Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 560/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1302
law: Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skarg Związku Zawodowego A i J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie służby celnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 188 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1322 ze zm.), orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu z dnia [...] nr [...] o zwolnieniu J. P. ze służby stałej celnej w Izbie Celnej w K.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] wpłynął do Izby Celnej w K. wniosek J. P. o uchylenie wymienionej wyżej decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. oraz o przywrócenie do służby na warunkach sprzed wydania decyzji. We wniosku strona stwierdziła, że odmowa przeniesienia się do Izby Celnej w B. podyktowana została warunkami rodzinnymi, stałą opieką nad chorymi rodzicami, zgodnie z ustaleniami ust. II pkt 2 Protokołu uzgodnień, zawartego pomiędzy pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej. Wnioskujący wskazał, iż jego stanowisko w magazynie likwidacyjnym nie zostało zlikwidowane, a także to, iż był uczciwym i solidnym funkcjonariuszem celnym a w chwili obecnej jest bezrobotny.

Zarzuty podnoszone przez J. P. dotyczące kwestii przeniesienia służbowego do B. były badane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który oddalił skargę strony na decyzję o zwolnieniu ze służby celnej (sygn. akt IV SA/GL 579/06). Organ podejmujący rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie pozostawał związany tym wyrokiem, natomiast przedmiotem badania była zasadność wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji z [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił uchylenia tej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. motywując to rozstrzygnięcie następującymi względami. Decyzja o zwolnieniu, co w pierwszym rzędzie podkreślił, nie miała charakteru uznaniowego. Zwolnienie celnika ze służby na podstawie art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacje jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302, dalej: ustawa o utworzeniu WKS), w sytuacji kiedy zostały spełnione określone tam przesłanki, było obligatoryjne. Przesłanki te podlegały ocenie WSA w Gliwicach w ramach postępowania zakończonego przywołanym wyżej wyrokiem.

Odnosząc się do wniosku o przywrócenie do służby, organ stwierdził, iż następuje ono na wniosek funkcjonariusza celnego w wypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a lub 8b ustawy o Służbie Celnej. Wobec braku ustawowych przesłanek przywrócenia Dyrektor Izby Celnej w K. (dalej: Dyrektor IC) nie widzi możliwości przywrócenia do służby. Przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące braku pracy oraz jego sytuacji rodzinnej nie mogą stanowić elementu uzasadniającego konieczność uchylenia przedmiotowej decyzji. Szereg bowiem osób przeniesionych rozstało się z rodzinami dla realizacji potrzeb Państwa w zakresie ochrony granicy wschodniej. Nie można obecnie różnicować sytuacji osób, które przeszły do innych izb od tych, które odeszły ze służby otrzymując odprawę za lata pełnionej służby. Zwrócił także uwagę na status prawny funkcjonariusza celnego, pozostającego w stosunku służbowym wynikającym z aktu mianowania, w ramach którego pozostaje on w pewnej dyspozycyjności względem organu zwierzchniego.

W uzasadnieniu wyjaśniono kwestię udziału w postępowaniu Związku Zawodowego A (dalej: A), który został do niego dopuszczony na zasadach uczestnika na prawach strony. Jednocześnie podniesiono, iż wniosek A o zawieszenie przedmiotowego postępowania ze względu na złożenie skargi do Trybunału Konstytucyjnego pod zarzutem niekonstytucyjności art. 32 ustawy o utworzeniu WKS nie został uwzględniony z powodu braku w tym przypadku znamion zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zdaniem Dyrektora IC przepis art. 15 k.p.a. nie stwarzał podstaw do wzruszenia decyzji ostatecznych o charakterze związanym. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołał pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 11 października 2005 r. (sygn. akt I OSK 815/05), w którym Sąd ograniczył zakres stosowania tego przepisu do decyzji uznaniowych. Ponadto, w jego ocenie, przepisy art. 154 i 155 k.p.a. znajdują zastosowanie wobec decyzji ostatecznych tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna ich wydania. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Natomiast art. 32 ustawy o utworzeniu WKS, stanowiący podstawę prawną decyzji o zwolnieniu J.P. już wygasła.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. P. domagał się uwzględnienia jego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor IC utrzymał kwestionowaną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymał wcześniej zaprezentowane stanowisko podkreślając, że organ odwoławczy nie mógł orzekać w innym zakresie, aniżeli organ pierwszoinstancyjny. Podejmował zatem rozstrzygnięcie w ramach tych samych podstaw prawnych i faktycznych. W sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby oraz przywrócenia do pełnienia służby, podjęcie innego rozstrzygnięcia byłoby niecelowe, a nawet sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym.

Na powyższą decyzję Dyrektora IC zostały złożone dwie skargi. Pierwszą z nich wniósł J.P., zaś drugą A.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J. P. domagał się uchylenia obu decyzji Dyrektora IC i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Organowi zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego. Pierwsze z nich polegały na: niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 32 ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu WKS, naruszenie art. 18-21 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej poprzez ich niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie oraz naruszenie art. 231 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepisy nowej ustawy o służbie celnej w sytuacji, kiedy organ był zobowiązany stosować przepisy ustawy wcześniejszej.

Natomiast naruszenia prawa procesowego dotyczyły art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku wydawania decyzji słusznego interesu obywatela oraz jego sytuacji rodzinnej, art. 8 poprzez wydanie decyzji w sposób podważający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, art. 154 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego przy rozpatrywaniu sprawy o uchylenie decyzji.

Ponadto skarżący zarzucił organowi podejmującemu decyzję naruszenie podstawowych praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji: art. 32 – z uwagi na dyskryminujący charakter przepisów oraz art. 65 ust. 1 z uwagi na to, że bez uwzględnienia interesów pracownika – funkcjonariusza przewidziano obarczoną rygorem zwolnienia ze służby możliwość przeniesienia funkcjonariusza w inne miejsce. W skardze podnosi także, iż art. 32 ustawy o utworzeniu WKS wszedł w życie bez jakiegokolwiek vacatio legis naruszając tym samym zasady prawidłowej legislacji wynikające z art. 2 Konstytucji RP.

Skarżący wnosi o dopuszczenie dowodu z przesłuchania przedstawiciela A w osobie Przewodniczącego zarządu na okoliczność przedstawienia podstaw zwalniania ze służby, prowadzenia procedury alokacji, dokonanych uzgodnień i naruszeń w tym zakresie.

Wnosi także o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie konstytucyjności przepisu art. 32 i 40 ustawy o utworzeniu WKS z uwagi na naruszenie zasad prawidłowej legislacji i wprowadzenie w życie przepisów stanowiących podstawę rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem służby celnej bez okresu vacatio legis.

W części pierwszej skargi J.P. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby celnej oraz rozstrzygnięcia, jakie w sprawie zapadły aż do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 2007 r. oddalającej skargę na decyzję Dyrektora IC.

W części drugiej przytacza zarzuty wobec rozstrzygnięć Dyrektora IC, podjętych w wyniku nadzwyczajnego postępowania prowadzonego na podstawie art. 153 k.p.a., odmawiających uchylenia decyzji z [...].

Podnosi, iż jego interes nie został uwzględniony przy podejmowaniu decyzji, w szczególności zaś jego sytuacja rodzinna, osobista i materialna. Źródeł swego interesu upatruje w protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej. Miały one, jego zdaniem, charakter wiążący, mimo tego zostały zlekceważone. Jego interes powinien być brany pod uwagę także ze względu na art. 7 k.p.a.

Następnie zwraca uwagę na potraktowanie przepisów ustawy o utworzeniu WKS jako lex specjalis wobec postanowień ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Nie znajduje, jak twierdzi, to uzasadnienia bowiem żaden przepis nie wyłączał stosowania regulacji zawartych w tej ustawie, tyczących zwłaszcza zabezpieczenia socjalnego gwarantowanego w rozdziale 5.

Uzasadniając wniosek o wystąpienie Sądu do Trybunału Konstytucyjnego przywołuje wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: RPO) z dnia 25 listopada 2003 r. Przepis art. 32 ustawy o utworzeniu WKS, z uwagi na wady procesu legislacyjnego wskazane przez RPO, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, z art. 32 z uwagi na dyskryminujący charakter oraz art. 65 ust. 1 z uwagi na to, że bez uwzględnienia interesów pracownika – funkcjonariusza przewidziano obarczoną rygorem zwolnienia ze służby możliwość przeniesienia funkcjonariusza w inne miejsce. Także art. 40 wskazanej wyżej ustawy jest niezgodny z art. Konstytucji RP z uwagi na naruszenie zasad prawidłowej legislacji i wprowadzenie w życie przepisów stanowiących podstawę rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem służby celnej bez okresu vacatio legis. Zwraca także uwagę na fakt, iż zbadanie przez Trybunał Konstytucyjny wskazanych przepisów jest o tyle istotne, że po ewentualnym uchyleniu decyzji organ administracji celnej rozpatrując sprawę ponownie na te przepisy będzie mógł się powołać.

W ocenie skarżącego pogląd organu podejmującego decyzję co do braku możliwości przywrócenia do służby celnej jest o tyle nietrafny, że przepis art. 154 k.p.a. dopuszcza możliwość uchylenia każdej decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wobec tego rzeczą organu było zbadanie jego sytuacji w tym kontekście.

W części końcowej skargi wskazuje na błędną podstawę prawną obu decyzji, wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o Służbie Cywilnej, podczas gdy zgodnie z art. 231 zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.

W skardze A (dalej: skarżący A) w pierwszym rzędzie wskazuje się na konsekwencje ustawy wprowadzającej WKS, która umożliwiła bezkosztową alokację funkcjonariuszy Służby Celnej, jednocześnie pozbawiając ich wszelkich świadczeń przysługujących na podstawie ustawy o Służbie Celnej.

Zarzuty podnoszone w skardze mają identyczny bądź zbliżony charakter, do tych, które zawarł w swojej skardze J. P..

Po pierwsze – brak uwzględnienia interesu strony w prowadzonym postępowaniu, czego wymaga art. 7 k.p.a.

Po drugie – bezzasadne potraktowanie przepisów ustawy o utworzeniu WKS jako lex specjalis wobec postanowień ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Żaden przepis nie wyłączał wprost stosowania regulacji zawartych w tej ustawie, tyczących zwłaszcza zabezpieczenia socjalnego gwarantowanego w rozdziale 5.

Po trzecie – konstytucyjność przepisów ustawy wprowadzającej WKS została poddana w wątpliwość wystąpieniu RPO do Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 2003 r. Przepis art. 32 ustawy o utworzeniu WKS, przewidujący obligatoryjne zwolnienie ze służby funkcjonariusza w przypadku nie wyrażenia zgody na przeniesienie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP z uwagi na wady procesu legislacyjnego, jak również z uwagi na dyskryminujący charakter. Art. 65 ust. 1 z uwagi na to, że bez uwzględnienia interesów pracownika – funkcjonariusza przewidziano obarczoną rygorem zwolnienia ze służby możliwość przeniesienia funkcjonariusza w inne miejsce. Przyjęte rozwiązania zmuszały funkcjonariusza do zmiany miejsca zamieszkania bez uwzględnienia jego interesów i sytuacji osobistej. Działanie takie było krzywdzące i niesłuszne. Kolidowały z zasadą zaufania obywateli do Państwa, zasadą przyzwoitej legislacji oraz zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Ponadto skarżący A wskazuje na naruszenie zasady proporcjonalności – ponieważ ustawodawca zastosował środki nieadekwatne do założonego celu, zasady równości wobec prawa – poprzez nierówne traktowanie funkcjonariuszy służby celnej z funkcjonariuszami innych służb, jak również w obrębie samej służby celnej oraz zasadę sprawiedliwości społecznej ze względu na brak dbałości o zachowanie godności funkcjonariuszy służby celnej.

Zdaniem skarżącego A została naruszona także zasada dwuinstancyjności w sytuacji, kiedy sprawę w obu instancjach rozpatrywał ten sam organ.

Wnosi o zbadanie przez Sąd czy w rozpatrywanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

W odpowiedziach na skargi, odrębnej dla skargi złożonej przez J. P. oraz A, Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowane stanowisko. Odpowiedzi te mają w dużej części analogiczny charakter, przy czym w drugiej z nich Dyrektor IC wskazuje na brak legitymacji skargowej A ze względu na niewyczerpanie środków zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W odniesieniu do decyzji, bo tego rodzaju rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie sąd takich wad i naruszeń nie stwierdził.

Przepis art. 154 k.p.a., powołany we wniosku skarżącego J. P. o uchylenie decyzji w sprawie zwolnienia ze służby celnej i stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora IC, reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Wskazany tryb kształtuje uprawnienie organu administracji publicznej do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna strona nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryby nadzwyczajne pozwalają na weryfikację decyzji ostatecznych, a więc takich, które już wywołały określone skutki prawne i w związku z tym muszą być traktowane jako wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a.

Przepisy dotyczące nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych, ustanawiające wyjątek o przywołane zasady, muszą być wykładane ściśle, jako że wyjątków nie można interpretować rozszerzająco. Przyjdzie także zauważyć, iż tryby nadzwyczajne regulowane przepisami k.p.a. nie zawsze będą mogły być zastosowane bowiem, w pewnych przypadkach, możliwość ich użycia ograniczają (wyłączają) przepisy szczególne (np.) jak również z tej racji, że z przyczyn obiektywnych określone tryby będzie można zastosować wobec pewnych typów (rodzajów) decyzji ostatecznych.

Przewidziane w art. 154 i 155 tryby tzw. odwołalności fakultatywnej, co nie budzi większych wątpliwości i w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie obejmują swoim zakresem decyzji ostatecznych o charakterze uznaniowym. Podkreśla to m. in. NSA w wyroku z dnia 25 lutego 2011 r. I OSK 607/10 (LEX nr 784233): "Tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne". Nawet ewentualne ustalenie, że zmiana bądź uchylenie ostatecznej decyzji związanej jest uzasadnione z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony, nie mogłoby prowadzić do podjęcia przez organ takiego rozstrzygnięcia, gdyż doszłoby wówczas do wydania decyzji niezgodnej z prawem. To zaś z kolei stanowiłoby realizację przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa) skutkującej obligatoryjną koniecznością stwierdzenia nieważności takiego orzeczenia organu.

Dalsze ograniczenie możliwości korzystania z tych trybów należy upatrywać w konstytutywnym charakterze podejmowanych na podstawie art. 154 i 155 decyzji. Zatem zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej podlegającej weryfikacji we wskazanych trybach będzie dopuszczalna tylko wtedy, kiedy ma ona miejsce w ramach tej samej (tożsamej) sprawy administracyjnej z dnia podjęcia decyzji podlegającej weryfikacji, jak w dniu podjęcia decyzji ją uchylającej lub zmieniającej. O tożsamości sprawy administracyjnej przesądzają elementy przedmiotowe i podmiotowe, w tym stan prawny (podstawa materialnoprawna decyzji). Wobec tego zastosowanie trybu nadzwyczajnego z art. 154 k.p.a. jest dopuszczalne tylko w sytuacjach, kiedy tryb ten może znaleźć zastosowanie wobec określonego typu decyzji ostatecznych oraz określone w nim przesłanki w sposób nie budzący wątpliwości zostały spełnione. Zmiana obowiązującego prawa powoduje, że powstaje nowa sprawa nie tylko w znaczeniu procesowym, ale także materialnym, w której zastosowanie art. 154 k.p.a. do zmiany lub uchylenia decyzji wydanej w poprzednio obowiązującym stanie prawnym będzie niedopuszczalne (wyrok NSA z 4 marca 2010 r., I OSK 1287/10, LEX nr 595036, wyrok NSA z 20 grudnia 1991 r., II SA 893/91, ONSA 1994, nr 2, poz. 33, wyrok SN z 3 czerwca 1993 r., III ARN 27/93, OSN CP 1994, nr 2, poz. 43, J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2009, s. 567; Cz. Martysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 360).

Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy uznać trzeba, iż odmowa uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji z dnia [...]

nr [...] o zwolnieniu J.P. ze służby stałej celnej w Izbie Celnej w K. znajduje uzasadnienie z obu wskazanych wyżej przyczyn.

Po pierwsze, decyzja ta jest aktem związanym. Zgodnie z przepisem czyni podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia – art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacje jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302) pracownicy i funkcjonariusze celni zatrudnieni w urzędach kontroli skarbowej, izbach skarbowych, urzędach skarbowych, izbach celnych i urzędach celnych mogą, w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, otrzymać od kierownika jednostki dotychczas zatrudniającej, uzgodnioną z kierownikiem jednostki, w której mają być zatrudnieni, pisemną propozycję przeniesienia pomiędzy tymi jednostkami. Odmowa przyjęcia propozycji, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby (art. 32 ust. 6 pkt 2 tej ustawy). W sytuacji określonej hipotezą ust. 1 i 6 art. 32 dyspozycja jest jednoznaczna – zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby. Ustawodawca nie stwarza dla właściwego organu możliwości zwolnienia ze służby, ale w sposób jednoznaczny ustala konsekwencje odmowy przez funkcjonariusza celnego przyjęcia propozycji przeniesienia do innej jednostki.

Po drugie – ustawa o wprowadzeniu WKS, w tym art. 32, została uchylona ustawą z 27 sierpnia 2007 r. o zniesieniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (Dz. U. Nr 171, poz. 1207), tracąc moc z dniem 5 października 2007 r. Jak wcześniej ustalono, weryfikacja decyzji ostatecznej w ramach art. 154 i 155 k.p.a. jest dopuszczalna (możliwa) tylko w sytuacji, kiedy nowa decyzja byłaby wydana na tej samej podstawie materialnoprawnej. Przepisu art. 32 ustawy wprowadzającej, ze względu na jego wygaśnięcie, nie można w chwili obecnej zastosować. Natomiast orzekanie w oparciu o inną podstawę prawną oznaczałoby nową sprawę administracyjną, tym samym wyłączając możliwość korzystania z art. 154 k.p.a.

Wobec powyższego Dyrektor IC zasadnie odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji, przy czym ze względu na wskazane wyżej przeszkody do zastosowania art. 154 k.p.a. w trakcie prowadzonego postępowania nie podlegały przesłanki uchylenia (zmiany) decyzji ostatecznej określone w tym przepisie. Zatem bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostaje kwestia interesu społecznego czy interesu strony, która miałaby przemawiać za wzruszeniem decyzji.

Odnosząc się pokrótce do zarzutów podnoszonych przez skarżącego oraz A stwierdzić trzeba co następuje.

Jeśli chodzi o zarzuty tyczące naruszenia prawa materialnego, to w trakcie prowadzonego postępowania, którego granice wyznacza norma zamieszczona w art. 154 k.p.a., ocenie (badaniu) nie podlegała kwestia prawidłowości zastosowania przepisu art. 32 ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu WKS. Przedmiotem tego postępowania był problem podjęcia nowej, konstytutywnej decyzji, w ramach (na podstawie) art. 32 wskazanej ustawy, uchylającą decyzję z [...].

Z tych samych względów nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art.

18-21 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej poprzez ich niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Na marginesie jedynie można zauważyć, że art. 32 ustawy o utworzeniu WKS miał charakter przepisu szczególnego wobec regulacji zawartych w ustawie o Służbie Cywilnej.

Wbrew stanowisku skarżącego, zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 231 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej było właściwe. Ust. 1 tego przepisu nakazuje bowiem stosować przepisy dotychczasowe w sprawach ze stosunku służbowego, zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Sąd nie stwierdził naruszeń prawa procesowego, podnoszonych przez skarżącego, w tym art. 7 i 154 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku wydawania decyzji słusznego interesu strony. Interes ten, jak wykazano wyżej, nie podlegał cenie organu, stąd nie mógł zostać naruszony. Nie został naruszony także przepis art. 8 poprzez wydanie decyzji w sposób podważający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, bowiem podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa nie może w zasadę tę godzić.

Ponadto skarżący zarzucił organowi podejmującemu decyzję naruszenie podstawowych praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji RP: art. 32 – z uwagi na dyskryminujący charakter przepisów art. 65 ust. 1 z uwagi na to, że bez uwzględnienia interesów pracownika – funkcjonariusza przewidziano obarczoną rygorem zwolnienia ze służby możliwość przeniesienia funkcjonariusza w inne miejsce.

Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące braku stosownego vacatio legis, tym samym naruszenie zasad prawidłowej legislacji wynikających z art. 2 Konstytucji RP, naruszenia zasady równości, zasady proporcjonalności oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w odniesieniu do art. 32 ustawy o utworzeniu WKS, to nie mogły być one przedmiotem oceny organu orzekającego w sprawie, jak również Sądu. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie w razie przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, przy czym wystąpienie z takim pytaniem musi wiązać się z powzięciem wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP przepisu znajdującego zastosowanie w sprawie. Przepis art. 32 ustawy o utworzeniu WKS nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, co za tym idzie wystąpienie z pytaniem prawnym nie znajduje stosownego uzasadnienia. W Trybunale Konstytucyjnym zostały zarejestrowane sprawy pod sygnaturą SK 15/09, sprawa połączona z SK 20/09 i SK 21/09 o zbadanie zgodności art. 32 ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacje jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302) z art. 32 i 65 ust. 1 Konstytucji RP, do tej pory nie rozpoznane. Jeśli Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niekonstytucyjność wskazanych przepisów skarżącemu otworzy się droga do wzruszenia decyzji o zwolnieniu ze służby celnej w trybie wznowienia postępowania (art. 145a k.p.a.).

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

SW