Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1131/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 15 par. 1 pkt 2 i 3, art. 264, art. 187 par. 2, art. 269
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 5, par. 6, par. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej M. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie o wydanie decyzji stwierdzającej, że zespół dworsko - parkowy pochodzący z nieruchomości ziemskiej pn. Folwark W. , położony we wsi W., gm. L., stanowiący byłą własnością Z. S. nie podlegał działaniu przepisu art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945r., Nr 3, poz. 13).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Wojewoda [...] stwierdził, że zespół dworsko - parkowy usytuowany na działkach oznaczonych obecnie nr [...] i [...], wchodzący w skład "Folwarku W." o ogólnym obszarze 137,4821 ha podlegał przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie w/w przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004 r. (sygn. akt IV SA 627/04) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc, iż wniosek złożony przez M. B. jest żądaniem rozstrzygnięcia sporu o prawa rzeczowe do wskazanej we wniosku nieruchomości, a zatem sporu cywilnego. W ocenie składu orzekającego brak było podstaw do stosowania przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. do rozstrzygania, że określona nieruchomość z uwagi na swój charakter - nie jest nieruchomością ziemską i nie stanowi jej części składowej.

Decyzją z dnia [...] marca 2008r. Wojewoda [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku M. B. powołując się na uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku z dnia 16 grudnia 2004 r, w myśl którego sprawa ma charakter sporu cywilnego, rozpoznawanego przed sądami powszechnymi.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołała się M. B. i M. W..

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Minister podniósł, iż biorąc pod uwagę przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Minister zaznaczył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że zarówno sąd, który wydał wyrok, jak i inne sądy administracyjne oraz organy administracji są związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, a ewentualne naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 powodowałoby konieczność, w razie złożenia skargi, uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności), co stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Co więcej zarówno organ administracji, jak i sąd - rozpatrując sprawę ponownie - obowiązani są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Zdaniem organu ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r. wiążą organy administracji rozpatrujące złożony przez M. B. wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej, że część majątku ziemskiego pn. Folwark W. tj. jego zespół dworko - parkowy nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej. Ponieważ Sąd stwierdził niedopuszczalność drogi administracyjnej do rozpatrzenia wyżej wskazanego wniosku, to uznanie, że brak jest przeszkód do merytorycznego rozpoznania wspomnianego żądania przez organ administracyjny, naruszałoby zdaniem Ministra przepis art. 153.

Zdaniem Ministra, Wojewoda [...] będąc związanym oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r., bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, zasadnie uznał, iż zapoczątkowana żądaniem M. B. sprawa nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, zatem toczące się postępowanie jako bezprzedmiotowe winno ulec umorzeniu.

Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. B., zarzucając jej wydanie z naruszeniem:

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

- art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu

reformy rolnej oraz przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych

z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września

1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez przyjęcie, iż nie jest właściwa

droga administracyjna dla uznania, iż nieruchomość jest wyłączona spod dekretu o

reformie rolnej,

* art. 105 Kpa poprzez umorzenie postępowania w sytuacji, gdy istniały podstawy do

rozstrzygnięcia sprawy co do istoty,

* art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez

przyjęcie, iż wykładnia norm prawnych o charakterze ogólnym ma moc wiążącą w tej

konkretnej sprawie.

Podnosząc powyższe naruszenia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz o zasadzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wyrażony przez Sąd poprzednio orzekający pogląd jest sprzeczny z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadto posłużenie się przez organy administracji art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozbawia skarżącą możliwości dochodzenia swoich praw.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, iż w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia z dnia 16 grudnia 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 627/04, stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] maja 2004 r., wskazując iż właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny.

Zgodnie natomiast z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu. Orzeczenie sądu

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

administracyjnego wywiera zatem skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Wyjaśnić należy, że przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Sąd stoi na stanowisku, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, pogląd prawny wyrażony w poprzednim wyroku zdezaktualizował się w związku z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. I OPS 2/06. Wskazać bowiem należy, że w toku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2004 r. IV SA/Wa 353/04 wyłoniło się zagadnienie prawne, które zostało przedstawione do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi NSA. Rozpoznając to zagadnienie prawne, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów dnia 5 czerwca 2006 r. podjął uchwałę (I OPS 2/06), wskazując, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej, o tym czy dana nieruchomość lub jej cześć wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 3 poz. 13 ze zm.). W uzasadnieniu tej uchwały NSA zwrócił uwagę, że odwołanie się w § 5 ust. 1 rozporządzenia "do art. 2 ust. 1 lit. e", podobnie jak to uczyniono w § 6 i 7 oraz innych przepisach tego rozporządzenia, służy wskazaniu kategorii nieruchomości ziemskich przeznaczonych w dekrecie na cele reformy rolnej, w sprawach których przewidziano możliwość orzekania w drodze decyzji administracyjnej. Było to konieczne w celu identyfikacji, do której kategorii nieruchomości ma mieć zastosowanie ten tryb, gdyż w dekrecie w art. 2 ust. 1 w punktach oznaczonych literami a, b, c, d, e określono 5 kategorii nieruchomości ziemskich przeznaczonych na cele reformy rolnej, wyodrębnionych według kryterium podmiotowego i przedmiotowego. W każdej z tych kategorii nieruchomości określono

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

różne przesłanki decydujące o przeznaczeniu nieruchomości na cele reformy rolnej. Tylko w stosunku do nieruchomości określonych w punkcie lit. e, przewidziano możliwości orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym czy podlegają one działaniu przepisów dekretu. Zakres orzekania na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia nie wynika wyłącznie z tego przepisu, ani z samego punktu oznaczonego lit. e lecz z pełnego brzmienia obu tych norm łącznie.

Dalej NSA wskazał, iż art. 2 ust. 1 lit. e dekretu stanowi przepis materialnoprawny w przeciwieństwie do § 5 rozporządzenia, który ma charakter procesowy. Kryteria i warunki, jakie musi spełniać nieruchomość, o której mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, zostały zawarte w art. 2 ust. 1 lit, e. Dla pełnej rekonstrukcji normy prawnej zawartej w tym przepisie należy brać pod uwagę cele reformy rolnej i zapis dekretu, że dla ich realizacji mają być przeznaczone tylko nieruchomości ziemskie. Nie chodzi więc o wszystkie nieruchomości, lecz o pewną ich grupę wyczerpująco wymienioną w punktach a, b, c, d i e. Nie budzi wątpliwości, że punkty a, b i c odnoszą się do nieruchomości ziemskich o charakterze rolniczym (gruntów rolnych), skoro mają być one przeznaczone na upełnorolnienie istniejących gospodarstw karłowatych, małorolnych i średniorolnych oraz utworzenie gospodarstw dla produkcji ogrodniczo-warzywniczej. Natomiast dwa następne punkty są wskazywane jako dające podstawę do przejmowania w ramach reformy rolnej innych nieruchomości niż ziemskie np. pałaców, dworów itp. Nie zwraca się jednak uwagi na to, że mowa jest o zarezerwowaniu odpowiednich "terenów" na realizację określonych celów a nie zarezerwowaniu odpowiednich obiektów. Próbę zdefiniowania pojęcia nieruchomości ziemskiej dla potrzeb dekretu podjął Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 19 września 1990 r. (W 3/89 OTK 1990 r. poz. 26 s. 174). A zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe odczytanie normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu powinno wskazywać, iż na własność Skarbu Państwa, bez żadnego wynagrodzenia, w całości, przechodzą bezzwłocznie tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym (mogące być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 część druga), które stanowią własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny obszar przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Takie rozumienie przepisu jednocześnie określa zakres przedmiotowy, w jakim na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia mogą orzekać wojewódzkie urzędy ziemskie, o tym czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów dekretu.

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

To organ, wydając decyzję administracyjną w trybie powyższego przepisu- a nie sąd powszechny- powinien zatem zbadać wszystkie okoliczności wyprowadzone w drodze wykładni z pełnego brzmienia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W uzasadnieniu omawianej uchwały stwierdzono ponadto, że przyjęcie poglądu, że organ jest uprawniony tylko do badania, czy dana nieruchomość spełnia normy obszarowe określone w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, dopuszczałoby jednocześnie możliwość przejęcia na cele reformy rolnej nieruchomości, która nie była nieruchomością ziemską odpowiadającą celom wskazanym w art. 1 ust. 2 dekretu, czyli sprzecznie z prawem. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny podał, że z zestawienia przepisów § 5 i 6 rozporządzenia nie można wyprowadzić jednoznacznego wniosku, że § 5 dotyczyć może wyłącznie orzekania w odniesieniu do powierzchni gruntów, jakie obejmuje dana nieruchomość. Obowiązek przedstawienia dowodów stwierdzających dokładny obszar danej nieruchomości "z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju" może przemawiać również i za tym, że chodzi tu o sprawdzenie, oprócz norm obszarowych, także i tego czy jest to nieruchomość ziemska o charakterze rolniczym nadająca się do przeznaczenia na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu, na co wskazuje użyty tam zwrot "użytków każdego rodzaju". Należy także zwrócić uwagę na brzmienie ust. 1 § 5 rozporządzenia, który określa przedmiot orzekania "w sprawach czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 pkt e". Użyty tam zwrot "nieruchomość" bez przymiotnika "ziemska" wskazuje, że to czy nieruchomość, o której wyłączenie spod działania przepisów dekretu ubiega się strona, jest nieruchomością ziemską należy również do zakresu tego postępowania. W przeciwnym razie, gdyby w ramach postępowania wszczętego na podstawie § 5 chodziło tylko o rozstrzygnięcie kwestii obszarowych w ust. 1 tego przepisu użyto by terminu "nieruchomość ziemska", bo tylko taka mogła być przeznaczona na cele reformy rolnej zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 lit. e. Przepisem szczególnym w rozumieniu art. 2 §1 i art. 3 kpc, przekazującym orzekanie o tym czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, jest powołany § 5 rozporządzenia.

Przedstawiony pogląd wyrażony w uchwale jest całkowicie odmienny, od tego jaki został wyrażony w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 627/04. Zauważyć należy, że przepisy art. 15 § 1 pkt 2 i 3 oraz pozostającego z nim w związku art. 264 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwalają wyróżnić dwie kategorie uchwał podejmowanych przez NSA. Są to uchwały abstrakcyjne podejmowane w celu wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, ich przedmiotem są więc wątpliwości prawne, które nie mają bezpośredniego związku z postępowaniem toczącym się w indywidualnej sprawie sądowoadministracyjnej oraz uchwały konkretne, których przedmiotem mogą być jedynie takie wątpliwości prawne, które wystąpiły przy rozpoznawaniu kasacji (zażalenia), a więc wykazujące ścisły związek z postępowaniem w indywidualnej sprawie (w sprawie sądowoadministracyjnej) zawisłej przed NSA.

Z kolei art. 187 § 2 ustawy stanowi, iż uchwała składu 7 sędziów jest wiążąca w danej sprawie. Jednocześnie jednak art. 269 tej ustawy określa tryb postępowania w sytuacji, gdy jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów. Analiza przepisu art. 269 prowadzi do wniosku, że uchwały konkretne wiążą nie tylko w danej sprawie, jak to stanowi art. 187 cyt. ustawy, albowiem żaden inny sąd administracyjny nie może w innej rozpatrywanej sprawie odstąpić od oceny prawnej wyrażonej w trybie przepisów art. 264 - 268 z pominięciem zasad określonych w art. 269 (tj. przedstawienia nowego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi). Co prawda uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają przymiotu legalnej wykładni ustaw nie oznacza to jednak, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, że przyjęta w nich interpretacja przepisów nie może być wykorzystywana przy rozpatrywaniu innych ale podobnych spraw sądowoadministracyjnych. Podsumowując stwierdzić należy, iż uchwały konkretne, mają także moc ogólnie wiążącą. Istota owej mocy ogólnie wiążącej powyższych uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki nie nastąpi więc zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (zob. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wydanie II , str.592.).

Należy także podnieść, iż w uchwale z składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. I FPS 1/2008 r. wyrażono pogląd, iż Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu ponownej skargi kasacyjnej obowiązany jest - w związku z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - odstąpić od zastosowania art. 190 tej ustawy, z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny. Z tej uchwały można wywnioskować, iż nie zawsze sąd administracyjny związany jest ocena prawną wyrażoną w poprzednim wyroku. Odstępstwem od tej zasady może być podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny, która pośrednio wiąże inne sądy administracyjne orzekające w podobnych sprawach. Należy podkreślić, iż omawiana sytuacja dotyczy jedynie uchwał NSA. W związku z tym nie może stanowić odstępstwa od związania oceną prawną z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zmiana linii orzeczniczej dokonana wyrokami sądów administracyjnych.

Za celem przyjęcia takiego rozwiązania przemawia zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Nie ulega zaś wątpliwości, że jednolitość orzecznictwa sądów stanowi gwarancję państwa prawa, w szczególności zaś pozytywnie wpływa na kształtowanie zaufania obywatela do państwa.

Przenosząc powyższe rozważania na niniejszą sprawę stwierdzić należy, że skład orzekający w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale sygn. I OPS 2/06, wobec tego związany jest oceną prawną w niej dokonanej. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny, jaki tryb postępowania - czy przed sądem powszechnym czy przed organami administracji publicznej jest właściwy do rozstrzygnięcia, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej z uwagi na jej nierolniczy charakter. Kwestia ta - w odniesieniu do zespołów pałacowo (dworsko)-parkowych była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Przedmiotowa uchwała przesądziła, iż przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej, o tym czy dana nieruchomość lub jej cześć wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Wobec tego stwierdzić należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, a organy administracji publicznej są właściwe do orzekania, czy zespoły dworko - parkowe podlegały przejęciu na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

sygn. akt IV SA/Wa 1131/09

Przy orzekaniu na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10 poz. 51) powinna być oceniana możliwość wyłączenia spod działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu tej części nieruchomości, która nie jest funkcjonalnie powiązana z gospodarstwem rolnym i nie mogła być w związku z tym przeznaczona na cele dekretu. Wobec tego organy administracji, które będą ponownie rozpatrywać sprawę winny dokonać szeregu ustaleń. Powinny zbadać czy zespół dworsko - parkowy wchodzący w skład majątku "Folwark W." mógł funkcjonować bez części majątku ziemskiego wykorzystywanego do produkcji rolniczej oraz czy część wykorzystywana do produkcji rolniczej mogła funkcjonować bez tego zespołu. Ustalić ponadto należy, czy przejęcie nieruchomości nastąpiło na cele reformy rolnej. Wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli dopiero na dokonanie właściwej oceny, czy zespół ten pozostawał w takim związku zależności z częścią służącą produkcji rolnej, że w świetle przywołanych w uchwale I OPS 2/06 stanowisk Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, należałoby uznać go za część nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania, w pkt 2 sentencji, orzeczono na podstawie art. 200 i 250 cyt. ustawy.