Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 650/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2; art. 26 ust. 1 pkt. 4; art. 21; art. 29 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 60 lit. a
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
journal: Dz.U.UE.C 2008 nr 115 poz 47 art. 107
law: Wersja Skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na ocenę formalną Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie środkami unijnymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z [...] r. nr [...] Zarząd Województwa [...] – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 negatywnie rozpatrzyła protest skarżącego na ocenę formalną wniosku [...], złożonego w ramach konkursu [...].

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:

Skarżący, "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w odpowiedzi na ogłoszenie o konkursie w ramach PRO W[...] nr: [...], złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...].", w ramach Konkursu zamkniętego nr: [...], Działania 1.3. Transfer technologii i innowacji, typ projektu 1,2,5 Priorytet 1. Badania i rozwój technologiczny (B + R), innowacje i przedsiębiorczość Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013, któremu nadano nr [...]. Pismem z [...]r. o sygnaturze [...], Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej IZ PRO W[...]) poinformowała Skarżącego, iż w wyniku oceny formalnej dokumentacji aplikacyjnej, stwierdzono konieczność jej poprawy i uzupełnienia. Zakres zmian, jakich należy dokonać, przedstawiony został w załączniku do ww. pisma zestawienie uwag. IZ PRO W[...] nakazała skarżącemu m. in.:

- weryfikację kosztów w oparciu o zasady wynikające z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 20 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 85, poz. 719) z uwagi na fakt, że wnioskowane dofinansowanie będzie stanowiło pomoc publiczną,

- wskazanie, iż zakres przedmiotowego projektu, jest nową inwestycją w myśl rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych,

- wykazanie, iż podmiot spełnia warunki tzw. " efektu zachęty ", należy odnieść się do jednego z pięciu kryteriów określonych w art. 8 ust. 3 pkt a) — e) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych).

- weryfikację i poprawę dokumentacji w oparciu o zasady wynikające z rozporządzenia w sprawie udzielenia pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych.

Natomiast w ramach uzupełnienia IZ RPO W[...] zobowiązała skarżącego do dostarczenia:

- informacji, czy uzyskano pomoc publiczną na inwestycję, o dofinansowanie której ubiega się wnioskodawca;

- wypełnionego "formularza informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc inną niż de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie ", stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc inna niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. 2010 Nr 53, poz. 312), w tym także sprawozdań finansowych za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzanych zgodnie z przepisami o rachunkowości;

- kopie zaświadczeń o otrzymanej pomocy de minimis (jeśli udzielona została pomoc de minimis w odniesieniu do tych samych wydatków kwalifikowalnych).

W powołanym piśmie IZ RPO W[...] wskazała, iż podstawową funkcją [...] jest udostępnianie przedsiębiorcom na korzystnych warunkach nieruchomości na cele prowadzenia działalności, co przesądza o tym, że podmiot ten wykonuje działalność w rozumieniu wspólnotowego prawa konkurencji. Dofinansowanie projektu polegającego na rozbudowie [...] w G. wzmocni pozycję konkurencyjną beneficjenta względem innych uczestników rynku. Dokonując analizy projektu w oparciu o art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej stwierdzić należy, że udzielone przedsiębiorcy wsparcie spełnia następujące warunki:

- jest udzielone ze środków państwowych,

- ma charakter selektywny,

-podmiot otrzymuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych niż dostępne na rynku,

-udzielone wsparcie grozi zakłóceniem konkurencji na rynku oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE,

stanowi więc pomoc publiczną w rozumieniu powołanego wyżej przepisu TFUE.

W odpowiedzi na pismo [...],[...]r. skarżący złożył uzupełnioną dokumentację projektu, jednakże podniósł, że nie można zgodzić się z twierdzeniem o występowaniu pomocy publicznej w przypadku dofinansowania przedmiotowego projektu ze środków RPO W[...] 2007 - 2013, ponieważ do ww. projektu wprowadzono mechanizm wykluczenia występowania pomocy publicznej poprzez wyeliminowanie przesłanki otrzymania (i zatrzymania dla siebie) przez skarżącego (tj. "A" Sp. z o. o.) przysporzenia na warunkach korzystniejszych niż rynkowe. Zastosowanie wspomnianego mechanizmu, opartego na rozwiązaniach, jakie pojawiły się w decyzjach Komisji Europejskiej stwierdzających brak pomocy publicznej w kontekście udzielania wsparcia [...] (np. w decyzji w sprawie N [...] - Hiszpania lub w sprawie N [...] - Niemcy) - pozwoliło na skuteczne wykluczenie występowania pomocy publicznej w przypadku dofinansowania realizacji projektu ze środków RPO W[...] 2007 - 2013. Skarżący stwierdził, że wskazana w piśmie [...] konieczność poprawy (uzupełnienia) dokumentacji projektowej, pod kątem dostosowania jej zapisów do wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielania pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2009 Nr 85, poz. 719) - nie może znaleźć uzasadnienia wobec skutecznego wykluczenia pomocy publicznej w przedmiotowym projekcie. Zastosowanie przepisów ww. aktu prawnego w przypadku udzielania dofinansowania na realizację projektu, które nie posiada charakteru pomocy publicznej nie jest w jego ocenie możliwe, co wynika wprost art. 21 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Przepisy wspomnianego wyżej rozporządzenia - wydanego na podstawie art. 21 ust 3 ww. ustawy i będącego tzw. programem pomocowym w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - dotyczą bowiem wyłącznie projektów w których stwierdzono (na podstawie prawidłowo przeprowadzonego badania przesłanek zawartych w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), że udzielone wsparcie (dofinansowanie) stanowić będzie pomoc publiczną. Skarżący podkreślił, że w odniesieniu do przedmiotowego projektu przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego nie będą mogły znaleźć zastosowania z uwagi na zawarcie w dokumentacji projektu mechanizmu wykluczającego wystąpienia pomocy publicznej (mechanizmu transferu korzyści na ostatecznych beneficjentów pomocy). Skarżący wskazał również, że zastosowany w projekcie mechanizm wykluczenia pomocy publicznej mógłby zostać doprecyzowany poprzez wprowadzenie rozwiązań zawartych w ekspertyzie przygotowanej na zlecenie IZ RPO W[...] i opublikowanej w listopadzie 2010 r. (tj. już po zakończeniu naboru wniosków w ramach konkursu zamkniętego Nr: [...] dla Działania 1.3 "Transfer technologii i innowacji" RPO W[...], który przypadał na dzień [...]r.). W związku z powyższym, skarżący wskazał, że bardziej zasadna w jego ocenie byłaby zmiana polegająca na implementacji zasad opisanych w powołanej ekspertyzie do projektu, a nie - jak wskazano w piśmie IZ RPO W[...] - dopasowanie jego zapisów do wymogów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 20 maja 2009 r. które - w świetle art. 21 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju odnosi się tylko do sytuacji występowania pomocy publicznej w projekcie. Skarżący podkreślił, że mechanizm wprowadzony do pierwotnej wersji dokumentacji pozwalał w świetle orzecznictwa Komisji Europejskiej na skuteczne wykluczenie pomocy publicznej, tym niemniej wprowadził on do projektu zmiany (wzorowane na powoływanej wyżej ekspertyzie opublikowanej przez na stronach Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]) powodujące zwiększenie uprawnień IZ RPO W[...] w zakresie kontroli przestrzegania przez skarżącego rozwiązań przyjętych w mechanizmie.

Pismem z [...]r., nr [...], IZ PRO W[...] poinformowała skarżącego, iż w związku z przeprowadzeniem oceny formalnej, przedmiotowy projekt został oceniony negatywnie, nie spełnia kryteriów formalnych i tym samym nie został dopuszczony do oceny merytoryczno - technicznej. Z załącznika do pisma wynika, że złożony wniosek o dofinansowanie projektu nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej z powodu niezgodności z kryteriami: formalnym nr 2 Właściwe przygotowanie i zgłoszenie wniosku oraz formalno-merytorycznym nr 10 Czy Beneficjent deklaruje realizację projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi w szczególności: przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej. Odnosząc się do proponowanego przez skarżącego mechanizmu transferu korzyści majątkowych na ostatecznych odbiorców pomocy IZ RPO W[...] wskazała, że wymaga on po stronie IZ PRO W[...] zastosowania szczególnych procedur, których nie przewidziano w ramach systemu realizacji PRO W[...] (w tym w żadnym z dokumentów KE stworzonych dla tego okresu programowania odnośnie regionalnych programów operacyjnych). Dokumenty w oparciu, o które ogłoszony został konkurs nr [...] w ramach Działania 1.3, w szczególności wzory umów o dofinansowanie zawieranych z beneficjentami, stanowiące element pakietu aplikacyjnego, nie przewidują zawarcia umowy obowiązującej na tak długi horyzont czasowy jak przedstawiony we wniosku, ani obowiązku zwrotu do IZ PRO W[...] ewentualnej nadwyżki finansowej. Zmiana wzorów umów polegająca na uwzględnieniu sugestii skarżącego w trakcie trwania konkursu jest niemożliwa, gdyż IZ PRO W[...] ogłaszając konkurs zobowiązana jest przestrzegać zapisów art. 29 ust. 4 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zmiana zasad realizacji projektów niewątpliwie spowodowałaby naruszenie tych zasad, albowiem pozostali wnioskodawcy, składając projekt w ramach konkursu nr [...], zgodny z systemem wdrażania działania 1.3, nie mieli możliwości zastosowania mechanizmu eliminującego powstanie korzyści ekonomicznej. Zatem podpisując z tymi beneficjentami umowę w oparciu o nowy wzór IZ PRO W[...] nie dawałaby im możliwości skorzystania z zapisów umowy, co w konsekwencji skutkowałoby udzieleniem im dofinansowania na mniej korzystnych warunkach niż w przypadku skarżącego. IZ PRO W[...] musi dokonać oceny wniosku uwzględniając warunki realizacji projektów w ramach PRO W[...] zawarte w dokumentach konkursowych. W przypadku beneficjenta nie można wykluczyć, iż otrzyma on przysporzenie na warunkach korzystniejszych niż dostępne na rynku, gdyż mechanizm eliminujący możliwość powstania korzyści ekonomicznej po stronie beneficjenta pomocy wykracza poza ramy określone w warunkach konkursowych. W wyniku realizacji projektu wnioskodawca stanie się właścicielem majątku, którym będzie mógł swobodnie dysponować po 5 latach od zakończenia finansowego projektu. Przedmiotowy projekt spełnia zatem wszystkie przesłanki wystąpienia pomocy publicznej i jego wsparcie powinno zostać udzielone na zasadach Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych. Ponieważ w ocenie IZ RPO W[...] skarżący nie zastosował się do uwagi przedstawionej przez IZ RPO W[...], tym samym naruszył § 3 pkt 5 i 6 ww. Regulaminu konkursu.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł protest, w którym zakwestionował negatywną ocenę wniosku w odniesieniu do obu powołanych w piśmie [...] kryteriów (formalnego podstawowego nr 2 oraz formalno - merytorycznego nr 10) zarzucając, że ocena ww. wniosku (projektu) przeprowadzona została w sposób niewłaściwy. Skarżący podkreślił, że nie przeprowadzenie przez Instytucję Zarządzającą RPO W[...] oceny mechanizmu wykluczenia / transferu ostatecznej korzyści na beneficjentów ostatecznych w ramach badania przesłanek (w tym przesłanki uzyskania korzyści ekonomicznej) zawartych w art. 107 TFUE (co zostało wprost wskazane w piśmie [...]) - oznacza w istocie nie przeprowadzenie poprawnej oceny zgodności przedmiotowego projektu z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej w ramach kryterium formalno-merytorycznego nr 10. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 60 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006, IZ RPO W[...] powinna zapewnić, że projekty wybierane do dofinansowania spełniają wszelkie mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji w tym w szczególności związane z odpowiednim stosowaniem art. 107 TFUE. Skarżący wskazał, że argument IZ RPO W[...] co do braku odpowiedniej procedury oraz dokumentacji, która umożliwiałaby ocenę zaproponowanego przez skarżącego mechanizmu wykluczenia pomocy publicznej (transferu korzyści) nie znajduje podstaw z uwagi na fakt, że w złożonej w dniu [...]r. dokumentacji projektowej przedstawione zostało rozwiązanie, w ramach którego możliwe było zastosowanie mechanizmu wykluczenia pomocy publicznej (transferu korzyści) bez konieczności zmiany aktualnej dokumentacji konkursowej, skarżący bowiem dobrowolnie nałożył na siebie dodatkowe obowiązki mające na celu zapewnienie wykluczenia występowania pomocy publicznej w przypadku dofinansowania projektu oraz zwiększające uprawnienia IZ RPO W[...] w zakresie kontrolowania stosowania mechanizmu wykluczenia przez skarżącego. W konsekwencji, Instytucja ogłaszająca konkurs (IZ RPO W[...]) nie łamie zakazu zawartego w art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ponieważ sama nie powoduje ani pogorszenia zasad konkursu ani warunków realizacji projektu, ani tym bardziej nie nakłada na beneficjenta dodatkowych obowiązków. Zaniechanie przeprowadzenie oceny mechanizmu z uwagi na brak szczegółowych procedur i dokumentacji nie znajdowało zatem – w ocenie skarżącego - logicznego uzasadnienia tym bardziej, że oznaczało również nie przeprowadzenie w sposób właściwy oceny występowania pomocy publicznej w ramach kryterium nr 10. Skarżący podniósł także, że IZ RPO W[...] powinna przewidzieć możliwość zastosowania wspomnianego mechanizmu w projektach i odpowiednio wcześnie przygotować dokumentację konkursową, w taki sposób aby zarówno skarżący jak każdy inny beneficjent mógł skorzystać z mechanizmu transferu korzyści. Efektem błędnej i niewłaściwej oceny projektu w kontekście przesłanek zawartych w art. 107 TFUE (tzw. test pomocy publicznej) było nieuzasadnione przyjęcie występowania pomocy publicznej w razie przyznania dofinansowania na realizację przedmiotowego projektu ze środków RPO W[...] 2007 - 2013. Nieprawidłowa ocena wyżej wymienionej kwestii (w ramach kryterium formalno - merytorycznego nr 10) spowodowała z kolei błędne i nieuzasadnione żądanie wprowadzenia zmian do przedmiotowego projektu, które umożliwiłyby ew. przyznanie dofinansowania na jego realizacje w formie tzw. dozwolonej pomocy publicznej (przy uwzględnieniu warunków zawartych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielania pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych - Dz. U. z 2009 Nr 85, póz. 719). Skarżący podkreślił ponownie, że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wprowadzenie zmian mających na celu dopasowanie projektu do warunków zawartych w ww. rozporządzeniu było nieuzasadnione z uwagi na fakt, że w przedmiotowym projekcie skutecznie wykluczono występowanie pomocy publicznej (poprzez zastosowanie mechanizmu wykluczenia pomocy publicznej poprzez transfer korzyści). Nie wprowadzenie do projektu zmian - będących konsekwencją błędnej oceny występowania pomocy publicznej - w zakresie wskazanym przez IZ RPO W[...] w załącznikach do pisma [...] oraz [...] - spowodowało w następstwie błędną negatywną ocenę przedmiotowego wniosku w ramach kryterium formalnego nr 2 - jako nie spełniającego warunków przewidzianych w ww. rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego. Skarżący zauważył, że z uwagi na treść i konstrukcję art. 107 TFUE oraz orzecznictwo (decyzje Komisji Europejskiej) związane z jego stosowaniem - nie jest możliwe oddzielenie oceny występowania pomocy publicznej od oceny ew. mechanizmu (metody) zastosowanego w celu jej wykluczenia. W trakcie oceny wniosku o dofinansowanie projektu Instytucja Zarządzająca zobowiązana jest przeprowadzić tzw. test pomocy publicznej, w ramach którego analizuje się spełnienie każdej z przesłanek jej występowania wymienionych w art. 107 ust. 1 TFUE. Dopiero łączne spełnienie wszystkich przesłanek - w tym także przesłanki uzyskania korzyści ekonomicznej przez skarżącego przesądza o występowaniu pomocy publicznej w danym przypadku przyznania dofinansowania ze środków publicznych. Zastosowany w projekcie mechanizm przeniesienia korzyści na ostatecznych beneficjentów pomocy (a tym samym eliminacja korzyści otrzymywanej przez skarżącego w związku z dofinansowaniem projektu) - zarówno w wersji pierwotnej wniosku, jak i uszczegółowionej (złożonej w dniu [...]r.) - opiera się na funkcjonującej w praktyce oraz skutecznej (co potwierdza np. decyzja Komisji Europejskiej w sprawie N [...]- Niemcy) metodzie eliminacji jednej z przesłanek występowania pomocy publicznej. Metoda ta polega na wprowadzeniu mechanizmów umożliwiających wykluczenie uzyskania przez skarżącego / wnioskodawcę korzyści ekonomicznej związanej z otrzymaniem dofinansowania ze środków publicznych poprzez przeniesienie wspomnianej korzyści w całości na ostatecznych odbiorców usług / beneficjentów ostatecznych projektu. W kontekście przedmiotowego projektu, mechanizm wprowadzony został w celu przeniesienia całości korzyści ekonomicznej związanej z otrzymaniem przez "A" Sp. z o. o. dofinansowania na realizację projektu ze środków dostępnych w ramach RPO W[...] 2007 - 2013 na ostatecznych beneficjentów projektu tj. podmiotów, które w przyszłości korzystać będą z jego usług. Zdaniem skarżącego Instytucja Zarządzająca musi ocenić, czy rozwiązania przyjęte w projekcie skutecznie eliminują uzyskanie korzyści ekonomicznej przez skarżącego a tym samym skutecznie wykluczają pomoc publiczną. Natomiast zaniechanie przeprowadzenia oceny mechanizmu transferu korzyści ekonomicznej przez Instytucję Zarządzającą RPO W[...] jest równoznaczne z nie przeprowadzeniem przez nią właściwej oceny wniosku, obejmującej badanie wszystkich przesłanek zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE na podstawie pełnego stanu faktycznego, czyli z uwzględnieniem zastosowania rozwiązań eliminujących przesłankę otrzymania korzyści ekonomicznej. Skarżący podniósł, że stwierdzenie Instytucji Zarządzającej, że przedmiotowy projekt spełnia wszystkie przesłanki wystąpienia pomocy publicznej - zawarte w "Zestawieniu uwag do dokumentacji aplikacyjnej" (załącznik do pisma [...]) oraz powtórzone w piśmie [...] - pozbawione jest podstaw. Z treści pisma [...] wynika bowiem, że IZ nie przeprowadziła oceny zastosowanego przez Wnioskodawcę mechanizmu wykluczenia pomocy publicznej (transferu korzyści ekonomicznej) - bezpośrednio wpływającego na ocenę spełnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 107 ust. 1 TFUE.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń Instytucji Zarządzającej o braku uregulowania proponowanego mechanizmu wykluczenia pomocy publicznej (transferu korzyści ekonomicznej na ostatecznych beneficjentów pomocy) w żadnym z dokumentów Komisji Europejskiej stworzonych dla tego okresu programowania - co zdaniem IZ RPO W[...] uniemożliwiało przeprowadzenie oceny mechanizmu - skarżący zwrócił uwagę, że regulacje dotyczące pomocy publicznej (w szczególności dotyczące interpretacji występowania i eliminacji przesłanek tej pomocy w świetle art. 107 TUFE) mają charakter prawa precedensowego i pomimo tego precedensowego charakteru części norm dotyczących prawa pomocy publicznej i nie ujęcia ich w aktach prawa stanowionego (np. w tzw. rozporządzeniach unijnych) - normy te mają charakter wiążący i stanowią cześć prawa wspólnotowego, które powinno być przestrzegane. Dlatego też organ dokonujący oceny występowania pomocy publicznej (w tym także IZ RPO W[...]) powinien uwzględniać wszystkie obowiązujące w tym zakresie normy prawne, a więc także te o charakterze precedensowym, co wypływa również z treści art. 60 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006. Skarżący podkreślił również, że zaproponował rozwiązanie, w ramach którego nie zachodziła konieczność wprowadzania zmian do dokumentacji w trakcie trwania konkursu (co mogłoby stanowić złamanie zakazu zawartego w art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) - a jednocześnie z niewyjaśnionych przyczyn rozwiązanie to nie zostało uwzględnione w ramach oceny. Zgodnie z ww. przepisem do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie, instytucja ogłaszająca konkurs (Instytucja Zarządzająca RPO W[...]) nie może spowodować pogorszenia zasad konkursu, warunków realizacji projektu oraz nakładać na podmioty ubiegające się o dofinansowanie dodatkowych obowiązków. Przepis ten w praktyce wyklucza zatem możliwość wprowadzania zmian do dokumentacji przez Instytucję Zarządzającą w trakcie trwania konkursu - tym niemniej nie wyklucza sytuacji, w której skarżący samodzielnie występuje z inicjatywą i dobrowolnie nakłada na siebie dodatkowe obowiązki mające na celu zapewnienie wykluczenie występowania pomocy publicznej w przypadku dofinansowania projektu. Dodatkowe zobowiązania skarżącego / wnioskodawcy określone zostały w załączniku do wniosku o dofinansowanie i dotyczyły:

a) zwrotu ew. nadwyżki finansowej po upływie okresu stosowania mechanizmu wykluczenia / transferu korzyści ekonomicznej;

b) zastosowania mechanizmu sprawozdawczości w okresie stosowania mechanizmu transferu / wykluczenia korzyści ekonomicznej;

c) poddania się kontroli w zakresie prawidłowości stosowania mechanizmu transferu / wykluczania korzyści ekonomicznej w całym okresie jego obowiązywania;

d) wprowadzenia zmian i odpowiedniego dostosowania mechanizmu w przypadku wejścia w życie nowych zasad odnoszących się do wyeliminowania korzyści ekonomicznej w projekcie.

Zastosowanie mechanizmu wykluczenia pomocy publicznej oraz dodatkowych zobowiązań skarżącego, które umożliwiały IZ RPO W[...] skuteczne nadzorowanie projektu po upływie okresu jego trwałości - nie stało zatem w sprzeczności oraz nie wymagało wprowadzenia dodatkowych zmian w zapisach dokumentacji konkursowej (w szczególności w postanowieniach umowy o dofinansowanie projektu). Na podstawie § 2 ust. 8 wzoru umowy o dofinansowanie projektu stanowiącego część dokumentacji konkursowej wnioskodawca zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz harmonogramem rzeczowo-finansowym. Tak więc przedmiotem umowy o dofinansowanie jest realizacja projektu dokładnie w zgodzie z zapisami zaakceptowanej i zweryfikowanej dokumentacji projektowej (w tym wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami). W dokumentacji złożonej [...]r. skarżący zawarł zapisy określające jego zobowiązania w zakresie wdrożenia mechanizmu wykluczenia występowania pomocy publicznej (poprzez wyeliminowanie korzyści ekonomicznej), a na podstawie § 2 ust. 8 umowy będą one dla skarżącego wiążące, zaś ich nie dochowanie stanowiłoby powód do rozwiązania umowy oraz zwrotu przyznanego dofinansowania.

W odpowiedzi na protest, w piśmie z dnia [...]r., sygn. [...] Instytucja rozpatrująca protest poinformowała, że został on rozpatrzony negatywnie, ponieważ zgodnie z Podręcznikiem Procedur Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 - 2013 brak jest przesłanek do uznania, że ocena zgodności projektu z przyjętymi kryteriami wyboru została przeprowadzona w sposób niewłaściwy. Ponadto stwierdzono, że wnioskodawca został poinformowany, że wsparcie może zostać udzielone jedynie na podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych, a maksymalna intensywność pomocy wynosi 40% kosztów kwalifikowanych projektu. Wnioskodawca nie zastosował się do uwagi IZ RPO W[...] i przedstawił mechanizm eliminujący możliwość powstania korzyści ekonomicznej po stronie beneficjenta pomocy, starając się wykluczyć spełnienie jednej z przesłanek występowania pomocy publicznej w myśl art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dotyczącej otrzymanego przysporzenia na warunkach korzystniejszych niż dostępne na rynku. Wnioskodawca zatem nie zastosował się do uwagi przedstawionej przez IZ RPO W[...] tym samym naruszył § 3 pkt 5 i 6 ww. regulaminu konkursu.

W piśmie z dnia [...]r. sygn. [...] wskazano również, że "Odnosząc się do uwagi Wnioskodawcy przedstawionej w proteście, zaznaczyć należy, że ustawodawca na mocy art. 26 ust. 1 pkt. 8 umocował Instytucję Zarządzającą do określenia systemu realizacji programu operacyjnego, co oznacza, że Instytucja Zarządzająca określa zasady i sposób udzielania pomocy podmiotom starającym o dofinansowanie. Z powyższego zatem wynika, że wnioskodawca ubiegając się o dofinansowanie w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego jest zobowiązany przyjąć zasady wynikające z dokumentacji konkursowej. Trudno zatem zgodzić się ze stwierdzeniem wnioskodawcy, że zaistniały zaniedbania po stronie Instytucji Zarządzającej w zakresie przygotowania dokumentacji konkursowej, która nie przewidziała mechanizmu wykluczenia/transferu korzyści". Instytucja rozpatrująca protest stwierdziła, że wnioskodawca złożył oświadczenie o zapoznaniu się z Regulaminem konkursu / naboru i zaakceptował jego zapisy (pkt. 7 część I Oświadczenie Beneficjenta), dlatego też zobowiązany jest do przestrzegania jego zapisów, a tym bardziej nie może wprowadzić odmiennych zasad nieprzewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego.

Na to rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucił, iż narusza ono:

- art. 21 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, póz. 712) w zw. z art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2008/C115/01 z dnia 9 maja 2008 r.) poprzez błędne uznanie, że dofinansowanie projektu, którego dotyczył wniosek nr [...] stanowi pomoc publiczną spełniającą przesłanki określone w art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

- art. 26 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w związku z art. 60 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. WE L Nr 210 z 31.07.2006 r.) poprzez błędną ocenę projektu niezgodnie z Kryteriami wyboru projektów (Załącznik nr 6 do Szczegółowego opisu priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 - 2013).

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez IZ RPO W[...] i zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż bezspornym jest fakt, że przedmiotem projektu jest rozbudowa [...] w G., którego podstawową funkcją będzie udostępnianie na korzystnych warunkach nieruchomości na cele prowadzenia działalności, jak również, że zasadniczo udzielenie wsparcia na realizację tego typu projektu wiąże się z występowaniem pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, jednak skarżący za bezpodstawne i błędne uznał stwierdzenie IZ RPO W[...], iż dofinansowanie przedmiotowego projektu przy uwzględnieniu całości zapisów dokumentacji projektowej (wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami) stanowiłoby pomoc publiczną. Twierdzenie to skarżący oparł na tym, że przedstawił mechanizm transferu korzyści na ostatecznych odbiorców projektu tj. przedsiębiorców, którzy mogliby korzystać w przyszłości z oferty [...], co jego zdaniem eliminuje możliwość pomocy publicznej. Mechanizm ten jest oparty o na rozwiązaniach, jakie pojawiły się w decyzjach Komisji Europejskiej stwierdzających brak pomocy publicznej w kontekście udzielania wsparcia [...] (np. w decyzji w sprawie N [...]- Hiszpania lub w sprawie N [...]- Niemcy) - i pozwala na skuteczne wykluczenie występowania pomocy publicznej w przypadku dofinansowania realizacji projektu ze środków RPO W[...] 2007 - 2013. Nieprzeprowadzenie oceny wniosku z uwzględnieniem zaproponowanego mechanizmu skutkuje dokonaniem oceny w oparciu o niepełny stan faktyczny, a tym samym nieprzeprowadzeniem właściwej oceny wniosku w ogóle. Prowadzi to do nieprawidłowego zastosowania art. 107 ust. 1 TFUE w drodze błędnego (nie uwzględniającego całości stanu faktycznego w sprawie, w szczególności zapisów dokumentacji projektowej wprowadzających mechanizm transferu korzyści ekonomicznej) stwierdzenia występowania pomocy publicznej w przypadku dofinansowania realizacji przedmiotowego projektu. Wyjaśniając dlaczego skarżący nie mógł zastosować się do uwag IZ RPO W[...] i dokonać zmian w dokumentacji projektowej, pod kątem dostosowania jej zapisów do wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielania pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych ((Dz. U. z 2009 Nr 85, poz. 719) skarżący wskazał, że byłoby to nieuzasadnione uwagi na skuteczne wykluczenie pomocy publicznej w przedmiotowym projekcie oraz naruszałoby art. 21 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wskazał, że w decyzjach Komisji Europejskiej w sprawach N [...]- Hiszpania lub w sprawie N [...]- Niemcy Komisja uznała, że zastosowanie mechanizmu transferu korzyści na ostatecznych odbiorców pomocy wyklucza występowanie pomocy publicznej w przypadku dofinansowania projektów polegających na rozbudowie [...]. Skarżący podkreślił, że Instytucja Zarządzająca popełniła błąd polegający na nieprawidłowym przyjęciu występowania pomocy publicznej w ocenie zarówno pierwotnej jak i zmodyfikowanej wersji wniosku czyli nieprawidłowym zastosowaniu art. 107 ust. 1 TFUE w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Skarżący zauważył, że nie można mówić o sprzeczności z założeniami dokumentacji konkursowej, ponieważ zastosowanie mechanizmu transferu korzyści w celu wykluczenia występowania pomocy publicznej nie zostało zakazane ani na gruncie przepisów ani na gruncie dokumentacji konkursowej i systemu realizacji RPO W[...] 2007 – 2013, a w świetle orzecznictwa Komisji Europejskiej jest dopuszczalne. Poza tym nie było przeszkód, aby inni uczestnicy konkursu również wprowadzili rozwiązania zbliżone do przyjętych we wniosku skarżącego. Skarżący wskazał, że nie zastosował się do uwag, ponieważ wynikały one z błędnej i nie uwzględniającej całości stanu faktycznego oceny występowania pomocy publicznej w projekcie.

W odpowiedzi na skargę IZ RPO W[...] wniosła o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi wyjaśniono, że zgodnie z Regulaminem Konkursu, w ramach którego skarżący złożył wniosek o dofinansowanie, wniosek ten winien zostać sporządzony zgodnie z Instrukcją wypełniania Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (...). W części F POZIOM DOFINANSOWANIA, MONTAŻ FINANSOWY wskazano: F. I. Pomoc publiczna: Należy określić, czy projekt podlega regułom pomocy publicznej (czy jego realizacja narusza bądź zagraża naruszeniu wspólnego rynku w rozumieniu Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską). Pismem z [...]r. (nr [...]) IZ RPO W[...] poinformowała skarżącego, iż w wyniku oceny formalnej przedmiotowej dokumentacji aplikacyjnej, zaistniała konieczność poprawy i uzupełnienia dokumentacji. Wskazując zakres zmian IZ RPO W[...] poinformowała, że wnioskowane dofinansowanie uznaje za pomoc publiczną, wobec czego skarżący winien zweryfikować koszty w oparciu o rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielenia pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych. Wnioskodawca złożył uzupełnioną dokumentację w dniu [...]r., nie wprowadził jednak wskazanych przez IZ RPO W[...] zmian - w to miejsce w ramach uzupełnienia wniosku przedstawił mechanizm rozliczeń eliminujący możliwość powstania korzyści ekonomicznej po stronie beneficjenta pomocy, starając się wykluczyć spełnienie jednej przesłanki występowania pomocy publicznej, w myśl art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, odnośnie otrzymywanego przysporzenia na warunkach korzystniejszych niż dostępne na rynku. Ponadto, w ocenie IZ RPO W[...] skarżący nie zastosował się do uwagi przedstawionej przez IZ RPO W[...], a tym samym naruszył § 3 pkt 5 i 6 ww. Regulaminu konkursu. Ponadto w ramach systemu realizacji RPO W[...] (w tym w żadnym z dokumentów KE stworzonych dla tego okresu programowania odnośnie regionalnych programów operacyjnych) nie stworzono dla przedsiębiorców możliwości dofinansowania projektów z zakresu wzmacniania potencjału instytucji otoczenia biznesu bez zastosowania przepisów właściwych dla pomocy publicznej. Nawet jeżeli proponowany przez skarżącego mechanizm transferu korzyści majątkowych na ostatecznych odbiorców pomocy pozwalałby teoretycznie na dofinansowanie projektu ze wsparciem jak dla projektów, które nie noszą znamion pomocy publicznej - dofinansowanie takie nie jest możliwe w ramach RPO W[...]. IZ RPO W[...] wskazała także, że wzory umów o dofinansowanie z beneficjentami, stanowiące element pakietu aplikacyjnego, nie przewidują możliwości zawarcia z beneficjentami umowy na tak długi czas jak przedstawiony we wniosku skarżącego ani też nie przewidują obowiązku zwrotu do IZ RPO W[...] ewentualnej nadwyżki finansowej. Ponieważ projekt spełnia wszystkie przesłanki wystąpienia pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wsparcie dla projektu powinno zostać udzielone na zasadach rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy na wzmocnienie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 tej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na wskazanej wyżej podstawie prawnej, kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonania przez Instytucję Zarządzającą programami operacyjnymi, oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst. jedn. Dz. U. 2009, nr 84, poz. 712 z późn. zm.)

Badając legalność przeprowadzonej oceny projektu w tym szczególnym trybie, uregulowanym ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę dokonanej przez organ oceny projektu pod względem zgodności z prawem.

W tym miejscu zauważyć należy, że kwestie związane z realizacją programów operacyjnych reguluje powoływana już ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Art. 26 ust.1 pkt 2 tej ustawy wskazuje, że przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego należy do zadań instytucji zarządzającej podobnie jak określenie systemu realizacji programu operacyjnego stosownie do art. 26 ust.1 pkt 8 powołanej ustawy.

Natomiast sam Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] na lata 2007 - 2013 został zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z [...]r. i przyjęty uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z [...]r. (komunikat Zarządu Województwa opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2007 r. nr 164, poz. 3036). Z powyższego wynika, że regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego (regulaminie konkursu) mają umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Biorąc pod uwagę, że są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie i są dla nich wiążące stwierdzić trzeba, że - jakkolwiek nie stanowią źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji - tym niemniej spełniają kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Można wobec tego przyjąć, że te akty normatywne (przepisy prawa), stanowią wraz z przepisami powszechnie obowiązującymi podstawę sądowej kontroli przewidzianej w omawianej ustawie. Zatem zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego ocena projektu, jest kontrolowana pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawowe oraz regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego. Przeprowadzone zaś w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej oceny projektu nie wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Instytucji Zarządzającej skutecznie zarzucić, iż przy dokonywanej ocenie zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w przedmiotowym zakresie.

Z przedstawionych regulacji wynika bowiem, że ustalenie zasad konkursu i wymogów stawianych wnioskodawcom należy do Instytucji Zarządzającej i potencjalni beneficjenci nie mają w tym zakresie żadnej możliwości ingerencji w wymagania i zasady określone warunkami konkursu. Procedura wyboru projektów do dofinansowania jest skomplikowana i sformalizowana, a beneficjenci, jeśli decydują się na udział w niej winni postępować zgodnie z wymogami konkursu. Jak wskazał NSA w wyroku z 14 września 2010 r. sygn. akt: II GSK 965/10 (LEX nr 746368), "ubiegający się o pomoc finansową dla przedstawionego projektu podmiot, świadom wymagań wynikających z systemu realizacji programu jednocześnie godzi się na określone tym systemem warunki (w przeciwnym wypadku nie składałby wniosku). A zatem, godzi się zarówno na to, że w toku postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania prowadzonego na podstawie ww. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie będą stosowane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, że będą wprost stosowane określone przepisy unijne (wspólnotowe), jak i na to, że zgłoszony projekt będzie oceniany pod kątem określonych, właściwych dla danego programu operacyjnego, kryteriów, z uwzględnieniem innych opracowanych w ramach programu dokumentów".

Wniosek skarżącego został oceniony negatywnie, bowiem nie spełnił kryteriów formalnych:

1) Kryterium formalno - podstawowego nr 2: Właściwe przygotowanie i zgłoszenie wniosku;

2) Kryterium formalno - merytorycznego nr 10: Czy Beneficjent deklaruje realizację projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi w szczególności: przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej.

Zgodnie z Regulaminem Konkursu wniosek o dofinansowanie winien zostać sporządzony zgodnie z Instrukcją wypełniania Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (...). W części F POZIOM DOFINANSOWANIA, MONTAŻ FINANSOWY wskazano co następuje: F. I. Pomoc publiczna

Należy określić, czy projekt podlega regułom pomocy publicznej (czy jego realizacja narusza bądź zagraża naruszeniu wspólnego rynku w rozumieniu Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską). W przypadku projektów realizowanych w ramach programów pomocy publicznej należy wskazać, w jaki program pomocy publicznej wpisywać się będzie realizowany projekt. W każdym przypadku (także dla projektów nie stanowiących pomocy publicznej) we wniosku należy wskazać konkretną stronę w Studium Wykonalności, na której znajduje się wyjaśnienie przestanek wpisywania się (całości lub części projektu) bądź nie wpisywania się zgłaszanego projektu w zasady pomocy publicznej.

Stosownie do art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej pomoc publiczna ma miejsce wówczas, gdy:

- a/ wsparcie jest udzielone ze środków państwowych,

- b/ ma charakter selektywny,

- c/ podmiot otrzymuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych niż dostępne na rynku,

- d/ udzielone wsparcie grozi zakłóceniem konkurencji na rynku oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE,

przy czym, aby można było mówić o udzieleniu pomocy publicznej wszystkie w/w przesłanki winy być spełnione łącznie.

W toku postępowania o udzielenie wsparcia wnioskodawca wykazywał, iż w jego przypadku nie jest spełniona przesłanka określona pod literą c, gdyż sam wnioskodawca nie otrzyma żadnego przysporzenia, przeniesie bowiem korzyść ekonomiczną na podmioty korzystające z jego usług. Zauważyć jednak należy, że w żadnym z dokumentów sporządzonych dla potrzeb przeprowadzenia konkursu nie ma możliwości badania złożonego wniosku pod kątem transferu korzyści. Ponadto w ramach systemu realizacji RPO W[...] (w tym w żadnym z dokumentów Komisji Europejskiej stworzonych dla regionalnych programów operacyjnych) nie przewidziano dla przedsiębiorców możliwości dofinansowania projektów z zakresu wzmacniania potencjału instytucji otoczenia biznesu bez zastosowania przepisów właściwych dla pomocy publicznej.

Należy także zauważyć, że wzory umów o dofinansowanie z beneficjentami nie przewidują zawarcia umowy obowiązującej na tak długi okres jak przedstawiony we wniosku, ponadto nie przewidują obowiązku zwrotu do IZ RPO W[...] ewentualnej nadwyżki finansowej. Wprowadzenie odstępstw jedynie dla skarżącego z jednej strony skutkowałoby nierównym traktowaniem podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy, które składały wnioski z zachowaniem wymogów przewidzianych dla wsparcia noszącego cechy pomocy publicznej, z drugiej zaś rodziły po stronie IZ RPO W[...] konieczność stworzenia jedynie dla skarżącego specjalnego trybu kontroli sposobu wykorzystania udzielonego wsparcia z uwzględnieniem okresu, na jaki umowa została zawarta. Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Instytucja Zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Stosownie do art. 28 ust. 6 dokumenty stanowiące system realizacji projektu nie mogą być zmieniane na niekorzyść wnioskodawcy w trakcie trwania określonej tury konkursu, w zakresie w jakim dotyczą tego konkursu, a w przypadku konkursów otwartych - ich zmiana nie może mieć negatywnego wpływu na rozpatrzenie złożonego przed dokonaniem tej zmiany wniosku o dofinansowanie. W myśl art. 29 ust.4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie, instytucja ogłaszająca konkurs nie może spowodować pogorszenia zasad konkursu, warunków realizacji projektu oraz nakładać na podmioty ubiegające się o dofinansowanie dodatkowych obowiązków. Jak wskazał WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 535/10 organ przeprowadzający postępowanie związane z naborem wniosków o dofinansowanie na żadnym z jego etapów nie jest właściwy do czynienia odstępstw od ustalonej wcześniej procedury naboru. Nie jest także władny oceniać racjonalności jej wymogów, w odniesieniu do konkretnych okoliczności, dotyczących sytuacji indywidualnie określonego wnioskodawcy, ubiegającego się o przyznanie dofinansowania.

Fakt, że skarżący przyjąłby dobrowolnie "dodatkowe obowiązki mające na celu zapewnienie wykluczenia występowania pomocy publicznej w przypadku dofinansowania projektu" nie ma znaczenia, jeśli zważyć, że na Instytucji Zarządzającej ciąży obowiązek uwzględnienia zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów i zapewnienia przejrzystości reguł postępowania, wynikający z art. 26 ust.2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zasadnie zatem IZ RPO W[...] nie analizowała wskazanego przez stronę mechanizmu transferu korzyści na ostatecznych odbiorców pomocy jako nie przewidzianego jako dopuszczalny w systemie realizacji programu operacyjnego. Tym samym, ponieważ nie wykluczono przesłanki otrzymania przysporzenia na warunkach korzystniejszych niż dostępne na rynku, spełnione zostały wszystkie przesłanki uznania wnioskowanej pomocy za pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 TFUE.

Dlatego też w ocenie Sądu zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 21 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 107 TUFE przez błędne uznanie, że dofinansowanie projektu stanowi pomoc publiczną nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi, zauważyć należy, że stosownie do wskazanego jako naruszony art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, do zadań instytucji zarządzającej należy wybór - w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący – projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego. Zgodnie zaś z art. 60 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, Instytucja Zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, to również należy go uznać za nieuzasadniony.

Po pierwsze, jak wynika z treści powołanych przepisów, nakładają one na Instytucję Zarządzającą obowiązek wyboru wniosków do dofinansowania z zachowaniem przyjętych kryteriów, podczas, gdy w niniejszej sprawie wniosek skarżącego nie został wybrany. Innymi słowy zarzut oparty o powołane przepisy mógłby być analizowany w sytuacji, gdyby skarżący zarzucał, że wniosek nie spełniał ustalonych kryteriów, a mimo to został przyjęty do dofinansowania, a nie wówczas, gdy twierdzi, że jego wniosek kryteria takie spełniał, lecz bezpodstawnie uznano, iż ich nie spełnia.

Po wtóre zaś, jak wskazano w poprzedniej części uzasadnienia Sąd ustalił, że IZ RPO W[...] zasadnie uznała, iż wniosek spełnia przesłanki do uznania przyznanego na jego podstawie wsparcia za pomoc publiczną. A jeśli tak, to ocena dokonana przez IZ RPO W[...] co do niezgodności wniosku z kryterium formalno – podstawowym nr 2: Właściwe przygotowanie i zgłoszenie wniosku oraz kryterium formalno – merytorycznym nr 10: Czy beneficjent deklaruje realizację projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi w szczególności przepisami dot. stosowania pomocy publicznej, jako stanowiąca konsekwencję tej oceny była prawidłowa. Skoro bowiem IZRPO W[...] stwierdził, iż wnioskodawca nie zadeklarował realizacji projektu zgodnie z przepisami dot. stosowania pomocy publicznej, choć przyjął, iż powinien był to uczynić, a Sąd orzekający stanowisko to podziela, to konsekwencją takiej oceny było stwierdzenie niezgodności wniosku z powołanymi kryteriami 2 i 10.

Wobec powyższego, mając na uwadze, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, a co za tym idzie ocena projektu została przeprowadzona prawidłowo, skarga winna być oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.