Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1185/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2586/13 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Prezesa Zarządu za zaległości podatkowe spółki oraz odsetki za zwłokę w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 18 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2586/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 9 września 2013 r., wydaną w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki oraz odsetki za zwłokę w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z 15 listopada 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej M.P. (dalej "skarżący") jako prezesa zarządu P. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej "spółka") za zaległość podatkową tej spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. W następstwie dokonanych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję z 18 grudnia 2012 r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako prezesa zarządu tej spółki, za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r.

Zaskarżając powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie lub uznanie, że zobowiązanie podatkowe, za które orzeczono odpowiedzialność, zostało uregulowane. Podniósł, że wymieniona w decyzji należność podatkowa została uregulowana przelewem wierzytelności ze wskazaniem na beneficjenta, tj. urząd skarbowy. Skarżący poinformował, że wskazany przelew wierzytelności nigdy nie został zwrócony. A ponadto wierzytelność została zgłoszona do Dyrektora Generalnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów RP jako dług Skarbu Państwa wobec skarżącego i nigdy w drodze żadnej decyzji nie została zakwestionowana.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe wskazanej spółki.

Odnosząc się do zarzutu, iż wymieniona w decyzji należność podatkowa została uregulowana przelewem wierzytelności ze wskazaniem na beneficjenta tj. urząd skarbowy, organ odwoławczy zauważył, że stanowisko skarżącego w tej kwestii nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W związku z powoływaniem się przez skarżącego na wierzytelności wobec Skarbu Państwa, przejęte przez niego w drodze cesji od M.S., Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. pismami z dnia 29 września 2008 r. skierował zapytania do naczelnych organów administracji państwowej co do istnienia i wymagalności takich wierzytelności, w wyniku czego nie uzyskał potwierdzenia podnoszonej przez skarżącego okoliczności. Organ odwoławczy zauważył również, że nadesłany przez skarżącego wypis z aktu notarialnego z 23 maja 2013 r. Rep. A nr 695/2013, zawierający jedynie oświadczenie złożone przez skarżącego przed notariuszem, nie jest dowodem na istnienie przedmiotowych wierzytelności. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, powoływanie się skarżącego na istnienie majątku spółki w postaci wierzytelności wobec Skarbu Państwa, jest bezpodstawne i nie może być uznane ani za skutkujące przyjęciem, iż zaległości podatkowe spółki zostały uregulowane przelewem wierzytelności, ani za wskazanie mienia w aspekcie jednej z przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności - art. 116 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa").

Organ wskazał dalej , że w terminie płatności podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. skarżący był członkiem zarządu spółki, a tym samym została spełniona przesłanka odpowiedzialności członka zarządu wymieniona w art. 116 § 2Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wymienił również czynności egzekucyjne jakie zostały podjęte przez organ egzekucyjny wobec spółki, po wszczęciu wobec niej postępowania egzekucyjnego, które zmierzały do wyegzekwowania zaległości podatkowych. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna w części.

W 2008 r. spółka zaprzestała płacenia wymagalnych zobowiązań, gdyż zalegała z zapłatą podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i wpłaty na rzecz FGŚP. Organ odwoławczy zauważył, iż pomimo wystąpienia przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, skarżący będąc w tym czasie nieprzerwanie jej prezesem zarządu nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Skarżący nie wykazał też takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, że nie miał wpływu na możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wedle organu odwoławczego skarżący nie wskazał też mienia spółki, które pozwoliłoby na skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa.

Na powyższą decyzje skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powołując się na art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa, w tym Konstytucji RP. Organ pominął istnienie trzech prawomocnych decyzji organów państwa, które wskazywały na dopuszczalność regulowania zobowiązań wobec Skarbu Państwa w taki sposób jak to uczynił. Ponadto organ odwoławczy nie wziął pod uwagę wymienionych przez skarżącego prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które miały bezpośredni związek z przedmiotowymi wierzytelnościami. Skarżący wniósł też o włączenie do akt sprawy wyroków oraz dokumentów, które zostały przekazane przez skarżącego 10 września 2013 r. do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy o sygn. akt [...], które w ocenie skarżącego poświadczają istnienie przedmiotowych wierzytelności. Skarżący podniósł też, że wszelkie jego zobowiązania, jak też zobowiązania spółki zostały uregulowane prawnie w sposób taki jak to określały wskazane wcześniej decyzje organów państwa dostarczone uprzednio organowi podatkowemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną.

Według Sądu w sprawie wystąpiły wszystkie konieczne przesłanki pozytywne do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego. Skarżący w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. pełnił funkcję członka jej zarządu. Ponadto w ocenie Sądu prowadzone w stosunku do spółki postępowanie egzekucyjne obejmujące zaległości objęte zaskarżoną decyzją okazało się w części bezskuteczne. Sąd uznał, iż generalnie argumentacja skarżącego dotycząca niezasadności orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki odwołuje się do istnienia wierzytelności wobec Skarbu Państwa. Jednakże jak wynika z akt sprawy Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Skarbu Państwa, Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministerstwo Finansów udzieliły organowi podatkowemu pierwszej instancji informacji, że wierzytelności takie nie istnieją. Faktu istnienia wzmiankowanych wierzytelności nie może, zdaniem Sądu, potwierdzać akt notarialny sporządzony w dniu 23 maja 2013 r. w Kancelarii Notarialnej [...] w Warszawie (rep. A nr [...]), albowiem jego treść stanowi jedynie oświadczenie skarżącego dotyczące ich istnienia. Skarżący nie przedstawił również jakichkolwiek orzeczeń sądów potwierdzających jego roszczenia względem Skarbu Państwa. A zatem zebrany w postępowaniu podatkowym materiał dowodowy nie potwierdza istnienia roszczeń skarżącego, z których możliwe byłoby zaspokojenie należności podatkowych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania podatkowego. Tym samym skarżący, zdaniem Sądu, nie uwolnił się skutecznie od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wykazanie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości jak również wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych.

Sąd zauważył również, iż zasadności twierdzeń skarżącego dotyczących istnienia wierzytelności w stosunku do Skarbu Państwa nie potwierdzały przywołane w skardze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Jako niezasadny Sąd uznał również zarzut dotyczący naruszenia art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności bowiem w niniejszej sprawie zapewniono stronie prawo do złożenia środka odwoławczego od decyzji organu pierwszej instancji, z którego to skarżący skorzystał.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 122, art 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz oddalenie skargi na skutek błędnego ustalenia, że wydanie decyzji przez organ podatkowy zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, podczas gdy organ podatkowy nieprawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz nie ustalił okoliczności, które były podstawą do odstąpienia od wydania decyzji w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej, o których to okolicznościach mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej.

2. prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie, a mianowicie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, polegające na wydaniu decyzji o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, podczas gdy zaszła przesłanka wyłączająca tę odpowiedzialność, tj. skarżący nie ponosił winy za niezłożenie wniosku.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o rozpatrzenie niniejszej skargi wraz ze skargą kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2014 r., sygn. III SA/Wa 2585/13, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 9 września 2013 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki oraz odsetki za zwłokę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, albowiem nie zostały one pokryte w całości ani w części.

Strona przeciwna nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji zasadą jest, że w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzuty proceduralne, gdyż dopiero po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, możliwe jest przejście do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

Podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku nie mogły stanowić zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego przedstawione w skardze kasacyjnej. Istotą tych zarzutów było dążenie do zakwestionowania oddalającego skargę strony wyroku z uwagi na przyjęcie, na podstawie decyzji organu drugiej instancji, stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością w zakresie braku winy skarżącego co do zgłoszenia wniosku o upadłość.

Formułując te zarzuty skarżący przywołał art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnienia zatem wymaga, że zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Natomiast wskazane przepisy Ordynacji podatkowej regulują zasady postępowania podatkowego – m.in. zasadę prawdy obiektywnej, obowiązek organu podatkowego do zebrania całego materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia, a także zasadę swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wskazać należy, że do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie zawarł w uzasadnieniu niezbędnych jego elementów. Wyjaśnienia wymaga, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 151 P.p.s.a. oznacza, że zainicjowany skargą proces kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu nie ujawnił wad postępowania czy naruszeń prawa materialnego, które obligowałyby Sąd do wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. Wyjaśnienie podstawy prawej takiego rozstrzygnięcia, w przypadku wysunięcia przez skarżącą określonych zarzutów, winno być dla niej przekonywujące, a co za tym idzie odnosić się do tych zarzutów i argumentacji je wspierającej. Bezsprzecznie w takiej sytuacji wyjaśnienie podstawy prawnej w ramach uzasadniania wyroku należy odczytywać jako obowiązek przedstawienia argumentacji przemawiającej na rzecz prawidłowości rozstrzygnięcia organu podatkowego, przy jednoczesnym wyłożeniu racji, z których wynikać będzie dlaczego zarzuty skarżącej nie mogły odnieść oczekiwanego przez nią rezultatu w postaci usunięcia z obrotu prawnego kontrolowanego aktu. Nie mniej istotne jest jednak, że ocena uzasadnienia wyroku nie może być dokonywana w oderwaniu od zasadniczego faktu, że jego autorem pozostaje sąd. Z tej przyczyny naturalnym jest, że sporządzone uzasadnienie eksponuje te argumenty, które stanowią podstawę dla wyrażonej przez niego oceny prawnej. Odmienne więc zapatrywania sądu na argumenty przedstawione przez stronę, nawet jeśli zapatrywania te byłyby wyrażone w sposób lakoniczny, nie mogły stanowić o takich nieprawidłowościach w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, które muszą skutkować automatycznym jego uchyleniem. Także przyjęcie innej narracji dotyczącej stanu sprawy, co wiązało się z odmiennym od oczekiwań skarżącej położeniem akcentów na poszczególne elementy tworzące tę sprawę, nie mogło stanowić o naruszeniu tego przepisu. Zatem przywołanie przez skarżącego art. 141 § 4 P.p.s.a. w ramach tej postawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie mogło przynieść oczekiwanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wskazuje także na to, aby Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z przywołanymi w tej skardze przepisami Ordynacji podatkowej. Zarzuty te w istocie stanowi jedynie polemikę z treścią podjętego przez ten Sąd rozstrzygnięcia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena legalności decyzji dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Podstawą przyjętych ustaleń faktycznych był materiał dowodowy zebrany w rozpoznawanej sprawie i oceniony przez organy podatkowe. Nie można przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej, tj. zasady prawdy obiektywnej czy też zasady swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe, obowiązane zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy, wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy w sposób zmierzający do odtworzenia stanu rzeczywistego i uzyskania rzetelnych podstaw do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Punkt widzenia przyjęty w rozpatrywanej sprawie, uzasadniony w oparciu o zgromadzone dowody, nie budził zastrzeżeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie jego pełne rozpatrzenie. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej rozważania niniejszego uzasadnienia, stwierdzić należy, że skargą kasacyjną nie podważono skutecznie stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe, a przyjętego przez Sąd pierwszej instancji do wyrokowania. Oznacza to, że do oceny zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był przyjąć ten sam stan faktyczny, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za ustalony prawidłowo, tj. zgodnie z właściwymi temu zagadnieniu przepisami prawa.

Odnosząc się do kwestii przeniesienia odpowiedzialności należy zauważyć, że decyzja w tym przedmiocie może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że pierwotny dłużnik (podatnik, płatnik, inkasent; tu: spółka) nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu. Oznacza to zatem, że wysokość zaległości podatkowych, za które odpowiadać ma osoba trzecia, wynika z wcześniejszej decyzji organu podatkowego, wydanej we właściwym postępowaniu w stosunku do podatnika.

Jedną z grup podmiotów mieszczących się kategorii osób trzecich są członkowie zarządu spółek kapitałowych ponoszący odpowiedzialność za zaległości podatkowe tych spółek. Zgodnie bowiem z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają, solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przepis § 2 art. 116 stanowi natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Stosownie do brzmienia § 4 ww. przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu. W konstrukcji powołanego przepisu z jednej strony zawarto obowiązki, do których wypełnienia zobowiązany jest organ i od których spełnienia uzależnione jest orzekanie o odpowiedzialności osób trzecich, tj.: wykazanie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Z drugiej strony, ściśle określono w nim tzw. przesłanki egzoneracyjne, które uwalniają członka zarządu, z udziałem którego prowadzone jest postępowanie od odpowiedzialności, o ile uprzednio wykaże on ich wystąpienie. Zalicza się do nich wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa.

Odpowiedzialność członka zarządu obejmuje swym zakresem przedmiotowym zaległości podatkowe, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez niego tej funkcji, a także zaległości podatkowe, o których mowa w art. 52 Ordynacji podatkowej (nienależna nadpłata lub nienależny zwrot podatku, a także nienależne wynagrodzenie płatników lub inkasentów) powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W postępowaniu w sprawie odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. nie rozstrzyga się o zasadności, wymagalności i wykonalności obciążającego ją zobowiązania podatkowego, i tak długo jak zobowiązanie to nie zostanie zrealizowane, stanowiąc zaległość podatkową, obciążać będzie członka zarządu tej spółki (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Unimex, Wrocław 2015, str. 584).

Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie bezsporne było, że została spełniona pozytywna przesłanka sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki w czasie powstania zobowiązań podatkowych. Dla stwierdzenia zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji na gruncie odpowiedzialności członków zarządu spółki kapitałowej konieczne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec pierwotnego dłużnika. W niniejszej sprawie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec spółki, obejmujące zaległości objęte zaskarżoną decyzją. Egzekucja ta okazała się w części bezskuteczna.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sąd pierwszej instancji odnoszące się do twierdzeń strony na temat istnienia wierzytelności. Skarżący wywodzi, iż poprzez przelew owych wierzytelności zostały uregulowane zobowiązania podatkowe zarówno skarżącego jak i spółki. Skarżący uzasadniając swe stanowisko w toku postępowania podatkowego wskazał, że nabył wzmiankowane wierzytelności od M.S. i uregulował zobowiązania wobec Skarbu Państwa przelewem wierzytelności ze wskazaniem jako beneficjenta Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. Jednakże jak wynika z akt sprawy Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Skarbu Państwa, Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministerstwo Finansów udzieliły organowi podatkowemu pierwszej instancji informacji, że wierzytelności, o których wyżej mowa nie istnieją Istnienia wzmiankowanych wierzytelności nie może także dokumentować akt notarialny którego treść stanowi jedynie oświadczenie skarżącego dotyczące ich istnienia. Skarżący nie przedstawił również jakichkolwiek orzeczeń sądów potwierdzających jego roszczenia względem Skarbu Państwa. Istnienia wskazywanych przez skarżącego wierzytelności nie potwierdzają przywołane wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 266/12, sygn. akt III SA/Wa 2125/09 oraz sygn. akt III SA/Wa 3261/12). Z żadnego z nich nie wynika choćby pośrednio akceptacja stanowiska skarżącego co do istnienia wierzytelności w stosunku do Skarbu Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem pierwszej instancji, że zebrany w postępowaniu podatkowym materiał dowodowy nie potwierdza istnienia roszczeń, z których możliwe byłoby zaspokojenie należności podatkowych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania podatkowego. W konsekwencji nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, iż spółka posiadała wykazane w dokumentach księgowych wierzytelności od Skarbu Państwa w wysokości co najmniej 5.000.000 zł, co miałoby wskazywać na brak podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

W przedmiocie zasądzenia na rzecz pełnomocnika strony kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.