Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 845/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 5, art. 75, art. 92 ust. 2, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Sulimierski del. WSA Renata Detka Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2353/08 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że w dniu [...] września 2007 r. w W. podczas kontroli samochodu marki Skoda kierowanego przez M. F., stwierdzono, iż kontrolowany pojazd wyposażony był w urządzenie techniczne w postaci podświetlonego transparentu (lampy) zainstalowanego na dachu pojazdu i taksometr fiskalny marki "C.". Kierujący pojazdem wylegitymował się zaświadczeniem o zatrudnieniu w skarżącej Spółce oraz przedstawił wypis nr [...] z licencji nr [...], wystawionej tej Spółce na wykonywanie transportu drogowego osób. W toku kontroli wykonano dokumentację fotograficzną.

Komendant Rejonowy Policji W. [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenia, określone w dyspozycji art. 18 ust. 5 lit. a i lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej, jako: u.t.d. lub ustawa o transporcie drogowym). Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Komendant [...] Policji uchylił decyzję Komendanta Rejonowego Policji ze względu na stwierdzone uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną, w kwocie 10.000 zł, za naruszenia zakazu z art. 18 ust. 5 lit. a i lit. c u.t.d., tj. umieszczanie lub używanie w pojeździe taksometru i umieszczanie na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób wystarczający pozwala stwierdzić, że przedsiębiorstwo A. Spółka z o.o. wykonywało krajowy transport drogowy osób z naruszeniem przepisów art. 18 ust. 5 lit. a i lit. c u.t.d. Konsekwencją naruszeń przepisów wskazanych w uzasadnieniu jest kara pieniężna w wysokości 10.000 zł, zgodnie z L.p. 2.9.1 i 2.9.3 załącznika do u.t.d.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyjaśniając podstawę prawną orzeczenia stwierdził, że skoro podjęty przez skarżącą Spółkę w dniu kontroli przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, wykonywany był z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, to organy obu instancji prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 u.t.d. w zw. z L.p. 2.9.1 i 2.9.3 załącznika do u.t.d., nakładając na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Licencja uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem, nie spełniała warunków określonych w art. 6 ust. 4 u.t.d. dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Licencja ta uprawniała wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 u.t.d., jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Omawiając naruszenie zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. Sąd wskazał, że używanie taksometru należy do cech charakterystycznych tylko i wyłącznie dla pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji taksówkowej. W tej sytuacji inni przedsiębiorcy, którzy nie posiadają licencji taksówkowej, nie mogą wykonywać usług pojazdem, który swymi cechami przypomina, czy też sugeruje transport drogowy osób taksówką. Konsument korzystający z przewozu nie może być bowiem wprowadzany w błąd i musi mieć pewność, że wchodząc do samochodu oznaczonego jako taksówka, korzysta z usług przedsiębiorcy, który ma stosowną licencję na transport drogowy osób taksówką.

W ocenie Sądu organ prawidłowo skierował zaskarżoną decyzję do skarżącej Spółki, a nie do kierowcy skontrolowanego pojazdu. W toku sprawy prawidłowo ustalono, bowiem, na podstawie zaświadczenia wystawionego przez skarżącą oraz pisemnego potwierdzenia rejestracji kasy fiskalnej zamontowanej w kontrolowanym pojeździe, że podmiotem wykonującym przewóz była skarżąca, zaś kontrolowany kierowca był zatrudniony w Spółce na umowę o pracę. Skarżąca w żaden sposób dowodów tych nie podważyła. W konsekwencji to skarżąca, a nie osoba trzecia, wykonywała sporny przewóz okazjonalny, dopuszczając się naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit a i c u.t.d.

Oddalając skargę Sąd I instancji u podstaw orzeczenia powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej, jako: p.p.s.a.).

II

W skardze kasacyjnej A. Spółka z o.o. zaskarżając orzeczenie Sądu I instancji w całości domagała się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych,

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego:

1) poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 u.t.d. poprzez przyjęcie, na podstawie posiadanego materiału dowodowego, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób, w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy powyższa okoliczność nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego,

2) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 92 u.t.d., przez przyjęcie kary łącznej w miejsce kar za każde naruszenie przepisu ustawy z osobna,

3) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d., przez zrównanie taksometru z drogomierzem—dalmierzem, a zatem urządzeniem, którego stosowanie nie narusza art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d.,

4) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d., przez uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż w pojeździe był zamontowany taksometr, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem w rozumieniu definicji legalnej tego urządzenia,

5) przez błędne zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. przez uznanie, iż na pojeździe było umieszczone urządzenie, które było lampą lub innym urządzeniem technicznym, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego, nie wynika okoliczność, aby urządzenie zamontowane na dachu samochodu było lampą lub urządzeniem technicznym, które konstrukcyjnie odpowiada urządzeniom określonym w art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d.,

6) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. poprzez uznanie, iż niepodłączony do instalacji elektrycznej banner reklamowy jest lampą lub innym urządzeniem technicznym, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego, nie wynika powyższa okoliczność

Nadto w oparciu o art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Komendanta [...] Policji, podczas gdy decyzja wydana przez organ I instancji, została wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 75, art. 56 ust. 1 oraz art. 89 ust. 2 (obecnie art. 89 ust. 5) u.t.d. - bowiem karę pieniężną za naruszenie przepisów u.t.d. nałożono decyzją wydaną na podstawie protokołu kontroli sporządzonego podczas kontroli w dniu, podczas gdy art. 75 u.t.d. zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli i nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a oraz lit. c u.t.d

2) art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako: p.u.s.a.), oraz art. 3 § 2, art. 141 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy okoliczność, że w dniu [...] września 2007 r. w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy okoliczność przewozu jakiejkolwiek osoby w tym dniu nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym z zaświadczenia o zatrudnieniu oraz z okazanego wypisu z licencji, które to ustalenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem powyższe błędne ustalenie skutkuje zastosowaniem art. 92 ust 1 i 4 oraz art. 93 u.t.d.,

3) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a., oraz art. 3 § 2, art. 141 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy okoliczność, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób, w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy organy obydwu instancji nie przesłuchały w charakterze świadka pasażera, osoby, która miała być przewożona skontrolowanym pojazdem,

4) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a., oraz art. 3 § 2, art. 141 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez WSA w W. w skarżonym wyroku, iż w samochodzie był zamontowany taksometr oraz, że nie ma różnicy pomiędzy taksometrem (urządzeniem, które posiada swoją legalna definicję), a drogomierzem — dalmierzem (tj. urządzeniem niespełniającym cech taksometru), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe błędne ustalenie WSA skutkuje wyczerpaniem hipotezy przepisu art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d. oraz mogło skutkować oddaleniem skargi

5) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2, art. 141 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez WSA w W. w skarżonym wyroku, poprzez uznanie, iż organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, tj. okoliczność, iż na pojeździe była umieszczona podświetlona lampa (lub inne urządzenie techniczne), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe błędne ustalenie, WSA skutkuje wyczerpaniem hipotezy przepisu art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. wobec skarżącej oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną

6) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a., oraz art. 3 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wobec faktu, iż decyzję skierowano do skarżącej spółki zamiast do kierującego pojazdem - samodzielnego przedsiębiorcy, co mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną,

7) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wobec faktu, iż na skarżących nałożono karę nieznaną ustawie, co mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną.

W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o skierowanie pytania prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego, w zakresie zgodności § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, z art. 2 Konstytucji oraz art. 75 i art. 56 ust. 1 oraz art. 89 ust. 5 (dawny art. 89 ust 2) u.t.d. Uzasadniając go skarżąca podała, że § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2008 r. stanowi, że podstawę wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozów drogowych za naruszenie przepisów u.t.d. stanowią naruszenia stwierdzone w toku kontroli i zamieszczone w protokole kontroli, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej. Z kolei art. 75 u.t.d., zawierający zamknięty katalog spraw, które mogą być wszczynane na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli, nie wymienia postępowania administracyjnego o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d. Ponadto art. 56 tej ustawy stanowi, że inspektorzy mogą nakładać kary pieniężne wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. W ocenie skarżącej art. 89 ust. 5 zawiera umocowanie jedynie do określenia sposobu i warunków dokonywania kontroli, nie zawiera natomiast delegacji ustawowej do określenia rodzajów postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli utrwalonych w protokołach kontroli, bowiem taki katalog zawiera art. 75 u.t.d. Wobec powyższego § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2008 r. należy według Spółki uznać za niezgodny z art. 2 Konstytucji, oraz art. 75 i art. 56 ust. 1 oraz art. 89 ust. 5 (dawny 89 ust 2) u.t.d.

II

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienia złożonego w skardze kasacyjnej, wniosku o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, co do zgodności § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego z art.2 Konstytucji oraz art. 75 i 56 ust.1 oraz art. 89 ust. 5 u.t.d. Zważył bowiem, że w myśl art. 193 Konstytucji RP sądowi przysługuje uprawnienie do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności aktu normatywnego z ustawą zasadniczą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przytoczony przepis ustawy zasadniczej zawiera dwa warunki, jakie muszą być spełnione, aby sąd skorzystał z uprawnienia w nim określonego. Po pierwsze musi powstać wątpliwość składu orzekającego, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, po wtóre wątpliwość ta musi obejmować akt normatywny, którego przepisy miały lub powinny mieć w sprawie zastosowanie. Żaden z tych warunków nie został spełniony. Uszło bowiem uwadze strony skarżącej, że kontrola miała miejsce w dniu [...] września 2007 r., a rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. weszło w życie z dniem 4 maja 2008 r.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w tej sprawie - w ocenie składu orzekającego - nie zachodzi. Powyższa zasada oznacza związanie Sądu m.in. podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Zatem to podstawy skargi kasacyjnej decydują o zakresie dokonanej kontroli wyroku Sądu I instancji. Podkreślić przy tym należy, że budując podstawy skargi kasacyjnej w oparciu o wzorzec ustawowy określony w art.174 p.p.s.a., autor środka zaskarżenia zwalcza konkretne orzeczenie Sądu I instancji w zakresie jego zgodności z prawem materialnym czy przepisami postępowania. Powinien więc odnieść się do tych ustaleń, które przyjął Sąd I instancji i przedstawić przyczyny odmiennego stanowiska w zakresie ich subsumcji, czy też wykładni przepisu. Ta uwaga pozostaje zwłaszcza aktualna w sytuacji, gdy w wyniku wielu postępowań administracyjnych toczących się przed tym samym organem na tę samą stronę postępowania zostaną nałożone obowiązki w oparciu o identyczną podstawę materialnoprawną. Nie oznacza to jednak, iż wszystkie elementy stanu faktycznego istotne dla dokonania jego subsumcji w każdej sprawie są tożsame. Różnice w tym zakresie powinny zostać dostrzeżone przez autora skargi kasacyjnej, w przeciwnym bowiem wypadku, zarzuty obejmujące ustalenia dokonane w innych sprawach, nie w tej, która jest przedmiotem skargi kasacyjnej, już tylko z tego powodu będą nieusprawiedliwione.

Rozpoznawana skarga kasacyjna jest w zasadzie tożsama z wieloma skargami kasacyjnymi wniesionymi przez skarżącą Spółkę od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. oddalających skargi na decyzje Komendanta [...] Policji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. ( sprawy o sygn. akt. II GSK 181/09, II GSK 89/09, II GSK 88/09, II GSK 50/09, II GSK 37/09, II GSK 1084/08, II GSK 584/09, II GSK 599/09, II GSK 466/09, II GSK 188/09). We wszystkich tych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne odnosząc się do każdego z zarzutów podniesionych w rozpoznanych środkach odwoławczych. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela wyrażoną w uprzednio rozpoznanych sprawach ocenę podstaw kasacyjnych i motywy, dla których podstawy te uznano za nieusprawiedliwione.

Ponadto, stosownie do wcześniejszych uwag dodaje, że w toku postępowania administracyjnego w tej sprawie ustalono, iż kontrolowany pojazd wyposażony był w taksometr fiskalny marki "C." oraz podświetloną lampę zamontowaną na dachu pojazdu z napisem i numerem telefonu. Tak określone elementy wyposażenia pojazdu zostały udokumentowane zdjęciami fotograficznymi, a w przypadku taksometru także świadectwem legalizacji. W postępowaniu ustalono nadto, że kasa fiskalna zamontowana w kontrolowanym pojeździe zarejestrowana była na skarżącą Spółkę, a kierujący pojazdem "wylegitymował się zaświadczeniem o zatrudnieniu" u skarżącej.

Sąd I instancji przyjął ustalony w powyższym zakresie przez organy policji stan faktyczny, przy czym odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu, iż w skontrolowanym pojeździe zainstalowany był nie taksometr a jedynie drogomierz – dalmierz połączony z kasą fiskalną uznał, że twierdzeniu temu przeczy "świadectwo legalizacji ponownej z dnia [...] czerwca 2007 r. okazane w trakcie kontroli. Przedmiot określony w tym świadectwie to taksometr elektroniczny, a miejsce jego ustawienia to kontrolowany pojazd. Nie może być zatem wątpliwości, co do tego, że urządzenie to było taksometrem." Z zacytowanego fragmentu uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji wynika wprost, iż skład orzekający przyjął, że w pojeździe zamontowany był taksometr, dlatego też nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienie zarzut, iż w zaskarżonym wyroku stwierdzono, że "nie ma różnicy pomiędzy taksometrem (...) a drogomierzem – dalmierzem".

Z ustaleń dokonanych przez właściwe organy wynika, że ma dachu kontrolowanego pojazdu zainstalowano "urządzenie techniczne w postaci podświetlanego transparentu (lampy), z napisem i numerem telefonu". Zwalczając te ustalenia autor skargi kasacyjnej wywodzi, że niepodłączony do wewnętrznej instalacji elektrycznej banner nie jest lampą ani innym urządzeniem technicznym. Nie wskazuje jednak podwodów, dla których przy braku legalnej definicji pojęć użytych w art. 18 ust. 5 u.t.d., jedynie podłączone do wewnętrznej instalacji elektrycznej urządzenia należy uznać za "lampy lub inne urządzenia techniczne" w rozumieniu art. 18 ust. 5 c u.t.d. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z tezą zaprezentowaną w omawianym zarzucie skargi kasacyjnej.

Ustawa o transporcie drogowym wprowadziła odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą ( pojazdem niebędącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją odmienności charakteru powyższych przewozów osób jest wprowadzony art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. zakaz umieszczania na pojeździe oświetlenia i oznakowania charakterystycznego dla taksówki, w przypadku, gdy pojazdem do 9 osób łącznie z kierowcą wykonywany jest przewóz okazjonalny w transporcie drogowym.

Ratio legis wprowadzonego zakazu ( tak jak i pozostałych zakazów określonych odpowiednio w art. 18 ust. 5 lit. a b i c u.t.d.) było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. uzasadnienie do projektu ustawy, druk sejmowy nr 3930).

Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.

Interpretując pojęcia "lampy lub innych urządzeń technicznych" umieszczonych na dachu pojazdu, o których mowa w art.18 ust. 5 c u.t.d., wskazówek dla wykładni użytych zwrotów należy poszukiwać w wykładni celowościowej wprowadzenia zakazów zdefiniowanych w art.18 ust. 5 u.t.d. Jak już wskazano zakaz ten wprowadzono w celu zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców niemających stosownej licencji oraz ochrony pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do wykonywanego przejazdu. Stosując ten rodzaj wykładni uznać należy, że nie ma znaczenia prawnego ustalenie czy lampa umieszczona na dachu pojazdu była podłączona do instalacji elektrycznej, czy też nie, jak i dokładne rozróżnienie przedmiotów określanych przez ustawodawcę, jako lampa lub inne urządzenie techniczne.

Istota problemu sprowadza się bowiem do ustalenia, czy zainstalowane na dachu pojazdu urządzenie wyraźnie sugeruje, że oznaczony nim pojazd wykonuje przewóz w oparciu o licencje na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega to, że przepisy aktu wykonawczego do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz.U. z 2003 Nr 32 poz. 262) w rozdziale 7 określają warunki dodatkowe dla taksówek i w rozważanym zakresie stanowią o dodatkowym świetle rozmieszczonym na dachu ( § 24 ust. 1 pkt 8 a), dodatkowych lampach ( § 24 ust. 3 pkt 1) umieszczonych na dachu, określając w obu wypadkach warunki, jakie musi spełniać dodatkowe światło czy dodatkowa lampa, między innymi w zakresie połączenia elektrycznego. Brak jest jednak podstaw prawnych, aby przy wykładni pojęć użytych w art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. nadanie im odpowiedniej treści wiązać z wymogami prawnymi wynikającymi z tego rozporządzenia. Sankcjonowane nie jest bowiem nieodpowiadające wymogom umieszczenie na dachu taksówki dodatkowego światła czy też dodatkowej lampy, lecz umieszczenie lampy lub innego urządzenia technicznego na pojeździe, niebędącym taksówką, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, wykonującym przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się zarówno do kwestii ustaleń faktycznych obejmujących wyposażenie kontrolowanego pojazdu w urządzenia, o których mowa art.18 ust. 5 lit. a i c u.t.d., jak i do naruszenia w tym zakresie art.18 ust.5 lit. a i c u.t.d. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne są także zarzuty skargi kasacyjnej obejmujące kwestie związane z ustaleniem strony postępowania administracyjnego w tej sprawie, a ściślej rzecz ujmując – podmiotu, który dopuścił się naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a i c u.t.d. W powołanych uprzednio sprawach sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargą kasacyjną spółki A., Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargi kasacyjne, co do zasady przyjmował, że przedsiębiorcą ponoszącym odpowiedzialność za naruszenie omawianych zakazów jest ten podmiot, który w swoim imieniu, na swoją rzecz i na własne ryzyko gospodarcze wykonywał transport drogowy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na skarżącą, zarejestrowania kasy fiskalnej na skarżącą oraz wyjaśnień kierowcy złożonych podczas kontroli wynika, iż to skarżąca Spółka była przedsiębiorcą, który naruszył zakazy określone w art.18 ust. 5 lit. a i c u.t.d. Ocena prawidłowości ustaleń organów administracji publicznej w tym zakresie nie została w żadnej mierze podważona. Dodać jeszcze należy, że twierdzenie zawarte w zarzutach obejmujących te kwestie, iż kierujący pojazdem był "samodzielny przedsiębiorcą" pozostaje w sprzeczności z zaświadczeniem o zatrudnieniu kierowcy w skarżącej Spółce, które kierujący pojazdem okazał podczas kontroli, i które zostało wystawione przez skarżącą Spółkę.

Kolejny problem prawny przedstawiony w skardze kasacyjnej został ujęty, jako " naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 92 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie kary łącznej w miejsce kar za każde naruszenie przepisu ustawy z osobna". Zarzutowi temu w obrębie podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. odpowiada zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ( nałożenie kary nieznanej ustawie). Zarzut ten, aczkolwiek nieprecyzyjnie sformułowany, wymaga analizy art. 92 ust. 2 u.t.d., który stanowi podstawę do sumowania kar za poszczególne naruszenia. W przepisie tym mowa jest bowiem, o sumie kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli, a nie o karach nałożonych za poszczególne naruszenia. Unormowanie to nie sprowadza kar za poszczególne naruszenia do kary łącznej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd taki uznać należy za utrwalony (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1083/08 oraz wyrok NSA z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1091/08, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję wydaną z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 75 oraz art. 56 ust.1 i art. 89 ust. 2 (obecnie art. 89 ust. 5 pkt 3) ustawy o transporcie drogowym. Zarzut ten oparto na poglądzie, iż art. 75 ustawy o transporcie drogowym zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli i nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a oraz lit. c ustawy o transporcie drogowym. Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. Przepis art. 75 ustawy o transporcie drogowym nie stanowi, wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, zamkniętego katalogu postępowań, które mogą być wszczęte na podstawie wyników kontroli, ale stanowi o możliwości wykorzystywania wyników kontroli do formułowania wniosków o wszczęcie postępowań: postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego lub odpowiedniego zezwolenia, wydanego na określony rodzaj przewozu. Określenie "formułowanie wniosków" oznacza, że wyniki kontroli mają być w takiej formie (wniosków o wszczęcie postępowań) przekazywane innym organom, właściwym do wszczęcia odpowiednich, wymienionych w tym przepisie postępowań. Inaczej rzecz ujmując, komentowany przepis nakłada na organy uprawnione do kontroli, ale niewłaściwe do przeprowadzenia postępowań wymienionych w art. 75 pkt 1- 5 u.t.d., obowiązek przekazywania wyników kontroli w formie wniosków o wszczęcie postępowań do organów właściwych do ich wszczęcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa ponadto, że to, iż wynik kontroli stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wynika wprost z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym mowa jest o nałożeniu kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie szeregu przepisów ustawy procesowej i ustrojowej oraz art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w dniu kontroli był wykonywany okazjonalny przejazd osób. Strona skarżąca prezentuje pogląd, iż tylko w przypadku przewożenie w kontrolowanym pojeździe konkretnej osoby, następnie przesłuchanej w charakterze świadka, mamy do czynienia z wykonywaniem okazjonalnego przewozu osób w transporcie drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu. Istota omawianych zarzutów sprowadza się do wykładni pojęcia "przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych" użytego w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten, o czym już była mowa, wprowadza określone zakazy, które należy rozumieć jako konieczność powstrzymania się od umieszczania na pojeździe oznaczeń lub urządzeń mogących wprowadzać potencjalnego klienta w błąd, co do faktycznego zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez osobę dysponującą takim pojazdem. Nie chodzi w nim zatem o konkretnego konsumenta, lecz o potencjalnego nabywcę usługi. Przy takim założeniu, pozostającym w zgodzie z wykładnią celowościową, dla ustalenia, że "przy wykonywania przewozów okazjonalnych" doszło do naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. wystarczającym jest ustalenie, że przewoźnik legitymuje się ważną licencją na wykonywanie transportu drogowego osób, która nie daje prawa do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 12 ust. 1b u.t.d.), uprawnia natomiast do wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym. W tej sprawie nadto o wykonywaniu przewozów okazjonalnych przez skarżącą świadczy fakt zatrudnienia w tym celu kierującego pojazdem, zatrzymanym do kontroli.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.