Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 386/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś sędzia WSA Andrzej Siwek Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] znak: [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 16 stycznia 2009 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na rzecz: Gminy [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...], na inwestycję obejmującą: budowę kanalizacji sanitarnej dla Gminy [...] wraz z przyłączami do budynków - etap IV, V, VI obejmujący obszar części [...]i całości [...]. Kanalizacja sanitarna [...]- etap V.

W ww. decyzji określono numery ewidencyjne działek inwestycji (jednostka ew. [...] , obręb ew. [...] i [...]).

Starosta [...] wskazał, że inwestycja polega na budowie kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki sanitarne z budynków mieszkalnych i obiektów usługowych w części [...] objętej zakresem opracowania V etapu realizacji kanalizacji sanitarnej. Inwestycja obejmuje sieć kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej wraz z niezbędnymi sieciowymi pompowniami ścieków, rurociągami tłocznymi oraz z przyłączami. Zakres inwestycji obejmuje również zagospodarowanie terenu oraz wykonanie przyłączy do zasilania projektowanych przepompowni. Z zakresu inwestycji wyłączone zostały odcinki stanowiące przejście pod drogą wojewódzką - objęte oddzielnym postępowaniem administracyjnym.

Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożył A A (dalej: "skarżący").

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., nr [...].

Od powyższej decyzji Wojewody [...] A A odwołał się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "GINB", "organ odwoławczy"), skarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że sporne przedsięwzięcie jest inwestycją liniową. W postępowaniu nieważnościowym, prowadzonym w stosunku do decyzji wydanej w sprawie inwestycji liniowej, mówiąc o obowiązkach organu nadzorczego, należy rozróżnić granice kontroli decyzji w ramach przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. od granic kontroli decyzji wyznaczonych trasą przebiegu inwestycji przez poszczególne nieruchomości, należące do różnych właścicieli i tym, kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony, to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

Organ przypomniał, że skarżący, wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., w części dotyczącej działek o nr ewid. [...]. Z Księgi Wieczystej nr [...] wynika, że skarżący jest właścicielem ww. nieruchomości. Z akt organu wojewódzkiego wynika, że obecnie są to działki o nr ewid. [...].

Mając na uwadze powyższe, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z brzmieniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, według stanu na dzień 2 kwietnia 2009 r., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do treści przepisów art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor - Gmina [...] - dołączyła oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane m.in. działkami o nr ew. [...] (obecne [...]). Sporna inwestycja w części obejmującej działki o nr ew. [...] (obecne [...]), położna jest na terenie objętym ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r. Nr [...], poz. [...], ze zm.) Inwestor uzyskał również decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2008 r., nr [...], znak: [...], określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko p.n. "Kanalizacja sanitarna dla gminy [...] wraz z przyłączami do budynków - etap V, obejmujący obszar [...]".

Organ odnosząc się do argumentacji wniosku o stwierdzenie nieważności, GINB wyjaśnił że przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na inwestora obowiązku udowodnienia, ani nawet uprawdopodobnienia zgodności treści złożonego przez siebie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym. Innymi słowy, fakt złożenia takiego oświadczenia stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że inwestorowi przysługuje tytuł prawny uprawniający go do realizacji inwestycji na danej nieruchomości. Samo zaś oświadczenie nie musi być poparte stosowną dokumentacją - inwestor nie ma obowiązku jej przedłożenia, zaś organ, jeśli złożone oświadczenie nie budzi wątpliwości, nie ma obowiązku jej pozyskania, celem weryfikacji oświadczenia. W związku z tym organ stwierdził, że inwestor złożył nie budzące wątpliwości oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczącym m.in. działek o nr ew. [...] (obecne [...]). Tym samym uczyniono zadość wymaganiom ustanowionym ww. przepisami art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

GINB wyjaśnił, że wprawdzie oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest środkiem dowodowym, który może podlegać badaniu przez organ administracji publicznej, co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, tym niemniej należy zwrócić uwagę, że utrwalony pogląd judykatury wskazuje na prawo organu do oceny, czy przedłożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty i twierdzenia inwestora faktycznie uprawniają go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wyłącznie w przypadku powzięcia - na etapie postępowania zwykłego - wątpliwości co do tego prawa. Jak wskazano wyżej, w przedmiotowej sprawie, na etapie postępowania zwykłego nie było jakichkolwiek podstaw uzasadniających choćby znikome "podejrzenie", że oświadczenie złożone przez inwestora jest niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Co więcej, żadna ze stron postępowania zwykłego nie podnosiła takiego zarzutu. Skoro więc nie było wątpliwości co do prawdziwości złożonego oświadczenia, organ nie miał obowiązku jego weryfikacji. Jeżeli zaś nie było obowiązku weryfikacji oświadczenia, nie można zarzucić organowi (zwłaszcza w trybie nieważnościowym), że weryfikacji takiej nie przeprowadził.

Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej. Tym samym fakt złożenia przez inwestora oświadczenia o treści niezgodnej z rzeczywistym stanem faktycznym może stanowić przesłankę wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, że w aktach organu wojewódzkiego, znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia oświadczenia podpisanego przez A A w 2008 r. o następującej treści. "Jako właściciel po zapoznaniu się z projektowanym przebiegiem sieci kanalizacyjnej wyrażam zgodę(y) na nieodpłatne posadowienie urządzeń kanalizacyjnych zgodnie z przebiegiem naniesionym na planie na terenie mojej nieruchomości położonej w miejscowości [...] działka nr ewidencji gruntów [...] stanowiącej moją własność (będącą w moim władaniu)".

Z powyższego wynika, że inwestor uzyskał zgodę właściciela działek o nr ew. [...] (obecne [...]) na realizację spornego przedsięwzięcia.

Skoro A A wyraził zgodę na przebieg spornej inwestycji "po zapoznaniu się z projektowanym przebiegiem sieci kanalizacyjnej" potwierdzoną jego własnoręcznym podpisem, to nie zasługują na uwzględnienie zarzuty wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczące sposobu w jaki udostępniono mu te dokumenty.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego uchybienia przywołanym wyżej przepisom art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.

Analiza dokumentacji projektowej zatwierdzonej kontrolowaną decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia wymogów zawartych w przywołanej wyżej uchwale Rady Gminy [...] z [...] sierpnia 2006 r., nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].

Zgodnie z ww. miejscowym planem część działki [...] (część obecnej działki nr ew. [...] i niewielki fragment obecnej działki nr ew. [...]) w [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem P.10R, tj. na terenie rolniczym (§ 3 pkt 15 ww. miejscowego planu). Natomiast część ww. działki [...] (fragment obecnej działki nr ew. [...] oraz znaczna część obecnej działki nr ew. [...]) i cała działka nr ew. [...] (obecnie część działki nr ew. [...]) położone są na obszarze oznaczonym symbolem P.9MN-U, tj. na terenie zabudowy mieszkaniowo- usługowej (§ 3 pkt 2 ww. miejscowego planu).

Stosownie do § 7 pkt 3 lit. k ww. miejscowego planu na terenie oznaczonym symbolem P.9MN-U dopuszcza się elementy technicznego wyposażenia terenu: urządzenia, obiekty i sieci infrastruktury technicznej. Natomiast § 37 pkt 3 lit. h ww. miejscowego planu stanowi, że na terenie oznaczonym symbolem P.10R dopuszcza się obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej.

Zgodnie natomiast z projektem budowlanym sporne zamierzenie obejmuje kanalizację sanitarną odprowadzającą ścieki sanitarne z budynków mieszkalnych i obiektów usługowych w części [...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że na działkach o nr ew. [...] (obecne [...]) w [...] zaprojektowano kanał sanitarny oraz studzienki kanalizacyjne N20, N21 N22 i N23.

Odnosząc się do argumentacji odwołania sprowadzającej się do twierdzenia, że na gruntach ornych, rolnych czy uprawach polowych obowiązuje zakaz lokalizacji sieci kanalizacyjnej, w tym studzienek kanalizacyjnych organ wskazał, że z obowiązujących przepisów prawa taki zakaz nie wynika. Mając na uwadze normy, na które powołuje się skarżący, jak również "Warunki techniczne wykonania i odbioru sieci kanalizacyjnych. Zalecone do stosowania przez Ministerstwo Infrastruktury", których kopię dołączono do odwołania organ wskazał, że nie stanowią one obowiązujących przepisów prawa, o których mowa w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.

Z powyższych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 84 § 1, 89 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego ponieważ "gdyby Wojewoda powołał biegłego ustalone byłyby ponad wszelką wątpliwość jak może przebieg sieć kanalizacyjna i ja nie byłbym zmuszony to udowadniać".

Organ wskazał, że w analizowanej sprawie nie są wymagane wiadomości specjalne. Z całą pewnością takimi wiadomościami specjalnymi niezbędnymi do zakończenia postępowania nie są powołane normy i wytyczne, które nie stanowią przepisów obowiązującego prawa. W sprawie nie zachodzi również konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Projekt budowlany przedsięwzięcia został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, które złożyły oświadczenie o opracowaniu przedmiotowego projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i to one ponoszą wyłączną odpowiedzialność za zgodność spornej inwestycji z zasadami wiedzy technicznej.

Ponadto decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., w kontrolowanej części, nie narusza rażąco decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2008 r., nr [...], znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w analizowanym przypadku nie został rażąco naruszony przywołany wyżej przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego kontrolowaną decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., nie wykazała, aby planowana inwestycja w zakresie działek o nr ew. [...] (obecne [...]) w [...] naruszała rażąco przepisy prawa, w tym techniczno-budowlane.

Projekt budowlany spornej inwestycji został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach. W dokumentacji zatwierdzonej kontrolowanym pozwoleniem na budowę znajduje się oświadczenie projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej wymagane przepisem art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego.

Organ wskazał ponadto, że na uwzględnienie na zasługuje, niepoparty argumentami, zarzut naruszenia art. 30 i 32 Konstytucji RP.

Odnosząc się do zarzutu, że sporna decyzja obarczona jest wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. że jest niewykonalna, a jej niewykonalność ma charakter trwały organ wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się rozróżnienie na niewykonalność prawną i faktyczną. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi ma istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz zachowania pozostającego w sprzeczności z wydana decyzją. W istocie rzeczy niewykonalność decyzji z przyczyn prawnych mieści się w przesłance z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Jak natomiast wynika z powyższej analizy, nie stwierdzono, aby decyzja Starosty [...] z [...] grudnia 2020 r., (w kontrolowanym zakresie), została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych.

Z kolei niewykonalność faktyczna decyzji oznacza realną niemożliwość wykonania decyzji i nie stanowią powodu niewykonania decyzji ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji. Analiza akt sprawy nie wskazuje, aby niewykonalnym było zrealizowanie przedmiotowej inwestycji.

Mając na uwadze zarzuty odwołania GINB wskazał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie dokonują oceny i kontroli w zakresie "informacji o właściwościach użytkowych wyrobów budowlanych". Stąd też poza zakresem postępowania pozostają zarzuty dotyczące naruszenia ustawy o wyrobach budowlanych i aktów prawnych wykonujących tą ustawę.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii popełnienia "przestępstwa i manipulacji Projektanta i Gminy [...]" organ wskazał, że zgodnie z art. 304 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 534) instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. Powstanie obowiązku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa uzależnione jest głównie od dwóch przesłanek. Pierwszej, w postaci istnienia okoliczności wskazujących na popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu oraz drugiej "dowiedzenia się" przez instytucje wymienione w art. 304 § 2 k.p.k. o popełnieniu tego przestępstwa. Zwrócić należy również uwagę, że art. 304 § 2 k.p.k. stanowi o dowiedzeniu się "o popełnieniu przestępstwa", a nie powzięciu podejrzenia jego popełniania. Przedstawiony przez wnioskodawcę zarzut ewentualnie może stanowić dowód w postępowaniu, które wnioskodawca może zainicjować składając wniosek do prokuratury lub Policji. Zwrócić należy bowiem uwagę, że przepis art. 304 § 1 k.p.k. statuuje społeczny obowiązek zawiadomienia prokuratora lub Policji o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu. Obowiązek ten dotyczy każdego posiadającego wiedzę w tym zakresie. Jeżeli wnioskodawca dysponuje dokumentami potwierdzającymi popełnienie przestępstwa powinien złożyć samodzielnie stosowane zawiadomienie.

Podsumowując powyższe rozważania, organ nie stwierdził, aby decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., w kontrolowanej części, była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Z uwagi na powyższe organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r., znak: [...].

Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożył A A.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że projekt budowlany kanalizacji jest niezgodny z prawem budowlanym, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego akceptuje łamanie prawa, w tym budowę studzienek kanalizacyjnych na polu ornym. Wskazał, że projekt budowlany kanalizacji jest niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Podniósł, że w trakcie postępowania administracyjnego doszło do złamania art. 8 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie prowadzono stronniczo i nierówno wobec stron postępowania. Naruszono art. 7 § 1 K.p.a., gdyż nie dopuszczono wszystkiego co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (skarżący proponował przesłuchanie świadków i opinie biegłych). Zarzucił także nieprzeprowadzenie przez organ administracji rozprawy administracyjnej co naruszyło art. 89 § 2 k.p.a. Skarżący zakwestionował wydaną przez siebie zgodę z 2008 r. na posadowienie urządzeń kanalizacyjnych na spornych działkach. Wskazał, ze nie był świadomy, że urządzeniami tymi będą studzienki kanalizacyjne nawierzchniowe, które posadowione będą na gruntach ornych. W oświadczeniu nie wskazywał, że zgadza się na degradację gruntów, ograniczanie prawa użytkowania ziemi, nie wyrażał także zgody na całoroczny dojazd do ww. studzienek.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja GINB z dnia [...] listopada 2021 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nie naruszają prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Analiza argumentacji podniesionej w skardze, prowadzi do wniosku, że skarżący w istocie kwestionuje decyzję Starosty [...] z powodu zastrzeżeń co do prawidłowości posadowienia instalacji kanalizacyjnej na jego działkach stanowiących grunty rolne. Skarżący podnosi również, że Starosta wydając decyzję o pozwoleniu na budowę sieci kanalizacji sanitarnej, nie przeprowadził wszystkich dowodów, które potwierdziłyby, że może być ona bezpiecznie użytkowana również na gruntach ornych, gdzie jest narażona na uszkodzenie z uwagi na użycie ciężkiego sprzętu rolniczego, zaś jej uszkodzenie może wywołać w ocenie skarżącego katastrofę ekologiczną. Ponadto skarżący sprecyzował w skardze, że nigdy nie podnosił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., lecz wskazywał na niewykonalność decyzji, a więc wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Podniesiona przez skarżącego argumentacja, nie mogła zostać uwzględniona jako niezasadna.

Tytułem wstępu wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych pozostających w obrocie prawnym. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia jednej z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego, jak i wydanej w nim decyzji. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. W postępowaniu tym nie przeprowadza się także nowych dowodów, ani nie czyni nowych ustaleń. Ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym.

Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się do przesłanki rażącego naruszenia prawa, wyjaśniając jej istotę. Sąd w pełni podziela argumentację organu w tym zakresie, w związku z tym nie ma potrzeby ponownego jej przytaczania.

Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego w odniesieniu do kwestionowanego przez skarżącego oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W tym zakresie organ przypomniał, że zgodnie z brzmieniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), według stanu na dzień 2 kwietnia 2009 r., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do treści przepisów art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor - Gmina [...] - dołączyła oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane m.in. działkami o nr ew. [...] (obecne [...]). Sporna inwestycja w części obejmującej działki o nr ew. [...] (obecne [...]) położna jest na terenie objętym ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r. Nr [...], poz. [...], ze zm.) Inwestor uzyskał również decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2008 r., nr [...] , znak: [...], określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko p.n. "Kanalizacja sanitarna dla gminy [...] wraz z przyłączami do budynków - etap V, obejmujący obszar [...]".

GINB odnosząc się do argumentacji skarżącego, podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na inwestora obowiązku udowodnienia, ani nawet uprawdopodobnienia zgodności treści złożonego przez siebie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym. Innymi słowy, fakt złożenia takiego oświadczenia stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że inwestorowi przysługuje tytuł prawny uprawniający go do realizacji inwestycji na danej nieruchomości. Samo zaś oświadczenie nie musi być poparte stosowną dokumentacją - inwestor nie ma obowiązku jej przedłożenia, zaś organ, jeśli złożone oświadczenie nie budzi wątpliwości, nie ma obowiązku jej pozyskania, celem weryfikacji oświadczenia. W związku z tym należy stwierdzić, że inwestor złożył nie budzące wątpliwości oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczącym m.in. działek o nr ew. [...] (obecne [...]). Tym samym uczyniono zadość wymaganiom ustanowionym ww. przepisami art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

GINB wyjaśnił, że utrwalony pogląd judykatury wskazuje na prawo organu do oceny, czy przedłożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty i twierdzenia inwestora faktycznie uprawniają go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wyłącznie w przypadku powzięcia - na etapie postępowania zwykłego - wątpliwości co do tego prawa. Organ nie dopatrzył się okoliczności, które mogłyby wywołać tego rodzaju wątpliwości organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wprost przeciwnie wskazał, że w aktach organu wojewódzkiego znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia oświadczenia podpisanego przez skarżącego o następującej treści: "Jako właściciel po zapoznaniu się z projektowanym przebiegiem sieci kanalizacyjnej wyrażam zgodę(y) na nieodpłatne posadowienie urządzeń kanalizacyjnych zgodnie z przebiegiem naniesionym na planie na terenie mojej nieruchomości położonej w miejscowości [...] działka nr ewidencji gruntów [...] stanowiącej moją własność (będącą w moim władaniu)". Podnoszony obecnie na etapie postępowania nieważnościowego argument skarżącego, że nie był świadomy, że urządzeniami tymi będą studzienki kanalizacyjne nawierzchniowe, które posadowione będą na gruntach ornych i że w oświadczeniu nie wskazywał, że zgadza się na degradację gruntów, ograniczanie prawa użytkowania ziemi, nie wyrażał także zgody na całoroczny dojazd do ww. studzienek, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Treść oświadczenia prowadzi bowiem do wniosku, że inwestor uzyskał zgodę właściciela działek o nr ew. [...] (obecne [...]) na realizację spornego przedsięwzięcia, zas skarżący wyraził zgodę na przebieg spornej inwestycji "po zapoznaniu się z projektowanym przebiegiem sieci kanalizacyjnej" potwierdzoną jego własnoręcznym podpisem.

Słusznie zatem organ ocenił, że w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego uchybienia przywołanym wyżej przepisom art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.

Sąd w pełni podziela również ocenę organu co do braku rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Należy bowiem zgodzić się z organem odwoławczym, że analiza dokumentacji projektowej zatwierdzonej kontrolowaną decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], znak: [...], nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia wymogów zawartych w przywołanej wyżej uchwale Rady Gminy [...] z [...] sierpnia 2006 r., nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].

Zgodnie z ww. miejscowym planem część działki [...] (część obecnej działki nr ew. [...] i niewielki fragment obecnej działki nr ew. [...]) w [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem P.10R, tj. na terenie rolniczym (§ 3 pkt 15 ww. miejscowego planu). Natomiast część ww. działki [...] (fragment obecnej działki nr ew. [...] oraz znaczna część obecnej działki nr ew. [...]) i cała działka nr ew. [...] (obecnie część działki nr ew. [...]) położone są na obszarze oznaczonym symbolem P.9MN-U, tj. na terenie zabudowy mieszkaniowo- usługowej (§ 3 pkt 2 ww. miejscowego planu).

Stosownie do § 7 pkt 3 lit. k ww. miejscowego planu na terenie oznaczonym symbolem P.9MN-U dopuszcza się elementy technicznego wyposażenia terenu: urządzenia, obiekty i sieci infrastruktury technicznej.

Natomiast § 37 pkt 3 lit. h ww. miejscowego planu stanowi, że na terenie oznaczonym symbolem P.10R dopuszcza się obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej.

Podniesione w skardze zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z obowiązującym planem miejscowym są więc niezasadne.

Projekt budowlany spornego przedsięwzięcia został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, które złożyły oświadczenie o opracowaniu przedmiotowego projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i to one ponoszą wyłączną odpowiedzialność za zgodność spornej inwestycji z zasadami wiedzy technicznej.

Ponadto decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], znak: [...], w kontrolowanej części, nie narusza rażąco decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2008 r., nr [...], znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach.

W rozpoznawanej sprawie, nie doszło także do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego kontrolowaną decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], znak: [...], nie wykazała, aby planowana inwestycja w zakresie działek o nr ew. [...] (obecne [...]) w [...] naruszała rażąco przepisy prawa, w tym techniczno-budowlane.

Projekt budowlany spornej inwestycji został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach, legitymujące się zaświadczeniem o wpisie na listę właściwego samorządu zawodowego. W dokumentacji zatwierdzonej kontrolowanym pozwoleniem na budowę znajduje się ponadto oświadczenie projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej wymagane przepisem art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego (oświadczenie z 12.01.2009 r.).

Odnosząc się do podniesionych w skardze argumentów dotyczących braku sprawdzenia wytrzymałości materiałów, z których wykonana została sporna instalacja kanalizacyjna, wskazać należy, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są zobowiązane przy zatwierdzaniu projektu budowlanego do szczegółowego badania i oceny wytrzymałości użytych materiałów. Nie są również uprawnione i zobowiązane do oceny projektu pod kątem informacji o właściwościach użytkowych wyrobów budowlanych. Stąd też poza zakresem niniejszego postępowania pozostają zarzuty dotyczące naruszenia ustawy o wyrobach budowlanych i aktów prawnych wykonujących tą ustawę.

Zakres powyższej kontroli określa art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Niezasadne są także zarzuty skargi dotyczące zakazu lokalizacji na gruntach ornych, rolnych czy uprawach polowych sieci kanalizacyjnej, w tym studzienek kanalizacyjnych. Obowiązujące przepisy, nie zawierają bowiem takiego zakazu.

Niezasadny jest także zarzut dotyczący niepowołania biegłego, który mogłby się wypowiedzieć w przedmiocie dopuszczalności i przebiegu sieci kanalizacyjnej na gruntach ornych.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wiadomości nie są wymagane. Nie stanowią ich powołane przez skarżącego normy i wytyczne, które nie stanowią przepisów obowiązującego prawa. Brak było także przesłanek do przeprowadzania w rozpoznawanej sprawie rozprawy administracyjnej.

Niezasadny jest także wyraźnie wyartykułowany w skardze zarzut, że decyzja Starosty obarczona jest wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. że jest niewykonalna, a jej niewykonalność ma charakter trwały.

Niewykonalność decyzji, może mieć dwojaki charakter.

Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi ma istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz zachowania pozostającego w sprzeczności z wydana decyzją. W istocie niewykonalność decyzji z przyczyn prawnych mieści się w przesłance z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ słusznie stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych.

Niewykonalność faktyczna decyzji oznacza z kolei realną niemożliwość wykonania decyzji, i nie stanowią powodu niewykonania decyzji ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji . Również w tym zakresie organ słusznie zdaniem Sądu ocenił, że brak jest podstaw do stwierdzenia aby zrealizowanie przedmiotowej inwestycji było niewykonalne.

Ponadto jak słusznie ocenił GINB, nie stwierdzono, aby decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], znak: [...], w kontrolowanej części, była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ponadto ww. decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.