Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 615/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. po rozpatrzeniu wniosku M. M. w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, decyzją z dnia [...] grudnia 2006r na podstawie art. 107 ust 5 pkt 16 oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) stwierdził, iż M. M. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 października 2001r do 29 kwietnia 2006r.

W uzasadnieniu podał, iż z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydanym przez Wójta Gminy P. z dnia [...].09.2001r wynika, że ubezpieczony M. M. od dnia 1 października 2001r rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej.

Zdaniem organu M. M. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997r o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003r oraz art. 9 ust 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 23 stycznia 2003r o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004r, a także art. 66 ust 1 pkt 1 lit c obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w ocenie organu trwał przez cały okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i ustał z dniem jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej co nastąpiło w dniu 30 kwietnia 2006r i wynika z decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2006r, Nr [...].

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania M. M., decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego przepisy prawne nie przewidują zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu prowadzenia tej działalności bez wykreślania wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą wynika z ustawy z dnia 6 lutego 1997r o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153 ze zm.) oraz ustawy z dnia 23 stycznia 2003r o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) i ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób stosownie do art. 69 ust 1 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, które mówią o obowiązkowym ubezpieczeniu osoby prowadzącej działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Przy określaniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie zdaniem organu odwoławczego mają przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999r prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.).

Zgodnie z art. 7 ust 2 ustawy prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust 1 pkt 1 w/w ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji.

Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydanym przez Wójta Gminy P. z dnia [...].09.2001r wynika, że ubezpieczony M. M. od dnia 1 października 2001r rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej.

Z dniem 29 kwietnia 2006r M. M. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej co wynika z decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2006r, Nr [...].

Zatem w tym okresie M. M. jako prowadzący działalność gospodarczą podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Organ odwoławczy stwierdził, iż posiadanie przez M. M. statusu pracownika zatrudnionego w Przedsiębiorstwie Komunikacji Samochodowej i Spedycji [...] S.A, a następnie w "L." Międzynarodowy Transport Drogowy L. D., nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej bowiem w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. M.

Skarżący domaga się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania zarzucając brak poinformowania o konieczności odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Za błędne należy uznać stanowisko organów obu instancji o decydującym dla wykonywania działalności gospodarczej znaczeniu prawnym wpisu i wykreśleniu działalności skarżącego z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej.

Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma jedynie charakter deklaratywny (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1996r, III CZP 111/95, OSNC 1996, nr 5, poz. 63 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1998r, II CZ 74/98, OSNC 1999, nr 2, poz. 36).

Oznacza to, że określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji.

Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może zostać obalone (wyrok NSA z dnia 25 października 2006r, sygn. akt II GSK 179/06).

W rozpoznawanej sprawie skarżący wyjaśnił, że działalność gospodarczą polegającą na przewozach transportowych podjął na polecenie pracodawcy w dniu 1 października 2001r.

Przewozów transportowych dokonywał samochodami pracodawcy Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej [...] przewożąc nimi towar zlecony do przewozu przez zakład pracy.

Działalność gospodarczą wykonywał przez okres 3 miesięcy i w tym czasie pracodawca udzielił mu bezpłatnego urlopu.

Z dniem 1 stycznia 2002r skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej dokonując zawiadomienia Urzędu Skarbowego i wyrejestrowania działalności z ubezpieczenia.

W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego skierowane do [...] Urzędu Skarbowego w B. informujące o zawieszeniu działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 2002r oraz dwa druki ZUS P ZWPA i ZUS P ZWUA dotyczące wyrejestrowania skarżącego z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z dniem 1 stycznia 2002r.

Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że od dnia 1 stycznia 2002r nie prowadził działalności gospodarczej i nie uzyskiwał z tego tytułu żadnych dochodów, a przez cały czas, aż do chwili obecnej był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Przedsiębiorstwie Komunikacji Samochodowej i Spedycji [...] S.A., a następnie w "L." Międzynarodowy Transport Drogowy w M. na dowód czego przedstawił świadectwo pracy wystawione przez Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej i Spedycji [...] S.A. oraz umowę o pracę zawartą z "L." Międzynarodowy Transport Drogowy w M.

Zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pominęły dowody i wyjaśnienia skarżącego na poparcie jego twierdzenia, że od dnia 1 stycznia 2002r nie prowadził działalności gospodarczej.

Fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego

Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym, a nie prawnym bowiem takiego stanu nie przewidują przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999r Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178) ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) czy też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst Dz. U. z 2000r, Nr 14, poz. 176 ze zm.).

Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" nie zostało również wprowadzone do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004r, Nr 210, poz. 2135 ze zm.) jak też do ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w aspekcie zakresu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych.

Przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowana jej zawieszeniem pozwala na przyjęcie, iż skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i w związku z tym nie podlegał w zgłoszonym okresie ubezpieczeniu zdrowotnemu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005r, I UK 105/04, OSNP z 2005r, nr 13, poz 198).

Jednakże samo zgłoszenie "wyrejestrowania z ubezpieczenia" nie jest dla organów bezwzględnie wiążące lecz podlega ich kontroli.

Ocena czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona ustaleniem, czy w okresie w którym skarżący zgłosił zawieszenie prowadzenia działalności, faktycznie działalność ta w ogóle nie była prowadzona.

Zakwestionowanie w rezultacie tej kontroli zgłoszenia wyrejestrowania z ubezpieczenia prowadzi do obalenia domniemania zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej skutkującej uchyleniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności z naruszeniem art. 7kpa, 77 § 1 kpa i art. 107 § 1 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzekł jak w pkt I sentencji.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.