Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1141/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 1, art. 2, art. 2a oraz art. 17 i art. 18 i n. ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. 2015 r. poz. 1659 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej: Kpa), po rozpoznaniu odwołania K.M. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. (dalej: MOPS) z dnia [...], nr [...] przyznającej mu świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości [...] zł, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a które – jak orzekł – będzie wypłacone: w wysokości [...] zł z terminem wypłaty [...], a także w wysokości [...] zł z terminem wypłaty [...] oraz sposobem wypłaty, tj. gotówka (kasa MOPS) – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że postępowanie organu pierwszej instancji wszczęte zostało na wniosek K.M. z dnia [...] o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności na 6 miesięcy począwszy od [...] Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...] (nr [...]) przyznał stronie świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości [...] zł, które będzie wypłacone w wysokości:

1) [...] zł – termin wypłaty [...].

2) [...] zł – termin wypłaty [...].

Jednocześnie przypomniał, iż organ pierwszoinstancyjny wskazał sposób wypłaty, jako gotówka w kasie MOPS, oraz że decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W motywach rozstrzygnięcia – jak zauważył – organ pierwszej instancji wyeksponował, że:

po pierwsze – osoba/rodzina spełnia kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń pomocy społecznej i jednocześnie

po drugie – występuje jeden z przypadków, o których mowa w art. 7 ust. 2-15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm. dalej także: ustawa lub ups), tj. długotrwała choroba.

Równocześnie zaznaczył, że strona zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną B.M. oraz synami P. i A.M. Strona nie pracuje, nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy, jest osobą niezdolną do pracy, w trakcie ubiegania się o świadczenia rentowe z ZUS. Strona choruje przewlekle. Żona strony pracuje zawodowo. Na dochód rodziny strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. [...] składało się wynagrodzenie za pracę żony strony w kwocie [...] zł, premia związana z zatrudnieniem żony strony w kwocie [...] zł, zasiłki rodzinne w wysokości [...] zł. Łącznie dochód wynosił [...] zł. Kryterium dochodowe dla rodziny, na co zwrócił uwagę, wynosi 1824 zł, natomiast jej dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł. Tym samym organ pierwszej instancji przyznał stronie świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości [...] zł. Rodzina – w jego ocenie – jest w stanie przygotować ciepły posiłek jednakże należy ją wspomóc w zakupie żywności. Wskazał przy tym, że wysokość pomocy dostosowana jest do celów i możliwości pomocy społecznej. Pomoc jest współfinansowana ze środków budżetu państwa w ramach wieloletniego programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania "na lata 2014-2020. Jest to program wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania wprowadzony Uchwałą nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. (MP z dnia 17 grudnia 2013, poz. 1024).

W dalszej kolejności podniósł, że pismem datowanym na dzień [...] K.M. wniósł odwołanie od tej decyzji z dnia [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, w którym oświadczył, że zaskarża ją w części, w której nie przyznano mu zasiłku celowego w kwocie [...] zł (ponad przyznane [...]zł) wypłaconego co miesiąc po [...] zł od [...] do [...]. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

a) art. 11 i art. 107§ 1 i 3 Kpa poprzez faktyczny brak uzasadnienia w części dotyczącej nieprzyznania zasiłku celowego w wysokości [...] zł,

b) art. 8 Kpa w związku z art. 3 ust. 1 pkt.1 , art. 3 ust. 2 i art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 07 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r., nr 43. poz. 224 ze zm.) poprzez niezastosowanie zasad deklinacji.

W piśmie z dnia [...] przekazującym odwołanie strony z aktami sprawy organ pierwszej instancji nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, podtrzymał swoje stanowisko w niej wyrażone.

W trakcie trwania postępowania odwoławczego przed Kolegium, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] poinformował o wysokości środków znajdujących się w budżecie MOPS w R. przeznaczonych na realizację zadań wynikających z wieloletniego programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020" oraz o zasadach przyznawania świadczeń w [...] r. Kolegium pismem z dnia [...] przesłało to pismo stronie pouczając ją o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. W odpowiedzi pismem z dnia [...] K.M. wniósł o wyznaczenie mu 14-dniowego terminu na zajęcie stanowiska. Ponadto wniósł o stwierdzenie przez Kolegium, że zasady przyznawania świadczeń przez MOPS w R. nie stanowią podstawy do przyznawania świadczeń. Pismem z dnia [...] Kolegium poinformowało stronę, że pod pismem z dnia [...] zatytułowanym "o podstawę prawną i inne", przesłanym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, system wygenerował informację, o treści "podpis nieprawidłowy". W związku z tym Kolegium, na podstawie art. 64 § 2 Kpa, wezwało autora do uzupełnienia braku formalnego tegoż pisma z dnia [...] poprzez złożenie podpisu. W odpowiedzi na to wezwane, strona uzupełniła brak formalny przesyłając ponownie pismo z dnia [...] opatrzone prawidłowym podpisem. Ponadto strona pismem z dnia [...] wniosła o natychmiastowe załatwienie sprawy i zmianę zaskarżonej decyzji z dnia [...].

Przytaczając regulacje prawne przedmiotu rozpoznania organ drugoinstancyjny zacytował art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – wskazując, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Jednocześnie zaznaczył, że zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.

Natomiast, jak kontynuował, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł (od 01 października 2015 r.),

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł (od 01 października 2015 r.),

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów strony, że organ pierwszej instancji nie przyznał zasiłku celowego od [...] do [...], wyjaśnił , że zasiłek celowy jest świadczeniem jednorazowym, możliwa jest jednak jego realizacja w częściach. Świadczenie to, co do zasady, ma charakter jednorazowy i tym odróżnia się od zasiłku stałego i okresowego.

Ponadto Kolegium zaznaczyło, że strona winna mieć świadomość, iż decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego jest z mocy prawa decyzją podejmowaną w granicach uznania administracyjnego, a zatem organ pierwszej instancji może przyznać taką pomoc, jednakże nie jest do tego zobowiązany, a wysokość pomocy uzależniona jest nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale także od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Załatwiając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, organ powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz własnymi środkami. Uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Taki pogląd – jak podkreślił –znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, organ przyznający zasiłek celowy jest zobowiązany realistycznie ocenić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne oraz czy bez uszczerbku dla zaspokajania innych niezbędnych potrzeb sfinansowanie to może nastąpić ze środków własnych wnioskodawcy. Organ w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy przyznanie zasiłku spełnia przesłanki określone w art. 39 ust. 1 oraz czy jego otrzymanie umożliwi wnioskodawcy życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Spełnienie warunków do otrzymania zasiłku celowego nie obliguje organu do jego przyznania. W ramach uznania administracyjnego organ ma prawo dokonywać oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Zdaniem Kolegium ustawodawca z tych też względów odstąpił od szczegółowego określenia wysokości zasiłku celowego. Tym samym ustalenie kwoty wsparcia pozostawiono organowi przyznającemu świadczenie. Rozważając zatem przyznanie zasiłku celowego, organ powinien ustalić dochód osoby lub rodziny i porównać go odpowiednio z kryteriami wymienionymi w art. 8 ust. 1 oraz sprawdzić spełnienie pozostałych przesłanek przyznania pomocy, w szczególności wystąpienia trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia.

W jego ocenie organ pierwszej instancji przesłanki te zrealizował, a uwzględniając zgłoszone przez stronę potrzeby mając na uwadze możliwości pomocy społecznej przyznał świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości [...] zł. Jednocześnie wyjaśnił, że zasady przyznawania świadczeń określone przez MOPS w R. nie są podstawą prawną do przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, jednak ich przyjęcie pozwala na dokonanie oceny czy rozdział posiadanych przez MOPS środków pomiędzy beneficjentów jest sprawiedliwy. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 3 ust. 1 pkt. 1 , art. 3 ust. 2 i art. 4 pkt 2 ustawy o języku polskim poprzez niezastosowanie zasad deklinacji, Kolegium zauważyło, że nieprawidłowa deklinacja imienia i nazwiska strony, nie miała wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego, a tym samym nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na – szczegółowo opisaną na wstępie – decyzję Kolegium z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...], strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia – analogicznie jak w odwołaniu – zaskarżonej decyzji zarzuciła, co do zasady, brak właściwego ustalenia stanu faktycznego i nie uwzględnienia przez orzekające w sprawie organy jej oraz jej rodziny trudnej sytuacji życiowej. Formułując zarzuty autor skargi zarzucił jej naruszenie art. 6, art. 11 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie, a także jego przewlekłość i – co do istoty – procedowanie z rażącym naruszeniem art. 12, 35 , 36, 37 i 133 Kpa.

Mając to na uwadze wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do wydania decyzji co do istoty sprawy w kierunku zgodnym z treścią odwołania oraz treścią dalszego pisma skarżącego wniesionego w toku postępowania odwoławczego w dniu [...].

a) przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego w kwocie [...] zł wypłacanego od [...] do [...] (po [...] zł w każdym miesiącu),

b) przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego w kwocie [...] zł wypłacanego od [...] do [...] (po [...] zł w każdym miesiącu) – przy uwzględnieniu faktu, że część tego zasiłku, w kwocie [...] zł, została już wypłacona,

3) stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,

4) stwierdzenie, że obydwa skarżone organy dopuściły się przewlekłego prowadzenia postępowania (przewlekłość nastąpiła od dnia [...]),

5) rozpoznanie skargi, w części dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania, w trybie uproszczonym,

6) zasądzenie solidarnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i Dyrektora MOPS w R. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,

7) przyznanie od każdego ze skarżonych organów na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł.

W uzasadnieniu skarżący także powtórzył w zasadniczej części wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu. Ponadto stwierdził, że "organ odwoławczy pomylił dowolność z uznaniem administracyjnym. Uznanie administracyjne, czyli uprawnienie organu administracyjnego do wyboru jednego z kilku możliwych rozwiązań prawnych, nie świadczy o nieskrępowanej swobodzie lub dowolności działania administracji". Podniósł, że "swobodne uznanie przysługuje administracji tylko wtedy, jeśli zostało to wyraźnie wskazane w przepisie ustawy. O możliwości zastosowania uznania decyduje zatem upoważnienie ustawowe. Organ odwoławczy, powołując się, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na uznanie administracyjne, nie wskazał przepisu ustawy, który pozwalał organowi pierwszej instancji na zastosowanie zasady uznania administracyjnego". Podniósł, że z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania odwoławczego (pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...]) wynika, że przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego organ pierwszej instancji kierował się "Zasadami przyznawania świadczeń w [...] r." całkowicie dowolnie ustalonymi. Tymczasem – jak zaznaczył – w piśmie tym brak jest jakiejkolwiek informacji na temat źródła pochodzenia załączonych do niego "Zasad przyznawania świadczeń w [...] roku". Dyrektor MOPS nie poinformował organu odwoławczego: kto ustalił te zasady, kiedy zasady te zostały ustalone, na jakiej podstawie prawnej zostały one ustalone, ani nie wskazał stosownych adresów publikacyjnych. Podkreślił przy tym, że zasady te nie zostały podane do publicznej wiadomości (opublikowane), a – jego zdaniem – "z całą pewnością obowiązek publikacji ciążył na organie pierwszej instancji skoro przedmiotemjest sposób rozdziału środków publicznych, zwłaszcza, że na gruncie niniejszej sprawy chodzi o środki, które pochodzą nie tylko z budżetu organu pierwszej instancji (Miasta R.) lecz także z budżetu państwa". Następnie cytując regulacje prawne skonstatował, że "w decyzji organu pierwszej instancji nie podano natomiast jako podstawy prawnej jej wydania art. 7 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej tj. nie wskazano ubóstwa jako przyczyny udzielenia pomocy społecznej". W kolejnym fragmencie skargi oznaczonej pkt II – jej autor – odniósł swoje zarzuty do sposobu, w tym czasu prowadzenia postępowania.

Odpowiadając na skargę organ drugoinstancyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywołanej powyżej ustawy Ppsa, tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc – jak wskazano powyżej – związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Kwestią wymagającą wyjaśnienia pozostaje wyłącznie ocena, czy w sprawie organy prawidłowo zrealizowały prawo strony do wnioskowanego przez nią świadczenia.

Jednocześnie na wstępie rozważań jawi się uwaga, że rozpatrzenie skargi należało rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o rzetelnie zgromadzone i rozpatrzone dowody daje dopiero podstawę do skontrolowania prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Należy przy tym zauważyć, że podniesione przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące – co do meritum – naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowią w istocie konsekwencję błędnego ustalenia stanu faktycznego i jego błędnej oceny.

W ocenie Sądu wydając rozstrzygnięcie organy miały na względzie okoliczności sprawy tak istniejące po stronie skarżącego, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej. Z uwagi na zarzuty podniesione w skardze należy zwrócić uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować powierzone im w ustawie cele (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 4332/01, Lex 77665; z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05, Lex nr 502005; oraz z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, Lex nr 500091).

Istnienie potrzeby przyznania świadczeń z pomocy społecznej wymaga zbadania nie tylko posiadanych środków i dochodów, ale również całokształtu warunków życia osób chcących skorzystać z pomocy społecznej. Spełnienie, bowiem przesłanek warunkujących przyznanie pomocy, o których mowa w art. 7 ustawy, jak i nie przekroczenie kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy oraz cel żądania zgodny z tym, na który może być przyznana pomoc z art. 39 ustawy, nie są wystarczającym uzasadnieniem i jednocześnie gwarancją dla wnioskodawcy uzyskania świadczenia.

Zdaniem Sądu okoliczności te zostały należycie ocenione przez organy orzekające w sprawie. Zarówno organ pierwszo jak i drugoinstancyjny podzieliły stanowisko strony co do jej trudnej sytuacji życiowej, czego – na co zwróciły uwagę –była de facto decyzja o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie [...] zł.

Przechodząc do szczegółowych rozważań w tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ups zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowe, w tym między innymi na zakup żywności. Brzmienie art. 39 ust. 1 tej ustawy, a zwłaszcza użyty w tym przepisie zwrot "można" jednoznacznie wskazuje, że wszystkie zasiłki celowe są świadczeniami fakultatywnymi a nie obowiązkowymi. Ustawodawca żadnych wyjątków w tym zakresie nie przewidział. Zatem wnioski o przyznanie pomocy między innymi na zakup żywności (czy nawet leków), nie mogą być w każdej sytuacji rozpatrywane na preferencyjnych zasadach, czego strona skarżąca konsekwentnie nie przyjmuje do wiadomości. Powyższe oznacza – co podkreślały orzekające w sprawie organ – że decyzje w przedmiocie zasiłku celowego podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. Jeżeli wnioskodawca spełnia kryteria ustawowe, tj. nie zostało przekroczone kryterium dochodowe i zachodzą warunki, o jakich mowa w art. 39 ust. 1 i ust. 2 ups, to organ powinien wprawdzie dążyć do pozytywnego załatwienia sprawy zgodnie z interesem obywatela, ale nie ma bezwzględnego obowiązku ani przyznania w ogóle przedmiotowego świadczenia ani przyznania zasiłku w oczekiwanej przez zainteresowanego wysokości. Organ rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, musi mieć na względzie nie tylko potrzeby wnioskodawcy w danej sprawie, ale także swoje możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób i rodzin, które oczekują podobnego wsparcia.

Zgodnie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ups – pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z powyższych przepisów wynika, że rolą organów pomocy społecznej jest wspieranie potrzebujących osób i rodzin w celu ich usamodzielnienia się oraz ich integracji ze środowiskiem. Funkcji tej nie można jednak utożsamiać z obowiązkiem stałego dostarczania środków pieniężnych w wysokości satysfakcjonującej wnioskodawców oraz zaspokajania wszystkich ich oczekiwań oraz realizacji zgłaszanych potrzeb w pełnym rozmiarze. Stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził NSA w wyroku z dnia 03 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1231/14, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie i literaturze przedmiotu podnosi się, że "uznanie", które jest nierozerwalnie związane z trybie, procedowania organu w sprawie orzekania w przedmiocie min. zasiłki celowego oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania zasiłku celowego zasiłek ten otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też zasiłek celowy zostanie przyznany w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o to świadczenie. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania świadczeń z pomocy społecznej wynika, że udzielając stosownych świadczeń, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1559/12, dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1560/10).

Zaznaczyć także należy, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi. Tym samym słusznie organy pierwszej i drugiej instancji uznały, że rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej o zasiłek, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej i potrzebujących wsparcia. Jeżeli zatem organ oceniając z jednej strony sytuację materialną i osobistą wnioskodawcy, a z drugiej strony własne możliwości finansowe, w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i hierarchię zgłoszonych przez nich żądań, uzna, że nie istnieje możliwość przyznania zasiłku, to decyzji takiej – w ocenie Sądu – nie można zarzucić naruszenia prawa.

Sąd rozpoznający skargę nie kwestionuje trudnej sytuacji materialnej, finansowej i zdrowotnej strony. Jednakże nie można pominąć tego, że – jak wynika z akt sprawy – strona skarżąca w czasie ubiegania się o przedmiotowy zasiłek nie jest pozostawiona bez pomocy i wsparcia ze strony MOPS-u.

W tej sytuacji nie można uznać, że – uzyskując wsparcie właściwego ośrodka pomocy społecznej – przyznanie zasiłku celowego w żądanej przez stronę wysokości jest prawnym obowiązkiem organu administracji, a po stronie wnioskodawcy rodzi roszczenie do jego uzyskania.

Podsumowując powtórzyć należy, że osoby korzystające z pomocy nie mogą przyjmować pozycji roszczeniowej, traktując organy pomocy społecznej jako instytucję mającą regularnie finansować ich stale rosnące potrzeby. Stanowisko zbieżne z przytoczonym wyraził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2998/13, a także WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 453/12 oraz w nich wskazane.

W ocenie Sądu nie można zatem zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów procesowych w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Za niczym nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut braku pomocy ze strony ośrodka do sytuacji strony skarżącej – w szczególności w aspekcie rodzaju, wysokości przyznawanych jej środków finansowych z pomocy społecznej. Przytoczone przez organy przepisy, stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia i wykładane w sposób wcześniej zaprezentowany, nie budzą wątpliwości co do ich legalności. Organ odwoławczy dokonał właściwej ich subsumcji do ustalonego stanu faktycznego, zaś okoliczność, że wysokość przyznanego świadczenia nie odpowiadała oczekiwaniom skarżącego, nie może uzasadniać tezy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów. Sąd z urzędu nie dopatrzył się natomiast innych naruszeń, które mogły mieć wpływ na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Sąd uznał, że w toku postępowania administracyjnego zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, a nadto prawidłowo go oceniono, uzasadniając przy tym w sposób przekonywujący zajęte w sprawie stanowisko. W ocenie Sądu organy nie naruszyły także zasad określonych w ustawie o języku polskim. Strona skarżąca formułując ogólny zarzut nie wskazała nawet na wpływ ich ewentualnych (hipotetycznych) naruszeń na wynik sprawy.

Na zakończenie podkreślenia wymaga także, że sam fakt niezadowolenia czy to z treści decyzji organu, czy okresu jego prowadzenia nie daje w przedmiotowej sprawie podstaw do uznania, że organy nie wykonały czegoś do czego były zobowiązane.

Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i prawidłowego zastosowania prawa materialnego, zatem nie zachodzą podstawy do podważenia zawartego w nich rozstrzygnięcia.

Tym samym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.