Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2015/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 71 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skarg T. B. i T. Z. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 01 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonych w K., jedn. ewid. [...] oznaczonych jako parcela [...] oraz działki nr [...], nr [...] i nr [...], zajętych według wnioskodawców pod ulicę [...] (pkt 1) oraz odmawiającej stwierdzenia nabycia z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa, prawa własności nieruchomości położonych w K., jedn. ewid. [...] oznaczonych jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zajętych według wnioskodawców pod ulicę [...] (pkt 2) i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości.

Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 01 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonych w K., jedn. ewid. [...] oznaczonych jako parcela [...] oraz działki nr [...], nr [...] i nr [...], zajętych według wnioskodawców pod ulicę [...] (pkt 1) oraz odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa, prawa własności nieruchomości położonych w K., jedn. ewid. [...] oznaczonych jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zajętych według wnioskodawców pod ulicę [...] (pkt 2).

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu [...] listopada 2005 r. T. B. i T. Z. złożyli wniosek o wydanie przez Wojewodę [...] decyzji w trybie art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, własności nieruchomości oznaczonej jako [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], zajętej pod pas drogowy ulicy [...]. Pismami z [...] grudnia 2005 r. wnioskodawcy doprecyzowali wniosek w ten sposób, że odnosi się on do parceli katastralnej [...] gm. kat. [...], objętej wcześniej wykazem hipotecznym [...].

Organ ustalił, że zgodnie z załączonym do wyjaśnień wypisem z [...] podzieliła się na parcele [...]. Parcela [...] o pow. [...] ha została odłączona do księgi wieczystej [...]. Natomiast parcela [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...], która następnie otrzymała nr [...], obr. [...], jedn. ewid [...]. Działka nr [...] została odłączona do księgi wieczystej [...]. Parcela [...] została wywłaszczona orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia [...] grudnia 1957 r. [...], z kolei działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...]. Następnie działka nr [...] w 1992 r. została podzielona na działki nr [...] i nr [...], a działka nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. Kolejnym operatem geodezyjnym z 1994 r. działka nr [...] zniosła się do działki nr [...], która otrzymała oznaczenie jako działka nr [...], a następnie podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Kolejny podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] nastąpił w 2005 r. Informacje te uzyskano z opisu zmian z geodezyjnego operatu podziału działki nr [...] z [...] lipca 2009 r. nr ewid. [...], którym podzielono tę działkę na działki nr [...] i nr [...].

Zdaniem organu, z pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], działającego w imieniu Prezydenta Miasta K., ustawowego zarządcy dróg publicznych na terenie miasta K. (miasta na prawach powiatu) wynikają informacje, że parcela i działki powstałe z wnioskowanej parceli katastralnej [...] stanowiły 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa albo Gminy K., lub też nie były zajęte pod pas drogowy ulicy [...] w K. Zgodnie z Uchwałą nr 192 Rady Ministrów z 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3 poz. 16 z późn. zm.) ulica ta została zaliczona do kategorii dróg krajowych jako droga krajowa nr [...] relacji [...], zaś Rozporządzeniem Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych (Dz. U. Nr 160 poz. 1071) ulica ta została zaliczona do kategorii dróg krajowych jako droga krajowa nr [...] relacji [...]. Zarówno 31 grudnia 1998 r., jak i 1 stycznia 1999 r. ulica ta miała status drogi krajowej. W chwili obecnej ma również status drogi krajowej na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 marca 2005 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim (DzU Nr 55 poz. 486) i leży w ciągu dróg krajowych [...] i [...] relacji [...], której numer został nadany Zarządzeniem nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z [...] maja 2000 r. w sprawie nadania numerów dla dróg krajowych.

Organ ustalił dalej, że parcela [...], powstała z wnioskowanej parceli [...] została wywłaszczona orzeczeniem o wywłaszczeniu z [...] grudnia 1957 r. [...], co wynika zarówno z treści wymienionego powyżej pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K., jak i z treści zaświadczenia wydanego przez geodetę uprawnionego J. S. z [...] listopada 2011 r., załączonego przez wnioskodawców do akt niniejszego postępowania administracyjnego. Zaświadczenie to potwierdza to, że parcela katastralna [...] weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...]. Parcela ta jako część działki nr [...] znajdowała się 31 grudnia 1998 r. w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla Skarbu Państwa. Od 2005 r. do chwili obecnej działka ta jest objęta księgą wieczystą [...], gdzie ujawniono własność Gminy K.

Z kolejnych ustaleń organu wynika, że działki nr [...] i nr [...] (powstałe z parceli [...]) stanowiły 31 grudnia 1998 r. przedmiot księgi wieczystej [...], gdzie ujawniono jako właściciela nieruchomości Skarb Państwa. Od 2005 r. działki te są objęte księgą wieczystą [...], gdzie ujawniono własność Gminy K., zaś od 2010 r. księgą wieczystą [...] Skarbu Państwa. Działka ewidencyjna nr [...], jako kolejna z działek powstałych z wnioskowanej parceli obecnie objęta jest księgą wieczystą [...] Skarbu Państwa, gdzie przeniesiono ją w 2010 r. z księgi wieczystej [...], prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność osoby prawnej.

Zdaniem organu, stwierdzić należy, że wnioskodawcy nie posiadali prawa własności zarówno na 31 grudnia 1998 r., czyli na datę złożenia wniosku, jak i na chwilę obecną do parceli katastralnej [...] oraz działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], powstałych z wnioskowanej parceli [...]. Parcela [...] oraz działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], powstałe z wnioskowanej parceli [...] stanowiły bowiem 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa lub Gminy K. i stan ten trwa do chwili obecnej. Stąd też, w ocenie organu, wynika, że nie została spełniona jedna z istotnych przesłanek określonych w art. 73 cytowanej ustawy- tj. przesłanka braku własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Z wnioskiem zaś o zastosowanie tego przepisu może wystąpić tylko strona (art. 61 § 1 w związku z art. 28 Kodeksu Postępowania Administracyjnego). W niniejszej sprawie wniosek o zastosowanie art. 73 wskazanej ustawy został złożony przez T. B. i T. Z., to jest przez osoby nie posiadające prawa własności w stosunku do tej nieruchomości. Oznacza to więc, iż wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego do żądania postępowania w trybie art. 73 ust. 1 przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i stąd orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.

Organ dalej ustalił, że Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. w piśmie z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] poinformował, że działki nr [...] i nr [...], objęte księgą wieczystą [...], stanowiące zarówno 31 grudnia 1998 r., jak i obecnie własność Pani T. B. nie były i nie są zajęte pod pas drogowy ulicy [...] w K. W celu zweryfikowania tego faktu zlecono geodecie uprawnionemu wznowienie granic tych działek z działką nr [...], stanowiącą pas drogowy tej ulicy. Wykonany operat geodezyjny wyznaczenia tych granic z [...] stycznia 2008 r. nr ewid. [...] potwierdził ten fakt. Szkic z wyznaczenia punktów granicznych z protokołu wyznaczenia punktów granicznych wskazuje, że granica działki nr [...] z działką drogową przebiega wewnątrz ogrodzenia trwałego posesji oznaczonej nr porządkowym [...] przy ulicy [...] w K. Właścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na podpisanie protokołu granicznego nie zgadzając się z przebiegiem wyznaczonych granic. Z załączonej dokumentacji wynika, że wznowienia punktów granicznych dokonano na podstawie obowiązujących w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...] jedn. ewid. [...] współrzędnych punktów granicznych powstałych w trakcie kolejnych podziałów geodezyjnych nieruchomości objętej tą księgą wieczystą. Wykonawca prac geodezyjnych uzyskał je z ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w trakcie zgłaszania robót geodezyjnych. Działka nr [...] została objętą decyzją Nr [...] Wojewody [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji drogi wojewódzkiej dla inwestycji pn.: "Rozbudowa skrzyżowania ulic: [...] w K. wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych, teletechnicznej", utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2009 r. znak [...], wydanych na podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.). Decyzja ta zatwierdziła podział nr ewid. [...] działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. Granica działki nr [...] pokrywa się z granicą dzielonej działki [...] z ulicą [...]. Przebieg granicy działki [...] z pasem drogowym ulicy (działka nr [...]), analogicznie do operatu wymienionego powyżej potwierdza operat wznowienia granicy z operatu [...]. W protokole wyznaczenia granic z tego operatu właścicielka nieruchomości nie wniosła zastrzeżeń do takiego przebiegu granicy z pasem drogowym ulicy [...] w K. Obecnie decyzja Nr [...] Wojewody [...] znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej p.n.: "Rozbudowa skrzyżowania ulic[...] w K. wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych, teletechnicznej", która została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011 r. znak [...] zatwierdziła operat z [...] lipca 2009 r. nr ewid. [...], którym działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Działki ewidencyjne nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] nie graniczą bezpośrednio z pasem drogowym ulicy [...] w K., wobec czego nie mogą być w jakikolwiek sposób kiedykolwiek zajęte pod jej pas drogowy.

Zdaniem więc organu, ponieważ przesłanki art. 73 ust. 1 w/w ustawy muszą być spełnione łącznie, to fakt, że nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną 31 grudnia 1998 r., dawał podstawę do orzeczenia, jak w punkcie 2 sentencji decyzji.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. odwołania złożyli T. B. i T. Z., w których wskazali, że decyzja obarczona jest istotnymi błędami powodującymi rażące naruszenie prawa. Pominięto w niej całkowicie przedmiot wniosku stron i przedmiot sprawy administracyjnej. Decyzja zawiera rozstrzygnięcia nie odnoszące się do przedmiotu złożonego przez wnioskodawców wniosku, jak i do określonej zarówno we wniosku, jak i w ustawie podstawy prawnej.

Po rozpatrzeniu powyższych odwołań Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 01 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek

samorządu terytorialnego.

Zdaniem organu, przepis art. 73 ust. 1 cyt. ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Dysponentem postępowania jest podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i treść wniosku zakreśla granice przedmiotowe postępowania. Dysponentem wniosku i kreatorem jego treści jest wyłącznie strona postępowania. Organ związany jest żądaniem strony, bowiem treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania.

Zdaniem Ministra, decyzja Wojewody [...] dotyczy nieruchomości oznaczonej jako dawna parcela [...]. Z powyższego wynika, że organ I instancji prowadził postępowanie co do całej nieruchomości stanowiącej dawną parcelę [...]. Jednakże z akt sprawy (tj. wniosku z dnia [...] listopada 2005 r., pisma z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz odwołań z dnia [...] marca 2012 r. i [...] marca 2012 r.) wynika, że T.B. oraz T. Z. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z dniem 01 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności jedynie względem nieruchomości stanowiącej dawną parcelę [...], która zgodnie z załączonym przez T. B. zaświadczeniem geodety weszła w skład działki nr [...] zajętej pod ulicę E. R. W związku z powyższym postępowanie wszczęte w stosunku do działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], jako nie objęte wnioskiem skarżących, podlega umorzeniu.

Jeśli zaś chodzi o działkę nr [...], to w ocenie organu wskazać należy, iż została ona wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia [...] grudnia 1957 r., znak: [...]. Następnie działka nr [...] weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...]. Działka nr [...] ujawniona była w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Skarbu Państwa, a następnie została odłączona do księgi wieczystej KW nr [...] i stanowi własność Gminy K.

Organ podkreślił także, że stronami postępowania, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), są: osoba, która w dniu 31.12.1998 r. była właścicielem nieruchomości oraz Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Stroną tego postępowania mogą być również osoby, które wykażą swój tytuł prawny do objętej postępowaniem nieruchomości. Skoro więc wywłaszczono działkę nr [...] w 1957 r., wnioskodawcom w dniu 31.12.1998 r. nie przysługiwało prawo własności tej działki, a tym samym wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w trybie art. 73 tej ustawy. W sytuacji, gdy w toku postępowania okazało się, że zostało ono wszczęte wadliwie i brak jest formalnoprawnych podstaw do jego prowadzenia, to podlegało ono umorzeniu na podstawie art. 105 Kpa.

Organ odniósł się także do zarzutów dotyczących odszkodowania i wskazał, że kwestia ta nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli T. B. i T. Z. zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 i art. 21 ust. 1 Konstytucji RP

z dnia 2 kwietnia 1997 roku w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania

administracyjnego, poprzez naruszenie powołanych przepisów Ustawy Zasadniczej

i naruszenie interesu prawnego strony, polegającego na pozbawieniu własności

nieruchomości strony i na uniemożliwianiu uzyskania w terminie ustalenia i wypłaty

odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, gdy strona pozostaje od dnia [...] grudnia 1957 roku - bez jakiegokolwiek odszkodowania. Podniesione naruszenie skutkuje " rażącym naruszeniem prawa ", stanowiąc jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności inkryminowanej decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 Protokołu Dodatkowego Nr 1 do

Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 6 Konwencji

o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (zwanej dalej: Konwencją),

w sytuacji, gdy Strona skarżąca została pozbawiona własności nieruchomości i pozostaje do chwili obecnej bez odszkodowania oraz w wyniku rażącej i długotrwałej (wieloletniej) przewlekłości przedmiotowego postępowania. Podniesione naruszenie skutkuje " rażącym naruszeniem prawa ", stanowiąc jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności inkryminowanej decyzji;

3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 9 oraz art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 77 § 1 i art. 81

Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie dostatecznie

sprawy, braku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach

faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz nie dopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także nie zapewnienie możności wypowiedzenia się strony, co do przeprowadzonych dowodów;

4) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 73 § 1 Kodeksu postępowania

administracyjnego w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania

administracyjnego poprzez przyjęcie, iż brak zapewnienia stronie przez organ

możliwości dostępu do akt nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jako przesłanki

stwierdzenia nieważności decyzji;

5) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 w związku z art. 105 § 1

Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędną interpretację art. 138 Kodeksu

postępowania administracyjnego w związku z art. 156 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania

administracyjnego, polegające na braku rzetelnego uzasadnienia faktycznego i

prawnego decyzji, czyli nie wyjaśnienie dostatecznie sprawy i zasadności przesłanek,

którymi kierował się organ wydając przedmiotową decyzję.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., ewentualnie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie organu II instancji jest zgodne z przepisami prawa.

Z treści art. 73 ust.1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oczywistym jest więc, że przepis art. 73 ust.1 i 2 powołanej wyżej ustawy nakłada na wskazane w tym przepisie podmioty, władające w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, obowiązek wypłaty dotychczasowym właścicielom odszkodowań. Przepis ten wiąże uwłaszczenie gmin i Skarbu Państwa z obowiązkiem wypłaty odszkodowań.

Zdaniem Sądu, organ II instancji trafnie zauważył, że zgodnie ze wskazanym przepisem stronami w tego rodzaju postępowaniach, których przedmiotem jest regulacja stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi, są Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, władające gruntami w dniu 31 grudnia 1998 r., właściciele gruntów będący nimi przed dniem 1 stycznia 1999 r., lub ich spadkobiercy oraz osoby posiadające inne tytuły prawnorzeczowe do tej nieruchomości. Postępowanie więc w tego rodzaju sprawie winno się toczyć przy udziale wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (oraz ich spadkobierców), w stosunku do której decyzja ta ma zapaść (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5.05.2008 r., sygn. akt II SAB/Kr 8/08).

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ II instancji trafnie wskazał, że dysponentem postępowania jest podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, gdyż treść wniosku zakreśla granice przedmiotowe postępowania. Organ związany jest żądaniem strony, bowiem treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego został zgłoszony wniosek ma wątpliwości, co do treści wniosku - obowiązkiem jego jest podjęcie z urzędu czynności celem wyjaśnienia treści żądania strony (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27.06.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 318/2007, LexPolonica 2072305).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy wnioskodawcy sprecyzowali wniosek w ten sposób, że wnieśli o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości o nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], zajętej pod ulicę [...] (nr działki [...]) z dniem 01.01.1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Dodatkowo, szczegółowo i jednoznacznie sprecyzowali w obu odwołaniach, że "prowadzone postępowanie winno dotyczyć wyłącznie – zgodnie z naszym wnioskiem – działki ewidencyjnej o numerze [...] – parceli [...] – wywłaszczonej orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia [...] grudnia 1957 roku, sygnatura: [...].

W ocenie Sądu, przy tak jednoznacznym stanowisku skarżących, nie ma wątpliwości, jaki jest przedmiot niniejszego postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że wątpliwości w tym zakresie nie miały także organy obu instancji, które stanęły na stanowisku, że pod budowę ulicy [...] (oznaczonej jako działka nr [...]) zajęto nie całą działkę [...] tylko jej część oznaczoną jako działka o nr [...]. Do przekonania tego organy doszły po przeprowadzeniu szczegółowych badań odnośnie podziału działki [...]. Ich zdaniem, a ustalenia te podziela również Sąd, z zebranego materiału dowodowego wynika, że parcela [...] podzieliła się na parcele [...] i [...]. Parcela [...] została wywłaszczona orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia [...] grudnia 1957 r., znak: [...] na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast parcela [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] a następnie na działkę nr [...]. Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Następnie działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...], a działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Działka nr [...] znosi się do działki [...], która otrzymuje oznaczenie jako działka nr [...]. Następnie działka [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Ponadto działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...], a działka nr [...] dzieli się na działki nr [...] i nr [...].

Z powyższego jednoznacznie wynika, że pod budowę ulicy [...] zajęta została z działki oznaczonej nr [...] tylko jej część oznaczona nr [...]. Dodatkowo wskazania wymaga, że parcela [...] została wywłaszczona orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia [...] grudnia 1957 r., znak: [...] na rzecz Skarbu Państwa. Oznacza to zatem, że uwzględnieniu wniosku skarżących w niniejszym postępowaniu stoi na przeszkodzie brak przesłanki wynikającej z art. 73 ust.1 i 2 cytowanej ustawy w tej postaci, że działka oznaczona numerem parcela [...], pozostająca w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, nie mogła stanowić ich własności w tej dacie. W rzeczywistości bowiem działka ta stanowiła własność Skarbu Państwa już od daty wywłaszczenia, czyli od [...].12.1957 r. Skarżący, jak wynika to z punktu 1) skargi, faktu tego nie tylko nie kwestionują, ale przyznają wprost, że w dacie tej nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości. Skoro więc przedmiotem w niniejszym postępowaniu była tylko działka o nr parcela [...], a wnioskodawcy nie byli jej właścicielami w dacie 31 grudnia 1998 r., to nie spełniali przesłanki wynikającej z art. 73 ust.1 i 2 cytowanej ustawy i nie mieli interesu prawnego w wystąpieniu z wnioskami. Słusznie zatem organ II instancji, na mocy art. 105 §1 k.p.a. umorzył postępowanie w całości przed organem I instancji.

Trafne jest także stanowiska Ministra w zakresie rozstrzygnięcia odnośnie punktu 2 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...] odmówił bowiem stwierdzenia nabycia z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa, prawa własności nieruchomości położonych w K., jedn. ewid. [...] oznaczonych jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], a nieruchomości te nie były przedmiotem wniosku wnioskodawców T. B. i T. Z. Zachodziła więc podstawa z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. do uchylenia w tym zakresie decyzji Wojewody i orzeczenia co do istoty sprawy.

Zdaniem Sądu, niezasadne są zarzuty skarżących z punktów 3, 4 i 5 obu skarg. Jak wynika bowiem z akt sprawy, organy prawidłowo wyjaśniły całą sprawę i ustaliły – zgodnie zresztą ze stanowiskiem wnioskodawców, że przedmiotem postępowania jest działka oznaczona nr [...]. Skarżący zgadzają się także z organami, iż działka ta stanowiła od 1957 r. własność Skarbu Państwa, a następnie Gminy K., oraz, że w dacie 31.12.1998 r. nie stanowiła ona własności tych wnioskodawców. Jakich więc konkretnie okoliczności istotnych dla sprawy organy nie wyjaśniły, tego skarżący nie precyzują.

Sąd nie podziela zarzutów skarżących, że nie mieli oni dostępu do akt albo też, że nie mieli oni możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Skarżący nie precyzują bowiem, w jaki sposób ich pozbawiono tych praw i na czym polegało owe naruszenie przepisów przez organy. Podkreślenia bowiem wymaga, że pismem z 13 października 2011 r. strony zostały powiadomione o zgromadzeniu kompletu dokumentacji w toczącym się postępowaniu oraz o przysługującym im uprawnieniu do zaznajomienia się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do ich treści, a także możliwości przeglądania akt w terminie 14 dni w siedzibie organu. Wyczerpuje to wymóg z art. 10 §1 k.p.a.

Niezasadne są także zarzuty skarżących z punktów 1 i 2 skarg. Podnoszą oni bowiem w nich, że za wywłaszczenie w 1957 r. działki o nr [...] nie zapłacono dotychczasowemu jej właścicielowi należnego odszkodowania.

Zdaniem Sądu, zauważenia wymaga, że w skardze skarżącym chodzi przede wszystkim o kwestię wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Jak jednak trafnie wskazał Minister, odnosząc się do podniesionego problemu dotyczącego odszkodowania, należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia nabycia przez Skarb Państwa własności spornej nieruchomości, natomiast sprawa odszkodowania jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu przez starostę wykonującego zadania administracji rządowej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajętą nieruchomość należy zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) do kompetencji starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu). Omawiany zaś przepis art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie ma bowiem jakiegokolwiek zastosowania w postępowaniu o ustalenie odszkodowania (por. wyrok NSA z dnia 9.12.2011 r. I OSK 41/11, LEX nr 1149373). Ostateczna decyzja wojewody, stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego stanowi bowiem wyłącznie dowód nabycia własności (por. wyrok SN z dnia 16.05.2002 IV CKN 1071/00, OSNC 2003/9/120). Oznacza to więc, że w niniejszym postępowaniu organy administracji publicznej w ogóle kwestią ustalania odszkodowania nie mogły się zajmować i się nie zajmowały.

Mając powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji wyroku.