Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 752/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 8 ust. 1, 2 i 3, par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 462
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy  projektu budowlanego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Ł. z dnia [...] grudnia 2018 roku, numer [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty Ł. nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. T. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego przeznaczonego na maszyny i sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej na działkach nr [...] w miejscowości R., gm. P.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie toczyło się na wniosek inwestora z dnia [...] lutego 2018 r., obejmujący pierwotnie wyłącznie działkę nr [...] i wskazujący, że chodzi o budowę (nie rozbudowę) budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki nr [...] należącej do M. G.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Starosta Ł. zatwierdził przedłożony wraz z wnioskiem projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Po wniesieniu przez M. G. odwołania, w piśmie z dnia [...] września 2018 r. uzupełniającym odwołanie, zawnioskowała ona o przeprowadzenie dowodu z opinii hydrologicznej M. D. sporządzonej w równolegle toczącym się przed Wójtem Gminy P. postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych. Jak wywodziła natomiast w odwołaniu, w opinii tej krytycznie odniesiono się do przyjętego w projekcie budowlanym rozwiązania dotyczącego odprowadzania wód opadowych, tj. do wykonania pod projektowanym budynkiem na działce nr [...] rury o średnicy 110 mm.

Rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne z dnia [...] czerwca 2018 r. zostało uchylone przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] września 2018 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez Starostę. Zdaniem Wojewody, projekt budowlany zawierał szereg nieprawidłowości i braków, które powinny zostać wyeliminowane. Dotyczyły one m.in. zaprojektowania jednospadowego dachu. Wojewoda wskazał, że "należy wziąć pod uwagę rozwiązania odnośnie kontynuacji spływu naturalnych wód gruntowych wskazanych przez uprawnionego hydrologa Pana dr. M. D. w opinii hydrologicznej".

W ponownie prowadzonym postępowaniu pierwszoinstancyjnym:

- wystąpiono do autora planu miejscowego o wypowiedź odnośnie rozwiązań planu dotyczących rodzajów dopuszczalnych dachów na budynkach gospodarczych. Tę odpowiedź uzyskano w piśmie z dnia [...] października 2018 r.;

- postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego przez: dostosowanie nazwy zamierzenia budowlanego do postanowienia Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2017 r. udzielającego zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dla projektowanej rozbudowy budynku a nie budowy; przez zaprojektowanie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] pod projektowanym budynkiem zgodnie z opinią hydrologiczną z sierpnia 2018 r.; uzupełnienie projektu zagospodarowania terenu o podpisy projektanta przy wykonanych poprawkach; uzupełnienie opisu technicznego projektowanego budynku w zakresie sposobu zabezpieczenia sąsiedniej działki nr [...] podczas prowadzenia robót budowlanych; wskazanie rozwiązań materiałowych; uzupełnienie strony tytułowej projektu budowlanego o dane projektanta, który opracował ekspertyzę techniczną oraz przedłożenia jego uprawnień budowlanych i zaświadczenia o przynależności do właściwej izby budowlanej.

Po przedłożeniu przez inwestora w dniu [...] listopada 2018 r. uzupełnionych czterech egzemplarzy projektu budowlanego (wskazujących, że wniosek dotyczy rozbudowy budynku gospodarczego) oraz po analizie tego projektu, organ pierwszej instancji wyjaśniał wątpliwości odnośnie zwiększenia zakresu inwestycji o działkę nr [...] należącą do R. T. (z powodu konieczności wykonania odprowadzenia wód opadowych na tę działkę). Uzyskał od inwestora oświadczenie o prawie dysponowania tą działką na cele budowlane (pismo z dnia [...] grudnia 2018 r.), a następnie ustalił na nowo krąg stron postępowania uwzględniając właściciela działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Starosta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. T. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego na działkach nr [...]. Wskazał, że rozbudowa obejmuje budynek gospodarczy usytuowany bezpośrednio przy granicy działki nr [...], o konstrukcji murowanej, z dachem jednospadowym ze spadkiem na własną działkę oraz ze ścianą przeciwpożarową. Pod budynkiem (zgodnie z opinią hydrologiczną) zaprojektowano kanalizację deszczową o średnicy 0,4 m ze studzienkami betonowymi Ø 1000 m (S1 i S2), która umożliwi swobodny odpływ wód opadowych i roztopowych z sąsiedniej działki nr [...]. Budowę kanalizacji deszczowej podzielono na dwa etapy. Zdaniem organu, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu rzędne terenu nie zmienią się w otoczeniu inwestycji, a projekt został sporządzony na aktualnej, zaewidencjonowanej mapie do celów projektowych. Jak dalej wskazał organ, projektowaną rozbudowę usytuowano ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki nr [...] i jako przylegającą do ściany istniejącego na tej działce budynku. Na to rozwiązanie projektowe, niezgodne z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uzyskano zgodę na odstępstwo (postanowienie Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2017 r.). Starosta ocenił, że inwestycja jest zgodna z regulacjami planu miejscowego (w tym w zakresie zaprojektowania jednospadowego dachu) oraz spełnione są wymagane prawem i warunkami technicznymi odległości. Projektowany budynek spełnia przepisy przeciwpożarowe, a wody opadowe i roztopowe nie będą zalegały za jego ścianą na działce sąsiedniej nr [...], zostaną odprowadzone przez projektowaną kanalizację deszczową (pod projektowanym budynkiem) i studzienki do istniejącego przepustu w drodze powiatowej. Starosta wskazał, że w stosunku do pierwotnego projektu zwiększył się o działkę nr [...] obszar oddziaływania obiektu. Zdaniem Starosty, projekt spełnia wymagania wynikające z przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (dalej: P.b.) i zachowano warunki z art. 32 ust. 4 tej ustawy.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. G. Zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 51 pkt. 3b tiret ósmy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. przez przyjęcie, że zaprojektowanie jednospadowego dachu jest zgodne z tym planem;

- naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i pominięcie okoliczności, że uzyskane odstępstwo od warunków technicznych dotyczyło budynku gospodarczego z dachem jednospadowym, co jest niezgodne z planem miejscowym oraz pominięcie, że odstępstwo dotyczyło inwestycji na działce nr [...], a pozwolenie na budowę obejmuje także działkę nr [...].

W odwołaniu wskazała, że wydanie pozwolenia na budowę przed zakończeniem postępowania o uregulowanie stosunków wodnych doprowadzi do powstania nieodwracalnych szkód na jej mieniu. Wyjaśniła, że obydwa postępowania mają na celu zatrzymanie wód roztopowych i opadowych, które od lat płynęły przez ogród (za stodołą) na działce nr [...], następnie w dół przez podwórza działek nr [...]i [...] do przepustu pod drogą powiatową, a potem polami do N. Zdaniem odwołującej się, na działkach nr [...] i [...] doszło do podniesienia terenu i zmiany rzędnych (zwłaszcza w roku 2017), co wpłynęło na zmianę stosunków wodnych i zatrzymywanie wód opadowych z całej wsi na działce [...]. Działania właścicieli działek nr [...] i [...] naruszają zarówno ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jak i przepis art. 100 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Jeśli postępowanie o stosunki wodne zakończy się dużo później niż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, wówczas inwestor dokona zmian na gruncie (budowy budynku po granicy), których cofnięcie będzie utrudnione, a każda większa ulewa będzie skutkować zalewaniem działki i budynków gospodarczych odwołującej się. Dlatego przed wykonaniem specjalistycznej opinii hydrologicznej uwzględniającej już wykonane przez inwestora działania (nawiezienie ziemi i podwyższenie podwórza) nie jest możliwe wydanie pozwolenia na budowę.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wskazał, że przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę dokonano sprawdzenia projektu budowlanego zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b. Sprawdzenie to wypadło pozytywnie, zatem zgodnie z ust. 4 tego przepisu organ nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę. Zdaniem Wojewody, inwestycja jest zgodna z przeznaczeniem terenu wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2007 r. - § 51 pkt 1, pkt 2 ppkt b) oraz pkt 3 ppkt "b" i "e" planu). Plan przeznacza ten teren pod zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych, z dopuszczeniem lokalizowania nowych budynków dostosowanych do ustalonych planem wskaźników, w tym budynków gospodarczych i usługowo-gospodarczych jednokondygnacyjnych. Inwestycja polega na rozbudowie budynku gospodarczego z jednoczesną budową odwodnienia wód opadowych i roztopowych z działki nr [...], odwodnienie ma być wykonane pod projektowaną rozbudową - rurociągiem o średnicy 0,40 m przebiegającym przez działki nr [...] i [...]. Zgodnie z opisem projektu zagospodarowania terenu "Zadaniem rurociągu będzie przyjęcie wody opadowej i roztopowej z terenu sąsiedniej działki nr ew. [...]. Pierwszy etap realizacji rurociągu kanalizacji deszczowej zaczynać się będzie wpustem Wl od strony działki nr ew. [...] w fundamencie projektowanej rozbudowy budynku gospodarczego, a kończyć w studzience S2 na działce nr ew. [...]." Wojewoda wskazał, że drugi etap wykonania odwodnienia będzie następował według odrębnego opracowania i będzie polegał na wykonaniu studzienki S2 do ujścia W2 przed rowem przejmującym również wody powierzchniowe z sąsiedniej działki nr [...]. Jak dalej wskazał Wojewoda, rozbudowę usytuowano ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej nr [...]. Inwestor do projektu budowlanego przedłożył postanowienie Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2017 r. udzielające zgodę na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie odległości. W zakresie zaprojektowania jednospadowego dachu Wojewoda ocenił, że takiemu rozwiązaniu nie sprzeciwia się plan miejscowy, co wynika z uzyskanej interpretacji autora planu. Zdaniem Wojewody, rozbudowa budynku gospodarczego nawiązuje do istniejącego już na działce nr [...]budynku formą architektoniczną oraz rodzajem i nachyleniem dachu. Za niezasadny ocenił organ odwoławczy zarzut dotyczący nieobjęcia działki nr [...] uzyskaną zgodą na odstępstwo od warunków technicznych. Wyjaśnił, że o tę działkę zwiększono zakres inwestycji z uwagi na konieczność zaprojektowania odpowiedniego odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z terenu działki nr [...] wynikającą z opinii hydrologicznej, zaś na wykonanie rurociągu odprowadzającego wodę opadową i roztopową nie jest wymagane uzyskanie zgody na odstępstwo od przepisów o warunkach technicznych. W ocenie organu odwoławczego, inwestor uzyskał niezbędne dla inwestycji uzgodnienia, opinie i oświadczenia, które zostały uwzględnione przy projektowaniu inwestycji; w projekcie znajdują się kopie uprawnień budowlanych osób sporządzających projekt budowlany, których zakres pozwala na wykonanie przedmiotowego projektu budowanego, a także aktualne zaświadczenia o przynależności tych osób do właściwej izby samorządu zawodowego. Postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 K.p.a., dokonano sprawdzenia złożonych przez inwestora dokumentów w świetle art. 33 P.b. oraz przeprowadzono ocenę zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, jego kompletności, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, opracowań i sprawdzeń (art. 35 P.b.).

Skargę na decyzję Wojewody złożyła do sądu administracyjnego M. G. Wskazała, że nakazane inwestorowi w postępowaniu o uregulowanie stosunków wodnych działania, mające zapobiegać zalewaniu jej działki, nie przyniosły żadnego efektu. Nakazano zaś usunięcie nawiezionej ziemi na szerokości 1,5 m do rzędnej 103, 6 m n.p.m. Natomiast posadowienie budynku nawet zgodnie z pozwoleniem na budowę nie zmniejszy zalewania i w dalszym ciągu będzie powodowało podmywanie ścian budynku na jej działce. Wyjaśniła, że bezprawnie zabrano jej 38 cm gruntu po wizycie geodety wynajętego przez inwestora.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na mapie do celów projektowych pozyskanej z uprawnionego ośrodka geodezyjnego, a skarżąca nie przedłożyła kontrdowodu podważającego tę mapę, jeśli chodzi o granice działek.

W trakcie postępowania M. G. złożyła kserokopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2019 r., którą nakazano właścicielom działek nr [...] i [...] obniżenie ich terenu do rzędnej 103, 6 m n.p.m. na drodze przepływu wody opadowej (k. 48).

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] kwietnia 2019 r. (po wpłynięciu skargi, co miało miejsce [...] kwietnia 2019 r.) zmarł inwestor K. T. (k. 99). Z uwagi na niezwłoczne ustalenie spadkobierców zmarłego (vide notarialne akty poświadczenia dziedziczenia oraz notarialne akty darowizny, k. 123-131), postępowanie prowadzono z ich udziałem (odnośnie działki nr [...]ustalono, że aktualnymi jej właścicielami są K. T. i A. T., k. 139-142) bez wydawania postanowienia o zawieszeniu postępowania.

W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. spadkobiercy inwestora wskazali, że decyzja SKO w Ł. z dnia [...] marca 2019 r. została wykonana, a prace ziemne zakończyły się w dniu [...] listopada 2019 r.

W dniu [...] grudnia 2019 r. sąd włączył do akt postępowania załącznik graficzny do decyzji SKO w Ł. z dnia [...] marca 2019 r. (k. 179).

Podczas rozprawy w dniu [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że usunięcie ziemi miało miejsce po wykonaniu budynku, a odwodnienie w postaci rury wykonano w innym miejscu. W jego ocenie, najpierw należało usunąć ziemię, a dopiero później postawić budynek. Rzędne terenu zmieniłyby się wówczas przed wykonaniem budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno – budowlanej jest zobowiązany do sprawdzenia projektu budowlanego stosownie do wymagań art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej: P.b., tj. w zakresie obejmującym: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b., projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. A zatem jednym z elementów tworzących projekt budowlany (projekt zagospodarowania terenu) jest mapa wskazująca rzędne terenu, na którym ma zostać zrealizowany zaplanowany obiekt.

Bardziej szczegółowe wymagania odnośnie projektu budowlanego wynikają z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935 ze zm.). Z regulacji tej wynika, że projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania terenu zawierającego część opisową i rysunkową (§ 8 ust. 1) oraz z projektu architektoniczno – budowlanego zawierającego zwięzły opis techniczny i część rysunkową (§ 11 ust. 1). Część opisowa projektu zagospodarowania terenu powinna zawierać, oprócz elementów wynikających z pkt 1 – 7 oraz pkt 9 przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia, m.in. konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego lub robót budowlanych. Z kolei część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu powinna zawierać w szczególności ukształtowanie terenu, z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu, a także układ sieci i instalacji ze wskazaniem sposobu odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych (§ 8 ust. 3 pkt 3 i pkt 6 rozporządzenia w sprawie projektu).

Powyższe oznacza, zdaniem sądu, że o ile wiodący zakres sprawdzenia projektu budowlanego wynika wprost z art. 35 ust. 1 P.b., to jednak sprawdzenie to nie może pomijać specyfiki obiektu budowlanego oraz tych innych okoliczności, które w konkretnej sprawie są istotne i sporne oraz mają wpływ na wypełnienie wszystkich wymagań projektowych (np. co do sposobu posadowienia obiektu w terenie - rzędne oraz zaprojektowania sposobu odprowadzania wód opadowych). Innymi słowy, w każdej sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na budowę należy ocenić, czy nie występują okoliczności istotne z punktu widzenia prawidłowości i legalności wykonania obiektu. Wynika to z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zastosowanie tych przepisów w sprawie o pozwolenie na budowę nie jest wyłączone. Normy te zobowiązują organy do uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy, wyważenia interesów spornych w sprawie (publicznych i prywatnych), orzekania na podstawie wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego, rozważonego w całokształcie i kompleksowo. Normy te chronią przed wydaniem rozstrzygnięć opartych na niepełnym ustaleniu stanu faktycznego, nieuwzględniających istotnych okoliczności tego stanu. Zdaniem sądu, powyższym wymaganiom organy w sprawie niniejszej nie sprostały. Nie uwzględniły bowiem toczącego się równolegle postępowania o naruszenie stosunków wodnych, którego wynik, w tej konkretnej sprawie, ma istotne znaczenie dla rozwiązań przyjętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

Sąd zauważa, że na wzajemną zależność wyników postępowań o pozwolenie na budowę i o naruszenie stosunków wodnych zwracał uwagę zarówno Wojewoda P., jak i zwracała uwagę skarżąca w toku postępowania o pozwolenie na budowę. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia [...] września 2018 r. zalecił organowi pierwszej instancji uwzględnienie opinii hydrologicznej z sierpnia 2018 r. Skarżąca zaś, w odwołaniu zarówno od pierwszej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany (uchylonej ww. decyzją Wojewody z września 2018 r.) jak i w odwołaniu od ponownie wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej, również zatwierdzającej projekt budowlany, wskazywała, że udzielenie pozwolenia na budowę przed zakończeniem sprawy o stosunki wodne może przyczynić się do trudno odwracalnych szkód. Zdaniem sądu, organ i strona trafnie dostrzegały tę zależność. Dlatego budzi wątpliwość późniejsze odstąpienie przez Wojewodę od wyjaśnienia sposobu zakończenia sprawy o stosunki wodne przed wydaniem pozwolenia na budowę.

Tymczasem sporna rozbudowa została zaprojektowana bezpośrednio na trasie spływu wody opadowej i roztopowej z działek nr [...] i dalej z działki nr [...] przez działki inwestycyjne nr [...]i nr [...] (vide treść opinii hydrologicznej, k. 65 akt [...]). Już to wymagało od organu administracji architektoniczno – budowlanej należytej uwagi przed zatwierdzeniem rozwiązań projektowych, w tym odczekania na ostateczny wynik postępowania o stosunki wodne, zwłaszcza że organ posiadał wiedzę o pozostawaniu w toku tego postępowania. Po wtóre, zarówno w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę, jak i postępowania przed Wójtem Gminy P. w sprawie naruszenia stosunków wodnych, skarżąca zwracała uwagę na podniesienie poziomu terenu na działce nr [...](vide np. s. 6 uzasadnienia odwołania z dnia [...] lipca 2018 r., vide uzasadnienie wyroku w sprawie II SA/Bk 804/18, dostępnego na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, wydanego w sprawie o naruszenie stosunków wodnych). Na tę okoliczność, potwierdzając ten fakt, jednolicie zeznawali świadkowie, co zostało wskazane w sprawie II SA/Bk 804/18. Powinno to wzbudzić wątpliwości organu odnośnie rzeczywistego poziomu gruntu na działkach inwestycyjnych oraz tego, czy mapa do celów projektowych odzwierciedla stan rzeczywisty. Po trzecie wreszcie, co najistotniejsze w sprawie niniejszej, dzień przed wydaniem zaskarżonej decyzji SKO w Ł. wydało decyzję z dnia [...] marca 2019 r. nakazującą usunięcie na szerokości pasa gruntu 1,5 m do rzędnej 103, 6 m n.p.m. nawiezionej ziemi na działkach nr [...] i [...] na trasie przepływu wody – według załącznika do tej decyzji. Wymieniona decyzja Kolegium nie została zaskarżona przez żadną ze stron postępowania. Jako element stanu faktycznego SKO przyjęło w tamtym postępowaniu fakt nawiezienia ziemi na działkach nr [...]i [...], co skutkowało określoną treścią rozstrzygnięcia. W konsekwencji zatem powstała sytuacja, w której przed wydaniem zaskarżonej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, doszło do wydania ostatecznej decyzji nakazującej zmianę rzędnych terenu i rozwiązującej inaczej niż w decyzji pierwszoinstancyjnej Wójta Gminy P. (oraz w zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę) kwestię odprowadzania wód opadowych. Inaczej rzecz ujmując, organ administracji architektoniczno – budowlanej zatwierdził projekt budowlany, który przyjmuje rozwiązanie kwestii odprowadzania wód opadowych inaczej niż w decyzji ostatecznej wydanej przez SKO w Ł., nie uwzględnia nakazanej w ostatecznej decyzji SKO zmiany rzędnych terenu, co skutkuje zatwierdzeniem projektu sporządzonego z wykorzystaniem mapy do celów projektowych, która może się okazać zdezaktualizowana (inwestorzy twierdzą, że decyzję SKO wykonali). Nadto również nie ustalono przed wydaniem pozwolenia na budowę, czy rzędne wskazane na mapie do celów projektowych są rzędnymi rzeczywistymi, a to wobec podnoszonego wielokrotnie przez skarżącą faktu nawiezienia ziemi na terenie działek inwestycyjnych, który to fakt stanowił dla SKO przesłankę wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2019 r. Nie doszłoby do tej sytuacji, gdyby przed zatwierdzeniem projektu budowlanego ustalono sposób ostatecznego zakończenia postępowania o naruszenie stosunków wodnych, co w tej konkretnej sprawie miało istotne znaczenie.

Jeszcze raz podkreślić należy, że z załącznika graficznego do decyzji Kolegium z dnia [...] marca 2019 r., wskazującego przebieg spływu wody i miejsca, w których należy dokonać obniżenia terenu, jednoznacznie wynika konieczność obniżenia terenu działki nr [...]w miejscu zaprojektowanej rozbudowy budynku. Projekt zagospodarowania terenu sporządzony na mapie do celów projektowych aktualnej na dzień [...] kwietnia 2017 r. uwzględnia rzędne terenu w miejscu projektowanej rozbudowy jako 103, 10 m n.p.m., 103, 00 m n.p.m., 103, 10 m n.p.m., jednak nie wiadomo, czy są to rzędne sprzed wskazywanego przez skarżącą nawiezienia ziemi. Wskazywałyby na to ich wielkości. To jednak podważa aktualność mapy do celów projektowych, nieuwzględniającej faktu nawiezienia ziemi. Na tę zaś okoliczność i dodatkowo na fakt wyrównania terenu działek inwestycyjnych jednoznacznie zeznawali świadkowie w sprawie o stosunki wodne, co wskazał sąd w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 804/18. Przed zatwierdzeniem projektu budowlanego istniały zatem co najmniej poważne wątpliwości odnośnie aktualności mapy do celów projektowych w zakresie wskazanych w niej rzędnych terenu pod projektowany budynek, które to wątpliwości pogłębiły się na skutek wydania przez SKO w Ł. decyzji z dnia [...] marca 2019 r. Aktualność danych wskazanych w dokumentach tworzących projekt budowlany należało zatem sprawdzić, ocenić, a w szczególności organ powinien był wstrzymać się z wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Zapobiegłoby to sprzeczności rozstrzygnięć kończących postępowanie o pozwolenie na budowę i sprawę o stosunki wodne w sytuacji, gdy w tej akurat sprawie zależność między tymi rozstrzygnięciami była ewidentna. Jej niedostrzeżenie przed wydaniem zaskarżonej decyzji i nienadanie właściwego znaczenia czyni decyzję o pozwoleniu na budowę wadliwą i przedwczesną. Powstała bowiem sytuacja, w której w obrocie prawnym funkcjonują dwie ostateczne decyzje inaczej rozwiązujące kwestie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z terenu tej samej działki inwestycyjnej, wzajemnie na siebie się nakładające (vide miejsce usytuowania projektowanego obiektu oraz przebieg pasa gruntu podlegającego obniżeniu), a nadto których skutkiem jest doprowadzenie do powstania rozbieżnego i nie do końca wyjaśnionego stanu faktycznego odnośnie rzędnych terenu inwestycji (nie wyjaśniono, czy mapa do celów projektowych wykorzystana w projekcie uwzględnia stan faktyczny mając na uwadze powoływany wielokrotnie fakt nawiezienia ziemi). Nie wiadomo również w chwili obecnej, czy obniżenie terenu zostało wykonane zgodnie z decyzją SKO czy też nie, przed zrealizowaniem budynku czy też po tym fakcie. Pełnomocnik skarżącej twierdzi, że po zrealizowaniu budynku, a uczestnicy postępowania w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. wskazali jedynie, że wykonali decyzję SKO z dnia [...] marca 2019 r. i że prace zakończyły się [...] listopada 2019 r.

Reasumując, zaskarżona decyzja była w dacie jej podejmowania decyzją przedwczesną, opartą na niewszechstronnie wyjaśnionym stanie faktycznym i dokumentach budzących wątpliwości co do tego, czy odzwierciedlają rzeczywisty stan w terenie (naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.). Zaskarżona decyzja jest również decyzją, która – wobec treści decyzji SKO z dnia [...] marca 2019 r. – zatwierdzała projekt budowlany oparty na mapie, co do której uwidocznionych rzędnych wydano decyzję nakazującą ich zmianę przed zatwierdzeniem projektu budowlanego. Dezaktualizuje to projekt budowlany, jako naruszający regulacje § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 8, ust. 3 pkt 6 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego.

Tożsame wady, w szczególności dotyczące aktualności rzędnych uwidocznionych na mapie, dotyczą również decyzji pierwszoinstancyjnej, także wydanej przed zakończeniem postępowania o naruszenie stosunków wodnych.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali, czy faktycznie budynek został zrealizowany, w tym czy wykonano rurociąg zgodnie z projektem oraz jak wygląda sytuacja z wykonaniem decyzji SKO z dnia [...] marca 2019 r. Jeśli budynek zrealizowano, brak będzie podstaw do wydania pozwolenia na budowę, a postępowanie to będzie podlegać umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Brak jednak będzie również podstaw do ustalenia, że roboty budowlane wykonano nielegalnie i w warunkach samowoli budowlanej. Mimo wyeliminowania dokumentacji projektowej i decyzji o pozwoleniu na budowę nie można zapominać, że decyzja uprawniała do robót budowlanych zgodnych z pozwoleniem oraz projektem budowlanym. Jeśli zatem część robót wykonano zgodnie z pozwoleniem, a przyczyna nieprawidłowości projektu budowlanego dotyczy innej części robót, to instrumenty naprawcze nie powinny abstrahować od powyższego. W takim przypadku aktualne pozostaje prowadzenie postępowania naprawczego z art. 50 – 51 P.b. z uwzględnieniem dokumentacji projektowej zatwierdzonej pozwoleniem na budowę. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego powinien wyjaśnić, czy zatwierdzony projekt budowlany może stanowić jedną z podstaw do oceny, czy i jakie czynności należy podjąć w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit . "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Wobec zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego nie wystąpiła konieczność orzekania o zwrocie kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200 P.p.s.a.