Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 531/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 306 a par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: par 4a
journal: Dz.U. 2013 poz 1300
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji  osób niepełnosprawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. nr [...], w sprawie odmowy wydania A sp. z o.o. w Ł. zaświadczenia o pomocy de minimis.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że 2 stycznia 2018 r. wpłynął wniosek spółki A o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, potwierdzającego wydatki dokonane 24 listopada 2017 r. z zakładowego funduszu rehabilitacji. W rozpatrywanym wniosku spółka wskazała, że dokonała wydatku w kwocie 117.235,77 zł na zakup samochodu osobowego marki Jeep Compass dla osoby niepełnosprawnej - prezesa zarządu Spółki – A. G.-U.. Z przekazanych akt wynika, iż do wniosku Spółka dołączyła:

- kopię orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności;

- kopię uchwały nr [...] w sprawie zmian w składzie zarządu "A" Spółki z o.o;, - orzeczenie lekarskie i skierowanie na badanie;

- kopię faktury VAT nr [...] z [...]r. (kwota brutto 144.200,00 zł, netto 117.235,77 zł);

- kopię dowodu rejestracyjnego wraz kopią dowodu obowiązkowego ubezpieczenia OC; potwierdzenie wykonania operacji przelewu z 24.11.2017 r. na kwotę 117.235,77 zł;

- kopię czasowego prawa jazdy A. G.–U.;

- kopię oferty Jeep Compass;

- oświadczenie o uzyskaniu pomocy de minimis za 3 lata;

- oświadczenie o intensywności pomocy i posiadaniu wyodrębnionego rachunku bankowego do obsługi ZFRON;

- kopię zaświadczenia z banku o posiadaniu wyodrębnionego rachunku bankowego –ZFRON;

- formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis;

- wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego.

Naczelnik Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez m.in. ponowne przeanalizowanie zasadności oraz wykazanie celowości i oszczędności wydatku w kwocie 117.235,77 zł poniesionego na zakup samochodu osobowego Jeep Compass. W odpowiedzi na powyższe Spółka w piśmie z 18.01.2018 r. wyjaśniła, iż przy zakupie samochodu osobowego marki Jeep Compass kierowała się zasadami wyrażonymi w § 4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1023).

Naczelnik Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. na podstawie przedłożonych dokumentów wydał [...] r. postanowienie, którym odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego udzielenie pomocy de minimis dotyczącego ww. wydatku w kwocie 117.235,77 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ podatkowy wyjaśnił, że w myśl obowiązujących przepisów prawa oraz biorąc pod uwagę celowość i oszczędność poniesionego wydatku, nie może on stanowić podstawy do wydatkowania z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a co za tym idzie również wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W ocenie organu I instancji dokonanie zakupu samochodu osobowego marki Jeep Compass jest inwestycją dokonaną w celu polepszenia funkcjonowania Spółki "A", a nie wydatkiem dokonanym w celu dostosowania stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej. Poczyniony zakup typowego, seryjnego samochodu w limitowanej wersji "full" z pakietami premium nie może być, według Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. uznany za wydatek dokonany na dostosowanie miejsca i stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (prezesa zarządu) do jej potrzeb, wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Dodatkowo organ I instancji odwołał się do orzecznictwa sądowego i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.11.2011 r. sygn. akt II GSK 1144/10 stwierdzającego, iż w przypadku osoby pełniącej funkcję prezesa, będącej osobą niepełnosprawną, nie można przyjąć że samochód osobowy jest nieodzowny dla wykonywania podstawowych obowiązków służbowych.

Na powyższe rozstrzygnięcie spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, bądź o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu środka zaskarżenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z [...] r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł.. W ocenie organu odwoławczego zarówno ustalenia organu pierwszej instancji, jak i podjęte rozstrzygnięcie, zasługiwały na pełną akceptację.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że "A" Spółka z o.o. posiada wydzielony rachunek środków ZFRON w Banku A SA nr: [...] (zgodnie ze złożonym oświadczeniem), z którego dokonała przelewu bankowego w dniu 24.11.2017 r. kwoty 117.235,77 zł stanowiącej wartość netto na podstawie faktury VAT nr [...], wystawionej przez B Sp. z o.o.

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, organ odwoławczy wskazał, że zgadza się ze stanowiskiem strony, iż organ podatkowy dokonał błędnej interpretacji przepisów poprzez uznanie, że poniesiony przez Spółkę wydatek nie mieści się w kategorii wydatków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia. W opinii Dyrektora powołany przepis tylko przykładowo wymienia rodzaje wydatków wchodzących w zakres wyposażenia stanowiska pracy i przystosowania jego otoczenia do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Nie wymienia on w sposób enumeratywny, jakie wydatki mogą być sfinansowane w ramach wyposażenia stanowiska osoby niepełnosprawnej oraz przystosowania otoczenia do jej potrzeb. Stanowisko pracy zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.), to przestrzeń pracy, wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. samochód wyczerpuje przesłanki powyższej definicji stanowiska pracy, ponieważ jest przedmiotem w przestrzeni pracy, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę. Zatem, w świetle przytoczonej definicji - co do zasady - wydatek poniesiony na jego zakup mieści się w kategorii wydatków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Wskazano, że w sytuacji zatrudnienia osoby niepełnosprawnej na stanowisku kierowcy możliwość zakupu samochodu w ramach wyposażenia jej stanowiska pracy wynika wprost z przepisów prawa, natomiast w przypadku innych stanowisk możliwość ta warunkowana jest zakresem obowiązków pracownika na danym stanowisku pracy, także faktycznymi czynnościami dokonywanymi przez pracownika na przedmiotowym stanowisku wymagającym korzystania z samochodu, co każdorazowo wymaga zindywidualizowanej analizy i oceny.

W tym kontekście analizując celowość i przeznaczenie poniesionego wydatku na zakup samochodu Jeep Compass zdaniem organu można uznać, że stanowi on podstawę do wydatkowania z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Podkreślono, że przepisy obligujące do celowego i oszczędnego dokonywania wydatków publicznych, jakimi są wydatki ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych są powiązane z zasadą uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (§ 4a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych). Jednocześnie zgodnie z art. 33 ust. 4 powołanej na wstępie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej (...). W związku z tym, wydatki te nie mogą być dokonywane w sposób dowolny i nieracjonalny z pominięciem celu rehabilitacji zawodowej.

Z akt sprawy wynika, że zakupiony przez spółkę Jeep Compas ma wyposażenie standardowe, a dodatkowo lakier Diamond Black (3.100,00 zł), pakiet "INFOTAINMENT" (8.500,00 zł) oraz pakiet "PREMIUM" (3.900,00 zł). We wniosku o wydanie zaświadczenia de minimis wskazano, że A. G.-U. jest zatrudniona w spółce A od 1998 r., zaś od 1 stycznia 2017 r. pełni funkcję Prezesa Zarządu, legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności w stopniu lekkim na stałe (R-upośledzenie narządów ruchu) oraz ma zdiagnozowaną krótkowzroczność na poziomie -6 dioptrii. Ponadto pełniąc funkcję Prezesa Zarządu ma w swoich kompetencjach nadzór nad całością działalności Spółki, w tym m.in. nad polityką kadrowo - płacową (w tym negocjacje z pracownikami, jak procesy rekrutacyjne) firmy, do jej zadań należą spotkania i rozmowy z kontrahentami (obecnymi i potencjalnymi), nadzór nad realizacją i rozliczaniem kontraktów, nadzór nad finansami firmy (kontrola płynności finansowej), występowanie przed sądami, organami administracji publicznej. Spółka wyjaśniła, że korzystanie z innych samochodów (dotychczas A. G.-U. użytkowała Opla Insygnię) nie wpływa dobrze na stan zdrowia Prezes Zarządu, ponieważ nie są to samochody przystosowane dla osób ze schorzeniami narządów ruchu i wzroku - krótkowzroczności. Spółka wskazała również, iż działalność Spółki obejmuje teren całego kraju m.in. W., G., J., P., Z., G., W. - co wiąże się z przebywaniem w wielogodzinnych podróżach. Biorąc pod uwagę powyższe zauważono, iż z uwagi na wykonywane czynności zawodowe stanowisko Pani G.-U. należy wyposażyć w samochód z dostosowanym oprzyrządowaniem m.in.: regulowane siedzenie, ruchoma kolumna kierownicy, automatyczne sterowanie światłami drogowymi, odpowiednie reflektory, biksenonowe lampy przednie, zawieszenie tłumiące drgania, systemy bezpieczeństwa aktywnego, aktywny tempomat, system monitorowania martwego pola, system wspomagający kierowcę podczas manewrów parkowania, napędem na 4 koła i 9-biegową skrzynią automatyczną. Zakupiony model Jeepa Compassa został wyposażony w 7-calowy kolorowy ekran LED w zestawie wskaźników, który posiada funkcję dopasowywania informacji wyświetlanych w zestawie wskaźników do preferencji kierowcy, zaś kierowca może swobodnie wykonywać połączenia głosowe, wysyłać i odbierać wiadomości. Dodatkowo strona wyjaśniła, że o zakupie samochodu Jeep Compass zdecydowały też dotychczasowe doświadczenia, wskazując, że o ile dotychczas użytkowany Opel Insignia spełniał wszystkie wymogi dotyczące komfortu pracownika niepełnosprawnego ze schorzeniem narządu ruchu i wzroku (krótkowzroczność), to w praktyce okazało się, że jest za "niski" by dotrzeć bezpiecznie w każde miejsce (tereny pagórkowate, piaszczyste, zadrzewione - Spółka chroni znaczne obszary, w tym poligony). Dlatego też zdecydowano o zakupie samochodu typu SUV, czym rozwiązana również też kwestię łatwiejszego wchodzenia i wychodzenia z pojazdu.

Analizując powyższą argumentację Dyrektor podzielił stanowisko organu I instancji, że stanowisko prezesa zarządu ma charakter kierowniczo-organizatorski. W tym przypadku przestrzeń należy postrzegać jako przestrzeń biurową jego gabinetu, a nie stanowisko wymagające częstej pracy w terenie. Co więcej, zarówno ze złożonego wniosku, jak i wniesionego zażalenia wynika, że do zakresu działań Prezesa Zarządu spółki należy: kierowanie pracami zarządu, przedstawianie wniosków Radzie Nadzorczej i Zgromadzeniu Wspólników w sprawach wymagających uchwał tych organów oraz udział w posiedzeniu Rady Nadzorczej, kierowanie opracowaniem planów strategicznych kształtujących kierunki rozwoju Spółki, nadzór nad pracami wszystkich jednostek organizacyjnych Spółki oraz nad zabezpieczeniem i prawidłowym zarządzaniem mieniem Spółki, a także dokonywanie czynności z zakresu prawa pracy, rozstrzyganie wszystkich innych spraw związanych z kierowaniem działalnością Spółki, a nie zastrzeżonymi do decyzji Zarządu lub innych organów Spółki. Z powyższego opisu stanowiska w ocenie organu niezaprzeczalnie wynika nadzorczo-kierowniczy charakter funkcji Prezesa Zarządu. Trudno w tym kontekście, zdaniem organu, przychylić się do argumentów dotyczących konieczności posiadania przez Prezesa Zarządu samochodu Jeep Compass My18 Limited 2.0 Multijet II jako niezbędnego na tym stanowisku narzędzia.

W opinii organu odwoławczego parametry techniczne zakupionego pojazdu marki Jeep Compass oraz jego ponadstandardowe wyposażenie stanowią niewątpliwie o jego przydatności w terenowych zastosowaniach, jak i podnoszą komfort jazdy, nie przesądzają jednak o tym, że samochód tak wyposażony miałby być niezbędnym narzędziem do wykonywania pracy na stanowisku Prezesa Zarządu. Wszystkie elementy wyposażenia samochodu poprawiają komfort osób poruszających się tym pojazdem, jednakże nie jest to wystarczająca przesłanka, aby uznać ten zakup za mający na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych A. G.- U.. Ze względu na cel założony ustawą o rehabilitacji jakim jest, ogólnie rzecz ujmując, pomoc osobom niepełnosprawnym i umożliwienie im funkcjonowanie w życiu zawodowym, za oczywiste organ uznał, że aby dany wydatek mógł zostać sfinansowany w ramach § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, musi odpowiadać potrzebom osób niepełnosprawnych, a nie może być wydatkiem uniwersalnym, odpowiednim dla każdego pracownika na danym stanowisku pracy.

Organ podkreślił, że wydatek finansowany w ramach § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, powinien umożliwić i ułatwić wykonywanie pracy na danym stanowisku każdej osobie niepełnosprawnej, a zatem nie może być dedykowany konkretnemu pracownikowi niepełnosprawnemu, co czyni Spółka podkreślając wielokrotnie m.in. krótkowzroczność A. G.-U.. W konsekwencji, mając na uwadze okoliczności sprawy, ww. wydatek nie może być uznany za zmierzający do zmniejszenia ograniczeń zawodowych zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego, ponieważ strona nie wykazała, że zakupiony samochód stanowi niezbędne usprawnienie, które - z uwagi na schorzenia Prezesa Zarządu umożliwi jej wykonywanie obowiązków. Raz jeszcze organ podkreślił, że charakter pracy Prezesa Zarządu ogranicza się do funkcji nadzorczo-kierowniczych, co w tym przypadku oznacza przestrzeń biurową gabinetu.

Ponadto organ wskazał, że w myśl § 4a cytowanego rozporządzenia, aby wydatek mógł być dokonany z funduszu rehabilitacji musi on spełniać przesłanki wskazane w tym przepisie, tj. dokonane w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie, na co wskazuje użycie spójnika "i", który oznacza, że wydatek poniesiony z zakładowego funduszu powinien spełniać obie przesłanki. Jeżeli dokumenty takiej kwalifikacji wydatku nie potwierdzają, organ jest obowiązany odmówić wydania zaświadczenia. W ocenie organu Spółka w żaden sposób nie wykazała, że przedmiotowy wydatek został poniesiony z uwzględnieniem przesłanki oszczędności przedstawiając np. inne oferty salonów samochodowych.

Podsumowując organ stanął na stanowisku, że strona nie wykazała w żaden sposób, że brak takiego samochodu miałaby ten skutek, iż osoba niepełnosprawna nie mogłaby sprawować bez niego funkcji Prezesa Zarządu. W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r., odmawiającego wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis.

Postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez pełnomocnika spółki A, który wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze wskazaniem obowiązku wydania wnioskowanego zaświadczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, to jest:

– tj. § 4a w/w rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie, a tym samym przyjęcie, iż zakup samochodu Jeep Compass należy uznać jako niecelowy z uwagi na fakt, że nie jest on nieodzowny dla wykonywania podstawowych obowiązków służbowych przez Prezesa Zarządu podczas gdy realizuje zakładany cel wydatku w postaci zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej, a także jako nieoszczędny a co za tym idzie nie może więc stanowić podstawy do wydatkowania z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w sytuacji, kiedy wydatek został dokonany w sposób oszczędny i optymalny, realizując zakładany cel wydatku;

(2) przepisów postępowania, to jest:

– wyrażonej w art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) zasady przekonywania, poprzez brak wskazania jasnych przesłanek, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie;

– wynikającej z art. 121 O.p. zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, poprzez wartościowanie zebranych dowodów w sprawie, tak aby odpowiadały z góry przyjętemu przez organ rozstrzygnięciu oraz dodatkowo –przyjmowanie rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść spółki;

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 O.p.). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania i wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 3-4 O.p.). Z art. 306b § 1 i art. 306c O.p. wynika, że rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze – przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, po drugie – przez odmowę wydania zaświadczenia.

Natomiast zgodnie z § 9 ust. 1 powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy.

Z art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 2046) wynika zaś, że rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Realizacji tego celu służy między innymi dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenia. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Środki funduszu rehabilitacji są przeznaczone na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4 ustawy). Kontrola prawidłowości realizacji ww. przepisów wykonywana jest przez właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego (art. 33 ust. 6 ustawy).

Do wydatków, na które przeznaczone są środki funduszu rehabilitacji zaliczono zatem między innymi wydatki na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia).

Niezależnie od tego na jaki rodzaj wydatków przeznacza się środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, towarzyszyć temu musi zawsze nakreślony w § 4a rozporządzenia warunek, którym jest wydatkowanie środków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów. Organy podatkowe mają obowiązek przeanalizowania, czy poniesiony wydatek spełniał warunki zakwalifikowania go do pomocy de minimis, jak również czy strona spełnia nałożony obowiązek w postaci przedłożenia organowi podatkowemu w terminie 30 dni informacji o dokonaniu wydatku (§ 9 ust. 2 rozporządzenia).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, iż we wniosku o wydanie omawianego zaświadczenia strona skarżąca wskazała na wydatek, zakwalifikowany jako spełniający zapis § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, gdyż dotyczył zakupu samochodu osobowego z dodatkowym wyposażeniem dla niepełnosprawnego pracownika spółki - Prezesa Zarządu – A. G.-U.. Na wezwanie organu strona wskazała zakres obowiązków na tym stanowisku. Analizując powyższe ustalenia Sąd podziela ocenę dokonaną przez organy, iż opis zakresu obowiązków A. G.-U. wskazuje przede wszystkim na ich nadzorczo-kierowniczy charakter. W szczególności z zakresu tego nie można w żaden sposób wywieść wniosku, że zakupiony samochód Jeep Compas jest niezbędny do wypełniania obowiązków Prezesa Zarządu, w tym prowadzenia negocjacji, nadzoru nad pracami poszczególnych jednostek spółki, jej kierowaniem, czy też obowiązkami wynikającymi z prawa pracy oraz nadzorem nad mieniem spółki A.

W konsekwencji należy uznać, że strona skarżąca nie wykazała, iż wydatek w postaci zakupu samochodu osobowego z dodatkowym wyposażeniem służy zmniejszeniu ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej zatrudnionej na stanowisku Prezesa Zarządu. Obiektywnie oceniając, trudno przecież uznać, iż korzystanie, nawet z nowoczesnego pojazdu, przez niepełnosprawnego pracownika, który nie może przebywać w pozycji wymuszonej, nie spowoduje, że pozycja ta nie będzie wymuszona i ustaną jego problemy zdrowotne, czy też nastąpi zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z zajmowanego stanowiska.

Wnioskodawca nie wykazał także, że ponadstandardowe, dodatkowe wyposażenie kupionego samochodu w limitowanej wersji z napędem na 4 koła, 9-biegową automatyczną skrzynią biegów, 7-calowym kolorowym ekranem LED itd. jest niezbędnym wyposażeniem samochodu dostosowanego do potrzeb osoby niepełnosprawnej, pełniącej obowiązki Prezesa Zarządu. Strona, składając wniosek nie wykazała, że tak skonfigurowany pojazd był dostosowany do potrzeb niepełnosprawnego pracownika, wynikających z dotykających go schorzeń, wskazując jedynie, że wysokość samochodu, jakim jest SUV ma wpływ na wygodę przy wsiadaniu i wysiadaniu z tego rodzaju auta.

Trudno także dopatrzeć się, by zakup samochodu Jeep Compass spełniał także przesłankę oszczędności wynikającą z brzmienia § 4a ww. rozporządzenia. Należy podzielić opinię organu, że spółka wnioskując o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis nie przedstawiła choćby do porównania ofert innych salonów samochodowych zawierających ofertę sprzedaży samochodów o zbliżonych parametrach, stwierdzając jedynie, że z racji wcześniej dokonywanych zakupów otrzymała rabat w postaci obniżki specjalnej dla firm.

Z tych wszystkich względów, Sąd podziela ocenę organów, iż na podstawie wniosku i załączonych dokumentów oraz dodatkowych wyjaśnień złożonych na wezwanie organu nie sposób podzielić oceny strony skarżącej, iż poniesiony wydatek został dokonany oszczędnie w stosunku do zakładanych efektów, a wyposażenie zakupionego pojazdu wynika z potrzeb niepełnosprawnego pracownika i jest nieodzowne dla wykonywania przez niego obowiązków służbowych. W konsekwencji rozpatrywany wniosek nie wypełnia warunku korzystania ze środków z funduszu rehabilitacji, przewidzianego w § 4a rozporządzenia, jakim jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów.

Ponadstandardowe wyposażenie samochodu z pewnością stanowi ułatwienie w poruszaniu się w warunkach terenowych, podnosi również komfort jazdy, lecz w ocenie składu orzekającego absolutnie nie przesądza o tym, że samochód o takim wyposażeniu jest niezbędnym narzędziem, służącym wykonywaniu pracy na stanowisku Prezesa Zarządu, czy też zmniejszającym ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej.

Organy podatkowe słusznie także wskazały, że z istoty pomocy de minimis, jej charakteru i trybu przyznawania, wynika, że to na beneficjencie spoczywa obowiązek logicznego, poprawnego merytorycznie oraz przekonywującego uzasadnienia, że planowana inwestycja nie służy jedynie podniesieniu komfortu pracy w przedsiębiorstwie, czy też inwestycji w środki trwałe firmy, lecz realizacji celów związanych z poprawą sytuacji osoby niepełnosprawnej. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że dana inwestycja służy realizacji celów pomocy de minimis, to jest: wykazać bezpośredni związek między przeznaczeniem pozyskanych środków finansowych, a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego poziomu niepełnosprawności, czego zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie zabrakło.

Podzielić zatem należy stanowisko organu odwoławczego co do sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego - § 4a rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007 r. Ze względu na cel nałożony ustawą o rehabilitacji, jakim jest pomoc osobom niepełnosprawnym i umożliwienie im funkcjonowania w życiu zawodowym, za oczywiste trzeba uznać, że aby dany wydatek mógł zostać sfinansowany w ramach przyjętych we wspomnianym rozporządzeniu, musi odpowiadać potrzebom osób niepełnosprawnych i przyczyniać się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Analizowany w niniejszej sprawie wydatek nie prowadził do stworzenia warunków wykonywania pracy przez osobę niepełnosprawną. W konsekwencji postawiony w skardze zarzut naruszenia § 4a rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007 r. okazał się zatem bezzasadny.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 124 O.p. stwierdzić należy, że określona nim zasada przekonywania, wyraża się między innymi. w prawidłowym uzasadnieniu decyzji, wyjaśniającym podstawę faktyczną i prawną decyzji. Trudno mówić w rozpoznawanej sprawie o naruszeniu tego obowiązku. Organ wskazał na słuszność podejmowanych ocen czemu dał jednoznaczny wyraz w obszernym uzasadnieniu postanowienia.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia zasady legalizmu (art. 120 O.p.), skoro – stosownie do powyższych rozważań – organy podatkowe w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) należało orzec jak w sentencji wyroku.

A.J.