Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 171/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 6, 7, 8, 12, 35, 36, 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska–Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2020 r. sprawy ze skargi O. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej: I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 3 500 zł (słownie: trzy tysiące pięćset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

O. O., obywatel U. (dalej: strona, Skarżący) w dniu 20 stycznia 2020 r. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ) w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania działalności gospodarczej, o co wystąpił w dniu 27 listopada 2015 r. Działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; o dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; o przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Argumentował, że przedmiotowe postępowanie trwa ponad 4 lata, w czasie którym został pozbawiony możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu, co stanowiło naruszenie art. 10 k.p.a., oraz prawa do informacji o toczącym się postępowaniu. Ponadto organ naruszył również art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracyjnych zawartą w art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postepowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a. Jak wyjaśnił, w dniu 27 listopada 2015 r. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z [...] listopada 2017 r. Wojewoda odmówił Skarżącemu udzielenia takiego zezwolenia. Skarżący decyzję tę zaskarżył w odwołaniu wniesionym w dniu 15 grudnia 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wedle strony nie ma wątpliwości, że organ działa w sprawie w sposób przewlekły, przekroczno wszelkie terminy na załatwienie sprawy. Nawet jeśli przez ten czas prowadzone jest postępowanie wyjaśniające, to organ nie przedstawił, jakie to są czynności i kiedy sprawa zostanie załatwiona.

Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej Skarżący wskazał, że przedłużanie trwającego postępowania w sprawie narusza jego dobra osobiste, tj. prawo do zamieszkania, swobodę poruszania się w granicach terytorium RP i poza nim, legitymowania się stosownymi dokumentami potwierdzającymi fakt legalnego pobytu w Polsce, itd. Podkreślił, że brak jakichkolwiek informacji o sprawie powoduje u Skarżącego duży stres, ponadto z uwagi na brak decyzji od ponad 4 lat pozostaje w zawieszeniu, nie może nigdzie wyjechać i żyje w permanentnej niepewności co do swojego losu w Polsce, co również nie sprzyja prowadzonym działalnościom gospodarczym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności organ odniósł się do 4-letniego okresu przewlekłości, wskazanego przez stronę i uznał, że takie podejście w sprawie jest niedopuszczalne. Podkreślił, że wniosek strona złożyła 27 listopada 2015 r. i został on załatwiony decyzją organu z [...] listopada 2016 r. Dopiero w dniu [...] marca 2019 r. organ wyższego stopnia rozpatrzył odwołanie uchylając decyzję do ponownego rozpatrzenia. Sprawa została zaś przekazana do organu dopiero 21 marca 2019 r. i od tej daty można liczyć terminy pracy organu pod kątem oceny przekroczenia terminów kodeksowych. Wedle Wojewody, nie może on odpowiadać za ponad dwuletnie przetrzymanie sprawy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wojewoda wskazał też, że po otrzymaniu sprawy niezwłocznie poinformował Skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy i wystąpił do organów bezpieczeństwa z wnioskiem o opinię o stronie (pisma z 25 marca 2019 r.). Pismem z 11 czerwca 2019 r. skarżący został poinformowany o przedłużeniu postępowania z uwagi na konieczność uzupełnienia dokumentów. Kolejne zaś wezwania wynikają z niedbałości Skarżącego.

W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podał, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do uznania, że miała miejsce przewlekłość prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Powołał się na trudną sytuację Urzędu z uwagi na wpływającą ilość wniosków oraz fluktuację kadry pracowniczej, która ma wpływ na tempo procedowania spraw. Podkreślił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników, lecz jest skutkiem ogromnej ilości wniosków oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Argumentował, że problemy kadrowe oraz ilość wniosków cudzoziemców nie są okolicznościami nie mającymi znaczenia w sprawie. Wedle organu, w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania, że miała miejsce przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Co do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej Wojewoda podkreślił, łączny okres trwania postępowania zawiniony został przede wszystkim przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jeśli suma pieniężna ma zawierać w sobie element sankcyjny z tytułu nieterminowej pracy organu, to w żadnym wypadku nie można w niej ujmować okresu sprzed przekazania organowi sprawy w marcu 2019 r. należy też uwzględnić fakt, że to Skarżący nie przekazał organowi kompletnego zestawu dokumentów pozwalających na szybkie orzeczenie. Zdaniem organu żądana suma jest bezwzględnie zawyżona i wykracza poza standard orzeczniczy w podobnych sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga na przewlekłość postępowania Wojewody okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8) p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4) p.p.s.a.

W sprawie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku tj. – Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Wszczęte w dniu 27 listopada 2015 r. postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej nie zakończyło się ostateczną decyzją do dnia wniesienia skargi na przewlekle jego prowadzenie. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach k.p.a., jak również w postanowieniach p.p.s.a. Stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej, niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

W judykaturze wskazuje się również, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy zatem do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Rozwinięciem tej zasady są przepisy art. 35 § 1-3 k.p.a. zobowiązujące organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Treść art. 149 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny kontroluje przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ kontrola ta obejmuje każdy etap tego postępowania. Jedną bowiem z zasad odnoszących się do działań organów administracji publicznej wyróżnia się zasadę efektywności wskazując, że pod nazwą tą kryje się sprawność, szybkość, skuteczność, czy też ekonomiczność działań podejmowanych przez organy administracji. W konsekwencji obywatel -a mocą ustawy o cudzoziemcach i wobec art. 37 Konstytucji RP – również cudzoziemiec ma prawo oczekiwać od administracji działań, które będą miały takie właśnie cechy. Działania administracji winny się więc charakteryzować swego rodzaju aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Obowiązek rozpatrzenia sprawy "w rozsądnym terminie" wynika z art. 6 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), a także z art. 17 Europejskiego Kodeksu dobrej administracji przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. Prawo do dobrej administracji można też wyprowadzić z zasady naczelnej zawartej w art. 2 Konstytucji RP – demokratycznego państwa prawnego. Z pewnością już tylko sama zasada praworządności, określona w art. 6 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej prowadzenie postepowania w sposób uwzględniający wszelkie zasady procesu i prawa strony tym "uważniej", że stroną jest cudzoziemiec.

W opinii Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania.

Mianowicie, z analizy akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek z 27 listopada 2015 r. jest załatwiany zbyt długo. Do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania Wojewody nie została wydana decyzja, postępowanie w sprawie jest nadal otwarte – choć zostało raz zweryfikowane w drodze odwołania. Decyzja odwoławcza (z [...] marca 2019 r.) uchyliła pierwotnie wydaną decyzję Wojewody (z [...] listopada 2016 r.) z powodu zaistnienia nowych okoliczności faktycznych. Akta sprawy organ na powrót otrzymał po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, czyli od 25 marca 2019 r., do czasu wniesienia skargi na przewlekłe postępowanie Wojewody (20 stycznia 2020 r.). Pierwszą czynność w postępowaniu organ podjął w ustawowym terminie, tj. 11 grudnia 2015 r., występując pisemnie do odpowiednich służ o informację o stronie (w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach), a odpowiedź w tym zakresie otrzymał 31 grudnia 2015 r. Pismem również z 11 grudnia 2015 r. organ poinformował Skarżącego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania (11 marca 2016 r.) oraz wezwał do przedłożenia dokumentów. Wskazał też, że kontakt z inspektorem w siedzibie urzędu jest możliwy jedynie po uprzednim wezwaniu ze strony pracownika prowadzącego postępowanie. Także ta czynność Wojewody mieściła się w granicach art. 35 k.p.a. Strona wezwanie wykonała w dniu 13 stycznia 2016 r., 23 lutego 2016 i 11 marca 2016 r. następnie organ - nie dochowując wyznaczonego przez siebie terminu zakończenia postępowania –podjął kolejną czynność w sprawie, tzn. pismem z 29 marca 2016 r. poinformował stronę o kolejnym przedłużeniu terminu zakończenia sprawy wyznaczając go na 15 maja 2016 r. oraz wezwał o przedłożenie dokumentów, a także pouczył o prawie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Wezwanie strona wykonała 15 i 28 kwietnia 2016 r. Dalej, również nie dochowując wyznaczonego przez siebie terminu zakończenia sprawy – organ pismem z 27 września 2016 r. poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w sprawie przed wydaniem decyzji. W dniu 11 i 25 października 2016 r. strona przesłała organowi dokumenty w sprawie. Decyzją z [...] listopada 2016 r. organ odmówił udzielenia zezwolenia z wniosku strony, uzasadniając, że Skarżący nie wykazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest korzystna dla gospodarki narodowej, przyczynia się do tworzenia nowych miejsc pracy i spadku bezrobocia – tym samym strona nie spełniła przesłanki z art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. W dniu 21 grudnia 2016 r. do organu wpłynęło odwołanie od tej decyzji, które Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpoznał decyzją z [...] marca 2019 r. - uchylając decyzję Wojewody w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Akta sprawy po rozpoznaniu odwołania wpłynęły do organu w dniu 21 marca 2019 r. Pismem z 25 marca 2019 r. organ przesłał do właściwych służb wniosek w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, na co otrzymał odpowiedź w dniu 9 kwietnia 2019 r. Pismem również z 25 marca 2019 r. skierowanym do strony zamiast do pełnomocnika - organ poinformował o przewidywanym terminie zakończenia postępowania wyznaczając go na 21 czerwca 2019 r. oraz wezwał do uzupełnienia dokumentów, których brak wskazała decyzja odwoławcza. Pismem z 21 czerwca 2019 r. skierowanym już prawidłowo do pełnomocnika strony organ ponowił wskazał nowy termin zakończenia postępowania (15 lipca 2019 r.) i wezwał o uzupełnienie dokumentów. W dniu 16 stycznia 2020 r. do organu wpłynęło zażalenie strony na przewlekłe prowadzenie sprawy wskazujące, że od ponad 9 miesięcy od otrzymania akt sprawy po uchyleniu decyzji Wojewody – sprawa nie została zakończona.

Przedstawione okoliczności, wynikające z akt sprawy, prowadzą do wniosku, że organ do dnia złożenia skargi na przewlekłość postępowania czynności realizował zbyt długo. Dwie pierwsze czynności wykonał w czasie ustawowym, wszystkie następne – nie dochowując terminów z art. 35 i 36 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] listopada 2016 r. mogła być wydana wcześniej, skoro organ już w dniu 27 września 2016 r. uznał, że sprawę można załatwić. Skierowanie pisma z pominięciem pełnomocnika (25 marca 2019 r.) i wobec tego konieczność powtórzenia wezwania (z 11 czerwca 2019 r.) znacznie przedłużyło postępowanie, wskazywana zaś w odpowiedzi na skargę niedbałość strony w realizacji wezwań jest nieweryfikowalna. Ponadto, organ jako gospodarz postępowania decyduje o momencie zakończenia postępowania, tak by realizowało one zasadę szybkości postępowania przy zachowaniu praw strony. Zwlekanie strony – zdaniem organu – strona z przekazywaniem niezbędnych dokumentów i informacji nie usprawiedliwia naruszenia wskazanych zasad postępowania.

Sąd, kierując się poglądem, że kontrola działania w zgodzie z zasadą szybkości postępowania i zaufania do organów administracji organu administracji publicznej wiąże się z załatwianiem sprawy, doszedł do przekonania, że na czas postepowania wpływa także czas procedowania odwołania. Fakt, że zażalenie i – w konsekwencji skargę – strona odniosła do działań Wojewody nie stoi temu na przeszkodzie. Trzeba bowiem zauważyć, że kontakt strony z organem nie był swobodny (uwzględniający potrzeby strony), lecz ograniczony. Ponadto, argument Wojewody, że strona przyczynia się niejako do wydłużenia postępowania poprzez niedbałe wykonywanie wezwania, nie ma odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Powyższe podlega jednoznacznej ocenie o braku koncentracji czynności i prowadzeniu postępowania w sposób opieszały i przewlekły.

Postępowanie Wojewody niewątpliwie kłóci się z zasadą zaufania do organów (art. 8 k.p.a.), z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.), jak również z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu (art. 12 k.p.a.).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ nie dochował staranności, jakiej można wymagać przy prowadzeniu wnioskowanego postępowania. Z akt wynika, że Wojewoda nie dochował przewidzianych prawem terminów, a brak działania organu nie miał żadnego uzasadnienia.

Okoliczności sprawy dowodzą więc, że Wojewoda prowadził postępowanie z wniosku strony w sposób przewlekły, naruszając w sposób niedopuszczalny zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.

Mając to na względzie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i postawę organu Sąd uznał, że przewlekłość w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona przewlekłość postępowania w sposób niewątpliwy wynikała z postawy (zaniechań) organu, a do zaistniałej sytuacji strona skarżąca przyczyniła się tylko w ten sposób, ze wniosła odwołanie. Trzeba tu podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące spóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Zaniechanie stosowania zasady informowania stron, której urzeczywistnieniem jest art. 36 k.p.a. ocenę tę uzasadnia komplementarnie.

Podsumowując, w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) i że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd zobowiązał organ do wydania aktu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Na wniosek strony, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał Skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 3 500 zł, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając zezwolenia na pobyt czasowy, co strona wyjaśniła.

Również w ramach przysługujących kompetencji (Sąd "może"), Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości (bezczynności) nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe (na które organ powołuje się już od dawna), leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak - w pewnych sytuacjach - winny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.