Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 346/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 (1), art. 235 (2)
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 5 pkt 4a
journal: Dz.U. 2015 poz 1412
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w [...] na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 22 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 listopada 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1412) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził u T. C. chorobę zawodową, której pełna nazwa, zgodnie z poz.17/2 wykazu chorób zawodowych - załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz.1367) brzmi – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: międzybłoniak opłucnej.

Decyzja wydana została w oparciu o orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] nr [...] z dnia 5 lutego 2015 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz po przeprowadzeniu przez organ postępowania mającego na celu ustalenie oceny narażenia zawodowego występującego w środowisku pracy T. C.

W oparciu o zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym dokumenty, ustalono, że T. C. pracował w latach 1966-1967 w Przedsiębiorstwie A. [...] na stanowisku ślusarza; w latach 1967-1977 w Stoczni A, na stanowisku montera ślusarskiego wyposażenia remontowego; od 1977r. do 1978 r. w firmie P. SA w [...] na stanowisku betoniarza, od lutego do czerwca 1978 r. – w [...] Zakładach Produkcji w [...] jako ślusarz oraz w latach 1978-2009 w [...] Stoczni B na stanowiskach: montera ślusarskiego wyposażenia, samodzielnego instruktora praktycznej nauki zawodu, spawacza elektrycznego, malarza konserwatora okrętowego i piaskarza.

Organ wskazał, że z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że T. C. z wysokim prawdopodobieństwem był narażony na czynnik rakotwórczy – azbest, podczas pracy na stanowisku montera ślusarskiego wyposażenia okrętowego w Stoczni A oraz w Stoczni B. W Stoczni A pracował bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie ekip, które pracowały w narażeniu na azbest (monterzy ślusarskiego wyposażenia okrętowego stosowali, m.in. płyty "Marynite" zawierające azbest). W Stoczni B stosowano zaś od lat 90-tych płyty cementowo-azbestowe. W odniesieniu do pozostałych miejsc pracy (tj. w Przedsiębiorstwie A. S.A. w [...] oraz w Zakładach Produkcji [...] organ wskazał na brak informacji o narażeniu na czynniki rakotwórcze.

Biorąc pod uwagę rodzaj wykonywanych prac i możliwości narażenia zawodowego potwierdzonego w karcie oceny organ ustalił związek przyczynowy między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową. W uzasadnieniu wskazano, że z udzielonego lekarzowi orzecznikowi wywiadu wynika, że od 2010 r. u T. C. występowały stany gorączkowe, złe samopoczucie i bóle w klatce piersiowej. Po przeprowadzeniu szeregu badań i poddaniu chorego leczeniu, rozpoznano u chorego międzybłoniaka opłucnej, to jest chorobę wymienioną w pkt. 17/2 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Ponieważ T. C. podczas pracy w Stoczni A i w Stoczni B był narażony na pyły azbestu podczas wykonywanej pracy, w ocenie organu pierwszej instancji należało uznać z wysokim prawdopodobieństwem, że narażenie T. C. na czynnik rakotwórczy w środowisku pracy – azbest, którego narządem krytycznym jest układ oddechowy oraz rozpoznanie u wymienionego nowotworu charakterystycznego dla ekspozycji na ten czynnik, przemawia za etiologią zawodową rozpoznanego schorzenia.

Decyzją z dnia 5 kwietnia 2016 roku nr [...], wydaną w następstwie odwołania wniesionego przez Stocznię B [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na skutek wniesionej przez Stocznię B skargi, wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 608/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 5 kwietnia 2016 r. nr [...].

Sąd wskazał, że decyzję wydano po rozpatrzeniu odwołania Stoczni B, podczas gdy znajdujące się aktach administracyjnych pismo, nazwane odwołaniem nie zostało popisane przez pełnomocnika strony. Spowodowało to wydanie decyzji przez organ odwoławczy pomimo braku podstaw do przyjęcia, aby w sprawie w ogóle doszło do skutecznego wniesienia odwołania.

W konwencji wydania ww. wyroku, wezwany przez organ pełnomocnik uzupełnił braki odwołania, a po stronie organu odwoławczego powstał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy dotyczącej choroby zawodowej T.C.

Decyzją z dnia 22 lutego 2017 r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] z 17 listopada 2015 r. nr [...] o stwierdzeniu u T. C. choroby zawodowej.

Uzasadniając decyzję i ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wniesionym przez pracodawcę, organ odwoławczy wyjaśnił, że karta oceny narażenia zawodowego została sporządzona przez upoważnioną jednostkę. Wynika z niej, że T. C. pracował od 1966 roku do 1978 roku w różnych zakładach pracy bez narażenia na czynniki rakotwórcze, z wyjątkiem zatrudnienia w Stoczni A w latach 1967-1977. Natomiast w latach 1978-2009 zatrudniony był w Stoczni B, w obu Stoczniach - w narażeniu na azbest. Narażenie, w tym w Stoczni B - wynikało z konieczności wykonywania prac polegających na montażu/demontażu elementów wyposażenia technicznego statków w sąsiedztwie pracowników wykonujących prace przy użyciu materiałów zawierających azbest, m.in. płyt typu Marinit, izolacji azbestowych rur. Wyniki pomiarów pyłu azbestu przeprowadzone w latach 1986-1994 w Stoczni B w [...] na statkach, podczas demontażu izolacji azbestowej z rurociągów, w warsztacie uszczelek, na stanowisku montera izolacji okrętowej, przy zdejmowaniu starej izolacji azbestowej na statkach, wskazują, że występowały przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń tego czynnika w środowisku pracy od 1,6 do 13 - krotności NDS.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 5 lutego 2015 r. rozpoznał u T. C. chorobę zawodową - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi : międzybłoniak opłucnej. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego orzecznik wyjaśnił, rozpoznana choroba -- międzybłoniak opłucnej to nowotwór charakterystyczny dla ekspozycji na azbest, a analiza narażenia zawodowego T. C. pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że ww. był narażony na azbest w trakcie zatrudnienia na stanowisku montera ślusarskiego wyposażenia okrętowego w Stoczni A w [...] w latach 1967-1977 i w Stoczni B w [...] w latach 1978-1986 i 1988-1997.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych w okresie, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym i wykazanie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W opinii organu odwoławczego wszystkie opisane warunki zostały spełnione. Organ podkreślił w szczególności, że wbrew twierdzeniom odwołania postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy. Zebrany materiał dowodowy był bowiem kompletny i wystarczający dla rozważenia wystąpienia u strony choroby zawodowej w rozumieniu ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W skardze na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Stocznia B z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

a) prawa materialnego poprzez obrazę § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na powstanie choroby;

b) prawa procesowego:

- poprzez obrazę art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia u niego choroby;

poprzez obrazę art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej oraz braku wykazania istnienia związku pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a warunkami pracy.

W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że zaskarżona decyzja wydana została niezgodnie z przepisami, które nakładają na organ badający sprawę obowiązek zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego. W ocenie spółki informacje zawarte w karcie oceny narażenia zarodowego są niepełne, gdyż brak jest danych dotyczących narażenia na czynniki rakotwórcze we wszystkich zakładach pracy, w których pracował T. C. Pomimo tego organ powiązał rozwinięcie się choroby nowotworowej z pracą Tomasza C. w skarżącej spółce, ponieważ tylko stocznie przekazały organom dokumentacje badań środowiska pracy z okresu zatrudnienia T. C. Z przekazanej dokumentacji w żaden sposób nie wynika jednak, aby pracownik był bezpośrednio narażony na azbest. Z drugiej zaś strony jest wysoce prawdopodobne, że to właśnie w innych zakładach pracy, T. C. był bezpośrednio narażony na działanie azbestu. W ocenie skarżącej wydanie decyzji wymagało szczegółowego zbadania tej kwestii, czego jednak w przedmiotowej sprawie nie uczyniono, w nieuprawniony sposób zrównując pojęcie "braku danych dotyczących narażenia", z "brakiem występowania narażenia"

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Z kolei na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 22 lutego 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 17 listopada 2015 r. orzekającą o stwierdzeniu u T. C. choroby zawodowej wymienionej w poz. 17/2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, to jest nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: międzybłoniak opłucnej.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy stwierdziły, że z wysokim prawdopodobieństwem rozpoznany u pracownika nowotwór w postaci miedzybkonniaka opłucnej, rozwinął się w związku z narażeniem T. C. na działanie obecnego w jego środowisku pracy azbestu.

Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm. – dalej w skrócie jako: "k.p.") za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast w myśl art. 235² k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem stosownie do art. 2351 k.p. spełnienie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Konstrukcja niniejszego przepisu przemawia więc za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1039/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z wykonywaną pracą - rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania i to właśnie z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 181/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Ze sporządzonych w postępowaniu kart oceny narażenia zawodowego, wskazujących na okres oraz charakter (rodzaj) wykonywanej pracy przez T. C. (m.in. świadczonej w Stoczni A w latach 1967-1977 oraz w Stoczni B w latach 1978- 2009) wynika, że ww. pracownik wykonywał pracę w miejscu (zakładzie, środowisku), w którym występowało narażenie zawodowe (tj. pyły azbestowe) ściśle związane ze stwierdzoną u niego chorobą zawodową. Wyniki pomiarów pyłu azbestu przeprowadzone podczas demontażu izolacji azbestowej z rurociągów w warsztacie uszczelek, na stanowisku montera izolacji okrętowej, przy zdejmowaniu starej izolacji azbestowej na statkach wskazują, że występowały tam przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń tego czynnika w środowisku pracy od 1, 6 do 13 - krotności NDS. Ponadto z orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia 5 lutego 2015 r. nr [...] jednoznacznie wynika, że rozpoznana choroba tj. miedzybłoniak opłucnej jest nowotworem charakterystycznym właśnie dla ekspozycji na azbest.

Wbrew zarzutom skargi, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla dokonania przez organ oceny związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami ryzyka a rozpoznanym u T. C. nowotworem. Co istotne, stwierdzając związek przyczynowo-skutkowy organy wzięły pod uwagę rodzaj wykonywanych przez pracownika w stoczni prac oraz rodzaj nowotworu. Sąd podkreśla, że z przepisów prawa w żaden sposób nie wynika, aby za bezpobezpośrednie narażenie nie można było uznać kontaktu ze szkodliwym czynnikiem, który nastąpił w związku z pracą wykonywaną przez inne osoby zatrudnione w danym zakładzie. Istotne jest bowiem wyłącznie to, czy czynnik ten był obecny w środowisku pracy osoby, u której stwierdzono schorzenie. Nawet zatem jeśli T. C. wykonywał w stoczni czynności zawodowe, które nie były bezpośrednio związane z obróbką materiałów zawierających azbest, niewątpliwie był narażony na działanie tego rakotwórczego czynnika, co zostało jednoznacznie ustalone w postepowaniu wyjaśniającym. Wbrew stanowisku strony skarżącej wynikające z posiadanego przez organ materiału dowodowego narażenie pracownika na szkodliwy czynnik miało charakter bezpośredni. W tym zakresie należy wskazać, że przekroczenie najwyższych norm stężenia azbestu w stoczni zostało stwierdzone na podstawie badań powietrza. U T. C. stwierdzono zaś zachorowanie na nowotwór usytuowany w obrębie układu oddechowego. Niewątpliwie zaś wykonywał on czynności zawodowe pracując w bezpośrednim sąsiedztwie osób wykonujących prace przy użyciu materiałów zawierających azbest, takich płyty i rury azbestowe, których obróbka wiązała się z emisją znacznych ilości pyłów azbestowych. Kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, bez potrzeby przeprowadzenia dodatkowych wyjaśnień, już na tej podstawie stwierdzić należy, że T. C. podczas pracy w stoczni był bezpośrednio narażony na działanie szkodliwych czynników rakotwórczych, które z wysokim prawdopodobieństwem mogły wywołać rozwiniecie się u niego choroby nowotworowej. Powyższe rozważania Sąd poczynił odnosząc się do zarzutów skargi. Kluczowe znaczenie dla ustalenia przedmiotowego związku miało bowiem, jak zasadnie wskazały organy orzekające, ww. orzeczenie lekarskie nr z dnia 5 lutego 2015 r. nr [...]. W orzeczeniu tym lekarz odniósł się do etologii powstania schorzenia wskazując, że zachorowanie na międzybłoniaka opłucnej to charakterystyczny obraz kliniczny wcześniejszej eskpozycji na działanie azbestu.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również podnoszone przez skarżącą zarzuty, wyjaśnić w tym miejscu należy, że "wysokie prawdopodobieństwo", o którym mowa w art. 2351 k.p. nie odnosi się do zakładu pracy, jako pracodawcy, lecz do zakładu pracy, jako środowiska, w którym znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika. Przypomnieć tu trzeba utrwalony pogląd judykatury, aktualny również w obecnym stanie prawnym, zgodnie z którym, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 828/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawdopodobieństwo występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w innych zakładach pracy nie obala domniemania, o którym mowa w art. 235¹ k.p., gdyż nie odnosi się do prawdopodobieństwa wpływu czynnika szkodliwego dla zdrowia na zachorowanie pracownika. Nawet w przypadku, gdyby pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy i w danym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową. Jednocześnie organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy pracownika, czyli nie mogą odstąpić od wskazania zakładu pracy, bowiem bez zakładu pracy nie istnieje środowisko pracy, przy czym "wskazanie to należy jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA 1780/00, System Informacji Prawnej LEX nr 77662). Tym samym rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy (a nie wskazania konkretnego pracodawcy, u którego warunki pracy spowodowały chorobę zawodową) jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki "wysokiego prawdopodobieństwa", o której mowa w art. 235¹ k.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 521/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie – na co także należy zwrócić uwagę - w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4) i zachowuje ono nadal aktualność. Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej w istocie nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie jest bowiem jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Wydane orzeczenia lekarskie - mające charakter opinii biegłych - wymykają się ocenie merytorycznej, a podlegają jedynie badaniu pod kątem logiki, spójności oraz prawidłowości uzasadnienia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1436/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W razie bowiem ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową, a domniemanie to upada tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, tzn. wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 657/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że T. C., u którego stwierdzono chorobę zawodową (miedzybłoniaka opłucnej) w latach aktywności zawodowej - zważywszy na charakter, rodzaj i warunki wykonywanej pracy - był narażony na szkodliwe działanie występującego w środowisku pracy azbestu, a w toku postępowania nie zostały przedstawione jakiekolwiek dowody wskazujące (co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem), że stwierdzone u ww. pracownika schorzenie posiada inne pochodzenie aniżeli związane z charakterem wykonywanej przez lata pracy i wynikającym z jej specyfiki narażeniem na oddziaływanie w tym zakresie czynników chorobotwórczych (pyły azbestowe).

W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącej nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ organy administracji nie dopuściły się naruszenia wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w szczególności poprzez brak zbadania ewentualnych pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. Zwrócić należy uwagę, że możliwe jest uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze.

W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej - dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy wskazuje, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wszelkie informacje dotyczące rodzaju, stopnia i czasu narażenia oraz rodzaju wykonywania pracy zostały zawarte w kartach oceny narażenia zawodowego przeprowadzonej w poszczególnych zakładach pracy, w których pracownik był zatrudniony. Zdaniem Sądu organy sanitarne nie naruszyły ponadto reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie pozwoliła na stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, to jest zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też wystarczająco poprawnie uzasadniona, a w konsekwencji jest zgodna z prawem.

Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.