Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 528/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Par. 17 i 18
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 3, art. 5, art. 6, art.12a, art. 14 art. 21, art. 23a ust. 6, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, art. 104 K.p.a., art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, § 15, § 17, § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, art. 73 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz art. 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie odmówił przyznania A. W. w okresie od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: A. W. w wysokości 91,00 zł miesięcznie, P. W. w wysokości 91,00 zł miesięcznie i W. W. w wysokości 68,00 zł miesięcznie wraz z dodatkami z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na W. W. w wysokości 80,00 zł miesięcznie oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011 na A. W. i P. W. w wysokości 100 zł na każdego jednorazowo.

W toku postępowania ustalono, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do objęcia rodziny wnioskodawczyni koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego tj. przemieszczanie się w granicach Unii Europejskiej członka rodziny. R. W. – mąż A. W. był osobą aktywną zawodowo na terenie Holandii, w okresie za który wydawane jest rozstrzygnięcie. Jednocześnie ustalono, że A. W. była osobą aktywną zawodową i podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Stosownie do zapisów decyzji nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. Komisji Administracyjnej do spraw Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, wniosek, z uwagi na fakt, że został złożony przed dniem wejścia w życie rozporządzenia nr 883/2004 i rozporządzenia nr 987/2009, podlega prawu, które miało do niego zastosowanie w chwili jego złożenia, tj. rozporządzeniom nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. i nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. Rady (EWG). W związku z tym, iż zarówno wnioskodawczyni, jak i R. W., tj. członek rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, są osobami aktywnymi zawodowo, wejście w życie, z dniem 1 maja 2010 r., rozporządzenia Nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r., w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenie Nr 987/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie powoduje zmiany ustawodawstwa, któremu podlega niniejsza sprawa. W myśl art. 73 Rozporządzenia Nr 1408/71, pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, podlegający ustawodawstwu państwa członkowskiego, jest uprawniony w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego państwa członkowskiego, do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. Zgodnie z polskim ustawodawstwem, nabycie prawa do zasiłków rodzinnych, nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek. Jednakże zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. b rozporządzenia Nr 574/72, jeżeli praca lub działalność zawodowa wykonywana jest na terytorium Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, w przypadku świadczeń należnych zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego albo zgodnie z art. 73 lub 74 rozporządzenia osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego lub osobie pobierającej te świadczenia prawo do świadczeń rodzinnych, należne tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego albo zgodnie z tymi artykułami, jest zawieszone do wysokości kwoty świadczeń rodzinnych, przewidzianych w ustawodawstwie Państwa Członkowskiego, na którego terytorium zamieszkuje członek rodziny. Koszt świadczeń przyznawanych przez Państwo Członkowskie, na którego terytorium zamieszkuje członek rodziny, ponosi to Państwo Członkowskie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wydanie rozstrzygnięcia w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych w Polsce następuje po ustaleniu, czy w danej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia wynikające z obowiązujących polskich przepisów.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 oraz ust. 4a przywołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, podstawą do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego był dochód uzyskany w roku 2008 w Polsce, oraz dochód uzyskany przez R. W. na terenie Holandii w miesiącu styczniu 2009 r. Na mocy art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu (spowodowanego m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zawodowej), prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód.

W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania § 18 pkt 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, który stanowi, że w przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu.

Dochód rodziny w okresie od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 1303,99 zł, czyli w wyżej wskazanym okresie przekroczył ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. wynosił więcej, niż 504,00 zł miesięcznie. Jednocześnie ustalono, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w okresie, na który ustalany jest zasiłek. W związku z tym nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, a strona nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

Od powyższej decyzji A. W. wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, bez podjęcia jakichkolwiek kroków celem ustalenia w jakim kraju odprowadzane były składki na ubezpieczenia społeczne. Odwołująca zwróciła również uwagę na nieprawidłowy sposób wyliczenia dochodu rodziny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie wniosek w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych złożony przez odwołującą w dniu 24 września 2009 r. przekazany został do Urzędu Marszałkowskiego Województwa pismem Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy społecznej z dnia 11 sierpnia 2011 r. zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy w brzmieniu obowiązującym w tym okresie zasiłkowym (tj. w brzmieniu przed dniem 1 stycznia 2012 r.). Następnie organ przywołał przepis art. 4 w związku z art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 2 i 5 ust. 3 cytowanej ustawy. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w 2008 r. wynosił 118,72 zł. Na dochód ten składały się dochody wykazane w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 września 2009 r. Przy czym wyjaśnić należy, iż dla oceny sytuacji materialnej rodziny, a co za tym idzie dla ustalenia jej kryterium dochodowego miarodajne są dochody rodziny "netto", czyli pomniejszone odpowiednio o: należny podatek dochodowy od osób fizycznych, a także składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne obliczone według wzoru z rozporządzenia wykonawczego. Oznacza to więc, iż od rocznego dochodu wskazanego w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego (9 299,64 zł) należy odjąć kwotę należnego podatku (0,00 zł), kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku (liczoną według wzoru z rozporządzenia wykonawczego - 787,01 zł) oraz kwotę składek na ubezpieczenia społeczne odliczone od dochodu (1 389,42 zł). Zatem dochód rodziny A. W. "netto" uzyskany w 2008 r. wyniósł 7 123,21 zł (9299,64 zł - 787,01 zł -1 389,42 zł -7 123,21 zł). Przeciętny miesięczny dochód wyniósł zatem 593,60 zł (7 123,21 zł / 12), a dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 118,72 zł (593,60 zł / 5 os.). Sytuacja rodziny odwołującej w stosunku do roku bazowego stanowiącego podstawę ustalania kryterium dochodowego rodziny (jakim był 2008 r.) uległa zmianie, w związku z podjęciem zatrudnienia w Holandii przez męża R. W. (od dnia 1 stycznia 2009 r.) oraz uzyskaniem przez niego dochodu za pierwszy, pełen przepracowany miesiąc w Holandii, tj. styczeń 2009 r. Zaistnienie powyższej okoliczności spowodowało, że w sprawie zaszła konieczność zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i przekazania sprawy do Marszałka Województwa z uwagi na dyspozycję art. 23a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sprawa została zatem przekazana do organu właściwego - Marszałka Województwa, który stał się organem właściwym do jej rozpoznania. W świetle art. 3 pkt 24 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem uzyskanym jest uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Tym samym dochód uzyskany przez męża odwołującej z tytułu zatrudnienia w Holandii stanowił niewątpliwie tzw. dochód uzyskany.

Organ I instancji ustalił, że dochód uzyskany przez R. W. w styczniu 2009 r. wyniósł 5 926,33 zł. O tę kwotę należało zatem powiększyć miesięczny dochód rodziny. Uzyskano w ten sposób miesięczny dochód rodziny W. tj. 6519,93 zł, co na członka rodziny dało kwotę l 303,99 zł, przekraczającą ustawowe kryterium dochodowe.

Mając na uwadze powyższe prawidłowo w decyzji objętej odwołaniem Marszałek Województwa (uwzględniającej fakt podlegania przez R. W. ustawodawstwu holenderskiemu od dnia 1 stycznia 2009 r.) odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2009/2010 z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.

Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. W. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 K.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu sprawy i przyjęciu, że zachodzą przesłanki do objęcia rodziny koordynacją systemu zabezpieczenia społecznego w sytuacji nieustalenia, czy pracodawca męża skarżącej odprowadzał składki ba ubezpieczenie społeczne w związku z wykonywaną za granicą pracą oraz nieustalenie czy praca miała charakter legalny;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie polegającej na nieustaleniu czy mąż faktycznie podlegał ustawodawstwu państwa holenderskiego co skutkowało uchyleniem decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne zastosowanie przejawiające się w błędnym ustaleniu dochodu rodziny W. w roku 2009, który obliczony był na podstawie powziętej niewiarygodnej informacji o wysokości dochodu za miesiąc styczeń 2009 r. i przyjęciu tej kwoty za podstawę dochodu uzyskiwanego w kolejnych miesiącach 2009 r.;

- naruszenie art. 23a ust. 1, 2 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne zastosowanie co skutkowało przyjęciem, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego w sytuacji, gdy mąż nie nabył uprawnień do świadczeń w innym państwie członkowskim tj. poza granicami Polski albowiem prawo takie powstałoby, gdyby pracodawca męża odprowadzał składki na ubezpieczenie społeczne;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że dochód rodziny w okresie od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 1303,99 zł, w sytuacji braku dostatecznych dowodów niedających podstaw do twierdzenia, że taki dochód był uzyskiwany w całym 2009 r.;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do objęcia rodziny koordynacją systemu zabezpieczenia społecznego podczas, gdy zgodnie z rozporządzeniem Rady EWG nr 1408/71 warunek taki jest spełniony w sytuacji odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne w kraju, w którym pracuje dany rodzic, co w sytuacji braku dostatecznych dowodów nie uzasadnia przyjęcia, że w sprawie taki system miałby zastosowanie.

W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo i interes prawny. Przede wszystkim organ niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Nie poczynił żadnych ustaleń, czy pracodawca męża skarżącej odprowadzał składki na ubezpieczenie społeczne oraz czy praca była legalna. Jeżeli matka dziecka nie wykonuje działalności zawodowej w Polsce to zgodnie z prawem pierwszeństwa, państwem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych jest państwo, w którym wykonywana jest działalność zawodowa. W sytuacji, gdy obydwoje rodzice są aktywni zawodowo, wówczas znaczenie ma miejsce zamieszkania rodziny (dzieci), zatem wszelkie świadczenia rodzinne w takim przypadku przysługują zgodnie z ustawodawstwem państwa miejsca zamieszkania członków rodziny. Organ przyjął, że w sprawie zachodzą przesłanki do objęcia rodziny koordynacją systemów zabezpieczeń społecznych. Taki warunek byłby spełniony w przypadku równoczesnego podejmowania przez jednego z rodziców pracy zarobkowej i opłacania składek ubezpieczenia społecznego. Tym niemniej organ nie ustalił czy takie składki były faktycznie odprowadzane. Ponadto organ błędnie ustalił, że dochód rodziny w okresie od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. w przeliczeniu na osobę wynosił na osobę 1303,99 zł. Niezrozumiałym jest, że bazowano wyłącznie na informacji o kwocie dochodu za miesiąc styczeń 2009 r. jej wysokość została przyjęta za dochód na kolejne miesiące.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na gruncie przedmiotowej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 stycznia 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest sposób doliczenia dochodu uzyskanego przez członka rodziny po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Organy przyjęły stanowisko, że sposób w jaki należy uwzględniać dochód utracony oraz dochód uzyskany wynika z treści przepisów wykonawczych zamieszczonych w § 17 i § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 2005r., Nr 105, poz. 881).

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006r., Nr 139, poz. 992) zasiłek rodzinny przysługuje uprawnionym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Poprzez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy). Zgodnie zaś z ust. 4a artykułu 5 ustawy w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód. Stosownie zaś do wspomnianego art. 3 pkt 24 przedmiotowej ustawy uzyskanie dochodu spowodowane jest zakończeniem urlopu wychowawczego, uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego i rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jak wynika z akt sprawy, małżonek skarżącej w dniu 10 października 2011 r. złożył oświadczenie o dochodzie osiągniętym w Holandii z tytułu zatrudnienia za miesiąc styczeń 2009 r. w wysokości 1335 euro co wynosiło 5926,33zł. Kwota ta stanowi według organu dochód uzyskany w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślono, że dochód rodziny, w przeliczeniu na osobę, z uwzględnieniem dochodu uzyskanego spowodowanego uzyskaniem zatrudnienia wynosi 1303,99 zł, a zatem przekracza wyznaczony próg dochodowy na osobę w rodzinie. Organ podniósł, że zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne w przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu. W związku z tym z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, organy uznały, że świadczenia rodzinne nie przysługują rodzinie skarżącej w okresie od 1 lutego 2009 r. do 31 października 2009 r. Stanowisko to jest błędne.

Podkreślić trzeba, że funkcjonuje znaczna liczba orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których to uznaje się, że § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, stanowiący, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, pozostaje w sprzeczności z ustawową definicją dochodu zawartą w słowniczku pojęć ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według tych orzeczeń, stanowiący ustawową delegację do wydania wspomnianego rozporządzenia art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych upoważniał Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, a nie do określenia dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny zdefiniowanego w art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rolą bowiem rozporządzenia jest konkretyzacja ustawy, a nie jej uzupełnienie. Według stanowiska zawartego w niektórych orzeczeniach zawierający regulację materialnoprawną przepis § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. swą treścią wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, co przesadza o jego niezgodności z ustawą. Dotyczy to także ust. 3 § 18 rozporządzenia, będącego konsekwencją uregulowania zawartego w ust. 1. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008r., I OSK 1842/07, z dnia 23 czerwca 2009r., I OSK 1200/08, z dnia 30 października 2009r., I OSK 351/09, z dnia 4 grudnia 2009 r., I OSK 710/09, z dnia 9 grudnia 2010r., I OSK 1321/10).

Zastosowanie, więc przepisu § 18 ust. 1 tak jak rozumie go organ prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania skutków, bowiem nawet jednorazowy miesięczny dochód uzyskany po zakończeniu roku poprzedzającego okres zasiłkowy mógłby pozbawić rodzinę świadczenia bądź ograniczyć jego wysokość, czego nie zakładał ustawodawca ustalając zupełnie inne kryteria. Dosłowne rozumienie przepisu § 18 ust. 1 rozporządzenia prowadziłoby do wniosku, że jest on niezgodny z przepisami ustawy oraz Konstytucją RP. Dla prawidłowego rozumienia tego przepisu konieczna jest zatem jego wykładnia funkcjonalna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2009r., I OSK 990/09).

|Skład orzekający w niniejszej sprawie, w zasadzie podziela przedstawione wyżej stanowisko. Dlatego też w ocenie Sądu sposób wyliczenia |

|dochodu, o którym stanowi § 18 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego oznacza obowiązek organu ponownego ustalenia przeciętnego |

|miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego i utraconego dochodu. Dochód |

|uzyskany jednak ma się odnosić do 12 miesięcy, co wynika wprost z ustawy i to z okresu 12 miesięcy oblicza się średnią miesięczną |

|przypadającą na jednego członka rodziny. Zatem przeciętny miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny winien być liczony |

|w ten sposób, że do dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy należy doliczyć dochód uzyskany z tytułu podjęcia |

|zatrudnienia i dopiero od tak zsumowanego dochodu liczyć dochód miesięczny rodziny, a następnie dochód przypadający na jednego członka |

|rodziny. W przedmiotowej sprawie dochód rodziny "netto" uzyskany w 2008 r. w kwocie 7 123,21 zł należało powiększyć o kwotę 5926,33zł. |

|co po sumowaniu wyniosło 13 049,54 zł. |

|Przeciętny miesięczny dochód wyniósł, zatem 1087,46 zł (13 049,54zł.:12), a dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 217,49 zł (1087,46zł|

|: 5 os.). |

|Taki sposób obliczenia dochodu odpowiada wyżej powołanemu orzecznictwu sądów administracyjnych, regulacjom zamieszczonym w ustawie oraz|

|wskazówkom zawartym w akcie wykonawczym, lecz rozumianym w sposób uwzględniający dobra chronione konstytucyjnie, jak dobro rodziny |

|znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości. Zastosowana w sprawie przez |

|organy praktyka uwzględniania uzyskanego dochodu i traktowania go w połączeniu z uprzednio ustaloną wielkością przeciętnego |

|miesięcznego dochodu w roku kalendarzowym, jako wystarczającego do uchylenia lub zmiany decyzji prowadzi do nierównoprawnego |

|traktowania stron, tym samym naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji. |

|Należy podnieść, że dochód uzyskany po roku kalendarzowym będzie z reguły podstawą do obliczania zasiłku rodzinnego w następnym okresie|

|zasiłkowym, co więcej, jeżeli uzyskany zostanie w przyznanym okresie zasiłkowym po 1 stycznia to również będzie podstawą do obliczania |

|zasiłku rodzinnego w kolejnym okresie zasiłkowym. Uzyskany dochód po roku kalendarzowym może mieć wpływ na trzy kolejne okresy |

|zasiłkowe, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Dochód R. W. ze stycznia 2009 teoretycznie i praktycznie może mieć wpływ na okres|

|zasiłkowy 2008/09, gdy podstawą do obliczania zasiłku rodzinnego dochód był dochód z roku kalendarzowego 2007, następnie na okres |

|zasiłkowy 2009/10, gdy podstawą dochodu rodziny był dochód z roku kalendarzowego 2008 i na pewno na okres zasiłkowy 2010/11, gdy |

|podstawą dochodu rodziny był dochód właśnie z roku kalendarzowego 2009. |

|W tych okolicznościach zdaniem sądu w niniejszym składzie, należy stosować zasadę, że średni dochód rodziny jest zawsze liczony, tak |

|jak stanowi ustawa, rzeczywiście z 12 miesięcy, a nie częściowo z 13 miesięcy, gdyż w takim przypadku zostaje naruszona zasada |

|obliczania dochodu z roku kalendarzowego, a więc niewątpliwie dochodu z okresu 12 miesięcy. Taka interpretacja przedmiotowych przepisów|

|w praktyce powoduje, że dochód miesięczny uzyskany z okresu późniejszego włącza się do dochodu rodziny w roku kalendarzowym |

|równocześnie odejmując niższy dochód tego członka rodziny. o ile go uzyskał w roku kalendarzowym będącym podstawą do obliczenia zasiłku|

|rodzinnego, w adekwatnym co do długości okresie trwania. Wówczas to jedynie podstawą dochodów rodziny są dochody z 12 miesięcy. |

|Zatem w przedmiotowym przypadku od kwoty 13 049,54zł należałoby odjąć jeden średni miesięczny dochód R. W. uzyskany w roku |

|kalendarzowym 2008r. i dopiero wówczas należy obliczać średnią dochodów rodziny za 12 miesięcy. |

|Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I |

|instancji. |