Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1668/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. K. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/WA 1668/04

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.2004 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...].01.2004 roku nr [...] odmawiającą przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położony w W. przy ulicy [...] róg ulicy [...].

W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość, położona w W. przy ulicy [...] róg ulicy [...], według wykazu hipotecznego księgi wieczystej [...]. nr [...], stanowiąca dwie niezabudowane działki gruntu oznaczone nr [...] o powierzchni [...] łokci kw. i nr [...] o powierzchni [...] łokci kw. objęta została działaniem dekretu z dnia 26.10.1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy Dz.U. Nr 50, poz. 279).

Na mocy aktu kupna z dnia [...] marca 1918 r. omawiana nieruchomość stanowiła własność F. G.

Następstwo prawne po dawnym właścicielu hipotecznym przedmiotowej nieruchomości A. K. udowodniła przedkładając prawomocne postanowienia:

- Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] czerwca 1973 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po F. G. nabyły: R. S. i I. D. po % części spadku każda,

- Sądu Powiatowego dla W. z dnia [...] stycznia 1974 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po R. S. nabyła w całości córka I. O.,

- Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1990 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po I. D. nabyła w całości córka A. K..

W dacie wejścia w życie wyżej cytowanego dekretu tj. z dniem 21 listopada 1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 tego dekretu przeszedł na własność Gminy m. st. Warszawy, a następnie po likwidacji gmin, stosownie do art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 tego dekretu, dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni, będący w posiadaniu gruntu względnie osoby prawa ich reprezentujący mogli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez Gminę W. złożyć wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy za czynszem symbolicznym obecnie prawa wieczystego użytkowania lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r. tj. dacie ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.

W dniu 10 lutego 1949 r. adw. T. D. reprezentujący I. D. i R. S. złożył wniosek o przyznanie własności czasowej omawianej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu tego wniosku, Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1959 r. odmówiło przyznania prawa własności czasowej I. D. i R. S.

W dniu 15 grudnia 1975 r. R. S. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...] do Urzędu W. wskazując, że przedmiotowy grunt stanowił działki warzywno – rolne.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. nr [...] na podstawie art. 157 § 3 Kpa stwierdził nieważność decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] maja 1985 r. odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. z dnia [...] września 1984 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika W. z dnia [...] maja 1984 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku I. D. o przyznanie odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomości, uznając, że decyzja Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] maja 1985 r. wydana została i z rażącym naruszeniem art. 61 § 1 i 157 § 1 Kpa. i podlega unieważnieniu , w trybie art. 156 §1 pkt. 2 Kpa.

Kolejną decyzją Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. z dnia [...] września 1984 r. i utrzymanej przez nią w mocy decyzji Naczelnika W. z dnia [...] maja 1984 r.

Naczelnik W. w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] maja 1984 roku stwierdził, że 7 marca 1959 r. przedmiotowa nieruchomość została przekazana Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych W. pod budowę osiedla mieszkaniowego. Odszkodowanie na podstawie wówczas obowiązujących przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie mogło być przyznane, bowiem omawianą nieruchomość nie można było zakwalifikować do żadnej kategorii nieruchomości spośród wymienionych w art. 53 tej ustawy, za które przysługiwało odszkodowanie. Organ II instancji stwierdził, że z dokumentów sprawy nie wynikało, aby nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne prowadzone przez dawną właścicielkę lub przez dzierżawcę Z. M. Na przedmiotowej nieruchomości po II wojnie światowej, za zgodą wnioskodawczyni H. W. wybudował dom bez zezwolenia, grunt przeznaczył pod uprawy ogrodnicze, lecz nieruchomość nie stanowiła gospodarstwa rolnego.

Ponownie rozpatrując wniosek I. D. z dnia 15 grudnia 1975 roku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, poparty wnioskiem jej spadkobierczyni A. K. z dnia 3 lutego 2001 r. Wojewoda [...] wskazał, że obecnie ma zastosowanie w sprawie art. 215 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 z późno zm.), który stanowi, że odszkodowanie za nieruchomości przejęte wyżej cytowanym dekretem z dnia 26.10.1945 roku stosuje się odpowiednio do

- gospodarstwa rolnego, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po 5 kwietnia 1958 r.,

- domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., lub

- działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. ( tj. przed 21 listopada 1945 r.) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Wojewoda [...] podał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość była niezabudowana w dniu 21 listopada 1945 r. tj. w dacie wejścia w życie cytowanego dekretu z dnia 26 października 1945 r.

W postępowaniu administracyjnym ustalono, że omawiana nieruchomość nie stanowiła gospodarstwa rolnego i nie wchodziła w skład prowadzonego gospodarstwa położonego przy ul. [...] i [...], do czasu przejęcia tej nieruchomości pod inwestycje.

Na podstawie dokumentów sprawy ustalono, że decyzją Wydziału [...] Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1959 r. Nr [...] przedmiotowa nieruchomość została przekazana Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych W. w oparciu o szczegółową decyzję lokalizacyjną z dnia [...] stycznia 1959 r. zatem następcy prawni F. G. zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. i została spełniona jedna z przesłanek umożliwiająca przyznanie odszkodowania za omawianą nieruchomość.

Wojewoda [...] stwierdził, że z "Ogólnego planu zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., wynika, że grunt przy ul. [...] róg ul. [...] położony był w strefie [...], w której obowiązywała zabudowa zwarta o 4 kondygnacjach do wysokości [...] m oraz 50% powierzchni zabudowania.

Biorąc pod uwagę powierzchnię przedmiotowej nieruchomości oznaczonej [...] Nr [...], plac [...] o powierzchni [...] łokci kw. i plac [...] o powierzchni [...] łokci kw. oraz jej przeznaczenie w "Ogólnym planie zbudowania W. " z 1931 r., należy uznać, że nieruchomość przed 21 listopada 1945 r. nie była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Zatem nie została spełniona druga z przesłanek umożliwiająca przyznanie odszkodowania za działkę gruntu.

Przyznanie odszkodowania w myśl przepisu art. 215 ust.2 cytowanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. jest możliwe, gdy dwie wymienione w nim przesłanki występują łącznie.

Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę wniosła A. K. zarzucając, organom administracji przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych polegających na ustaleniu, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła gospodarstwa rolnego oraz na przyjęciu, że nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.

W uzupełnieniu skargi A. K. jej pełnomocnik adwokat J. F. w piśmie z dnia 4.11.2005 roku zarzucił Wojewodzie [...] obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności art.7, art. 8, art., 107, i art. 80 oraz art. 15 w związku z art. 138 § 1 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na prawidłowe załatwienie sprawy, nieuwzględnienie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zatem zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także wadliwe ustalenia faktyczne i prawne wydanej decyzji.

Zarzucił, iż organ pominął istotną okoliczność, a mianowicie, że przedmiotowa działka była do 1939 roku zbudowana domem jednorodzinnym o numerze adresowym [...] zamieszkałym przez F. G.

Jako dowód na tę okoliczność złożył kserokopię aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza R. J., w którym pod poz. 5 figuruje nazwisko F. G. zamieszkałego pod. Nr [...], przy ulicy [...].

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę z dnia 22.10.2004 roku wnosił o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez ocenę czy zaskarżone akty lub inne czynności organów administracji publicznej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga była uzasadniona.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.

Przez rozpatrzenie zaś całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu.

Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiego to robi powodu. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Dlatego też organ administracji obowiązany jest zgodnie z art. 77 § 1 i 80 kpa dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony w sprawie dowód.

Otóż tym elementarnym zasadom postępowania nie czyni zadość zaskarżona decyzja.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podstawę do wydania w dniu [...].09.2004 roku przez Wojewodę [...] decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającej przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położony w W. przy ulicy [...] róg ulicy [...] - odnośnie ustalenia, że przedmiotowa działka nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne - stanowiło pismo informacyjne zatytułowane "notatka urzędowa" sporządzona pod planem, zaś odnośnie ustalenia, że przedmiotowa działka nie stanowiła gospodarstwa rolnego znajdującego się w faktycznym władaniu właściciela lub jego następców prawnych – organ administracji publicznej przedstawił ustalenia dokonane przez Naczelnika W. opisane w uzasadnieniu jego decyzji z dnia [...].05.1984 roku.

Wojewoda [...] obowiązany był dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a nie przytaczać jedynie ustalenia poczynione przez Naczelnika W. w decyzji z dnia [...].05.1984 roku.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze trzeba podnieść, ze organ odwoławczy dokonał ustaleń odnośnie treści Planu zabudowy z 1931 roku na podstawie pisma informacyjnego, w sytuacji, gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA jako materiał dowodowy w takim przypadku może służyć wyłącznie wyrys i wypis z tego planu ( wyrok NSA z 5 maja 1999r., IV S.A. 826/97).

Ponadto, ze wskazanego pisma informacyjnego zupełnie nie wynika jakiej dotyczy nieruchomości , jakim kolorem została oznaczona przedmiotowa nieruchomość, w jakiej strefie była położona. Umieszczona pod planem notatka służbowa podpisana przez inspektora nie stanowi materiału dowodowego źródłowego, na podstawie którego można by było ustalić charakter nieruchomości przy ulicy [...] róg ulicy [...].

Tym samym organ nie wyjaśnił przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.

Należy zatem po uzupełnieniu materiału dokumentacyjnego w postaci poświadczonych kserokopii dokumentów dotyczących nieruchomości przy ulicy [...] róg ulicy [...] w postaci " Ogólnego planu zabudowania W." plan strefowy z 1931 roku, dokonać ponownej analizy przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości z uwzględnieniem podziału miasta na strefy zabudowy według kwartałów.

Należy również stwierdzić, iż uzasadnienie organu nie odnosi się do całego zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Wojewoda [...] całkowicie pominął dokumenty i dowody znajdujące się w aktach własnościowych takie jak zeznania I. D., zeznania H. W., jego pismo z dnia 10.12.1984 roku, zeznania T. D. czy też pismo Urzędu W. z dnia 19.05.1982 roku.

Ponadto zaniechał wyjaśnienia, czy nieruchomość ta była zabudowana domem jednorodzinnym, a jeśli tak to na jakiej podstawie oraz kiedy dom ten został zburzony.

Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7,8, 77 § 1 80 . i 107 § 3 k.p.a. zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego.

Zatem po uzupełnieniu materiału dokumentacyjnego należy dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie odnosząc się do dokumentu złożonego przez pełnomocnika skarżącej w postaci kserokopii aktu notarialnego złożonego przy piśmie z dnia 04.11.2005, a następnie wydać stosowną decyzję.

Biorąc powyższe pod uwagę Sad uznając, że zgromadzony materiał dowodowy wymaga uzupełnienia i dokładniejszego rozważenia – z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c w związku z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.