Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4421/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj (spr) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/P.Miładowski /-/M.Hrycaj /-/E.Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

4/II SA/Po 4421/01

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2001 r. Nr [...], pozbawiającą Z.J. uprawnień kombatanckich.

Z akt sprawy wynika, że Z.J. otrzymał uprawnienia kombatanckie orzeczeniem Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. z dnia [...] maja 1977 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w czasie od [...] lipca do [...] grudnia 1947 r. Podstawą orzeczenia było zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w O., stwierdzające, że wymieniony pełnił służbę z poboru w Ludowym Wojsku Polskim od [...] lipca 1947 r. do [...] września 1949 r. a od [...] lipca do [...] grudnia 1947 r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem.

Zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, Z.J. złożył pisemne oświadczenie z dnia [...] października 1999 r., w którym stwierdził że w czasie od [...] września do [...] grudnia 1947 r. jako żołnierz 19 Brygady Ochrony Pogranicza w Krakowie brał udział w walkach z bandami UPA. Do oświadczenia dołączył potwierdzające powyższe okoliczności zeznania dwóch świadków L.K. i B.M.

W związku z pismem Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia [...] sierpnia 2001 r. Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie pismem z dnia [...] września 2001 r. poinformowało, że w zasobie aktowym Archiwum nie odnaleziono dokumentów potwierdzających udział Z.J. w walkach z oddziałami UPA.

Powołując się na powyższą informację, organ orzekający w pierwszej decyzji nie dał wiary oświadczeniu kombatanta i zeznaniom świadków i ustalił, że Z.J. nie walczył z Ukraińską Powstańczą Armią, a wobec tego nie zachowuje uprawnień kombatanckich przyznanych wyłącznie za utrwalanie władzy ludowej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.J. zarzucał, że nie odnalezienie w Archiwum Straży Granicznej dokumentów potwierdzających jego udział w walkach z UPA nie jest okolicznością wyłączającą wiarygodność jego oświadczenia i zeznań świadków. Podniósł, że obaj świadkowie otrzymali już z tego tytułu uprawnienia kombatanckie, przy czym B.M., po uprzednim uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny niekorzystnej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów, pozbawiającego go takich uprawnień. Odwołujący się dołączył do wniosku zeznania świadka M.P., potwierdzającego dodatkowo jego udział w walkach z oddziałami UPA.

Organ orzekający, utrzymując w mocy pierwotną decyzję nie ustosunkował się do powyższych zarzutów, stwierdzając, że w postępowaniu weryfikacyjnym nie ma obowiązku dokonywania ustaleń czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy kombatanckiej.

Z.J. zaskarżył ostateczną decyzję do sądu administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i przedstawiając takie same zarzuty jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ orzekający, odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z naruszeniem prawa materialnego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów ...... przyjął, że w postępowaniu weryfikacyjnym nie ma obowiązku ustalania czy osoba weryfikowana posiada inny tytuł, określony w ustawie kombatanckiej, do nabycia uprawnień.

Taki pogląd jest sprzeczny z zapisem art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, który pozwala na zachowanie uprawnień uzyskanych wcześniej z tytułu utrwalania władzy ludowej osobie posiadającej uprawnienia z tytułów określonych w nowej ustawie.

W uchwale z dnia 4 marca 2002 r. sygn. akt OPS 13/01 Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadając się w tej materii wyraźnie stwierdził, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym.

Przyjęcie w zaskarżonej decyzji odmiennego poglądu miało wpływ na wynik sprawy i powoduje uchylenie decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ orzekający winien odnieść się do zarzutów skarżącego, a dokonując oceny wiarygodności przedstawionych przez niego zeznań świadków, sprawdzić czy zachowali oni uprawnienia kombatanckie z tytułu walki z oddziałami UPA w czasie odbywania, razem ze skarżącym, służby wojskowej. Gdyby uprawnienia takie zachowali nie byłoby podstaw do negatywnej oceny ich zeznań w niniejszym postępowaniu.

Zauważyć należy, że rozpoznając skargę B.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 1998 r. Nr [...], Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Po 600/99, na który powołuje się skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i w skardze, uchylił zaskarżoną decyzję zwracając uwagę, że pozbawienie B.M. uprawnień kombatanckich w sytuacji gdy osoby odbywające z nim w tym samym czasie służbę wojskową - M.P. i J.K. uprawnienia takie zachowały z tytułu udziału w walkach z oddziałami UPA, podważa fundamentalną zasadę równości obywateli wobec prawa.

Taka sytuacja zachodzi także w niniejszej sprawie, tym bardziej, że i skarżący powołuje się na zeznania M.P.

Dodatkowo podnieść należy, że stwierdzenie w piśmie Archiwum Straży Granicznej iż nie odnaleziono dokumentów potwierdzających udział skarżącego w walkach z oddziałami UPA nie może być podstawą ustalenia, że skarżący z takimi oddziałami nie walczył. Okoliczność ta, wobec braku dokumentów może być udowodniona innymi środkami, w szczególności zeznaniami świadków.

Skoro z przedstawionych motywów skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c"oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Sąd nie dokonywał określenia, o którym mowa w art. 152 ustawy ze względu na zapis art. 26 ustawy kombatanckiej, pozwalający na wykonywanie wyłącznie prawomocnej decyzji.

/-/P.Miładowski /-/M.Hrycaj /-/E.Makosz-Frymus

KB/