Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 204/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 204/05 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Anna Znamiec, Sędziowie WSA Bogusław Wolas, Asesor WSA Maja Chodacka (spr), Protokolant Aneta Kubacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007 r., sprawy ze skargi T. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 6 grudnia 2004 r. nr [...], w przedmiocie zaliczenia należności na zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec i wrzesień 1995 r., I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...].2004 roku nr RP [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. działając na podstawie art. 216, art. 76 § 1, art. 76a oraz art. 78 § 1, § 3 pkt 1, § 4 ustawy Ordynacja podatkowa kwotę [...] zł z tytułu nie naliczonego oprocentowania od kwoty [...] powstałej w wyniku uchylenia przez Izbę Skarbową w decyzji Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 1994 r., a zaliczonej w dniu 31.12.2001 r. na poczet części zaległości w podatku od towarów i usług za 1996r. oraz należne odsetki w wysokości [...] zł zaliczył na zaległości wraz z odsetkami z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1995 r. oraz wrzesień 1995 r.

Powyższego dokonano w następującym stanie faktycznym.

Decyzjami z dnia [...].1996r. określono zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 1994 roku na rzecz spółki cywilnej "A.", w której jednym ze wspólników był Skarżący. Następnie decyzją z dnia [...].1996r. orzeczono o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej na wspólników spółki.

W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym została wyegzekwowana z rachunku bankowego Skarżącego na rzecz zaległego podatku kwota [...] zł.

W wyniku zaskarżenia decyzji wymiarowych wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 17 lutego 2000r. stwierdzono nieważność decyzji organu drugiej instancji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 1994r. Skutkiem tego Izba Skarbowa wydała w dniu [...].2000r. decyzje, w których uchyliła decyzje organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie.

Wobec powyższego wyegzekwowana kwota [...] zł została postanowieniami z dnia [...].2001r. zaliczona na poczet części zaległości i odsetki w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 1996r. Zaległość podatkowa za ten okres określona została decyzją Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...].2001r. Termin płatności tego podatku upłynął w dniu [...].1996r., co oznacza, że w dniu, w którym wydano postanowienie o przerachowaniu kwoty [...] zł Skarżący posiadał zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 1996r.

Skarżący pismem z dnia [...].2003r. wystąpił do Urzędu Skarbowego w N. z wnioskiem o zwrot kwoty [...] zł.

Wniosek ten Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. załatwił odmownie decyzją z dnia [...].2004r. nr [...].

Na skutek rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].2004r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż wniosek Skarżącego jest częściowo zasadny, bowiem Skarżącemu przysługuje oprocentowanie od wpłat dokonywanych przez Skarżącego wskazanych w treści decyzji, liczone do dnia przerachowania nienależnych wpłat na inne zaległości, czyli do dnia 31.12.2001r. w kwocie [...] zł.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji stwierdził, w postanowieniu z dnia [...].2004r., iż wyliczone na dzień 31.12.2001r. oprocentowanie od kwoty [...] zł wynosiło [...] zł, a wyliczone na ten dzień odsetki od zaległości wynosiły [...] zł. Z powyższego wynikało, iż oprocentowanie należne Skarżącemu według stanu na dzień 31.12.2001r. wynosiło [...] zł i stanowiło różnicę pomiędzy kwotami oprocentowania, a należnymi odsetkami. Z kolei odsetki od tej kwoty [...] zł za okres od dnia 1 stycznia 2002r. do dnia zaliczenia (09.09.2004r.) wyniosły [...] zł.

Powyższą kwotę oprocentowania w wysokości [...] zł oraz kwotę [...] zł (łącznie [...] zł) zaliczono Skarżącemu na poczet zaległości i odsetek z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1995 r. oraz wrzesień 1995 r.

Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o unieważnienie postanowienia w całości, stawiając zarzut przedawnienia, nieprawidłowości w wyliczeniu odsetek od zaległości podatkowych, zwłokę w wyegzekwowaniu kwot zaległości wraz z odsetkami, brak podstaw prawnych rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Skarbowej, po przeprowadzeniu postępowania, postanowieniem z dnia 6 grudnia 2004r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...].2004 roku w sprawie zaliczenia kwoty [...] zł i kwoty [...] zł na zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec i wrzesień 1995 roku.

W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji wskazał, iż zaległości, na które zaliczono Skarżącemu oprocentowanie od nienależnych wpłat wynikały ze złożonych przez Niego deklaracji w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i wrzesień 1995r., co wynikało z treści sentencji zaskarżonego postanowienia. Zaległość podatkowa wynikająca z deklaracji wynikała z faktu wyliczenia i zadeklarowania podatku i niewpłacenia go przez Skarżącego w terminie płatności i wobec tego nie zachodziła potrzeba szczegółowego wyjaśnienia sposobu jej powstania.

Odnośnie podniesionego w odwołaniu zarzutu przedawnienia wskazano, iż doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w dniu 8 marca 1999r. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone do dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji, co oznacza, że okres przerwania biegu przedawnienia nie został jeszcze zakończony.

Organ drugiej instancji nie podzielił także stanowiska Skarżącego, iż zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i wrzesień 1995r. zostały przez Niego zapłacone, szczegółowo uzasadniając powyższe w treści postanowienia.

W skardze wniesionej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Skarżący zarzucił, iż dokonał wpłaty podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995r. w kwocie [...] zł, na który to miesiąc organy dokonały zaliczenia oprocentowania. Odnośnie miesiąca czerwca 1995r. Skarżący wskazał, iż w terminie złożył deklarację podatkową, wskazał jednak, że nie dokonał wpłaty należnego podatku. Skarżący wskazał, że skoro zapłacił należny podatek za miesiąc wrzesień 1995r. to zaliczenie oprocentowania za ten okres było nieuzasadnione i należało dokonać zwrotu tego oprocentowania.

Ponownie Skarżący wskazał, iż zobowiązanie przedawniło się, Skarżącemu nie doręczono upomnienia w związku z prowadzonymi czynnościami egzekucyjnymi. W dalszej treści skargi zawarto szereg zarzutów dotyczących nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Odnośnie dokonanej wpłaty kwoty [...] zł, która to wpłata jest bezsporna i wynika z polecenia przelewu stwierdzono, iż na poleceniu przelewu podano, iż wpłata dotyczy "składki VAT NIP [...]". Ten numer identyfikacyjny został nadany spółce cywilnej "A.", która prowadziła działalność do dnia 31 stycznia 1995r. Ponieważ na koncie tej spółki cywilnej występowały zaległości podatkowe za 1993r. urząd skarbowy zaliczył wpłatę w kwocie [...] zł na poczet tych zaległości na podstawie art. 27 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych. Podniesiono także, iż takie zaliczenie wpłat nie spowodowało żadnych negatywnych konsekwencji wobec Skarżącego bowiem wpłata pokryła wymagane od Niego zobowiązania.

Problem odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania spółki cywilnej "A." za rok 1993 zawisł przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie na skutek wniesienia przez organ skargi kasacyjnej.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał nadto, iż zarzuty skargi dotyczące postępowania egzekucyjnego nie były podnoszone na etapie prowadzonego przez organ drugiej instancji postępowania w sprawie zarachowania oprocentowania na poczet zaległości za miesiące czerwiec i wrzesień 1995r., a postępowanie to jest postępowaniem odrębnym i dlatego zarzuty podniesione w skardze nie mogą mieć wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, iż istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy Skarżący na dzień 9 września 2004r. posiadał zaległość w podatku od towarów i usług za czerwiec 1995r. oraz wrzesień 1995r. i tym samym czy zasadne było zaliczenie oprocentowania na poczet tej zaległości. W przeciwieństwie do argumentacji podnoszonej przez Skarżącego, organ podatkowy stał na stanowisku, iż taka zaległość miała miejsce. Skarżący nie zgadzając się z powyższym twierdzeniem, w toku postępowania przed organami podatkowymi przedstawił dokumenty, na podstawie których wywiódł, iż wszelkie należność z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2005r. zostały pokryte przed dniem dokonania zaliczenia.

W tym stanie sprawy, należy podnieść, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w wydanym postanowieniu, które winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z przepisem art. 217 § 2 ustawy.

Uzasadnienie postanowienia powinno być zrozumiałe zarówno dla strony jak i dla organu dokonującego jej kontroli. Organ podatkowy kierując się tu zasadą przekonywania powinien wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwianiu sprawy. Ustalony w postanowieniu stan faktyczny winien mieć swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Materiał dowodowy znajdujący się w tych aktach powinien być zgromadzony w taki sposób aby jasno i logicznie wynikało z niego jakimi względami kierował się organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie.

W niniejszej sprawie nie można uznać, że warunki te zostały spełnione.

Aby skutecznie wykazać prawidłowość prowadzonego postępowania podatkowego organ odwoławczy musiał w sposób wyraźny odnieść się do wszystkich okoliczności, które świadczyły o zasadności dokonanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tymczasem organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutów Skarżącego, dotyczących wykazania, iż zobowiązanie podatkowe za miesiąc wrzesień 1995r. wygasło na skutek zapłaty, a zatem na dzień dokonania zaliczenia nie istniała zaległość podatkowa w kwocie zadeklarowanej przez podatnika za ten miesiąc.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący dokonał w dniu 29 grudnia 1995r. wpłaty na rachunek Urzędu Skarbowego kwoty [...] zł, która odpowiadała kwocie wykazanej w złożonej deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc wrzesień 1995r. Fakt ogólnego wskazania jako tytułu wpłaty sformułowania "składka VAT" oraz podanie nr NIP [...] spowodował, iż organ podatkowy - jak stwierdził w zaskarżonym postanowieniu - zaliczył tę wpłatę na poczet zaległości spółki cywilnej "A." T. K. i L. W. To stwierdzenie organu odwoławczego, nie dość, że nie stanowiło odpowiedzi na kluczowe dla rozstrzygnięcia pytanie, to dodatkowo dostarczyło kolejnych wątpliwości w rozpoznawanej sprawie.

Ogólne stwierdzenie organu odwoławczego, iż zaliczył tę wpłatę na poczet zaległości spółki cywilnej "A." T. K. i L. W. jest niewystarczające. W szczególności, że numerem NIP wskazanym na druku polecenia przelewu posługiwała się spółka cywilna w różnych składach osobowych (T. K., U. P. oraz T. K., L. W.).

Organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zbadać jakiego okresu rozliczeniowego w podatku VAT dotyczyła wpłata kwoty [...] zł dokonana w dniu 29 grudnia 1995r.

Organ nie odniósł się także do okoliczności, wskazywanej przez Skarżącego, że wpłacona kwota odpowiada kwocie wykazanej w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 1995r.

Nadto w zaskarżonym postanowieniu nie wykazano w żaden sposób, iż rzeczywiście podatnik posiadał zaległość podatkową za miesiąc wrzesień 1995r.

W aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument dotyczący formalnego zarachowania dokonanej przez Skarżącego wpłaty w wysokości [...] zł na poczet zaległości spółki cywilnej "A." T. K. i L. W. W swoim rozstrzygnięciu organ podatkowy także na taki dokument się nie powołuje.

Niczego nie wyjaśnia, a wręcz przeciwnie mnoży wątpliwości, enigmatyczne stwierdzenie, iż kwota wpłaty została zaliczona przez Urząd Skarbowy na poczet zaległości w podatku VAT. Organy podatkowe winny wyjaśnić, czy istniały rozstrzygnięcia dotyczące zaliczenia kwoty wpłaty, dalej w jaki sposób i w jakiej wysokości wpłata została zaliczona i jaka kwota zaległości podatkowej po tych operacjach została do uiszczenia.

Zaniechanie w tym zakresie skutkuje stwierdzeniem, iż w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy nie wykazał, iż rzeczywiście podatnik posiadał zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995r.

Co do miesiąca czerwca 1995r., gdzie sam Skarżący przyznaje, iż wpłaty nie dokonał, podniósł On zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w dacie dokonania zaliczenia.

Odnośnie tego zarzutu należy stwierdzić, iż trafne są zarzuty skargi, że organy podatkowe w toku postępowania nie wskazały na dowód, że środek egzekucyjny został zastosowany i o fakcie tym podatnik został zawiadomiony (co świadczyłoby o przerwaniu biegu przedawnienia). Samo stwierdzenie, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany pierwszą czynnością egzekucyjną, bez przywołania stosownych dokumentów tę okoliczność potwierdzających, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec wskazania powyższych wątpliwości i niejasności, które nie zostały wyjaśnione stosownymi dowodami w postępowaniu przed organem odwoławczym, brakiem odniesienia się przez organ odwoławczy do szeregu zarzutów podnoszonych przez Skarżącego postanowienie organu odwoławczego jest sprzeczne z art. 187 § 1 oraz art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej.

Treść wskazanych przepisów nakłada bowiem na organ podatkowy obowiązek kompleksowego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oraz uzasadnienia wszystkich okoliczności, które mają znaczenie dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, w świetle wykazanych uchybień postępowania podatkowego oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, nie można go zweryfikować pod względem merytorycznym.

Dlatego też na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (Dz. U. nr 163 poz. 1349 ze zm.) oraz opłatę od pełnomocnictwa.