Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1760/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2012 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] stycznia 2011 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (NUS) działając jako organ egzekucyjny odmówił rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez W. Sp. z o.o. (Skarżąca) a dotyczących prowadzonego przeciwko niej postępowania egzekucyjnego z uwagi na uchybienie terminu do ich złożenia.

Podstawą faktyczną powyższego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ egzekucyjny, że odpis tytułu egzekucyjnego i zawiadomienie o zajęciu wierzytelności doręczone zostały Skarżącej 23 grudnia 2010r. Pismo Skarżącej, uznane przez organ za zarzuty w stosunku do tytułu egzekucyjnego, zostało nadane 7 stycznia 2011r., czyli z uchybieniem 7-dniowego terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 27 §1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 8 kpa poprzez nieuzasadnioną odmowę rozpatrzenia zarzutów jako rzekomo wniesionych z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że tytuł wykonawczy nie został jej prawidłowo doręczony, gdyż osoba, która miała go odebrać w imieniu Skarżącej, nie była do tego upoważniona. Pani K. G., to jest osoba, która pokwitowała odbiór tytułu nie jest pracownikiem Skarżącej i nie miała upoważnienia do odbioru korespondencji. Złożyła swój podpis na potwierdzeniu odbioru naciskana przez pracownika urzędu informując go, że nie jest upoważniona do odbioru korespondencji. Pomimo tego pracownik urzędu nalegał na odebranie korespondencji. Skarżąca wniosła o dopuszczenie na powyższą okoliczność dowodu z zeznań Pani K. G..

Skarżąca podkreśliła, że już w piśmie z 7 stycznia 2011r. wskazywała, że do dnia powzięcia informacji o zajęciu konta nie otrzymała odpisu tytułu egzekucyjnego.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS z [...] stycznia 2011r.

W uzasadnieniu DIS wskazał, że z akt sprawy wynika, że wysłane na adres wskazany przez Skarżący (potwierdzony w odpisie KRS), zawiadomienie z dnia 22.12.2010r o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego o numerze [...] pokwitowała własnoręcznie w dniu 23.12.2010r osoba o nazwisku, które można odczytać jako G., potwierdzając jednocześnie odbiór pieczęcią firmy. Przyjąć tym samym należy, że osoba ta była pracownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji w imieniu spółki. Powyższe potwierdza wyrok z dnia 31 stycznia 1997r (sygn. akt I SA/Lu 514/96), w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pracownik dysponujący pieczęcią jednostki i potwierdzający odbiór korespondencji jest osobą upoważnioną do odbioru pism. Zasadnie stwierdza się w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1995r (V SA 1692/94), że organ administracyjny nie ma obowiązku sprawdzania, czy osoba kwitująca odbiór pism, doręczanych zgodnie z art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego, ma do tego formalne uprawnienia, obowiązkiem organów jednostki organizacyjnej jest prawidłowe zorganizowanie jej działania. Dokonane w związku z powyższym 23.12.2010r doręczenie jest skuteczne. Od tego też dnia rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Ostatni dzień tego terminu przypadał na dzień 30.12.2010r. A zatem składając w dniu 10.01.2011r. w placówce pocztowej pismo zawierające zarzuty skarżąca spółka uczyniła to z uchybieniem ustawowego terminu. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby spółka występowała do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przywrócenie tego terminu, do czego uprawnia art. 58 § 1 i 2 K.p.a.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie

a. art. 7 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na nie podjęciu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozpatrzenia sprawy i poprzestaniu na nieuzasadnionych domniemaniach, opartych na dowolnej ocenie niepełnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,

b. art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a wyrażające się w nierozpoznaniu wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka K. G., która miała według organu odebrać w imieniu skarżącego korespondencje kierowaną do Spółki na okoliczność istnienia upoważnienia na podstawie którego mogłaby to zrobić, co doprowadziło do wydania wadliwego orzeczenia opartego na błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy,

c. art. 45 k.p.a. w yw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na uznaniu potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego jako osoby prawnej przez osobę która nie miała do tego upoważnienia, za skuteczne doręczenie pism w postępowaniu egzekucyjnym.

Z uwagi na powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :

Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że instytucja doręczeń uregulowana została w rozdz. 8 Działu I kodeksu postępowania administracyjnego (przepisy art.39-49), który z mocy art. 18 u.p.e.a. ma zastosowanie do kwestii nie uregulowanych w tejże ustawie. U podstaw zawartych tam rozwiązań spoczywa zasada oficjalności, która - jak podkreśla się w doktrynie - pozostaje w ścisłym związku z jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. z wynikającą z art. 14 kpa zasadą pisemności. Instytucja ta nierozerwalnie także łączy się z konstytucyjną zasadą "prawa do sądu", którą w rozpatrywanym przypadku rozumieć należy jako prawo do rozpatrzenia sprawy przez organ instancyjnie nadrzędny. Wobec takiej wagi doręczenia przyjmuje się zatem, że przy dokonywaniu tej czynności procesowej nie mogą pojawiać się jakakolwiek wątpliwości bądź niejasności. W konsekwencji, ażeby doręczenie można było uznać za skuteczne istnieć muszą niezbite dowody, że doręczyciel wykonał obowiązki jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa. Wszelkie natomiast uchybienia w realizacji tych czynności, stanowią przeszkodę dla przyjęcia, iż doręczenie zostało dokonane. Skutki doręczenia są zaś zbyt daleko idące, aby w tym zakresie pozostawić jakikolwiek margines dowolności czy też niepewności.

Mając powyższe na względzie zauważyć trzeba, że zgodnie z przepisem art. 45 kpa, " jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru korespondencji". Regulacja ta ma zatem charakter stanowczy. Zezwala bowiem na dokonanie doręczenia wyłącznie osobie mającej upoważnienie do odbioru korespondencji adresowanej do danej jednostki organizacyjnej. W konsekwencji brzmienie przedmiotowej regulacji wyklucza możliwość dokonania doręczenia do rąk osoby trzeciej.

Powyższe względy, w tym zwłaszcza brzmienie art. 45 kpa, sprawiają zatem, że warunkiem koniecznym uznania za skuteczne doręczenia na rzecz podmiotów wymienionych w art. 45 kpa konieczne jest zbadanie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona.

Istotnie, pojawiają się w orzecznictwie poglądy (w tym w przywoływanym przez organ wyroku NSA z 10 maja 1995r., sygn. akt V S.A. 1692/94), że organ administracji nie ma obowiązku sprawdzania, czy osoba kwitująca odbiór pism doręczonych zgodnie z art. 45 kpa ma do tego formalne uprawnienie, obowiązkiem organów jednostki organizacyjnej jest prawidłowe zorganizowanie jej działania. Jednak w realiach niniejszej sprawy, wobec okoliczności przytoczonych przez Skarżącą w zażaleniu, szczególnie wobec wskazania, że osoba, która ostatecznie pokwitowała odbiór przesyłki nie była nawet pracownikiem Skarżącej, konieczne było podjęcie przez organ odwoławczy działań w celu wyjaśnienia czy odpis tytułu wykonawczego został Skarżącej prawidłowo doręczony, to jest wyjaśnienia okoliczności doręczenia tytułu oraz statusu osoby kwitującej odbiór przesyłki, w tym w szczególności, czy była ona pracownikiem Skarżącej a w konsekwencji, mogła być uznana za osobę uprawnioną do odbioru korespondencji w myśl art. 45 kpa.

Wydając zaskarżone postanowienie DIS naruszył jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego - zasadę prawdy materialnej - dotyczącą podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 kpa). Zasadzie prawdy materialnej towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa), któremu w niniejszej sprawie również uchybiono. Wnioski oparte na niekompletnym materiale dowodowym muszą być uznane za dowolne, które nie mogą stanowić podstawy do wydawania władczych rozstrzygnięć.

Organ rozpatrujący sprawę narusza prawo w wypadku wadliwej oceny stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale również wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. W omawianej sprawie nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego, czym naruszono przepisy art. 7 i art. 77 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie tych norm powoduje wadliwość zaskarżonego postanowienia.

Wobec powyższego, rozpoznając ponownie sprawę organ przeprowadzi dowód z zeznań wskazywanego przez Skarżącą świadka,, oraz ewentualnie przeprowadzi dalsze postępowanie dowodowe a następnie ponownie oceni, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy zarzuty wniesione zostały w terminie czy też z jego uchybieniem.

Z uwagi na powyższe, uznając za uzasadnione zarzuty podniesione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, orzekając o zakresie, w jakim nie może ono być wykonane stosownie do treści art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.