Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2881/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję II instancji i decyzję I instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 183/15 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia badań środowiska pracy 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz punkt 3 decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] lipca 2014 r. znak sprawy: [...], 2. zasądza od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie na rzecz [...] S.A. z siedzibą w K. kwotę 1017,00 (jeden tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. III SA/Kr 183/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia badań środowiska pracy.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] czerwca 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął wobec [...] S.A. postępowanie administracyjne w sprawie stanu higieniczno – sanitarnego restauracji w hotelu [...] w K.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał [...] S.A.: 1) zapewnić pracownikom aparat do przepłukiwania oczu w związku z występowaniem w środowisku pracy środków żrących; 2) doprowadzić do należytego stanu sanitarno-higienicznego i technicznego kabinę prysznicową w szatni damskiej poprzez zapewnienie węża prysznicowego; 3) przeprowadzić i potwierdzić właściwymi protokołami badania i pomiary stężeń i natężeń czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy w kuchni restauracyjnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kontrola sanitarna wykazała, m.in. brak pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych na stanowiskach pracy, co narusza przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166) oraz wymagania zawarte w art. 207 § 2 Kodeksu pracy, który zobowiązuje pracodawcę do ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a także art. 227 § 1 ust. 2 Kodeksu pracy, który zobowiązuje pracodawcę do przeprowadzania na swój koszt badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowania i przechowywania tych wyników badań i pomiarów oraz udostępniania ich pracownikom.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpoznaniu odwołania spółki [...] od ww. decyzji z [...] lipca 2014 r., w ramach którego strona kwestionowała rozstrzygnięcie zawarte w jej punkcie 3 – tj. nakazu przeprowadzenia i potwierdzenia właściwymi protokołami badań i pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy w kuchni restauracyjnej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 12 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał, że obowiązkiem pracodawcy jest rozpoznanie zagrożeń występujących na stanowisku pracy oraz ich ilościowa identyfikacja, to jest wykonanie stosownych pomiarów określających wielkość narażenia pracowników na dany czynnik. Przeprowadzenie stosownych pomiarów i badań pozwala z kolei prawidłowo przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego poprzez porównanie uzyskanych wyników z ustalonymi przepisami prawa wartościami dopuszczalnymi. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy mają bezwzględny charakter i przyświeca im cel ochrony życia i zdrowia pracownika. Badania i pomiary środowiska pracy mają na celu pełną i obiektywną ocenę warunków pracy umożliwiającą zastosowanie właściwych środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą. Kontrola realizacji przez pracodawcę obowiązków związanych z wykonywaniem badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia stwierdzonych w środowisku pracy wykonywana jest przez organy kontroli sanitarnej w ramach sprawowania przez nie bieżącego nadzoru sanitarnego. Organ powołał się na ogólną charakterystykę stanowiska pracy opisaną w formularzu F/HP/01 dołączonego do protokołu kontroli na stanowisku pracownika kuchennego, z której wynika, że prace wykonywane są z użyciem urządzeń typu kuchenki gazowe, maszynki do cięcia kapusty, młynki, szlifierki do noża. Urządzenia te generują między innymi tlenek węgla, hałas oraz ciepło, które z kolei mogą wywoływać występowanie szkodliwych czynników dla zdrowia w środowisku pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę [...] S.A. przywołał na wstępie treść art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz wskazał, że zgodnie z art. 207 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, w szczególności poprzez wykonanie obowiązków wskazanych w pkt 1-7 tego przepisu. Stosownie do art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Przepis ten został doprecyzowany w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, w myśl którego pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników. Nadto pracodawca zapewnia wykonanie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności (§ 3 cyt. rozporządzenia).

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd ustalił, że skarżąca spółka zatrudnia pracowników obsługujących urządzenia takie jak kuchenki gazowe, maszynki do cięcia kapusty, młynki, szlifierki do noży. Generują one m. in. tlenek węgla, hałas oraz ciepło. Spółka nie posiada przy tym aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy, co w ocenie Sądu stanowi naruszenie art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy oraz § 2 ust. 1 i § 3 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Zdaniem Sądu, organ poprawnie przyjął, że bez przeprowadzenia stosownych badań i pomiarów nie jest możliwe dokonanie oceny szkodliwości czynników występujących w środowisku pracy. Aczkolwiek, jak zauważył Sąd, w orzecznictwie podnosi się, że pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, to jednak ich niewskazanie, w świetle ciążących na pracodawcy obowiązków, nie może automatycznie zwalniać z wykonania badań i pomiarów, nawet gdy pracodawca, dokonując rozpoznań, nie dostrzega potrzeby dokonania badań i pomiarów, gdyż w jego ocenie, czynniki szkodliwe dla zdrowia na innych stanowiskach pracy nie występują. Ocena działań pracodawców w tym zakresie należy także do podmiotów zewnętrznych mogących obiektywnie ocenić działania pracodawcy (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014 r., II OSK 1009/13). Sąd nie uwzględnił wobec powyższego argumentacji skarżącej spółki, w ramach której wywodziła ona, że skoro pracodawca nie stwierdził szkodliwych czynników, to przeprowadzenie badań i pomiarów nie było konieczne. Sąd zauważył, że w wewnętrznym opracowaniu – dokumentacji oceny ryzyka zawodowego – spółka wskazała, iż zatrudnia dziesięć osób pracujących w warunkach ekspozycji na czynniki szkodliwe w zakresie hałasu, czynników chemicznych i biologicznych, podała stanowiska pracy tych osób oraz urządzenia, z którymi te czynniki są związane. Oznacza to, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że pracodawca stwierdził istnienie szkodliwych czynników, a jeśli tak, to na stronie ciążył wynikający z powołanych przepisów Kodeksu pracy oraz ww. rozporządzenia obowiązek przedstawienia aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Za nieistotny dla sprawy Sąd I instancji uznał fakt, że właściwe organy administracji publicznej w przeszłości nie zwracały uwagi na brak przeprowadzenia i potwierdzenia dokumentami przeprowadzonych badań i pomiarów. Jeżeli w trakcie kontroli przeprowadzonej w czerwcu 2014 r. pracownicy organu ustalili naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa, to zdaniem Sądu I instancji, wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej było zasadne.

W skardze kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w K. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy oraz § 2 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy poprzez błędną wykładnię art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy oraz § 2 ust. 1 i § 3 rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r. wynikającą z błędnego przyjęcia, że obowiązkiem pracodawcy jest ilościowa identyfikacja zagrożeń występujących na stanowisku pracy, tj. przeprowadzenie stosownych badań i pomiarów określających wielkość narażenia pracowników na dany czynnik w sytuacji, gdy w ramach dokonanej identyfikacji zagrożeń występujących na stanowisku pracy opartej na zastosowaniu obiektywnych kryteriów pracodawca nie stwierdził występowania czynników szkodliwych. Ta błędna wykładnia skutkowała bezzasadnym uznaniem za właściwe zastosowania w niniejszej sprawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i wydania na tej podstawie nakazu usunięcia uchybienia, które w istocie nie zaistniało.

Zdaniem strony skarżącej, wykładnia art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy oraz § 3 rozporządzenia musi prowadzić do wniosku, że pracodawca ma obowiązek przeprowadzenia przedmiotowych badań wyłącznie wówczas, gdy stwierdzi zagrożenie występowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, przy czym w oczywisty sposób jego ocena podlega kontroli organu, który dokonując oceny odmiennej powinien wskazać obiektywne względy wskazujące na zaistnienie zagrożenia. Ocena organu powinna być jednak oparta na obiektywnie istniejących podstawach, tj. musi być odpowiednio uzasadniona, a w żadnym razie nie może być dowolna.

Skarżąca spółka zaprzeczyła jakoby sama stwierdziła istnienie w środowisku pracy czynników szkodliwych. W jej ocenie, również organ nie ustalił, by w kuchni restauracyjnej czynniki takie występowały, lecz a priori założył, że prawodawca w każdej sytuacji ma obowiązek przeprowadzenia badań i pomiarów. Strona podkreśliła ponadto, że wyposażenie kuchni Hotelu [...] w zakresie urządzeń nie zmieniło się od 23 lat, a w tym okresie kuchnia była kontrolowana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie ponad 50 razy i w wyniku żadnej z tych kontroli organ nie stwierdził konieczności przeprowadzenia badań i pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy w kuchni restauracyjnej. Strona nadmieniła, że wykonała już przedmiotowe badania, ponosząc w tym zakresie konieczne koszty. Badania te nie wykazały jakichkolwiek przekroczeń obowiązujących norm, co wskazuje, że zamiar ich uniknięcia nie był powodem wniesienia skargi kasacyjnej.

W oparciu o przywołane podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztu postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie postawione w niej zarzuty stanowią usprawiedliwione podstawy kasacyjne.

Nie znajduje potwierdzenia zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 207 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, w szczególności poprzez wykonanie obowiązków wskazanych w pkt 1-7 tego przepisu. Stosownie do art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. W świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników. Sąd I instancji w sposób uprawniony odwołał się do tego stanowiska orzeczniczego Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach którego przyjmuje się, że ocena działań pracodawców w zakresie nałożonego na nich obowiązku identyfikowania i wskazania występujących w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia należy także do podmiotów zewnętrznych mogących obiektywnie ocenić działania pracodawcy (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014 r., II OSK 1009/13). Ingerencja taka, jak się bowiem przyjmuje, jest wynikiem realizacji przypisanych przez ustawodawcę zadań podmiotu zewnętrznego w stosunku do pracodawcy, tj. wyspecjalizowanego organu, jakim jest Państwowa Inspekcja Sanitarna, która została prawnie usytuowana jako odrębny od pracodawcy podmiot wyposażony w instrumenty kontroli pracodawców, jak również prawne środki nadzoru, w tym nakazowe. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organ ten jest powołany do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. higieny pracy w zakładach pracy (pkt 2). Wykonywanie tych zadań polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 2 ustawy). Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). W związku z tym nie można przyjąć, że ustawodawca wyposażył jedynie pracodawcę w obowiązki związane z zapewnieniem zachowania wymogów zdrowotnych i sanitarnych w zakładzie pracy, skoro w art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej równolegle przewidział kompetencje w dziedzinie nadzoru nad pracodawcą wyspecjalizowanego organu jakim jest Państwowa Inspekcja Sanitarna. Zaaprobowanie przeciwnego wniosku czyniłoby kontrolę i nadzór iluzorycznymi, co - biorąc pod uwagę cel przepisów zapewniających bezpieczeństwo i higienę pracy, ze względu na przedmiot ochrony tych przepisów, jakim jest życie i zdrowie pracowników, jak również interes ekonomiczny pracodawcy - nie może zostać zaakceptowane (por.. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2016 r., II OSK 1259/14). Wobec potencjalnej kolizji pomiędzy interesem ekonomicznym pracodawcy, dla którego przeprowadzenie badań lub pomiarów może być istotnym kosztem działalności, a wymogami zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu jej świadczenia celem ochrony dobra jakim jest życie i zdrowie pracowników, niedopuszczalnym z punktu widzenia racjonalności stanowionych przepisów byłoby pozostawienie rozpoznania źródeł emisji czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy przez pracodawcę bez jakiejkolwiek kontroli ze strony organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r., II OSK 1789/14).

Skorzystanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z przewidzianej w art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej kompetencji do nakazania w drodze decyzji usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia i przedstawienia badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy w kuchni restauracyjnej wymaga stwierdzenia, że na tym stanowisku pracy mogą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia. Dostrzegając, że ratio legis regulacji zawartej w art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego już na etapie wstępnego rozpoznawania takich zagrożeń należy przyjąć, że zasadne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia i potwierdzenia właściwymi protokołami badań i pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych występujących na stanowisku pracy w takim przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie narażenia osób wykonujących pracę na danym stanowisku na działanie czynników szkodliwych. Nie można bowiem pomijać, że wyniki przeprowadzonej kontroli sanitarnej, stanowiąc źródło ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, podlegają ocenie organu inspekcji sanitarnej z uwzględnieniem przepisów k.p.a., które stosuje się w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej na mocy art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Wobec powyższego, z akceptacją przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska orzeczniczego Sądu I instancji w zakresie przyjętej w zaskarżonym wyroku wykładni art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy nie wiąże się jednak uznanie, że równie trafne jest stanowisko Sądu I instancji akceptującego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 27 ust. 1 ww. ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że stan faktyczny sprawy dostarczył organom inspekcji sanitarnej wystarczającą podstawę do nałożenia na skarżącą spółkę obowiązku przeprowadzenia badań i pomiarów stężeń oraz czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy w kuchni restauracyjnej. W rozpoznawanej sprawie kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje w zakresie, w jakim dotyczyły nałożenia na stronę obowiązku przeprowadzenia badań i pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych na stanowisku pracy, nie zawierały jakiegokolwiek uzasadnienia merytorycznego odwołującego się do ustaleń faktycznych, które wyjaśniałoby podstawy faktyczne podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia. Zauważenia wymaga, że opierały się one wyłącznie na lakonicznym odwołaniu do protokołu z kontroli sanitarnej z dnia 13 czerwca 2014 r., w którym zapisano, że na stanowisku pracownika kuchennego wykonywane są prace z urządzeniami takimi jak kuchenki gazowe, maszynki do cięcia kapusty, młynki oraz szlifierki do noża, które generują m.in. tlenek węgla, hałas i ciepło, mogące powodować występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Ocena istnienia uzasadnionego podejrzenie narażenia osób wykonujących pracę na danym stanowisku na działanie czynników szkodliwych powinna tymczasem obejmować oszacowanie skali oraz rozmiaru ryzyka zawodowego, rozumianego jako prawdopodobieństwo wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy. W przypadku emisji tlenku węgla wymagana jest ocena czasu oraz sposobu eksploatacji emitujących go urządzeń, w tym również urządzeń wentylacyjnych. To samo dotyczy emisji ciepła i hałasu. W rozpoznawanej sprawie całkowicie zabrakło dokonania oceny warunków wykonywania pracy na stanowisku w kuchni restauracyjnej uwzględniających rodzaj i właściwości czynników szkodliwych, wyposażenia technicznego, zastosowanych przez pracodawcę środków ochrony pracowników oraz oceny rzeczywistego czasu narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia. Z akt sprawy wynika jedynie, że urządzenie do obróbki mięsa stosowane jest cyt. "3 do 2 razy dziennie po 15 minut, młynek stosowany sporadycznie, maszyna do szatkowania kapusty stosowana 2 do 3 razy dziennie po około 20 minut". W tych warunkach, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można w sposób uprawniony uznać, że dokonane przez inspektorów Państwowej Inspekcji Sanitarnej rozeznanie czynników szkodliwych w środowisku pracy uzasadniało wydanie w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzji nakazującej przeprowadzenie badań środowiska pracy w oparciu o uprawnione stwierdzenie naruszenia przez [...] S.A. w K. wymagań higienicznych i zdrowotnych. Niedostrzeżone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybienie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej ogólnym zasadom postępowania administracyjnego nakładającym na te organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) skutkowało przyjęciem dowolnej, a więc z naruszeniem art. 80 k.p.a., oceny o zasadności nałożenia na stronę ww. obowiązku, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i wobec tego, że wystąpiły warunki wskazane w art. 188 p.p.s.a., rozpoznając skargę, za zasadne uznał uchylić zaskarżoną decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] listopada 2014 r. oraz pkt 3 poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy dokonają niezbędnych ustaleń w zakresie powyżej wskazanym, które są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze art. 203 pkt 1 i art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).