Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 587/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70b ust.7, 8, 11,
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1 pkt 1, i ust. 2 pkt 1 i 2, art. 37 ust. 2a,
journal: Dz.U. 2007 nr 59 poz 404
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi Wojewódzkiej Komendy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w K. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 15 stycznia 2015r. odmawiającej przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika U. G., zatrudnionego w celu nauki zawodu "fryzjer", poniesionych w okresie od 14 listopada 2011r. do 13 listopada 2014r. przez [...] Wojewódzką Komendę OHP w K. - na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W uzasadnieniu decyzji z dnia 15 stycznia 2015r. organ I instancji wskazał, że uzyskanie dofinansowania uzależnione jest od spełnienia łącznie następujących warunków: zawarcia umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadania przez pracodawcę kwalifikacji wymaganych do prowadzenia nauki zawodu oraz ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu i zdanie egzaminu (art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty). Od 1 września 2012r. dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi na mocy art. 70b ust. 11 w/w ustawy pomoc de minimis. Przepisy ustawy o systemie oświaty nie dopuszczają żadnych wyjątków od tej zasady. Warunki dofinansowania regulowane są przez rozporządzenie Komisji UE Nr 1407/2013r. z dnia 18.12.2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, które jest stosowane do przyznawana pomocy przedsiębiorcom we wszystkich sektorach z wyjątkiem ustalonych w rozporządzeniu. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia wszystkich zaświadczeń o pomocy jaką otrzymał w roku ubiegania się oraz w okresie 2 poprzedzających go lat albo oświadczenia o wielkości otrzymanej takiej pomocy w tym okresie lub o jej nieotrzymaniu.

Wnioskodawca mimo wezwania do uzupełnienia wniosku o w/w dokumenty nie spełnił powyższych warunków. Organ I instancji zwrócił uwagę, że dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi dysponowanie środkami publicznymi, dlatego musi być przyznawane ściśle w oparciu o obowiązujące przepisy, a przesłanki do tej pomocy nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Dodatkowo podniósł, że przedłożona do akt sprawy kserokopia notatki służbowej z dnia 16 lipca 2014r. nie stanowi dla organu przyznającego obowiązującej wykładni przepisów ustawy. Przepisy regulujące działalność Ochotniczych Hufców Pracy, tj. rozporządzenie MP i PS z dnia 22.07.2011r. nie uległy zmianie, w związku z tym nie ma podstaw do traktowania OHP inaczej niż w poprzednich latach. Organ przypomniał, że wnioskodawca uprzednio otrzymał pomoc na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych na zasadach określonych w art. 70b ust. 1 i ust. 1 ustawy o systemie oświaty, jak też na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i nie było to kwestionowane.

Od powyższej decyzji złożyła odwołanie [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy wnosząc o zmianę decyzji organu I instancji i przyznanie kosztów dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Odwołujący podniósł, że żądanie przez organ I instancji przedłożenia dokumentów dotyczących pobranej przez OHP w ciągu ostatnich 2 lat pomocy de minimis jest bezpodstawne. Wskazał, że zgodnie z notatką urzędową z dnia 16 lipca 2014r., w której zostało przedstawione stanowisko Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, reprezentowanej przez Dyrektora Departamentu Monitorowania Pomocy Publicznej, że refundacja i dofinansowanie kosztów kształcenia pracowników młodocianych w zakresie działalności prowadzonej przez OHP nie stanowi pomocy publicznej, ani pomocy de minimis. Podniósł, że takie stanowisko widnieje także na stronie internetowej w/w Urzędu. W związku z powyższym odwołujący uznał, że zaskarżona decyzja jest wydana z naruszeniem art. 70b ustawy o systemie oświaty oraz art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Uznał zatem, że organ bezzasadnie zastosował w/w przepisy, pomimo, iż pomoc udzielana OHP nie stanowi pomocy publicznej i nie wymaga przedkładania dokumentów dotyczących pomocy publicznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kiecach, rozpoznając odwołanie podniosło, że wnioskiem z dnia 21 listopada 2014r. [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy wystąpiła do Prezydenta Miasta S. o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika U. G. w oparciu o art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty.

W myśl cytowanego wyżej art. 70b ust. 1 pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Do wniosku należy dołączyć:

1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;

3) kopię odpowiednio dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.

Zgodnie z art. 70 b ust. 11 dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9).

W ocenie organu, z cytowanych wyżej przepisów wynika, że pomoc na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych, przyznawana w trybie art. 70b ustawy o systemie oświaty może być przyznana tylko jako pomoc de minimis, która jest formą pomocy publicznej. Zgodnie natomiast z Rozporządzeniem Komisji (UE) NR 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (pkt 3) pułap pomocy de minimis, którą jedno przedsiębiorstwo może otrzymywać przez okres trzech lat od jednego państwa członkowskiego, należy utrzymać na wysokości 200.000 EURO. Pułap ten wciąż jest niezbędny w celu zapewnienia, by każdy środek wchodzący w zakres niniejszego rozporządzenia można było uznać za niewywierający wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi, niezakłócający konkurencji ani niegrożący jej zakłóceniem. Do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarcza niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Szczegółowe zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określa ustawa z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Organ zacytował przepis art. 37 w/w ustawy, który stanowi, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:

1. wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;

2. informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.

Do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji pismem z dnia 1 grudnia 2014r. wezwał Świętokrzyską Wojewódzką Komendę OHP do uzupełnienia wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego o niezbędne dokumenty w formie formularza, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 października 2014r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis. (Dz.U. z 2014r., poz. 1543). Jednocześnie organ poinformował, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Wnioskodawca pismem z dnia 12 grudnia 2014r., powołując się na porozumienie zawarte w dniu 14 lipca 2014r. między Urzędem Ochrony i Konkurencji i Konsumentów, a Komendą Główną OHP stwierdził, że OHP składając wniosek o przyznanie refundacji nie ma obowiązku przedstawiania zaświadczeń lub oświadczeń o otrzymanej pomocy de minimis, albowiem w zakresie kształcenia młodocianych nie mają zastosowania przepisy o pomocy publicznej ani pomocy de minimis. Do w/w pisma przedłożył kserokopię notatki służbowej z dnia 16 lipca 2014r. ze spotkania w dniu 14 lipca 2014r. w siedzibie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz kserokopię informacji zawartej na stronie internetowej UOK i K .

Kolegium nie podzieliło powyższego stanowiska. Wskazało, że z cytowanych wyżej przepisów wynika, że pomoc na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych przyznawana w trybie art. 70b ustawy o systemie oświaty, może być przyznana tylko jako pomoc de minimis. Jeżeli zatem wnioskodawca, tj. [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy wystąpiła o przedmiotową pomoc na podstawie wyżej cytowanego przepisu, to zobowiązana jest do przedłożenia wymaganych dokumentów, albowiem w/w przepisy nie przewidują możliwości przyznania takiej pomocy na innych zasadach. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1,2 i 5 pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi.

Kolegium zwróciło uwagę, że przedstawione przez odwołującego interpretacje przepisów regulujących zasady udzielania pomocy OHP na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych, nie są wiążące dla organów administracji publicznej i nie stanowią podstawy prawnej do rozstrzygania sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 maja 2015r. wniosła [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy w K., która zarzuciła naruszenie:

- art. 70b ustawy o systemie oświaty poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż pomoc na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych przyznawana w trybie w/w art. 70b może być przyznana tylko jako pomoc de minimis, która jest formą pomocy publicznej, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu sprowadza się do uznania, iż w sytuacji gdy pomoc udzielana jest podmiotowi, który nie wykonuje działalności gospodarczej - w tym OHP - to nie stanowi ona pomocy publicznej de minimis i nie wymaga przedkładania dokumentów dotyczących pomocy publicznej, w tym zaświadczeń o pomocy de minimis,

- art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie przyznania skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych w sytuacji, gdy art. 37 nie znajduje zastosowania do jednostki OHP - jako podmiotu, który nie jest przedsiębiorcą, ubiegającego się o udzielenie przedmiotowego dofinansowania.

- art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. polegające na prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą praworządności oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych

- art. 138 ust 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo, iż decyzja winna być zmieniona, względnie uchylona.

Wskazując na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podał, że zgodnie z art. 11 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. t.j. 2013, poz. 674 ze zm.) Ochotnicze Hufce Pracy są państwową jednostką budżetową. W myśl art. 12 wskazanej ustawy Ochotnicze Hufce Pracy wykonują zadania państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także zadania w zakresie jej kształcenia i wychowania. W zakresie kształcenia i wychowania młodzieży Ochotnicze Hufce Pracy w szczególności prowadzą działania mające na celu: umożliwienie młodzieży, która nie ukończyła szkoły podstawowej lub gimnazjum albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tych szkół, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie wykształcenia podstawowego lub gimnazjalnego; umożliwienie młodzieży uzupełniania ponadgimnazjalnego wykształcenia ogólnego i zawodowego. Ochotnicze Hufce Pracy w zakresie, o którym mowa powyżej organizują rekrutacje młodzieży do Ochotniczych Hufców Pracy, prowadzą działalność edukacyjno-szkoleniową oraz w porozumieniu z kuratorami oświaty i organami prowadzącymi szkoły kierują uczestników Ochotniczych Hufców Pracy do szkół i placówek, o których mowa w przepisach o systemie oświaty. W ramach wskazanych wyżej obowiązków OHP jako jednostki organizacyjne Skarbu Państwa są ustawowo zobowiązane do realizowania zadań związanych z kształceniem młodocianych - w tym również do zawierania z młodocianymi umów w celu przyuczenia do wykonywania pracy w zawodzie. Potwierdzają to między innymi zapisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014r w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz.U. z 2014r., poz. 865), gdzie wskazuję się w § 4, iż w przypadku gdy pracodawcą dla młodocianych zatrudnianych w celu przygotowania zawodowego są OHP, nie stosuje się § 3 w/w rozporządzenia.

W ocenie skarżącego, wskazane powyżej unormowania prawne w sposób oczywisty wskazują, zdaniem skarżącego, że zatrudnianie młodocianych w celu przyuczenia ich do wykonywania pracy w zawodzie stanowi realizację ustawowych zadań przez jednostki OHP, a tym samym OHP w tym zakresie nie może być uznane za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą. W przedmiotowej sprawie skarżący zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego i spełnił wszystkie wymogi określone w art. 70b ustawy o systemie oświaty i w konsekwencji skarżącemu przysługuje w niniejszej sprawie dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego. Fakt, iż zgodnie z art. 70b ust 11 ustawy o systemie oświaty zapisano, iż dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013. s. 9). nie może oznaczać - jako to uznało SKO w skarżonym orzeczeniu - iż pomoc ta może być udzielona wyłącznie jako pomoc de minimis. Jak można wyczytać z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Treść powyższego przepisu traktatu wskazuję, iż artykuł ten dotyczy wyłącznie pomocy udzielanej przez państwo przedsiębiorstwu. W konsekwencji brak możliwości uznawania za pomoc de minimis pomocy udzielanej jednostce Skarbu Państwa, która nie może być uznana za przedsiębiorcę czy przedsiębiorstwo.

Nadto zgodnie z treścią Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do Pomocy de minimis z dnia 18 grudnia 2013 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 352, str. 1) pomoc de minimis dotyczy wyłącznie pomocy udzielonej dla przedsiębiorstw. Już z powyższego należy wywnioskować, iż zakresem tego pojęcia nie można objąć przekazywania środków podmiotowi nie będącemu przedsiębiorstwem czy przedsiębiorcą. Również przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej dotyczą wyłącznie przedsiębiorstw, zaś nie mają zastosowania do podmiotów nie prowadzących działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy pomoc ta jest kierowana do podmiotu, który przedsiębiorcą nie jest brak jakichkolwiek podstaw do stosowania wymogów przewidzianych dla udzielania pomocy de minimis. Brak jednocześnie podstaw by zapis art. 70b ust 11 interpretować w ten sposób, iż pomoc ta może udzielona wyłącznie jako pomoc de minimis - niezależnie do jakiego podmiotu jest kierowana.

Dla skarżącego, wiążącą wykładnią w tym zakresie było stanowisko zawarte w treści Notatki Urzędowej z dnia lipca 2014r. przedstawiającej stanowisko Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów reprezentowanego przez Dyrektora Departamentu Monitorowania Pomocy publicznej - załączone do odwołania do SKO - w myśl którego refundacja wynagrodzeń i dofinansowanie kosztów kształcenia pracowników młodocianych w zakresie działalności prowadzonej przez OHP nie stanowi pomocy publicznej, ani pomocy de minimis. Stanowisko powyższe potwierdza także informacja zawarta na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z treści której wynika, iż OHP w zakresie działalności związanej z kształceniem pracowników młodocianych nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów unijnych i w konsekwencji do wsparcia udzielanego OHP w związku z ww. działalnością nie mają zastosowania przepisy o pomocy publicznej. Stanowisko zajęte przez SKO w K. było bezzasadne, gdyż w ocenie ŚWK OHP jednostki OHP nie mają obowiązku przedkładania zaświadczenia o pomocy de minimis, czy też oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie i informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis.

W konsekwencji skarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wydana z naruszeniem art. 70b ustawy o systemie oświaty, gdyż organ nieprawidłowo przyjął, iż pomoc na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych przyznawana w trybie w/w art. 70b może być przyznana tylko jako pomoc de minimis, która jest formą pomocy publicznej, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu sprowadza się do uznania, iż w sytuacji gdy pomoc udzielana jest podmiotowi, który nie wykonuje działalności gospodarczej - w tym skarżącemu jako jednostce OHP - to nie stanowi ona pomocy publicznej de minimis i nie wymaga przedkładania dokumentów dotyczących pomocy publicznej, w tym zaświadczeń o pomocy de minimis. Dodatkowo decyzja ta narusza art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, albowiem utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych w sytuacji, gdy w/w art. 37 nie znajduje zastosowania do jednostki OHP - jako podmiotu, który nie jest przedsiębiorcą, ubiegającego się o udzielenie przedmiotowego dofinansowania. Nadto decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 6 kpa oraz art. 8 kpa, gdyż fakt zakwestionowania stanowiska Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów potwierdza, iż przedmiotowe postępowanie przeprowadzone zostało w sposób sprzeczny z zasadą praworządności oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych. Nadto decyzja narusza art. 138 ust 1 pkt 1 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo, iż decyzja winna być zmieniona, względnie uchylona. Tym samym w przedmiotowej sprawie uznać należy, iż skarżący zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego i spełnił wszystkie wymogi określone w art. 70 b ustawy o systemie oświaty i w konsekwencji skarżącemu przysługuje w niniejszej sprawie dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą wuzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Skarżąca w okresie od 14 listopada 2011r. do 13 listopada 2014r. zatrudniała młodocianego pracownika - Urszulę G., która w tym samym okresie przyuczała do zawodu "fryzjer". We wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy w K., jako podstawę prawną ubiegania się o przyznanie tego dofinansowania wskazała art. 70b ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, zwanej dalej ustawą. Spór w sprawie dotyczy tego, czy skarżąca jako podmiot ubiegający się o przyznanie dofinansowania na podstawie tego przepisu miała obowiązek przedłożyć dokumenty, niezbędne przy ubieganiu się o pomoc de minimis, czy też z takiego obowiązku jest zwolniona.

Na wstępie zauważyć należy, że wskazany we wniosku o przyznanie dofinansowania art. 70b ust. 7 ustawy nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do przyznania takiego świadczenia, bowiem tego dofinansowania dotyczy cały art. 70b. Jego ustęp 7 wskazuje jedynie, że dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od zdania przez młodocianego pracownika egzaminu i że do wniosku należy dołączyć kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (a więc potwierdzających posiadanie kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego), kopii umowy o pracę z młodocianym pracownikiem oraz kopii dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu. Te dokumenty zostały przez stronę skarżącą złożone.

Zgodnie z ust. 8 tego artykułu, dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest finansowane ze środków Funduszu Pracy. Poczynając od 1 września 2012r. do art. 70b ustawy o systemie oświaty wprowadzono ustęp 11, w którym stwierdzono, że dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5); od 8 lipca 2014r. ust. 11 odwołuje się do rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2014, s.1) lub rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz.UE L 352 z 24.12.2013, s.9).

Wprowadzeniu przepisu art. 70b ust. 11 nie towarzyszyło rozstrzygnięcie przez ustawodawcę kwestii intertemporalnego jego stosowania. W sprawie niniejszej wejście w życie tego przepisu nastąpiło w trakcie realizowania przez młodocianego pracownika umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Należy jednak stwierdzić, że w dacie wejścia w życie przepisu art. 70b ust. 11 nie zakończyło się jeszcze przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika – U. G., nie miała ona jeszcze zdanego egzaminu zawodowego, nie rozpoczął biegu termin na złożenie wniosku o przyznanie dofinansowania. Należy zatem przyjąć, że w dacie wejścia w życie ust. 11 art. 70b ustawy, sytuacja strony nie była na tyle ukształtowana, by miała podlegać ochronie poprzez zastosowanie przepisów obowiązujących w chwili zawierania umowy o pracę z młodocianym (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2014r. sygn. II SA/Bk 11/14). Należy zatem uznać, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 70b ust. 11 ustawy.

Przepis art. 70b nie zawiera normy prawnej, z której wynikałoby, że jeśli chodzi o Ochotnicze Hufce Pracy, to mogą one domagać się przyznania dofinansowania na podstawie art. 70b ustawy o systemie oświaty, ale nie w ramach pomocy de minimis; innymi słowy, że art. 70b ust. 11 nie ma zastosowania do skarżącej. Treść tego przepisu jest wyraźna i jednoznaczna, nie pozostawia miejsca na interpretację, jak próbuje to wykazać skarżący. Zaprezentowany w skardze sposób odczytania zawartego w art. 70b ust. 11 uregulowania, stanowi w ocenie Sądu wykładnię contra legem i jako taki nie może być zaakceptowany. Pomoc na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych przyznawana w trybie art. 70b ustawy może być przyznana wyłącznie jako pomoc de minimis. Skoro zatem skarżący wniósł o przyznanie mu pomocy na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego w trybie tego przepisu, to musi spełnić warunki związane z przyznaniem tej pomocy.

Szczegółowe zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określa ustawa z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie z jej art. 37 podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:

1. wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;

2. informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.

Do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi (ust. 7).

Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko, że przysługuje jej jako pracodawcy dofinansowanie na podstawie art. 70b, ale nie w ramach pomocy de minimis powołuje się na notatkę urzędową z dnia 16 lipca 2014r. oraz informację zawartą na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jednak wyraźnie stwierdzić należy, że ani jedno, ani też drugie powołane przez skarżącą źródło informacji nie stanowi źródła prawa, w oparciu o które organy i sądy mogą rozstrzygać sprawy. Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze oddziaływania organów, które je ustanowiły akty prawa miejscowego.

W skardze jej autor dodatkowo odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom - § 4, który jego zdaniem potwierdza zasadność skargi. Zauważyć jednak należy, że chociaż w ust. 1 § 4 tego rozporządzenia wskazano, że w przypadku gdy pracodawcą dla młodocianych pracowników zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego są OHP, nie stosuje się § 3, to w § 4 ust. 3, który niewątpliwie także dotyczy OHP, wprost wskazuje się, że do wniosku o przyznanie refundacji dołącza się dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 3 tego rozporządzenia, a więc zaświadczenie lub oświadczenie o pomocy de minimis, w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. Nr 59 z 2007r., poz. 404 ze zm.) oraz informacji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 2a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Na podstawie delegacji zawartej w art. 37 ust. 2a ustawy z 30 kwietnia 2004r. Rada Ministrów wydała w dniu 29 marca 2010r. rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc minimis (Dz.U. Nr 53, poz. 311 ze zmianami), zawierającego wzory formularzy, jakie podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma obowiązek dołączyć do wniosku.

Wprawdzie przepisy zawarte w rozporządzeniu z dnia 25 czerwca 2014r. dotyczą odmiennej formy pomocy niż stanowiąca przedmiot decyzji wydanej w kontrolowanej sprawie (podmiotem rozpoznającym wnioski o refundację na podstawie rozporządzenia jest Wojewódzka Komenda OHP Centrum Edukacji Pracy i Młodzieży, zaś w przypadku wniosków o dofinansowanie z art. 70b ustawy – organem przyznającym pomoc jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względy na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, jednakże powołany wyżej przepis § 4 ust. 3 w zw. z § 3 ust. 3 wyraźnie wskazuje na to, że pomoc przyznawana OHP, także i w tej formie udzielana jest jako pomoc de minimis.

Skoro zatem, zgodnie z art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty dofinansowanie kosztów kształceniu stanowi pomoc de minimis, której przyznanie uzależnione jest nie tylko od złożenia dokumentów, o których mowa w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, ale także dokumentów wymaganych przepisami art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisami wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 29 marca 2010r., prawidłowo Prezydent Miasta S. wezwał skarżącą do złożenia dokumentów w postaci formularza stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. oraz zaświadczenia o pomocy de minimis otrzymanej w roku, w którym pracodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 lat poprzedzających, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia tych dokumentów.

Skoro zaś skarżąca żądanych dokumentów nie złożyła, zasadnie na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej organy odmówiły przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że bez znaczenia w niniejszym przypadku pozostaje okoliczność, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Istotą sprawy niniejszej jest prawidłowa ocena organów, że dofinansowanie, o które wnosił skarżący na podstawie art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis, a skoro tak, to koniecznym było złożenie przez podmiot ubiegający się o tę pomoc dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. Dopiero złożenie wymaganych dokumentów nakłada na organ obowiązek zbadania, czy wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania pomocy na podstawie przepisu art. 70b ustawy.

Powyższe stanowisko było prezentowane w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. w sprawach o sygn. akt: II SA/Ke 140/15, II SA/Ke 164/15, II SA/Ke 141/15, II SA/Ke 142/15, II SA/Ke 165/15, II SA/Ke 161/15, II SA/Ke 162/15, II SA/Ke 160/15, II SA/Ke 159/15, II SA/Ke 163/15, II SA/Ke 143/15, II SA/Ke 145/15, II SA/Ke 144/15.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zmianami).