Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 910/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 21, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
article: art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 130 ust. 1, 2, 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1, 2, 3, 4, par. 4 ust. 1, 2, 4, par. 6 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 art. 12
law: Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o skierowaniu M.Ł. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

M.Ł. od dnia 3 grudnia 1992 r. posiada uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B.

W dniu 4 lutego 2015 r. do organu I instancji, wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 28 stycznia 2015 r. o skierowanie M.Ł. na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Strona otrzymała 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 6 lutego 2014 r. do 20 stycznia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wykazał, że na łączną sumę 26 punktów składają się naruszenia ruchu drogowego dokonane w dniach: 6 lutego 2014 r. (nałożone punkty karne: 5), 6 maja 2014 r. (nałożone punkty karne: 4), 31 maja 2014 r. (nałożone punkty karne: 6), 30 września 2014 r. (nałożone punkty karne: 5), 20 stycznia 2015 r. (nałożone punkty karne: 4), 20 stycznia 2015 r. (nałożone punkty karne: 2).

Pełnomocnik strony w piśmie z dnia 20 marca 2015 r. wyraził wątpliwości co do ilości punktów karnych otrzymanych przez jego mocodawcę, podważając zasadność ich nałożenia za zdarzenie z dnia 6 maja 2014 r. Ponadto pełnomocnik strony wskazał, że jego mocodawca nie posiada polskiego prawa jazdy, a wyłącznie prawo jazdy niemieckie. Prawo jazdy określone we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. (nr [...] z dnia 10 czerwca 2002 r. wydane przez Starostwo Powiatowe w P.) od kilkunastu lat nie jest ważne. Jednocześnie wskazał, że M.Ł. na stałe przebywa w Niemczech, gdzie jest zameldowany i wykonuje pracę zarobkową. Tam znajduje się jego centrum spraw życiowych.

W piśmie z dnia 27 kwietnia 2015r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. poinformował, że podtrzymuje zasadność wniosku o skierowanie M.Ł. na badania psychologiczne, uznając zgłoszone zastrzeżenie dotyczące ilości naliczonych punktów za bezzasadne. Ponadto w nawiązaniu do podniesionej przez pełnomocnika kwestii, że M.Ł. posiada niemieckie prawo jazdy, a wniosek w swej treści zawierał dane polskiego prawa jazdy - wskazano, iż fakt ten pozostaje bez znaczenia dla wydania decyzji o skierowaniu strony na badania psychologiczne. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012r., poz. 488) ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego podlega kierowca, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wpisowi do tej ewidencji nie podlega jedynie osoba niebędąca obywatelem polskim i nieposiadająca karty pobytu z wyłączeniem przypadku, kiedy dopuściła się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Pojęcie kierowcy zostało określone w art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o mchu drogowym, w świetle którego kierowcą jest osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem, a dokumentem uprawniającym do prowadzenia tych pojazdów jest prawo jazdy wydane na zasadach określonych w art. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

W dniu 27 maja 2015 r. Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję o skierowaniu M.Ł. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w związku z uzyskaniem od administratora centralnej ewidencji kierowców informacji potwierdzającej, że kierowca przekroczył 24 punkty otrzymane za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku weryfikacji zgromadzonych akt ewidencyjnych kierowcy M.Ł. ustalono, że ww. kierowca posiada niemiecki dokument prawa jazdy uzyskany na skutek wymiany polskiego prawa jazdy wydanego w dniu 10 czerwca 2002r. przez Starostę [...]. Organ powołał treść art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami i stwierdził, że M.Ł. posiada dokument uprawniający go do kierowania pojazdami silnikowymi, o którym mowa w tym przepisie.

Ponadto organ I instancji wskazał, że decyzje o skierowaniu na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu nie należą do decyzji uznaniowych. Oznacza to, że organ administracji publicznej stosując przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym zobowiązany jest do wydania takiej decyzji. Obowiązkiem organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami jest skierowanie na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu w oparciu o wniosek sporządzony przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej P. w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 99 ust. 1 pkt 1 3b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W ocenie organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami spełnione zostały przesłanki do wydania przedmiotowej decyzji.

Jednocześnie organ wskazał, że na wydanie decyzji nie ma również wpływu twierdzenie strony dotyczące zamieszkiwania na terenie Niemiec. Natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w oparciu o dane z ewidencji ludności ustalono, że ostatnim znanym organowi adresem zamieszkania M.Ł. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest: Ł., ul. A. 3. Organ powołał także treść art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami i wskazał, że brak adresu zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę, która przekroczyła 24 punkty nie może stanowić podstawy do odstąpienia przez organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami od wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że organy ruchu drogowego stwierdziły, że skarżący w okresie od dnia 6 lutego 2014 r. do dnia 20 stycznia 2015 r. sześciokrotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, za co uzyskał 26 punktów. Wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 28 stycznia 2015 r. wskazuje zarówno daty, w jakich skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z obowiązujących w tym zakresie przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego zgodnie z obecnie obowiązującym § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. poz. 488), prowadzi co do zasady Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Starosta związany był domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., co do uzyskania przez stronę liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne. Organ administracji nie może dokonywać oceny zasadności uznania, czy ktoś przekroczył przepisy ruchu drogowego czy też "prawidłowości zakwalifikowania" przekroczenia przepisów ruchu drogowego przez osobę, wobec której komendant wojewódzki Policji wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaistniały stan faktyczny, wypełnia dyspozycję art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Decyzja organu I instancji nie należy do kategorii decyzji uznaniowych. Materia dotycząca punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego regulowana jest w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zaś określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Ewidencja ta, co wynika z treści przepisów wykonawczych, prowadzona jest również w stosunku do kierowców będących obywatelami polskimi, choć zamieszkałych poza terenem polski (a contrario § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego – Dz.U. z 2012 r., poz. 488). W stosunku do tych kierowców Komendant Wojewódzki Policji zachowuje kompetencje do złożenia wniosku o skierowanie na badania psychologiczne (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami ). W art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, mowa jest ogólnie o kierowcy, co biorąc pod uwagę regulacje wynikającą z art. 2 pkt 21 ustawy Prawo o ruchu drogowym, oznacza osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem. Z regulacji tej, jak również z innych przepisów ustawy, nie wynika, by zakresem przedmiotowym swego zastosowania miała ona obejmować wyłącznie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. Regulacja ta jest transpozycją postanowień dyrektywy 2006/126/WE, znajdującej zastosowanie od dnia 19 stycznia 2013 r. Stosownie do art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących Policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy. W przypadku regulacji karnych i administracyjno - karnych wskazany art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE statuuje zasadę terytorialności, będącą wyjątkiem od ogólnej reguły właściwości prawa i organów miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy. Choć regulacja sankcjonująca przekroczenie ustalonego ustawą limitu punków za wykroczenia drogowe polegająca na skierowaniu kierującego, który popełnił te wykroczenia na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (analogicznie na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu) nie jest środkiem stricte prawnokarnym, to przynależy do sfery administracyjno-karnej związanej z bezpieczeństwem publicznym (drogowym) poddanym nadzorowi Policji lub innych organów, którym przepisy szczególne przyznają konkretne kompetencje przysługujące Policji. To bowiem organy Policji dokonują kontroli i ewidencji tych wykroczeń i takie też rozumienie zasady terytorialności mieści się w zakresie dyspozycji art. 11 ust. 2 2006/126/WE. Argumenty te wzmacnia analiza preambuły tej dyrektywy, tym bardziej, że preambuły aktów prawa pochodnego Unii Europejskiej mają charakter normatywny co oznacza, iż stanowią one element treściowy służący pełnej rekonstrukcji norm prawnych z intepretowanego tekstu. Dyrektywy wiążą państwo członkowskie, do którego są skierowane, pozostawiając jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków wskazanych w dyrektywie celów. Dyrektywy są aktami normatywnymi skierowanymi do państw członkowskich, nie zaś bezpośrednio do organów lub obywateli. Obowiązkiem kraju członkowskiego jest transpozycja dyrektywy w taki sposób, by wszystkie wskazane w niej cele zostały jednolicie i zupełnie zrealizowane. W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania transpozycji treść dyrektywy stanowi wzorzec służący do badania zgodności z nią prawa krajowego oraz sytuacji jednostek (zasady pierwszeństwa, jednolitości, bezpośredniości i skuteczności prawa wspólnotowego). Dyrektywa 2006/126/WE wprowadzając w art. 11 ust. 2 wyjątek na rzecz terytorialności pozostawia krajom członkowskim swobodę regulacji karnych i administracyjno-karnych. Zasadę tę potwierdza art. 42 ust. 1 Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz.U. z 1988 r. nr 5, poz. 40 i 44), której stronami są Polska i Republika Federalna Niemiec.

Skoro skarżący jest również obywatelem państwa polskiego, to uznanie, że nie podlega on regulacji przewidzianej w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami naruszałoby zasadę równości, wywodzącą się z art. 32 Konstytucji RP. Przeprowadzenie badania nie jest jednoznaczne z pozbawieniem uprawnień do kierowania pojazdami. W sytuacji, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, to starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 102 ust. 1pkt 3 lit. b ustawy).

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik M.Ł. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, dokonanie na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceny prawnej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 K.p.a. poprzez przekroczenie zasad prawdy obiektywnej, a także art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie miejsca zamieszkania skarżącego w kontekście postanowień art. 11 ust. 2 oraz art. 12 dyrektywy 2006/126/WE, czego skutkiem było uznanie, iż powyższe przepisy mogą mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, czego dalszym skutkiem było skierowanie skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem;

2) naruszenie art. 11 ust. 2 oraz art. 12 dyrektywy 2006/126/WE poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

3) naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy implementowana niniejszą ustawą dyrektywa 2006/126/WE ze względu na brak miejsca zamieszkania skarżącego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, wyłącza możliwość zastosowania tegoż przepisu.

W uzasadnieniu podniesiono, że miejscem zamieszkania skarżącego, jego centrum spraw życiowych oraz ośrodkiem więzi osobistych i zawodowych nie jest miejsce położone na terytorium Polski (okoliczność bezsporna – ustalenia Prezydenta Miasta Ł. dokonane w oparciu o ewidencję ludności). W ramach swoich uprawnień organy obu instancji powinny ocenić, czy posiadana przez niego kompetencja oparta na art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, rozciąga się również na skarżącego, który na stałe zamieszkuje terytorium Niemiec. Biorąc pod uwagę wiążącą regulację art. 11 pkt 2 dyrektywy polski organ administracji nie posiada w niniejszym przypadku takiego uprawnienia. Dyrektywa (art. 11 ust. 2) pozostawia krajom członkowskim swobodę regulacji karnych i administracyjno-karnych, w stosunku do posiadaczy prawa jazdy wyłącznie zamieszkujących na terytorium państwa członkowskiego, które to prawo stanowi. W niniejszej sprawie do czynienia mamy z zagranicznym prawem jazdy, wydanym przez Republikę Federalną Niemiec, na której terytorium posiadacz posiada swoje miejsce zamieszkania i centrum spraw życiowych. Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy organ dokonał prawidłowej subsumpcji przepisu dyrektywy do stanu faktycznego. Wielojęzyczność i specyfika tekstu aktu prawa unijnego, przede wszystkim jej błędne tłumaczenie, nie mogą negatywnie rzutować na sytuację prawną jednostki. Wykładnia rozszerzająca dyrektywy na rzecz osób niezamieszkujących na terenie Polski, prowadziłaby do sytuacji, że polski organ administracyjny byłby uprawniony do kierowania na badania psychologiczne również obywateli innych państw, którzy nie zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto stanowisko organu jest sprzeczne z podstawową zasadą prawa Unii Europejskiej – zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem krajowym oraz obowiązku zapewnienia skuteczności prawa europejskiego przez kraje członkowskie. Organy państwowe mają obowiązek stosowania wyżej wymienionych dyrektyw, nawet jeżeli nie zostały prawidłowo implementowane, pod warunkiem, że są one wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe, a termin ich wdrożenia minął, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o skierowaniu M.Ł. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015r. poz. 155 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011r. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego,

Wskazać należy, że 24 punkty, stanowiące dopuszczalną granicę, to tylko te, które wynikają z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, a które zostały przypisane za określone naruszenie przepisów w skali od 0 do 10 punktów. Tylko zatem punkty z ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowią podstawę wydania przez starostę decyzji określonej w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujący pojazdami.

Starosta, jako organ I instancji, jest więc uprawniony i zobligowany zarazem do wydania - na podstawie wskazanego przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami - decyzji w sprawie skierowania na badania psychologiczne, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. A zatem w postępowaniu, które prowadzi starosta na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy jest on w istocie związany liczbą punktów wpisaną do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a możliwością prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego jest żądanie od komendanta wojewódzkiego Policji przedstawienia ewidencji dotyczącej kierowcy, którego wniosek tego komendanta skierowany do starosty dotyczy. Natomiast starosta postępowania co do prawidłowości przypisania punktów karnych prowadzić nie może, bowiem te kwestie nie są rozstrzygane w postępowaniu dotyczącym kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem.

W tym postępowaniu starosta bada tylko czy wniosek komendanta dotyczy kierowcy, który przekroczył 24 punkty, a co wynika z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Policję. Ustaleń w zakresie przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (wniosek o skierowanie na badania psychologiczne).

Sama natomiast prawidłowość prowadzenia tej ewidencji pod kątem wyliczenia liczby punktów może być badana, ale w innym postępowaniu, takim, którego ta kwestia dotyczy. Wpisywanie punktów do ewidencji, jako czynność materialno-techniczna, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, na takim stanowisku stoi orzecznictwo sądów administracyjnych. Tylko zatem wykazanie w postępowaniu prowadzonym przez starostę, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b stosownym orzeczeniem, że liczba punktów jest nieprawidłowo wyliczona, może stanowić podstawę do tego, aby starosta nie skierował kierowcy na badania psychologiczne. Nie zostanie bowiem spełniona przesłanka, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. W innym przypadku, gdy nie ma żadnego przeciwdowodu – stosownego orzeczenia – wskazana przez komendanta wojewódzkiego, a wynikająca z ewidencji prowadzonej przez Policję, liczba punktów jest wiążąca i obligująca starostę do wydania decyzji kierującej na badania psychologiczne.

W tym miejscu należy podnieść, że decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujący pojazdami ma charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1323/09).

Jak wynika z przeprowadzonego przez organy administracji postępowania, skarżący przekroczył w okresie krótszym od jednego roku (tj. od dnia 6 lutego 2014 r. do dnia 20 stycznia 2015 r.) limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku o skierowanie na badania psychologiczne z dnia 28 stycznia 2015 r. (znak L.dz. Rd-II-5380/62E/15/TJ), wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w trybie art. 99 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy. Wniosek ten wskazuje zarówno daty w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488).

Prawidłowość informacji zawartych w tym wniosku zarówno co do przypisanych skarżącemu naruszeń przepisów ruchu drogowego jak i ilości punktów przypisanych za te naruszenia była przez skarżącego kwestionowana. W piśmie z dnia 23 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego twierdził, że jego mocodawca nie został ukarany 24 punktami za naruszenie przepisów ruchu drogowego, albowiem za zdarzenie z dnia 6 maja 2014 r. (Z. – przekroczenie prędkości) nie zostały i nie powinny były być mu naliczone (odnotowane) 4 punkty. M.Ł. został bowiem wezwany do wskazania osoby kierującej w dniu 6 maja 2014 r. pojazdem o nr rej. [...], jednakże nie mógł tego uczynić z uwagi na niemożność dokonania jednoznacznych ustaleń. W związku z powyższym skarżącemu został nałożony mandat na podstawie art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, a tym samym nie zostały mu naliczone punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Powyższe twierdzenia skarżącego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Jak wynika z pisma z dnia 14 kwietnia 2015 roku Naczelnika Wydziału Postępowań Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym 4 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego zostały nałożone na M.Ł. w sprawie dotyczącej przekroczenia prędkości o 30 km/h popełnionego przez kierującego pojazdem marki Audi o nr rejestracyjnym [...] w dniu 6 maja 2014 r. o godz. 10:26 w miejscowości Z. W dniu 23 czerwca 2014 r. do właściciela pojazdu M.Ł. zostało skierowane wezwanie do złożenia odpowiedniego oświadczenia. W odpowiedzi skarżący odesłał w dniu 30 czerwca 2014 r. podpisane oświadczenie o zgodzie na przyjęcie mandatu karnego w wysokości 200 zł i 4 punktów za czyn z art. 92a Kodeksu wykroczeń. Kserokopia powyższego oświadczenia została załączona do akt sprawy.

Stosownie do postanowień art. 130 ust. 1 ustawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty /.../(art. 130 ust. 2).

W ust. 4 art. 130 ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych /.../ mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, do określenia w drodze rozporządzenia:

1/ sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;

2/ warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;

3/ programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;

4 /liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia ;

5 /podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.

Między innymi na podstawie powyższej delegacji wydane zostało wskazane już wcześniej rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia - do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, zwanego dalej "naruszeniem".

Wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).

Do ewidencji wpisuje się naruszenia wraz z odpowiadającą im liczbą punktów, zgodnie z wykazem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).

W myśl § 4 ust 1 i ust. 2 oraz ust. 4 powołanego rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem. Wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1.

Z kolei w myśl § 6 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty. Tak więc, jeżeli przed upływem roku, licząc od dnia popełnienia pierwszego naruszenia, suma przypisanych skarżącemu punktów (łącznie ostatecznych i tymczasowych) przekroczyła 24, dokonane wpisy nie mogły być usunięte. Wynika to zarówno z treści art. 130 ust. 2 ustawy jak i cytowanych przepisów rozporządzenia wydanego na jej podstawie.

Trzeba przy tym podkreślić, że dla prowadzenia ewidencji kierowców istotną datą jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego, a nie data technicznej czynności jaką jest dokonanie wpisu tego naruszenia, np. w związku z uprawomocnieniem się orzeczenia sądu karnego orzekającego o zasadności nałożenia tej sankcji.

W ocenie sądu, biorąc pod uwagę wcześniejsze rozważana, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenia organu są prawidłowe i znajdują pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Organ wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, że wpisy dokonane w ewidencji są ostateczne. Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 oraz 107 K.p.a. są niezasadne.

Za niezasadny należy uznać także zarzut dotyczący naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że rozciąga się również na skarżącego, który na stałe zamieszkuje na terytorium Niemiec i posiada zagraniczne prawo jazdy, wydane przez Republikę Federalną Niemiec, a także zarzut naruszenia art. 11 i art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 roku w sprawie praw jazdy (przekształcenie) - Dz.U.UE. L.2006.403.18.

Prawidłowo uznał organ II instancji, że z art. 99 ust. 1 ani innych przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie wynika, by zakresem przedmiotowym swego zastosowania miała ona obejmować wyłącznie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 2 pkt 21 ustawy Prawo o ruchu drogowym - kierowca oznacza osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem.

Stosownie natomiast do treści art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Wobec powyższego posiadanie przez skarżącego prawa jazdy wydanego przez Republikę Federalną Niemiec nie ma wpływu na zastosowanie wobec niego art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami.

Ponadto brak jest podstaw do uznania, że miejscem zamieszkania skarżącego nie jest Polska. Za załączonej do akt sprawy informacji z ewidencji ludności wynika, że skarżący zameldowany jest w Ł., przy ul. A. 3. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 5 marca 2015 r. skarżący odebrał osobiście pod ww. adresem. Istotne jest także to, że w okresie od 6 lutego 2014 r. do 20 stycznia 2015 r. skarżący wielokrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego kierując pojazdem na terytorium Polski w następujących miejscowościach: Ł., Z., Ł. i P. Ponadto w oświadczeniu z dnia 30 czerwca 2014 r. skarżący podał adres zamieszkania: Polska, Ł., ul. A. nr 3. Nie wskazał adresu do doręczeń (jeżeli jest inny niż adres zamieszkania), pomimo przewidzianej do tego celu rubryki na druku oświadczenia.

Zgodnie z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE do celów niniejszej dyrektywy "miejsce zamieszkania" oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna mieszka zwykle, to znaczy przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, lub - w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo - ze względu na więzi osobiste, które wskazują na istnienie ścisłych powiązań między tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednak w przypadku osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich, za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem że regularnie do niego powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba ta mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania o określonym czasie trwania. Studia uniwersyteckie lub nauka w szkole nie oznaczają zmiany miejsca zamieszkania.

Mając na uwadze treść art. 12 dyrektywy 2006/126/WE oraz przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy brak jest podstaw do uznania, że miejscem zamieszkania skarżącego w okresie, gdy naruszał przepisy ruchu drogowego nie była Polska. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, przy braku wiarygodnych przeciwnych dowodów, nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska, że miejscem zamieszkania skarżącego należy uznać Polskę. Tu bowiem koncentruje się jego życie, skoro przez około rok czasu na terytorium Polski naruszał przepisy ruchu drogowego. Postępowanie skarżącego zmierzające do uniemożliwienia wyegzekwowania przez organy administracji publicznej określonych obowiązków i zachowań nie może być tolerowane w praworządnym państwie, którego skarżący jest obywatelem.

Z powyższych względów nie ma podstaw do zakwestionowania uprawnień ani przesłanek do wydania przez polskie organy administracji decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Podjęte rozstrzygnięcia nie naruszyły przy tym przepisów tej ustawy, ani też przepisów implementowanej do polskiego porządku prawnego dyrektywy w sprawie praw jazdy.

Reasumując stwierdzić należy, że wydana przez organ I instancji decyzja, z uwagi na wskazanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. faktu przekroczenia przez skarżącego 24 punktów, odpowiada obowiązującemu prawu. W konsekwencji skierowanie skarżącego na badania psychologiczne zgodne było z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

bg