Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1745/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 1, art. 30 par. 4, art. 30 par. 5, art. 105, art. 109 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi Gminy J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy J., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] ustalającą odszkodowania za wydzielone pod drogi publiczne działki ewidencyjne nr: [...] o łącznej powierzchni [...] m2, położone w gminie J. (w decyzji błędnie podano: J.), uregulowane w księdze wieczystej nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta [...] decyzją z [...] marca 2009 r. ustalił odszkodowania dla I. i J. M. (w wysokości ½ kwoty ustalonego odszkodowania) oraz M. i K. M. (w wysokości ½ kwoty ustalonego odszkodowania) za wydzielone pod drogi publiczne przedmiotowe działki i zobowiązał Gminę J. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, do jego wypłacenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.).

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Wójt Gminy J. złożył odwołanie. W uzasadnieniu zarzucił organowi I instancji niezastosowanie się do wytycznych organu wyższego stopnia zawartych w decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2008 r. nr [...] uchylającej decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2008 r. nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpoznaniu odwołania Wójta Gminy J. i zbadaniu całości akt sprawy organ II instancji stanął na stanowisku, że nie może ono zostać uwzględnione, ponieważ dokonana przez organ I instancji ocena stanu prawnego i faktycznego nie budzi zastrzeżeń. Organ odwoławczy wyjaśnił, że [...] czerwca 1997 r. ostateczną decyzją nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w L. zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...] położonych we wsi S., gmina J. W wyniku tego podziału wydzielono m.in. działki ewidencyjne nr: [...] wchodzące w działki o docelowym numerze działek drogowych odpowiednio nr: [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] o łącznej pow. [...] m2 z przeznaczeniem pod projektowane ulice oraz poszerzenie istniejącej szosy. W tej decyzji stwierdzono, że decyzja podziałowa jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy J. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy J. z [...] listopada 1994 r. Organ odwoławczy przywołał treść przepisu art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz obecnie obowiązującego art. 98 ust. 3 i art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie do dnia 1 stycznia 1998 r., czyli dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie wydano decyzji ustalającej odszkodowanie. W tej sytuacji na mocy powołanego art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej został zobowiązany do wydawania decyzji o odszkodowaniu między innymi w przypadku, gdy w przeszłości nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalonego odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie, czyli w sytuacji która wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Istota zagadnienia w sprawie niniejszej sprowadza się, zdaniem organu II instancji, do tego, czy w wyniku decyzji podziałowej Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z [...] czerwca 1997 r. doszło do wydzielenia działki gruntu pod drogę publiczną ze skutkami, o jakich mowa w art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. przejęcia działek ewidencyjnych nr: [...] na własność Gminy J., która winna wypłacić dotychczasowym współwłaścicielom odszkodowanie. Ważne zatem są w rozpatrywanej sprawie zapisy miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowych działek, ponieważ jest to zasadnicza przesłanka do wystąpienia skutku o jakim mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przejścia z mocy prawa na własność gminy działki wydzielonej pod drogę w wyniku podziału nieruchomości dokonanej na wniosek właściciela, z czym wiążę się wynikający z art. 98 ust. 3 ustawy obowiązek wypłacenia odszkodowania. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu powołanego wyżej miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy J. wynika, jak ustalił organ, że działki będące przedmiotem niniejszego postępowania znajduje się w liniach rozgraniczających [...], co łączy się ze skutkiem przejścia prawa własności i konieczności zapłaty odszkodowania. Wojewoda podkreślił, że niezależnie od powyższego, roszczenie o odszkodowanie powstało już na podstawie przywołanego art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości W niniejszej sprawie decyzja o podziale została wydana [...] czerwca 1997 r. i stała się ostateczna pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, dlatego działki powstałe w wyniku tego podziału przeszły z mocy powołanego przepisu art. 10 ust. 5 na własność Gminy J. Jako drogi gminne są więc one drogami publicznymi, o których mowa w art. 98 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ II instancji wyjaśnił również, że okoliczność, że wnioskodawcy są nadal właścicielami ujawnionymi w treści księgi wieczystej i nadal rozporządzają działkami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania wskazuje na naruszenie przez Wójta Gminy J. jego ustawowego obowiązku określonego w art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie bowiem do tego przepisu wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne składa właściwy organ. W przedmiotowej sprawie wyżej wskazane naruszenie nie ma żadnego wpływu na przejście z mocy prawa własności działek ewidencyjnych nr: [...] na rzecz Gminy J. Ponadto w opinii organu odwoławczego twierdzenie przez Wójta Gminy J., że wszczęcie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej odszkodowanie w przedmiotowej sprawie nastąpiło przedwcześnie z uwagi na brak przeprowadzenia rokowań zakończonych wynikiem negatywnym stosownie do art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, należało uznać za bezzasadne. Prowadzone w niniejszej sprawie pomiędzy Wójtem Gminy (w decyzji błędnie podano: S.) i poprzednimi współwłaścicielami uzgodnienia o ustalenie wysokości i wypłatę przysługującego odszkodowania, jak wynika z akt sprawy, nie dały rezultatu. Należało zatem uznać, że negocjacje zakończyły się wynikiem negatywnym. Odnosząc się natomiast do prawidłowości ustalenia przez orzekający w sprawie organ na podstawie sporządzonego operatu szacunkowego z [...] marca 2009 r. wysokości należnego odszkodowania za utratę prawa własności organ odwoławczy stwierdził, że zostało ono ustalone zgodnie z zasadami i trybem ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości regulowanymi przepisami działu III rozdziału 4 i 5 oraz działu IV rozdziału 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.). Organ podkreślił, że podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Starosty [...] był operat szacunkowy z [...] marca 2009 r., którego aktualność została potwierdzona odpowiednią klauzulą przez rzeczoznawcę majątkowego W. K., nie zaś powołany w odwołaniu przez Wójta Gminy J. operat szacunkowy z [...] listopada 2007 r., wykonany przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego B. D., sporządzony na zlecenie stron prowadzonego postępowania. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że mając na uwadze, iż przedmiotowe działki stały się własnością Gminy J. na mocy ostatecznej decyzji podziałowej oraz wobec stwierdzenia, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy z [...] marca 2009 r. czyni zadość wymogom stawianym przez przepisy prawa, rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za prawidłowe, a zobowiązanie Gminy J. do zapłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie powinno budzić wątpliwości.

Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina J. W uzasadnieniu skarżąca Gmina zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, czyli art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 5, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a i 3 oraz art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędne zastosowanie, albowiem decyzja z [...] marca 2009 r. w sprawie ustalenia odszkodowania dotyczyła innych działek niż te, które są określone w decyzji podziałowej z [...] czerwca 1997 r., co miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, czyli art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie, tj. ogólnikową ocenę sporządzonego w niniejszej sprawie operatu szacunkowego i przyjętych w nim do porównań nieruchomości, co narusza powyższe zasady procesowe, a tym samym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz decyzji ją poprzedzającej Starosty [...] z [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu Gmina stanęła na stanowisku, że według danych z ewidencji gruntów działki o nr [...] nie są tożsame z działkami o nr [...], co uwydatnia istniejąca różnica w ich powierzchni. W opinii strony skarżącej numery działek określone w decyzji podziałowej mają charakter numerów docelowych, a w rzeczywistości na dzień dzisiejszy można mówić o kilku wydzielonych działkach składowych o nr ewidencyjnych [...]. W ocenie skarżącego nie jest możliwe wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za wyżej wymienione działki w obecnej chwili, gdyż działki te nie odpowiadają działkom z decyzji podziałowej. W decyzji podziałowej działki wydzielone pod drogi zostały oznaczone błędnie, bowiem niezgodnie z treścią ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813, ze zm.). Zatem w ocenie skarżącego nie jest możliwe wydanie decyzji dotyczącej odszkodowania bez zweryfikowania treści decyzji podziałowej z [...] czerwca 1997 r. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, ocena dokonana przez organ I instancji nieruchomości przyjętych do porównań w wycenie, stanowiącej podstawę ustalenia wysokości należnego odszkodowania, jest zbyt ogólnikowa, co powoduje naruszenie art. 7 kpa. Ponadto tak sformułowana ocena operatu szacunkowego w decyzji z [...] marca 2009 r. Starosty [...] narusza, zdaniem Gminy, art. 77 § 1 kpa nakazujący organowi administracji publicznej zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w danej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana przez Sąd analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego doprowadziła do uwzględnienia skargi, aczkolwiek z zupełnie innych względów niż w niej podniesiono.

Sąd uznał, że musi zostać stwierdzona nieważność obu wydanych w sprawie decyzji organu nadzoru, ponieważ obarczone one są wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organy obu instancji prowadziły bowiem postępowanie czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą zarówno w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i wydania decyzji przez Wojewodę [...]. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 532/07).

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny, organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowaniu w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt. 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczania wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji, w szczególności na etapie postępowania odwoławczego. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osób zmarłych należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r. II S.A. 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r. I S.A. 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w W-wie z 20 sierpnia 2006 r. IV S.A/Wa 1973/05, LEX 258282; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoby te nie żyją, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu nadzorczym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że stroną niniejszego postępowania, do której kierowana była zarówno decyzja Starosty [...] z [...] marca 2009 r., jak i decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2009 r. był m. in. K. M., który zmarł [...] marca 2009 r. (k-62 akt sądowych). Okoliczność śmierci wskazanej osoby nie była prawdopodobnie znana organom w dniu wydawania zaskarżonych decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcia skierowane zostały do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek jej śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie, jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami zaskarżonej decyzji winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, przez co naruszył przepisy art. 7, 8, 28, 30 § 4 i 5, 97 §1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Zmarły nie może mieć ani zdolności prawnej ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest prowadzenie go wobec osób żyjących. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania, ani prowadzić postępowania, ani przyznać jej w określonej wysokości odszkodowania, ani skierować do osoby zmarłej decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że są one obarczone wadą nieważności. Skierowane została bowiem do osoby nie będącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłych w sprawie decyzji administracyjnych.

Rozpatrując ponownie sprawę organ przede wszystkim prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania organ przejdzie do analizy złożonego przez wnioskodawców wniosku. Dokonana analiza powinna pozwolić na jego prawidłową ocenę. Biorąc natomiast pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.