Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 916/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpoznaniu odwołania P. M. (dalej "Inwestora"), reprezentowanego przez r. pr. A. K., [...] ul. [...], [...] od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, polegającego na "Budowie 12 budynków inwentarskich oraz 2 studni głębinowych, 12 zbiorników na gaz płynny i innej infrastruktury towarzyszącej, na potrzeby chowu brojlerów kurzych na dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w m. [...], gm. [...], powiat [...]" (dalej "planowane przedsięwzięcie" oraz "teren planowanego przedsięwzięcia") orzekło w następujący sposób: (-) uchyliło decyzję Wójta w całości, (-) określiło na wniosek Inwestora środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia (uwarunkowania te wskazano szczegółowo w pkt I – X decyzji).

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] listopada 2018 r. do Wójta wpłynął wniosek Inwestora o ustalenie w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w dacie wydania zaskarżonej obecnie decyzji t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 247), dalej "u.u.i.ś.", środowiskowych uwarunkowań da planowanego przedsięwzięcia. Obwieszczeniem z dnia [...] listopada 2018 r. Wójt zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie. W toku postępowania Inwestor oraz organy administracji (tj. Wójt lub organy współdziałające) dokonały m.in. następujących czynności:

(-) na wezwanie Wójta lub organów z nim współdziałających Inwestor kilkukrotnie uzupełnił przedłożony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dalej "raport");

(-) opinią sanitarną z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej "PPIS") zaopiniował planowane przedsięwzięcie i zgłosił środowiskowe uwarunkowania;

(-) postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił działania, jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia;

(-) w dniu [...] grudnia 2019 r. sprzeciw przeciwko realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia złożył M. G. (dalej "Skarżący"), przedkładając opinię lekarsko - weterynaryjną - "ocena zagrożenia epizootycznego płynącego z powstającej w nieodpowiednio bliskiej odległości inwestycji drobiarskiej na istniejącą fermę drobiu oraz oceny wpływu tej inwestycji na wyniki produkcyjne w świetle aktualnej sytuacji epizootycznej w terenie" sporządzoną przez S. B.;

(-) w dniu [...] stycznia 2020 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, poprzedzająca wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji. W dniu [...] stycznia 2020r. zostały złożone zastrzeżenia do protokołu z rozprawy. Pismem z dnia [...] lutego 2020r. inwestor złożył wyjaśnienia w sprawie;

(-) w dniu [...] marca 2020 r. odbyła się kolejna rozprawa administracyjna;

(-) pismem z dnia [...] marca 2019 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej, o specjalności drobiarstwo na okoliczność zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na okoliczne tereny, dopuszczalności i skutków koncentracji dwóch autonomicznych hodowli drobiu na niewielkim terenie, określenia zalecanej odległości dzielącej dwie całkowicie niezależne od siebie firmy drobiu, tak by nie występowały jakiekolwiek zagrożenia spowodowane bliskością planowanego przedsięwzięcia;

(-) w dniu [...] marca 2020r. stanowisko w sprawie złożył Inwestor.

2. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wójt odmówił wydania decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia.

3. Pełnomocnik Inwestora wniósł do SKO odwołanie od decyzji Wójta.

4. W toku postępowania odwoławczego miały miejsce m.in. następujące zdarzenia procesowe:

(-) w dniu [...] września 2020 r. Inwestor przedłożył na wezwanie SKO uzupełnienie raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko;

(-) na wezwanie SKO organy współdziałające, które zajęły pozytywne stanowiska w sprawie w toku postępowania prowadzonego przez Wójta, potwierdziły ich aktualność w kontekście uzupełnionej wersji raportu (w szczególności:

1) pismem z dnia [...] listopada 2020 r. PPIS poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w opinii sanitarnej nr [...] z dnia [...].12.2018r. znak [...] i uzupełnił w części przytoczona opinię o środowiskowe uwarunkowania,

2) pismem z dnia [...] listopada 2020r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie poinformowało, że dnia [...] lutego 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wydał postanowienie, uzgadniające realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki dla przedmiotowego przedsięwzięcia na podstawie przedłożonej dokumentacji, w tym uzupełnień do raportu. Przedłożone uzupełnienie raportu nie zawiera nowych dowodów w zakresie oddziaływania inwestycji na stan wód i cele środowiskowe mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez tut. Regionalny Zarząd,

3) postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r Nr [...] RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił działania jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia).

III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie SKO rozpoznało odwołanie Inwestora od odmownej decyzji Wójta, reformując tę decyzję poprzez jej uchylenie w całości i orzeczenie w to miejsce o określeniu żądanych przez Inwestora środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Podstawę do wydania decyzji środowiskowej w niniejszej sprawie stanowi art. 71 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. (z uwzględnieniem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 1712)).

Planowane przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71), dalej "rozporządzenie z 2010 r.", w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), dalej "rozporządzenie z 2019 r." - tj. chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza).

Przedsięwzięcie kwalifikuje sie również do § 3 ust. 1 pkt 37 oraz pkt 70 rozporządzenia z 2010 r. tj. instalacje do naziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3, a także niezwiązanych z dystrybucją instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych oraz urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych lub sztuczne systemy zasilania wód podziemnych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 37, o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3 na godzinę;

2. Teren planowanej inwestycji nie jest objęty postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stąd też nie istniała konieczność oceny zgodności inwestycji z postanowieniami planu.

3. Zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko został przedstawiony w stosownym raporcie, sporządzonym na zlecenie Inwestora i przedłożonym przez niego do wniosku o wydanie decyzji. Raport ten został kilkukrotnie uzupełniony w toku postępowania przed organem I instancji. Stosownie do powyższego:

3.1. W raporcie zawarto w pierwszej kolejności szczegółowy opis planowanego przedsięwzięcia, terenu inwestycji oraz otoczenia tego terenu (przytoczony przez SKO na str.12 i 13 zaskarżonej decyzji). Następnie w opracowaniu tym przeprowadzono szczegółową analizę wszystkich istotnych aspektów funkcjonowania przedsięwzięcia (także przytoczoną w decyzji), w tym m.in. (-) procesu technologicznego chowu kurcząt brojlerów, systemu wentylacyjnego, systemu ogrzewania (str.13 decyzji), (-) sposobu zagospodarowania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, sposobu zagospodarowania obornika, sposobu zaopatrzenia w wodę i gospodarowania wodą, wytwarzania ścieków, wykorzystania rowów melioracyjnych (str.14 – 15 decyzji), (-) emisji substancji do powietrza, emisji hałasu, kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia oraz sąsiedniej fermy, zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...], obejmującej 6 budynków inwentarskich do chowu brojlerów kurzych, mieszczących ogółem 240 000 stanowisk (str.15 decyzji), (-) emisji substancji odorowych (str.15 – 16 decyzji), (-) emisji hałasu (str.16 – 17 decyzji), (-) zagospodarowania odpadów (str.17 decyzji), (-) wariantów przedsięwzięcia (str.18 decyzji), (-) możliwych konfliktów społecznych (str.18 decyzji), (-) monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia (str.19 decyzji), (-) spełnienia wymagań najlepszej dostępnej techniki (st.20 decyzji), (-) oddziaływania przedsięwzięcia na obszary chronione przyrodniczo (str.20 decyzji).

Obszernie referując w/w ustalenia raportu, SKO wskazało m.in. na ustalenia, dotyczące następujących kwestii:

3.1. Oddziaływania odorowe przedsięwzięcia:

3.1.1. Zakres przewidywanego oddziaływania:

W raporcie wskazano, że przedmiotowa ferma będzie również źródłem emisji substancji odorowych. Źródłem emisji związków odorotwórczych będą przede wszystkim: systemy wentylacji budynków inwentarskich, załadunek i transport obornika na podstawiane środki transportu. Substancjami odpowiedzialnymi w emisji za odory są m.in. amoniak, siarkowodór, skatol indol, fenol, p-krezol, kwas octowy, kwas propionowy, kwas n-masłowy, kwas n-walerianowy, kwas n-kapronowy, kwas heptanowy, kwas oktanowy, kwas pelargonowy i dwuacetyl.

W chwili obecnej w Polsce brak jest możliwości oceny uciążliwości odrowej planowanej inwestycji, gdyż brak jest odpowiednich aktów prawnych regulujących te kwestie.

Przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, iż na etapie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie.

W uzupełnieniu raportu z dnia [...] września 2020 r. na wezwanie SKO dokonano analizy obliczeń stężeń maksymalnych (z kumulacją) w odniesieniu do progów wyczuwalności węchowej na najbliższych terenach zabudowy mieszkaniowej. Powołano się na publikację "Odory" (Joanna Kośmider, Barbara Mazur-Chrzanowska, Bartosz Wyszyński, Wydawnictwo naukowe PWN 2002). Przyjęto próg wyczuwalności zapachowej dla amoniaku na poziomie 3900 pg/m3 (5,2 ppm) określony jako średnia geometryczna z 11 niezależnych pomiarów oraz dla siarkowodoru na poziomie 12,3 pg/m3 (0,0081 ppm) określony jako średnia geometryczna z 25 niezależnych pomiarów. Wyniki 15 badań wskazują, na brak istotnych oddziaływań oborowych na obszarach zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Budynek na działce nr [...] (teren fermy B) jest najbardziej narażony na oddziaływanie odorów i mogą tam być one wyczuwalne krótkookresowe (stężenie maksymalne siarkowodoru jest większe od progu wyczuwalności zapachowej), jednak sytuacja w tym względzie nie ulegnie istotnej zmianie względem stanu obecnego. Wcześniejsze analizy dla samej fermy B wskazują, że występowały również przed rozbudową. Na działce nr [...] stężenia maksymalne amoniaku i siarkowodoru są dwukrotnie mniejsze i również nie ulegną zmianie po realizacji przedsięwzięcia. Mając na uwadze zmniejszanie się stężeń wraz z odległością od ferm, można wnioskować, że na terenach dalszej zabudowy mieszkalnej (powyżej 600 m - punkt P6), nawet przy niekorzystnych sytuacjach meteorologicznych w okresie używania wentylacji szczytowej, zapach amoniaku i siarkowodoru nie powinien być wyczuwalny.

3.1.2. Rozwiązania, mające na celu zmniejszenie emisji odorów:

Celem zmniejszenia emisji odorów zaplanowano zastosowanie następujących technik:

(-) dieta dobrana do wieku oraz gatunku drobiu - odpowiednie dobranie protein (zmniejszenie wydalania związków N, P i K ) skutkuje mniejszą emisją amoniaku,

(-) korzystna lokalizacja na terenie o funkcji rolnej i jej znaczne oddalenie od terenów zabudowy zagrodowej, a także usytuowanie hal chowu na zawietrznej przeważających w tym rejonie południowo- zachodnich i zachodnich wiatrów w stosunku do tej zabudowy, istotnie ograniczające uciążliwości wynikające z emisji związków złowonnych;

(-) ograniczenie emisji złowonnych gazów z padliny poprzez jej regularny odbiór przez zatwierdzony przez inspekcję weterynaryjną zakład utylizacji (1-2 dni)

(-) zastosowanie do ogrzewania hal chowu nagrzewnic z komorą spalania,

(-) utrzymywanie hal chowu w czystości oraz zapewnienie odpowiedniej temperatury i wilgotności w halach chowu, niedopuszczanie do strat wody i nadmiernego zawilgocenia ściółki, skutkującego zwiększoną technologiczną emisją: amoniaku, siarkowodoru i odorów do powietrza,

(-) dodawanie do mieszanek paszowych preparatów fitogenicznych ograniczających emisję amoniaku,

(-) transport obornika z hal chowu przez nabywców odpowiednio zabezpieczonymi środkami transportu, ograniczającymi emisje związków złowonnych do powietrza.

W przypadku faktycznego stwierdzenia, że planowane metody służące redukcji odorów będą niewystarczające, inwestor wskazał na możliwe dostępne metody redukujące powstające zapachy takie jak np.:

(-) ‘mokra" bariera antyodorowa - zaawansowana metoda neutralizacji brzydkich zapachów poprzez zmgławianie pod wysokim ciśnieniem (70 Bar), roztworu wodnego z neutralizatorem zapachu.; specjalne dysze emitują mgłę wielkości 5-8 mikronów; zdyspergowany roztwór antyodorowy posiada ogromna zdolność wychwytywania cząstek odorowych, a następnie ich neutralizowania. Mikroskopijne rozmiary cząsteczek pozwalają na ich długie utrzymywanie sie w powietrzu, co powoduje skuteczne i efektywne wydłużenie procesu neutralizacji nieprzyjemnego zapachu,

(-) ‘Sucha" bariera antyodorowa - technologia suchych barier antyodorowych stosuje specjalne bezwodne preparaty, które w postaci tzw. suchej mgły neutralizują nieprzyjemne zapachy;

3.2. Możliwe konflikty społeczne:

Przedłożony przez inwestora raport, w części odnoszącej się do analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem zawiera analizę ewentualnych konfliktów społecznych. W związku z tym, że w toku postępowania ujawniły się realne konflikty, Kolegium pismem z dnia [...] lipca 2020r. wezwało do uzupełnienia raportu w tym zakresie. W uzupełnieniu raportu z dnia [...] września 2020 r. ustosunkowano się do uwag zawartych w pismach mieszkańców z dnia [...] i [...] listopada 2019 r. oraz z dnia [...] grudnia 2018r. W celu zapobiegnięcia sytuacji powstania epidemii przedstawiono następujące zabezpieczenia:

(-) proces technologiczny chowu kurcząt brojlerów będzie w pełni zautomatyzowany - ograniczenie liczby osób do stałego nadzoru (2 osoby), sporadycznie np. do podbiórki części stada i końcowego odbioru - większa liczba osób,

(-) w halach chowu zapewnione będą warunki odpowiedniego klimatu dla utrzymywanego drobiu, suchość ściółki oraz utrzymania stężenia substancji na poziomie bezpiecznym dla utrzymywanego drobiu (wentylacja, nagrzewnice i zastosowany system pojenia zapobiegający rozlewaniu wody na ściółkę),

(-) zbieranie sztuk padłych do szczelnych pojemników będzie odbywać się co najmniej raz na dobę,

(-) przechowywanie sztuk padłych odbywać się będzie w szczelnych pojemnikach, w chłodzonym kontenerze, zabezpieczonym przed dostępem osób niepowołanych i szkodników, sztuki padłe będą odbierane przez jednostki upoważnione do ich utylizacji.

(-) zapewnione będą odpowiednie warunki ochrony drobiu na fermie przed zakażeniem drobiu od ludzi i wynoszeniem patogenów z hal chowu na zewnątrz - basen dezynfekcyjny na wjeżdzie, śluzy i maty dezynfekcyjne, w halach obowiązuje używanie ubrań ochronnych dla zapewnienia należytej higieny procesu chowu,

(-) prowadzone będą zabiegi: mycia hal (po cyklu chowu), dezynfekcji hal i ściółki,

(-) wprowadzone będą programy zwalczania zagrożeń występowania gryzoni, owadów i innych szkodników, przez wyspecjalizowane firmy - procedura monitorowanego zwalczania szkodników opracowana zgodnie z normą PN-EN 16636:2015 oraz standardami TESCO (Standard Produkcji Żywności wersja 5 i 6: Zwalczanie szkodników),

(-) zapewnione będą odpowiednie warunki higieniczne dla pracowników tj, używanie ubrań ochronnych, o przewidziano węzły sanitarne (z prysznicami), szatnie i osobne pomieszczenia socjalne,

(-) nad prawidłowym funkcjonowaniem fermy będzie prowadził stały nadzór jej właściciel oraz służby weterynaryjne, ochrony środowiska i sanitarne. Zalecenia lekarza weterynarii będą realizowane na bieżąco.

3.3. Zagrożenia związane z potencjalnym skumulowaniem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniem sąsiedniej fermy, zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...]:

(str.15 decyzji) W raporcie dokonano analizy rozprzestrzeniania się substancji do powietrza z fermy sąsiedniej zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...]. Ferma obejmuje 6 budynków inwentarskich do chowu brojlerów kurzych i liczy ogółem 240 000 stanowisk. Dokonano obliczeń kumulacji oddziaływań z obydwu ferm. Wyniki obliczeń wykonanych w warunkach maksymalnego wykorzystania instalacji rozpatrywanej do chowu drobiu oraz w przypadku kumulacji oddziaływań z kurnikami sąsiednimi wykazały, że;

(-) dla każdego z emitowanych zanieczyszczeń na poziomie terenu (poza obszarem rozpatrywanej/rozpatrywanych nieruchomości) dotrzymane będą 1-godzinne wartości odniesienia z uwzględnieniem dopuszczalnej (0,2%) częstości przekroczeń tych wartości;

(-) dla każdego z emitowanych zanieczyszczeń na poziomie terenu (poza obszarem rozpatrywanej /rozpatrywanych nieruchomości) dotrzymane będą roczne wartości odniesienia, z uwzględnieniem tła zanieczyszczenia powietrza;

(-) opad pyłu z uwzględnieniem tła (poza obszarem rozpatrywanej/rozpatrywanych nieruchomości) nie przekroczy wartości dopuszczalnej.

4. Wyniki przeprowadzonej w niniejszej sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dają podstawy do wydania decyzji środowiskowej zgodnie z wnioskiem Inwestora. Stosownie do powyższego:

(i) Wspomniana ocena została dokonana w oparciu o kryteria wskazane w art. 80 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy wziął pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również uwagi zgłaszane przez społeczeństwo. W rozstrzygnięciu niniejszej decyzji odwoławczej ujęto wszystkie uwarunkowania wskazane przez organy uzgadniające oraz wynikające z opracowanego raportu, uwzględniające również uwagi społeczeństwa.

Należy w tym kontekście zaznaczyć, iż zasadniczym przedmiotem oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko jest zidentyfikowanie: (-) potencjalnych zagrożeń dla środowiska, wynikających z realizacji przedsięwzięcia, (-) środków umożliwiających zminimalizowanie takich zagrożeń. Nie można zatem zgodzić się z organem I instancji, iż samo wystąpienie w sprawie o określenie środowiskowych uwarunkowań takich potencjalnych zagrożeń, których nie da się precyzyjnie oszacować, stanowi automatyczną przesłankę do wydania decyzji odmownej.

(ii) Nie można podzielić zastrzeżeń do przedsięwzięcia, podnoszonych w toku postępowania. W raporcie dokonano analizy skumulowanych oddziaływań akustycznych i rozkładu stężeń substancji w powietrzu z fermy planowanej, jak również z fermy położonej na działkach nr [...] i [...]. Analiza wykazała brak uciążliwości równoległego funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia i pobliskiej fermy. Wykazano, że przy zastosowaniu zabezpieczeń nie przewiduje się ponadnormatywnych oddziaływań poza obszarem ferm i nie wystąpi ujemny wpływ na zdrowie ludzi. W raporcie wykazano brak zagrożeń akustycznych w związku z planowanym przedsięwzięciem. Przyczyną wysokich poziomów dźwięku na tym terenie jest wyłącznie ferma istniejąca oraz brak jest potencjalnego wpływu na te zabudowę hałasu emitowanego z planowanego przedsięwzięcia. Na Inwestora nałożono obowiązek wykonania ekranów akustycznych.

Ustosunkowując się do przedłożonej opinii lekarsko-weterynaryjnej - "Ocena zagrożenia epizootycznego płynącego z powstającej w nieodpowiednio bliskiej odległości inwestycji drobiarskiej na istniejącą fermę drobiu oraz oceny wpływu tej inwestycji na wyniki produkcyjne w świetle aktualnej sytuacji epizootycznej w terenie" sporządzonej przez S. B., SKO stwierdza, że opinia ta zawiera ogólne stanowisko odnośnie zagrożeń biologicznych. W opinii nie przedstawiono żadnych analiz odnośnie planowanej inwestycji. Ze względu na bardzo ogólnikowy charakter nie może stanowić dowody w przedmiotowej sprawie.

(iii) Wszelkie uciążliwości związane z eksploatacją planowanego przedsięwzięcia będą się zamykać w granicach terenu, do którego Inwestor posiada tytuł prawny. Standardy jakości środowiska poza terenem obiektów zostaną dotrzymane.

(iv) W sprawie nie zaistniała zatem żadna przeszkoda do uwzględnienia wniosku Inwestora, co pociągało za sobą konieczność stosownego zreformowania decyzji Wójta.

IV. Pismem z dnia 25 maja 2021 r. Pełnomocnik Skarżącego M. G. – r. pr. M. P. wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO, podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

I) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

1) art. 81 u.u.i.ś. poprzez jego niezastosowanie, a co za tym idzie nieodmówienie przez organ określenia uwarunkowań środowiskowych, mimo wystąpienia przesłanek do odmowy określenia uwarunkowań środowiskowych;

2) art. 59 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U 2017 poz. 1566 ze zm.) w zw. art. 81 u.u.i.ś. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy winien mieć on zastosowanie ze względu na negatywne oddziaływanie inwestycji na stan jednolitych części wód podziemnych;

3) art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2001 Nr 62 poz. 627 ze zm.), dalej "P.o.ś.", poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w realiach sprawy organ winien zastosować, a co za tym idzie poprzez niezastosowanie przez organ zasad prewencji i przezorności, które wykluczają dopuszczalność realizacji przedsięwzięcia ze względu na negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko;

II) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, pozbawiającej obywatela zaufania do organów państwa, z uwagi na naruszenie przez organ obowiązku zarówno dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy, jak i prawidłowego rozważenia stanu prawnego tej sprawy, w tym zupełne pominięcie przez organ faktu, iż prowadzony przez stronę w planowanych do wybudowania budynkach inwentarskich chów zwierząt będzie miał istotny wpływ na środowisko, komfort życia mieszkańców oraz już istniejącą fermę drobiu;

2) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący wątpliwości i bezzasadne pominięcie istotnej w niniejszej sprawie okoliczności faktycznej, tj. faktu, iż planowana inwestycja będzie w sposób znaczący oddziaływała na środowisko oraz poprzez nieuwzględnienie przez organ faktu, że bliskość już istniejącej fermy drobiu na terenach sąsiedzkich powoduje, że z punktu widzenia bioasekuracji planowana inwestycja i już istniejąca ferma drobiu winny być traktowane de facto jako jedna hodowla;

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne określenie i przyjęcie, że jedynym możliwym wektorem chorób pomiędzy planowaną, a już istniejącą fermą może być powietrze, podczas gdy możliwe jest przenoszenie chorób różnymi drogami oraz poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja i już istniejąca ferma drobiu nie powinny być traktowane jako jedna hodowla oraz poprzez ograniczenie analizy dotyczącej wpływu planowanej inwestycji na istniejącą fermę wyłącznie do zakresu związanego z kierunkiem wiatrów;

4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne określenie i przyjęcie, że zaproponowane przez inwestora rozwiązania dot. możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem są wystarczające w świetle ujawnionych realnych konfliktów społecznych, podczas gdy w ocenie skarżącego nie są one wystarczające i spowodowały wyłącznie nasilenie się konfliktów społecznych, z uwagi na brak jakiegokolwiek porozumienia inwestora z przedstawicielami lokalnej społeczności;

5) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej o specjalności drobiarstwo na okoliczność zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na okoliczne tereny, dopuszczalności i skutków koncentracji dwóch autonomicznych hodowli drobiu na niewielkim terenie, określenia zalecanej odległości dzielącej dwie całkowicie niezależne od siebie fermy drobiu, tak by nie występowały jakiekolwiek zagrożenia spowodowane bliskością planowanej inwestycji, podczas gdy ww. okoliczności mają istotne znaczenie dla sprawy.

6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie przez brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji do wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego z dnia [...] maja 2019 r., tj. wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej o specjalności drobiarstwo;

III) naruszenie prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze wniesiono także o przeprowadzenie przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu - pisma Prezesa Zarządu [...] S.A. (KRS: [...]) z dnia [...] maja 2021 r. celem wykazania faktów wskazanych w uzasadnieniu, w szczególności celem wykazania konieczności stosowania szczególnych zasad bioasekuracji, ogólnie przyjętych praktyk pozwalających na minimalizację oddziaływania inwestycji o podobnym lub tożsamym charakterze, występowania ptasiej grypy oraz działań które winny być podejmowane w celu zapobiegania jej rozprzestrzeniania, zagrożeń mogących wyniknąć z dopuszczenia realizacji przedsięwzięcia na zasadach wskazanych w zaskarżanej decyzji.

W uzasadnieniu w/w zarzutów wskazano w szczególności, co następuje:

1. SKO nie wyjaśniło stanu faktycznego sprawy pod kątem bezpieczeństwa, dopuszczalności i skutków koncentracji dwóch autonomicznych hodowli drobiu, sąsiadujących ze sobą na niewielkim terenie. W sytuacji koncentracji dwóch całkowicie niezależnych od siebie zostały określone co najmniej zalecane odległości dzielącej dwie całkowicie niezależne od siebie fermy drobiu, tak by nie występowały jakiekolwiek zagrożenia spowodowane bliskością planowanej inwestycji. Powyższe ma szczególne znaczenie chociażby ze względu na konieczność przestrzegania zasad bioasekuracji, co pozwoliłoby na zminimalizowanie lub wyeliminowanie zagrożeń związanych z koncentracją dwóch autonomicznych ferm drobiu chociażby w kontekście występowania ognisk ptasiej grypy.

Istotnym jest, że celem merytorycznego odniesienia się do ww. kwestii jest niezbędne jest posiadanie przez organ wiedzy specjalistycznej, która w przedmiotowej sprawie nie została i nie mogła zostać uwzględniona przez organ, wskutek nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej o specjalności drobiarstwo oraz zbagatelizowania przez SKO dowodu z opinii lekarsko weterynaryjnej sporządzonej przez dr n. wet. S. B. oraz dowodu z zeznań dr n. wet. S. B. złożonych przez niego w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2020 r. rozprawy administracyjnej poprzedzającej wydanie decyzji przez Wójta Gminy [...] (do których SKO nie odniosło się w treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji).

Istotnym jest, że w świetle ogólnie przyjętej praktyki oraz zgodnie ze stanowiskiem wielu podmiotów związanych z branżą drobiarską. W tym miejscu należy wskazać chociażby na pismo Prezesa Zarządu [...] S.A. (KRS: [...]) z dnia [...] maja 2021 r., w którym wskazuje on wyraźnie, że celem uniknięcia rozwoju pandemii ptasiej grypy konieczne jest, aby "prowadzić nowe inwestycje z zachowaniem bezpiecznej odległości od już istniejących ferm". Stosowanie zasad bioasekuracji jest szczególnie istotne w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa ferm i ograniczenia rozprzestrzeniania się chorób takich jak ptasia grypa.

W ocenie skarżącego za całkowicie niedopuszczalne należy uznać ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], który ocenił zagrożenia związane z funkcjonowaniem dwóch w pełni niezależnych od siebie ferm wyłącznie w kontekście oddziaływania planowanej inwestycji na już istniejącą fermę w związku z przeważającym kierunkiem wiatru. Istotnym jest, że wpływ planowanego przedsięwzięcia na już istniejącą fermę, a co za tym idzie na środowisko naturalne może być wywoływany chociażby przez dzikie zwierzęta, wody gruntowe, jak również drogą powietrzną w kierunku wiatru innym niż przeważający.

Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie decyzja, której dotyczy przedmiotowe postępowanie winna zostać oparta o wiadomości specjalne.

Wobec powyższego należy uznać, że w przedmiotowej sprawie, w której szczególnie istotne jest dokonanie prawidłowej oceny zagrożenia epidemiologicznego, a także ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na tereny sąsiednie, w tym na już istniejącą fermę drobiu oraz w związku ze sprzecznościami w zgromadzonej dokumentacji konieczne było zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej, specjalności drobiarstwo.

Przedłożone przez Inwestora dokumenty nie uwzględniają w pełni wszelkich możliwych oddziaływań planowanej inwestycji na tereny sąsiednie, chociażby poprzez nieuwzględnienie w założeniach koncentracji w niemalże jednym miejscu niezależnych i niepołączonych ze sobą w jakikolwiek sposób hodowli drobiu oraz w związku z powyższym błędnego założenia oddziaływania planowanej inwestycji, co miało wpływ na wydanie przez SKO zaskarżonej decyzji. Istnieje realne zagrożenie mogące wystąpić w przypadku koncentracji dwóch niezależnych od siebie ferm drobiu, co nie zostało uwzględnione w dokumentacji przedłożonej w niniejszej sprawie przez Inwestora, co z kolei nie zostało uwzględnione przez SKO w toku postępowania.

W odniesieniu do złożonego przez pełnomocnika Skarżącego wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej o specjalności drobiarstwo nie miały zastosowania negatywne przesłanki, o których stanowi art. 78 § 2 k.p.a. Ww. wniosek dowodowy był niewątpliwie uzasadniony i konieczny, ze względu na okoliczności, które mają istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i winny zostać uwzględnione w toku ustalania środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji. W/w okoliczności winny zostać wzięte pod uwagę już na etapie uzgadniania przez uprawnione organy warunków realizacji przedsięwzięcia, co nie zostało uczynione, a co za tym idzie stosowne uzgodnienia zostały wydane z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa, bowiem nie przewidywały koncentracji dwóch całkowicie niezależnych od siebie ferm na niewielkim terenie.

Koncentracja dwóch autonomicznych ferm drobi na niewielkim terenie może doprowadzić nie tylko do nieodwracalnych skutków (zmian) w środowisku naturalnym, lecz również może skutkować powstaniem ogniska epidemicznego lub pandemicznego. Powyższe może doprowadzić do znacznych strat finansowych po stronie osób innych niż inwestor, w tym również po stronie skarżącego. Jednocześnie należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że planowana inwestycja może w negatywny sposób wpłynąć na funkcjonowanie już istniejącej fermy drobiu, co nie zostało w żadnym stopniu przewidziane w przygotowanej przez inwestora dokumentacji będącej podstawą wydanie zaskarżonej decyzji SKO.

2. Analizując treść decyzji SKO należy nadto wskazać na szereg niejasności oraz kwestii technicznych, które nie zostały dostatecznie wyjaśnione w toku postępowania, a w przypadku realizacji inwestycji z uwzględnieniem i w oparciu o decyzję SKO mogą doprowadzić do nieprzewidzianych, nieodwracalnych skutków. W tym miejscu należy wskazać chociażby na:

1) pkt. II ust. 19. decyzji SKO (str. 3 decyzji SKO) zgodnie z którym wymagane będzie stosowanie systemu pojenia minimalizującego zużycie wody. Zakładając, że takie systemy są możliwe do wdrożenia (co w ocenie skarżącego jest rozwiązaniem ograniczonym technologicznie oraz ze względu na potrzebę zaopatrzenia zwierząt w wodę) to każdy kurczak musi niezależnie od zastosowanego systemu wypić minimalną ilość wody, aby rosnąć. Nawet przy stosowaniu takich systemów pojenia do funkcjonowania inwestycji będą niezbędne ogromne ilości spożywanej przez kurczaku wody. Na każdy 1 kg masy ciała kurczak musi zjeść około 1,6kg paszy i wypić około 3 lit wody, wobec czego planowanej przez inwestora produkcji i uwzględnieniu upadków zużycie wody na 1 cykl produkcyjny wyniesie około 7 000 000 litrów wody (rie wliczając w to wody potrzebnej do mycia i dezynfekcji obiektów). Z powyższego wynika, że planowana inwestycja, tj. ferma rocznie na samo pojenie kurczaków będzie potrzebowała 49 000 000 litrów wody. Dla porównania należy wskazać, że zgodnie z informacjami uzyskanymi przez skarżącego gmina [...] zużywa w chwili obecnej około 150 000 m3 wody rocznie, oodczas gdy planowana inwestycja będzie musiała zużyć co najmniej 50 000 m3 wody rocznie. Nie ulega zatem wątpliwości, że wbrew ustaleniom SKO planowana inwestycja może w sposób negatywny wpłynąć na gospodarkę wodną całej gminy.

2) pkt II ust. 24. (str. 3 decyzji SKO) zgodnie z którym wody opadowe i roztopowe należy odprowadzać na swój nieutwardzony teren. Powyższe nie uwzględnia w jakimkolwiek stopniu stanu faktycznego oraz założeń inwestycji, bowiem teren nieutwardzony na planowanej inwestycji znajduje się wyżej niż teren utwardzony co oznacza że bez zastosowania przepompowni lub innych rozwiązań technicznych i technologicznych (nieprzewidzianych w dokumentacji złożonej przez inwestora) odprowadzanie wód we wskazany przez SKO sposób doprowadzi do zalewania terenów sąsiednich - położonych niżej niż tereny przeznaczone pod inwestycję.

3) pkt II ust. 37 (str. 4 decyzji SKO) - całkowicie niedopuszczalne jest stosowanie tego samego typu środków dezynfekujących, bowiem może to doprowadzić do uodpornienia się środowiska na stosowane środki, co może skutkować poważnymi konsekwencjami ekologicznymi. Ponadto w ocenie skarżącego jakakolwiek dezynfekcja/mycie linii pojenia lub karmienia kurczaków które miały kontakt ze ściółką bez użycia wody jest niemożliwa.

4) pkt II ust. 39. (str. 4 decyzji SKO) - analogicznie jak wskazano w ust. 2. powyżej ze względu na kształt terenów przeznaczonych pod inwestycję w ocenie skarżącego nie będzie możliwe odprowadzenie wód w taki sposób, aby nie powodowało to szkód na terenach sąsiednich.

5) pkt II ust. 43. (str. 4 decyzji SKO) - zgodnie z założeniami inwestora planuje on w ciągu roku 7 cykli chowu, po 42 dni każdy, co daje 294 dni produkcyjnych. Zgodnie z pkt II ust. 45. (str. 4 decyzji SKO) inwestor nie może usuwać pomiotu i sprzątać fermy w weekendy i święta - zgodnie z powyższym przy założeniu 52 weekendów w ciągu roku kalendarzowego, co skutkuje wyłączeniem 104 dni. Z powyższego wynika, że decyzja staje się niewykonalna, bowiem niedopuszczalnym jest przyjęcie odpowiedniej ilości dni bezwietrznych w danym roku kalendarzowym. Uwzględniając powyższe założenia inwestora są niemożliwe do zrealizowania w świetle przyjętych rozwiązań. Uwzględniając cel realizacji inwestycji (cel zarobkowy) należy wskazać, że działania inwestora mogą doprowadzić do nadmiernego zanieczyszczenia lub też do skażenia środowiska naturalnego.

6) pkt II ust. 51. (str. 4 decyzji SKO) - mając na względzie argumentację wskazaną w ust. 5. powyżej należy przyjąć, że ze względu na nałożone ograniczenia oraz planowane przez inwestora założenia produkcyjne istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że inwestor nie będzie w stanie zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami i sztuka przygotować budynków w zakresie dezynfekcji, co może doprowadzić do znacznych skutków środowiskowych i ekologicznych.

7) pkt III ust. 8 (str. 5 decyzji SKO) - przewidzenie wyłącznie 1 butli gazowej na 1 obiekt nie będzie dawało gwarancji uzyskania optymalnych warunków dla planowanej produkcji, a co za tym idzie będzie prowadziło chociażby do wzmożonej eksploatacji, w tym również w zakresie zaopatrzenia ww. butli oraz związanych z tym zagrożeń i szkód w środowisku.

3. SKO nie uwzględniło przy orzekaniu, iż w przedmiotowej sprawie występują realne konflikty społeczne, ujawnione chociażby w trakcie dwóch rozpraw administracyjnych. Zaproponowane przez Inwestora rozwiązania, mające zapobiec tym konfliktom, nie są wystarczające (z uwagi na brak jakiegokolwiek porozumienia Inwestora z przedstawicielami lokalnej społeczności). Odnotowania w tym kontekście wymaga liczny udział społeczności lokalnej w rozprawach administracyjnych, poprzedzających wydanie decyzji przez Wójta. W trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] marca 2020 r., w której uczestniczyło przeszło 80 osób, mieszkańcy terenów zlokalizowanych w okolicy planowanej inwestycji wyrażali wiele wątpliwości oraz wskazywali na różnorakie skutki, które mogą być wywołane realizacją przedmiotowej nwestycji, takie jak m.in.: (-) nadmierne zanieczyszczenie powietrza, (-) uciążliwy hałas, (-) uciążliwości związane ze wzmożonym transportem drogowym - zarówno w zakresie fetoru i hałasu, jak również stanu nieruchomości położonych przy drogach, bezpieczeństwa innych użytkowników dróg (w tym również pieszych i dzieci), (-) występowanie dzikiej zwierzyny na terenach planowanej inwestycji.

Kwestia sporów społecznych została przez SKO całkowicie zmarginalizowana i została rozstrzygnięta wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia i deklaracje Inwestora, podczas gdy czynny udział społeczeństwa winien był zapewniony chociażby poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej lub konsultacji społecznych.

Pominięcie przez SKO twierdzeń oraz wątpliwości zgłoszonych przez społeczeństwo w trakcie rozpraw oraz w pismach składanych w toku postępowania przed Wójtem stanowi naruszenie art. 8 k.p.a.

V. W odpowiedzi na skargę udzielonej w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. swoje stanowisko w sprawie przedłożył Pełnomocnik Inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu odwoławczej decyzji SKO prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.71 i nast. u.u.i.ś. było ustalenie na wniosek Inwestora, w formie decyzji administracyjnej, środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z 2010 r. w zw. z §4 rozporządzenia z 2019 r., polegającego na chowie lub hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza.

Przekonująco wykazało SKO (po przeprowadzeniu na zasadzie art.136 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego, obejmującego w szczególności przeprowadzenie dowodu z uzupełnienia do raportu, przedłożonego przez Inwestora przy piśmie z dnia [...] września 2020 r. oraz ponowne zasięgnięcie stanowiska organów współdziałających), iż w sprawie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku Inwestora i określenia żądanych przez niego środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia (co pociągnęło za sobą konieczność stosownego zreformowania negatywnej decyzji organu I instancji). Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:

2.1. W odniesieniu do przedmiotu decyzji administracyjnej, określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. decyzji środowiskowej), wydawanej w trybie i na zasadach wskazanych w art.71 – 87 u.u.i.ś.:

(-) Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art.71 ust.1 u.u.i.ś.). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art.72 ust.2 u.u.i.ś.). Do określenia w drodze stosownego rozporządzenia katalogu w/w przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zawsze albo potencjalnie), uwzględniającego możliwe oddziaływania na środowisko oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., upoważniona została Rada Ministrów (art.60 u.u.i.ś.).

Aktualnie, tj. od 11 października 2019 r., przedmiotowa kwestia jest uregulowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). W rozporządzeniu tym zamieszczono jednakże normę o charakterze temporalnym (§ 4), z której wynika, iż do postępowań wszczętych i niezakończonych w dniu wejścia nowego rozporządzenia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.71);

(-) Z wydaniem decyzji środowiskowej może łączyć się obowiązek przeprowadzenia przez organ środowiskowy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 8 u.u.i.ś. Stosownie do powyższego:

Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu (art.3 ust.1 pkt 8 u.o.o.ś.).

Z art.59 ust.1 u.u.i.ś. wynika, iż przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia, mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art.59 ust.1 pkt 1 u.u.i.ś.). W przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust.1 (art.59 ust.1 pkt 2 u.u.i.ś.).

Zgodnie z art.62 ust.1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu;

(-) W myśl art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

2.2. W odniesieniu do kwestii raportu oddziaływania na środowisko:

Jak już wskazano zasadniczym elementem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest weryfikacja raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art.3 ust.1 pkt 8 u.u.i.ś.) a ustalenia tego raportu uwzględnia się w decyzji środowiskowej (art. 80 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.). Treść raportu określono w art.66 u.u.i.ś.

W orzecznictwie sądowym poczyniono następujące ustalenia na temat istoty prawnej w/w dokumentu:

"Raport jest dokumentem prywatnym o specjalnej mocy dowodowej." – por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4891/21.

"Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora." – por. wyrok NSA z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3179/17.

"Raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko jest to dokument prywatny, a nie urzędowy, co nie oznacza jednak, że musi być poddany ocenie przez biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Wójt jest bowiem jednym z organów ochrony środowiska i jest uprawniony do samodzielnej oceny przedłożonego w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko." – por. wyrok NSA z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2156/18.

"Sąd administracyjny nie kontroluje merytorycznie ustaleń faktycznych raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, to jednak zgodnie z dyspozycją art. 66 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko bada jego kompleksowość i spójność, biorąc pod uwagę podczas jego kontroli i oceny czy spełnia nałożone przez ustawodawcę w tym przepisie wymagania." – por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1749/18.

"1. Jeżeli w danej sprawie złożony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji dokonał oceny, że jest on zupełny zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym.

2. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów na podstawie wiedzy specjalistycznej, w sytuacji gdy dysponuje raportem, który uznaje za wiarygodny i zupełny." – por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1048/16.

2.3. W odniesieniu do przesłanek odmowy wydania decyzji środowiskowej:

Stwierdzić należy, iż z przepisów u.u.i.ś. wynikają następujące przesłanki odmowy uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań:

1) niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (u.u.i.ś.);

2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji bądź wydanie negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ww. ustawy (art. 81 ust. 1 ww. ustawy);

3) brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2019 r.);

4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ww. ustawy);

5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ww. ustawy).

Nie może jednakże ulegać wątpliwości, iż odmowa wydania decyzji środowiskowej może nastąpić także w wyniku stwierdzenia niezgodności takiego przedsięwzięcia z przepisami prawa materialnego, zamieszczonymi w innych aktach prawnych. Jak trafnie wskazał bowiem tut. Sąd w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 560/16, publ. CBOSA: "Generalnie odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia powinna w oczywisty sposób nastąpić wówczas, gdy sprzeciwia się temu przepis prawa materialnego. Oznacza to, że gdy nie da się ustalić uwarunkowań środowiskowych w sposób pozwalający na realizację i funkcjonowanie przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawem określonymi organ odmawia wydania w/w decyzji. Przesłanki wskazane w art. 81 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko należy traktować jako wskazanie przez ustawodawcę okoliczności, w których taka odmowa musi nastąpić w sposób niewątpliwy, poza przypadkami wynikającymi z innych przepisów prawa.". Podobne stanowisko wyrażono w wyrokach WSA: w Kielcach z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 859/17, w Poznaniu z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 752/17 i z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II Po/Sa 323/15, z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 667/17, publ. CBOSA.

Odnotować należy, iż z dniem 24 września 2019 r. weszła w życie nowelizacja u.u.i.ś., dokonana ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019, poz.1712), dalej "nowelą". Nowelizacji uległ m.in. art.81 ust.1 u.u.i.ś. (art.1 pkt 23 noweli). W myśl nowego brzmienia przepisu: "Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji, spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, wariant dopuszczony do realizacji. W przypadku braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.".

Przyjąć należy, iż nowe brzmienie art.81 ust.1 u.u.i.ś. przynosi zmiany w następujących obszarach:

a) doprecyzowuje na korzyść inwestorów generalną przesłankę, upoważniającą organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej do zakwestionowania wariantu proponowanego przez wnioskodawcę (obecnie ustawa wymaga w tym kontekście wykazania przez organ "braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę", zastępując dotychczasową konieczność wykazywania jedynie "zasadności realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę");

b) doprecyzowuje, iż zakwestionowanie przez organ wszystkich wariantów przedstawionych w raporcie (analogicznie z uwagi na "brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5") stanowi przesłankę do odmowy wydania decyzji środowiskowej.

Odnotować jednakże należy, iż w świetle art.4 ust.1 i 2 noweli, stanowiącego regulację o charakterze intertemporalnym, nowe brzmienie art.81 ust.1 u.u.i.ś. znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia noweli w życie (tj. przed 24 września 2019 r.).

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

3.1. Bezspornym jest, iż kontrolowane postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zostało wszczęte na wniosek Inwestora z listopada 2018 r. jeszcze przed wejściem w życie zarówno a) nowelizacji u.u.i.ś. z dnia 19 lipca 2019 r. (tj. przed 24 września 2019 r.), jak i b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. przed 11 października 2019 r.). Do postępowania tego ma zatem zastosowanie (stosownie do przywołanych wcześniej norm intertemporalnych) stan prawny, obowiązujący przed wejściem w życie w/w nowelizacji u.u.i.ś. oraz rozporządzenia z 2019 r.

3.2. Planowane przedsięwzięcie spełnia kryteria przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, opisanego w § 2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. (chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia).

3.3. Rozpatrując wniosek Inwestora o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, organy obu instancji zajęły odmienne stanowiska co do możliwości jego uwzględnienia, tj. wydania pozytywnej decyzji środowiskowej. Stosownie do powyższego:

1) Organ I instancji odmówił ustalenia żądanych uwarunkowań, uznając iż realizacja planowanego przedsięwzięcia nieuchronnie wywoła nadmierny negatywny wpływ na zdrowie i warunki życia ludzi (obowiązek oceny takiego wpływu w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przewiduje wprost art.62 ust.1 pkt 1 lit.a u.u.i.ś.). Wójt wskazał w tym kontekście w szczególności intensywne oddziaływanie odorowe przedsięwzięcia, którego skutkom nie zapobiegnie przewidziany przez Inwestora pas zieleni izolacyjnej o wysokości czterech metrów. W ocenie organu: "Biorąc pod uwagę, że najbliższa zabudowa zlokalizowana jest w odległości około siedmiuset metrów od granicy działki, na której planuje się fermę, nie ulega wątpliwości, że zapach pochodzący z tak dużej hodowli drobiu będzie charakterystyczny, odczuwalny i rozpoznawalny. Występowanie uciążliwości zapachowych nie będzie sporadyczne, czy okresowe, a wręcz częste, biorąc pod uwagę planowanych kilka cykli hodowlanych w ciągu roku. Uciążliwości odorowe związane będą nie tylko z funkcjonowaniem budynków inwentarskich, ale również z transportem nawozów, pasz czy samych ptaków, co nie wynika z Raportu." (str.9 uzasadnienia decyzji Wójta);

2) W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym, w toku którego przeprowadzono stosowne uzupełniające postępowanie dowodowe, SKO stwierdziło brak przeszkód do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Inwestora. W rezultacie, korzystając z kompetencji przewidzianych w art.138 § 1 pkt 2 k.p.a., SKO zreformowało decyzję Wójta na korzyść Inwestora, ustalając żądane środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.

Organ uznał, iż uwzględnienie w sprawie, tak jak to nakazuje art.80 ust.1 pkt 1 - 3 u.u.i.ś.:

a) wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 (z uwagi na uzupełnianie raportu w toku postępowania odwoławczego SKO uzyskało ponowne stanowiska organów współdziałających),

b) ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

c) uwag zgłaszanych przez społeczeństwo

- pozwala zarówno na ustalenie pełnego zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, jak i zapobieżenie jego negatywnym skutkom ("Z przeprowadzonej analizy oddziaływania projektowanej inwestycji wynika, że wszelkie uciążliwości związane z prowadzeniem działalności będą się zamykać w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Standardy jakości środowiska poza terenem obiektów zostaną dotrzymane." – str. 20 uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO).

Odnotować należy, iż w kontrolowanym postępowaniu poczyniono w szczególności pogłębione ustalenia na okoliczność z zasady budzącą najdalej idący sprzeciw społeczeństwa, tj. potencjalną uciążliwość odorową przedsięwzięcia, zakończone konkluzją o możliwości uniknięcia, czy też daleko idącego zminimalizowania tych uciążliwości (pkt 7.1.8. uzupełnienia raportu "Emisje związków odorotwórczych" str.40 – 41, str.15 – 16 decyzji).

3.4. Skarga wywodzi, iż w świetle wskazań prewencji i przezorności realizację planowanego przedsięwzięcia należy uznać za jednoznacznie niedopuszczalną z uwagi na spodziewane daleko idące negatywne oddziaływanie na środowisko.

Poza ogólną sugestią, iż eksploatacja przedsięwzięcia obniży komfort życia okolicznych mieszkańców (która to okoliczność stanowi źródło realnego konfliktu społecznego), skarga kładzie szczególny nacisk na negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na funkcjonowanie sąsiedniej farmy drobiu w kontekście bioasekuracji.

Ponadto Skarżący wyraża obawę, iż w sprawie pozostają niewyjaśnione wątpliwości, dotyczące istotnych aspektów funkcjonowania przedsięwzięcia, jak też nierozstrzygnięte kwestie techniczne, mogące wywołać nieodwracalne szkody (dot.: wpływu funkcjonowania przedsięwzięcia na gospodarkę wodną gminy, ryzyka zalewania gruntów sąsiednich wodami opadowymi i roztopowymi, dezynfekcji/mycia linii pojenia lub karmienia kurczaków, wykonalności decyzji w kontekście zapewnienia odpowiedniej dezynfekcji, niewystarczającego zaopatrzenia przedsięwzięcia w infrastrukturę gazową).

Zarzuty te nie znajdują jednakże dostatecznego potwierdzenia. Stosownie do powyższego:

3.5. W toku kontrolowanego postępowania, podobnie jak i obecnie w skardze Skarżący konsekwentnie podnosił, iż zlokalizowanie planowanego przedsięwzięcia w sąsiedztwie już istniejącej fermy drobiu, posadowionej na działkach nr [...] i [...], obejmującej 6 budynków inwentarskich do chowu brojlerów kurzych, mieszczących ogółem 240 000 stanowisk, naruszy wymogi koniecznej bioasekuracji, tj. ochrony przed rozprzestrzenianiem się pomiędzy w/w fermami drobnoustrojów chorobotwórczych, zagrażających życiu i zdrowiu hodowanych zwierząt.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że:

(i) W toku postępowania przed organem I instancji Skarżący przedłożył przy piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. opinię lekarsko – weterynaryjną, noszącą tytuł "Ocena zagrożenia epizootycznego płynącego z powstającej w nieodpowiednio bliskiej odległości inwestycji drobiarskiej na istniejącą fermę drobiu oraz oceny wpływu tej inwestycji na wyniki produkcyjne w świetle aktualnej sytuacji epizootycznej w terenie", sporządzoną na zlecenie Skarżącego łącznie przez specjalistę chorób drobiu i ptaków ozdobnych dr n.wet. S. B. i lekarza weterynarii K. L. W opinii tej, nie odnoszącej się wprost do stanu faktycznego sprawy (tj. nie dokonującej analizy stanu faktycznego sprawy), jej autorzy zajęli generalne stanowisko co do wymagań biobezpieczeństwa przy lokalizowaniu ferm drobiu. Wskazano tam m.in., iż: (-) oddziaływanie chorób na produkcję drobiarską jest jednym z głównych czynników ograniczających jej wydajność i rentowność, (-) podwaliną systemu biobezpieczeństwa produkcji hodowlanej jest bezpieczeństwo fizyczne, obejmujące takie elementy, jak odległości fermy od pozostałych inwestycji drobiarskich, układ budynków na fermie, odległości obiektów od ciągów komunikacyjnych oraz transportu żywca, rozplanowanie barier ochronnych, źródeł wektorów przenoszących choroby oraz ich rezerwuarów w okolicy fermy, (-) powinno się dążyć do rozmieszczenia ferm w jak najdalszej odległości od siebie, (-) minimalny dopuszczalny dystans między fermami drobiu to 500 metrów, ale preferuje się odległość 1 – 2 km, (-) przy planowaniu umieszczenia kurników w bliskiej odległości warto także uwzględnić dominujący kierunek wiatru, dla zminimalizowania ryzyka przenoszenia chorób drogą powietrzną;

(ii) W dniu [...] stycznia 2020 r., w toku rozprawy administracyjnej, jeden z autorów przywołanej opinii, tj. dr S. B., uzupełnił stanowisko opinii, stwierdzając m.in., iż sąsiadowanie ferm odbije się na ich efektywności i będzie miało niekorzystne skutki zdrowotne;

(iii) W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2020 r. Inwestor oświadczył, iż należycie dba o bezpieczeństwo sanitarne i epidemiologiczne (w szerszym ujęciu o tzw. biobezpieczeństwo – biosafety). Wskazał w tym kontekście na szereg szczegółowych rozwiązań zastosowanych na innej, prowadzonej przez Inwestora fermie. Na potwierdzenie powyższego przedłożył stosowną opinię, sporządzoną przez lekarzy weterynarii M. M. i P. N.;

(iv) Pismem z dnia [...] marca 2020 r. (wadliwie datowanym na [...] marca 2019 r.) Pełnomocnik Skarżącego wniósł do Wójta o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej, o specjalności drobiarstwo na okoliczność zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na okoliczne tereny, dopuszczalności i skutków koncentracji dwóch autonomicznych hodowli drobiu na niewielkim terenie, określenia zalecanej odległości dzielącej dwie całkowicie niezależne od siebie firmy drobiu, tak by nie występowały jakiekolwiek zagrożenia spowodowane bliskością planowanego przedsięwzięcia;

(iv) Organ I instancji nie uwzględnił w/w wniosku dowodowego, odmawiając określenia środowiskowych uwarunkowań z innych przyczyn;

(v) W pozytywnej dla przedsięwzięcia opinii z dnia [...] listopada 2020 r. PPIS wskazał na konieczność zawarcia w decyzji uwarunkowania, iż należy zapewnić stałą barierę ochronną, stanowiącą zabezpieczenie istniejącej fermy drobiu przed migracją zanieczyszczeń mikrobiologicznych z fermy projektowanej;

(vi) W swojej decyzji odwoławczej SKO: (-) nie podzieliło stanowiska Skarżącego co do tego, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia zagrozi biobezpieczeństwu fermy sąsiedniej, (-) uznało, iż dostateczne zabezpieczenie w tym zakresie stanowi, po pierwsze, przeważający kierunek wiatrów w okolicy (w sytuacji, w której planowane przedsięwzięcie ma zostać zrealizowane po stronie nawietrznej, to właśnie planowane przedsięwzięcie będzie w przeważającym stopniu narażone na ewentualne negatywne zewnętrzne oddziaływanie, nie zaś ferma sąsiednia), po drugie okoliczność, że pomiędzy fermami znajduje się pas zadrzewienia, stanowiący naturalną barierę dla mikroorganizmów a dodatkowo planuje się ustawienie bariery w postaci ekranu akustycznego, (-) uznało, iż opinia lekarsko – weterynaryjna, sporządzona na zlecenie Skarżącego i przedłożona w postępowaniu przed Wójtem zawiera jedynie ogólne stanowisko odnośnie zagrożeń biologicznych, nie odnosząc się bezpośrednio do stanu faktycznego sprawy.

Mając na uwadze nieustalenie przez ustawodawcę sztywnych wymogów odległościowych, mających służyć biobezpieczeństwu ferm hodowlanych, należy co do zasady podzielić stanowisko SKO, iż ocena dochowania wymogów takiego bezpieczeństwa w danej sprawie musi uwzględniać konkretne uwarunkowania faktyczne planowanego przedsięwzięcia. Przyjęcie w tym kontekście przez SKO w niniejszej sprawie, iż w szczególności występujący w okolicy kierunek wiatrów, istnienie naturalnej bariery w postaci pasa zadrzewień oraz wzniesienie przez Inwestora ekranu ochronnego dostatecznie zabezpieczą biobezpieczeństwo fermy znajdującej się w pobliżu terenu inwestycji, należy uznać za przekonujące.

Nie można przy tym przyjmować, jak żąda tego skarga, iż przesądzenie w/w kwestii mogło nastąpić wyłącznie w oparciu o opinię biegłego, o którą organy winny były wystąpić na podstawie art.84 k.p.a. Co do zasady wskazać bowiem należy, co konsekwentnie potwierdza stanowisko sądów administracyjnych, iż powołanie biegłego w myśl art. 84 § 1 k.p.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie ("Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie jest obowiązkiem organu, a uprawnieniem. Organ administracji ma swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych." – por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1571/18, "Powołanie biegłego w myśl art. 84 § 1 k.p.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ administracji." – por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 1906/18).

W świetle powyższego przyjęcie przez SKO, iż dokonanie oceny dochowania w niniejszej sprawie wymogów biobezpieczeństwa jest możliwe w oparciu o samą analizę ustaleń raportu oraz wyjaśnień Inwestora nie budzi zastrzeżeń. Pozytywny z punktu widzenia Inwestora wynik takiej oceny nie stanowi przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art.80 k.p.a.).

3.6. Sąd podziela stanowisko odpowiedzi SKO na skargę oraz stanowisko Inwestora zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r., iż zastrzeżenia Skarżącego do niektórych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia, określonych w pkt II i III zaskarżonej decyzji SKO (w pkt II – ust.19, 24, 37, 39, 43, 51, w pkt III – ust.8) nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy i są wynikiem nadinterpretacji treści decyzji.

Ponownego podkreślenia wymaga, iż w toku postępowania odwoławczego SKO przeprowadziło, stosownie do wymagań art.7, 15, 77 § 1 i 80 k.p.a., wnikliwe postępowanie wyjaśniające w sprawie, gromadząc w ramach powyższego uzupełniający materiał dowodowy, pozwalający na dokładne i wszechstronne ustalenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (uzupełnienie raportu, wyjaśnienia Wójta, odnoszące się do ewentualnej kumulacji oddziaływania przedsięwzięcia z okolicznymi przedsięwzięciami o zbliżonym charakterze). W efekcie doszło do ponownego zajęcia przez wyspecjalizowane organy współdziałające (w tym w szczególności przez PPIS i RDOŚ) pozytywnych stanowisk w sprawie. Co istotne, podnoszonych obecnie zastrzeżeń do niektórych, szczegółowych rozwiązań technicznych, związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, Skarżący nie podnosił w postępowaniu odwoławczym pomimo posiadania ku temu nieskrępowanej możliwości (odnotować należy, iż w ciągu całego postępowania odwoławczego, trwającego blisko 11 miesięcy, Skarżący zajął stanowisko w sprawie wyłącznie jeden raz, tj. pismem z dnia [...] lipca 2020 r., nie odnosząc się następnie ani do późniejszego uzupełnienia do raportu ani do ponownych stanowisk organów współdziałających). Jakkolwiek okoliczność ta nie pozbawia Skarżącego możliwości podnoszenia stosownych zarzutów bezpośrednio w postępowaniu przed Sądem, niemniej ich skuteczność była uzależniona od jednoznacznego wykazania, iż kwestionowane skargą poszczególne uwarunkowania techniczne przedsięwzięcia, odwołujące się do poprzedzających decyzję uzgodnień, czy też uzupełnienia raportu, zostały skonstruowane w sposób wadliwy i że wadliwość ta ma wpływ na wynik sprawy. Warunki te nie zostały w sprawie spełnione.

Stosownie do powyższego:

3.6.1. W odniesieniu do zastrzeżeń skargi co do pkt II ust.19 decyzji odwoławczej ("Zastosować system pojenia zwierząt minimalizujący zużycie wody"):

Na kanwie tego zapisu skarga wyprowadza generalny wniosek, iż eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nieuchronnie zakłóci gospodarkę wodną Gminy, konsumując 1/3 rocznego zapotrzebowania Gminy na wodę. Twierdzenia te opierają się jednakże wyłącznie na własnych, pobieżnych szacunkach Skarżącego, nie popartych w szczególności jakąkolwiek dokumentacją. Wniosek Skarżącego co do zakłóceniu gospodarki wodnej Gminy należy w tej sytuacji uznać za gołosłowny.

3.6.2. W odniesieniu do zastrzeżeń skargi co do pkt II ust.24 decyzji odwoławczej ("Wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych oraz powierzchni dachów odprowadzać powierzchniowo na własny teren nieutwardzony, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie w szczególności kierunku i natężenia odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich"):

Skarga wywodzi, iż przy nakładaniu na Inwestora w/w obowiązku nie uwzględniono istniejących uwarunkowań faktycznych, albowiem nieutwardzona część terenu planowanej inwestycji znajduje się wyżej niż teren utwardzony, co zdaniem Skarżącego oznacza że bez zastosowania przepompowni lub innych rozwiązań technicznych i technologicznych (nieprzewidzianych w dokumentacji złożonej przez Inwestora) odprowadzanie wód we wskazany przez SKO sposób doprowadzi do zalewania terenów sąsiednich, położonych niżej niż tereny przeznaczone pod inwestycję.

Odnosząc się do w/w zarzutu stwierdzić należy, iż w kwestionowanym skargą fragmencie rozstrzygnięcia decyzji odwoławczej poczyniono generalne, jednoznaczne zastrzeżenie (w pełni korespondujące z normami Prawa wodnego), iż odprowadzanie wód opadowych i roztopowych nie może naruszać szeroko rozumianego stanu stosunków wodnych na gruntach sąsiednich.

O ile zatem nie sposób nie zgodzić się ze skargą, zakładając ścisłość twierdzeń Skarżącego co do ukształtowania terenu inwestycji w taki sposób, iż nieutwardzone części tego terenu (na które decyzja nakazuje odprowadzać wody opadowe i roztopowe) położone są wyżej niż jego części utwardzone, iż w tego rodzaju sytuacji nakazany sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych co do zasady mógłby prowadzić, bez zastosowania dodatkowych rozwiązań technicznych, do grawitacyjnego spływu wód na część utwardzoną, a następnie na tereny sąsiednie), o tyle nie może ulegać wątpliwości, iż:

(-) realizacja przez Inwestora obowiązku wskazanego w pkt II ust.24 decyzji w taki właśnie sposób (tj. w sposób nie zapobiegający zakłócaniu stosunków wodnych na gruntach sąsiednich) byłaby nie do pogodzenia z zastrzeżonym w tym samym rozstrzygnięciu decyzji zakazem zakłócania tych stosunków (nie mówiąc już o naruszeniu przepisów Prawa wodnego),

(-) co do zasady zatem wykonanie przez Inwestora obowiązku przewidzianego w pkt II ust.24 decyzji może nastąpić wyłącznie w taki sposób, który zgodnie z wymaganiami samej decyzji nie zakłóci stosunków wodnych na gruntach sąsiednich nawet w sytuacji, w której w decyzji nie wskazano szczegółowego sposobu zapobiegania takim zakłóceniom.

3.6.3. W odniesieniu do zastrzeżeń skargi co do pkt II ust. 37 ("Należy zapewnić racjonalną gospodarkę wodną w obiekcie, między innymi poprzez: stosowanie do mycia myjek ciśnieniowych, stosowanie wodooszczędnego systemu pojenia, prowadzenie dezynfekcji z użyciem środków niewymagających spłukiwania wodą (bezściekowo)."):

W odniesieniu do w/w zapisu decyzji skarga formułuje kategoryczne wnioski, że: (-) wprowadza on niedopuszczalny nakaz stosowania tego samego typu środków dezynfekujących, co może doprowadzić do uodpornienia się środowiska na stosowane środki, pociągającego za sobą poważne konsekwencje ekologiczne, (-) jakakolwiek dezynfekcja/mycie linii pojenia lub karmienia kurczaków, które miały kontakt ze ściółką bez użycia wody jest niemożliwa.

Pierwszy ze w/w zarzutów należy postrzegać jako nadinterpretację treści decyzji przez Skarżącego. Przyjąć bowiem należy, iż wbrew stanowisku skargi żadne z postanowień decyzji SKO nie wyklucza okresowej zmiany środków do dezynfekcji w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony przed drobnoustrojami. Z kolei formułując drugi zarzut, kwestionujący co do zasady dopuszczalność dezynfekcji/mycia linii pojenia lub karmienia kurczaków, które miały kontakt ze ściółką, bez użycia wody, Skarżący powołał się wyłącznie na własną ocenę, nie popierając własnego stanowiska jakimikolwiek źródłami o charakterze obiektywnym (choćby ogólnodostępnymi opracowaniami, czy wytycznymi). Trafność twierdzeń Skarżącego nie została zatem wystarczająco uprawdopodobniona. W świetle powyższego Sąd nie znajduje podstaw do odmówienia słuszności stanowisku Inwestora, iż przedmiotowe postanowienie decyzji, przewidujące stosowanie bezściekowych metod dezynfekcji, odzwierciedla powszechną praktyką przy chowie drobiu.

3.6.4. Zarzut skargi odnoszący się do pkt II ust. 39 zaskarżonej decyzji sprowadza się, podobnie jak zarzut odnoszący się do sposobu odprowadzania wód opadowych i roztopowych do kwestii potencjalnego naruszania stosunków wodnych na gruntach sąsiednich. Podobnie zatem, jak to miało miejsce wcześniej, zaznaczyć należy, iż żadne z postanowień zaskarżonej obecnie decyzji nie upoważnia Inwestora do naruszania stosunków wodnych na gruntach sąsiednich w jakimkolwiek zakresie, nawet w sytuacji, w której decyzja nie zawierałaby szczegółowych rozwiązań technicznych, mających stanowić zabezpieczenie przed takim naruszeniem. Niezależnie od powyższego skuteczną ochronę prawną w tym zakresie zapewniają właścicielom gruntów sąsiednich przepisy Prawa wodnego.

3.6.5. Nie można podzielić zarzutów skargi, odnoszących się do pkt II ust.43 zaskarżonej decyzji ("Pomiot usuwać w dni bezwietrzne"). Stosownie do powyższego:

Skarga wywodzi, iż zestawienie w/w postanowienia decyzji z:

(-) wymogiem zawartym w II ust. 45 decyzji ("Czynności związane z obsługą fermy, takie jak: usuwanie pomiotu, czyszczenie budynków inwentarskich itp., generujące najwięcej substancji odorowych, wykonywać w dni robocze, z wyłączeniem weekendów i świąt."),

(-) założeniem, iż Inwestor planuje w ciągu roku 7 cykli chowu, po 42 dni każdy (co łącznie daje 294 dni produkcyjnych),

- prowadzi do wniosku o niewykonalności decyzji albowiem w okresach, w którym co do zasady dopuszczalne byłoby usuwanie pomiotu nie wystąpi taka liczba dni bezwietrznych, która umożliwiałaby usuwanie całego pomiotu, powstającego przy produkcji o tej skali.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy, podobnie jak przy zarzutach poprzednich, odnotować posłużenie się przez Skarżącego ogólnie sformułowanymi tezami, nie popartymi szczegółowymi wyliczeniami (Skarżący nie podjął zatem próby uprawdopodobnienia podniesionego zarzutu poprzez samodzielne wykazanie, w oparciu o weryfikowalne dane, jaka liczba dni bezwietrznych w roku jest konieczna do obsłużenia planowanej produkcji we w/w kontekście, a jaką liczbę należy uznać, w oparciu o udokumentowaną analizę lokalnych warunków pogodowych, za realnie występującą).

3.6.6. Nie można podzielić zarzutów skargi co do pkt II ust.51 zaskarżonej decyzji ("W celu zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem mikrobiologicznym każdorazowo po zakończonym cyklu produkcyjnym zapewnić deratyzację oraz dezynfekcję budynków inwentarskich i linii do pojenia, zaś linii do karmienia i silosów - każdorazowo po ich opróżnieniu"). Stosownie do powyższego:

Skarżący podnosi, iż mając na względzie argumentację powołaną pkt II ust.43 należy przyjąć, że ze względu na nałożone ograniczenia oraz planowane przez Inwestora założenia produkcyjne istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że Inwestor nie będzie w stanie zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami i sztuką przygotować budynków w zakresie dezynfekcji, co może doprowadzić do znacznych skutków środowiskowych i ekologicznych.

Zarzut ten należy uznać (podobnie do poprzednich) za sformułowany w sposób wyłącznie ogólny, nie poparty rzeczową, przekonującą analizą.

3.6.7. Nie można podzielić zarzutów skargi co do pkt III ust.8 zaskarżonej decyzji ("Zaprojektowanie maksymalnie 12 zbiorników na gaz płynny o maksymalnej pojemności 6,4 m3 każdy"). Stosownie do powyższego:

Skarga zarzuca, iż przewidzenie wyłącznie "1 butli gazowej" na 1 obiekt nie będzie dawało gwarancji uzyskania optymalnych warunków dla planowanej produkcji, a co za tym idzie będzie prowadziło chociażby do wzmożonej eksploatacji, w tym również w zakresie zaopatrzenia ww. butli oraz związanych z tym zagrożeń i szkód w środowisku.

Zarzut ten należy uznać (podobnie do poprzednich) za sformułowany w sposób wyłącznie ogólny, nie poparty rzeczową, przekonującą analizą.

3.6.8. Nie można podzielić stanowiska skargi, iż w toku kontrolowanego postępowania zignorowano możliwie konflikty społeczne, związane z perspektywą realizacji planowanego przedsięwzięcia. Stosownie do powyższego:

Bezspornym jest, iż w toku postępowania o wydanie decyzji środowiskowej należy zarówno zidentyfikować możliwe konflikty społeczne, jak i dokonać analizy stanu faktycznego pod kątem możliwości zniwelowania tych konfliktów. Co do zasady jednakże, na co jednolicie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowym, sam sprzeciw lokalnej społeczności lub stron postępowania nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wydania decyzji środowiskowej (por. np. wyrok NSA z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1345/18).

Przekonująco argumentuje SKO w odpowiedzi na skargę, że wbrew stanowisku Skarżącego nie zignorowało ujawnionych w sprawie konfliktów społecznych. Stosownie do powyższego: (-) pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Organ wezwał Inwestora do uzupełnienia raportu w tym zakresie, (-) obowiązek analizy konfliktów społecznych wynika wprost z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.u.i.ś. - w przepisie tym wyraźnie wskazano, że to właśnie inwestor ma obowiązek ustosunkowania się do konfliktów społecznych w raporcie, (-) w uzupełnieniu raportu z dnia [...] września 2020 r. ustosunkowano się do uwag zawartych w pismach mieszkańców z dnia [...] i [...] listopada 2019 r. oraz z dnia [...] grudnia 2018 r.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.