Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1134/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt. 2, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

L.P. złożył w rozpoznawanej sprawie wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu. W jego treści podał, że wspólne gospodarstwo prowadzi z żoną i pełnoletnim synem. Poza domem o pow. mieszkalnej [...] m2 i [...] m2 powierzchni gospodarczej, na który zaciągnięty został kredyt hipoteczny w CHF, posiada jeszcze trzy działki rolne o łącznej pow. ok. [...] ha, działkę o pow. ok. [...] ha na współwłasność, a nadto działki o pow. ok. [...] i [...] arów oraz ok. [...] arów (transformator). Dwie ostatnie działki obciążone są hipotekami przymusowymi. Dodatkowo żona w ramach majątku osobistego posiada działkę o pow. ok. [...] arów. Z uwagi na stan zdrowia i niską opłacalność skarżący nie prowadzi działalności rolniczej. Jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez żonę działalność gospodarcza, z której miesięczne dochody wynoszą ok. [...] zł netto.

Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy [...] r. wezwano działającego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia wskazując jednocześnie dokumenty źródłowe, które należało w tym zakresie nadesłać.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o wykorzystanie dokumentów nadesłanych do akt o sygn. III SA/Gl 1133/15. Obejmowały one bowiem zaświadczenie wystawione przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], z którego ustalono, że skarżący nie jest zarejestrowany w ewidencji producentów prowadzonej na podstawie ustawy z dnia [...] r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 86 z późn. zm.). Jest natomiast podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych pobieranego na zasadach ogólnych i w 2014 r. uzyskał dochód podlegający opodatkowaniu rzędu [...] zł (vide: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]). Jego żona prowadzi natomiast Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską (vide: podatkowa księga przychodów i rozchodów) i z tego tytułu jej przychody od początku roku czyli narastająco wynosiły [...] zł, podczas gdy wydatki zamykały się w łącznej kwocie: [...] zł. Natomiast w ubiegłym roku podatkowym jej przychody z powyższego tytułu wynosiły [...] zł i po potrąceniu o koszty ich uzyskania rzędu [...] zł przyniosły dochód w kwocie [...] zł (vide: zeznanie PIT-36L). Z kolei z wyciągów bankowych żony skarżącego ustalono, że obroty MA wynosiły: [...] zł (za okres od 1 marca do 27 lipca 2015 r.), [...] zł (za okres od 1 kwietnia do 11 kwietnia 2015 r.), [...] zł (za okres od 11 kwietnia 2015 r. do 6 maja 2015 r.), [...] zł (za okres od 8 maja do 21 czerwca 2015 r.) i [...] zł (za okres od 1 kwietnia do 27 lipca 2015 r.), podczas gdy obroty WN wynosiły: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł. Dodatkowo akta sprawy o sygn. III SA/Gl 1133/15 zawierały wydruki z elektronicznej bazy ksiąg wieczystych oraz kserokopie decyzji ustalających zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego, które wraz z pozostałymi dokumentami wykorzystano, zgodnie ze złożonym w tym zakresie wnioskiem, w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z 9 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie pełnomocnik skarżącego powołał się na fakt wielości postępowań toczących się ze skarg L. P. a dotyczących wymiaru podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za różne miesiące.

Sąd zważył co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." w brzmieniu z dnia złożenia skargi w niniejszej sprawie – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, LEX nr 1405477). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności zauważyć należy, że należny od wniesionej skargi wpis sądowy wyniesie [...] zł. W ocenie Sądu ten mieści się w granicach możliwości finansowych skarżącego i jego rodziny. Należy bowiem zauważyć, że choć skarżący nie osiąga stałych dochodów (vide: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. w aktach o sygn. III SA/Gl 1133/15) to jego żona prowadzi Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską. Jej przykładowe przychody miesięczne wynosiły: [...] zł (kwiecień 2015 r.), [...] zł (maj 2015 r.), [...] zł (czerwiec 2015 r.), podczas gdy wydatki zamykały się w kwocie: [...] zł (kwiecień 2015 r.), [...] zł (maj 2015 r.) i [...] zł (czerwiec 2015 r.). Natomiast w ubiegłym roku podatkowym jej przychody z powyższego tytułu wyniosły [...] zł i po potrąceniu o koszty ich uzyskania rzędu [...] zł przyniosły dochód w kwocie [...] zł (vide: zeznanie PIT-36L w aktach o sygn. III SA/Gl 1133/15). Kwota ta w ocenie Sądu jest w zupełności wystarczająca na poniesienie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego zarówno w tej jak i równolegle prowadzonych 7 innych sprawach. Tym bardziej, że żona skarżącego dysponuje kartą kredytową (vide: przelewy z 10 kwietnia, 11 maja i 11 lipca 2015 r.), której dostępny limit nie jest znany. Ponadto spłaca raty kredytu ze środków pochodzących z dwóch różnych rachunków bankowych (vide: przelewy z 10 i 12 kwietnia 2015 r.). Z kolei z zestawienia operacji bankowych wynika, że wydatki, które żona wnioskodawcy ponosi obejmują nie tylko koszty bieżącego utrzymania, albowiem część odnosi się do dokonywanych darowizn (vide: przelewy z 12 kwietnia i 11 lipca 2015 r.) czy pielęgnacji zwierząt (vide: przelewy z 11 kwietnia, 30 kwietnia, 14 maja i 11 lipca 2015 r.), natomiast inna część dotyczy rozliczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (np. przelewy do ZUS czy urzędu skarbowego), a te z uwagi na to, że zaliczane są do kosztów uzyskania przychodu, które każdy przedsiębiorca ponosi pomniejszając tym samym podstawę opodatkowania, trudno zakwalifikować do wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Powyższe odnosi się również do rat zaciągniętych kredytów, albowiem brak jest podstaw do twierdzenia jakoby zobowiązania cywilnoprawne, do których zalicza się raty kredytu, korzystały z pierwszeństwa przed zobowiązaniami należnymi Skarbowi Państwa, do których zalicza się wpis od skargi. Tym bardziej, że w razie pojawienia się trudności z ich spłacaniem dłużnik może ubiegać się o tzw. wakacje kredytowe. Z przedłożonego do akt materiału źródłowego nie wynika jednak by skarżący wraz z żoną korzystali z takiej instytucji lub posiadali jakiekolwiek zadłużenie w spłacie ustalonych rat. Jako właściciele trzech działek rolnych o łącznej pow. ok. [...] ha, działki o pow. ok. [...] ha na współwłasność, a nadto działek o pow. ok. [...], [...] i [...] arów oraz ok. [...] arów (transformator) posiadają majątek, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeżeli brak jest bieżących środków finansowych na ponoszenie określonych wydatków, także tych, które związane są z postępowaniem sądowym. Okoliczność ta wyklucza przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 565/13, Lex nr 1347096 oraz z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 406/13, Lex nr 1319089). Dlatego przyjąć należało, że L.P. nie wykazał w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zasługiwał na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania.

Nie może być też argumentem na rzecz przyznania skarżącemu prawa pomocy podniesiona w sprzeciwie kwestia wielości zawisłych spraw ze skarg L.P. przed tutejszym Sądem. Każda sprawa ma charakter indywidualny a fakt, że skarżący niewątpliwie jest w stanie uiścić [...] złotych w niniejszej sprawie, w świetle okoliczności przedstawionych powyżej, uznać można za niebudzący wątpliwości.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P. p. s. a., postanowiono orzec jak w sentencji.