Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 254/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 254/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Beata Cieloch (spr), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008r., sprawy ze skarg S. S., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2001r, - s k a r g i o d d a l a -


UZASADNIENIE

Dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Urzędu Skarbowej, określił skarżącemu S. S. decyzjami nr:

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r. w kwocie 345 065 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 r. w kwocie 397 994 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001 r. w kwocie 143 105 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2001 r. w kwocie 182 739 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2001 r. w kwocie 32 908 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2001 r. w kwocie 32 354 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2001 r. w kwocie 29 233 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2001 r. w kwocie 23 643 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2001 r. w kwocie 29 861 zł,

- [...], zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2001 r. w kwocie 1 177 zł,

Powyższe decyzje, zostały wydane w następstwie ustaleń poczynionych w toku kontroli skarbowej, w wyniku której stwierdzono , że skarżący S.S. zaniżał zobowiązanie podatkowe na skutek nieprawidłowo ustalonej przez niego kwoty podatku VAT naliczonego, obciążającej podatek należny. Wskazano, iż firma skarżącego S. S. F.H.U. "P" w miesiącach objętych postępowaniem kontrolnym, dokonywała transakcji zakupu komponentów paliwowych od firmy "B" sp z o.o., które to następnie odsprzedawała firmie "A" Sp. z o.o. Następnie od spółki "A" sp. z o.o. skarżący kupował gotowe paliwo, odsprzedawane następnie różnym odbiorcom. Faktury na zakup komponentów wystawione przez firmę "B" sp. z o.o. faktycznie nie potwierdzały tego zakupu, a rzeczywistym przedmiotem transakcji pomiędzy firmą "B" sp z o.o. a firmą "P", było gotowe paliwo, w ilości w jakiej firma skarżącego dokonywała w poszczególnych miesiącach sprzedaży tych paliw na rzecz swoich odbiorców. Ustalono, iż transakcje sprzedaży komponentów na rzecz firmy "A" sp. z o.o. oraz zakup paliwa od tej firmy w okresie objętym kontrolą, w ogóle nie miały miejsca. Firma skarżącego dokonując obrotu paliwami oraz komponentami nie posiadała własnych zbiorników na produkty ropopochodne, środków transportu do ich przewożenia, ani też nie ponosiła kosztów tego transportu, nie zatrudniała również pracowników fizycznych do obsługi przyjęć i wydań tych produktów. Firma skarżącego korzystała ze zbiorników na paliwa płynne należących do spółki "B" znajdujących się w J. Procedura wystawiania faktur VAT przez skarżącego S. S. wyglądała w ten sposób że, po uzyskaniu informacji od spółki "B", że spółka "A" odbierała komponenty, a skarżący wystawiał fakturę sprzedaży komponentów na jej rzecz. Skarżący nie przechowywał dowodów magazynowych, w bazie w J. nie były także wystawiane dowody magazynowe przyjęć i wydań produktów firmie skarżącego P.H.U. P.

Prezes zarządu spółki "A" sp. z o.o. przesłuchiwany w toku postępowania stwierdził, że nie zna S. S. i nigdy nie podejmował żadnych działań zmierzających do nawiązania kontaktów gospodarczych z jego firmą, a faktury z których wynika, że ich wystawcą jest spółka "A" sp. z o.o. nie były wystawiane oraz drukowane w tej firmie. Podał również, że nie dokonywał sprzedaży paliw na rzecz firmy skarżącego i w żaden sposób nie uczestniczył w transakcjach opisanych w kwestionowanych fakturach.

Od powyższych decyzji, pismami z dnia [...] października 2006 r., skarżący złożył odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej, w których wniósł o ich uchylenie i umorzenie postępowania w sprawach , zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1 i 2, art. 2 ust 1 , art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a, ust. 4 pkt 2 i ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Min. Fin z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Skarżący zarzucił, że zaskarżone decyzje zostały wydane mimo braku dowodów wskazujących na nieprawidłowe działania gospodarcze jego firmy.

W konsekwencji powyższego, dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, wydał decyzje nr: [...], w których utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

W uzasadnieniach, odpierając zarzuty skarżącego, organ drugiej instancji w pełni podtrzymał stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji. Wskazano, że organ pierwszej instancji stwarzał skarżącemu pełną możliwość uczestniczenia w każdym etapie postępowania, w ramach czynności które mógł wykonywać we własnym zakresie, informując jednocześnie o wszystkich poczynionych ustaleniach. Ponadto stwierdzono, że organ pierwszej instancji wyjaśnił, wnikliwie przeanalizował i wyczerpująco rozpatrzył wszystkie okoliczności mające wpływ na załatwienie sprawy, zarówno pod względem faktycznym oraz prawnym. W ocenie organu odwoławczego w prowadzonym postępowaniu nie naruszono przepisów prawa poprzez błędną interpretację stanu faktycznego, czy też przepisów prawa.

Na powyższe decyzje zostały złożone skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których skarżący zakwestionował ustalenia organów podatkowych, wnosząc o uchylenie decyzji w całości.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Ponadto organ odwoławczy dodał, iż na potwierdzenie zajętego stanowiska wskazują fakty dotyczące spółki "B" sp. z o.o., która w okresie objętym kontrolą figurowała w ewidencji Urzędu Skarbowego w zakresie podatku akcyzowego, jednakże od stycznia 2001 r. do listopada 2001 r. nie dokonywała wpłat z tytułu podatku akcyzowego, pomimo tego, że – jak wykazało postępowanie podatkowe – w bazie było produkowane paliwo. Zdaniem organu II instancji firma skarżącego nie dokonywała zakupu komponentów paliwowych od firmy "B" sp. z o.o., a wystawione przez tę spółkę na rzecz firmy skarżącego faktury, w których wykazana została sprzedaż komponentów paliwowych, w rzeczywistości nie dokumentowały transakcji tym towarem, natomiast spółka "B" sp. z o.o. faktycznie sprzedawała skarżącemu paliwa. Wymieniona spółka, przy udziale różnych założonych w tym celu firm, dokonywała na ich rzecz sprzedaży paliwa, fakturując je jako dostawę komponentów, a następnie z tych firm sprzedawane było już gotowe paliwo. W ten sposób spółka "B" sp.zo.o. nie płaciła podatku akcyzowego. Organ podatkowy podkreślił również liczne nieścisłości wynikające z analizy rachunku bankowego firmy skarżącego.

W piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] października 2007 r., pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący regulował należności z tytułu dostaw paliwa, natomiast to u dostawców paliw stwierdzono brak kopii faktur VAT i dowodów zapłaty, stąd skarżący ponosi odpowiedzialności za braki w dokumentacji sprzedawców paliwa, co nie powinno mieć miejsca.

W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, twierdząc, że faktury na zakup komponentu wystawione przez firmę "B" sp. z o.o. faktycznie nie potwierdzały tego zakupu, a rzeczywistym przedmiotem transakcji było gotowe paliwo w ilości w jakiej firma skarżącego dokonywana w poszczególnych miesiącach sprzedaży tych paliw na rzecz swoich odbiorców. Zdaniem organu podatkowego transakcje sprzedaży komponentu na rzecz firm "A" sp z o.o. oraz "V" sp. z o.o. i zakupu paliwa od tych firm w rzeczywistości nie miały miejsca. Ponadto organ dodał, że orzecznictwo przywołane w w/w piśmie skarżącego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie , albowiem nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2008 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił zarzuty wskazując, że skarżący nie uczestniczył w procederze przestępczym spółki "B" sp.z o.o. , a zatem nie może ponosić sankcji podatkowych z tytułu podatku VAT za czynności, na które nie miał wpływu. W piśmie tym pełnomocnik skarżącego powołał się na VI Dyrektywę Rady Europejskiej 77/388 z dnia 17.05.1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 145, s.1 - zwana dalej VI Dyrektywą) oraz wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. C 255/02

Powyższe skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Kr 254/07 do I SA/Kr 263/07. Postanowieniem, wydanym na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach od I SA/Kr 254/07 do I SA/Kr 263/07 i prowadzić je pod wspólną sygnaturą I SA/Kr 254/07.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w zaskarżonych sprawach była kwestia należytej oceny zebranego materiału dowodowego przez organy podatkowe oraz wykazania, że zakwestionowane faktury nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na to, że stwierdzają czynności, które nie zostały faktycznie wykonane.

Odnosząc się do zarzutów skarg, stwierdzić należy, że są one bezzasadne i w rzeczywistości skupiają się na polemice z oceną materiału dowodowego zebranego w sprawie, tak aby ukryć brak argumentacji merytorycznej, która wykazałaby, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 2 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), a także § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.). Podkreślić należy, że skarżący wymienił w skargach poszczególne fakty ustalone w toku postępowania podatkowego, przy czym żadnego z nich nie zakwestionował, a jedynie podważył prawidłowość oceny tych zdarzeń dokonaną przez organy podatkowe.

W ocenie Sądu organy podatkowe podjęły wszelkie, konieczne czynności wyjaśniające i dokonały ustaleń faktycznych w oparciu o dowody zebrane w sprawach ,istotne dla rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący i wnikliwy. Zaznaczyć należy, że ze względu na skalę procederu, materiał dowodowy był obszerny i wielowątkowy, jednakże ostatecznie tworzy on spójną całość. Jednocześnie zdaniem Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony w sposób dowolny, z pogwałceniem zasady swobodnej oceny.

Odnosząc się do zarzutu przedstawionego w pismach pełnomocnika skarżącego z dnia [...] października 2007 r. oraz z dnia [...] lutego 2008 r., jakoby skarżący ponosił sankcje podatkowe z tytułu podatku VAT za czynności, na które nie miał wpływu Sąd uznał, że zarzut ten nie jest zasadny. W rozpoznawanej sprawie odpowiedzialność skarżącego S. S. została ustalona na podstawie licznych faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wzięto bowiem pod uwagę nie tylko braki w dokumentacji u kontrahentów skarżącego ,ale zeznania świadków przesłuchanych w toku postępowania oraz analizę zebranej dokumentacji.

Cały zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy zdaniem Sądu wykazał, że czynności dokumentowane kwestionowanymi fakturami nie miały nigdy miejsca. Nie sposób podzielić podglądu pełnomocnika skarżącego, jakoby skarżący nie miał wpływu na zaistniały stan rzeczy. Z zeznań skarżącego wynika, że znaczny zakres jego działalności wykonywany był na polecenie lub po konsultacjach ze spółką "B" sp.zo.o. W siedzibie firmy "B" skarżący S. S. zostawiał pisma dotyczące rozliczeń przez potrącenie, dowody KP i gotówkę dla spółki "A" sp. z o.o. Także przelewy pieniężne na rzecz spółki "A" sp. z o.o. skarżący dokonywał na polecenie "B" sp. z o.o. Dodatkowo ceny sprzedawanych produktów skarżący ustalał w porozumieniu ze spółką "B". Fakty te jednoznacznie wskazują, że skarżący znał istniejący stan rzeczy, a zakres jego samodzielności w prowadzeniu działalności gospodarczej był znikomy.

Powołana w pismach skarżącego z dnia [...] lutego 2008 r. VI Dyrektywa Rady Europejskiej w art. 17 ust. 2 stanowi, że "o ile towary i usługi są używane do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony do odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić (...)". Prawo skarżącego do odliczenia zostało uzależnione od stwierdzenia przez organy podatkowe, czy jej kontrahent faktycznie wykonał czynności podlegające opodatkowaniu. W niniejszych sprawach organy podatkowe wykazały, że transakcje objęte zakwestionowanymi fakturami dokumentowały zdarzenia gospodarcze ,które w rzeczywistości nie miały miejsca , a więc przepisy VI Dyrektywy nie miały zastosowania.

Sąd uznał, że zebrany w sprawach materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż faktury na zakup komponentu wystawione przez firmę "B" sp. z o.o. faktycznie nie potwierdzały tego zakupu, a rzeczywistym przedmiotem transakcji było gotowe paliwo w ilości w jakiej firma skarżącego dokonywana w poszczególnych miesiącach sprzedaży tych paliw na rzecz swoich odbiorców. Natomiast transakcje sprzedaży przez firmę skarżącego "P" komponentu na rzecz firm "A" sp z o.o. oraz "V" sp. z o.o. i zakupu paliwa od tych firm w rzeczywistości nie miały miejsca. Tym samym kwestionowane faktury były fakturami fikcyjnymi.

Podatek od towarów i usług jest podatkiem, którego zasadniczą cechą konstrukcyjną jest ustanowione w art.19 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym , prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Kwotę podatku naliczonego , o którą podatnik ma prawo obniżyć ciążący na nim podatek należny , stanowi w myśl art.19 ust.2 – suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Stanowi ona zatem obiektywną wielkość matematyczną (por. I SA /Wr 576/98). Zgodnie z & 50 ust.4 pkt. 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 109,poz.1245 ze zm) w przypadku, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały wykonane, faktury te (...) nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 7.03.2002r. III RN31/01 ,wyrok z 14.02.2006r . I FSK 530/05 , wyrok z 4.01.2006r. NSA I FSK 372/05) jak i wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyrok WSA III SA/Wa 1695/05), faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Przepis art. 19 ustawy z 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego z niej zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów świadczących o tym, że stwierdzone fakturą czynności były rzeczywiście dokonane. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże takie domniemanie. Organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług, co sprowadza się do kontrolowania, czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło między stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej.

Wykorzystanie prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) do uzyskania korzyści z budżetu państwa (możliwości obniżenia czy zwrotu podatku) w efekcie czynności, które jedynie z pozoru stanowiły nabycie towarów, prowadzi do sprzeczności z celem tego przepisu. Tak więc faktury fikcyjne winny być wyeliminowane z rozliczenia podatku od towarów i usług, gdyż nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

W konsekwencji zdaniem Sądu organy podatkowe były uprawnione do uznania, iż skarżący S. S. nie był uprawniony do dokonania rozliczenia podatku VAT z faktur wystawianych przez "B" sp. z o.o. i "A" sp. z o.o., za miesiące od stycznia do października 2001 r., z uwagi na to, że transakcje uwzględnione w zakwestionowanych fakturach nigdy nie miały miejsca.

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na w/w. zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skarga opiera się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym – stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy w/w sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111§2, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, a strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia.

Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku uznając ,iż nie zaszły podstawy do uwzględnienia skarg.