Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1588/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1633/15 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W.K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1633/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową.

Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wniósł skarżący.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] listopada 2013 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ omówił i przeanalizował wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) i nie dopatrzył się ich występowania w realiach faktycznych przedmiotowej sprawy.

Skargę od powyższej decyzji wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.K., wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 156 § 2 oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 § 1, art. 39¹, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4 i art. 109 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że liczne naruszenia prawa, jakich dopuścił się organ w postępowaniu, a także ich doniosłość przemawiają za uznaniem ich za rażące. W szczególności zwrócił uwagę na to, że wniosek o doręczanie dokumentów na wskazany adres mailowy uniemożliwiał organowi pozostawienie decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Podkreślił też, że był pozbawiony możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co spowodowało jej oddalenie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy decyzja cofająca stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej, obarczona była jakąkolwiek wadą wyszczególnioną w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Następnie podniósł, że uchybienia uwypuklone przez stronę, zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności, we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, związane były ściśle z materią opisaną w art. 10 k.p.a., tj. z obowiązkiem organu zapewnienia stronie postępowania czynnego w nim udziału. Tej problematyki dotyczyły bowiem zarówno zarzuty dotyczące kwestii doręczania stronie dokumentów i decyzji, jak też dotyczące kwestii umożliwienia stronie zajęcia stanowiska w sprawie.

Zdaniem Sądu materia braku zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie została przewidziana przez ustawodawcę w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jako przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania. W sytuacji więc, gdy ww. uchybienie organu strona uczyniła podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, to doszło w niniejszej sprawie do swoistego konfliktu pomiędzy dwoma trybami nadzwyczajnymi, mającymi prowadzić do wyeliminowania z obrotu błędnego rozstrzygnięcia. Dalej Sąd wyjaśnił, że jako uzasadniona jawiła się konkluzja, iż przy tak sformułowanych zarzutach wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie, błędem jest domaganie się stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zarzuty podnoszone przez stronę dotyczą bowiem wad postępowania, w wyniku którego wydano decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., a nie samej decyzji. Skoro ewentualne wady dotyczą postępowania, to strona winna uruchomić nadzwyczajny tryb odwoławczy opisany w Rozdziale 12 k.p.a. W związku z powyższym, za poprawne Sąd uznał skarżone rozstrzygnięcie organu. Prawidłowo bowiem organ wywiódł, że strona starała się wszcząć niewłaściwe postępowanie, nieodpowiadające podnoszonym zarzutom.

Konkludując Sąd pierwszej instancji uznał, że w tej sprawie organ nie naruszył przepisów prawa. Zaznaczono, iż prawidłowo organ wywiódł, że strona starała się wszcząć niewłaściwe postępowanie, nieodpowiadające podnoszonym zarzutom.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł W.K., domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi skarżącego w sytuacji, gdy decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 § 1, a także art. 391, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4, art. 109 k.p.a., uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie licznych przepisów postępowania, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 2 k.p.a., przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;

b) naruszenie art. 134 i 151 p.p.s.a., przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej kontroli legalności przez to, że nie zastosował prawidłowo art. 134 p.p.s.a., a ograniczył się tylko do skontrolowania wydanej decyzji w kontekście części podniesionych przez skarżącego zarzutów, podczas gdy wskazany przepis nakazuje sądowi zbadanie zgodności zaskarżonego aktu w całości, tj. w granicach danej sprawy. Gdyby Sąd dokonał oceny legalności zgodnie z art. 134 p.p.s.a., wówczas musiałby odnieść się do braku prawidłowego "zastosowania przez organ do pozostałych art. poza art. 10 k.p.a.", do którego wyłącznie odniósł się WSA, co w efekcie z uwagi na liczbę naruszeń i ich rażący charakter dawało podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe uchybienie procesowe ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przez naruszenie art. 134 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 14 § 1, a także art. 391, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4, art. 109 k.p.a., co w efekcie spowodowało zastosowanie przez Sąd wadliwie art. 151 p.p.s.a. i doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

W uzupełnieniu skargi kasacyjnej, pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowej sprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Stanowisko o powołaniu nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej pełnomocnik organu podtrzymał na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim na wstępie należy podkreślić, iż w rozpatrywanej sprawie odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. w przedmiocie cofnięcia W.K., pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Sąd pierwszej instancji dokonywał zatem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2015 r. - podjętej w tym trybie nadzwyczajnym i uznał, że wobec zasadności podjętej decyzji, skargę należy oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przy tak określonym przedmiocie zaskarżenia, wbrew pierwszemu zarzutowi skargi kasacyjnej nie można uznać, by zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] listopada 2013 r. w sposób kwalifikowany naruszała prawo jako wydana z rażącym naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 § 1, a także art. 391, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4, art. 109 k.p.a., a więc w sposób tożsamy jak decyzja objęta postępowaniem nieważnościowym. Zdaniem skarżącego, co wyjaśniają motywy skargi kasacyjnej, Komendant Główny Policji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem ww. przepisów k.p.a., także uchybił tym przepisom. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić w szczególności, że całkowicie pomija ono specyfikę postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego. Niespornym jest, że organ administracji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym, w swojej decyzji organ rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego organ co do zasady nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok SN z 7 marca 1996 r. sygn. akt III ARN 570/95, publ. OSNP 1996/18/258; wyrok NSA z 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1617/12, publ. LEX nr 1452703). Oznacza to, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w sytuacji, gdy organ ponad wszelką wątpliwość ustali, iż decyzja taka dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym przesłanki te wymienione są enumeratywnie i nie podlegają wykładni rozszerzającej.

W tej sprawie na skutek wniosku skarżącego z dnia 18 września 2014 r. sporządzonego przez jego pełnomocnika adwokat E.S., która reprezentowała stronę w tym postępowaniu nieważnościowym i której doręczano zapadłe w tym postępowaniu rozstrzygnięcia, odmówiono stwierdzenia nieważności wskazywanej wyżej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. albowiem uznano, że nie doszło do naruszenia przywołanych we wniosku przepisów procedury administracyjnej, a więc i ich rażącego naruszenia, jak też nie wystąpiły inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. niezbędne do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r.

Oceniając w ramach sądowej kontroli legalności zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. w przedmiocie cofnięcia W.K., pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Niemniej jednak nie można skutecznie zarzucić Komendantowi Głównemu Policji, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji podjętej przecież w postępowaniu nieważnościowym w sposób rażący naruszono art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 § 1, a także art. 391, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4 i art. 109 k.p.a. Nie jest uzasadnione formułowanie takiego zarzutu wobec zaskarżonej decyzji tylko dlatego, iż Komendant Główny Policji odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., wobec której właśnie podniesiono zarzut naruszenia ww. przepisów postępowania. Natomiast ewentualnie o takim naruszeniu jak wskazano to w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej można by mówić gdyby organ odwoławczy nie usunął naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji, utrzymując bez zmian naruszającą prawo, zdaniem strony, decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń, wobec której zgłaszano takie zarzuty. Czynienie zaś tego wobec decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem ocena takich zarzutów naruszenia procedury administracyjnej w postępowaniu nieważnościowym dokonywana jest w oparciu o zupełnie inne, a wyżej wskazane kryteria. Brak zaś innej argumentacji podważającej trafność decyzji wydanej w trybie nieważnościowym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powoduje, że tak podniesiony zarzut wniesionego środka odwoławczego pozostaje całkowicie nieusprawiedliwiony. Brak było tym samym podstaw do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a więc stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

Nie jest usprawiedliwiony również i kolejny zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji wobec obrazy art. 134 p.p.s.a. nie dostrzegł naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 § 1, a także art. 391, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4, art. 109 k.p.a., co w konsekwencji spowodowało wadliwe oddalenie skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.

Wbrew przywołanemu wyżej zarzutowi Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i w efekcie zasadnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., albowiem zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja w pełni odpowiadała prawu.

Nie jest sporne w tej sprawie, że strona we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. wskazywała na wydanie jej z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 § 1, a także art. 391, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4, art. 109 k.p.a., zaznaczając, że zarówno liczba tych naruszeń jak i ich waga przesądzają o rażącym naruszeniu prawa. Zatem wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawę eliminacji z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji w tym postępowaniu. Zdaniem skarżącego, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. doszło do wielu uchybień procesowych, a to nie dokonano skutecznego doręczenia w formie elektronicznej pism w toku postępowania, nie doręczono decyzji w formie elektronicznej co uniemożliwiło stronie złożenie środka zaskarżenia zaś bezprawne działania organu uniemożliwiły stronie czynny udział w postępowaniu.

Natomiast Sąd pierwszej instancji uznał, że przy tak sformułowanych zarzutach błędem jest domaganie się stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, skoro zarzuty podnoszone odnoszą się do wad postępowania, w wyniku których wydano decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. Uznano, iż skoro ewentualne wady dotyczą postępowania, to strona winna uruchomić nadzwyczajny tryb opisany w rozdziale 12 k.p.a., tj. wznowienie postępowania. Ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, należy się w pełni zgodzić.

Przede wszystkim stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 k.p.a., a w postępowaniu tym badaniu podlegają enumeratywnie wyliczone przesłanki. Postępowanie w tej materii nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do rozpatrzenia sprawy także od strony faktycznej w aspekcie wskazanym przez organ. Bowiem nie jest to kolejna instancja. Poza tym w postępowaniu nadzwyczajnym nie bada się sprawy merytorycznie, w tym jak już wyżej zaznaczono nie przeprowadza dowodów, ani ich nie ocenia. Z tego względu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego, w szczególności niedopuszczalna jest ponowna ocena zebranego materiału dowodowego. Z reguły też przyjmuje się, że rażące wady decyzji dotyczą prawa materialnego, a przepisów postępowania tylko wyjątkowo. Powszechne jest stanowisko, wedle którego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje - których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczone są wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. (zobacz m.in. wyroki NSA z dnia: 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1822/11, LEX nr 1336326; 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 53/17, CBOSA; M. Jaśkowska w: Komentarz do art. 156 k.p.a., LEX). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (patrz: wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie może tu chodzić więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Rażące naruszenie prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego głębokiej interpretacji, połączonej z koniecznością wykorzystania wielu metod i sposobów rozumowania prawniczego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (m.in. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1859/11, LEX nr 1358429).

W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazując na rażące naruszenie prawa powoływał się na obrazę przepisów procesowych związanych z przeprowadzaniem postępowania dowodowego, a skończywszy na niedoręczeniu decyzji pierwszoinstancyjnej, zatem w istocie kwestionował przebieg całego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych, w którym tak naprawdę, jak wykazywał, generalnie nie zapewniono stronie czynnego udziału.

Trafne zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że niezapewnienie przez organ udziału w postępowaniu osobie, która powinna być jego stroną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro sam ustawodawca, kreując podobne uchybienie jako podstawę wznowienia postępowania – nie zaś stwierdzenia nieważności wydanej w niej decyzji. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skoro zasadnie podniesiono, że z woli ustawodawcy brak udziału strony w postępowaniu zaistniały nie z jej winy jest przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, to nie może być uznany za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może być zarazem uznane za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W przeciwnym razie doszłoby do obejścia ustalonego w art. 148 k.p.a. terminu do wniesienia podania o wznowienie – patrz: wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 343/01, LEX nr 55741.

Generalnie bowiem okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Z kolei w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Natomiast w tej sprawie skarżący powołuje się tak naprawdę na przesłankę pozbawienia go czynnego udziału w całym postępowaniu administracyjnym z wyszczególnieniem poszczególnych czynności w jego trakcie. Zatem tak określone podstawy żądania stwierdzenia nieważności wskazywanej wyżej decyzji cofającej pozwolenie na broń palną do celów sportowych, niezależnie od wielości przepisów procedury administracyjnej wskazanych we wniosku prowadziły wyłącznie do tezy, którą zaprezentował Sąd pierwszej instancji, iż skarżący powołuje się na podstawy wznowienia postępowania żądając stwierdzenia nieważności decyzji, a przecież nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania, mogłaby zarazem stanowić jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji. Nie jest więc sporne, że skoro ewentualne wady, wskazywane przez skarżącego dotyczą całego postępowania w którym podjęto kwestionowaną przez stronę decyzję, to należało tym samym uruchomić nadzwyczajny tryb wznowienia postępowania. Zatem właściwie oceniono decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wskazywanej wyżej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r.

Nie można więc, w tych okolicznościach, podzielić zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 p.p.s.a. Normę z art. 134 p.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu którego dotyczy skarga popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien ich pominąć. Jednakże w rozpoznawanej sprawie z takimi naruszeniami prawa nie mieliśmy do czynienia. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do problematyki będącej przedmiotem skargi jako całości. Sąd nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku do każdego twierdzenia strony zawartego w skardze i w pozostałych pismach procesowych. Obowiązkiem sądu jest bowiem odniesienie się do tych elementów, które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to nieczytelnym. Takiej oceny w całokształcie rozpoznawanej sprawy dokonano w zaskarżonym wyroku i zapadłe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., rozstrzygnięcie nie narusza prawa.

Dlatego też uwzględniając dotychczasowe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej, oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach zapadło w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.