Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 306/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 269 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w A. na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej za I kwartał 2018 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń.

Prezydent Miasta S. wystosował do K. Sp. z o.o. w A. w dniu [...] stycznia 2021 r. informację nr 1 wydaną na podstawie art. 272 ust. 8 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. oraz § 9 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, ustalającą spółce wysokość opłaty za usługi wodne za I kwartał 2018 r. za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 metrów kwadratowych robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji poprzez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Opłata dotyczyła nieruchomości składającej się dwóch działek o numerach geodezyjnych: [...], położonych w S[...]. o łącznej powierzchni 0,7507 ha, na której to nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej uległ wyłączeniu (na skutek robót budowlanych) obszar 6092 metrów kwadratowych, co stanowi 81,15% powierzchni nieruchomości. Organ ustalił przy tym, że na opisanej nieruchomości nie występuje żadna kanalizacja ani urządzenia do retencjonowania wody. Biorąc pod uwagę, że na nieruchomości nie ma urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych przyjęto stawkę opłaty na poziomie 0,50 złotych za metr kwadratowy.

Spółka z o.o. K. złożyła reklamację od informacji nie zgadzając się z ustaleniem opłaty. Reklamująca stwierdziła, że na nieruchomości występuje wewnętrzny system kanalizacji deszczowej służący do odprowadzania wody deszczowej z 4 studniami oraz system kanalizacji sanitarnej. Powierzchnia biologicznie czynna stanowi obszar 6092 metrów kwadratowych, na którym znajdują się płyty drogowe oraz tzw. trylinka.

Reklamacja nie została uwzględniona. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Prezydent Miasta S. powołując się na przepisy art. 269 ust. 1 pkt 1, 270 ust. 7, 272 ust. 8, 273 ust. 6 i 8 i 298 pkt 2 ustawy Prawo wodne, określił dla K. Sp. z o.o. w A. opłatę za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 metrów kwadratowych robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji poprzez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, w wysokości 761,50 złotych za I kwartał 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z kopii mapy zasadniczej obejmującej sporną nieruchomość nie wynika, by na nieruchomości istniała jakakolwiek kanalizacja czy studnie chłonne. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, opłatę za usługi wodne uiszcza się także za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 metrów kwadratowych robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji poprzez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Stosownie natomiast do treści art. 270 ust. 7 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 metrów kwadratowych robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji poprzez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych

w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, zależy odpowiednio od wielkości powierzchni uszczelnionej, rozumianej jako powierzchnia zabudowana wyłączona

z powierzchni biologicznie czynnej oraz zastosowania kompensacji retencyjnej.

W ustawie Prawo wodne - jak dalej wywiódł organ – brak jest definicji powierzchni biologicznie czynnej. W związku z powyższym organ definiując to pojęcie posłużył się definicją "terenu biologicznie czynnego" zawartą w § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie. Według tej definicji "teren biologicznie czynny", to teren o nawierzchni urządzone

w sposób zapewniających naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych,

a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 metrów kwadratowych oraz wodę powierzchniową na tym terenie. Ustając wielkość wyłączenia powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej organ przyjął, że powierzchnia biologicznie czynna to teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych. Natomiast nieruchomość o numerach geodezyjnych [...] wyłożona jest trylinką i płytami, które nie mogą być uznane za powierzchnie biologicznie czynną.

Biorąc powyższe pod uwagę organ decyzyjnie podtrzymał stanowisko wyrażone w informacji.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego, Sp. z o.o. K. w A. podniosła następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

a) art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na dokumentacji geodezyjno- kartograficznej, a także nieustalenie, czy i kiedy miało dojść do wykonania robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji oraz czy są urządzenia do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych, trwale związanych

z gruntem;

b) art. 75 §1 w związku z art. 84 K.p.a. poprzez niezwrócenie się do biegłego

w dziedzinie geodezji i kartografii o wydanie opinii mającej na celu ustalenie powierzchni działki wyłączonej z terenu biologicznie czynnego oraz wielkości powierzchni uszczelnionej;

c) art. 75 § 1 w związku z art. 85 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia na danym obszarze systemu otwartej lub zamkniętej kanalizacji.

2) naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj:

a) art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że skarżący w terminie wskazanym w decyzji wykonywał na nieruchomości powyżej 3500 metrów kwadratowych roboty lub obiekty budowlane trwale związane z gruntem, mające wpływ na zmniejszenie retencji poprzez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej;

b) § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, podczas, gdy użyty we wskazanym przepisie termin "teren biologicznie czynny" nie jest tożsamy z terminem zawartym w Prawie wodnym "powierzchnia biologicznie czynna" a ponadto dokonanie wykładni pojęć używanych w akcie wyższej rangi za pomocą pojęć zdefiniowanych w akcie niższej rangi.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Prezydent Miasta S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podkreślając, że nieruchomość skarżącej spółki nie jest ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, tj. nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze systemem kanalizacji. Zaakcentował, że niemal cała nieruchomość spółki zabudowana jest w sposób całkowicie ograniczający retencję wód. Wyłożona jest trylinką i płytami betonowymi, które nie mogą być uznane za powierzchnię biologicznie czynną. Stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie podważył ustaleń organu ani nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na istnienie na nieruchomości urządzeń do retencjonowania wody. Wskazał przy tym, że ustalenia co do powierzchni biologicznie czynnej, czy związanej z retencją terenu oraz istnieniem na nieruchomości urządzeń do retencjonowania wody, nie wymagały powołania biegłego i przeprowadzanie dowodu z jego opinii było zbędne. Podkreślił też fakultatywność dowodu z oględzin oraz dysponowanie przez organ materiałem dowodowym wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego i została wydana po wyjaśnieniu przez organ istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz przy zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Stosownie do treści art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (w dacie orzekania przez organ - tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W myśl art. 272 ust. 8 Prawa wodnego wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach. Z kolei jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w odniesieniu do ww. rodzaju opłaty określa § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Okresem rozliczeniowym dla opłaty za zmniejszenie retencji jest kwartał (vide: art. 272 ust. 10 Prawa wodnego) a wysokość opłaty ustala wójt, burmistrz, prezydent miasta w formie informacji, zawierającej sposób obliczenia opłaty (vide: art. 272 ust. 22 ustawy Prawo wodne).

Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że przesłankami poniesienia przedmiotowej opłaty jest dysponowanie odpowiednią powierzchnią nieruchomości, większą niż 3500 m2, która to nieruchomość jest zlokalizowana na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej oraz wyłączenie ponad 70 % powierzchni tej nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na skutek wykonywania na niej określonych czynności, tj. robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.

Ustawa Prawo wodne nie definiuje pojęcia "nieruchomość", "systemy kanalizacji otwartej i zamkniętej", "powierzchnia biologicznie czynna", "roboty", "obiekt budowlany", co nakazuje odwołanie się do definicji wypracowanych w innych gałęziach prawa oraz do słownikowego znaczenia pojęć.

Nieruchomością w świetle art. 46 par. 1 K.c. są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności, jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od grunt przedmiot własności. Pod pojęciem nieruchomości gruntowej w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (vide: art. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) ujęty został grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowi odrębny przedmiot własności. Grunt, tj. część powierzchni ziemskiej jest zaś odrębnym przedmiotem własności tylko wtedy, gdy jest oddzielony w sensie prawnym od pozostałej powierzchni w taki sposób, że może stanowić samodzielny przedmiot obrotu prawnego. Wyodrębnienie gruntu następuje poprzez skonkretyzowanie jego zakresu przedmiotowego, co wymaga określenia granic zewnętrznych. Wyodrębnienie takie zawsze może nastąpić poprzez założenie dla gruntu o określonej powierzchni księgi wieczystej. Dla działek o numerach geodezyjnych [...], położonych w [...]., stanowiących własność skarżącej spółki z o.o. K. w A., o łącznej powierzchni 0,7507 ha, prowadzona jest jedna księga wieczysta o numerze [...], co oznacza, że tworzą one jedną nieruchomość w sensie prawnym i łączna powierzchnia obu działek przesądza o dysponowaniu przez spółkę powierzchnią nieruchomości większą niż 3500 m2 i w stosunku do powierzchni obu działek tworzących nieruchomość, tj. 7507m2 należało oceniać zakres wyłączonej powierzchni biologicznie czynnej.

W świetle ukształtowanego orzecznictwa sądów administracyjnych pod pojęciem "obszarów ujętych w systemy kanalizacji otwartej i zamkniętej", którym operuje art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, należy rozumieć obszary ujęte (alternatywnie) w:

1) otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo

2) systemy kanalizacji zbiorczej.

Za system kanalizacji zbiorczej ustawa Prawo wodne traktuje sieć

w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (vide: art. 16 pkt 59 ustawy Prawo wodne). Z art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2028) wynika, że systemem kanalizacji zbiorczej jest sieć przewodów wodociągowych lub kanalizacyjnych wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące

w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ustawodawca nie wprowadził natomiast legalnej definicji kanalizacji deszczowej, nie mówiąc już o jej rozróżnieniu na otwartą i zamkniętą. Przyjmuje się więc, że przez systemy kanalizacji deszczowej należy rozumieć zbiór urządzeń wodnych, takich, jak: kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych.

W przeciwieństwie do systemów kanalizacji zbiorczej, systemy kanalizacji deszczowej powinny służyć wyłącznie odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych, a nie ścieków (vide: M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, C.H.Beck,s.42 a także wyrok WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2019r. sygn. IV SA/Po 1007/18). Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód (vide: M. Białek, D. Chojnacki,

T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, C.H.Beck,s.41).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, podzielone przez skład orzekający w sprawie niniejszej, że w przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne nie chodzi o zebranie wód opadowych do jakiegokolwiek systemu kanalizacji ale o odprowadzanie ich do takiego systemu, który jest na danym obszarze przewidziany do odbioru wód opadowych i roztopowych a więc odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej

w granicach administracyjnych miast. Podkreśla się, że nie jest wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji (tak miedzy innymi: wyrok WSA

w Szczecinie z dnia 11 października 2018 r. sygn. II SA/Sz 738/18, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 3 stycznia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 2287/19, wyrok WSA

w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. II SA/Bd 1172/19 oraz WSA

w Bydgoszczy z dnia 28 września 2020 r. sygn. II SA/Bd 691/20). Zwraca się uwagę, że w języku potocznym "obszar" jest utożsamiany z większą częścią przestrzeni niż "nieruchomość" a "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej" ma istnieć na danym "obszarze" a nie tylko na danej "nieruchomości" (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy

z dnia 28 września 2020 r. sygn. II SA/Bd 691/20).

Definiując pojęcie "powierzchni biologicznie czynnej" należy posłużyć się definicją "terenu biologicznie czynnego" zawartą w § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tą definicją terenem biologicznie czynnym jest teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10m2 oraz wodę powierzchniową na tym terenie. Zauważyć przy tym należy, że warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do 2009 r. posługiwały się pojęciem "powierzchni biologicznie czynnej", które od 2009 r. zostało zastąpione pojęciem "terenu biologicznie czynnego". Zdaniem sądu, są to tożsame pojęcia. Traktowanie "powierzchni biologicznie czynnej" w ujęciu art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego jako terenu o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, nawiązuje bezpośrednio do istoty i sensu obowiązku ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonania na nieruchomości robót lub wzniesienia obiektów budowlanych trwale z gruntem związanych, których skutkiem jest wyłączenie powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Definicja zawarta

w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ma walor uniwersalny i jest wykorzystywana również przy stosowaniu przepisów planistycznych, mimo, iż rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest aktem wykonawczym do ustawy Prawo budowlane.

Przepis art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne stanowi, że zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, skutkujące wyłączeniem powierzchni nieruchomości

z powierzchni biologicznie czynnej, ma być następstwem wykonywania "robót" lub wykonywania "obiektów budowlanych trwale z gruntem związanych". Definicję "obiektów budowlanych" zawiera ustawa Prawo budowlane, która pod pojęciem "obiektu budowlanego" rozumie budynek, budowlę, bądź obiekt malej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie

z przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Ponieważ przy określeniu "robót" nie ma zastrzeżenia, że muszą to być roboty budowlane, również roboty ziemne prowadzące do zmniejszenia naturalnej retencji, skutkującego wyłączeniem powierzchni biologicznie czynnej, są objęte dyspozycją przepisu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. W tym miejscu nawiązując do zarzutu skarżącej spółki, sąd wskazuje, że przepis dotyczy zarówno bieżących robót czy wznoszenia obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem (prowadzących do wyłączenia powierzchni biologicznie czynnej danej nieruchomości), jak i sytuacji wykonania w przeszłości na danej nieruchomości działań opisanych wyżej, skutkujących wyłączeniem powierzchni biologicznie czynnej. Poprzestanie na literalnej wykładni stwierdzenia "wykonywania", tj. odczytywania go jako działań

w toku (bieżących), prowadziłoby do zaprzeczenia sensu i celu opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji, ukształtowanej jako opłata uiszczana w systemie kwartalnym za wyłączenie powierzchni biologicznie czynnej na danej nieruchomości. Jak trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

(w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Bd 1187/18), założenie, że w przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego chodzi wyłącznie o trwające roboty lub bieżącą realizację obiektu budowlanego i przepis nie obejmuje skutków robót już zakończonych, prowadziłoby do absurdalnej konkluzji, że wykonane

w przeszłości roboty na nieruchomości (ziemne, budowlane) nie zmniejszają naturalnej retencji. Absurdalna konkluzja przy poprzestaniu wyłącznie na literalnym odczytywaniu słowa "wykonywania", wymusza sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od językowego sformułowania (kontekstu językowego) ale także od treści innych przepisów (kontekstu systemowego) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych, takich, jak: cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne (L. Morawski, Wykładnia

w orzecznictwie sądów – Komentarz, Toruń 2002, s.77). Przy zastosowaniu tych reguł – jak trafnie zauważył WSA w Bydgoszczy w powołanym wyżej wyroku - oczywistym staje się, że omawiany przepis zakłada konieczność ponoszenia opłaty za usługi wodne nie tylko w sytuacji prowadzenia robót budowlanych, ale też

w sytuacji, kiedy wskutek uprzedniego powstania obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem dochodzi do zmniejszenia naturalnej retencji terenowej. WSA w Bydgoszczy stwierdzając powyższe, nawiązał do wyroków: WSA w Olsztynie sygn. II SA/Ol 507/18 i WSA we Wrocławiu sygn. II SA/Wr 399/18. Skład orzekający

w sprawie niniejszej w pełni podziela prezentowane stanowisko.

Wbrew zarzutowi skarżącej spółki, przepis art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne obejmuje swoją dyspozycją skutki zmniejszenia naturalnej retencji danej nieruchomości (wyłączające powierzchnie biologicznie czynną) także na skutek robót (budowlanych, ziemnych), które zostały zrealizowane również przed wejściem

w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, tj. przed 1 stycznia 2018 r. Skład orzekający prezentuje bowiem pogląd, że zastosowanie po 1 stycznia 2018 r. przepisu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne do stanów faktycznych ukształtowanych przez zdarzenia, mające miejsce przed dniem 1 stycznia 2018 r., nie narusza zakazu nieretroakcji prawa albowiem należy przypisać temu przepisowi wymiar retrospektywny, tj. w uprawniony sposób regulujący takie skutki zdarzeń sprzed 1 stycznia 2018 r., które w oczywisty sposób mają charakter trwały i ciągły, utrzymując się po 1 stycznia 2018r. Jak słusznie stwierdził WSA w Warszawie

w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 stycznia 2020r. sygn. IV SA/Wa 2287/19, skutki te polegają na zapoczątkowanym wprawdzie w przeszłości, niemniej nieprzemijającym, stałym zmniejszeniu naturalnej retencji terenowej danej nieruchomości, tj. na utrzymywaniu na niej stanu trwałego uszczerbku w zdolności zagospodarowywania przez tę nieruchomości wód opadowych i roztopowych (trwałego uszczerbku

w potencjale retencyjnym nieruchomości). Tym samym zmniejszenie naturalnej retencji terenu nie jest zdarzeniem zamkniętym, nawet jeżeli jest wynikiem poczynienia na nieruchomości jednorazowych robót, czy też wzniesienia

w poprzednim stanie prawnym obiektu budowlanego, tj. w przedziale czasowym, mającym miejsce przed 1 stycznia 2018 r. W konsekwencji nie istniała potrzeba ustalania w jakiej dacie nieruchomość skarżącej spółki została zabudowana.

Zdaniem sądu organ orzekający w sprawie dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy Prawa wodne i właściwie je w sprawie zastosował. Ustalenie, że na nieruchomości skarżącej spółki doszło do wykonania robót budowlanych skutkujących zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej wyłączającej ponad 70 % powierzchni nieruchomości składającej się z działek o numerach geodezyjnych [...], położonych w S[...]., z powierzchni biologicznie czynnej, nastąpiło w oparciu o dane, które organ pozyskał z dostępnych mu ewidencji i własnych zasobów. W aktach administracyjnych znajduje się wykaz nieruchomości położonych w S[...]. z oznaczeniem numerów Ksiąg wieczystych, informacją o braku podłączenia nieruchomości do kanalizacji deszczowej i sanitarnej oraz wyliczeniem powierzchni terenu utwardzonego nieruchomości w metrach kwadratowych, z którego wynika, że na działkach o numerach geodezyjnych [...]o łącznej powierzchni 0,7507 ha, dla których prowadzona jest jedna Księga wieczysta o numerze [...], wielkość powierzchni utwardzonej wynosi 6092m2, co stanowi 81,15% powierzchni całej nieruchomości. Dane z wykazu potwierdza włączona do akt administracyjnych treść wypisu z rejestru gruntów obejmującego dane ewidencyjne działek [...] oraz kopia mapy zasadniczej nieruchomości, obejmującej ww. działki, z której wynika, że sporna nieruchomość prawie w całości jest zabudowana budynkiem oraz wyłożona płytami betonowymi oraz trylinką (trylinką wyłącznie od strony działek [...]).

Z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie naturalnej retencji terenowej wskutek uszczelnienia terenu nieruchomości, nie zwalnia fakt (nota bene nie odzwierciedlony na kopii mapy zasadniczej) istnienia studzienek chłonnych, niepowiązanych

z zewnętrznym systemem kanalizacji deszczowej lub sanitarnej. Organ nakładający opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej mógł przy tym skorzystać

z dostępnych mu źródeł informacji celem pozyskania danych koniecznych do określenia wysokości opłaty albowiem właściciel nieruchomości nie składał

w poszczególnych kwartałach roku 2020 oświadczeń, o których mowa w art. 552a pkt 2 ustawy Prawo wodne (takie oświadczenie złożył dopiero [...] lutego 2021 r.). Przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości nie było konieczne albowiem dane z mapy zasadniczej odzwierciedlały sposób zagospodarowania nieruchomości w sposób pozwalający na wykonanie obliczenia powierzchni uszczelnionej. Zauważyć należy, że strona skarżąca poza zaprzeczeniem ustaleniom organu, nie przedstawiła dowodu potwierdzającego jej stanowisko ani nawet nie uprawdopodobniła istnienia takiego dowodu. Ustawodawca nie wymaga konieczności powoływania biegłego dla ustalenia okoliczności istotnych dla określenia wysokości opłaty za obniżenie naturalnej retencji terenowej. Ustalenia co do powierzchni biologicznie czynnej nieruchomości, retencji danego terenu jak

i istnienia na nieruchomości urządzeń do retencjonowania wody, nie wymagały wiedzy specjalistycznej i nie przekraczały kompetencji organu a zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego było zbędne.

Mając powyższe na uwadze sad uznał zarzuty skargi za niezasadne

i w konsekwencji skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).