Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 463/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 130 ust. 2, art. 154 ust. 1 i 2, art. 157 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 7, art.77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 w zw. z art. 8 i 11, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w zw.

z art. 9a i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), zwanej dalej: "u.g.n." - Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. R. (zwanej dalej Skarżącą, Stroną) od wydanej w dniu [...] nr [...] decyzji Starosty [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. ograniczył na podstawie

art. 124 ust. 1 u.g.n. sposób korzystania z nieruchomości stanowiących działki [...] i [...] poprzez zezwolenie inwestorowi E.-O. SA na założenie i przeprowadzenie przewodów służących do dystrybucji energii elektrycznej, tj. przeprowadzenie trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 7 m, w przedziale wysokości od 5,85 m do 40 m (działka nr [...] – 2.080 m2, działka nr [...] – 3.836 m2), oznaczonej w załączniku do decyzji pasem technologicznym o szerokości 40 m (2 x 20 metrów od osi linii), w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia robót budowalnych na tych nieruchomościach. Natomiast decyzją z dnia [...] r. zezwolił inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. Obie decyzje zostały utrzymane w mocy przez Wojewodę.

W dniu 16 marca 2015 r. wpłynął do organu I instancji operat szacunkowy

z 9 marca 2015 r., wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego A. K., określający wysokość odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości

i szkód powstałych w związku z założeniem i przeprowadzeniem na nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej, na kwotę [...] zł.

Decyzją z [...] r., znak: [...], Starosta [...] orzekł o ustaleniu na rzecz M. R. odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

W wyniku rozpatrzenia odwołania M. R. od powyższej decyzji Wojewoda decyzją z [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z [...]., wyrokiem z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 815/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 796/16, oddalił skargę kasacyjną E. -O. S.A. z siedzibą w G. od ww. wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że wady operatu szacunkowego, przyjętego jako dowód w sprawie, uniemożliwiają ocenę prawidłowości operatu i dyskwalifikują przydatność tego dowodu. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien przeprowadzić dowód z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego i poddać ją rzetelnej ocenie.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 124 ust. 4, art. 132 ust. 1a i 6 u.g.n. oraz art. 104 k.p.a. - orzekł o ustaleniu na rzecz M. R. odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] o pow. 0,83 ha oraz nr [...] o pow. 2,00 ha, położonych w obrębie K., gmina K. P., objętych decyzją Starosty [...] z dnia [...]., nr [...], zezwalającą w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, oraz decyzją Starosty [...] z dnia [...] [...], w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Starosta wskazał, że ustalił odszkodowanie na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 25 września 2017 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. K., określającego wartość szkód i zmniejszenia wartości nieruchomości na kwotę [...] zł. Operat ten został uznany przez organ I instancji za zupełny, logiczny i oparty na obowiązujących standardach wyceny nieruchomości. Z kolei, operat szacunkowy z dnia 15 maja 2017 r. wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego L. P. - określający wartość obniżenia wartości nieruchomości oraz szkód na kwotę [...] zł - został przez organ odrzucony.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. R., wnosząc

o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu ustalenia należytego odszkodowania.

Przedmiotowej decyzji M. R. zarzuciła:

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia oraz zbadania zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało ustaleniem wysokości odszkodowania poniżej wartości rynkowej;

- naruszenie art. 7 i 8 K.p.a. poprzez niezapewnienie właściwej ochrony słusznemu interesowi wnioskodawcy w zakresie korzystania z przysługującego mu prawa własności do nieruchomości poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego;

- naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

- naruszenie art. 154 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez pominięcie przez organ nieprawidłowości w sposobie sporządzenia i treści operatu szacunkowego, a w konsekwencji - wydanie decyzji na podstawie wadliwego operatu szacunkowego;

- naruszenie art. 130 ust. 2 u.g.n. poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

W wyniku rozpoznania wskazanego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu ww. decyzji, że Starosta nie zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o wyjaśnienie niejasności i błędów zawartych w operacie szacunkowym z 25 września 2017 r. przyjętym jako podstawa ustalenia odszkodowania. Ponadto, w ocenie organu II instancji słuszna była uwaga skarżącej, że jej pismo z 28 marca 2018 r. (nadane w dniu 29 marca 2018 r.) - będące odpowiedzią na zawiadomienie organu o zakończeniu postępowania dowodowego i informację o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie zostało uwzględnione w sprawie.

Po rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu E. O. S.A. w G. na decyzję Wojewody z [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 779/18, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., bowiem nie wskazał okoliczności faktycznych, które Starosta [...] powinien ustalić oraz materiału dowodowego, który powinien zgromadzić w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Według Sądu, przesłanką uzasadniającą wydanie decyzji kasacyjnej nie może być wyłącznie krytyczna ocena przez organ odwoławczy prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych przez organ I instancji. W wyroku zaznaczono, że skoro wątpliwości co do treści operatu szacunkowego nie doprowadziły Wojewody do zakwestionowania w całości wartości dowodowej tego opracowania, organ mógł skorzystać z posiadanych uprawnień do przeprowadzenia postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.) i zażądać stosownych wyjaśnień od jego autora. Podkreślono, że nawet wskazywany przez Wojewodę brak należytego odniesienia się do materiału dowodowego przez organ I instancji, który świadczyłby o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., nie wyczerpuje przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji Wojewody z dnia [...] organ wskazał, że pismem z dnia 30 stycznia 2019 r. rzeczoznawca majątkowy M. K. potwierdził aktualność operatu z dnia 25 września 2017 r. stanowiącego podstawę wyliczenia odszkodowania.

Pismem z 4 lutego 2019 r. zwrócono się do rzeczoznawcy majątkowego

o odniesienie się do uwag organu do operatu szacunkowego, jak również

o ustosunkowanie się do zastrzeżeń do operatu zawartych w piśmie Skarżącej z dnia

28 marca 2018 r. które wpłynęło do organu I instancji już po wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie.

W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 11 lutego 2019 r. rzeczoznawca wskazał, że w przedmiotowym operacie szacunkowym zostały popełnione błędy pisarskie, które nie wpływają na wartości określone w operacie. Wyjaśnił, że:

- na stronie 18 powinno być "biorąc pod uwagę cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, stan zagospodarowania, dostępne informacje o cenach i cechach nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego, w wycenie zastosowano podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej";

- na stronie 23 w tabeli z opisem nieruchomości o cenie minimalnej, powierzchnia powinna wynosić 1,0 ha (zgodnie z tabelą 2 na stronie 21),

- na stronie 24 data transakcji nieruchomości o cenie maksymalnej powinna być

2015 – 12 – 04 (zgodnie z tabelą na stronie 21).

Odnosząc się do uwag zawartych w piśmie Skarżącej z dnia 28 marca 2018 r. rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, że:

1. operat szacunkowy uwzględnia utracone pożytki w uprawach określonych

w protokole z oględzin nieruchomości, podpisanym przez właścicielkę. Zostały uwzględnione również koszty rekultywacji gruntu, obniżenia plonowania oraz koszt wyrównania i wywiezienia gruntu;

2. wycena nieruchomości nie może opierać się na ofertach sprzedaży nieruchomości, a na dokonanych transakcjach wolnorynkowych. Nie jest możliwe określenie wartości rynkowej nieruchomości na podstawie ofert nieruchomości podobnych. Wartość rynkową określono z uwzględnieniem cen transakcyjnych nieruchomości podobnych, zgodnie z zasadami wyceny określonymi w przepisach prawa;

3. określone w operacie wartość szkód oraz wartość zmniejszenia wartości nieruchomości obejmują wszystkie zidentyfikowane elementy, w tym skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii ciągów, przewodów

i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Wojewoda w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji wskazał, że wydanie przez Starostę [...] decyzji o ustaleniu odszkodowania zostało poprzedzone wydaniem przez ten organ decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, a następnie - decyzji o zezwoleniu inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, które posiadają przymiot ostateczności i prawomocności. Bezsporne w sprawie jest, że inwestycja została zrealizowana, zatem zaistniały podstawy do ustalenia odszkodowania.

Podstawę ustalenia odszkodowania stanowił operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. K., określającego wartość szkód i zmniejszenia wartości nieruchomości na kwotę [...] zł. Operat ten został uznany przez Starostę za zupełny, logiczny i oparty na obowiązujących standardach wyceny nieruchomości.

Z kolei operat szacunkowy wykonany w dniu 15 maja 2017 r. przez rzeczoznawcę – L. P. określający wartość obniżenia wartości nieruchomości oraz szkód na kwotę [...] zł – został odrzucony przez organ I instancji z powodu licznych uwag oraz zastrzeżenia odnośnie zastosowanego współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości, który charakterystyczny jest dla służebności przesyłu. Jak podkreślił Starosta, biegły powołany przez organ nie potrafił obronić swojego stanowiska zawartego w operacie w odpowiedzi na uwagi i zastrzeżenia pełnomocników Inwestora. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego Starosta słusznie wskazał, że opinia biegłego L. P. nie wiązała organu, który obowiązany był poddać ją ocenie jak każdy inny dowód.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy operat szacunkowy, pod względem formy, jak również metody szacowania, jest zgodny z przepisami prawa. Jest ponadto zupełny i logiczny oraz wskazuje poszczególne etapy wyceny.

Na potrzeby wyceny rzeczoznawca określił: rodzaj rynku - lokalny rynek sprzedaży prawa własności do nieruchomości gruntowych niezabudowanych rolnych o pow. do 6 h; obszar rynku - powiat [...], ze względu na ograniczoną ilość transakcji nieruchomościami podobnymi w gminie K. P.; okres badania cen - wrzesień 2015 r. do września 2017 r. Trend czasowy określono na podstawie analizy rynku lokalnego, na poziomie 3% w skali roku. W wycenie zastosowano podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Ostatecznie do analizy została przyjęta próbka 23 nieruchomości, które spełniały warunki podobieństwa do przedmiotu wyceny.

Zmniejszenie wartości nieruchomości zostało określone na kwotę [...] zł

([...]). Rzeczoznawca wyjaśnił, że przyjęcie wielkości współczynnika umniejszenia wartości nieruchomości na poziomie 0,2 jest działaniem zgodnym ze Standardem V.8 Zasady określania wartości szkód spowodowanych budową infrastruktury technicznej. Ponadto rzeczoznawca określił wartość szkody tymczasowej na kwotę [...] zł. Łącznie zatem wartość szkód oraz zmniejszenia wartości nieruchomości została określona na kwotę [...] zł.

Zdaniem Wojewody, operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. K., uzupełniony o wyjaśnienia autora operatu, nie zawiera wadliwości, które pozbawiałyby go wartości dowodowej.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego zaniżenia w operacie wysokości zmniejszenia wartości nieruchomości oraz wartości szkód Wojewoda uznał za mający charakter wyłącznie polemiczny, gdyż odwołująca nie sformułowała żadnych argumentów, które mogłyby stanowić przesłankę uznania, że założenia i metodyka szacowania, dobór nieruchomości do porównania lub zastosowane przez rzeczoznawcę współczynniki były wadliwe. Skarżąca nie skorzystała bowiem z możliwości poddania ocenie operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.

Ponadto organ II instancji stwierdził, że faktycznie jak twierdzi Skarżąca, jej pełnomocnik w terminie ustosunkował się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, chociaż jej pismo z dnia 28 marca 2018 r., kwestionujące prawidłowość operatu, wpłynęło do Starostwa w D. P. dopiero w dniu 3 kwietnia 2018 r., czyli już po wydaniu zaskarżonej decyzji z [...] r., zatem Starosta [...] naruszył art. 10 § 1 k.p.a., jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Wojewoda zauważył, że skarżąca wyraziła krytyczną opinię o operacie szacunkowym podczas rozprawy administracyjnej w dniu 30 listopada 2017 r., czyli przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Ponadto na etapie postępowania odwoławczego rzeczoznawca majątkowy ustosunkował się do uwag właścicielki nieruchomości zawartych w piśmie z dnia 28 marca 2018 r.

M. R. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną decyzję Wojewody z dnia [...]

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia i zbadania zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało ustaleniem wysokości odszkodowania poniżej wartości rynkowej, a także przez niedokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji ze wszystkimi przepisami istotnymi w niniejszej sprawie;

2. naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nie zapewnienie właściwej ochrony słusznemu interesowi wnioskodawcy w zakresie korzystania z przysługującego mu prawa własności do nieruchomości poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego;

3. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji w oparciu o ogólne informacje;

4. naruszenie art. 154 ust. 1 i 2 Ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez pominięcie przez organ nieprawidłowości w sposobie sporządzenia i treści operatu szacunkowego, i w konsekwencji wydanie decyzji na podstawie wadliwego operatu szacunkowego;

5. naruszenie art. 130 ust. 2 Ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości.

Mając powyższe na względzie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji publicznej w celu ustalenia należnego odszkodowania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem Strony organ w oszczędny sposób dokonał oceny operatu, gdyż ocena ta sprowadziła się do powtórzenia jego zapisów i nie zawierała uzasadnienia odnośnie sposobu przyjęcia i ostatecznej oceny wartości odszkodowania ustalonego w operacie. Powyższe stanowi o naruszeniu art. 107 § 3, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto zarzuciła naruszenie art. 154 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez pominięcie przez organ nieprawidłowości w sposobie sporządzenia i treści operatu szacunkowego i w konsekwencji wydanie decyzji na podstawie wadliwego operatu szacunkowego. Zdaniem Skarżącej doszło również do naruszenia art. 130 ust. 2 u.g.n. poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania. Organ bowiem nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w przedmiotowym postępowaniu. Pominął większość dowodów i wniosków przemawiających za żądaniami Skarżącej, zaś z dowodów na których się oparł wyprowadził mylne wnioski. W ten sposób doszło do naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 11 i art. 8 k.p.a.

Skarżąca zarzuciła również brak odniesienia się do kwestii różnicy pomiędzy operatem złożonym w dniu 15 maja 2017 r., w którym określono wysokość zmniejszenia wartości nieruchomości na kwotę [...] zł. W rezultacie podniosła, że przyjęty przez organ operat zawiera braki, które winny być sprostowane lub uzupełnione. Dodatkowo dla Skarżącej niezrozumiałe jest dlaczego stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 28 marca 2018 r. nie zostało uwzględnione w sprawie, ponieważ już 26 marca 2018 r. została wydana przedmiotowa decyzja. W tej sytuacji organ wydał decyzję nie zważając na końcowe stanowisko Strony, co stanowi o kolejnym błędzie organu.

W podsumowaniu Skarżąca podniosła, że w przedmiotowym postępowaniu popełniono szereg błędów, będących wypadkową nieprawidłowej wykładni przepisów prawa, co spowodowało wydanie błędnej decyzji przez Starostę, a która następnie została utrzymana w mocy przez Organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1320 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Z uwagi na przebieg dotychczasowego postępowania przypomnieć należy,

że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Szczecinie, który wyrokami z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 815/15, jak również z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 779/18 uchylał decyzje Wojewody odpowiednio z dnia [...] oraz z dnia [...] dodatkowo na mocy ww. wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r. została uchylona decyzja organu I instancji z dnia [...]

W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Inaczej rzecz ujmując ani organ, ani sąd, nie mogą zatem inaczej i na nowo formułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie. Sąd, ponownie orzekając

w danej sprawie, zobowiązany jest zatem zbadać czy organ do tej oceny się zastosował. Jest to warunkiem oceny legalności działania organu w danej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji właściwie zrealizowały wskazania oraz ocenę prawną zawarte w powołanych wyżej wyrokach II SA/Sz 815/15 oraz II SA/Sz 779/18.

Sąd orzekając poprzednio w sprawie II SA/Sz 815/15 wskazał, że rzeczą organu będzie przeprowadzenie dowodu z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego i poddanie jej rzetelnej ocenie przed wydaniem rozstrzygnięcia. Po wykonaniu powyższego zalecenia i ustaleniu odszkodowania na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 25 września 2017 r. przez kolejnego rzeczoznawcę majątkowego - M. K. - Sąd w wyroku z dnia 20 września 2018 r. - uchylając zaskarżoną decyzję kasacyjną podniósł, że skoro Wojewoda miał wątpliwości co do treści operatu, które nie doprowadziły do zakwestionowania w całości wartości dowodowej tego opracowania, mógł skorzystać z posiadanych uprawnień do przeprowadzenia postępowania dowodowego i zażądać wyjaśnień od jego autora. Uwzględniając podane wskazania, w odpowiedzi na wezwanie organu, rzeczoznawca w piśmie z dnia 11 lutego 2019 r. odniósł się do uwag organu zgłoszonych w zakresie operatu stanowiącego podstawę określenia odszkodowania oraz uwag Skarżącej zgłoszonych w piśmie z dnia 28 marca 2018 r.

Przystępując do rozpoznania skargi podkreślenia wymaga, że zarzuty podnoszone przez Skarżącą koncentrują się przede wszystkim na przyjęciu za podstawę ustalenia wysokości odszkodowania – wadliwego operatu szacunkowego z dnia 25 września 2017 r.

Przypomnieć należy, że zasadniczym dowodem w postępowaniu, którego celem jest ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest operat szacunkowy sporządzony przez uprawnioną do tego osobę, a więc rzeczoznawcę majątkowego.

Konieczność powołania biegłego jest determinowana faktem, że organ nie dysponuje odpowiednimi wiadomościami specjalnymi dla poczynienia kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych (w rozpoznawanej sprawie – oszacowania wartości nieruchomości). Nie zmienia tej oceny fakt, że w analizowanym przypadku nakaz skorzystania z opinii biegłego wynika wprost z przepisu prawa (art. 130 ust. 2 u.g.n.

w myśl którego ustalenie odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającego wartość nieruchomości). Ustawodawca wprowadzając tą regulację kierował się tymi samymi względami – brakiem odpowiedniej wiedzy specjalistycznej po stronie organów, które mają ustalić wysokość odszkodowania w oparciu o wartość nieruchomości. Ta konstatacja determinuje zakres oceny tego elementu materiału dowodowego. Niewątpliwie organ ma obowiązek ocenić opinię (w tym wypadku operat) z punktu widzenia prawidłowości formalnej (w tym zastosowania prawnie określonej metodologii sporządzania operatu), logiki, spójności, zgodności z doświadczeniem życiowym. Jednakże ani organ, ani sąd administracyjny, nie mogą wkraczać w istotę wiadomości specjalnych, bo nimi nie dysponują.

Zastosowana przez rzeczoznawcę metodologia, w szczególności właściwe określenie rynku i dobór nieruchomości porównawczych, mieści się w sferze wiadomości specjalnych, wiedzy fachowej biegłego (rzeczoznawcy), co do której tak organ, jak i sąd administracyjny kontrolujący legalność działania organu, mają ograniczone możliwości wkraczania. Przesądza o tym również treść art. 154 ust. 1 u.g.n., wskazująca, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy.

Specyfika operatu sprawia, że nie da się w sposób sztywny i szczegółowy uregulować metodologii stosowanej przez biegłego (rzeczoznawcę). Konieczność sięgnięcia po wiadomości specjalne zakłada pewien stopień zaufania do rzetelności

i wiedzy biegłego i wymaga pozostawienia mu pewnej swobody, niezbędnej z uwagi na specyfikę wiedzy specjalistycznej, nie poddającej się ujęciu w sztywne ramy prawne.

W związku z tym, poza wykazaniem naruszenia regulacji prawnych determinujących w sposób ogólny metodologię stosowaną przez rzeczoznawcę, podważenie prawidłowości operatu wymaga wykazania takich błędów, które wynikają

z kwestii mieszczących się w granicach tego, co jest w stanie ocenić organ, a następnie skontrolować sąd – spójności, logiki, zgodności z doświadczeniem życiowym.

W rozpoznawanej sprawie podstawą ustalenia wysokości odszkodowania był operat szacunkowy z dnia 25 września 2017 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. K.. W operacie biegły w sposób czytelny w kolejnych rozdziałach przedstawił wszystkie wzięte przez niego pod uwagę elementy, które miały wpływ na ustalenie wysokości odszkodowania, wskazując jednocześnie jaką metodę i technikę przyjął wraz z przekonującym uzasadnieniem. Sąd nie dostrzegł ani naruszenia prawnych dyrektyw sporządzana operatu, ani błędów w zakresie spójności, logiki czy zgodności z doświadczeniem życiowym. Nie było zatem podstaw do uznania, że organ II instancji niewłaściwie ocenił operat i oparł się na wadliwym źródle kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych.

Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej dotyczącego pominięcia przez organ nieprawidłowości w sposobie sporządzenia i treści operatu. Podkreślenia bowiem wymaga, że w piśmie z dnia 11 lutego 2019 r. autor operatu szczegółowo odniósł się do zastrzeżeń organu zgłoszonych do operatu i wyjaśnił, że w operacie z dnia 25 września 2017 r. na stronach: 18, 23, 24, zostały popełnione błędy pisarskie które sprostował oraz podał, że błędy te nie wpływają na wartości określone w operacie szacunkowym. Ponadto biegły w powołanym piśmie ustosunkował się również do podniesionych wobec opracowania uwag Skarżącej zgłoszonych w piśmie z dnia 28 marca 2018 r.

Nie ma racji Skarżąca wywodząc, że organ nie odniósł się do operatu sporządzonego w dniu 15 maja 2017 r. przez L. P., bowiem jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że nie uwzględnił wskazanego dowodu z powodu licznych uwag i zastrzeżeń Inwestora, odnośnie zastosowanego współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości, który charakterystyczny jest dla służebności przesyłu, czyli ograniczonego prawa rzeczowego, których biegły nie potrafił uargumentować, a w rezultacie wyjaśnić zgłaszanych wobec kwestionowanego opracowania wątpliwości.

Odnosząc się podniesionej przez Skarżącą kwestii nieprawidłowego ustalenia

w operacie wysokości odszkodowania wyjaśnić należy, że w przypadku, gdy dokonana ocena operatu szacunkowego budzi wątpliwości co do jego wiarygodności w zakresie wiadomości specjalnych, jedyną drogą jego weryfikacji jest, zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n., zlecenie oceny prawidłowości sporządzenia operatu organizacji rzeczoznawców majątkowych. W świetle tego przepisu, tylko organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych władna jest dokonać merytorycznej oceny zwartości operatu szacunkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1224/13, LEX nr 1771894). O taką zaś ocenę może wystąpić każdy, gdyż przepis art. 157 u.g.n. nie ogranicza strony postępowania w możliwości zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców z wnioskiem o dokonanie oceny kwestionowanego operatu (por. wyrok NSA z dnia z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1459/12). Strona kwestionująca dany operat powinna zatem przedłożyć organowi dowód jego nieprawidłowości w postaci opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, bądź przedstawienia dowodu z wartości nieruchomości w postaci operatu sporządzonego przez innego rzeczoznawcę majątkowego. Skarżąca pomimo zarzutów względem wyceny nie skorzystała z powyższych uprawnień. Subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie szacunkowym wartość nieruchomości jest zbyt niska, nie świadczy o wadliwości operatu skoro strona nie przedstawiła żadnego wskazanego wyżej kontrdowodu.

W świetle powyższych wyjaśnień brak jest podstaw do podzielenia zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 130 ust. 2 oraz art. 154 ust. 1 i 2 u.g.n. polegającego na wydaniu decyzji w oparciu o wadliwy operat.

Ponadto wbrew przekonaniu Strony organ odwoławczy nie naruszył zasad wynikających z przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.) dokonał bowiem wyczerpującej oceny sporządzonego operatu, zasadnie uznając go za prawidłowy i stanowiący źródło kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych.

Sąd nie podziela również zarzutu wadliwego sporządzenia uzasadnienia

(art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.). Zarówno podstawa faktyczna, jak i prawna rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione w prawidłowy sposób, pozwalający zrozumieć tok rozumowania organu, który doprowadził do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Organ w obszernym uzasadnieniu odniósł się do wniosków zawartych w odwołaniu, szczegółowo przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

Z kolei kwestia wydania decyzji przez organ I instancji w dniu [...] r., czyli bez odniesienia się do stanowiska Strony zawartego w piśmie z dnia 28 marca 2018r., stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie organu o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów była już przedmiotem analizy organu odwoławczego. Zgodzić się należy ze Skarżącą, że podjęcie przez organ I instancji rozstrzygnięcia przed upływem siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału stanowiło o naruszeniu przez ten organ art. 10 § 1 k.p.a., jednak w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na wynik postępowania. W piśmie z dnia 28 marca 2018 r. Skarżąca wyraziła bowiem krytyczną opinię o operacie do której biegły odniósł się w piśmie z dnia 11 lutego 2019 r., zatem stanowisko Skarżącej było znane organowi i zostało wzięte pod uwagę przy wydaniu zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.