Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 935/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 687
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant Spec. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) oraz art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687, dalej: specustawa drogowa) uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.:

1) w zakresie, w jakim określa ona linie rozgraniczające teren przedmiotowej inwestycji przedstawione na mapie przedstawiającej proponowany przebieg drogi w skali 1:500, stanowiącej załącznik nr 1 do zaskarżonej decyzji; w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 1, w wierszu 10 licząc od dołu strony zapis: "Inwestycja została pokazana na załączniku Nr 1"; w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się w pkt. III, na stronie 3, w wierszach od 19 do 21 licząc od góry strony, zapis: "Linie rozgraniczające teren inwestycji, określające powierzchnię terenu niezbędnego dla realizacji planowanej inwestycji, zostały uwidocznione w załączniku Nr 1 do niniejszej decyzji, tj. na mapie przedstawiającej proponowany przebieg drogi w skali 1:500" i orzekł w tym zakresie poprzez określenie linii rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji - oznaczonych linią przerywaną koloru niebieskiego - na mapie w skali 1:500, przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu, stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji; ustalenie w sentencji decyzji, na stronie 1, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "Przebieg inwestycji został uwidoczniony na mapie przedstawiającej proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu w skali 1:500, Nr rys. 2, stanowiącej załącznik do ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej"; ustalenie w sentencji decyzji, w pkt III., w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "Linie rozgraniczające teren inwestycji, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono przerywaną linią koloru niebieskiego - na mapie w skali 1:500 przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu, będącej załącznikiem do ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej", 2) w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się w pkt VII, na stronie 7, w wierszach od 1 do 6 licząc od dołu strony, oraz na stronie 8, w wierszach od 1 do 2 licząc od góry strony, zapis: "W wyniku zatwierdzenia niniejszą decyzją podziałów nieruchomości, ww. działki ewidencyjne przeznaczone pod "projektowany pas drogowy", położone między liniami rozgraniczającymi teren inwestycji - zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, stają się z mocy prawa własnością Województwa [...] z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna - za odszkodowaniem ustalonym przez Wojewodę w odrębnej decyzji (dotyczy nieruchomości niebędących w dniu wydania niniejszej decyzji własnością Województwa [...])." i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, nowego zapisu:

| | | |1973/1 |0 |20 |88 |dotychczasowy | |26 |322,09 |1973 |2.4334 |1973/2 |0 |48 |92 |projektowany pas drogowy | | | | | |1973/3 |1 |73 |54 |dotychczasowy | | | | | |Razem: |2 |43 |34 | | |

zatwierdzenie mapy z projektem podziału działki nr [...], z obrębu [...], według projektu podziału przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...] w dniu [...] grudnia 2013 r., pod numerem ewidencyjnym [...], która stanowi integralną część niniejszej decyzji jako załącznik nr 2,

3) w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 1, w wierszach od 11 do 12 licząc od dołu strony, zapis: "([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]),[...] (objęta w części);" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);",

4) w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się w pkt. III, na stronie 3, w wierszach od 32 do 37 licząc od góry strony, zapis: "([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]),[...] (objęta w części). Ww. nieruchomości, oznaczone według katastru nieruchomości, wydzielone liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stają się z mocy prawa własnością województwa [...] z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji (dotyczy nieruchomości niebędących w dniu wydania decyzji własnością Województwa [...])" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]);[...] ([...]) Ww. nieruchomości, oznaczone według katastru nieruchomości, wydzielone liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stają się z mocy prawa własnością województwa [...] z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji",

5) w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 5, zapis: "VII. Zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości." i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "VII. Zatwierdzenie podziału nieruchomości.",

a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 i 2, art. 11i, art. 12 ust. 1-4 oraz art. 16 ust. 2 specustawy drogowej, art. 93 i art. 95 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1-3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. k.p.a. udzielił Zarządowi Powiatu [...] zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...][...] - [...] z drogą powiatową nr [...][...] - [...] - granica państwa w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...] ".

Organ w uzasadnieniu wskazał, że inwestor złożył wszelkie wymagane przepisami specustawy drogowej dokumenty, a projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, oraz został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania oraz uzupełnienia projektu, zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.

Odwołanie od tej decyzji złożył A. K., właściciel jednej z działek, na której realizowana miała być ww. inwestycja, wskazując na brak informacji co do terminu wywłaszczenia, ilości wywłaszczanej działki oraz wysokości odszkodowania za wywłaszczaną część działki. Wskazał, że projektant, który spotkał się z nim na przedmiotowej działce, nie podał terminów wywłaszczenia ani wysokości odszkodowania, zaś według projektów pozostałyby mu niespełna 3 ary z dotychczasowej działki i taka działka będzie za mała zarówno do uprawy rolnej, jak i do działalności komercyjnej.

Po rozpoznaniu ww. odwołania zapadła opisana na wstępie decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Organ w uzasadnieniu wskazał, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Minister rozpatrzył ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, w tym zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania i wydanej decyzji Wojewody [...], oraz rozpatrzył zarzuty zawarte w odwołaniu.

Analizując złożony przez inwestora wniosek z dnia [...] stycznia 2013 r., uzupełniony w dniu [...] lutego 2013 r., organ uznał, że wniosek ten zawiera elementy wskazane w art. 11 b oraz art. 11 d ust. 1 specustawy drogowej.

W ocenie organu Wojewoda [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków, uwag i zastrzeżeń, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Nie dopatrzył się żadnych uchybień proceduralnych.

Organ stwierdził, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:500 przedstawiająca proponowany przebieg drogi oraz linie rozgraniczające teren, stanowiąca załącznik nr 1). Decyzja zawiera także - z zastrzeżeniem dotyczącym działki nr [...] - zatwierdzenie podziałów nieruchomości (mapy z projektami podziałów nieruchomości w skali 1:1000 wraz z wykazami zmian gruntowych, stanowiące załącznik nr 2 do decyzji). W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Województwa [...], nałożono na inwestora obowiązek przebudowy dróg innej kategorii, jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, będący załącznikiem nr 3 do zaskarżonej decyzji. Jednakże zaskarżona decyzja wymagała korekty merytoryczno - reformacyjnej.

Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy dostrzegł, iż zgodnie z wnioskiem inwestora działka nr [...], położona w obrębie [...], stanowiąca istniejący pas drogowy drogi wojewódzkiej nr [...] została przeznaczona pod przedmiotową inwestycję drogową jedynie w części. Jednakże w korekcie wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. wskazano wyłącznie, iż ww. nieruchomość objęta zostanie na potrzeby przedmiotowej inwestycji jedynie w części bez wydzielenia tej części w drodze podziału nieruchomości. Tymczasem następstwem wyznaczenia linii rozgraniczających teren inwestycji jest jednoznaczne wskazanie skutków prawnych, które niesie ze sobą decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Stosownie do treści art. 12 ust. 4 specustawy drogowej, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych lub gminnych.

W myśl art. 20 ust. 1 specustawy drogowej Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo samorządowa jednostka organizacyjna otrzymują z mocy prawa, nieodpłatnie w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna. Na gruncie specustawy drogowej linie rozgraniczające teren inwestycji powinny obejmować teren, który przeznaczony jest pod pas drogowy projektowanej drogi. Zakres zajęcia tego terenu wynika z kolei z projektu budowlanego, który jest niezbędnym elementem wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a następnie stanowi integralną cześć tej decyzji, jako jeden z załączników.

Zgodnie z art. 12 ust. 2 specustawy drogowej, linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Stąd też, o ile w pasie wydzielonym liniami rozgraniczającymi teren znajduje się część nieruchomości, linie rozgraniczające stanowią linie podziału nieruchomości i dla tej sytuacji art. 12 ust. 1 specustawy drogowej stanowi podstawę do zatwierdzenia tego podziału. Artykuł 11 f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej przewiduje w takiej sytuacji konieczność zawarcia w decyzji rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu podziału nieruchomości dokonywanego w odniesieniu do nieruchomości usytuowanej na terenie objętym liniami rozgraniczającymi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1968/09).

W przypadku nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], z obrębu [...], dokonanie jej podziału zgodnie z wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji konieczne jest z wyżej wymienionych powodów, a przede wszystkim z uwagi na skutki, jakie wynikają art. 12 ust. 4 oraz z art. 20 ust. 1 specustawy drogowej. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, jaką jest w przedmiotowym przypadku Województwo [...], może bowiem stać się z mocy prawa właścicielem jedynie tej - wyznaczonej precyzyjnie - części nieruchomości, która znajduje się w liniach rozgraniczających teren inwestycji. To samo dotyczy jednostki organizacyjnej, jaką w niniejszej sprawie jest Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...], który może otrzymać z mocy prawa, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji stanie się ostateczna, w trwały zarząd jedynie tę część nieruchomości, która znajduje się w liniach rozgraniczających teren inwestycji.

Ze wskazanych powyżej powodów brak zatwierdzenia podziału ww. nieruchomości uznać należy za niedopuszczalny na gruncie uregulowań specustawy drogowej.

Wobec powyższego zachodziła konieczność prawidłowego określenia linii rozgraniczającej teren inwestycji na przedmiotowej działce, a w konsekwencji dokonania jej podziału zgodnie z linią rozgraniczającą teren inwestycji, stosownie do treści art. 12 ust. 2 specustawy drogowej.

W toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], organ wezwał Wojewodę [...] do udzielenia informacji, czy wydał on, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzję potwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej w gminie [...].

W odpowiedzi na ww. pismo z dnia [...] października 2013 r. [...] Urząd Wojewódzki w [...] w piśmie z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] wskazał, że Wojewoda [...] nie wydał decyzji potwierdzających nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] własności ww. nieruchomości drogowej.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy wezwał inwestora dwukrotnie, pismami z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2013r., znak: [...], do dostarczenia 4 egzemplarzy mapy określającej linie rozgraniczające przedmiotowej inwestycji drogowej, uwzględniającej podział działki nr [...] z obrębu [...] w początkowym oraz końcowym kilometrażu planowanej inwestycji, tj. km [...] oraz [...], a także 4 egzemplarzy mapy z projektem podziału ww. nieruchomości.

Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], inwestor dostarczył ww. dokumentację podziałową.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie I decyzji organ uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim określała ona linie rozgraniczające teren na mapie przedstawiającej proponowany przebieg drogi w skali 1:500 oraz znajdujący się na stronie 3, zapis stanowiący o tym, na jakim załączniku mapowym określone zostały linie rozgraniczające inwestycji, a także uchylił zapis znajdujący się na stronie 1 wskazujący, iż inwestycja została pokazana na tym załączniku i orzekł w tym zakresie poprzez poprzez określenie linii rozgraniczających przedmiotowej inwestycji (oznaczonych linią przerywaną koloru niebieskiego) na mapie w skali 1:500 przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu z uwzględnieniem jednoznacznego wskazania początku i końca zakresu opracowania oraz zatwierdził wskazaną mapę jako załącznik nr 1 do niniejszej decyzji, jednocześnie wskazując, iż przedmiotowa inwestycja została uwidoczniona na mapie stanowiącej załącznik do ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji.

Organ dokonał także odpowiednich zmian w zakresie dotyczącym zatwierdzenia podziału nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających teren objęty przedmiotową inwestycją, orzekając w tym zakresie w punkcie II decyzji poprzez umieszczenie w miejscu uchylenia zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 11f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej i zatwierdzając podział ww. działki drogowej. W tym samym punkcie niniejszej decyzji organ zatwierdził mapę z projektem podziału działki nr [...] z obrębu [...], jako załącznik nr 2 do niniejszej decyzji, albowiem decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w ten sposób, iż w orzeczniczej części decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie dotyczące zatwierdzenia podziału.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punktach III i IV niniejszej decyzji organ uchylił także w sentencji decyzji Wojewody [...] zapisy znajdujące się na stronach 1 i 3 zaskarżonej decyzji, dotyczące wskazania, iż przedmiotowa inwestycja ma być realizowana na części działki drogowej nr [...] z obrębu [...], orzekając w tym zakresie poprzez umieszczenie w miejscu uchylenia zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 specustawy drogowej, tj. poprzez wskazanie, iż przedmiotowe przedsięwzięcie realizowane będzie na działce nr [...], powstałej z podziału działki nr [...].

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nieprecyzyjnie wskazał nieruchomości lub ich części, które staną się własnością Województwa [...] z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Zgodnie bowiem z art. 11f ust. 1 pkt 6 specustawy drogowej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera m.in. oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Organ wskazał, że niewystarczająco w punkcie III decyzji Wojewoda [...] określił, iż "ww. nieruchomości, oznaczone według katastru nieruchomości, wydzielone liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stają się z mocy prawa własnością województwa [...] z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji (dotyczy nieruchomości niebędących w dniu wydania decyzji własnością Województwa [...])". W ten sposób organ pierwszej instancji o jednym z ważniejszych skutków prawnych decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej orzekł w sposób niejednoznaczny, dorozumiany. Takie zapisy sprawiają, iż z lektury treści decyzji nie można uzyskać informacji, które z wymienionych w niej działek, objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stają się z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, własnością Województwa [...]. Jednocześnie, jak wskazano wyżej, [...] Urząd Wojewódzki w [...] w piśmie z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], wskazał, że Wojewoda [...] nie wydał dotychczas decyzji potwierdzających nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] własności działka nr [...] z obrębu [...], położonej w gminie [...].

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie IV decyzji organ uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji nieprecyzyjny zapis dotyczący oznaczenia nieruchomości, które staną się własnością Województwa [...] z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, orzekając w tym zakresie poprzez umieszczenie w miejscu uchylonego zapisu, zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 11f ust. 1 pkt 6specustawy drogowej.

W ocenie organu w punkcie VII na stronie 5 decyzji Wojewody [...] organ pierwszej instancji nieprawidłowo orzekł o "zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości". Art. 11 f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej stanowi, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności zatwierdzenie podziału nieruchomości, a nie zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Rozstrzygnięcie to pozostaje więc w sprzeczności z przepisami specustawy drogowej. Zgodnie bowiem z art. 11 d ust. 1 pkt 3 specustawy drogowej, inwestor w przypadku, gdy istnieje konieczność ewidencyjnego wyodrębnienia z dotychczasowej nieruchomości tej jej części, która znalazła się w obszarze projektowanej drogi publicznej wyznaczonym liniami rozgraniczającymi, obowiązany jest dołączyć do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami. Natomiast organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej, obowiązany jest wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości przedstawionego na mapach załączonych do wniosku o jej wydanie, a nie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Rozstrzygnięcie to zastępuje decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, a mapy z projektem podziału nieruchomości po wydaniu decyzji stają się dokumentowym źródłem wprowadzania stosownych zmian ewidencyjnych gruntów i budynków oraz do księgi wieczystej prowadzonej dla dotychczasowej nieruchomości. Wnioskodawca załącza zatem do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji mapy zwierające projekty podziału nieruchomości, które w jego ocenie konieczne są do przeprowadzenia inwestycji. Organ orzekając w tej materii, uznając zasadność przedstawionych przez inwestora rozwiązań, zatwierdza podział nieruchomości albo gdy stwierdza, że się nie zgadza z propozycją wnioskodawcy, odmawia jego zatwierdzenia. Dlatego też rozstrzygniecie polegające na zatwierdzeniu przez Wojewodę [...] w zaskarżonej decyzji projektu podziału nieruchomości uznać należy za oczywistą omyłkę pisarską, którą należy skorygować rozstrzygnięciem organu odwoławczego. W związku z tym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie V zaskarżonej decyzji organ uchylił w sentencji decyzji Wojewody [...] nieprawidłowy zapis dotyczący zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia zapisu czyniącego zadość dyspozycji art. 11 f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej.

Wojewoda [...], na stronie 12 oraz 13 zaskarżonej decyzji, umieścił szereg informacyjnych zapisów wskazujących na sposób doręczenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stronom postępowania oraz przytoczył treść art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, dotyczący procedury odszkodowawczej za przejęte nieruchomości, nazywając jednocześnie tę część decyzji "pouczeniem". W ocenie organu, zawarcie powyższych zapisów w decyzji oraz nazwanie ich "pouczeniem" jest niewłaściwe. Zgodnie bowiem z doktryną prawa administracyjnego pouczenie decyzji, zwane również klauzulą odwoławczą, służy określeniu charakteru decyzji, a więc stwierdzeniu, czy jest ona ostateczna, czy też nie. W tym elemencie decyzji organ ogranicza się do wskazania stronie rodzaju środka prawnego przysługującego w odniesieniu do danej decyzji oraz terminu i trybu jego wniesienia, a także organu właściwego do jego rozpatrzenia. Ponieważ tego rodzaju regulacja prawna ma charakter przepisu rangi ustawy, stosowanie praktyki odmiennej, jest prawnie wadliwe i z tego powodu niedopuszczalne (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 493/08, opubl. Lex Nr 557811). Organ podkreślił jednak, że to uchybienie nie stanowi o wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, która skutkować powinna wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego lub też koniecznością dokonania jej gruntownej korekty.

Organ odwoławczy, rozpatrując ponownie sprawę, uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. Wynika z niej, że projektowana inwestycja drogowa obejmuje rozbudowę skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] oraz powiatowej [...] na skrzyżowanie typu małe rondo. Inwestycja zlokalizowana jest na terenie województwa [...], w powiecie [...], na terenie gminy [...].

Odnosząc się do zarzutów odwołania A. K. organ stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Wskazał, że w toku wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie przesądza się o sprawach dotyczących odszkodowania. Nie oznacza to jednak, iż pozyskiwanie tych gruntów na cele inwestycyjne, określone specustawą drogową, odbędzie się z pokrzywdzeniem ich właścicieli. Zgodnie z art. 12 ust. 4a specustawy drogowej właścicielom przejmowanych nieruchomości będzie przysługiwało odszkodowanie, stanowiące konstytucyjnie określony równoważnik majątkowy odebranego prawa własności, które zostanie ustalone decyzją Wojewody [...] w odrębnym postępowaniu. Organ wskazał, iż realizacja celów publicznych zawsze pociąga za sobą pewne ograniczenia oraz uciążliwości dla właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod taką inwestycję, jednakże w celu zadośćuczynienia takim uciążliwościom przepisy specustawy drogowej przewidują stosowne odszkodowanie za przejęte części nieruchomości.

Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżącego, iż po dokonaniu wywłaszczenia pozostała przy skarżącym część działki nie miałaby realnej wartości, należy wskazać, że stosownie do treści art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, jeżeli pod inwestycję została przejęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, to strona może zwrócić się w oddzielnym wniosku do właściwego zarządcy drogi o nabycie tej pozostałej części nieruchomości. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym taki wniosek nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjna w rozumieniu k.p.a. Takie żądanie właściciela nie jest prostą kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego ani nowym postępowaniem administracyjnym w tym przedmiocie. Jest to roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 137/07).

Wobec powyższego zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod przedmiotową inwestycję oraz spadek wartości pozostałej części nieruchomości pozostającej przy właścicielu nie mogły być rozpatrzone w przedmiotowym postępowaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył A. K., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił jej naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., nakazujących prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli. Organ nie wziął pod uwagę tego, że po podziale jego własności nie będzie on miał dojazdu do niewykupionej części działki po wykonaniu rozbudowy skrzyżowania drogi. Skarżący podniósł, iż na żadnym etapie prowadzonych prac przygotowawczych nie był przeciwny rozbudowie przedmiotowego skrzyżowania, jednak nie jego kosztem, ponieważ po rozbudowie skrzyżowania pozostała część działki stanie się niedostępna dla uprawy rolnej sprzętem mechanicznym, a jej wielkość po podziale będzie nieopłacalna pod uprawy. Wskazał także, iż prowadził rozmowy z zarządcą drogi i firmą projektową na temat wykupu pozostałej części działki, lecz uzyskał informację, iż taka możliwość nie wchodzi w rachubę. Skarżący zarzucił naruszenie art. 5, 144, 145, 151 k.c. Zarzucił także, iż urzędnikom rozpatrującym jego odwołanie obca jest maksyma wynikająca z kodeksu cywilnego, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem ogólnym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, że rozpatrzył wszystkie zgromadzone w sprawie dowody i rozpatrzył je w ich wzajemnej łączności. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ rozpatrzył odwołanie skarżącego, szczegółowo uzasadniając bezzasadność podniesionych w nim zarzutów oraz zbadał prawidłowość postępowania organu pierwszej instancji i decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

Co do zarzutu, iż skarżący nie będzie miał on dojazdu do pozostającej przy nim części nieruchomości, tj. zarzut naruszenia art. 145 k.c., organ wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, nieruchomość ta nie zostanie pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do zaskarżonej decyzji, tj. mapą przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie ternu oraz zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik nr 3 do decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., działka ta, jak i inne nieruchomości położone w jej sąsiedztwie, korzystać będzie ze zjazdu indywidualnego o szerokości 4,5 metra, co jest zgodne z § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430).

Odnosząc się do zarzutu, iż urzędnikom obca jest maksyma, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem prywatnym wskazać należy, iż z budową drogi mogą wiązać się ograniczenia oraz uciążliwości dla właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod taką inwestycję. Jednakże interes tych osób jest, wbrew twierdzeniom skarżącego, dobrze zabezpieczony. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687), właścicielom przejmowanych nieruchomości przysługuje odszkodowanie, stanowiące konstytucyjnie określony równoważnik majątkowy odebranego prawa własności. Odszkodowanie takie zostanie ustalone decyzją właściwego organu w odrębnym postępowaniu.

Organ wskazał, iż nie jest możliwe odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 5, 144 oraz art. 151 k.c. wskazanych w uzasadnieniu skargi, ponieważ poza wskazaniem tych przepisów skarżący nie wyjaśnił, na czym te naruszenia polegają.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269, dalej: p.p.s.a.), dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie jest zasadna. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), przy czym warunkiem wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego jest stwierdzenie, że naruszenia te mogły mieć (lub miały) istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem Minister Infrastruktury i Rozwoju zmienił niektóre elementy decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., zaś w pozostałym zakresie, w tym w szczególności w zakresie, w jakim decyzję zaskarżył A. K., utrzymał decyzję w mocy.

Na wstępie zauważyć należy, iż istotą skargi był fakt, że część działki, jaka pozostanie skarżącemu po jej podziale, będzie miała znacznie obniżoną wartość, a jednocześnie nie będzie nadawała się do jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Roszczenie o nabycie części nieruchomości, uregulowane w przepisie art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, ma charakter cywilnoprawny, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym. Organ administracji publicznej nie prowadzi w tego typu sprawach postępowania administracyjnego i nie orzeka w formie decyzji administracyjnej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1932/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2289/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I SAB/Rz 84/11). Stąd też zarzut skarżącego nie mógł odnieść skutku, a rozstrzygnięcie organu i dokonana przezeń ocena tego zarzutu są prawidłowe.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy że działka pozostała skarżącemu po podziale będzie miała zapewniony dostęp do zjazdu indywidualnego odpowiadającego przepisom, na co wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Ponadto właścicielom przejmowanych nieruchomości przysługuje odszkodowanie, stanowiące konstytucyjnie określony równoważnik majątkowy odebranego prawa własności, ustalany w drodze odrębnego postępowania.

Co do zarzutu naruszenia art. 5, art. 144 oraz art. 151 k.c., skarżący nie sprecyzował, na czym polegać miałoby naruszenie tych przepisów, zatem nie jest możliwe dokonanie oceny tego zarzutu.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Organ odwoławczy dokonał ponownej oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego, sprawdzając, czy inwestor przedstawił wszystkie wymagane przepisami prawa dokumenty. Ponadto dokonał, w niezbędnym zakresie, uzupełnienia materiału dowodowego. W zakresie, w jakim organ uchylił decyzję i orzekł co do istoty sprawy, dokonane zmiany należy uznać za zasadne i dokonane w sposób prawidłowy.

Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji żadnych uchybień, wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., które mogłyby skutkować jej uchyleniem.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.