Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2115/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92, 39a, 39j, 39k, 39l, 39m
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 8, art. 7, art. 12, art. 10 ust. 2, art. 9 ust. 2 i 3.
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "O." Sp. j. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania B. Spółka Jawna, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7, art. 8 ust. 1-5 i 8, art. 10 ust. 2 i ust. 3, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.), art. 15 ust. 2, ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.), art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 391, art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.8 ust. 1, lp. 10.2 a i b, lp. 10.3 a i b, lp. 11.2 ust 1, lp. 11.4 ust. 2, lp. 12.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wyjaśnił, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły:

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowców w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne,

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę,

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut i za każde następne rozpoczęte 30 minut,

- nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu - za każdy dzień,

- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy,

- nieprawidłowe operowanie przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień.

Powyższe naruszenia zostały stwierdzone podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa zakończonej sporządzeniem protokołu nr [...] z dnia [...] marca 2009 r.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją powyższego rozwiązania jest załącznik do ustawy określający wysokość kary pieniężnej za dane naruszenie.

Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych- w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie (art. 92 ust. 2 pkt 2).

Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialnorawną podstawę decyzji. Dokonał ponownej analizy tarcz tachografów i wykresówek i opisał szczegółowo naruszenia prawidłowo określone przez organ I instancji.

Nadto stwierdził, iż orzeczenie Nr [...] wydane w dniu [...] czerwca 2005 r. dotyczące kierowcy S. D. nie spełnia wymagań określonych w art. 39a Ustawy o transporcie drogowym albowiem kierowca winien mieć wystawione orzeczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stwierdził także, iż kierowca M. G. nie podał żadnej przyczyny uzasadniającej konieczność użycia kolejnej wykresówki.

GITD wskazał, iż wyjaśnienia o przyczynach naruszenia norm czasu pracy i odpoczynku kierowców, zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 powinny być naniesione na tarczki niezwłocznie po ustaniu przyczyn uzasadniających odstępstwa od rejestracji aktywności kierowców za pomocą urządzenia rejestrującego znajdującego się w pojeździe. Nie okazano jednak dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Nie zarejestrowano także na wykresówkach ani innych okazanych dokumentach czasu dojazdu kierowców, który zgodnie z w/w rozporządzeniem powinien być traktowany, jako "inna praca".

Jednocześnie, organ odwoławczy, analizując dane z kart cyfrowych kierowców S. D. i M. B. i uwzględniając wyjaśnienia strony oraz zeznania w/w kierowców uznał, iż zaistniały przesłanki do zmiany kwalifikacji stwierdzonego naruszenia z lp.10.2 lit. a i b na lp. 12.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w postaci nieprawidłowego operowania przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającego zmianę rodzaju aktywności kierowcy.

W ocenie organu w sprawie nie znajduje zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. jak również art. 92a ust. 4 tej ustawy, który odnosi się jedynie do kontroli na drodze.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. Spółka Jawna, zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu 11.4.2 załącznika do ustawy u.t.d. w związku z art. 9 ust 2 Rozporządzenia 581/2006 i art. 15 ust.2 rozporządzenia (EWG) 3821/85;

oraz zarzut naruszenia prawa procesowego tj.:

- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego oraz brak

przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnych okoliczności

faktycznych dotyczących wskazania przedziału czasowego braku aktywności

kierowców;

- art. 77 i 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która została wydana w oparciu o niedokładnie zanalizowany materiał dowodowy oraz pominięcie wyjaśnień składanych przez stronę w postępowaniu odwoławczym a także przyznanie mocy dowodowej tylko wybranym dowodom ustalonym przez organ kontrolny,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, na którym oparto uzasadnienie, w tym poprzez pozorność odniesienia się do zarzutów strony i wydanie decyzji na podstawie błędnych przesłanek merytorycznych dotyczących Ip. 11.4 I 12.8 załącznika do ustawy o transporcie

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne i świadome pominięcie dowodów na ustalenie okresów brakującej aktywności i istotnych okoliczności podnoszonych w postępowaniu odwoławczym a w konsekwencji nie oparcie orzeczenia na całości materiału dowodowego i naruszenie art. 15 kpa oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 k.p.a. istotę zasady dwuinstancyjności a w konsekwencji naruszenie art. 78 i art. 31 ust. 3 Konstytucji

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uznaniu przez GITD, iż organ I instancji wyjaśnił prawidłowo podstawy faktyczne, prawne decyzji, podczas gdy zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne nienależycie wyjaśniające motywy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji,

- art. 80 k.p.a. poprzez ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami logiki, doświadczenia życiowego, poprzez brak oceny merytorycznej czynników, okoliczności wskazywanych przez kontrolowanego na okoliczność uwolnienia się od sankcji administracyjnej.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty wskazując m.in., iż organ nie dopuścił wnioskowanych dowodów z przesłuchania strony oraz kierowców i nie wskazał przyczyn odmowy ich przeprowadzenia. Nadto zarówno uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jak i organu pierwszej instancji nie zawiera prawidłowej, indywidualnej analizy dotyczącej poszczególnego naruszenia. Zdaniem skarżącego, kwestia zapisów ręcznych, do których zobowiązany jest kierowca w przypadkach wskazanych w rozporządzeniu (WE) 561/2006, nie dotyczy sytuacji stwierdzonych w protokole kontrolnym.

Nadto wszystkie naruszenia uzasadnione są podobnie. Organ nie ustalił miejsca zamieszkania kierowcy, które nie musi być miejscem jego zameldowania ani też miejsc wypoczynków kierowców, którymi są mieszkania znajomych i rodziny lub wynajęte przez firmę.

W ocenie skarżącego z opisu stwierdzonych naruszeń jednoznacznie wynika ciągłość aktywności kierowców. Wobec powyższego brak jest naruszeń z Ip. 11.4 w postaci okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, które nie zawierają wszystkich danych o okresach aktywności kierowców. Organ błędnie założył, że kierowcy przemieszczali się pomiędzy miejscowościami, bezpośrednio po i przed wykonanym przewozem drogowym. Wszystkie stwierdzone naruszenia polegające na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy są, więc bezzasadne.

Skarżący stwierdził, iż nie wie, w jakim trybie dokonano zmiany kwalifikacji naruszeń, albowiem uzasadnienie nie zawiera prawidłowej, indywidualnej analizy dotyczącej poszczególnego naruszenia. Ponadto organ kontrolny nie podjął również starania celem ustalenia czy zaistniały okoliczności określone w art. 92a ust 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.

Na poparcie swojej argumentacji skarżący powołał się na konkretne wyroki Naczelnego i Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organu administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Jak stanowi art. 92 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty: 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Zgodnie z art. 39a tej ustawy, przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:

ukończyła 21 lat;

posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

uzyskała kwalifikację wstępną;

6) ·ukończyła szkolenie okresowe.

Kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39j), przy czym zakres tych badań obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym. Badania lekarskie są wykonywane (z zastrzeżeniem ust. 3-6) w zakresie i na zasadach określonych w Kodeksie pracy przez lekarzy posiadających dodatkowo uprawnienia do przeprowadzenia badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców określone w odrębnych przepisach.

Jak stanowi art. 39k omawianej ustawy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania te są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w ustawie Prawo o ruchu drogowym i są przeprowadzane:

do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat - co 5 lat;

po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia - co 30 miesięcy.

Pierwsze badanie psychologiczne jest wykonywane przed dniem wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, a każde następne dla kierowcy w wieku do 60 lat - w terminie właściwym do ukończenia szkolenia okresowego, jednak nie później niż do dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego.

Wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy (art. 39m).

Tak, więc przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, o ile osoba taka m.in. nie ma przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, przy czym obowiązek kierowania na badania w myśl art. 39l spoczywa na przedsiębiorcy. Skoro badania lekarskie i psychologiczne mają na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie określonych wymogów kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu uprawnionego do kontroli, nie może budzić wątpliwości, że obowiązek ten powinien być spełniony przed rozpoczęciem przejazdu przez kierowcę. Nie może budzić wątpliwości także to, iż skierowanie kierowcy na badania przez przedsiębiorcę musi być skuteczne a więc przedsiębiorca, przed dopuszczeniem kierowcy do pracy winien sprawdzić czy kierowca badania wykonał. Konsekwencją naruszenia jest treść lp. 1.8. ust. 1 załącznika do w/w ustawy, która karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż okazane w trakcie kontroli zaświadczenie stwierdza jedynie brak przeciwwskazań do kierowania pojazdem, natomiast zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym kierowca winien mieć wystawione orzeczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W myśl art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi, co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego, co najmniej 9 godzin. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje, co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający, co najmniej 24 godziny.

Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku.

Odpoczynek wykorzystywany, jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym, co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.

Lp. 10.2 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym za skrócenie dziennego okresu odpoczynku o czas jednej godziny nakłada karę pieniężną w wysokości 100 zł oraz lp. 10.2 lit b w/w załącznika, nakłada karę pieniężną za skrócenie dziennego okresu odpoczynku w wysokości 200 zł za każdą rozpoczętą kolejną godzinę.

Zgodnie z art. 7 cyt. Rozporządzenia (WE) po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca, co najmniej 45 minut, chyba, że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości, co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości, co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Konsekwencją powyższego rozwiązania jest lp. 10.3 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut nakłada karę pieniężną w wysokości 150 zł oraz lp. 10.3 lit b w/w załącznika, nakładający karę pieniężną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każde następne rozpoczęte 30 minut w wysokości 200 zł.

Stosownie do treści art. 12 w/w rozporządzenia (WE) pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

W myśl art. 10 ust. 2 omawianego rozporządzenia (WE) przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału rozporządzenia 561/2006 (WE).

Zgodnie natomiast z Rozporządzeniem Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L z dnia 31 grudnia 1985 r.) - art.14 ust. 2 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 2 tegoż Rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba, że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a) ·jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b) ·jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu.

Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki lub karty kierowcy, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdziale II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce lub karcie kierowcy prowadzącego pojazd.

Zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, kierowcy: zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:

a) ·pod symbolem (kierownica) czas prowadzenia pojazdu;

b) ·inna praca oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie

z definicją z art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu Drogowego (Dz. U. L 80 z 23.3.2002, str. 35), a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy,

w sektorze transportowym lub poza nim; są one rejestrowane pod symbolem (młoteczki);

c) okresy gotowości zdefiniowane w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE są rejestrowane pod symbolem (koperta);

d) pod symbolem (łóżeczko) przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku.

Art. 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) 561/2006 stanowi, że czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony, jako odpoczynek lub przerwa, chyba, że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki (ust. 2) natomiast czas spędzony przez kierowcę kierującego pojazdem nieobjętym zakresem niniejszego rozporządzenia do lub z pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia, który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy ani w bazie pracodawcy, gdzie kierowca zazwyczaj pracuje, jest traktowany, jako "inna praca" (ust. 3).

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.o czasie pracy kierowców (Dz.U.04.92.879) kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz, którego kierowca wykonywał przewóz.

Zaświadczenie to, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. W przypadku, gdy kierowca przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby, na urlopie wypoczynkowym lub gdy prowadził inny pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, podmiot wykonujący przewóz drogowy wystawia zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1 na elektronicznym oraz przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14.04.2007, str. 14), a kierowca to zaświadczenie podpisuje.

Konsekwencją powyższych rozwiązań są załączniki lp. 11.2 ust. 1, 11.4 ust. 2, 12. 8 do ustawy o transporcie drogowym określające wysokość kary pieniężnej za konkretne naruszenie.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, kontrolując w wyniku odwołania skarżącego ustalenia organu pierwszej instancji, ponownie poddał szczegółowej analizie wykresówki tarcz tachografu wymienionych kierowców.

W ocenie Sądu GIDT dokonał odczytu okresów aktywności kontrolowanych kierowców w sposób prawidłowy i zgodny z przytoczonymi wyżej przepisami prawa.

Jednocześnie organ ustalił, że zaistniały przesłanki do zmiany kwalifikacji stwierdzonego naruszenia z lp.10.2 lit. a i b na lp. 12.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w postaci nieprawidłowego operowania przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającego zmianę rodzaju aktywności odnośnie dwóch kontrolowanych kierowców,

Zmiany kwalifikacji prawnej organ odwoławczy dokonał na podstawie zgromadzonego w trakcie czynności kontrolnych oraz w toku postępowania administracyjnego, materiału dowodowego w stosunku, do którego skarżący złożył wyjaśnienia. Tym samym zarzut skarżącego dotyczący niezrozumiałej zmiany kwalifikacji nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w odniesieniu do stwierdzonych przez organ naruszeń z lp. 11.4 pkt 2.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prowadzenie pojazdu przez kierowcę w danym dniu generuje wobec niego obowiązek używania w tym dniu wykresówki wraz z koniecznością rejestracji na niej swojej aktywności. Jeśli użytkowanie tarczy ma miejsce podczas wykonywania przejazdu lub kiedy kierowca ma możliwość wykorzystania urządzenia kontrolno-pomiarowego do rejestracji na wykresówce zapisów reprezentujących jego aktywność, dla zadośćuczynienia przepisom prawa kierowca obsługuje w odpowiedni sposób manipulatory umieszczone na tachografie. W przypadku, gdy następuje wyjęcie tarczy z urządzenia (na przykład w związku z zakończeniem czynności kierowania pojazdem), kierowca zobowiązany jest swoją aktywność przedstawić w formie wpisu na rewersie wykresówki, odpowiednio do wykonywanych czynności innych niż kierowanie pojazdem lub odpoczynku, co bezsprzecznie wynika z obowiązujących przepisów prawa.

Z kolei zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców przedsiębiorca wystawia jedynie we wskazanych w przepisie okolicznościach określając w nich dzień, w którym dany kierowca nie prowadził pojazdu.

Przedstawiony przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy zawierał oświadczenia o nieprowadzeniu przez zatrudnianych kierowców pojazdów z powodu przebywania na urlopie. Jednakże kierowcy kończyli lub zaczynali pracę w miejscowościach, które nie są ich miejscem zamieszkania lub też siedzibą firmy, co oznacza, że do i z ww. miejscowości (znajdujących się bezspornie w różnych częściach Polski oraz za granicą) kierowcy musieli przemieszczać się, a fakt ten nie znalazł odzwierciedlenia na wykresówkach. Kierowca poruszając się innym pojazdem lub innym środkiem lokomocji (niepodlegającym rozporządzeniu 561/2006) nie może być jednocześnie uznany za urlopowanego, gdyż taka podróż jest traktowana, jako aktywność kierowcy niebędąca przerwą, odpoczynkiem, czy urlopem

Skoro, więc oświadczenia te wskazują, jako czas nieprowadzenia pojazdu okresy w dniach, w których kierowcy jednak przejazdy wykonywali a zatem mieli obowiązek rejestrować swą aktywność na tarczach.

Słusznie, zatem zauważył organ, iż naruszenie, którego dowody te miały dotyczyć (lp. 11.4 pkt 2 "Okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę") związane jest z brakiem wymaganych wpisów na tarczach tachografu - zatem fakt okazania zaświadczeń nie mógł spowodować zmiany stanu faktycznego w zakresie braku zapisów na okazanych wykresówkach - przedstawione i ocenione przez organ dowody nie mogły wpłynąć na kształt zapisów na przedstawionych wykresówkach

Tym samym niezasadny jest zarzut, iż organ administracyjny nie uwzględnił czy odmówił wiarygodności dowodom złożonym przez stronę w toku postępowania. Dowody te zostały przeanalizowane i ocenione, jako niemające wpływu na powstanie i istnienie stwierdzonych podczas kontroli naruszeń.

Ocena ta znajduje oparcie w przepisach prawa i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów zakreślone normami k.p.a.

Należy wskazać, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest, co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest, bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. A zatem stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Te same zasady obowiązują przy kontroli przedsiębiorstwa. Organ nie ma tu żadnych luzów decyzyjnych, żadnej granicy swobodnego uznania.

Nie jest też zasadny w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem w toku postępowania administracyjnego skarżący był pouczany o treści art. 10 k.p.a. - korzystał ze swych uprawnień i aktywnie brał udział w postępowaniu a w skardze do Sądu nie wykazał, że ewentualne naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło podjęcie konkretnej czynności procesowej. Nie wykazał także, że zarzucane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotowa kara była nałożona na skarżącego w związku z kontrolą przedsiębiorstwa a nie kontrolą na drodze. W tym stanie rzeczy odwoływanie się do treści art. 92 a ust. 4 utd nie znajduje uzasadnienia, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie kontroli na drodze.

Sąd nie podzielił także przekonania skarżącego, iż organ winien zastosować art. 93 ust. 7 u.t.d.

Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy transportowej dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy-przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6 a ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 w/w ustawy.

Art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym ma charakter wyjątkowy i odnosi się do stanów i sytuacji nadzwyczajnych.

Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt. II GSK 989/08) "okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenia kierowcy pojazdu. Skarżący powinien, więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć".

W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnych zdarzeń lub okoliczności, których skarżący, będący koncesjonowanym przewoźnikiem, nie mógł przewidzieć. Nie zachodzi również wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za egzekwowanie przestrzegania przepisów przez kierowców, którymi w wykonywaniu działalności transportowej się posługuje. To do przedsiębiorcy należy właściwa organizacja pracy kierowców wykonujących przewozy, a co się z tym wiąże organizacja kontroli przestrzegania przez nich właściwych przepisów. Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie wykonywanej działalności, by nie dochodziło na łamania prawa. Dla organów inspekcji istotny jest, bowiem fakt wystąpienia określonego naruszenia, bez – jak to już wyżej wskazano – wnikania w jego przyczyny oraz kwestie odpowiedzialności i winy. Organ wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 jedynym warunkiem odstąpienia od przepisów normujących czas pracy może być zapewnienie bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku a powody takiego odstępstwa powinny być naniesione na tarczki niezwłocznie po ustaniu przyczyn uzasadniających odstępstwa od rejestracji aktywności kierowców za pomocą urządzenia rejestrującego znajdującego się w pojeździe

Dodatkowo należy podnieść, iż przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonanie ciążących na pracownikach obowiązków i aczkolwiek ponosi on w płaszczyźnie prawa administracyjnego wyłączną odpowiedzialność za skutki wadliwego wykonywania przez kierowcę swych obowiązków, to obowiązujące prawo przewiduje możliwość wystąpienia przeciwko takiemu kierowcy ze stosownym powództwem o odszkodowanie z tytułu wyrządzonej przez niego szkody w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków. Podkreślić nadto należy, iż wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Przesłanką powyższej odpowiedzialności, jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez ustalony podmiot, w tym przypadku skarżącą nałożonych przez wskazane przepisy prawa obowiązków.

Skoro zatem, co trafnie ustaliły organy, skarżący naruszył przepisy prawa wskazane w podstawie materialnoprawnej decyzji to skutkiem takiego stanu rzeczy jest nałożenie kary w łącznej kwocie [...] zł.

Dla organów istotne było stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny, analiza przedstawionych do kontroli wykresówek wykazała uchybienia. W takiej sytuacji organ miał obowiązek stwierdzić określone naruszenia i nałożyć karę w wysokości przewidzianej w odpowiednich przepisach.

Zasady odpowiedzialności związane z wykonywaniem transportu drogowego powinny być znane osobom wykonującym profesjonalnie działalność w tym zakresie.

Reasumując powyższe uznać należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza unormowań kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za uchybienia stwierdzone podczas kontroli przedsiębiorstwa.

Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.