Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2535/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie NSA Andrzej Wawrzyniak, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Kierownik Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych - zwany dalej Kierownik Urzędu, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm./: zwanej ustawą o kombatantach /.../ pozbawił K. D. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej - od [...] - [...]r. łącznie: [...] lata i [...] - mce /legitymacja ZBoWiD nr [...]/.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż K. D. w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika, że podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD.

W związku z tym, Kierownik Urzędu stwierdził, że K. D. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.

Zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, iż w [...]r. - mając [...] lat - pracował na lotnisku w Z. a następnie został wywieziony do pracy przymusowej do L. w [...]r. "jako Hufjec Służba - Polsce" pracował przy odgruzowaniu W. - przy ul.

Ś.

Skarżący został powołany w [...]r. do służby wojskowej, którą pełnił w [...] Brygadzie KBW w L. przez [...] lata i [...] miesiące jako żołnierz szeregowy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o Kombatantach /.../ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. N [...].

Kierownik Urzędu podkreślił, że K. D. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, iż przebywał w czasie wojny na robotach przymusowych w Niemczech.

Dalej ustalił, że K. D. nabył w b. ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Była to służba w okresie po [...]r.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD, a także informacji podanych przez stronę w toku postępowania weryfikacyjnego i zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W związku z tym, Kierownik Urzędu stwierdził, że K. D. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w zaskarżonej decyzji. Na mocy powołanego przepisu pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.

Pobyt na robotach przymusowych nie jest działalnością kombatancką, równorzędną z kombatancką, nie jest też rodzajem doznanej represji o czym mowa w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cyt. ustawy. Sprawy te rozstrzyga odrębna ustawa z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87, poz. 395/. Ustawowy termin składania wniosków w tej sprawie minął 31.12.1999r.

W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzył argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.

Podnosząc, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, na podstawie akt kombatanckich, że skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim. Była to służba wojskowa po [...]r. Brak natomiast dowodów świadczących o udziale skarżącego w zwalczaniu oddziałów UPA lub grup Werwolfu.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm./ pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o utrwalanie władzy ludowej lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z oddziałami UPA i grupami Werwolfu w jednostkach Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służbach państwowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 listopada 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba, że wynika to z przepisu prawa.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.

Według art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach /.../ "Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby: które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r."

Art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy ustanawia przesłanki od wystąpienia których uzależniony jest sposób rozstrzygnięcia sprawy pozbawienia uprawnień kombatanckich. Przesłanką utraty uprawnień kombatanckich jest uzyskanie tych uprawnień na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułów działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 powołanej ustawy o kombatantach.

Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy ustanawia równocześnie przesłanki, których wystąpienie w sprawie powoduje zachowanie przez osobę uprawnień kombatanckich a mianowicie: 1) uprawnienie kombatanckie zachowuje osoba, która uczestniczyła w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, 2) osoba, która uzyskała uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, 3) żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Wystąpienie jednej z tych przesłanek powoduje zachowanie uprawnień kombatanckich.

W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej od [...]r. do [...]r.

Jak wynika z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień we W. z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie którego przyznano skarżącemu przedmiotowe uprawnienia pełnił on służbę w Ludowym Wojsku Polskim od [...]r. do [...]r. w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem od [...]r. do [...]r.

Natomiast brak jest w przypadku skarżącego przesłanek pozytywnych do zachowania wcześniej nabytych uprawnień kombatanckich albowiem skarżący nie uczestniczył w Wojnie Domowej w Hiszpanii, nie był żołnierzem z poboru pełniącym służbę wojskową w okresie od maja 1945r. do czerwca 1947r. jak też nie uzyskał uprawnień z innych tytułów.

Zatem bezspornym jest, iż Kierownik Urzędu zasadnie podjął w tej sytuacji decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy.

Podkreślić należy, iż w postępowaniu o pozbawieniu uprawnień kombatanckich ciężar udowodnienia okoliczności pozwalających na zachowanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie wywodzącej z nich korzystne skutki.

Postępowanie zaś związane ze świadczeniami z tytułu deportacji do pracy przymusowej /o czym skarżący pisze we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze/ reguluje ustawa z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej /.../ przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Mając powyższe na uwadze, należało skargę oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.