Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 203/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75a ust. 3, art. 75i ust. 1, 2 i 3, art. 75j ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 177
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 58, art. 83
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 2 ust. 1, art. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 393 par. 1, art. 398(5) par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. B. od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 850/09 oddalił skargę W. B. (nazywanego dalej "skarżącym") na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że w dniu [...] września 2008 r. skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżący uzyskał z testu 184 punkty. Zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów. Uzyskana przez skarżącego liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu.

W odwołaniu od uchwały skarżący wniósł o zaliczenie jako prawidłowych odpowiedzi na pytania nr 22, 68, 82, 95, 109, 121, 123, 130, 132, 186, 200, 203, 204, 208, 216, 225. Podniósł, że pytania zostały ułożone w taki sposób, że żadna z odpowiedzi nie była prawidłowa, bądź prawidłowe były wszystkie lub więcej niż jedna, bądź prawidłową była inna odpowiedź niż wskazana w kluczu odpowiedzi.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 75i ust. 1 i art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze oraz art. 107 § 1 i § 3 i art. 8 k.p.a.

Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

W uzasadnieniu wskazał, iż poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister Sprawiedliwości stwierdził, że pytania testowe zostały sformułowane w sposób prawidłowy i jednoznaczny. Nie wprowadzały w błąd kandydatów na aplikację, a wybranie prawidłowej odpowiedzi spośród 3 propozycji, wymagało jedynie dobrej znajomości obowiązujących przepisów prawa.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, nie doszło do przekroczenie zakresu tematycznego egzaminu konkursowego określonego w art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze przez zamieszczenie w teście pytań wykraczających poza ustawowy zakres egzaminu konkursowego oraz art. 75i ustawy - Prawo o adwokaturze, przez uznanie, że pytania egzaminacyjne nr 22, 68, 82, 95, 109, 121, 123, 130, 132, 186, 200, 203, 204, 208, 216, 225 testu konkursowego zostały sformułowane prawidłowo, a także naruszenie art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. W zakresie dotyczącym ww. pytań podtrzymał argumentację prezentowaną w odwołaniu. W ocenie skarżącego, postępowanie odwoławcze prowadzone przez Ministra Sprawiedliwości odbyło się w sposób przewlekły i niedokładny.

Oddalając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wadliwość konstrukcji pytań nr 186 i 204, w którym nie jedną, ale dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można było uznać za prawidłowe oraz pytań 82, 132, w których żadna z przedstawionych propozycji odpowiedzi nie była prawidłowa.

Sąd I instancji podał, że pytanie 186 brzmiało: "Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne".

Według organu prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "A", oparta na art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, poz. 1178 ze zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Skarżący dowodził natomiast, że prawidłową na to pytanie była zakreślona przez niego odpowiedź "B". Sąd przychylił się do zarzutów skarżącego odnośnie pytania nr 186. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy - Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. W myśl przepisu art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W tym stanie rzeczy od decyzji wydanej w I instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w I instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań", to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 k.p.a. może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest wydaną w II instancji mimo tożsamości podmiotowej organu I i II instancji. Według oceny Sądu, wbrew twierdzeniom organu, analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr 186 prawidłowa jest tylko odpowiedź "A", a nie wskazana przez skarżącego odpowiedź "B".

Podobnie Sąd I instancji odniósł się do pytania 204, które miało treść: "Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega: A. wyrób akcyzowy, B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, C. dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi". Według klucza odpowiedzi jedyną prawidłową była odpowiedź "B", podczas gdy skarżący udzielił odpowiedzi "A". Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 ze zm.) ustawa ta określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą", wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizacje obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczenie znakami akcyzy. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 użyte w ustawie określenia oznaczają: wyroby akcyzowe - wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy. W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 r. (w brzmieniu na dzień zdawania przedmiotowego egzaminu konkursowego) opodatkowaniu podlegała kolejno: produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego, sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, eksport i import wyrobów akcyzowych, nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa.

W ocenie Sądu, z zestawienia powyższych przepisów wynikała konieczność drobiazgowego wyjaśnienia na gruncie przywołanej ustawy zakresu pojęcia "wyrób akcyzowy" i wzajemnych relacji pomiędzy przytoczonymi przepisami. Zdaniem Sądu, dopiero zaprzeczenie twierdzeniu "opodatkowaniu akcyzą podlega wyrób akcyzowy", a więc uznanie tego zdania za fałszywe, pozwoliłoby na wyeliminowanie jako prawidłowej również odpowiedzi wskazanej pod lit. "A". W ocenie Sądu, wyjaśnienie wzmiankowanej kwestii nie mogło nastąpić jednoznacznie na testowym egzaminie konkursowym, w którym zasadą jest występowanie jednej poprawnej odpowiedzi, niewątpliwie bowiem odpowiedź wskazana w kluczu jako "B" była prawidłowa.

Uwzględniając zakres kontroli decyzji w sprawie Sąd uznał, że pytanie 204 nie spełniało wymagań, o jakich mowa w art. 75i ust. 1 ustawy - Prawa o adwokaturze.

Odnośnie zaś pytania nr 82, Sąd uznał, że żadna z zaproponowanych w tym pytaniu odpowiedzi nie była prawidłowa, co stało w sprzeczności z ww. przepisem ustawy - Prawa o adwokaturze. Pytanie to brzmiało: "Według kodeksu cywilnego, umowa najmu nieruchomości lub pomieszczania zawarta na czas dłuższy niż rok: A. musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności, B. musi być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności, C. powinna być zawarta na piśmie dla celów dowodowych".

Według Sądu, analiza przepisu art. 660 k.c. dowodzi, że ewidentnie przewidziana w tym przepisie forma pisemna dla umowy najmu na czas dłuższy niż rok jest formą ad eventum, albowiem w przypadku jej niezachowania umowę poczytuje się za umowę zawartą na czas nieoznaczony. Działanie organu naruszyło zatem art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, gdyż w przypadku pytania 82 relacja pytania do podanej w kluczu odpowiedzi nie tworzy zdania prawdziwego w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Sąd I instancji wskazał również na niepoprawną redakcję pytania nr 132, które brzmiało: "Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji, prywatyzacją bezpośrednią jest: A. sprzedaż majątku przedsiębiorstwa państwowego, B. przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę prawa handlowego Skarbu Państwa, C. zbycie akcji albo udziałów przez Skarb Państwa na rzecz prywatnego inwestora". W kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "A", skarżący udzielił odpowiedzi "B". Według oceny Sądu, zasadnie skarżący podnosił, iż w tym pytaniu żadna z odpowiedzi nie była poprawna. Nie była również prawidłowa wskazywana przez organ odpowiedź "A", gdyż w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 1996 r. Nr 118, poz. 561 ze zm.) prywatyzujemy przedsiębiorstwo jako całość. Użycie przez organ sformułowania "majątek przedsiębiorstwa" sugeruje, jak słusznie skarżący wskazuje, że prywatyzacja może nastąpić poprzez sprzedaż poszczególnych składników przedsiębiorstwa.

Odnosząc się do pytań nr 22, 68, 95, 109, 121, 123, 130, 200, 203, 208, 216 i 225 Sąd I instancji uznał, iż Minister Sprawiedliwości prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonujący odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Sąd I instancji podzielił w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Stanowiska Sądu w tym przedmiocie nie zmieniła dodatkowa argumentacja przedstawiona przez skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Sporne pytania nie przekroczyły bowiem zakresu przedmiotowego egzaminu oraz zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Udzielenie przez skarżącego błędnych odpowiedzi na te pytania w wielu przypadkach było wynikiem czynienia przez niego pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz własnej interpretacji przepisów.

Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. ustalono, że skarżący uzyskał 184 punkty z egzaminu konkursowego, a tylko cztery z pytań zostały sformułowane nieprawidłowo, Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nazywanej dalej "p.p.s.a."), gdyż dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu należało uzyskać 190 punktów, co w rozpatrywanej sprawie nie zostało spełnione.

Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących przewlekłego rozpoznawania jego odwołania, Sąd I instancji stwierdził, iż zarzuty te aczkolwiek słuszne, nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Opieszałość organu zwalcza się poprzez złożenie do Sądu skargi na bezczynność, zaś z tego środka skarżący w swojej sprawie nie skorzystał.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 850/09, zaskarżając powyższy wyrok w całości, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pytań nr 22, 68, 95, 109, 200, 208 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest:

- art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż egzamin na aplikację adwokacką nie jest egzaminem wyłącznie z wiedzy, ale także egzaminem na intuicję zdającego, w związku z czym zdający ma obowiązek udzielania odpowiedzi zgodnych z intencją autora pytania, nawet jeżeli nie są one zgodne z brzmieniem przepisów ustaw;

- art. 75i ust. 1 i 3 oraz art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającą na uznaniu pytań testowych nr 22, 68, 95, 109, 200, 208 za prawidłowo sformułowane i posiadające tylko jedną, wskazaną w kluczu, poprawną odpowiedź, podczas gdy pytania te sformułowane były niezgodnie z przepisem, a w szczególności uznania za poprawne:

- pytania nr 22 o treści "Według kodeksu karnego, przestępstwo wypadku drogowego może zostać popełnione: A. tylko umyślnie, B. tylko nieumyślnie, C. zarówno umyślnie jak też nieumyślnie", które posługuje się wyrażeniem potocznym nie występującym w kodeksie karnym, rażąco odbiega od sformułowań zawartych w powołanym przez organ przepisie art. 177 k. k., a ponadto pytanie to, w swoim brzmieniu w ogóle nie stanowi przestępstwa określonego w kodeksie karnym,

- pytania nr 68 o treści "Według Kodeksu cywilnego, na nieważność oświadczenia woli ze względu na wadę takiego oświadczenia złożonego dla pozoru za zgodą drugiej strony, może powoływać się: A. tylko ta osoba, która złożyła oświadczenie woli dotknięte wadą; B. tylko strony czynności prawnej, która doszła do skutku na mocy złożenia oświadczenia dotkniętego wadą; C. każdy", które łączy w sobie dwie różne instytucje prawne, których zastosowanie wzajemnie się wyklucza, co powoduje, że jest ono pytaniem wariantowym, którego konstrukcja wprowadziła zdającego w błąd - a zatem niedopuszczalnym w świetle wymagań ww. przepisów prawa o adwokaturze,

- pytania nr 95 o treści "Według kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, Sąd Najwyższy: A. pozostawia skargę bez rozpoznania; B. odrzuca skargę; C. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania", które zostało ułożone bądź w odniesieniu do nieaktualnego stanu prawnego bądź ułożone zostało przy zastosowaniu przesłanek z omyłkowym wskazaniem innej instytucji prawnej, co skutkowało brakiem możliwości udzielenia odpowiedzi uznanej w kluczu za poprawną,

- pytania nr 109 o treści "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wniosła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna: A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego, C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia", które wymagało odpowiedzi spoza tekstu normatywnego będącego przedmiotem egzaminu, w oparciu o orzecznictwo oraz doktrynę, bowiem powołana przez organ podstawa odpowiedzi w ogóle nie zawiera pozytywnego przepisu regulującego tę kwestię expresis verbis, a ponadto w przypadku którego pytanie nie stanowi - w ujęciu logicznym - zdania prawdziwego wraz z przypisaną mu przez organ odpowiedzią,

- pytania nr 200 o treści "Zgodnie z ustawą o podatku rolnym, ulga z tytułu zagospodarowania nieużytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego (po upływie okresu zwolnienia od podatku rolnego z tego samego tytułu) stosowana jest w podatku rolnym poprzez: A. obniżenie kwoty podatku, B. odliczenie od podstawy opodatkowania, C. zastosowanie obniżonej stawki podatkowej", w którym zadano pytanie o ulgę podatkową, której nie ma wprost wpisanej w ustawie o podatku rolnym, a ponadto w pytaniu tym połączono w jedną instytucję dwie osobne podstawy prawne w brzmieniu niezgodnym z brzmieniem przepisu ustawy oraz wymagano, by zdający wyinterpretował tę ulgę z różnych przepisów ustawy,

- pytania nr 208 o treści "Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, zagraniczne papiery wartościowe to: A. waluta obca B. złoto dewizowe C. dewizy", które posługuje się wyrażeniem potocznym, niewystępującym w ustawie, a ponadto wymaga wysokiej wiedzy specjalistycznej, przez co tak sformułowane pytanie nie odpowiada warunkom, jakie powinno spełniać pytanie w trakcie egzaminu dla kandydatów na aplikację adwokacką.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest:

- naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo że decyzja organu naruszała prawo materialne, tj. art. 75i ust. 1 i 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, co miało wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo że decyzja organu naruszała przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia wyroku w zakresie pytań nr 22, 68, 95, 109, 200, 208 do krótkiego stwierdzenia, że Sąd podziela stanowisko organu, zamiast wskazania, które ustalenia zostały przez Sąd przyjęte, a które nie, w konsekwencji przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego, który ustalił organ bez odniesienia się do stanowiska skarżącego i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego właściwej oceny – co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej "p.u.s.a.") poprzez nienależytą kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności organu administracji publicznej - co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wnosząca skargę kasacyjną szeroko odniosła się do postawionych zarzutów. W szczególności podtrzymała swoje stanowisko co do wadliwości pytań nr 22, 68, 95, 109, 200, 208.

Nadto, skarżący podniósł, iż w zaskarżonym postępowaniu organ nie kierował się określonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłankami poprawności pytań egzaminacyjnych, nie dążył do wnikliwego i wszechstronnego rozpatrzenia odwołania skarżącego w zakresie zgłoszonych uwag do poszczególnych pytań. W odniesieniu do pytań wskazanych w petitum skargi kasacyjnej Sąd I instancji ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że zgadza się ze stanowiskiem organu, natomiast w ogóle nie odniósł się do stanowiska przedstawionego przez skarżącego i nie wskazał, które argumenty strony zostały przez Sąd przyjęte, a które nie. W ocenie skarżącego, zaskarżonym wyrokiem Sąd podzielił stanowisko organu, w rzeczywistości nie rozpatrując wnikliwie skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1033/09 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 850/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał zarzut skarżącego, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., zbyt ogólnikowo ustosunkował się do szeroko uzasadnionych zarzutów skargi dotyczących pytań nr 22, 68, 95, 109, 200 i 208, pomijając przytoczoną przez skarżącego argumentację prawną popartą stanowiskiem doktryny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ograniczenie się przez Sąd do zanegowania argumentacji strony oraz uznania trafności stanowiska Ministra Sprawiedliwości wyrażonego w uzasadnieniu decyzji zgodne z przepisami prawa, nie spełniało wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1). Ocena pozytywna oznacza, że ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez sąd.

Obowiązek przyjęcia określonego stanu faktycznego przez Sąd I instancji wynika pośrednio ze zdania drugiego art. 188, a także art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Jeżeli bowiem w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia prawa procesowego lub zarzut ten okazał się bezzasadny, to zgodność wyroku z prawem materialnym sąd kasacyjny bada na podstawie stanu faktycznego, który przyjął sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno w związku z tym zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ administracyjny. Nie wystarczy więc ograniczyć się do stwierdzenia, co ustaliły organy administracyjne, lecz niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez sąd, a które nie.

Uzasadnienie powinno pozwalać na skontrolowanie przez strony i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów (patrz wyrok NSA z 27 lipca 2007 r. I OSK 1281/06). Uzasadnienie powinno zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do kontrolowanej sprawy. W uzasadnieniu powinna również zostać uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. J. Zimmermann, Motywy... str. 118-120).

Uzasadnienie wyroku, które nie spełnia wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie poddaje się kontroli, bowiem w sytuacji braku odniesienia się do zarzutów i argumentów strony nie jest wiadomym dlaczego sąd pierwszej instancji podzielił argumentację organu. Brak odniesienia się do argumentacji strony powoduje, że należy uznać, iż w tym zakresie skarga nie została rozpoznana.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedwczesny był pogląd Sądu I instancji, że wynik egzaminu skarżącego na aplikację adwokacką był negatywny.

Pogląd taki Sąd będzie mógł wyrazić dopiero po rozważeniu zarzutów skarżącego odnośnie wszystkich zakwestionowanych przez skarżącego pytań.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że rozpatrując sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie weźmie pod uwagę, że zakres badania legalności zaskarżonej decyzji powinien obejmować zastosowanie prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze wobec postawienia przez skarżącego zarzutu, że szesnaście pytań na egzaminie na aplikację adwokacką nie spełniało określonych w nim wymogów.

Wskazany przepis stanowi, że egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź.

W ustalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że stosowana w tym przepisie reguła testu jednokrotnego wyboru wyklucza zamieszczenie w pytaniach egzaminacyjnych propozycji odpowiedzi, z których więcej niż jedna jest prawidłowa.

Pytania zawarte w teście muszą być sformułowane w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Nie można w nich zawierać kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie, jeżeli udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia lub wskazania dodatkowych założeń.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznając raz jeszcze sprawę Sąd I instancji ponownie przeanalizuje wszystkie zakwestionowane przez skarżącego pytania, biorąc pod uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wadliwości sformułowania niektórych z nich oraz zawartą tam argumentację.

Badając sprawę ponownie, Sąd I instancji rozważy także szczególnie wnikliwie zarzut dotyczący pytania nr 95, biorąc pod uwagę zmianę przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), jaka nastąpiła w wyniku wejścia w życie w dniu 6 lutego 2005 r. ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 13, poz. 98), która to ustawa w miejsce dotychczasowej "kasacji" wprowadziła "skargę kasacyjną". Nowa ustawa uregulowała pozytywne przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy w miejsce dotychczasowych przesłanek negatywnych, skutkujących odmową przyjęcia do rozpoznania kasacji. Sąd weźmie pod uwagę, że negatywna przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o jakiej mówiły przepisy dotychczasowe, która uprawniała Sąd Najwyższy do odmowy przyjęcia kasacji, nie stanowi odwrotności wprowadzonej obecnie pozytywnej przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, której istnienie obliguje Sąd Najwyższy do przyjęcia skargi kasacyjnej (nawet jeżeli nie zachodzi nieważność postępowania, jeżeli nie występują istotne zagadnienia prawne i nie istnieje potrzeba wykładni).

Z uregulowań obecnie obowiązujących nie można wywieść a contrario, jak chce tego Minister Sprawiedliwości, że Sąd Najwyższy może na posiedzeniu niejawnym odmówić przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej oczywiście bezzasadnej.

Rozwiązanie "nowe", w którym SN bada istnienie przesłanek pozytywnych, w żadnym razie nie jest tożsame z dotychczasowym.

Po wnikliwym przeanalizowaniu zarzutów skarżącego Sąd ponownie zbada i wyczerpująco uzasadni, czy zgodna z prawem jest decyzja Ministra Sprawiedliwości akceptująca uchwałę Komisji Egzaminacyjnej, że skarżący uzyskał negatywny wynik egzaminu na aplikację adwokacką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 850/09 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w sprawie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką skarżącego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zakwestionował pytanie: nr 22, nr 68, nr 82, nr 95, nr 109, nr 121, nr 123, nr 130, nr 132, nr 186, nr 200, nr 203, nr 204, nr 208, nr 216, nr 225.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 850/09 uznał prawidłowość zarzutów skarżącego odnośnie sformułowania pytań o nr 82, 132 i 186. Stanowisko Sądu wyrażone we wspomnianym wyroku nie zostało podważone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r.

W tym stanie rzeczy ponownej analizie zostaną poddane zakwestionowane w skardze pytania o nr 22, 68, 95, 109, 121, 123, 130, 200, 203, 208, 216 i 225. Przedmiotem ponownej analizy będzie również pytanie nr 204 z uwagi na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką przeprowadzane jest w trybie zgodnym z wymogami ustawy Prawo o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160 z późn. zm.). Jest to postępowanie administracyjne, w którym komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej i przed którą odbywa się egzamin jest organem I instancji, natomiast Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Po przeprowadzeniu egzaminu komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały, zaś od tejże uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości (art. 75 j ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o adwokaturze). Zgodnie z art. 75i ust. 1, 2 i 3 ustawy - Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Przepis art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

Odnośnie kwestionowanego przez skarżącego pytanie nr 22, które brzmiało:

"Według Kodeksu karnego, przestępstwo wypadku drogowego może zostać popełnione:

A. tylko umyślnie,

B. tylko nieumyślnie,

C. zarówno umyślnie, jak też nieumyślnie",

Sąd nie podzielił stawianych przez skarżącego zarzutów. Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy prawidłowa była odpowiedź zawarta pod literą "B". Sąd, za zasadne uznał stanowisko organu, zgodnie z którym przestępstwo wypadku drogowego jest ze swej istoty zawsze przestępstwem nieumyślnym, co wynika wprost z art. 177 § 1 k.k. Wypadku drogowego nie można popełnić umyślnie, albowiem wówczas czyn taki nie będzie wypadkiem, ale zabójstwem (jeśli samochód ma być narzędziem takiego czyny), spowodowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (jeśli celowo, świadomie, tj. umyślnie, sprawa będzie chciał najechać na pokrzywdzonego).

Nietrafny był argument skarżącego, iż sformułowanie "przestępstwo wypadku drogowego" sugerowało, iż przedmiotem pytania mógł być jakikolwiek potocznie rozumiany wypadek, z wypadnięciem jakiegoś przedmiotu z samochodu włącznie (uzasadnienie skargi, str. 6). Wskazanie, iż chodzi o przestępstwo wypadku drogowego nie powinno w żadnym wypadku uniemożliwiać prawidłowego zrozumienia treści pytania, albowiem zasada, że wypadek drogowy można popełnić wyłącznie nieumyślnie jest jedną z podstawowych kwestii prawa karnego.

Skarżący zakwestionował prawidłowość sformułowania pytania nr 68, które brzmiało:

"Według Kodeksu cywilnego, na nieważność oświadczenia woli ze względu na wadę takiego oświadczenia złożonego dla pozoru za zgodą drugiej strony, może powoływać się:

A. tylko ta osoba, która złożyła oświadczenie woli dotknięte wadą,

B. tylko strony czynności prawnej, która doszła do skutku na mocy złożenia oświadczenia dotkniętego wadą,

C. każdy".

Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "C".

Uzdasdniając zarzut błędnego sformułowania pytania nr 68, strona powołała się na art. 58 k.c. oraz art. 83 k.c. Skarżący stwierdził, że jego sformułowanie łączy w sobie dwa różne zagadnienia prawne, które wzajemnie się wykluczają.

Zdaniem Sądu, przywołane przez skarżącego cytaty z literatury nie odnoszą się do isoty pytania, albowiem skarżący skupił się na kwestii relacji pomiędzy pojęciem obejścia prawa i pozorności, tymczasem kwestionowane pytanie dotyczyło kręgu podmiotów, które mogą powoływać się na wadę oświadczenia woli złożonego dla pozoru.

Skarżący zakwestionował również pytania: nr 121 oraz nr 123, które brzmiały odpowiednio:

"Według ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeżeli strona uiściła opłatę od pozwu, który następnie został prawomocnie zwrócony wskutek braków formalnych, uiszczona opłata:

A. nie podlega zwrotowi,

B. podlega zwrotowi wyłącznie na wniosek strony, która opłatę mściła,

C. podlega zwrotowi z urzędu".

Skarżący udzielił odpowiedzi "A", podczas gdy prawidłową była odpowiedź “C".

Pytanie nr 123 brzmiało: “Według ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, roszczenie Skarbu Państwa o uiszczenie kosztów sądowych:

A. przedawnia się z upływem trzech lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło prawomocne zakończenie sprawy,

A. przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło wydanie prawomocnego orzeczenia kończącego sprawę,

B. nie przedawnia się".

Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "A".

W obydwu przypadkach skarżący, kwestionując pytania o nr 121 i 123, nie zakwestionował prawidlowści odpowiedzi "C" i “A" jako odpowiedzi prawidłowych, a jedynie podniósł, że pytania wykraczały poza ustawowy zakres egzaminu.

W ocenie Sądu, tożsamy w treści zarzut dotyczący obu pytań należało uznać za bezpodstawny, gdyż w ramach postepowania cywilnego regulowana jest kwestia kosztów tego postepowania, a więc pytania i ustawa, której dotyczą mieszczą się w zakresie praw wymienionych w art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze.

Formułując zarzut dotyczący pytania nr 130, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej i ustawą - Prawo dewizowe, działalność kantorowa jest działalnością gospodarczą regulowaną, której prowadzenie:

A. wymaga uzyskania zezwolenia,

B. wymaga uzyskania zezwolenia dewizowego,

C. nie jest uwarunkowane żadnym zezwoleniem",

na które skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy prawidłową była odpowiedź “C". Skarżący podał, że było ono wadliwie sformułowane z uwagi na jego niejednoznaczność, niejaność i nieprecyzyjność oraz użycie okresleń potocznych (nie mających odzwierciedlenia w ustawie), co uniemozliwało udzielenie prawidłowej odpowiedzi.

Skarżący odwołał sie do art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe, zgodnie z którymi działalność kantorowa wymaga wpisu do rejestru działalności kantorowej i może być wykonywana przez osobę fizyczną, która nie została prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe albo za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Wymóg ten dotyczy członków władz i wspólników osoby prawnej prowadzącej działalność kantorową. Art. 13 ustawy - Prawo dewizowe stanowi, że czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej mogą być wykonywane tylko przez osoby, które nie zostały skazane prawomocnie za przestępstwa określone w art. 12 i które posiadają fachowe przygotowanie do wykonywania tych czynności. W art. 17, 17a. 17b i 17c ustawa określa m.in. ścisłe wymogi rejestracji, zakres wpisu, zawieszania i odwieszania działalności. W kodeksie karnym skarbowym w art. 106d, 106k, 106l ustawodawca wprowadził odpowiedzialność karną za prowadzenie działalności kantorowej bez wpisu do rejestru lub wbrew przepisom ustawy, niewłaściwe przechowywanie dokumentów działalności kantorowej i nie zgłaszanie do NBP danych o obrocie dewizowym lub zgłaszanie nieprawdziwych danych.

Ponadto, art. 58 ustawy - Prawo dewizowe stanowi w ust. 2, że z dniem 30 czerwca 2004 r. wygasają wydane przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego innym niż banki osobom prawnym oraz podmiotom niebędącym osobami prawnymi upoważnienia na dokonywanie skupu i sprzedaży walut obcych i dewiz. oraz w ust. 3. Podmioty prowadzące działalność, o której mowa w ust. 2, mogą do dnia określonego w tym przepisie przekształcić taką działalność w działalność kantorową poprzez uzyskanie zezwolenia na jej prowadzenie".

Mając na uwadze treść podanych przepisów skarżący uznał, że

- pytanie 130 zostało sformułowane nieprecyzyjnie. Gdyby autor pytania w treści odpowiedzi “C" użył sformułowania “Nie wymaga zezwolenia" - wówczas można było uznać, że autorowi pytania chodziło o zezwolenie na prowadzenie działalności kantorowej. Skarżący nie zaprzecza, że takie zezwolenie na rozpoczęcie działalności kantorowej w obecnym systemie prawnym nie występuje.

- używając w pytaniu sformułowania "nie jest uwarunkowane" dodatkowo wzmocnionego przysłówkiem “żadnym", autor pytania, w ocenie skarżącego, nadużył potocznego sformułowania, które wprowadziło skarżącego w błąd, gdyż sugerowało, że działalności kantorowej nie dotyczą żadne szczególne warunki prowadzenia, a takie twierdzenie w świetle obowiązków, wymogów i odpow iedzialności nałożonej na właściciela kantoru jest nadużyciem ze strony autora pytania.

W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego zarzuty są bezzsadne i wynikają z braku rozróżnienia warunków niezbędnych do prowadzenia działaności kantorowej od konieczności uzyskania od właściwego organu prawa w postaci zezwolenia na wszczęcie prowadzenia określonej działalności gospodarczej. Prowadzenie działaności kantorowej nie jest obwarowane uzyskaniem żadnego zezwolenia, na co wskazano w odpowiedzi zawartej pod literą “C".

Kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 200 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o podatku rolnym, ulga z tytułu zagospodarowania nieużytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego (po upływie okresu zwolnienia od podatku rolnego z tego samego tytułu) stosowana jest w podatku rolnym poprzez:

A. obniżenie kwoty podatku,

B. odliczenie od podstawy opodatkowania,

C. zastosowanie obniżonej stawki podatkowej".

Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "A".

Skarżący podniósł, że sposób sformułowania pytania sprawił, że żadna z odpowiedzi określonych w kluczu nie dotyczyła “ulgi z tytułu zagospodarowania nieuzytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego". Nadto, w ocenie strony, pytanie dotyczące zagadnienia z zakresu prawa podatkowego oraz prawa rolnego wykraczało poza materię egzaminu dla kandydatów na aplikację adwokacką

Stanowisko skarżącego przedstawione w rozpatrywanej skardze było tożsame z argumentacją podnieiosiną w odowłaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości.

W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości prawidłowo, w sposób przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił skarżącemu, dlaczego jego stanowisko nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku rolnym, zwolnione z tego podatku są grunty gospodarstwa rolnego powstałego z zagospodarowania nieużytków. Stosownie do art. 12 ust. 6 ustawy o podatku rolnym, po upływie tego zwolnienia stosowana jest ulga polegająca na obniżeniu podatku w pierwszym roku o 75 %, a w drugim roku o 50 %. Ustawa o podatku rolnym nie nazywa tej ulgi, lecz opisuje ją poprzez odwołanie się do przedmiotu zwolnienia podatkowego, po którym ulga jest stosowana, a także sposób jej zastosowania poprzez obniżkę kwoty podatku. I tego właśnie problemu dotyczyło pytanie.

Kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 203 brzmiało:

“Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, jednym z płatników podatku od towarów i usług jest:

A. komornik sądowy,

B. urząd celny,

C. importer towaru".

Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "A".

Skarżący, podtrzymując stanowisko przedstawione w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości Nr [...], podkreślił, że żadna odpowiedź nie była odpowiedzią prawidłową, bowiem komornik jest płatnikiem podatku od towarów i usług tylko wówczas, gdy dokonuje czynności egzekucyjnych, natomiast w zakresie wykonywania usług jest on podatnikiem VAT, gdyż jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Płatnikiem jest wówczas, gdy przeprowadza w trybie egzekucji dostawę towarów.

Zarzuty skarżącego należało uznać za niezasadne.

Istota pytania sprowadzałała się do wskazania, który z wymienionych w propozycjach odpowiedzi podmiot jest płatnikiem podatku od towarów i usług. Kandydat na aplikację adwokacką, udzielając odpowiedzi na pytanie musiał ustalić, jaki podmiot wymieniony w zamkniętym katalogu ustawowym jest płatnikiem, a nie kiedy podatek od towarów i usług jest rozliczany w trybie pośrednim.

Spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych jako warianty odpowiedzi jedynie komornik sądowy ma status płatnika podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług płatnikiem tego podatku są wyłącznie organy egzekucyjne wykonujące czynności egzekucji administracyjnej lub egzekucji sądowej. Ani urząd celny (odpowiedź "B"), ani importer towarów (odpowiedź "C") nie są organami egzekucyjnymi i w konsekwencji nie są płatnikami podatku VAT. Natomiast komornik sądowy jest organem egzekucyjnym wykonującym czynności egzekucyjne w zakresie postępowania cywilnego, które nie są zastrzeżone dla sądów (por. art. 759 § 1 i art. 758 k.p.c.). Potwierdza to także art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, który stanowi, że: "Czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych wykonuje wyłącznie komornik, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w innych ustawach. Komornik wykonuje także inne czynności przekazane na podstawie odrębnych przepisów".

W pytaniu egzaminacyjnym nie odnoszono się do kwestii: w jakich sytuacjach płatnik pośredniczy pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym w zapłacie cudzego podatku VAT.

Zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się w pełni do zarzutu skarżącego, powołując się na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne.

Nadto, mając na uwadze zarzut podniesiony w stosunku do pytań nr 200 i nr 203, zgodnie z którym zagadnienia z zakresu prawa podatkowego i prawa rolnego wykraczają poza materię egzaminu dla kandydatów na aplikację adwokacką, należy zauważyć, że były one oparte na przepisach prawa wchodzących w zakres egzaminu. Ustawa - Prawo o adwokaturze wyczerpująco reguluje organizację i sposób przeprowadzenia egzaminu konkursowego; przedmiotowy zakres egzaminu określał przez wymienienie w art. 75a ust. 3 ustawy - Prawa o adwokaturze dziedzin prawa, z których wiedza kandydata na aplikanta adwokackiego podlegała sprawdzeniu w tym trybie. Przepis ten wyznaczał zatem merytoryczne ramy konstruowania pytań egzaminacyjnych w formie testu wyboru. Prawo podatkowe mieści się w zakresie pojęciowym prawa finansowego, na które składa się szereg gałęzi prawa. W ogólnym pojęciu prawa finansowego mieszczą się bowiem takie dziedziny jak np. prawo dewizowe, prawo budżetowe, prawo bankowe. Treść art.75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze nie odnosił się do gałęzi prawa, rozumianych jako wyodrębnione kompleksy norm prawnych. Art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze natomiast wskazywał na określone dziedziny prawa, które jak np. prawo administracyjne, prawo konstytucyjne skupiają w sobie szereg aktów prawnych, które również można by określić jako autonomiczne gałęzie prawa posiadające własną aparaturę pojęciową i dogmatykę. Reasumując, należy podkreślić, że prawo podatkowe jest osobną gałęzią prawa, będącą częścią prawa finansowego, co oznacza, że pytania z prawa podatkowego bez wątpienia mieściły się w zakresie egzaminu konkursowego.

Rozstrzygając zarzuty dotyczące pytania nr 204, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega:

A. wyrób akcyzowy,

B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych,

C. dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi",

na które skarżący udzielił odpowiedzi "A", zaś poprawną była odpowiedź "B", na podstawie art. 4 ust.l pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, Sąd podzielił stanowisko Ministra Sprawiedliwości wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Skarżący powołał się na art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy o podatku akcyzowym, z których wynika, że ustawa reguluje opodatkowanie wyrobów podatkiem akcyzowym, zaś wyroby akcyzowe to wyroby podlegające akcyzie, określone w załączniku do ustawy.

Należy zauważyć, że art. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym wprost określa przedmiot akcyzy, wymieniając czynności podlegające opodatkowaniu, posługując się przy tym sformułowaniem: "opodatkowaniu akcyzą podlegają", które odpowiada również treści zaskarżonego pytania.

Natomiast odpowiedź "B" - zgodna z kluczem odpowiedzi, tj. "produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych" jest cytatem ust. 1 pkt 1 ww. przepisu.

Do wskazania prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 204 wystarczała zatem znajomość zasadniczych przepisów przywoływanej ustawy, do których zaliczyć należy art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że sam wyrób akcyzowy zharmonizowany nie jest przedmiotem tego podatku, lecz jego produkcja. Dalszy obrót takimi produktami (towarami) nie powoduje już obowiązku uiszczenia akcyzy, której obowiązek podatkowy ciążył na producencie zharmonizowanych wyrobów akcyzowych. Podatek akcyzowy jest bowiem podatkiem obrotowym jednofazowym (jednokrotnym). Wynika z tego, że przedmiotem tego podatku nie jest wyrób akcyzowy, lecz czynność profesjonalnego obrotu wyrobami akcyzowymi.

Przykładowo samochód osobowy jest wyrobem akcyzowym, ale po pierwsze sam samochód jako produkt nie podlega akcyzie, po drugie zaś tylko raz czynność obrotu tą rzeczą powoduje obowiązek zapłaty akcyzy. Dotyczy to np. importu samochodu, wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu lub jego dostawy wewnątrzkrajowej dokonywanej przez producenta. Kolejne transakcje dokonywane po zapłaceniu podatku akcyzowego, chociaż mają za przedmiot samochód - wyrób akcyzowy, nie podlegają już akcyzie. W żadnym razie nie może być zatem uznana za prawidłową odpowiedź "A", bowiem wyrób akcyzowy jest jednym z elementów konstrukcji podatku akcyzowego obok m.in. podatników tego podatku i czynności podlegających opodatkowaniu. Zauważyć nadto należy, że z art. 2 cytowanej ustawy, w którym wyjaśniono pojęcia występujące w ustawie, wynika że "wyrób akcyzowy" nie jest jedyną kategorią wyrobów związanych z podatkiem akcyzowym istnieją bowiem również "wyroby akcyzowe zharmonizowane", a nawet "wyroby akcyzowe niezharmonizowane", przy czym zarówno wyroby akcyzowe, jak i wyroby akcyzowe zharmonizowane wymienione zostały w załącznikach do ustawy.

Ustawodawca wskazał zatem konkretne wyroby, które uznaje za wyroby akcyzowe, czyli takie, wobec których powstaje obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności określonych w art. 4 ust 1-3 ww. ustawy, do których należy niewątpliwie produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listoapda 2010 r. sygn. akt II GSK 935/09).

Kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 208 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, zagraniczne papiery wartościowe to:

A. waluta obca,

B. złoto dewizowe,

C. dewizy".

Skarżący udzielił odpowiedzi "A", podczas gdy prawidłową była odpowiedź “C".

Skarżący podkreślił, że ustawa – Prawo dewizowe nie posługuje się definicją “zagraniczny papier wartościowy", gdyż art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo dewizowe stanowi, że dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. W ocenie strony, dla ustawodawcy nie jest istotne, czy papier wartościowy był emitowany za granicą jako "zagraniczny papier wartościowy" lecz wyłącznie w jakiej walucie jest wystawiony dany papier wartościowy.

Uznając za zasadne stanowisko Ministra Sprawiedliwości wyrażone w zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że stanowisko skarżącego nie jest zasadne, a podniesione argumenty pozostają bez znaczenia dla prawidłowości odpowiedzi "A".

Ustawa - Prawo dewizowe definiuje w art. 2 pojęcia prawa dewizowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze, złoto dewizowe i platyna dewizowa. Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo dewizowe dzieli zagraniczne środki płatnicze na waluty obce i dewizy. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zarówno waluty obce, jak i dewizy jako środki płatnicze musza mieć walor "zagranicznych" instrumentów prawa dewizowego. Potwierdza to wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo dewizowe definiującego krajowe środki płatnicze jako walutę polską, papiery wartościowe i inne dokumenty, pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej. Krajowy środek płatniczy musi być bowiem takim środkiem płatniczym, który jest wystawiony w walucie polskiej.

Ustawa - Prawo dewizowe zawiera także definicję pojęcia "papier wartościowy" (art. 2 ust. 1 pkt 14) jako pojęcia bardziej ogólnego w stosunku do krajowych i zagranicznych papierów wartościowych. Nie występują natomiast definicje ustawowe pojęć "krajowy papier wartościowy" i "zagraniczny papier wartościowy".

Pytanie nr 208 nie miało na celu ustalenia definicji pojęcia "zagraniczne papiery wartościowe", lecz dokonanie ich klasyfikacji przedmiotowej do jednej z kategorii wartości dewizowej. Niewątpliwie żaden z papierów wartościowych nie mieści się w kategorii złota dewizowego w rozumieniu art. 2 ust.l pkt 13 ustawy Prawo dewizowe, czyli błędną odpowiedzią była odpowiedź "B: złoto dewizowe".

Z kolei według definicji ustawowej waluty obce to: znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (SDR) (zob. art. 2 ust.l pkt 10 tej ustawy). Katalog ustawowy walut obcych nie zawiera więc żadnych papierów wartościowych. W konsekwencji błędna jest odpowiedź testowa "A: waluta obca".

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo dewizowe, dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Skoro dewizy są jedną z kategorii zagranicznych środków płatniczych, to zaliczane do nich papiery wartościowe muszą być także "zagranicznymi papierami wartościowymi". Ustawowy podział środków płatniczych na krajowe środki płatnicze i zagraniczne środki płatnicze przekłada się także na dychotomiczny podział papierów wartościowych na krajowe bądź zagraniczne.

Kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 216 brzmiało:

"Zgodnie z Traktatem Ustanawiającym Wspólnotę Europejską, członek Rady w przypadku głosowania:

A. może otrzymać pełnomocnictwo tylko od jednego z pozostałych członków Rady,

B. w ogóle nie może otrzymać pełnomocnictwa od innego członka Rady,

C. może otrzymać pełnomocnictwo od więcej niż jednego członka Rady".

Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była

odpowiedź "A".

Zarzuty skarżącego sprowadzają się do stanu niepewności co do oznaczenia organu. Stwierdza on, że określenie "Rada" powinno brzmieć "Rada Unii Europejskiej". Brak pełnej nazwy , w świetle sformułowania pytania nr 216 może wprowadzać w błąd.

W pytaniu wyraźnie zaznaczono, że chodzi o organ ujęty w Traktacie Ustanawiającym Wspólnotę Europejską (TWE). W tym zaś traktacie (także według wersji ujętej w Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) funkcjonuje według skonsolidowanej wersji dokumentów tylko jedna Rada (art. 7) i to bez żadnego normatywnego doprecyzowania (choć w piśmiennictwie i w doktrynie bywa dodawane dookreślenie - "Unii Europejskiej").

Na marginesie należy wskazać, że Rady Unii Europejskiej nie należy mylić z Radą Europejską ani z Radą Europy. Rada Unii Europejskiej przybrała obecną nazwę na mocy własnej decyzji w 1993 r.. Jednakże w traktatach stanowiących podstawę Unii cały czas widnieje nazwa Rada (Wspólnot Europejskich). Niemniej jednak w ocenie Sądu powyższe kwestie pozostają bez wpływu na możliwość udzielenia prawidłowej odpowiedzi na to pytanie, która wynika wprost z art. 206 TWE (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1780/09).

Skoro pytanie dotyczyło zapisów Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, to z oczywistych powodów nie mogło chodzić o Radę Europejską, gdyż pełna jej nazwa to właśnie Rada Europejska - w wersji angielskiej European Council (art. 4 Traktatu o Unii Europejskiej - wersja skonsolidowana) w odróżnieniu od Rady (Council) w art. 7 TWE.

Kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 225 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą Prawo o ustroju sądów wojskowych, zwierzchni nadzór nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i działalności administracyjnej sprawuje:

A. Sąd Najwyższy,

B. Minister Sprawiedliwości,

C. Minister Obrony Narodowej.

Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "B".

Skarżący zauważył, ze pytanie było zbyt szczegółowe i wprowadzało w błąd, bowiem art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych, stanowiący podstawę prawną przedmiotowego pytania został tak sformułowany, że nawet stosujący ustawę mogą mieć wątpliwości, co do zakresu odpowiedzialności poszczególnych organów. Nadto, skarżacy ponownie podkreslił, iż przedmiot pytania wykraczał poza materię egzaminacyjną.

Wbrew twierdzeniom skarżącego pytanie było jasno sprecyzowane, a odpowiedź w kontekście art. 5 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych nie budziła wątpliwości. Art. 5 ww. ustawy precyzyjnie określa, jakie podmioty i w jakim zakresie sprawują nadzór nad sądami wojskowymi. Sąd Najwyższy sprawuje nadzór w zakresie orzekania, a Minister Sprawiedliwości - w zakresie organizacji i działalności administracyjnej. Minister Obrony Narodowej sprawuje nadzór w zakresie czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących służbę w sądach wojskowych. Pytanie było jednoznacznie sformułowane, gdyż w treści zakreśliło zakres do zwierzchniego nadzoru w zakresie organizacji i działalności administracyjnej. Odpowiedź na to pytanie była więc tylko jedna - "B" i do jej udzielenia wystarczyła znajomość art. 5 ww. ustawy.

Sporne pytanie nie przekroczyło zakresu przedmiotowego egzaminu pkreślonego w art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, gdyż do zakresu ustroju sądów z pewnością należy ustawa o ustroju sądów wojskowych.

Skarżący zakwestionował również pytanie nr 109, które brzmiało:

"Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna:

A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej,

B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego,

C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia".

Według klucza odpowiedzi prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "A", której podstawę prawną stanowił przepis art. 3985 § 1 k.p.c. Skarżący udzielił odpowiedzi "B".

Uzasadniając zarzut wadliwego sformułowania wskazanego pytania, skarżący zauważył, że w kodeksie postępowania cywilnego nie ma zapisu prawa pozytywnego, z którego wynikałoby, że warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie wystąpienie o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Zdaniem skarżącego, takie twierdzenie – powołane przez Ministra Sprawiedliwości) - wynika z orzecznictwa i poglądów doktryny.

Skład orzekający w przedmiotowej sprawie podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 168/10 i uznał, że pytanie zostało sformułowane jednoznacznie, a odpowiedź na nie wynikała wprost z treści art. 3985 § 1 k.p.c. W omawianym przepisie ustawodawca określił wprost, że "skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej". Zatem z treści samego przepisu jasno wynika, iż podstawowe znaczenie dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej ma doręczenie stronie orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z usazasnieniem. Sąd apelacyjny uzasadnia z urzędu wyroki oraz postanowienia kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem spraw, w których apelację oddalono. W takim wypadku uzasadnienie sporządza się tylko wówczas, gdy strona zażądała doręczenie jej wyroku z uzasadnieniem. Dla rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia przez stronę skargi kasacyjnej, z punktu widzenia art. 3985 § 1 k.p.c., zróżnicowanie to nie ma znaczenia, gdyż każdorazowo konieczny jest wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Strona może wnieść skargę kasacyjną tylko wtedy, gdy wcześniej w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Żądanie doręczenia uzasadnienia orzeczenia jest w tym wypadku warunkiem koniecznym zaskarżenia orzeczenia w drodze skargi kasacyjnej. Jeżeli strona nie zażądała skutecznie doręczenia jej orzeczenia wraz z uzasadnieniem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej w ogóle nie rozpoczyna biegu. Wywiedzenie skargi kasacyjnej przez stronę, która ze względu na zaniechanie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia utraciła prawo do zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji, jest niedopuszczalne ( por. T. Wiśniewski (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Artykuły 367-505, LEX, 2010; wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II GSK 836/09).

Mając na uwadze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyrok z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II GSK 810/09 oraz z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1033/09, Sąd stwierdził, że w ramach procedury kwalifikacyjnej doszło do naruszenia prawa materialnego – art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, w myśl którego egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.

W przypadku skarżącego stwierdzone naruszenie polegało na ustaleniu negatywnego wyniku egzaminu testowego w sytuacji, w której stan faktyczny oparty został o wadliwie sformułowane pytanie testowe nr 95, które brzmiało:

"Według kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy:

A. pozostawia skargę bez rozpoznania,

B. odrzuca skargę;

C. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania".

Zgodnie z kluczem odpowiedzi przyjętym przez Komisję Egzaminacyjną poprawną była odpowiedź "C". Skarżący udzielił odpowiedzi "B".

Rozstrzygając zasadność zarzutów skarżącego należy zauważyć, że w wyniku wejścia w życie w dniu 6 lutego 2005 r. ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), uchylony został art. 393 § 1 k.p.c., który stanowił, że Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli:

1) w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne,

2) nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

3) kasacja jest oczywiście bezzasadna.

W myśl nowego rozwiązania ustawodawca zrezygnował z ujęcia negatywnego, na rzecz przesłanek pozytywnych, którymi kieruje się obecnie Sąd Najwyższy, przyjmując do rozpoznania skargi kasacyjnej. Z porównania treści przepisów art. 393 § 1 k.p.a. i obecnie obowiązującego art. 3989 § 1, w myśl którego Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:

1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

3) zachodzi nieważność postępowania lub

4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

wynika, że negatywna przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o jakiej mówiły przepisy dotychczasowe, która uprawniała Sąd Najwyższy do odmowy przyjęcia kasacji, nie stanowi niejako odwrotności obecnie wprowadzonej pozytywnej przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, której istnienie obliguje Sąd Najwyższy do przyjęcia skargi kasacyjnej (nawet jeżeli nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni, ani nie zachodzi nieważność postępowania). Z obecnie obowiązujących uregulowań nie można wywieść a contrario, jak chce tego Minister Sprawiedliwości, że Sąd Najwyższy może na posiedzeniu niejawnym odmówić przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej oczywiście bezzasadnej. To powszechnie krytykowane rozwiązanie już nie obowiązuje, a rozwiązanie nowe, w którym Sąd Najwyższy bada istnienie przesłanek pozytywnych, w żadnym razie nie jest tożsame.

Stwierdzone w rozpoznawanej sprawie naruszenie dotyczące pytania nr 95, jak również uznanie prawidłowości stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 850/09, zaakceptowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, odnośnie pytań o nr: 82, 132 i 186 pozostało bez wpływu na sytuację prawną skarżącego, któremu dla uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu konkursowego (co najmniej 190 punktów) zabrakło dwóch punktów.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.