Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 643/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie dowozu dziecka do placówki oświatowo-wychowawczej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Wniesioną w dniu [...] kwietnia 2020 r. S. Z. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego L.N., zaskarżył czynność Prezydenta Miasta G. (dalej jako: "Prezydent") z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], w sprawie dowozu dziecka Ł. Z. do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K..

Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie: art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 910) poprzez błędną wykładnię polegającą na bezzasadnej odmowie zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia z miejsca zamieszkania do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K. (dalej również jako: "SOSW") wskutek błędnego uznania, że najbliższą placówką edukacyjną w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów jest Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr [...] w G., podczas gdy organ zaniechał należytego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności wykazania, iż wskazana przezeń placówka edukacyjna jest dostosowana do indywidualnych psychofizycznych potrzeb małoletniego ucznia, które wynikają z jego niepełnosprawności; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako: "K.p.a.") poprzez niedopełnienie obowiązku pełnego wyjaśnienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów. Wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2020 r., znak [...]; uznanie uprawnienia małoletniego dziecka skarżącego do bezpłatnego transportu do Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w K.; uznanie obowiązku Prezydenta Miasta do zapewnienia małoletniemu dziecku skarżącego bezpłatnego transportu do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K., zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że małoletni syn skarżącego, Ł. Z., jest dzieckiem autystycznym z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym. Na podstawie skierowania Starosty [...] oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający w Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w G. dziecko Skarżącego trafiło do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K.. Placówka ta specjalizuje się w wychowaniu i edukacji dzieci i młodzieży z zaburzeniem autystycznym, jest to jedyna placówka w najbliższej okolicy miejsca zamieszkania dziecka skarżącego, która zapewnia wsparcie dla dzieci autystycznych. Jednakże z uwagi na oddalenie Ośrodka od miasta G., gdzie zamieszkuje skarżący wraz z rodziną, skarżący zmuszony jest do pokrywania codziennych kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do szkoły i powrotu. Wydatki te w znacznym stopniu uszczuplają budżet i możliwości finansowe skarżącego. W związku z powyższym, w dniu [...] grudnia 2019 r. skarżący złożył w Urzędzie Miejskim w G. adresowany do Prezydenta Miasta wniosek w sprawie dowozu dziecka niepełnosprawnego. Skarżący wniósł o zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K. w roku szkolnym [...].

Prezydent Miasta dokonał w dniu [...] grudnia 2019 r. czynności oddalającej wniosek skarżącego w całości. Organ powołał się na literalne brzmienie art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe uznając, że gmina spełnia swój ustawowy obowiązek poprzez zapewnienie dowozu dzieci niepełnosprawnych do ośrodków położonych w mieście G.. Skarżący ponowił swój wniosek w dniu [...] lutego 2020 r., zwracając się o pokrycie kosztów dojazdu małoletniego dziecka skarżącego. Prezydent Miasta jednakże podtrzymał swoje stanowisko czynnością [...] z dnia [...] marca 2020 r. Prezydent Miasta podnosi, iż szkołą właściwą dla dziecka Skarżącego jest najbliższy mu geograficznie Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr [...] w G.. Organ w swojej czynności powołał się również na bliżej nieokreślone co do treści informacje uzyskane od Dyrektora tej placówki.

Następnie skarżący wskazał na przepis art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe, wyjaśniając że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych znaczenia ustawowego terminu "najbliższej szkoły podstawowej", o jakim mowa w powyższych przepisach, nie należy ustalać na podstawie tylko i wyłączenie językowej. Uprawnienie do decydowania o sposobie wychowania dziecka jest wyłącznym prawem przysługującym rodzicom, w które to prawo nie ma kompetencji do ingerowania żaden organ administracji publicznej. Wynika to wprost z art. 48 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszej sprawie decyzja skarżącego o skierowaniu dziecka do Specjalistycznego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w K. nie wynika z arbitralnego osądu skarżącego. Placówki oświatowe na terenie G. wskazywane przez Prezydenta Miasta, pomimo jego zapewnień, nie osiągają zamierzonych celów edukacyjnych w pracy z dziećmi z zaburzeniem autystycznym. Z trzech ośrodków wychowawczych nominalnie przystosowanych do edukacji dzieci autystycznych w obrębie powiatu gnieźnieńskiego jedynie ośrodek w K. wyraźnie specjalizuje się i odnosi sukcesy w skutecznej pracy z dziećmi i młodzieżą autystyczną. Naturalną konsekwencją jest więc, że rodzic, korzystając z konstytucyjnego uprawnienia wychowywania swojego dziecka, wybiera placówkę oświatową najbardziej odpowiednią nie poprzez formalną specjalizację w danej dziennie, ale poprzez realne efekty odnoszone przez kadrę danej jednostki oświatowej. Dobra reputacja Specjalistycznego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K. potwierdzona jest nie tylko opinią samego skarżącego, ale również wśród środowiska rodziców dzieci autystycznych ośrodek ten wskazywany jest za najlepszą placówkę dla dzieci z zaburzeniem autystycznym.

W postępowaniu przed organem administracji publicznej zebrany został bogaty materiał dowodowy wskazujący na konieczność pobierania nauki przez dziecko skarżącego w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w K., m.in. orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, orzeczenie poradni psychologiczno- pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka, a także potwierdzenie przyjęcia dziecka do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K.. Prezydent Miasta jednak nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku pełnego wyjaśnienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym oraz dokonania swobodnej oceny dowodów na podstawie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy K.p.a. W konsekwencji organ administracji publicznej dokonał błędnej wykładni art. 39 ust. 4 i 3 ustawy Prawo oświatowe.

W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że z przepisów ustawy dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a zwłaszcza z art. 11 wynika, że gmina działa przez swoje organy, którymi są rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe, to na gminie ciąży obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Prezydent negatywnie rozstrzygając wniosek skarżącego w tej sprawie, działał więc w imieniu i na rzecz gminy, a nie w imieniu własnym. Skarżący miał zatem obowiązek skierować sprawę przeciwko gminie, a nie prezydentowi, który nie posiada zdolności sądowej.

Odnosząc się do samej skargi Prezydent wskazał, że na pojęcie "bliskości", o jakim mowa w art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe składają się zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak i element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. Szkołą najbliższą, o której mowa, jest w tej sytuacji tylko szkoła pozwalającą realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka.

Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. zwrócił się do prezydenta z wnioskiem o zapewnienie dowozu jego małoletniego dziecka Ł. Z. (dalej zwanego "uczniem") do Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w K., uzasadniając wniosek tym, że ośrodek w K. jest w stanie zapewnić "pełną pomoc terapeutyczną i realizację zaleceń poradni psychologiczno - pedagogicznej". Do wniosku załączył m.in. aktualne orzeczenie o niepełnosprawności oraz aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. prezydent poinformował skarżącego, że "trwa analiza złożonych dokumentów", a następnie pismem z dnia [...] marca 2020 r., po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, prezydent poinformował skarżącego, że nie będzie pokrywać kosztów dowozu ucznia do ośrodka w K., z tego względu, iż nie jest to "najbliższa szkoła" w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe. Prezydent w zaskarżonej czynności podniósł również, że ośrodki w G. "są przygotowane do zapewnienia pełnej realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego na każdym etapie edukacyjnym". W G. znajdują się dwa specjalne ośrodki szkolno - wychowawcze zajmujące się kształceniem dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawności sprzężone, w tym niepełnosprawność umysłową w stopniu umiarkowanym, tj.: Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy nr [...] przy [...] oraz Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy Nr [...] przy ul. [...] oraz Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy nr [...] przy [...]

Wypełniając obowiązek ustawowy prezydent przeanalizował złożony wniosek o zwrot kosztów dowozu ucznia do szkoły w kontekście dwóch elementów składających się na bliskość w rozumieniu ustawy Prawo oświatowe. I tak, w odniesieni do elementu geograficznego, to bezsporne jest, że bliższe miejscu zamieszkania ucznia są ośrodki w G., które znajdują się w odległości odpowiednio [...] m i [...] km. Droga do ośrodka w K. jest kilkukrotnie dłuższa i wynosi niespełna [...] km. W przypadku drugiego elementu, prezydent, w toku postępowania wyjaśniającego zwrócił się pismami z dnia [...] marca 2020 r. do dyrektorów ośrodków w G. z prośbą o udzielenie informacji czy są w stanie przyjąć ucznia i wypełnić zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Do korespondencji skierowanej do dyrektorów placówek, prezydent dołączył zanonimizowane orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego Nr [...] w G. odpowiedział, że ośrodek "może w pełni zrealizować wszystkie zalecenia wskazane w orzeczeniach dziesięciu spośród siedemnastu przypadków dzieci. Jednocześnie wyjaśnił, że nie ma możliwości przyjęcia i zrealizowania zaleceń zawartych w orzeczeniach nr [...] - [...], z uwagi na brak zapisu w orzeczeniu o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim, co jest warunkiem edukacji w ośrodku. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego Nr [...] w G. odpowiedział, że "jest w stanie przyjąć dzieci oraz wypełnić zalecenia wskazane w orzeczeniach oznaczonych nr [...],[...], [...]- [...]". Natomiast w stosunku do orzeczeń nr [...] i [...], z uwagi na wskazane niepełnosprawności nie ma możliwości przyjęcia dzieci do ośrodka. Z powyższego wynika więc, że zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dla ucznia (Nr [...]) mogą zostać zrealizowane przez Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy Nr [...] w G..

Wydając rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2020 r. prezydent brał również pod uwagę ustalenia poczynione w toku postępowania prowadzonego pod sygnaturą W [...], zakończonego pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Wyjaśnienia bowiem wymaga, że przed złożeniem wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. Skarżący razem z innymi rodzicami wystąpił do Rady Miasta G. "z prośbą o zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego do specjalnego przedszkola specjalnego i szkół w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczego w K.". W odpowiedzi na zapytanie Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] listopada 2019 r. dotyczące możliwości przyjęcia i wypełnienia zaleceń wskazanych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego dyrektorzy ośrodków z G. zapewnili, że są w stanie przyjąć i wykonać wszystkie zalecenia zawarte w orzeczeniach. Przesłane wiadomości zawierały ponadto szczegółową informację o prowadzonych w każdym z ośrodków zajęciach terapeutycznych.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. prezydent poinformował Przewodniczącego Rady Miasta G., że nie ma podstaw do pokrywania kosztów dowozu dzieci do ośrodka w K., z uwagi na to, że "z informacji uzyskanych z ośrodków położonych na terenie G. wynika, iż gwarantują one pełną realizację zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego z każdą niepełnosprawnością i posiadają wolne miejsca". Zwrócił również uwagę, że na położenie ośrodków w G., które znajdują się bliżej miejsca zamieszkania dzieci.

Prezydent podkreślił, że z uwagi więc na fakt, że ośrodki w G. położone są w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania ucznia, a ponadto posiadają warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie, co zostało ustalone w toku wnikliwego postępowania wyjaśniającego, prezydent postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego o zwrot kosztów dojazdu do ośrodka w K.. W ocenie organu istotne dla sprawy jest również to, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, że spośród trzech ośrodków specjalnych prowadzonych przez ten sam podmiot - Powiat G. tylko ośrodek w K. jest w stanie spełnić zalecenia wynikające z posiadanych orzeczeń. Twierdzenia zawarte w skardze są więc wyłącznie subiektywną opiniami skarżącego i nie mają wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, Prezydent uznał, że Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w K. nie jest jednostką najbliższą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowego. W konsekwencji jego czynność z dnia [...] marca 2020 r. jest prawidłowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie czynność Prezydenta Miasta polegająca na odmowie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K..

Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych – wyrażony także we wniesionej skardze a niezakwestionowany w odpowiedzi na skargę – że wyrażona przez organ reprezentujący gminę (wójta, burmistrza, prezydenta) odmowa zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Taka odmowa dotyczy bowiem uprawnień wynikających z przepisów prawa administracyjnego – do których z całą pewnością zaliczają się przepisy ustawy Prawo oświatowe ma jednocześnie charakter władczy, indywidualny i jest skierowana na zewnątrz struktur administracji gminnej, względem osoby wnioskującej o takie świadczenia.

Równocześnie, wbrew stanowisku wyrażonym w odpowiedzi na skargę organem, którego działanie jest kwestionowane, jest podmiot reprezentujący gminę na zewnątrz, a więc wójt, burmistrz, prezydent, którego akt – pismo informujące o odmowie zapewnienia transportu – jest przedmiotem skargi.

W myśl art. 53 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem powyższego terminu.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowił art. 39 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z która sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem wskazanych przez ustawodawcę odległości dla uczniów określonych klas. W przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych odległość ta wynosi 3 km i jeżeli zostanie przekroczona, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. Jeżeli nie przekracza wskazanej odległości, gmina może zorganizować bezpłatny transport, zapewniając opiekę w czasie przewozu. Odrębna regulacja dotyczy dzieci niepełnosprawnych. W myśl ust. 4 pkt 1 obowiązkiem gminy jest: zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia (...); na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.

Powyższa regulacja wskazuje, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, objętych kształceniem specjalnym, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej (...) lub zwrot kosztów tego dowozu.

Nie jest sporne miedzy stronami, że ustawodawca miał w zamyśle przy interpretowaniu tej normy jej zestawienie z rodzajem niepełnosprawności konkretnego dziecka, które różnić się mogą rodzajem posiadanej niepełnosprawności, a także jej zakresem. Zatem "najbliższą" szkołą, przedszkolem, ośrodkiem będzie tylko taka szkoła, przedszkole i ośrodek pozwalający jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), a zatem najpełniej dostosowanym do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka. Nie musi to być szkoła najbliższa w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14, Baza NSA).

Konsekwentnie, "najbliższym" będzie tylko takie ośrodej, które pozwala realizować wszystkie z wytycznych zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, dostosowane do zaleceń wyrażonych przez zespół orzekający w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Tym samym ośrodek co prawdy bliższe pod względem geograficznym miejscu zamieszkania dziecka, jednakże nie pozwalające zrealizować wszystkich wytycznych wynikających z treści orzeczenia, nie będzie ośrodkiem "najbliższym" w znaczeniu, jakie temu słowu nadaje art. 39 ust. 4 Prawo oświatowego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że organ, rozpoznając wniosek skarżącej, zwrócił się pismami z dnia [...] marca 2020 r. do dyrektorów ośrodków w G. z prośbą o udzielenie informacji czy są w stanie przyjąć ucznia i wypełnić zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Do korespondencji skierowanej do dyrektorów placówek, prezydent dołączył zanonimizowane orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W odpowiedzi pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego Nr [...] w G. odpowiedział, że ośrodek "może w pełni zrealizować wszystkie zalecenia wskazane w orzeczeniach dziesięciu spośród siedemnastu przypadków dzieci. Jednocześnie wyjaśnił, że nie ma możliwości przyjęcia i zrealizowania zaleceń zawartych w orzeczeniach nr [...] - 17, z uwagi na brak zapisu w orzeczeniu o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim, co jest warunkiem edukacji w ośrodku. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego Nr [...] w G. odpowiedział, że "jest w stanie przyjąć dzieci oraz wypełnić zalecenia wskazane w orzeczeniach oznaczonych nr [...],[...], [...]- [...]". Natomiast w stosunku do orzeczeń nr [...] i [...], z uwagi na wskazane niepełnosprawności nie ma możliwości przyjęcia dzieci do ośrodka. Z powyższego wynika więc, że zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dla ucznia (Nr [...]) mogą zostać zrealizowane przez Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy Nr [...] w G.. Natomiast Dyrektor Publicznego Przedszkola nr [...] w O. W. zadeklarował, że dziecko posiadające orzeczenie będzie mogło być przyjęte do tego przedszkola na rok szkolny [...]. Podobną deklarację złożył Dyrektor Publicznego Przedszkola nr [...] w O. W., który ponadto expressis verbis wskazał: "Zapewniamy realizację wszystkich zaleceń zawartych w wyżej wymienionym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego".

W sprawie jest poza sporem, że wymienione powyżej placówki są położone bliżej (w sensie geograficznym) miejsca zamieszkania skarżącej i jej dziecka niż wskazany przez skarżącą ośrodek. Zarazem nie ulega wątpliwości, że w świetle przywołanych w skardze przepisów art. 70 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP rodzicom przysługuje prawo wyboru ośrodka, w którym realizowane będzie wychowanie szkolne ich dziecka na podstawie orzeczenia. Nie bez znaczenia jest w tym kontekście także przepis art. 69 Konstytucji RP, który stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Jednakże w ocenie Sądu, w świetle tych przepisów prawo wyboru placówki edukacyjnej, określone w art. 70 ust. 3 Konstytucji RP, nie może być odczytywane bez uwzględnienia innych regulacji prawnych, zawartych w ustawach – do których zresztą expressis verbis odsyła ustrojodawca w art. 69 i art. 70 ust. 1-4 Konstytucji RP – w tym zwłaszcza w ustawie Prawo oświatowe. Dlatego Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, że mając na względzie treść powoływanego wyżej art. 39 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe trudno oczekiwać, aby organy orzekające były zobowiązane do zapewnienia dowozu niepełnosprawnych dzieci i zapewnienia im opieki w każdym przypadku, gdy rodzice wskażą – ich zdaniem – najbardziej odpowiednią placówkę oświatową. Regulacja ta wyraźnie stanowi o obowiązku zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do placówki "najbliższej", a nie każdej wskazanej przez rodziców dziecka (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2020 r., IV SA/Po 927/19, Baza NSA).

Przy ustalaniu placówki "najbliższej" bierze się zaś pod uwagę najbliżej położoną placówkę, która jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń zawartych w danym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie taką, która zapewni to w najlepszych warunkach. Taki wniosek jest zgodny z ogólnymi założeniami udzielania świadczeń pomocowych finansowanych ze środków publicznych, które ograniczają się zwykle do świadczeń "niezbędnych", a nie "najlepszych z możliwych".

Podsumowując, obowiązek Miasta zapewnienia bezpłatnego transportu (i opieki) do wskazanego we wniosku ośrodka zaktualizowałby się wyłącznie w sytuacji braku innej, bliższej placówki mogącej spełnić wymogi wynikające z orzeczenia. Tymczasem, jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, istnieją dwa publiczne przedszkola położone bliżej miejsca zamieszkania Skarżącej, mogące przyjąć jej dziecko i zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu. W ocenie Sądu, brak dostatecznych podstaw, aby kwestionować wiarygodność stosownych oświadczeń złożonych w tym zakresie przez dyrektorów ww. przedszkoli i w konsekwencji oczekiwać od organu, na tym etapie sprawy, weryfikacji prawdziwości tych oświadczeń w drodze np. kontroli placówek.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.