Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 802/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J.M.-P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 listopada 2016r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu J.M.-.P. (dalej: strona, skarżąca) z "A" Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: spółka) za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r. w wysokości 5.964 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1910 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 60,96 zł.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Spółka nie uiściła podatku od osób prawnych za 2012 r. w wysokości 5.964 zł, wynikającego ze złożonego przez spółkę za ten rok podatkowy zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8.

Wskazując na art. 108 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 618 ze zm.), zwanej dalej O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że warunki dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za ww. zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały w sprawie spełnione. Postępowanie to zostało wszczęte w dniu 18 października 2016 r., natomiast postępowanie egzekucyjne dotyczące przedmiotowej zaległości zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 maja 2013 r.

Organ wskazał na treść art. 116 § 1 i 2 O.p., z którego wynikają przesłanki odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Badając ich zaistnienie, w pierwszej kolejności stwierdzono, że egzekucja prowadzona z majątku spółki okazała się bezskuteczna, co znalazło potwierdzenie w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia, że podejmowane przez organ egzekucyjny czynności nie doprowadziły do wyegzekwowania zaległości.

Strona pełniła obowiązki prezesa zarządu Spółki od dnia 28 sierpnia 2010 r. do dnia 27 listopada 2015 r., a co za tym idzie, pełniła te obowiązki również w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych będących przedmiotem niniejszego postępowania. W konsekwencji zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z wyżej opisanych tytułów wraz z odsetkami za zwłokę.

Przechodząc do kwestii badania zaistnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, organ odwoławczy stwierdził, że spółka oprócz zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. posiadała też zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. , w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od września do grudnia 2011r., w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. Posiadała także zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy od września 2011 r. do marca 2012r.

Termin płatności drugiego z kolei zobowiązania wobec ZUS upływał w dniu 17 października 2011 r. Z tym dniem Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych. W konsekwencji Zarząd Spółki powinien w 14-dniowym terminie wynikającym z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015 r., poz. 233), podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki lub wszczęcia postępowania układowego.

Bezsporne jest, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki bądź wszczęcie postępowania układowego nie został zgłoszony. Zdaniem organu, odwołująca się nie wykazała także, aby niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jej winy. Nie wskazała też żadnego majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja. Tym samym nie zostały spełnione żadne przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji oraz wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

1. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia poprzez błędną wykładnię mającą wpływ na treść wydanej decyzji, a to art. 122 O.p. w zw. z art. 198 O.p., poprzez brak podjęcia przez organ administracji publicznej czynności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mianowicie nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości i rachunkowości na okoliczność ustalenia czy w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji Prezesa Zarządu spółki lub przed objęciem funkcji w zarządzie istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości tejże spółki, a jeśli zaś istniały to w jakim czasie wniosek winien zostać złożony,

2. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia poprzez błędną wykładnię mającą wpływ na treść wydanej decyzji, a to art. 122 O.p. w zw. z art. 198 O.p. poprzez zaniechanie wyznaczenia rozprawy w celu umożliwienia skarżącej złożenia wyjaśnień co do stanu faktycznego,

3. obrazę prawa materialnego, a to normy art. 116 § 1 ust. 1a O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca odpowiada za zaległości podatkowe spółki, bowiem zgodnie z twierdzeniem organu nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy w rzeczywistości nie zachodziły przesłanki warunkujące potrzebę złożenia takowego wniosku w czasie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki,

4. obrazę prawa materialnego, a to normy art. 116 § 1 ust. 1b O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość w czasie wskazywanym przez organ pierwszej instancji, podczas gdy w rzeczywistości niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w tamtym czasie nastąpiło bez winy skarżącej,

5. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż egzekucja prowadzona w stosunku do spółki winna zostać uznana za bezskuteczną, mimo iż spółka w czasie powstawania przedmiotowych zaległości dysponowała nieruchomością przy ulicy S. w G., przy ulicy S. w G. oraz ruchomościami w nich się znajdującymi,

6. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 233 § 2 O.p., poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy ustaleń dokonanych przez organ I instancji jako swoich oraz nieuzupełnienie w niezbędnym zakresie postępowania dowodowego w sytuacji, gdy przeprowadzone w I instancji postępowanie dowodowe było niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości i rachunkowości na okoliczność ustalenia czy w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki a jeśli tak to w jakim okresie oraz wniosła o zwrócenie się do Sądu o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów finansowych spółki oraz umowy spółki, jej tekstów jednolitych i uchwał na okoliczność powstania podstaw do złożenia wniosku o głoszenie upadłości likwidacyjnej spółki, czy przesłanki zaistniały przed objęciem przez skarżącą funkcji prezesa zarządy jak również na okoliczność ewentualnego wygaśnięcia mandatu członka zarządu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

Z przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Należy podkreślić, iż w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/03, POP 2003, Nr 4, poz. 93).

Prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe, tak jak w każdym postępowaniu podatkowym mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.), a w myśl art. 187 § 1 ww. ustawy zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie - zgodnie z art. 191 O.p. - dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, iż ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom w ramach swobodnej oceny dowodów uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguł logicznego wnioskowania. Przy tej ocenie organ nie jest skrępowany żadnymi regułami formalnymi. Organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Natomiast zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, ustalono go z poszanowaniem przedstawionych powyżej reguł procesowych, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca pełniła funkcje prezesa zarządu Spółki w okresie, w którym upływał termin płatności zaległości podatkowych Spółki, objętych orzeczeniem o odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej.

Zasadnie też organy przyjęły, że egzekucję prowadzoną z majątku Spółki należało uznać za bezskuteczną. Wniosek taki nasuwają zgromadzone przez organy dowody obrazujące przebieg prowadzonego w stosunku do Spółki postępowania egzekucyjnego. W jego toku dokonano zajęcia rachunków bankowych w pięciu bankach – bez skutku. Ustalono, że spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, nie figuruje też w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych. Raporty poborców skarbowych oraz notatki służbowe poborców skarbowych wskazują, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada majątku pod kolejnymi adresami siedziby. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec bezskuteczności egzekucji.

Skoro zatem w wyniku działań podejmowanych przez organ egzekucyjny względem majątku Spółki, nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela, to prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych w niniejszej sprawie, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Skarżąca podnosi, że spółka "w czasie powstawania przedmiotowych zaległości dysponowała nieruchomości przy ul. S. w G., przy ulicy S. w G. oraz ruchomościami w nich się znajdującymi". Odnosząc się do powyższego należy zauważyć po pierwsze, że nieistotny jest stan majątkowy spółki z daty powstania zaległości, ale z daty prowadzenia egzekucji, a po drugie, że w toku postępowania egzekucyjnego ustalono, iż spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych. Tym samym twierdzenia skarżącej o "dysponowaniu" przez spółkę nieruchomościami, z których możliwa była egzekucja, nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Nie uszło przy tym Sądowi uwagi, że reprezentujący skarżącą profesjonalny pełnomocnik posługuje się ogólnikowym sformułowaniem "dysponowania" nieruchomościami, unikając sprecyzowania tytułu prawnego owego dysponowania. Tymczasem aby możliwe było skierowanie do nieruchomości egzekucji, spółce musiałoby przysługiwać prawo własności takiej nieruchomości, a "dysponowanie" to nie to samo co prawo własności. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny aktywnie poszukiwał majątku Spółki, w wyniku czego ustalił, że takiego majątku brak.

Mając na względzie, że spełnione zostały obie pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej do rozważenia przez Sąd pozostawała zatem kwestia, czy skarżąca wykazała, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniającej ją od tej odpowiedzialności (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) i pkt 2 O.p).

Poza sporem pozostaje okoliczność niewskazania przez skarżącą mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.

W ocenie Sądu skarżąca nie zwolniła się też z odpowiedzialności poprzez wykazanie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości) nastąpiło bez jej winy.

Przede wszystkim podzielić należy stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że skoro w dniu 17 października 2011 r. upłynął termin płatności drugiego z kolei nieuregulowanego zobowiązania Spółki wobec ZUS, to z tą datą rozpoczął swój bieg czternastodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Zgodnie z art. 10 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Obie przesłanki z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. W niniejszej sprawie organ oparł się na przesłance z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Zgodnie z poglądami literatury "Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. [...] Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. [...] Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych." (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42, a także orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., I FSK 738/10, dostępny w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że pierwsze znane organowi nieuregulowane zobowiązanie spółki dotyczyło podatku od towarów i usług za czerwiec 2011r., zaś drugie – składki na ubezpieczenie społeczne za wrzesień 2011 r. Termin płatności drugiego z kolei zobowiązania upływał w dniu 17 października 2011 r. Ustaleń tych skarżąca nie zdołała podważyć. Konsekwencją powstania stanu niewypłacalności jest obowiązek złożenia wniosku o upadłość. W myśl art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 i 2, 4, 5, 7 ww. ustawy zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a ta zachodzi gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Dodać należy, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został we właściwym czasie nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość i mechanicznie przenosić do niego terminu wskazanego w przepisach ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, abstrahując jednocześnie od obowiązków, jakie członek zarządu spółki ma do spełnienia wobec jej wierzycieli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1663/04, Lex nr 171368). Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując ww. terminu i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że rygor, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, jest emanacją naczelnej zasady prawa upadłościowego (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej.

Wbrew zarzutom skargi, podzielić należy stanowisko organu, że nieregulowanie przez spółkę wymagalnych zobowiązań miało charakter trwały – zaległości spółki dotyczyły okresu od czerwca 2011 r. do marca 2012r. Trudno uwzględnić zatem argumenty skarżącej, że były to problemy przejściowe, skoro zaległości te ostatecznie nie zostały uregulowane. Niewątpliwie zatem w trakcie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, a stan ten miał charakter długotrwały. Nawet jeśli zatem przyjąć, że w dacie 18 października 2011 r. nie było jeszcze podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu tej upadłości, to niewątpliwie przesłanki takie zaistniały w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu, a mimo to stosowny wniosek nie został zgłoszony.

Skarżąca zarzuciła, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcia postępowania układowego, ponieważ jej zdaniem sytuacja finansowa Spółki była dobra. Twierdzenie to jednak pozostaje bez znaczenia w świetle ustaleń co do zaległości Spółki w regulowaniu przez nią jej należności publicznoprawnych. Skarżąca jako prezes zarządu Spółki musiała mieć wiedzę o tych zaległościach, a przynajmniej wiedzę taką powinna mieć. Jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zatem w takim przypadku niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu. (v. wyrok SN z 20 stycznia 2011 r., II UK 174/10, publ. OSNP 2012/5-6/73, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., I GSK 239/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oczywiście nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącą organom podatkowym uchybień proceduralnych. W świetle art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego uzasadnia konieczność skorzystania z "wiadomości specjalnych" przez organ administracji publicznej w toku rozpatrywania indywidualnej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga "wiadomości specjalnych" wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwie bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych itp., z którą wiąże się rozpatrywane zagadnienie. Biegły nie jest powołany do ustalenia stanu faktycznego, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych (zob. K. Piasecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, t. 2, Warszawa 1989, s. 458).

W rozpoznawanej sprawie taka konieczność nie zaistniała. Ustalenie okoliczności faktycznej, kiedy w Spółce wystąpił stan niewypłacalności, należy do ustaleń, które samodzielnie powinny przeprowadzić organy podatkowe. Nie zawsze, a nawet z reguły, nie wymaga to wiadomości specjalnych, zwłaszcza, jeżeli podstawą takiego ustalenia – jak w rozpoznawanej sprawie – jest ustalenie daty zaprzestania płacenia długów przez oceniany podmiot. Również badanie sprawozdań finansowych jednostki nie zawsze wymaga posiadania wiadomości specjalnych, zwłaszcza w zakresie analizy bilansu oraz rachunku zysków i strat za poszczególne okresy sprawozdawcze. Organy podatkowe mogą samodzielnie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, który moment był właściwy dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego Spółki (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1406/07, wyrok NSA z 28 października 2012 r., I FSK 1211/14, wyrok NSA z 28 sierpnia 2015 r., II FSK 1886/13).

Sąd nie stwierdził, aby oddalenie przez organ wniosku o przeprowadzenie rozprawy sądowej miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzenie rozprawy jest możliwością, a nie obowiązkiem organu. Z art. 200a § 1 O.p. wynika bowiem, że rozprawa mieści się w uprawnieniach organu odwoławczego do prowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 229 O.p.). Aby więc stwierdzić, czy naruszenie art. 200a § 1 - 4 O.p. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, niezbędne jest ustalenie, czy w okolicznościach konkretnego postępowania istniała uzasadniona potrzeba przeprowadzenia przez organ rozprawy. Takiej potrzeby strona nie wykazała.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w skardze zauważyć należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie ma możliwości prawnych przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśniania istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również drugi wniosek dowodowy o zwrócenie się do Sądu (strona nie wskazała którego sądu) o uwierzytelnione dokumenty nie odpowiada warunkom z art. 106 § 3 p.p.s.a., z kilku względów. Wystarczy jednak wskazać, że nie dotyczy on "istotnych wątpliwości", takich bowiem w sprawie Sąd nie stwierdził.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.