Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2063/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 140 poz. 787
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej.
Teza: Zgodnie z par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 140 poz. 787/ podatnicy mogą płacić podatek dochodowy w tej formie, o ile prowadzą działalność gospodarczą w zakresie i na warunkach określonych w tym rozporządzeniu.

TEZY

Zgodnie z par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 140 poz. 787/ podatnicy mogą płacić podatek dochodowy w tej formie, o ile prowadzą działalność gospodarczą w zakresie i na warunkach określonych w tym rozporządzeniu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bożeny M.-M. na decyzję Izby Skarbowej w O. (...) w przedmiocie karty podatkowej za 1996 rok - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 335 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania Bożeny M., Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 9.10.1997 r., uchylającą własną decyzję z dnia 30.07.1996 r. w sprawie karty podatkowej na rok 1996 i umarzającą postępowanie w tym zakresie.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu 30.07.1996 r. do Urzędu Skarbowego w O. wpłynęła deklaracja Bożeny M. w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej jej działalności w zakresie: introligatorstwo, pieczątki, ksero, szyldy. W tym samym dniu Urząd wydał decyzję w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej. Następnie postanowieniem doręczonym strome w dniu 22.05.1997 r. Urząd Skarbowy wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją w sprawie karty podatkowej, gdyż w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że Bożena M. firmowała jedynie działalność prowadzoną przez państwo Jolantę i Zbigniewa K. Postępowanie wznowieniowe zostało zakończone decyzją uchylającą decyzję z dnia 30.07.1996 r. w sprawie karty podatkowej i umarzającą postępowanie w tym przedmiocie.

Rozpatrując odwołanie Bożeny M. Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu I instancji, że uzasadnione było wznowienie postępowania z urzędu na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a także iż zachodziły podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie karty podatkowej i umorzenia postępowania. Zgodnie bowiem z par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 140 poz. 787/ podatnicy mogą płacić podatek dochodowy w tej formie, o ile prowadzą działalność gospodarczą w zakresie i na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. Natomiast z materiału sprawy wynika, że M. nie prowadziła działalności gospodarczej na własny rachunek, a działalność ta w rzeczywistości była prowadzona przez państwo K.

We wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze Bożena M.-M. /nazwisko po zawarciu związku małżeńskiego/, zarzuciła rażące naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 7 Kpa poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania w jej sprawie, a oparcie się wyłącznie na postępowaniu przeprowadzonym wobec państwa K., dotyczącym ich podatku dochodowego, oraz zarzuciła, iż organy podatkowe nie wzięły pod uwagę nowych dowodów, które pojawiły się dopiero w 1998 r. podczas postępowania wobec państwa K. dotyczącego podatku od towarów i usług.

Ponadto skarżąca ponowiła zarzuty podnoszone w odwołaniu, że:

- Urząd Skarbowy naruszył podstawową zasadę trwałości decyzji ostatecznych zawartą w art. 16 Kpa poprzez wznowienie postępowania bez wypełnienia przesłanek zawartych w art. 145 par. 1 Kpa; zdaniem skarżącej bezzasadnie Izbę Skarbowa powołała się na punkt 5 tego unormowania, gdyż ewentualne firmanctwo nie mogło wystąpić w dniu wydania decyzji w sprawie karty podatkowej, a tylko później, w trakcie prowadzonej działalności;

- zebrany w sprawie materiał dowodowy, wymieniony w uzasadnieniu decyzji, zawiera nieuzasadnione zarzuty, nie poparte żadnymi podstawami prawnymi, m.in. brak dowodów zakupu materiałów wynika z praw zagwarantowanych podatnikowi w par. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie karty podatkowej; strona nie brała w postępowaniu czynnego udziału /przebywała w szpitalu/, a przed wydaniem decyzji nie została zapoznana z materiałem zebranym w sprawie oraz nie umożliwiono jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co na mocy art. 10 Kpa czyni wydaną decyzję wadliwą w stopniu uzasadniającym jej nieważność z mocy art. 156 par. 1 Kpa.

Izba Skarbowa w O. wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga Bożeny M.-M. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zaskarżona decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji zarzucić nie można. Przede wszystkim podkreślić należy, że decyzja ta została wydana w trybie nadzwyczajnym, dotyczącym wznowienia postępowania. Z tego powodu ocenie co do jej zgodności z prawem /stosownie do treści art. 21 cyt. ustawy o NSA/ podlegało zagadnienie istnienia przesłanek do wznowienia postępowania.

W świetle całokształtu materiału sprawy zasadnie Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu I instancji, że zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowienia przewidziana w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa /stosowanego w sprawie niniejszej w związku z art. 335 Ordynacji podatkowej/. Po wydaniu w dniu 30.07.1997 r. decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej zostało bowiem ujawnione, że Bożena M. nie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w tej formie, gdyż nie prowadziła działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, czyli nie spełniała warunków przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 140 poz. 787 ze zm./.

Przy tym wbrew sugestiom skargi powyższa okoliczność faktyczna nie zaistniała po wydaniu przedmiotowej decyzji w sprawie karty podatkowej, lecz istniała w dniu jej wydania, gdyż ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że M. w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej na własny rachunek, lecz przez cały rok 1996, w tym również w dniu 30.07.1996 r., pracowała w firmie państwa Jolanty i Zbigniewa K. i na ich rachunek. Świadczą o tym ustalone w toku kontroli fakty, jak wystawianie przez skarżącą rachunków na firmę państwa K. od stycznia 1996 r., wykonywanie działalności zgłoszonej przez skarżącą do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 30.07.1996 r. w tym samym pomieszczeniu i tego samego rodzaju co działalność państwa K., przy czym lokal wskazany przez skarżącą jako miejsce prowadzenia przez nią działalności oznakowany był jedynie szyldem Zakładu Poligraficznego "O." prowadzonego przez małżonków K., w lokalu tym nie wydzielono osobnego pomieszczenia dla skarżącej, a wszystkie znajdujące się w nim urządzenia były jednocześnie użytkowane przez skarżącą i państwa K, pieniądze pobierane od klientów za usługi były przechowywane w jednej kasie, wystawianie rachunków na swoje nazwisko skarżąca rozpoczęła od numeru 492, czyli były to kolejne numery rachunków wystawionych w 1996 r. przez państwa K., a także brak było jakichkolwiek dowodów zakupu przez Bożenę M. materiałów niezbędnych do wykonywania przedmiotowych usług.

Całość uzyskanego w 1996 r. przychodu została przez organy podatkowe przypisana państwu K., których skargę na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 18.08.1997 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 18 listopada 1998 r. /III SA 1540/97/.

Nie można się też zgodzić z zarzucanym w skardze pominięciem przez organy skarbowe dowodów /zeznań świadków/ ujawnionych w 1998 r. w sprawie dotyczącej podatku VAT państwa K., bowiem skoro skarżąca nie zgłaszała tych dowodów w postępowaniu przed organem II instancji, to nie może czynić obecnie temu organowi zarzutu z powodu nieuwzględnienia wymienionych dopiero w skardze dowodów.

Za całkowicie chybiony należy uznać zarzut naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych, bowiem właśnie wyjątek od tej zasady przewidują przepisy Rozdziału 12 Kpa /stosowane w sprawie niniejszej w związku z art. 335 Ordynacji podatkowej/, umożliwiające wzruszenie decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postępowania, w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 par. 1 Kpa. Urząd Skarbowy w O. pismem z dnia 12.09.1997 r. zawiadomił Bożenę M. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i wypowiedzenia się co treści zgromadzonych dowodów. Pismo to zostało doręczone w trybie art. 44 Kpa, zaś kopia karty informacyjnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w O., potwierdzająca pobyt skarżącej w tej placówce w okresie od 15.09. do 10.10.1997 r., została złożona w Urzędzie Skarbowym w O. w dniu 23.10.1997 r., czyli już po wydaniu przez ten organ decyzji w dniu 9.10.1997 r. Również organ odwoławczy pismem z dnia 27.07.1999 r. dopełnił obowiązku wynikającego z art. 10 par. 1 Kpa, lecz jak wynika z akt sprawy skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia ani nawet nie podała przyczyn usprawiedliwiających jej brak reakcji na powyższe pismo Izby Skarbowej.

Zatem wobec stwierdzenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 22 ust. 2 wspomnianej ustawy o NSA, należało na podstawie jej art. 27 ust. 1 orzec jak w sentencji wyroku.