Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1006/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi D.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2015 r. i okresy od lutego do grudnia 2016 r. oraz koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 października 2021 r., nr 3201-IEW.4121.4.2021.10 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia 14 lipca 2021 r. nr 3204-SEW.4121.2.2021 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. R. jako byłego członka Zarządu "S. " Spółki z o.o. z siedzibą

w [...] 50a, [...], NIP: [...] wraz ze Spółką oraz drugim członkiem zarządu, za zaległości Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych – należności płatnika wraz z odsetkami za zwłokę okres grudzień 2015 r. oraz za okres luty - grudzień 2016 r.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje.

"S. " Spółka z o.o. została wpisana z dniem 15 lipca 2013 r. do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. IX Wydział Gospodarczy KRS. W dacie powstania Spółki powołany na Prezesa Zarządu został D. R.. Na mocy uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników S. spółka z o.o. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]/2014 do Zarządu "S." Spółki z o.o. został powołany D. G. na funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki. W związku ze złożeniem w dniu [...] stycznia 2017r. przez D. R. rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu "S." spółki z o.o. i zrzeczenia się członkostwa, z dniem [...] lutego 2017 r. przestał być on członkiem zarządu ww. Spółki.

Z dokonanych ustaleń wynikało, że Spółka - jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych obliczała i pobierała zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń wypłaconych w latach 2015-2016 pracownikom zatrudnionym na podstawie umów

o pracę oraz od świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2012, poz. 361 t.j. ze zm.) Spółka składała deklaracje PIT-4R za poszczególne lata, w których deklarowała kwoty pobranych zaliczek od świadczeń pracowników.

Decyzjami z 27 listopada 2019 r. organ I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej Spółki jako płatnika oraz:

1) określił wysokość niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za maj 2015 r. w wysokości [...] zł, za czerwiec 2015 r.

w wysokości [...] zł, za lipiec 2015 r. w wysokości [...] zł, za sierpień 2015 r.

w wysokości [...] zł, za wrzesień 2015 r. w wysokości [...] zł, za październik 2015 r.

w wysokości [...] zł, za listopad 2015 r. w wysokości [...] zł, za grudzień 2015 r.

w wysokości [...] zł (znak: 3204- SPV.4102.18.2019.49),

2) określił wysokość niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za luty 2016 r. w wysokości [...] zł, za marzec 2016 r.

w wysokości [...] zł, za kwiecień 2016 r. w wysokości [...] zł, za maj 2016 r.

w wysokości [...] zł, za czerwiec 2016 r. w wysokości [...] zł, za lipiec 2016 r.

w wysokości [...] zł, za sierpień 2016 r. w wysokości [...] zł, za wrzesień 2016 r.

w wysokości [...] zł, za październik 2016 r. w wysokości [...] zł, za listopad 2016 r.

w wysokości [...] zł, za grudzień 2016 r. w wysokości [...] zł i wysokość

pobranego a niewpłaconego podatku za maj 2016 r. w kwocie [...] zł (znak: 3204- SPV.4102.19.2019.50).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy te rozstrzygnięcia.

Ponieważ Spółka nie uregulowała zobowiązań podatkowych wynikających

z powyższych decyzji, w dniu 29 grudnia 2020 r. organ podatkowy wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległości płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych znak:

1) 3204-723.954834.2020 za luty, marzec, kwiecień, maj 2016 r.,

2) 3204-723.954839.2020 za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2016 r.,

3) 3204-723.955413.2020 za październik, listopad, grudzień 2016 r.

Następnie w dniu 28 stycznia 2021 r. organ podatkowy wystawił tytuł wykonawczy znak: 3204-723.73537.2021 obejmujący zaległości płatnika za grudzień 2015 r. Zobowiązania Spółki za okres od maja do listopada 2015 r. przedawniły się z dniem

1 stycznia 2021 r.

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r., znak: 3204-SEE.711.265.2021.RH organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów, gdyż ustalił, że "S." Spółka z o.o. pod wskazanym adresem nie prowadzi działalności i nie posiada żadnego majątku. Zajęcia rachunków bankowych okazały się bezskuteczne, natomiast w bazie danych organu podatkowego brak było informacji o majątku Spółki, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji.

Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego organ ustalił w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2015-2016 powstały koszty egzekucyjne, które to nie zostały uregulowane:

1) do tytułu znak: 3204-723.954834.2020 (luty-maj 2016 r.) - [...] zł;

2) do tytułu 3204-723.954839.2020 (czerwiec-wrzesień 2016 r.) - [...] zł;

3) do tytułu 3204.723.955413.2020 (październik-grudzień 2016 r.) - [...] zł;

4) do tytułu 3204.723.73537.2021 (grudzień 2015 r.) - [...] zł.

Uwzględniając powyższe okoliczności, organ I instancji, decyzją z 14 lipca 2021 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności D. R. za zaległości podatkowe Spółki

z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona wniosła pismem

z dnia 13 sierpnia 2021 r odwołanie, w którym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

Powołując treść art.116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) wskazał, że organ podatkowy jest zobowiązany na podstawie ww. przepisów, wykazać w ramach postępowania dowodowego: istnienie zaległości podatkowych spółki, bezskuteczność w całości lub części egzekucji zaległości podatkowych wobec spółki, że strona postępowania pełniła obowiązki członka zarządu spółki w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych spółki. Są to tzw. pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością. Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych zalicza się zaś wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek

o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie takiego wniosku lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez ich winy, ewentualnie wskazanie przez ww. podmioty mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wykazanie przesłanek, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu jako osób trzecich, obciąża te podmioty.

W ocenie organu, w sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe spółki, tj. wykazano,

iż zobowiązania te istnieją, ich termin płatności upływał w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu w spółce, a postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki okazało się bezskuteczne.

Organ podatkowy wykazał istnienie zaległości "S." Spółka z o.o., za które orzeczono o odpowiedzialności podatkowej Strony (decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 2 marca 2020 r., znak: 3201- IOD1.4110.1.2020.4, IOD1.4110.2.2020 oraz IOD1.4110.3.2020.4, IOD1.4110.3.2020 utrzymujące w mocy rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z 27.11.2019 r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Spółki jako płatnika oraz określenia wysokości niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń m. in. za grudzień 2015 r. w kwocie 331 zł (znak: 3204- SPV.4102.18.2019.49) jak i określenia wysokości niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za luty 2016 r. w kwocie [...] zł, marzec 2016 r. - [...] zł, kwiecień 2016 r. - [...] zł, maj 2016 r. - [...] zł, czerwiec 2016 r. - [...] zł, lipiec 2016 r. - [...] zł, sierpień 2016 r. - [...] zł, wrzesień 2016 r. - [...] zł, październik 2016 r. - [...] zł, listopad 2016 r. - [...] zł, grudzień 2016 r. - [...] zł i wysokości pobranego a niewpłaconego podatku za maj 2016 r. w kwocie [...] zł (znak: 3204- SPV.41O2.19.2019.50).

Organ odwoławczy wykazał również, że D. R. pozostawał członkiem zarządu Spółki w okresie, kiedy upływał termin płatności powyższych zobowiązań. Strona została bowiem powołana na stanowisko prezesa zarządu w momencie zawiązania spółki, tj. w lipcu 2013 r., natomiast z dniem 31 stycznia 2017 r. zrezygnował on z tej funkcji. Zestawienie powyższych dat z terminami płatności zobowiązań podatkowych wskazuje, że orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. R. jest dopuszczalne. Terminy te bowiem przypadały odpowiednio: 20.01.2016 r., 21.03.2016 r., 20.04.2016 r, 20.05.2016 r., 20.06.2016 r., 20.07.2016 r., 22.08.2016 r., 20.09.2016 r., 20.10.2016 r, 21.11.2016 r., 20.12.2016 r, 20.01.2017 r.

Dodatkowo organ podatkowy podkreślił, że ustalił pełny krąg osób zobowiązanych do poniesienia odpowiedzialności, ponieważ odrębną decyzją orzekł o solidarnej odpowiedzialności D. G. (od 1 października 2014 r. pełnił w Spółce funkcję wiceprezesa zarządu).

Analizy kolejnej z pozytywnych przesłanek określonych w art. 116 O.p., tj. całkowitej bądź częściowej bezskuteczności egzekucji, organ odwoławczy dokonał w świetle uchwały NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08. Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem uznania bezskuteczności egzekucji jest - co do zasady - jej formalne przeprowadzenie, a także stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu

W toku postępowania odwoławczego organ ustalił, że postępowanie egzekucyjne

w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych - należności płatnika za grudzień 2015 r. i okres od lutego do grudnia 2016 r., prowadzone wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych nr: 3204-723.954834.2020, 3204-723.954839.2020, 3204-723.955413.2020, 3204-723.73537.2021 zostało umorzone jako bezskuteczne postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z 29 czerwca 2021 r, znak: 3204-SEE.711.265.2021.RH.

Dalej organ uzasadnił, iż z ustaleń postępowania egzekucyjnego wynikało, że pod adresem siedziby spółka "S." nie prowadziła działalności i nie posiadała żadnego majątku. Z kolei zajęcie rachunku bankowego nie doprowadziło do zaspokojenia zaległości podatkowych. Nie ustalono również istnienia nieruchomości, czy ruchomości należących do Spółki. Ponadto dokonano sprawdzenia: w Centralnej Ewidencji Pojazdów Kierowców oraz w Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych, informacji o posiadanych rachunkach bankowych w bazie OGNIVO, STIR oraz kontrahentów w bazie JPK. Powyższe okoliczności wskazujące na brak majątku Spółki oraz nieskuteczność zastosowanych środków egzekucyjnych uzasadniają wniosek

o bezskuteczności egzekucji.

Organ wskazał, że przy pozytywnych przesłankach odpowiedzialności strony, niezbędna jest dalsza ocena tego czy zachodzą przesłanki negatywne, tj. wyłączające solidarną odpowiedzialność podatkową strony za zaległości podatkowe spółki.

Rozpatrując przesłankę uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości bądź, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, organ odwoławczy wskazał, że Strona do dnia

9 października 2020 r. nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości ani o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, co wynika z pisma z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego [...] w S. [...] Wydział Gospodarczy.

Organ odwoławczy wskazał, że skoro spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań w 2015 r., to ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie, winna być dokonana w świetle przepisów ustawy Prawo upadłościowe

i naprawcze. Do daty wymagalności zobowiązań należy bowiem odnosić moment właściwy do ewentualnego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Organ ustalił, że przesłanka obligująca zarząd do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiła już w czerwcu 2015 r. Najwcześniejsze nieuregulowane zobowiązania Spółka posiadała wobec Prezydenta Miasta S. z tytułu nieopłacenia opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania (termin płatności 28.08.2014 r., należność została zaspokojona dopiero w toku egzekucji 24.09.2015 r.) oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za maj 2015 r. (termin płatności 22.06.2015 r. - wskazany przez organ podatkowy 20.06.2015 r. przypadał w sobotę). Kolejnym nieuregulowanym zobowiązaniem była należność z tytułu składek ZUS za lipiec 2015 r. (termin płatności 17.08.2015 r.).

Zdaniem organu należało przyjąć, iż z upływem terminu płatności drugiego ze zobowiązań podatkowych Spółki, tj. zobowiązania za maj 2015 r. nastąpiło zaprzestanie płacenia długów. W konsekwencji Spółkę należało uznać za niewypłacalną w dacie powstania jej drugiej zaległości, tj. 23.06.2015 r. (np. wyrok NSA z 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2531/18; wyrok WSA w Gdańsku z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt

I SA/Gd 310/17).

W ocenie organu dla ustalenia odpowiedzialności członka zarządu - w kontekście oceny czasu, w którym należałoby zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości - nie ma znaczenia, w jakim terminie została wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. W szczególności bez znaczenia jest to, czy decyzja została wydana w czasie, w którym członek zarządu pełnił swoją funkcję, czy też dopiero po upływie trwania jego kadencji. Oceny tej należy dokonywać na chwilę, kiedy powstała zaległość podatkowa, a zatem w przypadku zobowiązania płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych trzeba mieć na względzie czas, w którym to zobowiązanie powstało z mocy prawa i kiedy upływał termin płatności tego podatku. Wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może uzasadniać fakt wydania i doręczenia decyzji określających zobowiązania podatkowe w czasie, kiedy D. R. nie był już członkiem zarządu.

Organ podkreślił, że problemy z płynnością finansową Spółki nie ustały w kolejnych okresach, o czym świadczy brak zapłaty zobowiązań publicznoprawnych (podatki

i składki ZUS) z terminami płatności przypadającymi w II połowie 2015 r., w 2016 r.

i 2017 r. oraz opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania (termin płatności

19 października 2015 r.). Wobec Spółki wystosowano zajęcia wierzytelności dochodzone w sądowych postępowaniach egzekucyjnych postępowaniach sądowych przez Komorników Sądowych na podstawie nakazów zapłaty wystawionych w latach 2017-2020.

Dodatkowo organ podatkowy ustalił, że "S." Spółka z o.o. zalega

z płatnością z tytułu czynszu najmu za marzec, kwiecień i maj 2017 r. na rzecz podmiotu [...] Sp. z o.o. Kwota zaległości wynosi [...] zł należności głównej. Sprawę egzekucyjną w tym zakresie prowadził Komornik Sądowy.

Organ podkreślił, że wykazanie w decyzji zobowiązań Spółki powstałych po rezygnacji Strony z funkcji członka zarządu było uzasadnione. W ocenie organu fakt, że Spółkę obciążały zaległości w kolejnych latach świadczyło, że jej trudności finansowe nie były przejściowe, lecz miały niewątpliwie charakter trwały. Zatem z upływem

14-dniowego terminu od daty powstania podstawy do ogłoszenia upadłości, a więc najpóźniej z dniem 6 lipca 2015 r., zarząd Spółki miał obowiązek zgłosić wniosek

o ogłoszenie upadłości spółki.

W ocenie organu dowody i argumenty przedstawione przez Stronę obrazujące kondycję finansową Spółki w latach 2015-2016 pozostawały bez wpływu na przedstawione wyżej ustalenia odnośnie niewypłacalności spółki. Ocena sytuacji finansowej i majątkowej spółki (oparta o księgi handlowe, bilanse, itp. dokumenty) jest niezbędna przy analizie drugiej przesłanki niewypłacalności, o której mowa w art. 11 ust. 2 z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. dla ustalenia, czy zobowiązania podmiotu przekraczają wartość majątku, jakim dysponuje. Okoliczności te nie są w żadnej mierze potrzebne do oceny, czy podmiot zaprzestał regulowania swoich zobowiązań - przesłanka z art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy.

Organ odwoławczy przyjął, że w momencie piastowania przez D. R. funkcji członka zarządu istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż Spółka posiadała w tym okresie wymagalne i nieuregulowane zobowiązania.

W ocenie organu odwoławczego Strona nie wskazała również istniejącego mienia spełniającego warunku realnego, dostępnego do natychmiastowego wyegzekwowania, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W celu uwolnienia się od odpowiedzialności w ocenie organu Strona powinna wykazać składniki mienia spółki, z których wierzyciel publicznoprawny faktycznie może się zaspokoić w znacznej części w czasie trwania postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności. Tego jednak D. R. nie uczynił, mimo że

o takiej możliwości był informowany w toku postępowań przed organami obu instancji.

W okolicznościach tej sprawy nie można mówić o braku winy D. R.

w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Przyjęcie funkcji członka zarządu zobowiązywało do dołożenia należytej staranności

w wykonywaniu, wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, obowiązków związanych z tą funkcją.

Organ odwoławczy ponadto w toku postępowania odwoławczego odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, gdyż w jego ocenie nie zachodziła konieczność badania okoliczności powstania zaległości spółki, stanu jej finansów na dzień rezygnacji Strony z pełnienia funkcji członka zarządu, czy okoliczności informowania Strony o zobowiązaniach spółki oraz czy spółka opłacała swoje zobowiązania.

W konsekwencji, organ stwierdził, że w czasie pełnienia przez stronę funkcji prezesa zarządu spółki wystąpiły okoliczności uzasadniające złożenie wniosku

o ogłoszenie upadłości spółki bądź wszczęcie postępowania układowego. Nadto,

w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek negatywnych określonych w art. 116 O.p., ponieważ strona nie wykazała, że otwarto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły bez jego winy. W toku postępowania, strona - pełniąc obowiązki członka zarządu spółki w czasie, kiedy powstały zobowiązania podatkowe - nie wskazała także mienia, z którego w wyniku prowadzonej egzekucji byłoby możliwe zaspokojenie

w znacznej części zaległych zobowiązań podatkowych spółki.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający, aby w sposób wyczerpujący ocenić, czy zaistniały zarówno przesłanki pozytywne, jak i negatywne określone w art. 116 O.p., warunkujące możliwość wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 123 w związku z art. 200 i art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że doszło do fikcji odebrania pisma zawiadamiającego o 7-dniowym terminie do wypowiedzenia się co zebranego materiału dowodowego. Operator pocztowy błędnie awizował przesyłkę pozostawiając zawiadomienie na drzwiach mieszkania zamiast

w skrzynce pocztowej, gdzie zwyczajowo pozostawiane są awiza. Mieszkanie strony znajduje się w budynku wielorodzinnym, a skrzynki pocztowe znajdują się zaraz przy wejściu do klatki schodowej. Ordynacja podatkowa i orzecznictwo wskazują, że aby doszło do fikcji doręczenia operator pocztowy - Poczta Polska musi ściśle stosować się do przepisów tej ustawy, w szczególności art. 150 § 2, tj. prawidłowo pozostawić awizo, w tym jeżeli jest wyznaczona skrzynka oddawcza, złożyć w niej zawiadomienie. Strona nie otrzymała awiza, nie mogła odebrać pisma i wypowiedzieć się co do zebranego materiału dowodowego. Nie doszło również do fikcji doręczenia postanowienia

o wszczęciu postępowania. Strona odebrała decyzję organu podatkowego I instancji,

a także pismo z 13 lipca 2021 r. informujące o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Z tego pisma wynikało, że prowadzone jest postępowanie w przedmiotowej sprawie i strona miała prawo zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego do 9 lipca 2021 r. Natomiast decyzja została wydana 14 lipca 2021 r. Wniesienie nowych materiałów oraz ewentualnie wskazanie majątku spółki nadającego się do egzekucji nie mogłoby spowodować ich uwzględnienia. Z tych względów strona nie mogła aktywnie uczestniczyć w postępowaniu nie ze swojej winy. Decyzje organu odwoławczego, jak i organu I instancji powinny być uchylone w całości

i przynajmniej sprawa zwrócona do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie postępowanie winno być uchylone;

2) art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej w wyniku nieprzeprowadzenia wniosków

złożonych w ramach odwołania przez podatnika, tj.

- uzyskanie informacji o formie zawiadomienia co do niezapłaconych mandatów (kar) od Prezydenta Miasta S. o formie zawiadomienia o wystawionych mandatach (karach),

- wystąpienie do biura rachunkowego Centrum Obsługi Biznesu Spółka z o.o.

z siedzibą w S. o wydanie ksiąg rachunkowych, ewentualnie

o przedstawienie stanu finansów na dzień mojej rezygnacji- przedstawienie bilansów,

- wystąpienie do [...] Banku w Z. o przedstawienie wyciągów bankowych za okres od 28 sierpnia 2014 r. czy spółka opłacała swoje zobowiązania i w jakiej kwocie.

- przesłuchania świadków: M. D. i M. K.

- wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział S. o podanie

z jakiego tytułu powstały zaległości – kiedy i czy w wyniku złożonych korekt czy decyzji.

Ponadto Strona zarzuciła, że nie mogła aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organem I instancji i nie mogła udowodnić, że nie była w stanie złożyć ewentualnie wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ jej stan wiedzy co do możliwych zaległości podatkowych był inny niż jest teraz - zaległości te wynikają z decyzji organu

I instancji w zakresie odpowiedzialności płatnika (spółki) z tytułu niepobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Stronie znane jest stanowisko sądów administracyjnych, które nakazuje uwzględnienie przy ocenie formalnej zaległości

w terminie ich ustawowego powstania. Jednak skarżący chciałby udowodnić, że jako były członek zarządu był w stanie wiedzy, że spółka nie podlega pod upadłość,

a zaległości podatkowe powstały nie z jego winy oraz że podjął wszelkie niezbędne czynności, aby zapobiec powstaniu tych zaległości. Działania strony wypełniają zapis art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu,

3) art. 229 w związku z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez fakt, że organ odwoławczy przy uwzględnieniu nowych materiałów dowodowych (w tym wydruku

z ksiąg spółki i bilansu na 31.12.2016 r.) musi mieć na uwadze orzecznictwo NSA wskazujące, że podatnik "ma prawo do tego, aby jego sprawę rozstrzygnięto w pełni dwa razy, aby dwa razy organy rozważyły materiał dowodowy i go oceniły w świetle przepisów prawa. Tak rozumiane dwuinstancyjne postępowanie nie powinno być "skracane" w ten sposób, że organ odwoławczy rozpatrzy sprawę, pomimo tego że organ pierwszej instancji nie dysponował w sposób prawny większością dowodów stanowiących podstawę ustaleń faktycznych" (wyrok NSA z 3 października 2018 r.

II FSK 2785/16). W innym wyroku Sąd stwierdził, że "organ odwoławczy obowiązany jest do rozpatrzenia sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, a ewentualnych braków nie można uzupełnić w trybie art. 229 z przyczyn leżących po stronie organu I instancji".

Zdaniem Skarżącego takim elementem jest niezbadanie ksiąg rachunkowych spółki za lata 2015-2016, które strona dostarczyła nie ze swojej winy dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Z ksiąg tych wynika, jaki był stan finansowy spółki do czasu rezygnacji strony z funkcji członka zarządu. Organ odwoławczy powinien był uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia;

4) art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej w związku z art. 11 ustawy Prawo upadłościowe poprzez błędne przyjęcie daty, w której członkowie zarządu mieli obowiązek zgłoszenia najpóźniej wniosku o upadłość w dniu 5.07.2015 r.;

5) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że członek zarządu z winy umyślnej bądź nieumyślnej nie złożył wniosku o upadłość w terminie nie przyjmując, że zaległość spółki ma charakter odpowiedzialności solidarnej jako płatnik, a sprawy wyliczenia wysokości pobranych zaliczek zostały przekazane profesjonalnemu podmiotowi jakim jest biuro rachunkowe Centrum Obsługi Biznesu Spółka z o.o. i jego pracownicy oraz co do ustaleń w zakresie kapitału zakładowego spółki, kapitałów własnych, opóźnień w dokonywaniu płatności zobowiązań oraz trwałego zaprzestania przez spółkę spłacania swoich zobowiązań w rozumieniu ustawy Prawo upadłościowe w stanie prawnym do 31.12.2015 r.

Uzasadniając skargę skarżący powtórzył argumentację z postępowania odwoławczego wskazującą na brak podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w okresie sprawowania przez niego funkcji członka zarządu oraz brak winy w niezłożeniu takiego wniosku.

Skarżący ponadto postawił również zarzuty co do ustalenia w stanie faktycznym. Jego zdaniem z akt sprawy wynika, iż jedynymi zobowiązanymi nie opłaconymi przez spółkę do końca jego kadencji jako członka zarządu były:

a) składki ZUS w wyniku wydania decyzji za okres od maja 2015 r., która to decyzja została wydana po orzeczeniu Sądu Pracy w sprawie pracownika Pani B. ,

b) odpowiedzialność solidarna płatnika w wyniku wydanej decyzji tutejszego urzędu skarbowego w zakresie odpowiedzialności solidarnej spółki, która to decyzja uprawomocniła się dopiero w marcu 2020 r.

Ponadto Strona przedstawiła bilans na koniec 2015 i 2016 r. z którego wynika, iż spółka posiadała majątek większy od zobowiązań do podmiotów niepowiązanych. Wynika z niego, iż spółka oczywiście uzyskała w latach 2014, 2015 i 2016 skumulowaną stratę [...] zł jednakże strata ta nie przewyższała kapitału zakładowego spółki wynoszącego [...] zł Tym samym stwierdzenie organu podatkowego, iż majątek był niższy od zobowiązań jest błędny. Ponadto wspólnicy spółki dokonali dopłat do kapitału w wysokości [...] zł oraz pożyczek przyporządkowanych od udziałowców w łącznej kwocie [...] zł w tym pożyczki D. R. wynoszą na koniec 2016 [...] zł. Ponadto D. R. udzielił poręczenia kredytów spółce na kwotę [...] zł w postaci zabezpieczenia na lokacie utworzonej w S. w Z.

Przytaczając przepisy prawa upadłościowego (obowiązujące do 31.12.2015 r.) oraz orzeczenia, w szczególności SN, odnoszące się do pojęcia niewypłacalności Skarżący zauważa, że brak zapłaty dwóch mandatów w wysokości [...] zł wraz z kosztami egzekucyjnymi nie stanowi podstawy do złożenia wniosku o upadłość. Ponadto zaległości podatkowe i wobec ZUS, które były przynajmniej w 75% opłacane na bieżąco, nie dają podstaw do złożenia takiego wniosku.

W ocenie Skarżącego na podstawie posiadanej przez niego wiedzy - jako członka zarządu - Spółka nie zalegała z podatkami. Sprawy w zakresie podatku dochodowego D. R. powierzył profesjonalnej firmie. W tej sytuacji nie można przypisać Skarżącemu nawet nieumyślnej winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. Nie posiadał bowiem on wiedzy o zobowiązaniach Spółki. Ponadto wysokość tych zaległości

w stosunku do całości zobowiązań spłaconych w latach 2015-2016 jest poniżej 1%. Zdaniem Skarżącego, dopełnił on wszystkich wymaganych prawem i przyjętych ogólnie zasad ostrożnościowych co do zarządzania Spółką.

Zaległości podatkowe, na które powołał się organ podatkowy, a powstałe przed 1.02.2017 r., wynoszą ok. [...] zł (lata 2015 i 2016). Z wydrukowanych ksiąg rachunkowych wynika, że w 2016 r. za pośrednictwem banku Spółka opłaciła zobowiązania w kwocie przynajmniej [...] zł. Kwota zaległości podatkowych wskazana w decyzjach wydanych po 1.02.2017 r. stanowi 0,59% zobowiązań zapłaconych przez Spółkę. Trudno, w ocenie Skarżącego mówić w tej sytuacji, że Spółka trwale zaprzestała spłacać swoje zobowiązania.

Skarżący ponadto wskazał, że na stronach 6-7 decyzji organ podatkowy wskazał zobowiązania Spółki, które powstały już po jego rezygnacji i nie jest dla niego wiadome, w jakim celu dowodowym zostały one powołane.

W ocenie Skarżącego, sytuacja majątkowa Spółki w czasie pełnienia przez niego funkcji w zarządzie była dobra. Spółka spłacała na bieżąco swoje zobowiązania, a jej majątek przewyższał zobowiązania wobec osób trzecich. Powodem utraty płynności był spór pomiędzy Spółką a jej byłymi wspólnikami (jednocześnie wspólnikami spółki [...]) o prawo do wynajmowania pomieszczeń w budynkach położonych w miejscowości Ż.. Zablokowanie od czerwca do grudnia 2017 r. możliwości produkcji było bezpośrednim powodem upadku firmy.

Zdaniem Skarżącego wykazane dowody dają podstawę do zwolnienia go

z odpowiedzialności za zaległości Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Przewodnicząca I Wydziału

w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem

z 4 lutego 2022 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.) informowała strony postępowania o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących

i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym poinformowano strony o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego na dzień 9 marca 2022 r., jak też o możliwości wypowiedzenia

się na piśmie w ww. sprawie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1

lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak przedstawionej kognicji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w sprawie było zagadnienie, czy istniały podstawy faktyczne

i prawne orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki

w okresie, którego dotyczą jej zaległości podatkowe.

Zdaniem organów podatkowych, zaszły podstawy do orzeczenia tej odpowiedzialności w oparciu o przesłanki zawarte w art. 116 § 1 i 2 O.p., bowiem

w okresie, w którym upływał termin płatności wymienionych należności, Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Stwierdzono także bezskuteczność prowadzonej

z majątku tej spółki egzekucji. Ponadto, nie złożono we właściwym czasie wniosku

o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego, a Skarżący nie wykazał okoliczności, że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał także realnego mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Skarżący natomiast wskazał na brak podstaw do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, gdyż sytuacja majątkowa spółki

w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez niego była dobra i nie było podstaw do złożenia wniosku o upadłość.

W zaistniałym sporze rację należało przyznać organowi.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółek

z ograniczoną odpowiedzialnością określa, m.in. art. 116 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się

w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Orzekając

o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się

w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone.

W niniejszej sprawie nie jest okolicznością sporną, że Skarżący do dnia 31 stycznia 2017 r. pełnił w spółce "S." funkcję prezesa zarządu. Zaległości podatkowe dotyczyły zaś podatku dochodowego za grudzień 2015 r. oraz okres od lutego do grudnia 2016 r., gdzie terminy płatności zobowiązań upływały odpowiednio: 20.01.2016 r., 21.03.2016 r., 20.04.2016 r, 20.05.2016 r., 20.06.2016 r., 20.07.2016 r., 22.08.2016 r., 20.09.2016 r., 20.10.2016 r, 21.11.2016 r., 20.12.2016 r, 20.01.2017 r.. Skoro zatem termin płatności wskazanych zobowiązań upływał w czasie pełnienia przez Skarżącego, obowiązków prezesa zarządu, a podatki we właściwej wysokości nie zostały zapłacone (i przekształciły się w zaległość podatkową), to został spełniony pierwszy warunek określony w art. 116 § 2 O.p.

W tym miejscu wyjaśnić trzeba, iż bez wpływu na ocenę sprawy pozostaje argumentacja Skarżącego, że według jego stanu wiedzy zaległości podatkowe powstały po jego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu.

Skarżący jako członek zarządu spółki miał obowiązek stałego monitorowania sytuacji finansowej spółki i reagowania na zaistniałą sytuację, czego w niniejszej sprawie zaniechał.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały także prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia drugiej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jaką jest bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Jak bowiem wynika z poczynionych w sprawie ustaleń, organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości podatkowych. Ustalono, że spółka pod wskazanym adresem siedziby nie prowadzi działalności i nie posiada żadnego majątku. Podejmowane próby ustalenia i zajęcia wierzytelności nie powiodły się.

Uwzględniając powyższe okoliczności uznać należy, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku spółki, przy tym w trakcie prowadzonej egzekucji nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych. Pomimo podjętych działań, egzekucja prowadzona do majątku Spółki okazała się bezskuteczna, co w konsekwencji znalazło wyraz w wydanym przez organ egzekucyjny, postanowieniu z dnia 29 czerwca 2021 r., o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec majątku spółki. W tym stanie rzeczy, prawidłowe było stanowisko organów, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna.

Zdaniem Sądu, zasadnie również stwierdziły organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie, że nie zachodziły kolejne przesłanki wynikające z art. 116 § 1 pkt 1 lit.a i b O.p., wyłączające odpowiedzialność Skarżącego. Ocena przesłanki, czy członek zarządu wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Dotyczą one zatem sytuacji finansowej spółki, która winna podlegać ocenie przez pryzmat przepisów art. 10, art. 11 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015 r., poz.233 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym do końca 2016 r.),dalej: "p.u.n". Uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości spółki może nastąpić bowiem, gdy wykaże on należytą staranność w działaniach zmierzających do wystąpienia o wszczęcie postępowania upadłościowego (układowego). Jednakże w świetle art. 116 § 1 pkt 1 O.p., jeżeli członek zarządu spółki kapitałowej podnosi w toku postępowania, że po jego stronie nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to obowiązkiem organu podatkowego, a w ślad za tym Sądu, powinno być zweryfikowanie tej okoliczności. Innymi słowy, prawidłowa wykładnia przesłanek egzoneracyjnych ustanowionych w art. 116 § 1 O.p. wskazuje, że w przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, a jeżeli tak – to kiedy. Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W myśl art. 21 ust. 1 i 2 p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna (...) obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

W wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3737/14 NSA zaprezentował następujący pogląd: "Istotne - z punktu widzenia powołanych wyżej przesłanek ekskulpacyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. - jest pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Na gruncie prawa podatkowego brak regulacji w tym zakresie. (...) Właściwy czas na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w którym złożenie wniosku zapewnia wszystkim wierzycielom możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia

z majątku spółki. Każdy zatem z członków zarządu powinien zadbać z należytą starannością o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której tylko niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych." Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.

Trafnie zatem organ uznał, że w czasie piastowania funkcji członka zarządu (prezesa spółki) przez skarżącego (okres do dnia 1 lutego 2017 r.) zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż spółka posiadała w tym okresie wymagalne i nieuregulowane zobowiązania podatkowe oraz zobowiązania publicznoprawne. Wbrew twierdzeniu skarżącego o dobrej kondycji finansowej spółki przy jednoczesnym niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań, następuje niewypłacalność i obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Słusznie organ uznał, że przesłanka obligująca zarząd do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiła już w czerwcu 2015 r. Najwcześniejsze nieuregulowane zobowiązania Spółka posiadała wobec Prezydenta Miasta S. z tytułu nieopłacenia opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania (termin płatności 28.08.2014 r., należność została zaspokojona dopiero w toku egzekucji 24.09.2015 r.) oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za maj 2015 r. (termin płatności 22.06.2015 r. - wskazany przez organ podatkowy 20.06.2015 r. przypadał w sobotę). Kolejnym nieuregulowanym zobowiązaniem była należność

z tytułu składek ZUS za lipiec 2015 r. (termin płatności 17.08.2015 r.). Prawidłowo zatem uznano, iż z upływem terminu płatności drugiego ze zobowiązań podatkowych Spółki, tj. zobowiązania za maj 2015 r. nastąpiło zaprzestanie płacenia długów.

W konsekwencji Spółkę należało uznać za niewypłacalną w dacie powstania jej drugiej zaległości, tj. 23.06.2015 r.. Zatem prezes zarządu spółki, powinien złożyć wniosek

o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia 23 czerwca 2015 r. Każdy bowiem kto nie płaci drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalnym, począwszy od dnia następnego od daty wymagalności.

Skarżący takiego wniosku nie złożył.

Sąd ponadto zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż wykazanie

w decyzji zobowiązań Spółki powstałych po rezygnacji z funkcji członka zarządu było uzasadnione. Fakt, że Spółkę obciążały zaległości w kolejnych latach potwierdzał stanowisko organu podatkowego, że jej trudności finansowe nie były przejściowe, lecz miały niewątpliwie charakter trwały.

Oceniając niniejszą sprawę należy mieć także na uwadze, że w judykaturze przyjmuje się, iż winy członka zarządu zasadniczo nie wyłącza brak wiedzy członka zarządu na temat kondycji finansowej firmy oraz wysokości należnego z mocy prawa podatku. Zgodnie bowiem z art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej: "k.s.h."), każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, czyli jest zobligowany do bieżącego śledzenia sytuacji spółki, tak aby w przypadku wystąpienia trudności finansowych i zagrożenia upadłością mógł podjąć stosowne kroki. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów. Zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h., zarząd prowadzi sprawy spółki

i reprezentuje spółkę. Bez zgody i wiedzy danej osoby nie można przecież jej powołać do zarządu spółki. Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu (przyjmując wybór do wiadomości i zgadzając się na niego) osoba ta nabywa prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 k.s.h.). Brak dostatecznego zainteresowania sprawami spółki - również w zakresie rzetelnego rozliczania się z budżetem państwa

z tytułu podatków - skutkujący niedeklarowaniem i nieznajomością wysokości należnych zobowiązań podatkowych spółki, stanowi zawinione zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków (por. wyrok NSA z 22 listopada 2006 r. I FSK 189/2006; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1600/16).

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi sprowadzają się do negacji stanowiska organu.

Analizując ostatnią przesłankę egzoneracyjną, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący w toku postępowania nie wskazał konkretnych składników majątkowych majątku spółki, pozwalających na zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Podkreślić należy, że okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest wskazanie jakiegokolwiek majątku, lecz takiego, który faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych spółki, a więc taki, który istnieje

w czasie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i nadaje się do egzekucji. Skarżący takiego majątku nie wykazał.

Reasumując, zdaniem Sądu, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty uzasadniają stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji w sposób prawidłowy zbadały przesłanki pozwalające na - zgodne z art. 116 O.p. - orzeczenie

o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za przedmiotowe zaległości podatkowe. Prawidłowo wskazano, że zaległości podatkowe powstały

w czasie, gdy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki oraz wykazano bezskuteczność egzekucji wobec majątku spółki. Ponadto, w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające skarżącego od tej odpowiedzialności określone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z O.p., w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191) i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1).

Żądania Skarżącego co do przesłuchania w charakterze świadka M. D. i M. K. a także przeprowadzenia innych dowodów są niezasadne. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 5 października 2021 r., znak: 3201-IEW.4121.4.2021.2. słusznie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, gdyż nie zachodziła konieczność badania okoliczności powstania zaległości spółki, stanu jej finansów na dzień rezygnacji Skarżącego z pełnienia funkcji członka zarządu, a także okoliczności informowania Skarżącego o zobowiązaniach spółki oraz czy spółka opłacała swoje zobowiązania.

Organ prawidłowo wyjaśnił, że z dowodów zebranych w sprawie wynika, że stan niewypłacalności spółki, o którym mowa w art. 10 ustawy Prawo upadłościowe

i naprawcze, powstał z przyczyny wskazanej w art. 11 ust. 1 tej ustawy, jaką jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań. Ta przesłanka upadłości nie wymagała analizy sytuacji finansowej spółki. Badanie ksiąg rachunkowych, bądź też stanu finansów spółki na dzień rezygnacji Skarżącego z funkcji prezesa zarządu na podstawie jej bilansów w żaden sposób nie może wpłynąć na ocenę, czy zaistniała przesłanka niewypłacalności, o której mowa w art. 11 ust. 1, czy też nie. Dokumenty te pozostają bez znaczenia dla ustalenia właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie

upadłości w niniejszej sprawie. W art. 11 ust. 1 ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem polegającym na zaprzestaniu płacenia długów, co niewątpliwie w rozpatrywanej sprawie miało miejsce.

Sąd podziela również stanowisko organu w odniesieniu do kwestii nieprawidłowego zawiadomienia Strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie materiału. Słusznie bowiem zauważył organ, iż zawiadomienie z dnia 15 czerwca 2021 r. zostało doręczone w trybie art. 150 O.p.. Wszystkie okoliczności w sprawie wyczerpują dyspozycję ww. przepisu.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. W konsekwencji – z przyczyn podanych wyżej - nie doszło także do naruszenia art. 116 § 1 O.p.

Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 329), skargę oddalił.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.