Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 120/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 9x ust. 1 pkt 5, art. 9zc, art. 9 zb ust. 1, art. 9n ust. 1 i 2, art. 9z ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 2, art. 3, art. 135, art. 147 par. 1 i 2, art. 141 par. 4, art. 188, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 31 ust. 3, art. 20, art. 22, art. 47
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1527/14 w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 22 maja 2014 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 października 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 1527/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 22 maja 2014r. (nr ...), utrzymującą w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, decyzję Burmistrza G. z 8 kwietnia 2014r. o nałożeniu na D. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "C." kary pieniężnej w wysokości 12 800 zł.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

D. G., zw. dalej skarżącą, jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, była obowiązana na podstawie art. 9n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012r. poz. 391 ze zm.), zwanej dalej ustawą, do sporządzania kwartalnych sprawozdań. Sprawozdanie takie powinno zostać przekazane burmistrzowi w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy, tj.: - do 30 kwietnia danego roku za pierwszy kwartał, - do 31 lipca danego roku za drugi kwartał, - do 31 października danego roku za trzeci kwartał, - do 31 stycznia następnego roku za czwarty kwartał. Niedopełnienie obowiązku sprawozdawczego jest usankcjonowane karą pieniężną, na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy, z którego wynika, że za przekazanie po terminie grozi kara pieniężna w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia.

D. G. sprawozdanie za I kwartał 2013r. złożyła w Urzędzie Miasta G. dnia 20 maja 2013r., a więc 20 dni po ustawowym terminie, zaś sprawozdania za lI i III kwartał 2013r. dnia 8 listopada 2013r., tj. odpowiednio 100 dni i 8 dni po ustawowym terminie.

Decyzją z dnia 8 kwietnia 2014r. Burmistrz G. nałożył na D. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "C." karę pieniężną w wysokości 12 800 zł, na podstawie art. 9zb ustawy. Po rozpoznaniu odwołania D. G. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. decyzją z dnia 22 maja 2014r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Ustosunkowując się do prawidłowości obliczenia wysokości kary pieniężnej organ odwoławczy zaaprobował obliczenia dokonane przez organ I instancji przyjmując, że za każdy dzień opóźnienia należy naliczyć kwotę 100 zł, co stanowi za 180 dni kwotę 12 800 zł. Organ wyjaśnił również, że decyzja o wymierzeniu kary nie ma charakteru uznaniowego, a ustalenie, że sprawozdania zostały złożone z przekroczeniem ustawowego terminu, rodzi po stronie organu obowiązek wydania decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję D. G. zarzuciła błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie: art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i 4 i art. 107 k.p.a., poprzez pominięcie przyczyn, z jakich nie dopełniła obowiązku składania sprawozdań w sprawie odbioru odpadów komunalnych, oraz art. 9x, 9n, i 9zb ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez błędne uznanie, że zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 12 800 zł za nieterminowe złożenie przez nią sprawozdań w sytuacji, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

Skarżąca wyjaśniła, że przyczyną opóźnienia była choroba i pobyt w szpitalu jej małżonka, który wcześniej pomagał jej w prowadzeniu firmy, nie będąc w niej zatrudniony; wówczas nie mogła zajmować się sprawami firmy i doszło do przedmiotowego opóźnienia, w takiej sytuacji nie mogą pozostać bez znaczenia przy wymierzaniu kary pieniężnej przyczyny opóźnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne, zaś spór sprowadza się do kwestii interpretacji zapisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i legalności przyjętych w niej rozwiązań.

Sąd wskazał, że przedstawione przez skarżącą okoliczności, dotyczące braku winy przy popełnieniu tzw. deliktu administracyjnego, jakim było nieprzedłożenie w wymaganym terminie sprawozdań (art. 9x ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 9n ust. 1 i 2 ustawy) nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Okoliczności te, przy zachowaniu należytej staranności, nie doprowadziłyby do skutków w postaci braku dopełnienia wymagań prawnych, ciążących na przedsiębiorcy, prowadzącym danego rodzaju działalność. Osoba prowadząca działalność gospodarczą musi być świadoma obowiązków wskazanych w art. 18 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013r. poz. 672 ze zm.). Skarżąca w okresie choroby męża, o ile nie dysponowała wystarczającą wiedzą, umiejętnościami, czy możliwością poświęcenia koniecznego czasu, powinna była działalność zakończyć (o ile nie istniała możliwość jej zawieszenia), bądź skorzystać z pomocy osób o stosownych umiejętnościach. Zdaniem Sądu, jedynie zdarzenia losowe, dotyczące bezpośrednio osoby skarżącej, jako przedsiębiorcy mogłyby ewentualnie odgrywać rolę przy ocenie, czy zastosowanie bezwzględnej sankcji nie narusza reguł konstytucyjnych.

Sąd wywiódł, że chybione są także zarzuty, jakoby regulacje materialnoprawne, stanowiące podstawę orzekania w sprawie pozostawały w sprzeczności z regułami konstytucyjnymi, dotyczącymi swobody prowadzenia działalności gospodarczej, czy ochrony życia rodzinnego. Obowiązek należytej staranności, przy prowadzeniu działalności na własny rachunek nie narusza zasady swobody działalności gospodarczej, w kontekście decydowania o podjęciu działalności, czy też jej kontynuowaniu. Obowiązek ten nie pozostaje również w opozycji do zasady ochrony życia rodzinnego. Określone obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym oraz sankcje za brak ich zrealizowania nie mogą być generalnie traktowane, jako ograniczające swobodę działalności gospodarczej czy ingerujące w życie rodzinne tylko dlatego, że przedsiębiorca znajduje się w szczególnej sytuacji życiowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał więc, że nie są trafne zarzuty naruszania przepisów prawa materialnego, zakreślające przesłanki i zasady wymierzenia kary, jak i zarzuty naruszania przepisów postępowania w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy. Organy administracji nie prowadziły postępowania wyjaśniającego, gdy chodzi o chorobę męża skarżącej, bo kwestia ta nie miała znaczenia dla orzekania w sprawie, a organ odwoławczy trafnie skonstatował, że opóźnienie wynosiło łącznie 128 dni, co przy stawce kary 100 zł na dzień oznaczało obowiązek ustalania kary w wysokości 12 800 zł.

W skardze kasacyjnej D. G. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie: art. 2 p.p.s.a., art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 147 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 188 p.p.s.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 9x ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 9n ust. 1 i 2 oraz art. 9zc i art. 9 zb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012r., poz. 391, ze zm.), poprzez:

- uznanie za prawidłowe błędnych ustaleń faktycznych, że w niniejszej sprawie choroba męża skarżącej w okresie kiedy miały być składane sprawozdania dotyczące odbioru odpadów komunalnych nie ma znaczenia dla oceny winy skarżącej przy popełnieniu deliktu administracyjnego, w sytuacji gdy wobec opieki nad chorym mężem (prowadzącym razem z żoną działalność gospodarczą) skarżąca nie była obiektywnie w stanie bez swojej winy złożyć przedmiotowych sprawozdań w terminie, a zatem brak było podstaw do nałożenia kary administracyjnej z tego tytułu,

- brak wskazania w uzasadnieniu utrzymanych w mocy decyzji oraz w uzasadnieniu wyroku, na jakiej podstawie przyjęto okres opóźnienia w składaniu przedmiotowych sprawozdań.

W konsekwencji, zdaniem skarżącej kasacyjnie, doprowadziło to do sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypełnił ustawowego obowiązku kontroli organów administracji publicznej, a także rozpoznania istoty sprawy (uchybienie to zatem mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy).

W wyniku powyższych uchybień Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie oddalił skargę zamiast ją uwzględnić, czym naruszył art. 151 p.p.s.a., art. 147 § 1 i 2 p.p.s.a.,

2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 9zc ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 9 zb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 9n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 20 i 22 Konstytucji RP, art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 672), poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na uznaniu, że choroba członka rodziny osoby prowadzącej działalność gospodarczą (nad którą to osobą sprawuje opiekę przedsiębiorca) nie ma znaczenia dla nałożenia kary administracyjnej w niniejszej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 9x ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 9n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i nałożenia na D. G. kary pieniężnej w wysokości wskazanej w decyzji Burmistrza w sytuacji, gdy w ocenie skarżącej, w sytuacji niezawinionego niedochowania terminu złożenia sprawozdania brak jest podstaw do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej, ewentualnie należy uznać, iż nałożona kara jest rażąco wysoka.

W ocenie skarżącej, ustawodawca zauważył potrzebę stopniowania kary, czemu dał wyraz w art. 9zc, który przewiduje, że właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Kontrola dotyczy zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, która wykracza poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

W ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 2 p.p.s.a., art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 147 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 188 p.p.s.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 9x ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 9n ust. 1 i 2 oraz art. 9zc i art. 9 zb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391, ze zm.), poprzez uznanie za prawidłowe błędnych ustaleń faktycznych, że choroba męża skarżącej w okresie kiedy miały być składane sprawozdania dotyczące odbioru odpadów komunalnych nie ma znaczenia dla oceny winy skarżącej przy popełnieniu deliktu administracyjnego oraz poprzez brak wskazania w uzasadnieniu utrzymanych w mocy decyzji oraz w uzasadnieniu wyroku, na jakiej podstawie przyjęto okres opóźnienia w składaniu przedmiotowych sprawozdań.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższy zarzut uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Przepisy art. 6 k.p.a., art. 7, art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego, działanie na podstawie przepisów prawa oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności faktyczne zostały ustalone przez organ administracji właściwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, a jego ocena nie nosi znamion dowolności. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z regułami k.p.a. i na jego podstawie Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny, że zaskarżona decyzja nakładająca na stronę karę pieniężną, jest zgodna z prawem. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną Sądu I instancji, iż choroba jej męża nie stanowiła podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 9zb ust. 1 w zw. z art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy, nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższych przepisów postępowania.

Zamierzonego skutku nie może również odnieść zarzut, że organy, jak i Sąd I instancji nie wskazały na jakiej podstawie przyjęły opóźnienie w składaniu sprawozdań za I, II i III kwartał 2013r. Okoliczność złożenia sprawozdań: za I kwartał 2013r. w dniu 20 maja 2013r., a więc 20 dni po ustawowym terminie, zaś sprawozdania za lI i III kwartał 2013r. w dniu 8 listopada 2013r., tj. odpowiednio 100 dni i 8 dni po ustawowym terminie, wynika z akt sprawy administracyjnej. Okoliczności tej nie kwestionowała skarżąca kasacyjnie w postępowaniu administracyjnym, uzasadniając jedynie przyczynę tego opóźnienia.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, zarówno Sąd I instancji, jak i organy obu instancji wskazały przyczynę nałożenia na skarżącą kasacyjnie kary pieniężnej, ustawowe terminy sporządzania kwartalnych sprawozdań, opóźnienie z jakim skarżąca złożyła sprawozdania, wysokość stawki kary pieniężnej naliczanej za każdy dzień opóźnienia i łączną kwotę kary. W ocenie Sądu I instancji, wyliczenie kary pieniężnej nastąpiło w sposób szczegółowy, co oznacza, że w/w zarzut skargi kasacyjnej uznać należy za chybiony.

Nie może również podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice. Analiza zaskarżonego wyroku nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji rozpoznał inną sprawę niż ta, w której wydano zaskarżone rozstrzygnięcie lub nie zauważył niewskazanego w skardze naruszenia prawa. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd I instancji nie naruszył także art. 2 p.p.s.a., art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych; niniejsza sprawa jest bowiem sprawą sądowoadministracyjną, której rozpoznanie należało do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.), co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badanie takie zostało prawidłowo przeprowadzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w związku z tym ww. zarzut również nie można uznać za usprawiedliwiony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 135 p.p.s.a., wskazać należy, że ma on zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. Podstawą do jego zastosowania jest stwierdzenie, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca.

Wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 147 § 1 i 2 p.p.s.a. nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem dotyczy on skargi na uchwały lub akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.. Natomiast w sprawie niniejszej zaskarżono decyzję organu administracji. Zarzut ten uznać należało za chybiony.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2014r. spełnia wszystkie przesłanki ustawowe, określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Jego treść odzwierciedla przyjętą przez Sąd I instancji argumentację prawną. Rozważania prawne są jasno i precyzyjnie sformułowane, uzasadnienie poddaje się kontroli instancyjnej, a stan sprawy przedstawiony został zgodnie ze stanem rzeczywistym.

Nadto zaznaczyć należy, że wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji nie mógł również naruszyć art. 188 p.p.s.a., gdyż przepis ten stosuje Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 9x ust. 1 pkt 5, art. 9zc, art. 9 zb ust. 1, art. 9n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 20 i 22 Konstytucji RP, art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Błędna wykładnia tych przepisów polegała na uznaniu, że choroba członka rodziny osoby prowadzącej działalność gospodarczą (nad którą to osobą sprawuje opiekę przedsiębiorca) nie ma znaczenia dla nałożenia kary administracyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 9x ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 9n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej.

Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że obowiązek wydania decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną na podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie danej gminy w sytuacji jest obowiązkiem organu, kiedy stwierdzi on, że przedsiębiorca przekazał właściwemu organowi sprawozdanie po terminie (art. 9n ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy).

Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uprawniają organu administracji do oceny przyczyn niedochowania terminu do złożenia sprawozdania. Treść przepisu art. 9x ust 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jednoznacznie wskazuje, że decyzja nakładająca karę administracyjną nie ma charakteru uznaniowego. Na powyższe wskazuje użycie przez ustawodawcę określenia "nakłada (...) karę pieniężną", co oznacza, że organ w ramach swobodnego uznania nie może oceniać przyczyn, dla których nie został zachowany termin do złożenia sprawozdania.

Odpowiedzialność administracyjna za niedopełnienie obowiązku sprawozdawczego ma charakter zobiektywizowany i oderwany od pojęcia winy. W związku z tym w postępowaniu, w przedmiocie ustalenia kary pieniężnej za brak wywiązania się z obowiązków sprawozdawczych, organ nie musi ustalać przyczyny, która legła u podstaw takiego, a nie innego postępowania podmiotu podlegającego unormowaniom ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Termin określony w art. 9n ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na charakter terminu prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.

Ustawodawca w sprawach dotyczących przedmiotowych kar pieniężnych nakazał organom odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej, co oznacza, że nie przewidział możliwości zwolnienia się z obowiązku złożenia sprawozdania w ustawowym terminie.

Należy zauważyć, że ustawodawca przewidział w art. 9zc ustawy, możliwość wzięcia pod uwagę stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia oraz dotychczasowej działalności podmiotu przy ustalaniu kar pieniężnych, ale jedynie w sytuacji, gdy wymierzane są one na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 4 ustawy. Przepis ten nie ma zastosowania w sprawie niniejszej, gdyż D. G. karę pieniężną wymierzono na podstawie art. 9x ust. pkt 5.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za nieusprawiedliwione.

Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało również uznać zarzuty naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3, art. 20, art. 22, art. 47 Konstytucji RP.

Do naruszenia art. 2 Konstytucji RP w postępowaniu administracyjnym dojść może w związku z naruszeniem innych norm, które były bądź powinny być stosowane w postępowaniu. W niniejszym postępowaniu organ właściwie zastosował odpowiednie normy prawne, zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia zarówno art. 2 Konstytucji RP, jak i art. 31 ust. 3, gdyż nie zmuszono skarżącej do działań, których prawo nie nakazuje. Nałożenie kary administracyjnej nie jest również działaniem ograniczającym prowadzenie działalności gospodarczej (art. 20, art. 22 Konstytucji RP). Słusznie bowiem Sąd I instancji wskazał, że określone obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym oraz sankcje za brak ich zrealizowania nie mogą być generalnie traktowane, jako ograniczające swobodę działalności gospodarczej czy ingerujące w życie rodzinne (art. 47 Konstytucji RP) tylko dlatego, że określony przedsiębiorca znajduje się w szczególnej sytuacji życiowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym na podstawie art. 184 p.p.s.a., podlega oddaleniu.