Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1936/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. NSA Janina Kosowska (spr.) Protokolant Daniel Zdzieszyński po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 911/09 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. K. kwotę 380 (słownie: trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 911/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Opisując stan faktyczny sprawy wskazał, iż zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą o broni, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], którą cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską. Cofnięcie pozwolenia nastąpiło w związku ze skazaniem skarżącego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy pozwolenia nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stwierdził, że w przytoczonym przepisie ustawodawca jedynie przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające przedmiotową obawę, dlatego też oskarżenie lub popełnienie innych, niż wymienione w tym przepisie przestępstw, pozwala zaliczyć posiadacza pozwolenia na broń do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu, świadczy o tym użycie w art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy sformułowania "w szczególności", które stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną co do faktów, które uzasadniają obawę użycia broni. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że wykładnia tego przepisu musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenie należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności i każde naruszenie przez nie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia [...] listopada 2006 r., sygn. akt [...], za spowodowanie wypadku drogowego na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby – 4 lat. Wobec skarżącego orzeczono też zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 1 roku. Dodatkowo, w przeszłości skarżący popełnił przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, a postępowanie karne w tej sprawie zostało umorzone z powodu przedawnienia karalności czynu.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, że skarżący, powodując wypadek komunikacyjny stworzył zagrożenie katastrofy, czego skutkiem były obrażenia ciała innych osób, a zatem zachowanie przez niego prawa do broni byłoby sprzeczne z interesem społecznym, któremu ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni przyznał bezwzględne pierwszeństwo. Dodatkowo stwierdził, że wcześniejszy konflikt skarżącego z prawem (sprzed przedmiotowego zdarzenia) świadczy o jego lekceważącym stosunku do ładu prawnego i bezwzględnie nakazuje cofnięcie prawa do broni.

W skardze na przedmiotową decyzję, skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że zachodzą wobec niego obligatoryjne przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, w sytuacji gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na taką ocenę. Podniósł również, że organ uchybił przepisom postępowania, tj. art. 6, 7 i 8 w związku z art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem art. 107 § 3 w związku z art. 11 kpa, a także z naruszeniem art. 140 w związku z art. 7 i 80 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie m.in. pozytywnych opinii przedstawionych przez koła łowieckie. Podkreślił, iż powoływanie się przez organ na jego wcześniejsze konflikty z prawem, w sytuacji gdy nie został za nie skazany prawomocnym wyrokiem narusza zasadę domniemania niewinności wyrażoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), zwanej dalej w skrócie Konstytucją RP. Wywodził, iż gdyby ustawodawca chciał cofnąć pozwolenie na broń wszystkim skazanym, to przyjąłby wprost takie uregulowanie w ustawie o broni Zaznaczył, że sam czyn karalny powinien pozostawać w związku z posiadaną bronią, by mógł stanowić podstawę do jej pozbawienia. Argumentował też, że został skazany za popełnienie przestępstwa, które miało charakter nieumyślny, oraz że nie znajdował się pod wpływem alkoholu ani innych substancji odurzających.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 911/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po uprzednim przytoczeniu art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, stwierdził, że organ ma obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w sytuacji ziszczenia się warunku określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Przykładowe wskazanie przez ustawodawcę w tym przepisie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie oznacza, iż katalog ten ma charakter zamknięty i że popełnienie przez daną osobę innych przestępstw nie może spowodować uzasadnionej obawy, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sformułowanie zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni o treści "istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni" wskazuje ponadto, że organy zobowiązane są jedynie do uprawdopodobnienia możliwości użycia broni w sposób wskazany w tym przepisie.

W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował skarżącego do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślił, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za spowodowanie wypadku drogowego, w wyniku którego dwie osoby odniosły obrażenia skutkujące naruszeniem czynności ciała i rozstrojem zdrowia na czas powyżej siedmiu dni. Stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącego istotne znaczenie dla sprawy ma również warunkowe zawieszenie wykonania kary za ten czyn na bardzo długi okres próby, co świadczy o jego dużej szkodliwości społecznej oraz poważnych skutkach. Ważne jest także to, że wobec skarżącego został orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres jednego roku. Czyny skarżącego, objęte prawomocnym wyrokiem, naruszające porządek i ład prawny, ich kwalifikacja i wymierzone sankcje przemawiają, w ocenie Sądu, za uznaniem, że skarżący nie daje rękojmi, iż nie użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podstawę do wydania decyzji o cofnięciu mu pozwolenia na broń stanowiła zatem bezsporna okoliczność skazania skarżącego za te czyny.

Sąd I instancji podkreślił jednocześnie, iż pozytywne opinie o skarżącym z miejsca zamieszkania oraz ze środowiska łowieckiego, a także prawidłowe przechowywanie przez niego broni nie exculpują zdarzenia z jego udziałem, objętego prawomocnym wyrokiem karnym.

Sąd nie zgodził się również z zarzutem skargi, iż organ odwoławczy naruszył art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez stwierdzenie, że skarżący dopuścił się przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. Zauważył, iż prawo do posiadania broni jest dobrem reglamentowanym, specyficznym, wymagającym od organów, które je przyznają najwyższej staranności. Najmniejsze nawet uchybienia w zakresie oceny przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przy ocenie cech osobowościowych i charakterologicznych osoby posiadającej pozwolenie na broń lub ubiegającej się o nią każda informacja świadcząca o zachowaniach lekceważących porządek prawny nie tylko może, ale i musi zostać przez organ uwzględniona. W konsekwencji to, że Sąd Rejonowy II Wydział Karny w Ostrowi Mazowieckiej w sprawie o sygn. akt II K 202/03, z uwagi na przedawnienie karalności czynu, umorzył wobec skarżącego postępowanie karne dotyczące czynu z art. 18 § 2 w związku z art. 272 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zwanej dalej w skrócie kk, nie oznacza wbrew twierdzeniom skarżącego, że organ dokonując oceny przesłanki istnienia obawy użycia broni był zwolniony z obowiązku wzięcia tego faktu pod uwagę. W ocenie Sądu, powołanie się na wyroki sądowe, co do których nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, jest naruszeniem art. 75 kpa, zgodnie z którym nie może być dopuszczony dowód sprzeczny z prawem. W świetle art. 106 kk i odpowiednio art. 37 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), powoływanie się na kary objęte zatarciem jest niedopuszczalne i nieskuteczne, gdyż samo prawo uważa te kary za niebyłe. Jednakże, orzecznictwo zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego, oraz doktryna przyjmują, iż zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 kpa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nie ukarania, ale dotychczasowe życie i jej sposób postępowania. Fakt uprzedniego popełnia przestępstwa i prawomocnego skazania nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby. Zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 kpa, organ administracyjny może w granicach prawa przeprowadzić wszelkie dowody co do zdarzeń, które w innym postępowaniu zostały zakwalifikowane jako przestępstwa mimo, że później skazanie zostało zatarte (wyroki NSA z dnia 12 maja 1999 r., Lex Nr 45099, oraz z dnia 22 października 1981 r., ONSA 1981/2/103, a także wyrok SN z dnia 27 listopada 1984 r., OSNC 1985/8/105).

Sąd I instancji nie uznał także, aby na uwzględnienie zasługiwał zarzut dotyczący naruszenia przez organy administracji publicznej wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Wskazał, iż organ odwoławczy przeanalizował ponownie całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, eliminując uchybienia organu I instancji w zakresie nieuwzględnienia korzystnych i pozytywnych dla skarżącego okoliczności i opinii na jego temat. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że organ ten w sposób prawidłowy i kompleksowy zgromadził materiał dowodowy w sprawie i poddał sprawę wszechstronnej ocenie, biorąc pod uwagą wszystkie okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącego. Ważąc je dokonał natomiast prawidłowej kwalifikacji prawnej.

Odnosząc się do powołanych w skardze orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 709/05 i VI SA/Wa 1137/07), Sąd I instancji stwierdził, iż zapadły one w odmiennych stanach faktycznych. Podzielił jednocześnie pogląd, że gdyby ustawodawca chciał cofnąć pozwolenie na broń wszystkim skazanym, to przyjąłby wprost takie uregulowanie w ustawie o broni. Dodał jednak, że skoro takie rozwiązanie nie zostało przyjęte, to organ każdorazowo ma obowiązek przeanalizować, czy w stosunku do danej osoby istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ w sposób prawidłowy taką analizę przeprowadził.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył skarżący. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał:

1/ naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisy te mogą mieć zastosowanie,

b) art. 101 w zw. z art. 76 kk poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż są to instytucje analogiczne oraz przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacji dotyczącej zatarcia skazania, w sytuacji, gdy nie został on skazany, gdyż postępowanie karne wobec niego zostało umorzone z powodu przedawnienia karalności,

2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, w zw. z art. 6, 7, 11, 80, 101 § 3 i 140 kpa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy decyzja zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego, powinny być uchylone ze względu na dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż wobec skarżącego zachodzą przesłanki opisane w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni w sytuacji, gdy żaden ze zgromadzonych dowodów nie prowadzi do takiego wniosku, a ponadto ze względu na braki w uzasadnieniach decyzji, w szczególności polegające na niewskazaniu, które okoliczności organ administracji uznał za udowodnione, a którym odmówił przymiotu wiarygodności,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 7 i 75 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie oraz utrzymanie w mocy decyzji, w której organ stwierdził, iż skarżący dopuścił się przestępstwa opisanego w art. 18 § 2 kk w związku z art. 272 kk, w sytuacji gdy skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem za czyny wyczerpujące powyższe przepisy, a jedynym dowodem mającym świadczyć za takim stanowiskiem jest pismo Prokuratury Rejonowej w Ostrowi Mazowieckiej (w aktach sprawy brak jest bowiem odpisu postanowienia sądu, na które powołuje się Prokuratura),

c) art. 141 § 4 ppsa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które ze zgromadzonych dowodów przesądzają o tym, iż wobec skarżącego zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni

W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu stwierdził, iż w warunkach niniejszej sprawy jedyną okolicznością mogącą wpływać niekorzystnie na jego ocenę jest fakt skazania za popełnienie przestępstwa o charakterze nieumyślnym. Zarówno organy administracji, jak i Sąd I instancji, nie stwierdziły jednak, aby popełnienie przedmiotowego przestępstwa miało jakikolwiek związek z posiadaniem przez niego pozwolenia na broń myśliwską. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, powołane w podstawie kasacyjnej przepisy ustawy o broni nie mogą mieć w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem nie występuje bezpośredni związek pomiędzy popełnionym przestępstwem, a posiadaniem broni, a dopiero tego rodzaju związek uzasadnia zastosowanie tych przepisów. Według skarżącego twierdzenie, że zachodzi wobec niego uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Sąd nie precyzuje ponadto skąd wywodzi, iż okoliczność uzasadnionej obawy ma zostać jedynie uprawdopodobniona. W ocenie skarżącego, obawa ta powinna być realna i musi znajdować oparcie w materiale dowodowym, co w warunkach niniejszej sprawy nie zostało wykazane. Skarżący nie został bowiem skazany za przestępstwo o charakterze umyślnym, związane w jakimkolwiek stopniu z zasadami posługiwania się bronią myśliwską. Posiada pozytywne opinie kół łowieckich, w których jednoznacznie wypowiedziano się o nim jako o wzorowym członku koła oraz osobie stawiającej sobie na pierwszym miejscu bezpieczeństwo. Podobne zdanie znajduje się również w piśmie Komendy Powiatowej Policji w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia [...] grudnia 2007 r., w którym wskazano, iż jego postawa moralno-etyczna nie budzi zastrzeżeń. Skarżący stwierdził, że w uzasadnieniu zarówno decyzji organów administracji, jak i zaskarżonego wyroku, nie podano powodów, które miałyby uzasadniać obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jedynym argumentem przesądzającym o cofnięciu pozwolenia na broń było skazanie go za popełnienie przestępstwa o charakterze nieumyślnym, co jednak w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie stanowi wystarczającej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1637/08, oraz wyrok NSA z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 275/07). Odnosząc się do zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny wymiaru kary wymierzonej za popełnione przestępstwo, skarżący stwierdził, iż zakaz prowadzenia pojazdów orzeczono wobec niego w najniższym wymiarze (art. 43 § 1 w zw. z art. 39 pkt 3 kk).

Skarżący zauważył również, iż zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd I instancji, powołują się na fakt umorzenia wobec niego postępowania karnego ze względu na przedawnienie karalności, jednakże jedynym dowodem mającym świadczyć o tym fakcie jest pismo Prokuratury Rejonowej w Ostrowi Mazowieckiej z dnia [...] listopada 2007 r. W aktach sprawy brak natomiast informacji w tym przedmiocie z Sądu, jak również odpisu wydanego w tej sprawie postanowienia. W związku z powyższym, trudno jest mu zgodzić się z twierdzeniem Sądu, iż materiał dowodowy został zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy i kompleksowy. Skarżący podniósł ponadto, iż Sąd I instancji, odnosząc się do tej kwestii powołał na poglądy wyrażone w orzecznictwie, a dotyczące zatarcia skazania przez co dokonał nieuprawnionej analogii pomiędzy różnymi instytucjami prawa karnego. Zatarcie skazania (art. 76 kk) oznacza bowiem, iż osoba, co do której ono nastąpiło była uprzednio karana, a zatem jej wina została stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Przedawnienie karalności (art. 101 kk), z powodu której postępowania nie wszczyna się, a wszczęte umarza, oznacza natomiast, że dana osoba nie została skazana, albowiem nie zapadł wobec niej wyrok skazujący. Twierdzenie zatem Prokuratury, że Sąd stwierdził, iż skarżący dopuścił się czynu zabronionego, a następnie umorzył postępowanie ze względu na przedawnienie karalności budzi uzasadnione wątpliwości. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, Sąd ustala, iż oskarżony dopuścił się czynu zabronionego jedynie w przypadku prawomocnego wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Dowodząc braku zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, podniósł, iż w warunkach niniejszej sprawy, organy Policji, korzystając z przysługujących im kompetencji do ustalenia szerszego, niż w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni katalogu okoliczności budzących obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przyjęły, iż do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji ze względu na wagę tego rodzaju czynu dla stosunków społecznych (ewentualnym jego skutkiem może być bowiem śmierć lub kalectwo ludzi, a także zniszczenie mienia). Organ wskazał, iż skarżący skazany został właśnie za takie przestępstwo. Okoliczność ta dawała zatem podstawę do uzasadnionej obawy, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Popełnienie tego przestępstwa wprost wiąże się bowiem z innymi dobrami chronionymi prawem, tj. życiem i zdrowiem. Art. 177 § 1 kk odnosi się do nieumyślnego spowodowania wypadku, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 kk (przestępstwo przeciwko zdrowiu i życiu). Omawiane przestępstwo godzi zatem w takie dobra, które powołał ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, nie ustanawiając przy tym, aby warunkiem zastosowania tego przepisu było skazanie lub oskarżenie o czyn o charakterze umyślnym. W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że skarżący, kierując autobusem i przewożąc pasażerów zachował się nieodpowiedzialnie i popełnił przestępstwo pośrednio wymierzone w ich życie i zdrowie, sprowadzając niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, której skutkiem były obrażenia dwóch pasażerek. Organ dodał jednocześnie, iż osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem. Skazanie, czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu, taką rękojmię niweczy i świadczy jednoznacznie, iż osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na broń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 ppsa, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie, skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż większość zarzutów podniesionych w ramach obydwu podstaw ustawowych okazało się trafnych.

Zauważyć należy, iż materialnoprawną podstawą decyzji poddanych kontroli legalności przez Sąd I instancji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni. Zgodnie z tymi przepisami, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów stwierdzić należy, iż obowiązkiem organu Policji jest cofnięcie pozwolenia na broń w każdej sytuacji, gdy osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa taka istnieje z woli ustawodawcy w każdym przypadku skazania osób posiadających broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo prowadzenia wobec nich postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni zwrotu "w szczególności". W takim też przypadku, organ Policji nie musi wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób dla organu wiążący. Pozwolenie na broń cofa się tym samym osobom wymienionym po zwrocie "w szczególności", ale także innym osobom, co do których organ ustali z innych powodów okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy (zob. szerzej: uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, Lex Nr 527545).

W warunkach niniejszej sprawy, Sąd I instancji uznał, iż organy Policji prawidłowo zakwalifikowały skarżącego do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a tym samym właściwe zastosowały do jej stanu faktycznego art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji nie jest prawidłowe. Rację ma skarżący, który wskazuje, iż w warunkach niniejszej sprawy doszło do dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji nieprawidłowe jest przesądzenie o zasadności zastosowania w sprawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 pkt 6 omawianej ustawy.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa), które co wskazać należy, sprowadzają się w istocie do zakwestionowania prawidłowości zrealizowania przez Sąd I instancji jego funkcji badania legalności decyzji administracyjnych. Skarżący zarzucił bowiem Sądowi, iż oddalił skargę, nie dostrzegając, że decyzje organów Policji wydane zostały z naruszeniem powołanych w tej podstawie kasacyjnej przepisów kpa, dotyczących generalnie zasad prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych w jego ramach dowodów, a także treści podejmowanych decyzji.

Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest funkcją postępowania administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym to organy administracji publicznej zobowiązane są bowiem do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy i ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ocena ta nie może być jednocześnie dowolna, dlatego też motywy podjętego przez organ rozstrzygnięcia powinny wynikać z uzasadnienia decyzji. Sąd administracyjny kontroluje natomiast, czy opisany wyżej proces odbył się zgodnie z prawem. Niedostrzeżenie istotnych uchybień procesowych w tym zakresie może mieć wpływ na jej wynik i czyni koniecznym uchylenie takiego wyroku. W rozpoznawanej sprawie zachodzi taka konieczność.

Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie nie jest sporny zarówno fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art. 174 § 2 kk w zb. z art. 177 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk), jak i posiadania przez skarżącego pozytywnych opinii z miejsca zamieszkania oraz ze środowiska łowieckiego, a także fakt prawidłowego przechowywania przez niego broni myśliwskiej. W sprawie nie jest sporny ponadto fakt umorzenia wobec skarżącego postępowania sądowego w przedmiocie popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Wprawdzie w skardze kasacyjnej skarżący podnosi, iż dowodem na tą okoliczność jest jedynie pismo Prokuratury Rejonowej w Ostrowi Mazowieckiej, jednak nie kwestionuje faktu podjęcia przedmiotowego postanowienia, a jedynie zasadność przyjęcia w oparciu o to pismo, że dopuścił się przestępstwa z art. 18 § 2 kk w związku z art. 272 kk.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, w pierwszej kolejności podkreślić należy, co słusznie zauważył skarżący w skardze kasacyjnej, iż sam fakt skazania strony za przestępstwo inne niż wymienione wyraźnie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni nie jest tożsamy z istnieniem uzasadnionej obawy, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa użycia broni musi być bowiem realna i uzasadniona indywidualnymi okolicznościami danej sprawy. Przyjąć należy, iż obawę tą może uzasadniać dotychczasowe postępowanie strony (np. nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy też ujemne cechy charakteru (np. nieopanowanie, konfliktowość, porywczość, niezrównoważenie). W toku postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń należy zatem wykazać, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W każdym przypadku wymaga to wnikliwego rozpatrzenia całokształtu okoliczności wskazujących na jej cechy osobowościowe. Dla cofnięcia pozwolenia na broń konieczne jest tym samym wykazanie związku pomiędzy popełnionym przez stronę czynem, za który została skazana i cechami jej charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że użyje ona broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 330/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

W niniejszej sprawie, dokonana przez organy Policji ocena we wskazanym wyżej zakresie nie była pełna. Podkreślić należy, iż sam fakt popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji nie uzasadnia automatycznie cofnięcia pozwolenia na broń. Wprawdzie popełnienie tego rodzaju przestępstwa stwarza realne zagrożenie życia, zdrowia i mienia, jednakże przy ocenie, czy osobie, która dopuściła się takiego czynu należy cofnąć pozwolenie na broń, nie można pominąć okoliczności popełnienia czynu oraz danych charakteryzujących osobowość takiej osoby. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie, brak jest szczegółowej analizy i uzasadnienia istnienia obawy, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dokonana ocena nie jest pełna, gdyż nie uwzględniono w niej w szczególności okoliczności popełnienia czynu, w tym tego, że skarżący popełnił przestępstwo nieumyślnie, nie będąc pod wpływem alkoholu, czy też substancji psychoaktywnych. Nie uwzględniono również opinii środowiskowej na temat trybu życia skarżącego, cech jego charakteru, braku nałogów oraz warunków przechowywania broni, jak również opinii kół łowieckich. Pominięto zatem jako nieistotne okoliczności, mające decydujący wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W konsekwencji, bez głębszej analizy i pełnego zgromadzenia dowodów w sprawie uznano, że w przypadku skarżącego samo skazanie za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji podważa wszelką jego wiarygodność i rodzi przekonanie, iż stwarza on zagrożenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd I instancji powołanych uchybień nie dostrzegł i skargę oddalił, naruszając w tym zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

Podkreślić jednocześnie należy, iż dokonując oceny, czy w stosunku do konkretnej osoby istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, organ Policji nie może pominąć również ustaleń w zakresie tego, czy strona dopuszczała się także innych czynów stanowiących naruszenie porządku prawnego, a jeśli tak to jakiego rodzaju. Postępowanie strony, która lekceważy prawo świadczy bowiem o cechach jej charakteru, które w konkretnych okolicznościach mogą uzasadniać obawę, że może posłużyć się bronią w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Co do zasady, od osób uprawnionych do posiadania broni należy oczekiwać nieposzlakowanej opinii, przejawiającej się poszanowaniem prawa, jednakże z uwagi na to, że ustawodawca nie wprowadził generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby, które weszły w konflikt z prawem, fakt ten wymaga każdorazowej oceny okoliczności konkretnego zdarzenia i jego znaczenia dla oceny cech charakteru strony.

W niniejszej sprawie, uznano, ze dodatkową okolicznością uzasadniającą zasadność cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń jest popełnienie przez niego w przeszłości przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, co świadczyć ma o jego lekceważącym stosunku do ładu prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołanie się na okoliczność popełnienia przez stronę w przeszłości określonego rodzaju przestępstwa wymaga po pierwsze, ustalenia sposobu zakończenia prowadzonego wobec strony postępowania karnego i jego konsekwencji prawnych, a po drugie, w sytuacji, gdy fakt popełnienia przestępstwa został przesądzony, oceny, czy popełniony przez stronę w przeszłości czyn zabroniony może być ze względu na jego rodzaj i okoliczności popełnienia podstawą do przyjęcia zagrożenia z jego strony dla porządku prawnego w przyszłości także w aspekcie dotychczasowego trybu jego życia. Nie bez znaczenia jest w tym zakresie, kiedy czyn ten został popełniony. W niniejszej sprawie, jak zauważył skarżący, w aktach administracyjnych brak odpisu orzeczenia, kończącego postępowanie karne w przedmiocie popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. Organ zarzucając skarżącemu popełnienie tego przestępstwa powołał się na pismo Prokuratury Rejonowej w Ostrowi Mazowieckiej, z którego wynika, iż Sąd Rejonowy II Wydział Karny w Ostrowi Mazowieckiej, po przyjęciu, iż skarżący dopuścił się czynu z art. 18 § 2 kk w związku z art. 272 kk, umorzył postępowanie wobec przedawnienia karalności czynu. W warunkach niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy okoliczność popełnienia przez skarżącego przestępstwa w przeszłości może mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a skarżący podważa stanowisko organu o popełnieniu przestępstwa, oparcie się w celu ustalenia motywów rozstrzygnięcia Sądu jedynie na piśmie Prokuratury Rejonowej, a nie dowodzie bezpośrednim w postaci odpisu postanowienia o umorzeniu postępowania, uznać należy za naruszenie przepisów postępowania dowodowego, gdyż postanowienie o umorzeniu postępowania wobec przedawnienia karalności nie musi świadczyć o tym, że czyn zabroniony został popełniony przez oskarżonego. Niedostrzeżenie przedmiotowego uchybienia przez Sąd I instancji uznać natomiast należy za naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Mając na uwadze to, że w warunkach niniejszej sprawy wobec skarżącego doszło do umorzenia postępowania sądowego, a nie zatarcia skazania, za słuszny uznać należy jednocześnie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący nieuprawnionego odwołania się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do tej drugiej instytucji prawa karnego.

Na zakończenie, odnieść należy się do zarzutu opartego na naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa. Zarzut ten uznać należy za niezasadny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada generalnie wymogom, określonym w tym przepisie. Jego wadliwość nie jest bowiem wynikiem nienależytej konstrukcji, lecz nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż niedostrzeżenie przez Sąd I instancji opisanych wyżej uchybień prawa procesowego doprowadziło do nieuzasadnionego w warunkach niniejszej sprawy przesądzenia o zasadności zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowaniach kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 ppsa.