Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 423/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 20 ust. 2, art. 21 ust. 4, ust. 5, art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1275
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
article: art. 20 ust. 3a
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant Asystent sędziego Robert Latek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2022 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 marca 2022 r. nr KO.471.1.2022 w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń wniesionych do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 grudnia 2021 r., znak: ZRO.6162.48.2021; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącej E. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 marca 2022 r., znak: KO.471.1.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania E. N., reprezentowanej przez pełnomocnika w osobie adwokata, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U . z 2021 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 grudnia 2021 r., znak: ZRO.6162.48.2021, wydaną na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1275 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.o.l." i art. 104 k.p.a. o nieuznaniu zastrzeżeń wniesionych w dniu 1 października 2021 r. do "Projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, obręb [...], gm. Tomaszów Maz. na lata 2022-2031", powoływanego dalej jako: "Projekt", dotyczących nieujmowania powierzchni leśnej na działce nr [...] w obr. [...], gm. Tomaszów Mazowiecki, sprostowanej postanowieniem Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 stycznia 2022 r., znak: ZRO.6162.48.2021.

Z akt sprawy wynika, że Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Mazowieckim pismem z dnia 23 lipca 2021 r. przekazało Wójtowi Gminy Tomaszów Mazowiecki "Projekty uproszczonych planów urządzenia lasu ..." sporządzone na zlecenie Starosty Tomaszowskiego. Projekty te wykonane zostały w oparciu o aktualne dane z ewidencji gruntów.

Wójt Gminy Tomaszów Mazowiecki pismem z dnia 27 lipca 2021 r. zawiadomił właścicieli lasu o wyłożeniu do publicznego wglądu projektów Uproszczonych planów urządzenia lasu dla lasu położonego w obrębach gm. Tomaszów Mazowieckim od dnia 29 lipca 2021 r. do dnia 27 września 2021 r. W dniu 1 października 2021 r. do organu wpłynęły zastrzeżenia skarżącej do "Projektu uproszczonego planu urządzenia lasu obręb [...], gm. Tomaszów Maz." dla działki leśnej nr [...] w obrębie [...], gm. Tomaszów Maz., w których wniesiono o wyłączenie przedmiotowej działki z Projektu i nienakładanie na właściciela lasu obowiązku urządzenia lasu.

Organ I instancji stwierdził, że zastrzeżenia do Projektu zostały wniesione w dniu 6 października 2021 r. (data sprostowana postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r., gdzie wskazano faktyczną datę wniesienia zastrzeżeń – 1 października 2021 r.) przez skarżącą, czyli po ustawowym terminie, który upłynął 30 sierpnia 2021 r., zgodnie z ustalonymi terminami w piśmie Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki. W ocenie organu zastrzeżenia nie mogły być uznane.

Jednakże organ, pomimo wniesienia po terminie zastrzeżeń, sprawdził ich zasadność i na podstawie ewidencji gruntów ustalił aktualny stan użytku przedmiotowej działki, stwierdzając, że na dz. nr [...] występuje tylko użytek leśny o pow. 0,1004 ha, który jest objęty Projektem, zaś uwagi dotyczące zapisów w ewidencji gruntów nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ stwierdził, że prawidłowość zapisów w ewidencji gruntów i budynków w żadnym przypadku nie może być kwestionowana w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu. Uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. W procesie sporządzenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy tez zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach.

Od powyższej decyzji E. N., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji lub ewentualnie zmianę decyzji i uznanie wniesionych zastrzeżeń, tj. wyłączenie działki nr [...] o pow. 0,1004 ha, dla której Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim prowadzi księgę wieczystą Nr [...], z uproszczonego planu urządzenia lasu niebędącego własnością Skarbu Państwa, położnego na terenie obrębów ewidencyjnych gminy Tomaszów Mazowiecki.

Przekazując odwołanie organ I instancji podniósł, że nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ I instancji wyjaśnił, że przy rozpatrywaniu sprawy zastosował termin 30 dniowy liczony od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu do publicznego wglądu, dosłownie tak jak stanowi przepis art. 21 pkt 5 u.o.l.

Następnie organ, powołując się na treść art. 3 u.o.l., wskazał, że według poprzedniego "Planu urządzenia lasu obręb [...], gm. Tomaszów Maz. sporządzonego na okres od 01.01.2012 r. do 31.12.2021 r.", na ww. działce był las sosnowy w wieku 70 lat, który został wycięty niezgodnie z jego zapisami, czyli powstała halizna. Stąd w "Projekcie" przedmiotowa działka została opisana jako halizna o pow. 0,1004 ha. Zatem użytek na działce prawidłowo został określony jako las, gdyż powierzchnia ma co najmniej 0,10 ha i jest przejściowo pozbawiona zadrzewienia w wyniku wyrębu drzewostanu, do czasu obowiązkowego jej odnowienia. Skoro na działce jest las (halizna), to mają zastosowanie przepisy art. 7 u.o.l. W lesie prowadzona jest trwała zrównoważona gospodarka leśna na podstawie uproszczonego planu urządzenia lasu. Według Projektu należy przeprowadzić odnowienie powierzchni leśnej, aby była zachowana ciągłość prowadzenia gospodarki leśnej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 140 k.c. organ wyjaśnił, że w związku z ochroną środowiska została wprowadzona u.o.l., która reguluje korzystanie z lasu stanowiącego własność prywatną. Akt ten nakłada obowiązki na właściciela lasu do prowadzenia trwale zrównoważonej gospodarki leśnej, zgodnie z planem urządzenia lasu lub uproszczonym planem urządzenia lasu, a starostę zobowiązuje do zlecenia wykonania uproszczonych planów dla lasów stanowiących własność osób fizycznych i wspólnot gruntowych. W związku powyższym objęcie przedmiotowej działki uproszczonym planem urządzenia lasu nie jest naruszeniem przepisów Konstytucji RP, lecz obowiązkiem wynikającym z przepisów innych ustaw.

Przywołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 grudnia 2021 r., znak: ZRO.6162.48.2021 o nieuznaniu zastrzeżeń wniesionych w dniu 1 października 2021 r. do Projektu, dotyczących nieujmowania powierzchni leśnej na działce nr [...] w obr. [...], gm. Tomaszów Mazowiecki, sprostowanej postanowieniem Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 stycznia 2022 r., znak: ZRO.6162.48.2021.

Organ, powołując się na treść art. 1, art. 2, art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 19 ust. 2, ust. 3, art. 21 ust. 4 i ust. 5 u.o.l. wskazał, że regulacja u.o.l. jest podyktowana faktem, że uproszczony plan urządzenia lasu, powoływany dalej jako: "UPUL" kształtuje sytuację prawną właścicieli lasów, wpływając na sposób wykonywania prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy UPUL dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek między jego zatwierdzeniem, a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania.

Organ zaznaczył, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest przede wszystkim zagadnienie dotyczące terminowości wniesienia zastrzeżeń do projektu UPUL.

Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej, że został przez nią zachowany 30-dniowy termin do wniesienia zastrzeżeń do projektu UPUL, gdyż bieg tego terminu należy liczyć od upływu okresu wyłożenia projektu planu do publicznej wiadomości. W ocenie organu z treści przepisu art. 21 ust. 5 u.o.l. wynika, że 30-dniowy termin na wniesienie zastrzeżeń jest liczony od dnia wyłożenia projektu UPUL do wglądu (a nie od zakończenia okresu wyłożenia UPUL do publicznej wiadomości, jak wskazuje to skarżąca). Przy takiej konstrukcji przepisu należy więc przyjąć, że termin ten rozpoczyna bieg od pierwszego dnia, w którym plan wyłożono i upływa 30 dnia. Dodatkowo organ stwierdził, że art. 21 ust. 5 u.o.l. jest w niezmienionej treści od czasu powstania ustawy. Zatem zakładając, że ten przepis jest wadliwy i niezgodny z intencją prawodawcy, to prawodawca mógł go zmienić w ciągu 30 lat jego funkcjonowania i zapisać, że zastrzeżenia można wnosić w terminie 30 dni po okresie wyłożenia projektu UPUL do publicznego wglądu.

W rozpatrywanej sprawie pismo skarżącej inicjujące postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji wpłynęło do Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim w dniu 6 października 2021 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej - 1 października 2021 r.), a zatem zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu na złożenie zastrzeżeń do projektu UPUL sporządzonego dla obrębu ewidencyjnego [...], gdyż termin do wniesienia zastrzeżeń upłynął w dniu 30 sierpnia 2021 r.

W ocenie organu, wobec przedstawionego stanu faktycznego i prawnego wniesione przez skarżącą pismem z dnia 1 października 2021 r. zastrzeżenia i wnioski do projektu UPUL dotyczące działki nr [...] o pow. 0,1004 ha położonej w obrębie ewidencyjnym [...], nie mogły odnieść zamierzonego skutku, jako złożone po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 5 u.o.l. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do merytorycznego odnoszenia się do złożonych zastrzeżeń i zasadne było orzeczenie o ich nieuznaniu.

Od powyższej decyzji, skargę do sądu administracyjnego wniosła E. N., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, która zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji:

1. art. 21 ust.5 w zw. z art. 21 ust.4 u.o.l. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że 30-dniowy termin na złożenie przez właściciela zastrzeżeń do projektu planu, należy liczyć od pierwszego dnia wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, podczas gdy bieg tego terminu należy liczyć od zakończenia wyłożenia projektu planu do publicznej wiadomości, czyli od zakończenia okresu wyłożenia;

2. art. 3 u.o.l. przez błędną wykładnię, w sytuacji gdy nie ustalono by grunt należący do skarżącej był pokryty roślinnością leśną i runem lub został jej przejściowo pozbawiony;

3. art. 6 ust 1 pkt 7 u.o.l. przez błędną wykładnię przepisu, w sytuacji gdy nie ustalono by grunt należący do skarżącej stanowił zwarty kompleks leśny z innymi gruntami objętymi uproszczonym planem urządzenia lasu, ponieważ grunt skarżącej nie stanowi zwartego kompleksu i jest wprost oddzielony od innych gruntów, z dwóch stron dwiema drogami i z pozostałych dwóch stron dwiema działkami zabudowanymi domami mieszkalnymi;

4. art. 7 ust. 1 u.o.l. przez błędną wykładnię przepisu i jego zastosowanie w sytuacji gdy uproszczony plan urządzenia lasu dla gruntu skarżącej nie spełnia żadnej z przesłanek gospodarki leśnej wskazanej w tym przepisie;

5. art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a także art. 140 k.c. przez ich niezastosowanie i naruszenie prawa własności przysługującego skarżącej w sposób nieprzewidziany przepisami prawa;

6. art. 20 ust. 2 u.o.l. przez jego pominięcie w sprawie, a przez to błędne uznanie, że organ sporządzający uproszczony plan urządzenia lasu jest związany danymi z ewidencji gruntów, co nie wynika z przepisów, a przeciwnie ww. przepis wskazuje, że uproszczony plan urządzenia lasu jest uwzględniany w ewidencji gruntów, czyli stanowi podstawę do aktualizacji danych w ewidencji;

7. niezastosowanie przepisów art. 20 ust. 3a oraz art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w związku z art. 20 ust. 2 u.o.l., w sytuacji gdy stan faktyczny tej działki wymaga uwzględnienia tych przepisów;

8. art. 7a § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie do wykładni art. 21 ust. 5 u.o.l., w sytuacji gdy określenie terminu na wniesienie zastrzeżeń do wyłożonego na okres 60 dni projektu planu urządzenia lasu, nie jest jasno określony, a brak przeszkód wskazanych w § 2 ww. przepisu do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie zastrzeżeń wniesionych przez E. N. dnia 1 października 2021 r. za zasadne oraz wyłączenie działki nr [...] o obszarze 0,1004 ha, położonej w obrębie [...], powiat Tomaszów Mazowiecki, województwo łódzkie, dla której Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim prowadzi księgę wieczystą [...], z uproszczonego planu urządzenia lasu niebędących własnością Skarbu Państwa, położonych na terenie obrębów ewidencyjnych gminy Tomaszów Mazowiecki oraz o zasadzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej w pierwszej kolejności, powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że organ dokonujący wyłożenia projektu nie ma wskazanego terminu na zawiadomienie właścicieli o wyłożeniu projektu. Oznacza to, że stosując wykładnię przepisu zastosowaną w tej sprawie, organ mógłby wysłać zawiadomienia także po upływie 30 dni od wyłożenia projektu planu, czyniąc z zawiadomienie fikcyjną formalność i w ogóle pozbawiając mniej czujnych właścicieli terminu na wniesienie zastrzeżeń. Dlatego założenie, że intencją ustawodawcy było przesądzenie, że pierwszy dzień wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu jest "datą wyłożenia" jest równoznaczne z uznaniem, że ustawodawca działa nieracjonalnie, co z kolei pozostaje w sprzeczności z podstawą zasadą wykładni przepisów. Projekt UPUL był wyłożony w okresie od 29 lipca 2021 r. do 27 września 2021 r. Trzydziestodniowy termin na złożenie zastrzeżeń do projektu planu, w ocenie skarżącej rozpoczął bieg od dnia 28 września 2021 r. a upłynął z dniem 28 października 2021 r. Skarżąca złożyła zastrzeżenia i wnioski do projektu planu w terminie, tj. dnia 1 października 2021 r. Użyty w przepisie art. 21 ust. 5 u.o.l. rzeczownik (odczasownikowy) "wyłożenia", przy uwzględnieniu art. 21 ust. 4 u.o.l. oznacza zdarzenie polegające na upublicznieniu projektu w ustawowo wskazanym okresie 60 dni. W całym tym okresie mamy do czynienia z wyłożeniem, w którym zainteresowani mogą zapoznawać się z projektem. W ocenie skarżącej, czynność polegająca na wyłożeniu projektu, nie sprowadza się do jednego dnia ani do daty dziennej, lecz do okresu.

Następnie pełnomocnik skarżącej stwierdził, że przepis art. 3 u.o.l., został błędnie zastosowany do nieruchomości E. N. bez ustalenia jego stanu. Grunt przedmiotowej działki nie jest pokryty roślinnością leśną, nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, ani nie jest związany z produkcją leśną. Grunt ten także nie jest przejściowo pozbawiony roślinności leśnej, ponieważ na gruncie tym nie były i nie są prowadzone uprawy leśne. Nieruchomość skarżącej nie spełnia więc definicji lasu. Ponadto działka skarżącej jest położona w narożniku graniczącym bezpośrednio z asfaltową drogą publiczną ul. [...] - działką nr [...] oraz z ul. [...] - działka nr [...], a z drugiej strony graniczy bezpośrednio z działką budowlaną zabudowaną domem jednorodzinnym - działką nr [...] i bezpośrednio z działką zabudowaną domem jednorodzinnym i budynkami gospodarczymi w granicy - tj. z działką nr [...]. Działka skarżącej z żadnej strony nie graniczy z lasem, co całkowicie wyklucza by wchodziła w skład kompleksu leśnego lub by mogła być powiększona.

Istotne jest także, że bliskie odległości działki skarżącej do zabudowy mieszkalnej oraz jej mały obszar, wskazują na oczywistą nieracjonalność projektu, by był to teren leśny. Utworzenie lasu na działce stanowiącej wyspę pomiędzy drogami (możliwość wyrzucenia niedopałków, butelek itp.) i dwoma domami oraz ogrodzonej jest nie tylko nieracjonalne, ale dodatkowo dla właściciela jest praktycznie równoznaczna z pozbawieniem go z możliwości korzystania z tej działki na cele mieszkalne. Ponadto wyłączenie tej działki z zagospodarowania na taki sam cel jak działki sąsiednie, stworzy bezpośrednie zagrożenie dla sąsiadów, w tym zwłaszcza zagrożenie pożarowe. Powstanie tak sztucznie wygenerowanej wysepki leśnej nie da możliwości do jej racjonalnego wykorzystania na cele gospodarki leśnej. Urządzenie lasu na takiej działce jest pozbawione sensu. Ponadto teren należący do skarżącej jest ogrodzony w całości i to od lat.

Organ błędnie wyłożył przepis art. 6 ust. 1 pkt 7 oraz art. 7 u.o.l. w sytuacji gdy grunt należący do skarżącej nie stanowi zwartego kompleksu leśnego z innymi gruntami objętymi uproszczonym planem urządzenia lasu. Grunt skarżącej jest oddzielony od innych gruntów leśnych ze wszystkich stron i to w sposób trwały. W sprawie pominięto także, że uproszczony plan urządzenia lasu musi po pierwsze spełniać cele gospodarki leśnej, a nie skutkować jedynie naruszeniem prywatnej własności.

Organy niewystarczająco wnikliwie zebrały dowody i dokonały istotnych dla tej działki ustaleń oraz pominęły jak poważne i negatywne skutki dla właściciela wywołuje ich nieuzasadniona decyzja, jednocześnie przy braku jakichkolwiek pozytywnych skutków dla lasów. Pozostawienie uproszczonego planu zagospodarowania lasu dla tej działki w wersji objętej wyłożonym projektem, oznacza że przedmiotowa nieruchomość stałaby się bezużyteczna zarówno dla właściciela (i to bez żadnego odszkodowania) oraz dla lasów. Zgodnie z przepisami art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a także art. 140 k.c. własności nie można ograniczyć bez ustawowej podstawy i dodatkowo w takim znacznym zakresie, wykluczającym korzystanie z własności przez właściciela. Gdyby uproszczony plan urządzenia lasu miał obowiązywać w stosunku do przedmiotowej działki [...], właściciel miałby jedynie obowiązki, a nie mógłby korzystać z nieruchomości na własne cele ani swobodnie rozporządzać nieruchomością, mimo że takie prawo mają właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiednich. Doszłoby więc do naruszenia istoty prawa własności oraz równości obywateli wobec prawa.

Organ pominął przepis art. 20 ust. 2 u.o.l., przez co błędne uznał, że organ sporządzający uproszczony plan urządzenia lasu jest związany danymi z ewidencji gruntów. Ustalenie to nie ma oparcia w przepisach. Z treści przepisu wynika, że jest odwrotnie. Uproszczony plan urządzenia lasu jest uwzględniany w ewidencji gruntów jako podstawa ustalenia danych o sposobie korzystania z gruntów. Zgodnie z art. 20 ust. 2 u.o.l. w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdzie w myśl art. 20 ust. 3a, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Dlatego organ sporządzający uproszczony plan urządzenia lasu jest związany danymi z ewidencji gruntów.

W sprawie nie został zastosowany przepis art. 7a § 1 k.p.a. W ocenie pełnomocnika skarżącej w przypadku wykładni art. 21 ust. 5 u.o.l., przepis ten powinien być zastosowany. W przepisie art. 21 ust. 5 u.o.l., sposób określenia terminu na wniesienie przez właścicieli gruntów, zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasy jest określony wadliwie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego nieuznającą zastrzeżeń wniesionych przez E. N. w dniu 1 października 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Maz. do "Projektu uproszczonego planu urządzenia lasu obręb [...], gm. Tomaszów Maz. na lata 2022-2031" dotyczących nieujmowania powierzchni leśnej na działce [...] w obr. [...], gm. Tomaszów Maz.

W kontrolowanej sprawie organ I instancji uznał, że zastrzeżenia zostały wniesione po ustawowym terminie, który upłynął w dniu 30 sierpnia 2021 r. Odnosząc się do samych zarzutów, organ I instancji wskazał, że na podstawie ewidencji gruntów ustalono aktualny stan użytku przedmiotowej działki, tj. na dz. nr [...] występuje tylko użytek leśny o pow. 0,1004ha, zaś uwagi dotyczące zapisów w ewidencji gruntów nie mogą być przedmiotem postępowania, gdyż prawidłowość zapisów w ewidencji gruntów i budynków w żadnym przypadku nie może być kwestionowana w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że wniesione przez skarżącą pismem z dnia 1 października 2021 r. zastrzeżenia i wnioski do projektu UPUL dotyczące działki nr [...] o pow. 0,1004 ha położonej w obrębie ewidencyjnym [...], nie mogły odnieść zamierzonego skutku, jako złożone po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 5 u.o.l., wobec czego nie było podstaw do merytorycznego odnoszenia się do złożonych zastrzeżeń i zasadne było orzeczenie o ich nieuznaniu.

Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy zagadnienia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 21 ust. 4 u.o.l. projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków (ust. 5).

Z art. 21 ust. 5 u.o.l. wynika zatem, że właściciele lasów w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu planu mogą składać zastrzeżenia i wnioski. W doktrynie dostrzega się jednak na wadliwość konstrukcji tego przepisu. Po pierwsze ustawodawca nie nakłada na wójta, burmistrza czy prezydenta miasta obowiązku pisemnego poinformowania właścicieli lasów w określonym terminie. Teoretycznie wójt, burmistrz czy prezydent miasta może dokonać pisemnego poinformowania według swojego uznania. Z kolei pisemne poinformowanie ma duże znaczenie z uwagi na możliwość upłynięcia 30-dniowego terminu do złożenia zastrzeżeń i wniosków. Zresztą, co istotne, ustawodawca w żaden sposób nie uzależnia skuteczności jakiejkolwiek czynności od tego poinformowania. Pełni ono zatem jedynie rolę pomocniczą, a nie wiodącą. Po drugie błędnie prawodawca wskazał, że 30-dniowy termin jest liczony od dnia wyłożenia projektu planu do wglądu. Przy takiej konstrukcji tego przepisu należałoby przyjąć, że termin ten rozpoczyna bieg w pierwszym dniu, w którym plan wyłożono, i upływa trzydziestego dnia. Jest to nieracjonalne, ponieważ projekt planu w ogóle musi być wyłożony na okres co najmniej 60 dni. Prawodawca nie obliguje organu do poinformowania właścicieli lasu o wyłożeniu planu w określonym terminie. Zatem w sytuacji gdy organ zaniecha takiego poinformowania lub zrobi to zbyt późno, właściciel może utracić prawo do zgłaszania zastrzeżeń i wniosków. Wydaje się, że najwłaściwsze jest przyjęcie, że termin 30-dniowy rozpoczyna bieg następnego dnia po upływie 60-dniowego terminu do publicznego wglądu. Wynika to z tego, że właściciel lasu może zapoznać się z treścią projektu w ostatnim dniu, ponieważ organ nie poinformował go o wyłożeniu planu do publicznego wglądu w odpowiednim terminie, skoro ustawodawca takiego terminu nie zakreśla. Może zatem dowiedzieć się o treści projektu planu tylko z tego względu, że projekt planu był wyłożony do publicznego wglądu. Może zatem zapoznać się z tym projektem w ostatnim dniu (por. Rakoczy Bartosz, Ustawa o lasach. Komentarz, Komentarz do art. 21 u.o.l., teza 3, opubl. LEX 2011).

Wobec powyższego, sformułowanie "od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu", zawarte w art. 21 ust. 5 u.o.l., powinno być traktowane szeroko, celem prawidłowego zabezpieczenia interesów prawnych właścicieli lasów. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nawet ostatni dzień upływu terminu 60 dni, określonego w art. 21 ust. 4 u.o.l., oznacza "datę wyłożenia projektu" w rozumieniu art. 21 ust. 5 u.o.l., skoro projekt ten nadal jest faktycznie wyłożony do publicznego wglądu. Konieczne jest uwzględnienie interesu osób mogących wnieść zastrzeżenia do UPUL, by mogły taki wgląd uzyskać w czasie jego wyłożenia i wnieść zastrzeżenia bądź wnioski w sprawie planu w odpowiednim terminie (por. orzeczenia WSA w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 154/21 oraz z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 212/21, CBOSA).

To wszystko prowadzi do stwierdzenia, że zastrzeżenia wniesione przez E. N. w dniu 1 października 2021 r. należy traktować jako wniesione w terminie określonym w art. 21 ust. 5 u.o.l. Projekt UPUL był wyłożony w okresie od 29 lipca 2021 r. do 27 września 2021 r. Wobec tego należy uznać, że trzydziestodniowy termin na złożenie zastrzeżeń do projektu planu, zgodny z art. 21 ust. 5 u.o.l. rozpoczął swój bieg od dnia 28 września 2021 r., a upłynął z dniem 28 października 2021 r. Zatem złożenie zastrzeżeń w dniu 1 października 2021 r. było skuteczne i obligowało organ do ich merytorycznego rozpatrzenia.

Odnosząc się zaś do treści zastrzeżeń oraz jednoznacznego i kategorycznego stwierdzenia przez organ I instancji że uwagi dotyczące zapisów w ewidencji gruntów nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania, ponieważ w procesie sporządzenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma możliwości kwestionowania danych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 pkt 1 u.o.l. ustawa określa zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową.

W myśl art. 3 u.o.l. lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:

1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Zaś w myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.l. uproszczonym planem urządzenia lasu określa się plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej

Dla ustalenia, że dany obszar gruntu jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest zatem ustalenie, że spełnia on łącznie określone w powyżej powołanym przepisie kryteria: przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), przyrodnicze (pokrycie roślinnością leśną, ewentualnie przejściowe jej pozbawienie) oraz przeznaczenia (do produkcji leśnej), bądź jednej z pozostałych przesłanek z lit. b lub c (grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego lub grunt wpisany do rejestru zabytków). Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 u.o.l. Dlatego też, o zakwalifikowaniu danego gruntu jako las decyduje przede wszystkim stan faktyczny na tym gruncie (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2694/15, z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3057/17, z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1006/19, CBOSA).

Zgodnie z treścią art. 20 ust. 2 u.o.l. w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Natomiast przepis art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.g.k.", stanowi, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Wobec powyższego należy wskazać, że ewidencja gruntów i budynków, jak każda ewidencja, ma charakter deklaratoryjny, pochodny – odzwierciedlający pewien stan, którego nie tworzy (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OSK 385/13). Ewidencja gruntów odzwierciedla zatem stan nieruchomości w oparciu o określone dokumenty m.in. uproszczony plan urządzenia lasu, a nie faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości, czy też jej rzeczywisty stan. To prowadzi do wniosku, że art. 20 ust. 2 u.o.l. stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w p.g.k. Związanie organów ewidencji gruntów i budynków wynikającą z planu urządzenia lasu jego powierzchnią i granicami oznacza, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 u.o.l., dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Zasadą jest, aby wynikające z ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące powierzchni i granic lasu były zgodne z obowiązującym planem urządzenia lasu. Organ ewidencji gruntów i budynków nie może dokonywać zmian w danych ewidencyjnych dotyczących lasu, które byłyby niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu. W takiej sytuacji zmiana danych odnoszących się do lasu, w pierwszej kolejności musi zostać wprowadzona przez właściwy organ do planu urządzenia lasu. Aktualizowanie danych objętych ewidencją gruntów i budynków podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Zmiany te nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzania lasów (analogicznie uproszczonym planom urządzania lasów), które stanowią szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Tym samym plan urządzenia lasu (analogicznie uproszczony plan urządzania lasu) jest jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane w ewidencji dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem (por. wyroki NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 38/13, z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 3057/17, z dnia 18 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1901/20, CBOSA).

W związku z powyższymi uwagami należy wyjaśnić, że UPUL jest dokumentem opracowywanym dla lasu, określającym zasady prowadzenia w nim gospodarki leśnej i przedstawiającym stan lasu i powinien obejmować grunty stanowiące las w rozumieniu art. 3 u.o.l., a zatem spełniające łącznie kryteria przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia, które muszą być spełnione łącznie, a weryfikacja na etapie sporządzania projektu UPUL tego czy w danym wypadku mamy do czynienia z lasem nie może być w związku z tym bezwzględnie determinowana zapisami ewidencji gruntów, gdyż o tym czy dany grunt rzeczywiście stanowi las decydują ww. kryteria wskazane przez ustawodawcę w art. 3 u.o.l., a nie zapisy w ewidencji, które powinny odzwierciedlać zapisy UPUL co do powierzchni i granic lasu, a nie na odwrót.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca w zastrzeżeniach wniesionych w dniu 1 października 2021 r. wskazała w szczególności, że działka nr [...] jest praktycznie niezadrzewiona, graniczy bezpośrednio z dwiema drogami, jedną publiczną, a drugą o dostępie publicznym oraz z dwiema działkami zabudowanymi na cele mieszkalne, a zabudowa znajduje się w odległościach niedopuszczalnych dla sąsiedztwa z lasem. Ponadto działka nie graniczy z żadnym gruntem oznaczonym jako: "Ls" ani będącym lasem oraz ma tylko 1 004 m2 obszaru.

Obowiązkiem organu było zatem odniesienie się do powyższych zarzutów w pełnym zakresie, a więc do ustalenia czy działka skarżącej spełnia przesłanki z art. 3 u.o.l., uprawniające do objęcia jej w UPUL, co powinno zostać wyczerpująco wyjaśnione przez organy w decyzjach rozstrzygających wniesione zastrzeżenia, w oparciu o materiał dowodowy sprawy, zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymogami procedury administracyjnej.

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), praworządnie (art. 7 k.p.a.) oraz prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 ust. 1 k.p.a.). Obowiązkiem organów administracji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Realizacja tego obowiązku nakazuje w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć przez organy cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Ponadto, materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie z punktu widzenia norm prawa materialnego. Obowiązkiem organów administracji jest również wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Wyniki poczynionych ustaleń organ winien przedstawić w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ uchylił się od realizacji wspomnianych wyżej obowiązków czym naruszył przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Organ I instancji wskazał w decyzji jedynie w sposób lakoniczny, że uwagi dotyczące zapisów w ewidencji gruntów nie mogą być przedmiotem postępowania, zaś organ II instancji nie poczynił uwag odnoszących się do zastrzeżeń, skupiając się jedynie na błędnym uznaniu, że doszło do przekroczenia terminu do wniesienia ww. zastrzeżeń. Poza oceną Sądu, z uwagi na wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązek zawarcia uzasadnienia faktycznego i prawnego w decyzji, znajdują się uwagi organu I instancji co do zastrzeżeń, zawarte w piśmie z dnia 4 stycznia 2022 r. przekazującym odwołanie od decyzji Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 grudnia 2021 r.

Ustosunkowując się jednocześnie do stanowiska organu I instancji, co do uwag dotyczących zapisów w ewidencji gruntów należy wyjaśnić, że w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w UPUL nie może zostać podważony wpis zawarty w ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowość zapisów w ewidencji gruntów i budynków nie może być kwestionowana w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu. Uproszczony plan urządzenia lasu jest bowiem dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3057/17, CBOSA).

Organ sporządzający UPUL nie bada zatem czy w dacie dokonywania w ewidencji gruntów wpisu danego gruntu jako lasu istniały przesłanki do uznania leśnego charakteru danego gruntu, uzasadniające dokonanie takiego wpisu. Ewentualne błędy w ewidencji, co do uwidocznionego w niej wpisu lasu, jego granic, mogą być eliminowane wyłącznie w trybie przewidzianym w p.g.k. W procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach.

Podzielając pogląd organu I instancji co do braku możliwości podważania zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w UPUL, należy jednak kategorycznie podkreślić, że dokonywanie w toku postępowania w przedmiocie sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu oceny, czy dany grunt, ujmowany w ewidencji gruntów jako grunt leśny, charakter taki w rzeczywistości posiada, nie jest tożsame z kontrolowaniem w postępowaniu w przedmiocie sporządzania planu prawidłowości wpisu w ewidencji gruntów, lecz oceną spełnienia przez grunt przesłanek z art. 3 u.o.l. na potrzeby oceny zasadności ujęcia gruntu w UPUL w związku z zgłoszonymi przez właściciela gruntu zastrzeżeniami co do leśnego charakteru gruntu. Skutkiem rozpatrzenia takich zastrzeżeń może być więc wyłączenie danego gruntu z UPUL i nieuwzględnianie go w prowadzeniu gospodarki leśnej, a nie automatyczna zmiana zapisów ewidencyjnych dotyczących takiego gruntu, gdyż grunty takie nadal pozostaną opisane w ewidencji jako leśne do czasu zmiany ich kwalifikacji, ale dopiero w rezultacie odrębnie przeprowadzonych postępowań. To wszystko sprowadza się do wniosku, że jedynie brak ujęcia gruntu w UPUL lub zmiana zapisów UPUL, daje w świetle art. 20 ust. 2 u.o.l. możliwość aktualizacji zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni i granic lasu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1199/21, CBOSA).

Powyższe uwagi prowadzą do jednoznacznego wniosku, że wpis do ewidencji gruntów i budynków nie ma w niniejszym postępowaniu znaczenia przesądzającego. Ewidencja gruntów nie może być traktowana przy dokonywaniu klasyfikacji gruntu dla potrzeb utworzenia uproszczonego planu urządzenia lasu jako jedyny dokument wskazujący na leśny charakter działki. Zapisy w ewidencji gruntów nie mogą determinować w każdym bowiem przypadku, że dany grunt widniejący w ewidencji jako "Ls" stanowi las w rozumieniu u.o.l. Organy, w razie podnoszonych przez stronę zarzutów co do zasadności wpisu w ewidencji gruntów o leśnym przeznaczeniu terenu, zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem weryfikacji wniesionych zastrzeżeń właścicieli co do leśnego charakteru ich nieruchomości czy jej części (por. wyroki NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 355/11, WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 737/14, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 481/16. O tym, czy dany grunt jest lasem decyduje rzeczywisty stan gruntu, rzeczywisty cel, na który grunt jest wykorzystywany, a nie wpis w ewidencji gruntów i budynków.

Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organy nie zebrały materiału dowodowego w sposób kompletny, nie ustosunkowały się merytorycznie do zarzutów skarżącej, a organ I instancji (albowiem organ II instancji ograniczył się tylko do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zastrzeżeń) uznając grunt skarżącej za las, oparł się jedynie na wpisie w ewidencji gruntów i budynków, co zdaniem Sądu w świetle przytoczonego wyżej stanowiska nie może mieć charakteru przesądzającego. Wobec tego organy dopuściły się naruszenia art. 20 ust. 2 oraz art. 21 ust. 5 u.o.l., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy. Organy nie dokonały w ogóle istotnych ustaleń w sprawie, w tym nie uściśliły podstawowej okoliczności, czy działka skarżącej faktycznie spełnia kryteria do uznania jej za las w rozumieniu art. 3 u.o.l., czy w kontekście wniesionych zastrzeżeń skarżącej, działka w ogóle mogła być i powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzania lasu.

Warto nadmienić, że uproszczony plan urządzania lasu ma służyć odpowiedniej gospodarce leśnej na przyszłość, a przy tym ma zawierać określone powszechnie obowiązującymi regulacjami składniki służące należytej inwentaryzacji powierzchni lasów, to należy zakładać, że dokument ten powinien zawierać wyłącznie dane aktualne w chwili jego opracowywania. Sporządzany plan powinien odzwierciedlać grunty będące lasami, tj. posiadające definicyjne cechy lasu. Rolą organów odpowiedzialnych za opracowanie uproszczonego planu urządzenia lasu jest zatem ustalenie, czy działki opisane ewidencyjnie jako leśne w istocie stanowią las w rozumieniu przepisów u.o.l. Związanie organów przy sporządzaniu planu zapisami ewidencyjnymi, dotyczy jednak tylko etapu sporządzania planu, w którym dochodzi do ustalenia, jakie tereny mają podlegać inwentaryzacji, a więc które grunty mają potencjalnie znaleźć się w granicach projektowanego planu. Nie oznacza to natomiast, że docelowo wszystkie grunty wskazane ewidencyjnie jako leśne mają zostać objęte planem. Na skutek bowiem przeprowadzonych w toku inwentaryzacji oględzin poszczególnych działek może okazać się, że charakterystyka określonych gruntów przestała odpowiadać definicji lasu i powinny zostać wyłączone z planu bądź też mogą zostać ujawnione takie rozbieżności między stanem ewidencyjnym a rzeczywistym gruntu, które wprawdzie nie kwalifikują danego terenu do wyłączenia z granic planu, ale uzasadniają wpisanie takich rozbieżności do wykazu zawartego w ramach rejestru, o którym mowa w § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1302) (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 103/21, CBOSA). Inwentaryzacja ma doprowadzić do ustalenia rzeczywistego stanu poszczególnych gruntów, by projektowany plan odpowiadał rzeczywistości, nie stanowiąc wyłącznie powielenia formalnych zapisów ewidencyjnych niemających pokrycia z rzeczywistością. Tylko wówczas będzie bowiem realnie służył prowadzeniu prawidłowej gospodarki leśnej, gdyż będzie obejmować grunty faktycznie będące lasami w rozumieniu przepisów ustawy o lasach (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 3044/19, z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 784/19, CBOSA).

Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na wydanie decyzji w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa oraz jednoczesną ich przedwczesność. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydany zatem z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji będą zobowiązane do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 5 u.o.l., jak również do uzupełnienia materiału dowodowego, weryfikacji, zgodnie z wymogami powołanych przepisów k.p.a., stanu na gruncie skarżącej, dokonania jego oględzin, a także merytorycznego odniesienia się do wszystkich zastrzeżeń skarżącej. Ustalenia organu w tej kwestii powinny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy, a następnie dać organowi podstawy do jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości określenia charakteru działki, jej aktualnego stanu zalesienia, jak również kwestii rozważenia, czy działka ta w ogóle powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu z uwagi na jej usytuowanie.

Z uwagi na przedwczesność wydania decyzji i niekompletność akt administracyjnych, niemożliwe jest odniesienie się przez Sąd do zarzutów skarżącej dotyczących merytorycznej kwestii wniesionych zastrzeżeń.

Z powyższych względów, Sąd podzielając zarzuty skargi, przy uwzględnieniu wskazanych powyżej naruszeń przepisów prawa materialnego i postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

ał