Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 319/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75j ust. 3,
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) - utrzymał w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, która ustaliła wynik negatywny A. Ł. z egzaminu na aplikację adwokacką.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym:

A. Ł. (skarżąca) została dopuszczona do egzaminu wstępnego na aplikacje adwokacką, przystępując do egzaminu w dniu [...] września 2010 r. Komisja Egzaminacyjna, po przeprowadzeniu egzaminu protokólarnie w dniu [...] września 2010 r. otworzyła koperty z kodami zdających i ustaliła wyniki z egzaminu sporządzając z tej czynności protokół podpisany przez wszystkich członków Komisji. Ustalono, że wynik pozytywny z egzaminu uzyskało 37 osób, a wynik negatywny 90 zdających, wśród których znalazła się A. Ł. Ze sprawdzenia testu skarżącej sporządzono protokół podpisany przez osoby sprawdzające test w obecności wszystkich członków Komisji. Sprawdzający test jednoznacznie ustalili, że zdająca otrzymała 99 punktów.

Na podstawie powyższych ustaleń Komisja Egzaminacyjna podjęła w dniu [...] września 2010 r. uchwałę nr [...], na podstawie której ustaliła, że skarżąca A. Ł. uzyskała negatywny wynik z egzaminu na aplikację adwokacką.

W piśmie z dnia [...] października 2010 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. uchwały Komisji Egzaminacyjnej, wnosząc o jej uchylenie i ponowne ustalenie ilości uzyskanych punktów, wobec uznania wadliwości pyt. nr 2 oraz uznania, iż skarżąca nie zmieniła zakreślonej odpowiedzi "A" w pyt. nr 109 ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Komisji Egzaminacyjnej.

Pytanie nr 2, brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem karnym, sąd stosuje (obligatoryjnie) nadzwyczajne obostrzenie kary:

A. skazując sprawcę za występek o charakterze chuligańskim,

B. jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był skazany,

C. jeżeli sprawca dopuszcza się przestępstwa, podejmując dwa lub więcej zachowań, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru."

Skarżąca zakreśliła na karcie odpowiedzi jako poprawną odpowiedź "B" przy poprawnej wg klucza odpowiedzi "A", podnosząc, iż pojęcie "nadzwyczajnego obostrzenia kary" nie jest pojęciem kodeksowym i zostało sformułowane na potrzeby doktryny a "zagadnienie wymiaru kary z nadzwyczajnym jej obostrzeniem pozostawiono na gruncie Kodeksu karnego poszczególnym przepisom określającym podstaw tej instytucji". Odnośnie instytucji z art. 57a § 1 k.k. skarżąca podniosła, że w doktrynie istnieje spór, co do charakteru występku o charakterze chuligańskim, czy jest to obostrzenie kary, czy też nadzwyczajne obostrzenie kary. Jej zdaniem, jedynie odpowiedź "B" niewątpliwie dotyczyła instytucji nadzwyczajnego obostrzenia kary.

Odnośnie pytania nr 109 podniosła, że na karcie odpowiedzi zakreśliła prawidłową odpowiedź "A" na przedmiotowe pytanie, na co wskazuje także odpowiedź zakreślona w zestawie pytań testowych. Odpowiadając jednak na następne pytanie nr 110 omyłkowo wpisała odpowiedź "B" w rubryce przeznaczonej dla pytania nr 109, niemając świadomości że dokonuje tego w nieprawidłowej rubryce. Gdy uświadomiła sobie ów błąd, "zamazała" odpowiedź "B" i zakreśliła ją ponownie już we właściwej rubryce przeznaczonej dla pytania nr 110. Zdaniem skarżącej zakreślenie odpowiedzi "B" w rubryce przeznaczonej dla pytania nr 109 nie stanowiło zmiany zakreślonej wcześniej odpowiedzi "A", gdyż nie było to świadome działanie skarżącej, nastawione na zmianę wcześniej udzielonej odpowiedzi na pytanie nr 109.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej.

Wskazując na dokonanie oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, dotyczących przeprowadzenia egzaminu, Minister stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że jego przeprowadzenie nie naruszało przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze, w tym mających zastosowanie w sprawie. Wszystkie pytania egzaminacyjne były sformułowane jednoznacznie pozwalając na udzielenie, jako poprawnej (zgodnie z art. 75i ust. 1 cyt. ustawy), tylko jednej ze wskazanych odpowiedzi.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wadliwego sformułowania treści pytania nr 2 Minister Sprawiedliwości wskazał, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 57a § 1 k.k. Według organu istota pytania polegała na wskazaniu obligatoryjnego zastosowania nadzwyczajnego zaostrzenia kary. Organ wskazał, że z art. 57a § 1 k.k. wynika wprost obowiązek sądu takiego zaostrzenia kary przy występku chuligańskim. Minister wskazał, iż Kodeks karny używa określenia "nadzwyczajne obostrzenie kary" w art. 38 § 1 i § 2 oraz w art. 57. Minister stwierdził, iż w piśmiennictwie i doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, że instytucja ta zawarta jest również w art. 57a § 1 k.k. Według Ministra spór doktryny, na który powoływała się skarżąca, istniał na tle nieobowiązującej już regulacji art. 59 k.k. z 1969 r. Obecnie obowiązujący przepis art. 57a § 1 k.k. zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, jest rozumiany jednolicie, jako nakładający na sąd obowiązek nadzwyczajnego obostrzenia kary. Zatem, jak wskazał organ, odwoływanie się do nieistniejących już wątpliwości w zakresie obowiązku obostrzenia kary za występek chuligański nie było trafne.

Ustosunkowując się do drugiego z zarzutów strony skarżącej, Minister Sprawiedliwości powołał się na dyspozycję przepisu art. 75i ust. 1 zd. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, który stanowi, że: "kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi" oraz na § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748), zgodnie z którym wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C), a zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona. Organ odwoławczy zaznaczył, że o powyższej zasadzie zdający zostali pouczeni przez Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej przed rozpoczęciem egzaminu wstępnego, a także mogli je odnaleźć na pierwszej stronie zestawu pytań testowych. W tej sytuacji, zaznaczenie przez skarżącą więcej niż jednej odpowiedzi w rubryce poświęconej pytaniu nr 109 uniemożliwiło przyznanie jej punktu za to pytanie. Reasumując Minister Sprawiedliwości podniósł, że zgodnie z § 12 ww. rozporządzenia, wyłączną podstawą ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi, w związku z czym zestaw pytań testowych nie może mieć żadnej wartości dowodowej w sprawie.

Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. A. Ł. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego - art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez wadliwe przyjęcie, że pytanie nr 2 egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką było sformułowane prawidłowo, podczas, gdy nie było ono jednoznacznie określone, gdyż użyte w nim sformułowanie "nadzwyczajne obostrzenie kary" budzi wątpliwości w doktrynie odnośnie zaliczenia do tej instytucji wypadku występku o charakterze chuligańskim,

II. przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie okoliczności przekonujących o trafności rozstrzygnięcia w zakresie uznania poprawności pytania testowego nr 2 oraz nieustosunkowanie się do przedstawionych w odwołaniu poglądów doktryny, zaś w odniesieniu do pytania nr 109 – polegające na przyjęciu, że na wskazane pytanie udzielono więcej niż jednej odpowiedzi oraz pominięciu w wydanej decyzji dowodu z zestawu pytań testowych.

W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2010 r., dodając w doniesieniu do pytania nr 2, iż w uzasadnieniu swojej decyzji Minister Sprawiedliwości w żaden sposób nie odniósł się do przytoczonego przez nią poglądu doktryny, opowiadającego się przeciwko zaliczeniu skazania za występek o charakterze chuligańskim do wypadku nadzwyczajnego obostrzenia kary. W zakresie pytania nr 109 podkreśliła, że oryginał zestawu pytań stanowi wartościowy dowód w sprawie, albowiem na jego podstawie można wywnioskować, że skreślenie na karcie odpowiedzi miało charakter sprostowania oczywistej omyłki. Zatem błędem ze strony organu II instancji było pominięcie tego dowodu w ocenie stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] maja 2011 r. skarżąca załączyła do akt sprawy oryginał zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza-[...], z którego wynika, że skarżąca posiada [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Dokonując pod tym kątem oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadza powołany w tym celu organ: Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich. Jej uchwały w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu na aplikację adwokacką mają charakter decyzji administracyjnej, od której przysługuje stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Skoro postępowanie egzaminacyjne jest postępowaniem administracyjnym, a orzeczenie Ministra jest decyzją II instancji, to jej wydanie musi być poprzedzone ponownym zbadaniem sprawy administracyjnej zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Przedmiotem tej sprawy administracyjnej było ustalenie wyniku egzaminu, a ponowne jej zbadanie w drugiej instancji nie oznaczało oczywiście ponownego przeprowadzenia egzaminu, lecz jedynie weryfikację ustaleń, co do poprawności odpowiedzi na pytania testowe i prawidłowości opartego na tych ustaleniach, określonego przez Komisję, wyniku egzaminu. Ocena odpowiedzi na poszczególne pytania stanowi jedynie elementy ustaleń dokonanych przez organ (Komisję Egzaminacyjną, a potem Ministra). Prawidłowo poczynione ustalenia, co do poprawności odpowiedzi na pytania testowe pozwalają na niewadliwe ustalenie wyniku egzaminu.

Rzeczą Sądu jest więc skontrolowanie, czy organy obu instancji (Komisja Egzaminacyjna i Minister) oparły się na prawidłowych ustaleniach, co do poprawności odpowiedzi na pytania testowe, bowiem nieprawidłowość tych ustaleń prowadzi do wadliwości oceny opartego na nich wyniku egzaminu. Innymi słowy, prawidłowość ustaleń co do poprawności odpowiedzi na pytania testowe jest zasadniczym elementem, na którym opiera się prawidłowe ustalenie wyniku egzaminu.

Wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie jest i nie może być trzecią instancją, która władna jest dokonać sprawdzenia testu. Jak na wstępie uzasadnienia podkreślono, sąd uprawniony jest jedynie do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym.

W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu. Sąd ma za zadanie sprawdzić, czy to powtórne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru pozornego, skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów, a w konsekwencji, czy ocena dokonanych ustaleń faktycznych wyczerpuje dyspozycję zastosowanej normy prawa materialnego, art. 75i ustawy - Prawo o adwokaturze. Przewiduje bowiem ona, że egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.

Egzamin przeprowadzony przez Komisję Egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości w [...] w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką został przeprowadzony z zachowaniem wymagań przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze. Nabór na aplikację przeprowadzono w drodze egzaminu wstępnego zgodnie z art. 75 ustawy - Prawo o adwokaturze, który polegał na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 76a ustawy). Minister Sprawiedliwości powołał Komisję Egzaminacyjną odpowiadającą wymaganiom z art. 75e ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze (co nie było kwestionowane przez skarżącą), która to komisja składała się z siedmiu członków spełniających wymagania określone w art. 75e ust. 2, z zachowaniem warunku co do jej składu podanego w ust. 3. Minister Sprawiedliwości wyznaczył przewodniczącego Komisji i jego zastępców (art. 75e ust. 4). Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, kandydat mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznaczał na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskiwał 1 punkt. Prawidłowość odpowiedzi oceniana była według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego (ust. 1a). Test sprawdziła Komisja Kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadzał egzamin wstępny (ust. 2) ustalając pozytywny wynik z egzaminu wstępnego wówczas, gdy kandydat uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (ust. 3).

Zgodnie z art. 75i ust. 4 ustawy - Prawo o adwokaturze, z przebiegu egzaminu wstępnego sporządzono niezwłocznie protokół, który podpisali członkowie Komisji Kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym nie zgłaszając uwag do protokółu. Po przeprowadzeniu egzaminu Komisja Egzaminacyjna, zgodnie z art. 75j ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, w drodze uchwały nr [...]ustaliła wynik egzaminu A. Ł. jako negatywny, ponieważ na minimalną ilość punktów zaliczających egzamin (100) uzyskała 99, i doręczyła odpis uchwały zdającej, a Przewodniczący Komisji niezwłocznie ogłosił wyniki egzaminu (art. 75j ust. 2), od których A. Ł., z zachowaniem terminu z art. 75j ust. 3 ustawy, wniosła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Należy zatem stwierdzić, że postępowanie od strony formalnej prowadzone przez Komisję Egzaminacyjną było zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy -Prawo o adwokaturze.

Omawiając zarzuty skarżącej, odnoszące się do kwestionowanych przez nią pytań, należy podkreślić, że zgodnie z pouczeniem zawartym w pkt 4 arkusza testu, zdającemu nie wolno było dokonywać dodatkowych założeń, wykraczających poza treść pytania. Innymi słowy warunek ten zobowiązywał zdających do dokładnego zapoznania się z treścią pytań i propozycjami odpowiedzi mając na uwadze (ww. pkt 4 arkusza testu) to, że prawidłowa odpowiedź to ta, która w połączeniu z treścią pytania – w świetle obowiązującego prawa – tworzyła zdanie prawdziwe, przy czym na każde z pytań właściwa była, co do zasady, tylko jedna z proponowanych odpowiedzi. Nadto wymaga ponownego podkreślenia, że Sąd nie jest kolejną komisją weryfikującą prawidłowość udzielenia odpowiedzi na poszczególne pytania przez skarżącego, gdyż bada jedynie, czy w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa, w tym przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze.

A. Ł. zarzuciła w skardze niezgodność z art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze pytania nr 2, wskazując na jego niejednoznaczność oraz mylący charakter użytego pojęcia "nadzwyczajnego obostrzenia kary".

Pytanie nr 2 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem karnym, sąd stosuje (obligatoryjnie) nadzwyczajne obostrzenie kary:

A. skazując sprawcę za występek o charakterze chuligańskim,

B. jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był skazany,

C. jeżeli sprawca dopuszcza się przestępstwa, podejmując dwa lub więcej zachowań, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru".

W kluczu odpowiedzi prawidłowa odpowiedź została wskazana pod pkt "A" zdająca zakreśliła odpowiedź "B".

Poprawność odpowiedzi oparto na przepisie art. 57a § 1 k.k., zgodnie z którym "skazując za występek o charakterze chuligańskim, sąd wymierza karę przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości nie niższej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę". W ocenie skarżącej użyty w pytaniu zwrot "nadzwyczajne obostrzenie kary" nie był zwrotem mającym legalną definicję w kodeksie oraz nie zawierał się w samej ustawie, zaś znany skarżącej spór doktrynalny dotyczący tej instytucji oraz sposób sformułowania pytania wpłynął na zaznaczenie przez nią odpowiedzi "B".

Zdaniem Sądu, użycie tego zwrotu przy jednoczesnym podaniu w pytaniu, że "sąd stosuje (obligatoryjnie)" owo "nadzwyczajne obostrzenie kary" nie czyniło pytania niejasnym, a w szczególności wadliwym. Minister Sprawiedliwości szczegółowo uzasadnił, dlaczego odpowiedź "A" na to pytania była wyłącznie poprawna. Obowiązek nałożony na sąd przepisem art. 57a § 1 k.k. wymierzenia kary za występek chuligański został wyraźnie sprecyzowany w kierunku obostrzenia (podniesienia) jej wysokości. Zatem odpowiedź na to pytania zawarta w pkt "A" wprost odwoływała się do wymienionego przepisu określającego obowiązek sądu w zakresie surowości orzekania. Wskazana przez skarżącą odpowiedź "B" odnosiła się do sytuacji regulowanej art. 64 § 1 k.k. ("Jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary za umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, sąd może wymierzyć karę przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę"), w której sąd może, a nie jest obowiązany, jak przy występkach o charakterze chuligańskim (art. 57a § 1 k.k.), do zaostrzenia wymiaru kary. Ponieważ pytanie wprost odnosiło się do obowiązku zastosowania przez sąd odpowiedzialności surowszej, wskazana przez zdającą odpowiedź "B" nie mogła być poprawna.

Sąd podziela również stanowisko organu, że wbrew wywodom skarżącej, przytaczane przez nią fragmenty "Komentarza do Kodeksu karnego" pod redakcją M. Mozgawy nie świadczą o istnieniu sporu doktrynalnego, bowiem istniał on na tle nieobowiązującego aktualnie już art. 59 Kodeksu karnego z 1969 r. (vide: m.in. A. Marek /w:/ Kodeks karny. Komentarz, LEX, 2010, wyd. 5, t. 3 komentarza do art. 57a kodeksu karnego).

Odnośnie kwestii zaliczenia skarżącej odpowiedzi na pytanie nr 109, to w sposób jednoznaczny w decyzji wyjaśnione zostało zagadnienie zaznaczania poprawnych odpowiedzi w trakcie egzaminu. Problematyka ta jest w sposób precyzyjny opisana w przywołanych w uzasadnieniu decyzji przepisach prawnych zarówno ustawy – Prawo o adwokaturze (art. 75i ust. 1), jak i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748) i brak jest w sposób oczywisty możliwości rozpoznania w tym zakresie odwołania na korzyść skarżącej. Zgodnie z § 11 cyt. rozporządzenia, wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C), a zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona (pkt 2). Jednocześnie wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi (§ 12 rozporządzenia).

Dodatkowo należy wskazać, iż odpowiednie pouczenia, oparte na ww. przepisach, zostały zawarte w teście egzaminacyjnym na egzaminie wstępnym dla kandydatów na aplikantów adwokackich. Odpowiednio pkt 5 pouczenia stanowi, że: "Odpowiedzi prawidłowe należy zaznaczyć wyłącznie na karcie odpowiedzi. Odpowiedzi zaznaczone w zestawie pytań testowych nie będą uwzględniane". Z kolei pkt 6 tego pouczenia stanowi, że "niedozwolona jest zmiana odpowiedzi zaznaczonej na karcie odpowiedzi". Oznacza to, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, że nie można czynić żadnych poprawek na karcie odpowiedzi, aby uniknąć dwuznaczności w zakreślaniu poprawnych odpowiedzi.

Mając powyższe względy na uwadze, nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącą, iż Minister Sprawiedliwości bezpodstawnie pominął dowód z zestawu pytań testowych, co jej zdaniem było błędne.

Takie stanowisko nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, gdyż bez względu na przyczynę omyłki, nie można było zaliczyć udzielonej przez skarżącą odpowiedzi na pytanie nr 109 jako prawidłowej, bowiem na karcie odpowiedzi zaznaczyła ona znakiem "X" dwie odpowiedzi (pomimo prób "zamazania" jednej z nich), co czyniło niemożliwym przyznanie jej za nie punktu, gdyż art. 75i ust. 1 zdanie 2 ustawy – Prawo o adwokaturze stanowi wprost, iż kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Z uwagi na kategoryczną treść wyżej wskazanego przepisu, wyłączną podstawą ustalania wyników egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką są zatem odpowiedzi zdającej, naniesione na kartę odpowiedzi, które są dla Komisji Egzaminacyjnej oraz Ministra Sprawiedliwości wiążące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż skarżąca udzieliła na pytanie nr 2 niepoprawnej odpowiedzi. Sporne pytanie testowe mieści się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Zostało ono sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu. Pytanie to oparte było na przepisach prawa i zostało sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Organowi nie można postawić zarzutu, że załatwił sprawę z naruszeniem norm procesowych. Minister swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił, wyjaśnił przesłanki działania, a przytoczona w tym zakresie argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. Zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości zastosował się więc do przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) uzasadniając swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Również argumenty organu II instancji, dotyczące wątpliwości uznania poprawności odpowiedzi na pytanie nr 109, Sąd uznał za wyczerpujące.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł, jak w sentencji wyroku.