położone na terytorium uznawanym za okupowane. Aneksja [...] przez [...] nie prowadzi do utraty przez skarżącego obywatelstwa [...]. Wprawdzie ustawodawstwo [...] zakłada nabycie przez ludność [...] obywatelstwa [...] z mocy prawa, jednak w odniesieniu do tych osób, które stale zamieszkiwały na [...] w dniu [...] marca 2014 r. i w ciągu miesiąca nie złożyły oświadczenia o odrzuceniu obywatelstwa [...] (Report [...] [...] May 2014, UNHCR, s. [...]). Rada stwierdziła, że skarżący w tej dacie nie przebywał już na [...], w związku z czym te regulacje zdają się go nie dotyczyć. Nawet jednak gdyby władze [...] uznały go za obywatela [...] (np. kierując się nieaktualizowanymi danymi meldunkowymi), nabycie obywatelstwa [...] nie znosi obywatelstwa [...]. Na takim stanowisku stoi także ustawodawstwo [...]. W sposób jednoznaczny potwierdza to art. [...] ust. [...] ustawy z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...], w którym przesądzono, iż automatyczne i przymusowe nabycia obywatelstwa [...] nie będzie uznawane przez prawo [...] za ważne.

Wobec powyższych ustaleń, za niemające znaczenia uznała Rada argumenty skarżącego odnoszące się do faktu, że na [...] nie może otrzymać pomocy jako uchodźca (por. pisemna interpretacja [...] przepisów prawa dokonana przez Krajowy Urząd Migracyjny [...]). Status uchodźcy ze swej natury może być nadany tylko cudzoziemcowi, a nie obywatelowi państwa, w którym toczyłaby się procedura uchodźcza. W kategoriach prawa międzynarodowego na terytorium swej ojczyzny skarżący mógł być uznany za osobę wewnętrznie przesiedloną. A zatem, wykazanie, że obywatel [...] nie może ubiegać się na [...] o status uchodźcy i korzystać z pomocy socjalnej przeznaczonej dla tej grupy, absolutnie nie potwierdza zagrożenia ze strony władz [...], stosowania praktyk dyskryminacyjnych, czy pozbawienia dostępu do pomocy socjalnej w ogóle. Odmowne stanowisko Krajowego Urzędu Migracyjnego nie mogłoby być inne, zważywszy na fakt posiadania obywatelstwa [...].

Pierwszą przesłanką powołania się na alternatywę ochrony wewnętrznej jest przesądzenie, że na części terytorium kraju pochodzenia nie występują zagrożenia prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy. W ocenie Rady na terytorium [...] kontrolowanym przez władze [...], osobom o poglądach politycznych takich jak skarżący nie zagraża niebezpieczeństwo. Poglądy polityczne, żywione przez skarżącego mogą sprowadzić na niego niebezpieczeństwo tylko na terenach kontrolowanych przez separatystów, natomiast nie na kontrolowanym przez rząd w [...] terytorium. Skarżący kwestionuje wprawdzie, by zachodnia i centralna [...] były dla niego bezpieczne, jednak nie ze względu na postawę władz państwowych, ale z powodu obaw o dalszy rozwój wypadków politycznych. Z odebranych zeznań wynika jego obawa przed eskalacją konfliktu zbrojnego na cały kraj lub nawet przed aneksją całego terytorium państwa przez [...], a taki scenariusz, zdaniem Rady, ma charakter czysto hipotetyczny i mało prawdopodobny.

Rada uznała za nieprzekonujące twierdzenia skarżącego o braku bezpieczeństwa przesiedleńców na terytorium [...], w tym zakresie, w jakim odnoszą się do terytorium kontrolowanego przez władze [...]. Skarżący wskazał, że wg raportu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Praw Człowieka z [...] maja 2014 r. także poza [...] dochodzi do licznych zabójstw, stosowania przemocy, porwań, zastraszeń i licznych pobić. Te uwagi organ odwoławczy uznał za nieadekwatne bowiem dotyczą tylko terenów państwa kontrolowanych przez separatystów. To dowodzi tylko, zdaniem Rady, że zagrożenie dla skarżącego nie jest ograniczone do [...], ale rozciąga się na te wszystkie obwody, na obszarach których rząd w [...] nie kontroluje sytuacji. W konsekwencji Rada przyjęła, że skarżący żywi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, ale jest ona uzasadniona tylko na części terytorium [...], niekontrolowanym przez [...] rząd.

Rada nie uznała za prawdopodobne by skarżącemu groziło niebezpieczeństwo ze strony obecnych władz [...] na terytorium [...] kontrolowanym przez rząd w [...]. Przedłożenie stenogramu rozmowy telefonicznej, z której treści wynika, że funkcjonariusz obecnej administracji [...] ustalił numer telefonu lidera grupy, zdaje się mieć wymowę sugerującą, że wszystkie osoby z grupy, do której należy skarżący są pod nadzorem władz [...]. Rada uznała jednak, że jakiekolwiek działania wymierzone w cudzoziemców poza [...] wymagałyby przeprowadzenia złożonej operacji. Taka możliwość jest, według Rady, nieprawdopodobna, nie jest bowiem jasne jaki miałby być cel takiego działania i dlaczego faktyczne władze [...] miałyby przypisywać tak szczególne znaczenie tej grupie przesiedleńców.

Nie są przekonywujące, zdaniem Rady, stwierdzenia dotyczące usunięcia [...] z listy bezpiecznych krajów pochodzenia / krajów trzecich. Koncepcja bezpiecznego kraju pochodzenia obecna tylko w niektórych systemach prawnych (niestosowana w Polsce) służy stosowaniu przyspieszonych procedur uchodźczych wobec obywateli państw, w których nie występuje ryzyko prześladowań lub doznania poważnej krzywdy (por. art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, który odsyła do nieistniejącej europejskiej listy krajów bezpiecznych). Fakt, że określone państwo nie spełnia kryteriów uznania go za bezpieczne nie oznacza, że wszyscy jego obywatele spełniają kryteria nadania statusu uchodźcy. W odniesieniu do alternatywy ochrony wewnętrznej wpis na tę listę jest całkiem indyferentny.

Kolejnym warunkiem wyrażonym w art. 18 ust. 1 jest istnienie możliwości bezpiecznego i legalnego przemieszczenia się do innej części kraju. W ocenie Rady, w niniejszej sprawie potwierdzeniem spełnienia tego warunku jest fakt, że cudzoziemcy przed przybyciem do Polski przemieścili się do zachodniej części kraju, gdzie uzyskali pomoc (zakwaterowanie, wyżywienie). Wprawdzie krytycznie ocenia władze lokalne, które nie interesowały się ich losem w wystarczającym stopniu, nie zmienia to jednak faktu, że otrzymali realną pomoc. Przedstawiciele struktur lokalnych skierowali ich do [...] i przyjęli do wiadomości, jakie są ich potrzeby, choć raczej ich nie zaspokoili. W swych zeznaniach skarżący wyraźnie zaprzeczył, by w trakcie podróży napotkał jakiekolwiek problemy, wręcz przeciwnie, w swych zeznaniach bardzo pochlebnie wypowiada się o osobie, która udzieliła im gościny. Możliwość faktycznego przesiedlenia się potwierdza także raport UNHCR z lipca 2014 r. (punkty 5-7) oraz opracowanie WIKP z [...] października 2014 r. (materiał WIKP na temat osób wewnętrznie przesiedlonych). Najwięcej przesiedleńców zarejestrowano dotychczas w obwodach [...] (ponad 110 tysięcy osób), [...] (ponad 61 tysięcy osób), [...](ponad 39 tysięcy osób) i [...] (ponad 36 tysięcy osób). Innymi popularnymi kierunkami przesiedleń pozostają obwody; [...](ponad 32 tysiące osób), [...] (niemalże 29 tysięcy osób) i [...] (ponad 15 tysięcy osób). W obwodzie [...], gdzie Cudzoziemcy otrzymali pomoc, liczba zarejestrowanych przesiedlonych przekroczyła 8 tys. osób. Nie ma zatem, zdaniem organu odwoławczego, wątpliwości, że istnieje realna możliwość relokacji.

Skarżący jako obywatel [...] pozostawał na całym jej terytorium legalnie i pod tym względem sytuacja nie ulegnie zmianie po jego ewentualnym powrocie. Ponadto, zgodnie z art. [...] ust. [...] ustawy z [...] kwietnia 2014 r. o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...], przekraczanie granicy z Autonomiczną [...] jest dla obywateli [...] w pełni dozwolone.

Art. 18 ust. 2 ustawy nakazuje wziąć pod uwagę dominującą sytuację panująca na tej (pozostałej, wolnej od prześladowań) części kraju oraz osobiste uwarunkowania skarżącego. Zgodnie z treścią stanowiska UNHCR te okoliczności należy rozważać na trzech płaszczyznach: sytuacji bezpieczeństwa w potencjalnych regionach schronienia, poszanowania praw człowieka wobec przesiedleńców i ich sytuacji ekonomicznej.

Rada przyjęła, że względem skarżącego sytuację tę można analizować względem całego obszaru [...] kontrolowanego przez władze [...], jednak najbardziej prawdopodobne jest udzielenie cudzoziemcom pomocy w obwodzie [...], gdyż tam uzyskali już raz pomoc, jak i dlatego, że tam właśnie znaleźliby się po przekroczeniu granicy polskiej.

Sytuację bezpieczeństwa na analizowanym obszarze [...] Rada oceniła pozytywnie. Nie toczą się tam żadne działania militarne. O zagrożeniach bezpieczeństwa osobistego przesiedleńców nie wspomina żaden z zgromadzonych z inicjatywy Strony lub organu materiałów źródłowych. Przeciwnie, w tym zakresie podkreślane jest zaangażowanie i mobilizacja całego społeczeństwa w zapewnienie warunków bytowych dla przesiedleńców.

Przechodząc do oceny osobistych uwarunkowań przesiedleńców na płaszczyźnie możliwości ich samodzielnego utrzymania się (sytuacji ekonomicznej), Rada odniosła się do argumentacji skarżącego dotyczącej twierdzenia, że obywatele [...], którzy wyjechali zagranicę są automatycznie wykluczeni z możliwości uzyskania pomocy socjalnej. Ta argumentacja nie jest jednak trafna, ponieważ opiera się w całości na przepisach projektu ustawy z [...] czerwca 2014 r. o osobach przesiedlonych, która istotnie przewidywała tego typu ograniczenia. Jednak nie weszła ona w życie wskutek weta Prezydenta [...], które spowodowało opracowanie nowego projektu. W dniu [...] czerwca 2014 r. Rada Najwyższa [...] przyjęła nową ustawę o zapewnieniu praw i swobód osobom wewnętrznie przesiedlonym, która weszła w życie [...] listopada 2014 r. Nowy akt prawny nie przewiduje już takich ograniczeń jak poprzedni projekt. Niezależnie od powyższych ustaleń, skarżący jako osoba pochodząca z [...] jest objęty ustawą o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...], która nie przewiduje ograniczeń związanych z wyjazdem za granicę.

Rada przyznała, że sytuacja ekonomiczna przesiedleńców pozostaje trudna, co jest rezultatem bardzo złej sytuacji ekonomicznej [...] i skali przesiedleń, szacowanej od 450 do 900 tys. osób. Szacuje się, że instytucje państwowe zapewniły zakwaterowanie ok. ¼ przesiedleńcom. Pozostali korzystają z pomocy organizacji pozarządowych, międzynarodowych, krewnych lub zdecydowali się na emigrację. Przesiedleńcy mogą też liczyć na bezpłatne wyżywienie, zapewniane staraniami wszystkich tych instytucji i społeczeństwa. Kształtująca się baza prawna stwarza możliwości dostępu do świadczeń socjalnych (zasiłki, zapomogi, itp.), jakkolwiek brak niezbędnej dokumentacji może w indywidualnych przypadkach utrudniać ten dostęp. Przesiedleńcy mogą rejestrować się jako osoby bezrobotne. Generalnie można przyjąć, że organy władzy publicznej podejmują intensywne działania na rzecz przesiedleńców, jakkolwiek bardzo zła sytuacja gospodarcza kraju oraz realia kryzysu humanitarnego rzutują na trudną sytuację tych osób (na podstawie opracowania WIKP z [...] października 2014 r. oraz materiału autorstwa M. J. /OSW/ z ...] września 2014 r. Problem uchodźczy na [...]: ocena sytuacji).

W ocenie Rady te ustalenia nie wyłączają możliwości zastosowania koncepcji alternatywy ochrony wewnętrznej. Warunkiem powoływania na nią, nie jest ustalenie dobrej kondycji materialnej osoby przesiedlonej, czy korzystnych dla niej prognoz ekonomicznych. Funkcją ochrony międzynarodowej nie jest bowiem przeciwdziałanie ubóstwu lub wykluczeniu społecznemu.

UNHCR w kontekście wymogu "osobistych uwarunkowań" wskazuje, że osoby przesiedlane powinny korzystać z "sieci wsparcia" w bezpiecznej części kraju. Ze względu na zaangażowanie społeczeństwa w pomoc przesiedleńcom, której doświadczyli też skarżący i jego rodzina, Rada stanęła na stanowisku, że przesiedleńcy, w szczególności w obwodach zachodniej [...], korzystają z takiego wsparcia. W indywidualnych przypadkach może pojawić się ostracyzm społeczny i odmowa pomocy w odniesieniu do przedstawicieli grup mniejszościowych. Jednakże, skarżący nie zalicza się do żadnej takiej grupy. Pewną odrębność w jego profilu widać w odniesieniu do wyznawanej religii, nie jest to jednak okoliczność, w ocenie Rady, stygmatyzująca go społecznie.

W ocenie Rady, żadna z okoliczności, które organy rozpatrujące wniosek muszą wziąć pod uwagę na podstawie art. 18 ustawy nie wyłącza w przypadku skarżącego możliwości uzyskania przez niego ochrony na innej części terytorium [...], w szczególności w obwodzie [...]. W konsekwencji uznanie za zasadne obaw Cudzoziemca co do zagrożenia jego osoby na [...], nie stanowi podstawy do udzielenia ochrony w postaci nadania statusu uchodźcy.

Rada analizując kwestię zasadności obawy ze względu na wyznawaną religię, powołała się na opracowanie WIKP z [...] kwietnia 2014 r. na temat Kościoła [...] (s. [...] akt organu I instancji). Wynika z niego, że jego członkowie opowiadali się za jednością [...] i z tego powodu mogą być identyfikowani z nurtem [...]. Zdaniem Rady z powyższego wynika, że nie ze względu na religię, ale uwarunkowania polityczne, mogą być narażeni na prześladowania po powrocie na [...]. Jednakże ze względu na zastosowanie art. [...] ustawy nie może to, w ocenie organu odwoławczego, stanowić podstawy udzielenia ochrony.

Natomiast w odniesieniu do bezpiecznej części [...], Rada sformułowała pogląd, że obawa w tym zakresie jest nieuzasadniona. Skarżący dopiero w uzupełnieniu odwołania zarzucił organowi I instancji brak odniesienia się do obaw ze względów religijnych. Wcześniej na żadnym etapie nie podnosił istnienia takiego zagrożenia. W efekcie zadeklarowane na etapie odwoławczym obawy można rozważać wyłącznie w kategoriach hipotezy co do dalszego rozwoju wolności religijnej na [...].

Rada stwierdziła, że zgromadzone informacje dowodzą, że na [...] nie dochodzi do żadnych systemowych prześladowań na tle religijnym. Natomiast notowane są negatywne wypowiedzi hierarchów prawosławnych na temat Kościoła [...]. W warstwie werbalnej utrzymuje się stan napięcia między dominującą religią prawosławną, a tym odłamem protestantyzmu. Nie ma natomiast doniesień, by za sławami szły czyny. Kościół do którego należy skarżący działa legalnie, został zarejestrowany. Na [...] funkcjonuje też Stowarzyszenie Kościołów [...], choć nie jest jasne, czy także Kościół [...] jest stowarzyszony w tej organizacji. Nawet jeśli nie, to Kościół ten przynależy do szerszych struktur organizacyjnych, działających w sposób nieskrępowany na [...].

Z raportów międzynarodowych, w tym Raportu Departamentu Stanu USA Report [...] z [...] lipca 2014 r. [...] generalnie przestrzega praw mniejszości religijnych. Protestanci stanowiący ok. 0,8% społeczeństwa nie napotykają żadnych szczególnych problemów ze strony władz państwowych.

Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by skarżącemu nadać status uchodźcy.

Przechodząc do oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek uzasadniających zastosowania ochrony uzupełniającej, Rada stwierdziła, że w sprawie nie zarysował się żaden aktualny związek z możliwością orzeczenia kary śmierci lub egzekucją, zakazem tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Same warunki egzystencji przesiedleńców w [...] nie stanowią przesłanki do twierdzenia, że osoby te są zagrożone nieludzkim lub poniżającym traktowaniem.

W odniesieniu do obszaru [...] można uznać za uzasadnione odniesienie do art. 15 pkt 3 ww. ustawy. Rada nie podzieliła stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na terytorium [...] nie toczy się żaden konflikt zbrojny. Wprawdzie na obszarze Półwyspu [...] nie toczą się obecnie bezpośrednie działania militarne, niemniej jest to w świetle prawa międzynarodowego terytorium okupowane, zajęte militarnie, pozostające centralnym punktem sporu między [...] a [...]. Niezależnie od oceny, czy art. 15 pkt 3 może być odnoszony do [...], czy też wyłącznie do obszarów, na których toczą się walki, art. 18 wyłączający możliwość uznania obawy przed prześladowaniami za uzasadnioną znajduje zastosowanie także w odniesieniu do instytucji ochrony uzupełniającej.

Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by udzielić skarżącemu ochrony uzupełniającej.

Rada stwierdziła, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na zasadach określonych w art. 97 ustawy z dnia [...] czerwca 2003 r. Przepis ten odmiennie niż art. 13 i 15 (odpowiednio odnoszące się do nadania statusu uchodźcy i udzielania ochrony uzupełniającej) stanowi o kraju, do którego ma nastąpić wydalenie (a nie kraju pochodzenia). W okolicznościach tej sprawy nie ulega wątpliwości, zdaniem Rady, że krajem tym również będzie [...]. Skarżący deklaruje obywatelstwo [...], a Polska nie uznała aneksji [...] i na arenie międzynarodowej traktuje go jako część [...].

Ustawa nie odniosła też wyraźnie koncepcji alternatywy ochrony wewnętrznej do instytucji zgody na pobyt tolerowany, niemniej jednak art. 97 odsyła do rozumienia wymienionych w nim praw przyjętego przez Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Rada wskazała, że Europejski Trybunał Praw Człowieka co najmniej kilkakrotnie stanął na stanowisko braku zasadności stosowania art. 3 (zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania bez podstawy prawnej), w sytuacji, gdy Cudzoziemiec może przemieścić się na inną część terytorium swojego państwa, wolną od zagrożeń i tam się osiedlić (tak np. M. A Nowicki, Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wersja LEX OMEGA). Rada przyjęła, że potwierdzenie występowania takich okoliczności stwarza podstawy do stwierdzenia braku zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Skarżący powołał prawa dziecka jako podstawę udzielenia wszystkim członkom rodziny zgody na pobyt tolerowany. Do materiału dowodowego włączono opinie na temat postępów jego dziecka w nauce, z której wynika, że coraz lepiej radzi sobie z nauką, a proces jego integracji z rówieśnikami przebiega pomyślnie. Rada zwróciła jednak uwagę, że opinia ta została wystawiona po dwóch i pół miesiącach pobytu rodziny skarżącego w Polsce. Obecnie okres ten wynosi blisko dziewięć miesięcy. Art. 97 ust. 1a nie może być interpretowany w ten sposób, że każdy cudzoziemiec ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy, który przybył do Polski z dziećmi realizującymi obowiązek szkolny spełnia przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany. Pozytywne rozstrzygnięcie w tym zakresie, w opinii Rady, może zapaść tylko w przypadku wieloletnich okresów pobytu dzieci w Polsce, na tyle długich by zmiana kraju zamieszkania zatarła związki z krajem pochodzenia i skutkowałaby istotnymi problemami adaptacyjnymi po powrocie. Zdaniem Rady, w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą.

Ponadto w sprawie nie ujawniły się żadne okoliczności, które wiązałyby się z pozostałymi przesłankami zgody na pobyt tolerowany.

Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by skarżącemu udzielić zgody na pobyt tolerowany.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. wniósł G. G. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a., poprzez:

- niezapoznanie się z aktualnymi informacjami dotyczącymi sytuacji na [...], w tym stanu bezpieczeństwa ludności cywilnej na terytorium zachodniej i centralnej [...];

- niezbadanie, czy w praktyce prawa osób wewnętrznie przesiedlonych na terytorium [...] są przestrzegane w stopniu co najmniej zapewniającym im godne warunki życia;

- nieprzetłumaczenie załączonych do zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków dowodowych sporządzonych w językach obcych tj. języku a., r. i u.;

2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 11 k.p.a. oraz art. 107 §1 i § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie, czym kierował się organ odmawiając skarżącemu i jego rodzinie udzielenia ochrony uzupełniającej bądź zgody na pobyt tolerowany;

3. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.; poprzez niedokonanie indywidualnej analizy sprawy oraz poprzez niewłaściwą analizę zebranego materiału dowodowego;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 13 ust 1 oraz art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony poprzez stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do nadania skarżącemu i jego rodzinie statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej poprzez stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia skarżącemu i jego rodzinie zgody na pobyt tolerowany, w szczególności poprzez niesprawdzenie stopnia zintegrowania się małoletnich dzieci skarżącego z polskim społeczeństwem oraz czy w przypadku powrotu na [...] dzieci będą miały zapewniony realny dostęp do edukacji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rozpatrując odwołanie od decyzji Szefa Urzędu, Rada dysponowała opracowaniami na temat sytuacji na [...] według stanu na dzień [...] maja 2014 r. Sytuacja ta uległa od tego czasu znaczącemu pogorszeniu. Powyższe ilustrują m.in. : oświadczenie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., czy też zakaz lotów nad częścią [...], wprowadzony w dniu [...] grudnia 2014 r.

Dokonując analizy sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych, Rada oparła się jedynie na brzmieniu prawa bez sprawdzenia praktyki jego stosowania. Tym samym nie zbadała, czy wprowadzono w życie regulacje mające na celu zagwarantowanie, że prawa osób wewnętrznie przesiedlonych na terytorium [...] będą przestrzegane w stopniu co najmniej zapewniającym im godne warunki życia.

W raporcie opracowanym przez Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka z [...] listopada 2014 r. podkreśla się liczne bariery, na które napotykają osoby wewnętrznie przesiedlone. Zwraca się uwagę, że problemy te występują nie tylko na terytorium, na którym występuję działania zbrojne, ale w całej [...].

Jak wynika z pochodzącego z dnia [...] grudnia 2014 r. raportu Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców na [...] występują liczne problemy w zakresie zagwarantowania osobom wewnętrznie przesiedlone na terytorium [...] respektowania ich podstawowych praw człowieka. Zwraca się m.in. uwagę na nietolerancję ze strony ludności miejscowej w stosunku do osób wewnętrznie przesiedlonych oraz wzrastającą potrzebę tworzenia nowych miejsc do zakwaterowania osób wewnętrznie przesiedlonych w ośrodkach stworzonych specjalnie dla nich. Co więcej, w związku z coraz większym napływem osób wewnętrznie przesiedlonych brakuje bieżących miejsc noclegowych. Jest to szczególnie istotne w kontekście zbliżającej się zimy.

Skarżący zarzucił także Radzie, że nie wskazała przesłanek, jakimi kierowała się odmawiając nadania skarżącemu i jego rodzinie ochrony uzupełniającej lub pobytu tolerowanego.

Uzasadnienie do decyzji w przedmiotowym zakresie jest, w ocenie skarżącego, bardzo krótkie i opiera się jedynie na wskazaniu ogólnej i nieaktualnej sytuacji w kraju pochodzenia bez zbadania indywidualnych przesłanek zwiększających ryzyko doznania poważnej krzywdy takich jak np. posiadanie [...] poglądów politycznych przez mieszkańca [...] oraz możliwości uzyskania faktycznej pomocy od władz [...] jako osoba posiadająca status osoby wewnętrznie przesiedlonej, ryzyko posiadania wyznania innego niż powszechne w społeczeństwie [...] oraz posiadania narodowości [...]. Organ nie odniósł się także do kwestii postępującego procesu integracji dzieci skarżącego z polskim społeczeństwem oraz braku realnej możliwości uzyskania dostępu do edukacji w przypadku powrotu na [...].

Skarżący podkreślił, że Kościół [...], którego jest wyznawcą nie należy do działającego na [...] Stowarzyszenia Kościołów [...]. W związku z powyższym nie można oczekiwać, że w sytuacji łamania swobody wyznania otrzyma pomoc i wsparcie od szerszej społeczności wyznawców [...] Kościoła. Ponadto zdaniem skarżącego, błędne jest również stwierdzenie, że wraz z członkami wspólnoty religijnej otrzymał wsparcie od władz lokalnych. Jak wyraźnie zaznaczył w trakcie przesłuchania statusowego w dniu [...] kwietnia 2014 r., pomocy udzieliły osoby prywatne.

Skarżący zwrócił także uwagę na wciąż pogarszającą się sytuację na [...], w związku z czym realna możliwość udzielenia pomocy przez władze [...] osobom wewnętrznie przesiedlonym jest coraz bardziej ograniczona.

W ocenie skarżącego, należy uznać, że w jego sprawie zostały spełnione przesłanki do udzielenia mu ochrony uzupełniającej. Spełnia on również przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany w Polsce.

Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Stowarzyszenie I. P. (dalej "Stowarzyszenie") zgłosiło udział w postępowaniu przed Sądem.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015 r. podniósł także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., art. 36 §1 i § 2 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 Konwencji o Prawach Dziecka i art. 72 ust. 1 Konstytucji RP.

Skarżący zarzucił, że Rada nie poinformowała go – bezpośrednio przed wydaniem decyzji o zebraniu w pełni materiału dowodowego, co skutkowało zwrotem wniosku dowodowego złożonego osobiście w siedzibie organu w dniu [...] grudnia 2014 r. Konsekwencją tego działania było wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy i w efekcie uznanie, że jego rodzina nie spełnia przesłanek do udzielenia im w Polsce międzynarodowej ochrony lub zgody na pobyt tolerowany.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 22 września 2015 r. Sąd dopuścił Stowarzyszenie I. P. do udziału w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że podlega ona uchyleniu, ponieważ narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego.

Przedmiotem kontrolowanego w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcia Rady do Spraw Uchodźców było ustalenie czy skarżący spełnia przesłanki pozwalające na udzielenie mu ochrony międzynarodowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1650 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą", w formie nadania statusu uchodźcy (art. 13 ustawy), objęcia ochroną międzynarodową (art. 15 ustawy), udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art. 97 ustawy). Stosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r., pomimo generalnej utraty mocy obowiązującego tego aktu z dniem 1 maja 2014 r. (na mocy art. 522 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – Dz.U. z 2013 r. poz.1650 z późn.zm.) wynika z dyspozycji art. 513 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. Zgodnie z tym przepisem, do postępowań m. in. w przedmiocie nadania statusu uchodźcy, których nie zakończono do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. do dnia 1 maja 2014 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowe postępowania zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. i nie zostało zakończone przed 1 maja 2014 r.

Rada, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podzieliła wyrażoną tam ocenę, że w przypadku skarżącego nie wystąpiły ustawowe przesłanki do przyznania którejś ze wskazanych wyżej form ochrony dla cudzoziemców.

Stwierdzając brak podstaw do przyznania skarżącemu statusu uchodźcy na podstawie art.13 ustawy z 2003 r., Rada oparła swoje stanowisko na ustaleniu, że pomimo bezspornego ryzyka narażenia skarżącego oraz jego rodziny na prześladowania na [...], zaanektowanym przez [...], których powodem byłyby [...], czynnie wyrażane poglądy polityczne skarżącego, to z racji nieistnienia ryzyka doznania jakichkolwiek prześladowań na pozostałym terytorium [...], pozostającym pod kontrolą władz [...], skarżący i jego rodzina mogą bez przeszkód skorzystać z możliwości relokacji wewnętrznej, o której mowa w art.18 ustawy z 2003 r., tj. mogą przemieścić się na wskazane wyżej terytorium. O ile co do zasady Sąd podziela stanowisko Rady, że na terytorium [...], kontrolowanym przez władze tego państwa, skarżącemu nie grożą prześladowania, o których mowa w art.13 ust. 1 ustawy, o tyle stanowisko, że w niniejszej sprawie istnieje możliwość relokacji, o której mowa w art. 18 ustawy jest w ocenie Sądu przedwczesna. Przesądzenie tej kwestii wymaga bowiem uzupełnienia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy.

W myśl art.13 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy musi, po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy).

Oceniając tę kwestię, Sąd podziela stanowisko Rady, że nie jest uzasadniona obawa przed prześladowaniem na terytorium kontrolowanym przez rząd w [...] ze względu na poglądy polityczne skarżącego. Zdaniem Sądu stanowisko Rady zaprezentowane w tej kwestii jest obszerne, logiczne i nie nosi cech dowolności. Rada analizując tę kwestię wskazała, że aneksja [...] przez [...] nie prowadzi do utraty przez skarżącego obywatelstwa [...]. Powołując się także na ustawodawstwo [...] (art. 5 ust. 4 ustawy z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o zabezpieczeniu praw i wolności obywateli i porządku prawnym na czasowo okupowanym terytorium [...]) wskazano, że automatyczne i przymusowe nabycie obywatelstwa [...] nie będzie uważane przez prawo [...] za ważne. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że skarżący może być prześladowany na kontrolowanym przez [...] terytorium [...] tylko z tego powodu, że pochodzi z [...], tym bardziej, że wyrażał otwarcie swoje [...] poglądy.

Z tego samego powodu nie można uznać, ze w razie ewentualnego przemieszczenia się na terytorium [...] kontrolowanym przez władze tego państwa, skarżący i jego rodzina mogliby być prześladowani ze względu na ich poglądy polityczne. Logicznie rozumując, lojalność wobec państwa [...], okazana przez skarżącego w trakcie aneksji [...] byłaby w tej sytuacji doceniana przez władze i społeczeństwo [...], nie zaś potępiana. Jednocześnie nie można podzielić zapatrywania skarżącego, że co do zasady całe terytorium [...], a zatem również terytorium pozostające pod kontrolą władz [...], należy traktować jako terytorium, na którym istnieje realna groźba doznania prześladowań. Skarżący wywodzi powyższe przekonanie z samego faktu istnienia niepewności co do rozwoju wydarzeń na [...], dającego podstawy do zakładania również i takiego scenariusza, że działaniami zbrojnymi może zostać objęte całe terytorium kraju. Całkowicie słusznie przyjęto bowiem w zaskarżonym orzeczeniu, że ryzyko doznania przez ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca prześladowań w kraju jego pochodzenia należy oceniać wyłącznie w oparciu o stan istniejący w tym kraju aktualnie, ewentualnie w oparciu o prognozę zmiany tego stanu w przewidywalnej przeszłości, opartą na udokumentowanych i rzeczowych przesłankach, nie zaś w oparciu o ogólnie sformułowane hipotezy, dotyczące potencjalnego wystąpienia takich zmian, abstrahujące od oceny prawdopodobieństwa ich ziszczenia się. Nie negując w najmniejszym stopniu faktu występowania na [...] poważnej sytuacji kryzysowej, wynikającej z faktu objęcia części kraju działaniami zbrojnymi, połączonego w oczywisty sposób z jak najdalej idącym napięciem w stosunkach z [...], czyli krajem udzielającym wsparcia [...] separatystom, podzielić należy stanowisko Rady, że na chwilę obecną realne ryzyko objęcia konfliktem zbrojnym całości terytorium [...] w następstwie ewentualnej agresji [...] nie jest potwierdzone.

Za całkowicie przekonujące uznaje Sąd szczegółowo uzasadnione stanowisko Rady, kwestionujące dopuszczalność przyjęcia, że w razie relokacji na terytorium [...], kontrolowane przez władze [...], skarżącemu oraz jego rodzinie groziłyby prześladowania z innych przyczyn, tj. w szczególności z tytułu wyznawanej przez skarżącego i jego małżonkę religii, czy też w związku z otrzymywaniem przez inne osoby, należące do kręgu znajomych skarżącego i jego małżonki pogróżek od przedstawicieli władz [...]. W szczególności zarówno przedstawiona przez skarżącego argumentacja, jak i zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy (opracowanie WIKP z [...] kwietnia 2014 r.) nie dają podstaw do przyjęcia, że przesłanką do prześladowań skarżącego i jego małżonki może być wyznawana przez nich religia.

Zagadnienie relokacji wewnętrznej reguluje na gruncie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP art.18, w myśl którego to przepisu, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust.1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2).

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii szeroko pojętej możliwości godnego zamieszkiwania na terenie [...] nie objętej konfliktem zbrojnym należy wskazać, że organ powinien ponownie zbadać czy w obecnej chwili, choćby z uwagi na dużą liczbę przedsiedleńców istnieje faktyczna możliwość bezkonfliktowego zamieszkania na terytorium tzw. bezpiecznej [...] takiej osoby wraz z rodziną, uzyskania pracy, pomocy socjalnej, opieki medycznej czy wykształcenia jako podstawowych kryteriów niezbędnych do normalnego życia. Sam fakt uruchomienia programów pomocowych nie oznacza, że kryteria te zostaną spełnione. Podkreślić należy, że masowy charakter wewnętrznych przesiedleń na [...] jest w tym wypadku sytuacją wyjątkową, nagłą i wywołującą konieczność udzielenia natychmiastowej pomocy dużej liczbie osób. Jest w związku z tym znacznym obciążeniem w szczególności dla państwa pozostającego w trudnej sytuacji gospodarczej. Racjonalnym jest w tej sytuacji założenie, że realna pomoc dla osób przesiedlonych, świadczona ze środków publicznych [...], może z przyczyn obiektywnych mieć bardzo ograniczony charakter. W świetle powyższego nie sposób zakwestionować wiarygodności relacji skarżącego na temat jego osobistych negatywnych doświadczeń, związanych z zakwaterowaniem na terenie centralnej [...] bezpośrednio po opuszczeniu [...], czy też z zakończonymi niepowodzeniem staraniami o uzyskanie pomocy od organów administracji publicznej. Oceniając zatem możliwość wewnętrznej alokacji, organ powinien w tym zakresie uzyskać aktualne dane co do realizacji programów pomocowych i odnieść je do sytuacji skarżącego i jego rodziny. Pozwoli to na ustalenie czy skarżący może liczyć na realną pomoc władz [...] gdyby tam zamieszkał. W ocenie Sądu, jeżeli na obszarze zachodniej [...], jako obszarze możliwej relokacji wewnętrznej skarżącego, panowałaby sytuacja nie pozwalająca na prowadzenie w miarę normalnego życia, w tym w szczególności uzyskania stałego zakwaterowania, zapewnienia opieki medycznej i psychologicznej oraz edukacji dzieci, to relokacji w to miejsce nie można uznać za racjonalne rozwiązanie. Biorąc pod uwagę osobiste uwarunkowania skarżącego i jego rodziny (rodzina składająca się z pięciu osób, w tym troje małych dzieci), skarżący musi w miejscu relokacji mieć zapewnioną możliwość zdobycia środków na utrzymanie rodziny, uzyskania stałego lokalu mieszkalnego z uwagi na to, że obecnie i w najbliższej przyszłości nie ma możliwości bezpiecznego powrotu na [...].

Wprawdzie organ odwoławczy poczynił podstawowe ustalenia w kwestii pomocy oferowanej przez władze [...] osobom wewnętrznie przesiedlonym, niemniej zebrane w ten sposób dane mają charakter ogólny, nie dający w ocenie Sądu dostatecznie szczegółowego i skonkretyzowanego wyobrażenia na temat zakresu takiej pomocy. Organ odwoławczy winien w tej sytuacji przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające, mające na celu uzyskanie danych pozwalających na ustalenie, czy w chwili obecnej osoby znajdujące się w sytuacji życiowej skarżącego i jego rodziny mogą liczyć na realną pomoc władz [...] w zakresie zakwaterowania, dostępu do opieki medycznej oraz pomocy socjalnej. Dopiero poczynienie ustaleń w powyższym zakresie pozwoli na ocenę, czy możliwość relokacji wewnętrznej, odpowiadającej niezbędnym standardom, istotnie w sprawie istnieje.

Niewystarczające wyjaśnienie tych okoliczności przez Radę powoduje konieczność uznania orzeczenia odwoławczego za wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 15 k.p.a., co powoduje konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Rada rozpozna ponownie odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu, biorąc po uwagę wskazania co do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, sformułowane powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.