Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1005/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 10 ust 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1918 nr 21 poz 67
law: Dekret w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Mudrecki Sędziowie sędzia NSA Krzysztof Stanik (spr.) sędzia NSA Ryszard Pęk Protokolant Dariusz Rosiak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 792/06 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 29 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu osobowego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądza od A. M. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. kwotę 700 (siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28.02.2007 r., sygn. I SA/Lu 792/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną przez Agnieszkę M. decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 29.09.2006 r. określającej kwotę podatku akcyzowego należnego z tytułu importu samochodu osobowego.

W uzasadnieniu do tego orzeczenia Sąd w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania przed organami podatkowymi. W tych ramach wskazano, że w dniu 01.09.2004 r. pełnomocnik skarżącej – pani Dorota J. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki H. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę zakupu przedmiotowego pojazdu z dnia 27.08.2004 r. opiewającą na kwotę 450 CHF. Organ celny pierwszej instancji powziął wątpliwości co do zgłoszonej wartości celnej towaru, w związku z czym za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w B. zwrócił się do odpowiednich władz szwajcarskich o weryfikację przedstawionej faktury. W odpowiedzi otrzymano informację, że zagraniczny kontrahent skarżącej w rozliczeniu podatkowym jako wartość transakcji podał kwotę 2.200 CHF i w jego ocenie taka była faktyczna wartość importowanego samochodu. Podał również, że polski nabywca prosił o wystawienie drugiego rachunku na niższą kwotę.

W związku z uzyskanymi informacjami Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie określenia prawidłowej wartości celnej towaru i decyzją z dnia 23.02.2006 r. określił skarżącej kwotę cła w wysokości 672,00 zł. Następnie w wyniku odwołania skarżącej Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia 22.09.2006 r. uchylił wspomnianą decyzję w części dotyczącej ustalenia kwoty cła i zastosował zerową stawkę celną. Od tej decyzji strona skarżąca nie wniosła w terminie środka odwoławczego.

Jednocześnie w dniu 24.01.2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe i decyzją z dnia 23.02.2006 r. określił podatniczce kwotę podatku akcyzowego w wysokości 4.663,00 zł.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 122 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) – zwanej dalej "Ordynacją podatkową". Zdaniem strony skarżącej organ celny błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, gdyż jako podstawę wyliczenia kwoty podatku akcyzowego bezrefleksyjnie przyjął kwotę podaną przez sprzedawcę importowanego samochodu, a zupełnie pominął kwotę wynikającą z faktury dostarczonej przez podatnika.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w B. uchylił na podstawie art. 233 § pkt 2 lit "a" Ordynacji podatkowej zaskarżoną decyzję i określił wysokość podatku akcyzowego na kwotę 3.196,00 zł. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro w sprawie organ celny pierwszej instancji ponownie określił wartość celną towaru, to koniecznym stało się w świetle art. 4 ust 1 pkt 4 oraz art. 7 ust 2 pkt 1 ustawy z 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.a." ponowne określenie kwoty podatku akcyzowego. Odnośnie pominięcia faktury przedstawionej przez skarżącą, organ wskazał, że na podstawie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego organy celne mają prawo zakwestionować fakturę dokumentującą cenę transakcyjną towaru celnego w sytuacji, gdy podana cena budzi oczywiste wątpliwości. Zdaniem organu takie wątpliwości pojawiły się w badanym przypadku po uzyskaniu od stosownych władz Szwajcarii wiarygodnej informacji o odmiennej cenie zakupu samochodu.

W skardze do Sądu administracyjnego skarżąca ponowiła zarzuty naruszenia przez organy art. 122, 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W jej ocenie w trakcie postępowania doszło do oczywistych błędów przy gromadzeniu i ocenie zebranego materiału dowodowego. Strona skarżąca dowodziła, że organy celne nie dążyły do wyjaśnienia prawdy tylko do potwierdzenia przyjętej przez nich tezy. Ponadto w sprawie bezpodstawnie pominięto istotny dowód: umowę między skarżącą a jej zagranicznym kontrahentem. Skarżąca podkreśliła, że organy celne swoje wnioski w zasadzie oparły jedynie na dokumencie (fakturze) przedstawionym przez władze Szwajcarii w żaden sposób nie konfrontując jego treści z fakturą dostarczoną przez skarżącą. Przypomniano przy tym, że dostarczona ze Szwajcarii faktura nie była dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, gdyż nie była w sposób należy uwierzytelniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił wniesioną skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa". Zdaniem Sądu organy celne przy ustalaniu podstawy opodatkowania, którą w niniejszej sprawie stosownie do art. 10 ust 1 pkt 4 u.p.a. stanowiła wartość celna przywiezionego samochodu, bezpodstawnie odmówiły wiarygodności fakturze dostarczonej przez podatnika dokumentującej tą wartość, powołując się jedynie na fakturę dostarczoną organom w drodze pomocy prawnej przez stosowne władze Szwajcarii. Sąd podkreślił, że w sytuacji gdy to samo zdarzenie gospodarcze zostało odmiennie określone w dwóch różnych fakturach wystawionych przez ten sam podmiot, podatnik powinien mieć prawo do przedłożenia środków dowodowych potwierdzających prawdziwość dostarczonego przez niego dokumentu.

Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w B., który wniósł o jego zmianę i oddalenie skargi ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" popsa w związku z art. 180 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na dowolnej i błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistej wartości celnej towaru i uchylenie decyzji, mimo nie naruszenia przez organy celne wskazywanych przepisów,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" popsa w związku art. 191 i 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a także art. 13, 16, 21 i 32 Protokołu Nr 3 do umowy miedzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (OJ L 300 z 31.12.1972 i., poz. 189 z późn. zm.) przez uznanie, że sprawozdanie Federalnej Administracji Celej Szwajcarii z dnia 09.12.2005 r. wraz z załącznikami nie stanowi dokumentu urzędowego oraz, że może być podważone przez stronę przez przedłożenie pisma parafowanego przez bliżej nie ustaloną osobę, a w efekcie niezasadne uchylenie decyzji administracyjnej,

c) art. 141 § 4 oraz 133 § 1 popsa polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" popsa w związku z art. 10 ust. 1 pkt 4 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wartość celna wyrobów akcyzowych ustalona prawomocną decyzją organu celnego, zaakceptowana przez stronę w postępowaniu celnym, winna podlegać ponownej weryfikacji w postępowaniu podatkowym.

W uzasadnieniu do przedstawionych zarzutów wyeksponowano, że Sąd w swych rozważaniach zupełnie pominął fakt, iż wartość celna importowanego pojazdu stanowiąca punkt wyjścia do określenia na podstawie art. 10 ust 1 pkt 4 u.p.a. kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym została prawomocnie i ostatecznie określona w decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 22.09.2006 r. kończącej postępowanie celne. Organy nie miały zatem możliwości jej ponownej weryfikacji w odrębnym postępowaniu podatkowym dotyczącym już tylko i wyłącznie określenia samej kwoty podatku akcyzowego. W tym stanie rzeczy autor skargi kasacyjnej poddał w wątpliwość trafność stawianych przez Sąd zarzutów o tendencyjnym i stronniczym sposobie prowadzenia postępowania dowodowego, a w szczególności oparciu się jedynie na fakturze dostarczonej przez władze Szwajcarii.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 04.12.2007 r. stawił się pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w B., który podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się uzasadnioną.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej podjętą w sprawie określenia kwoty podatku akcyzowego z tytułu importu ze Szwajcarii samochodu osobowego H. Sąd uznał bowiem, że sprawę rozstrzygnięto na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego. W szczególności bezzasadnie pominięto w tym zakresie twierdzenia podatniczki, które mogły mieć wpływ na ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu. Tym samym więc doszło między innymi do naruszenia przepisów art. 180 i art. 187 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.).

Stanowisko takie uznać wszakże trzeba za bezzasadne, co skutecznie wykorzystuje wnoszący skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej formułując trafne zarzuty.

W punkcie wyjścia takiej oceny zauważyć trzeba, że zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) "podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6 – 9".

Z przywołanej regulacji wynika zatem, że określając podstawę opodatkowania akcyzą w pierwszej kolejności uwzględnia się wartość celną importowanego towaru, którą następnie powiększa się o należne cło oraz należności określone w pkt 8 i 9 ust. 1 art. 10 ustawy. Warto przy tym zauważyć, że wartość celna importowanego towaru nie jest kategorią (wielkością) podatkową lecz celną. Podlega bowiem weryfikacji i ewentualnemu określeniu na podstawie przepisów prawa celnego zawartych w Rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z 12.10.1992 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE nr L 302, str. 1 ze zm.; polskie wyd. spec. – Dz. U. UE. – sp. z 2002 r., nr 4, str. 307).

Fakt ten wydaje się umknął orzekającemu w sprawie Sądowi I instancji chociaż ma on istotne znaczenie dla rozstrzyganej sprawy. Implikuje bowiem tę konsekwencję, że wszelkie zastrzeżenia dotyczące wartości celnej towarów kwestionować można we właściwym trybie, wynikającym z przywołanych wyżej przepisów celnych. W przypadku zaś, gdy wielkość ta określona została ostateczną decyzją uprawnionej do orzekania w tej materii władzy to rozstrzygnięcie podjęte w tej sprawie staje się wiążące dla innych organów orzekających w sprawach pochodnych dopotąd, dopokąd decyzja zawierająca to ustalenie nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Pamiętając o powyższym podnieść należy, że w kwestii wartości celnej towaru Dyrektor Izby Celnej wypowiedział się w decyzji z dnia 22.09.2006 r., nr 300000 – EK – 6420 – 22/06/MK. Poczynione tam ustalenia nie zostały zakwestionowane przez podatniczkę w związku z czym decyzja ta zyskała status decyzji ostatecznej. Tym samym ma ona dla dalszych, pochodnych (jak w przypadku wymiaru akcyzy) postępowań, charakter wiążący. Sprawia to w konsekwencji, że wytknięte przez Sąd I instancji uchybienia jawią się na obecnym etapie postępowania jako bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy zgłoszone w sprawie zarzuty kasacyjne uznać należało za uzasadnione w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 203 pkt ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł zgodnie z żądaniem strony wnoszącej przedmiotową skargę kasacyjną i zaskarżony wyrok uchylił obciążając kosztami postępowania kasacyjnego Agnieszkę Malinowską.