Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 451/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3 i ust. 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Jacek Czaja, , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak [...], orzekł o uznaniu T. W. (dalej także: "skarżący") za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia [...] października 2015 r. wezwał skarżącego do osobistego zgłoszenia się do organu, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania, skarżący nie stawił się w zakreślonym terminie. W związku z tym, w dniu [...] sierpnia 2016 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto skarżący został poinformowany, że w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, może zapoznać się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie i złożyć stosowne wyjaśnienia, osobiście lub za pośrednictwem poczty. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone stronie, w trybie fikcji doręczenia przewidzianej w art. 44 k.p.a. Skarżący nie stawił się jednak w wyznaczonym terminie, nie złożył wyjaśnień, ani nie dołączył dodatkowych dokumentów. Jednocześnie organ wystąpił do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy skarżący wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Na podstawie zaświadczeń komornika sądowego z dnia [...] września 2016 r., znak: KMP [...] oraz z dnia [...] lipca 2016 r., znak: KMP [...], organ ustalił, że przez okres ostatnich 6 miesięcy skarżący nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że zaistniały przesłanki uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Miejskim Urzędzie Pracy w L. od [...] grudnia 2013 r. W tym okresie skarżący otrzymał tylko jedną ofertę zatrudnienia, którego nie podjął, gdyż nie posiadał kwalifikacji wymaganych przez pracodawcę. Skarżący podkreślił, że nie odebrał wezwań organu pierwszej instancji do osobistego stawiennictwa, gdyż przebywał poza miejscem zamieszkania. Natomiast niezwłocznie po doręczeniu mu decyzji organu pierwszej instancji, skarżący w dniu [...] listopada 2016 r. zgłosił się do siedziby organu, gdzie przeprowadzono z nim wywiad alimentacyjny i odebrano od niego oświadczenie majątkowe.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tej decyzji.

W skardze na decyzję Kolegium skarżący powtórzył argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz zarzucił, iż uważa, że "jego odwołanie nie zostało przeczytane przez Kolegium".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem prawa.

Sąd uwzględnił skargę także z przyczyn w niej niepodniesionych, które to przyczyny miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.).

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozstrzyganej sprawie wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym złożyło Kolegium, zaś skarżący w wskazanym wyżej terminie czternastodniowym nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy spełnione zostały przesłanki uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, określone w przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.; dalej także: "ustawa").

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Przy tym istotne jest, że w myśl art. 5 ust. 3a ustawy, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Z przepisów ustawy wynika, że wydanie wspomnianej decyzji ma negatywne konsekwencje dla dłużnika alimentacyjnego, albowiem gdy decyzja ta stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika ma obowiązek:

1) złożyć wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 ze zm.) oraz

2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, skierować wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji (art. 5 ust. 3b ustawy).

Na podstawie wniosku, o którym mowa wyżej, starosta zobowiązany jest wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że Kolegium uchyliło się od wyjaśnienia istotnych – z punktu widzenia powołanych przepisów ustawy – okoliczności, a mianowicie ustalenia, czy istotnie skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego bądź odmówił złożenia oświadczenia majątkowego.

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżący, po doręczeniu mu w dniu [...] października 2016 r. (k. 62 akt adm. I inst.) decyzji organu pierwszej instancji orzekającej o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w dniu [...] listopada 2016 r. zgłosił się do siedziby organu, gdzie przeprowadzono z nim wywiad alimentacyjny i odebrano od niego oświadczenie majątkowe (k. 63-67 akt adm. I inst.). Ponadto organ pierwszej instancji, mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego co do braku możliwości podjęcia zatrudnienia, pismem z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy w L. o podjęcie działań zmierzających do aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego (k. 68 akt adm. I inst.).

Zauważyć należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), nie odniosło się w żaden sposób do wspomnianych wyżej okoliczności, pomimo tego, że niewątpliwie miały one istotny wpływ na wynik sprawy. Oczywiste jest bowiem, że wobec faktycznego przeprowadzenia ze skarżącym wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia przez niego oświadczenia majątkowego, odpadły wskazane w decyzji organu pierwszej instancji przesłanki do wydania decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. To oznacza, że obowiązkiem organu odwoławczego było w tej sytuacji uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nie ulega zarazem wątpliwości, że powyższe uchybienie nie tylko prowadziło do naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania oraz przepisów ustawy, ale również zasady dwuinstancyjności zobowiązującej organ odwoławczy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie (art. 15 k.p.a.).

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzją.

Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji, w myśl art. 153 p.p.s.a., uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku.