Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 566/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt. 1, art. 7 ust. 1, art. 2 pkt 6, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędzia WSA Grzegorz Panek / spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. S. (dalej określany także jako: "wnioskodawca") zwrócił się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej zwany "organem" albo "Dyrektorem KIS") z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług (dalej określanego jako "podatek VAT").

Przedstawiając stan faktyczny podał, że jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej określanego jako "podatek VAT"). Prowadzi działalność gastronomiczną i w ramach tej działalności zawiera - nienazwane w prawie cywilnym, umowy franczyzowe. Na ich podstawie jako franczyzodawca udostępnia franczyzobiorcom za wynagrodzeniem swoje "know how" w formie podręcznika operacyjnego oraz informacji przekazywanych osobiście; upoważnia ich również do korzystania ze znaku towarowego i świadczy usługi wsparcia przy prowadzeniu działalności przez franczyzobiorców. Jednym ze świadczeń uiszczanych miesięcznie jest opłata franczyzowa, w kwocie stałej lub wyliczanej arytmetycznie. Umowy zawierane są na czas określony lub nieokreślony, ale zawierają oznaczony w latach okres zastrzeżony. Jeżeli nie zostanie on dotrzymany (franczyzobiorca wypowie umowę przez upływem tego okresu) zobowiązany będzie do zapłaty franczyzodawcy kwoty równiej sumie miesięcznych opłat franczyzowych za cały pozostały okres zastrzeżony. Zapis ten w ocenie wnioskodawcy pełni funkcję odszkodowawczą i w konsekwencji stanowi karę umowną, o której mowa w art. 483 Kodeksu cywilnego pomimo, że w samej treści umowy franczyzowej pojęcie to nie występuje. Celem tego postanowienia umownego jest wyrównanie franczyzodawcy korzyści utraconych z tytułu opłaty franczyzowej, której nie osiągnął z powodu wcześniejszego rozwiązania umowy. Zarazem świadczenie to stanowi sankcję związaną z niewykonaniem zobowiązań wynikających z umowy najmu przez franczyzobiorcę. Opłata taka wyrównuje franczyzodawcy uszczerbek związany z przekazaniem franczyzobiorcy szeregu informacji o istotnym znaczeniu gospodarczym.

Następnie wnioskodawca wskazał, że dwaj kontrahenci wypowiedzieli takie umowy w okresie zastrzeżonym. Wobec tego poinformował ich o obciążeniu karą umowną stanowiącą równowartość miesięcznych opłat franczyzowych należnych za cały okres zastrzeżony i wezwał ich do zapłaty oraz planuje wystąpić w tej sprawie na drogę sądową wobec nieotrzymania należności.

W związku z powyższym sformułowano następujące pytania:

1) Czy prawidłowe jest traktowanie opłat uiszczanych przez franczyzobiorców na rzecz franczyzodawcy z tytułu wcześniejszego wypowiedzenia umowy przez franczyzobiorcę jako kar umownych, tj. świadczenia pieniężnego niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie stanowią one wynagrodzenia za świadczenie usług?

2) Czy prawidłowe jest dokumentowanie otrzymywanych odszkodowań i kar umownych poprzez wystawianie not księgowych?

Zdaniem wnioskodawcy w przedstawionych okolicznościach naliczane opłaty traktować należy jako kary umowne, a wobec tego nie będą one podlegać opodatkowaniu, ponieważ nie podlegają takiemu opodatkowaniu odszkodowania i kary umowne, ponieważ nie stanowią one wynagrodzenia za wykonywanie czynności określonych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm. - dalej określanej jako "ustawa VAT"). Opłaty te nie są związane z żadną wykonywaną usługą i pełnią tylko funkcję odszkodowawczą oraz sankcyjną na wypadek wcześniejszego wypowiedzenia umowy. To zaś powoduje brak obowiązku dokumentowania tych zdarzeń fakturą, a wystarczające będzie poprzestanie na wystawieniu noty księgowej.

W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Wskazał, że przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest, czy wykonano świadczenie i czy z tego tytułu miało być wypłacone wynagrodzenie. Świadczenie usługi podlega opodatkowaniu, jeżeli w następstwie zobowiązania druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia oraz świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Istnieć musi bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem).

Mając to na uwadze organ podał, że instytucja kary umownej jest uregulowana w art. 483 Kodeksu cywilnego. Kara umowna stanowi sankcję za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy. Odstąpienie od umowy stanowi realizację uprawnienia w ramach stosunku obligacyjnego i w pewnym sensie stanowi potwierdzenie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez drugą stronę. Z kolei, mając na względzie art. 361 i art. 471 Kodeksu cywilnego, odszkodowanie uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody, w tym z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Pomiędzy zdarzeniem a szkodą musi zaistnieć związek przyczynowy. Istotą odszkodowania nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. Nie występuje wówczas transakcja ekwiwalentna. Zapłata odszkodowania nie łączy się ze zobowiązaniem do wykonania czynności, powstrzymania się od jej dokonania lub tolerowania czynności lub sytuacji. Jeżeli płatność nie będzie miała bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony kontrahenta, wówczas kwota odszkodowania nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy VAT, a zatem nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Samo zaś nazwanie świadczenia odszkodowaniem lub karą umowną nie ma istotnego znaczenia dla określenia konsekwencji podatkowych danego zdarzenia. Istotny jest natomiast rzeczywisty charakter świadczenia.

W opisanych przez wnioskodawcę okolicznościach otrzymane świadczenie pieniężne stanowi płatność wynikającą z treści umowy. Pomiędzy stronami umowy istnieje stosunek zobowiązaniowy, na podstawie którego za zgodę na wcześniejsze rozwiązanie umowy franczyzodawcy należna jest określona kwota. Świadczenie to stanowi zatem wynagrodzenie za usługę wynikającą z łączącego strony stosunku umownego. Jest to wynagrodzenie za zgodę na odstąpienie od umowy.

Jeżeli chodzi zaś o dokumentowanie opisanej we wniosku czynności, to w przypadku, gdy franczyzobiorca jest podatnikiem podatku VAT, powinien wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, z wyjątkiem czynności wymienionych w art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy VAT.

W skardze M. S., domagając się uchylenia interpretacji i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT w związku z art. 746 § 1 i 750 oraz art. 471 i 483 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedstawionym stanie faktycznym opłaty z tytułu przedwczesnego wypowiedzenia umowy franczyzy nie mają charakteru odszkodowania lub kary umownej za poniesioną szkodę, a należy traktować jako wynagrodzenie za usługi przewidziane w umowie, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że skarżący zobowiązany jest wypełnić obowiązki ewidencyjne wskazane w art. 106a-106q ustawy VAT, a należne mu opłaty z tego tytułu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Skarżący zakwestionował wywody organu odnoszące się do kwestii odstąpienia od umowy - z powołaniem się w interpretacji na uchwałę Sądu Najwyższego o sygn. III CZP 39/12, ponieważ w przypadku umowy franczyzy, jako stosunku zobowiązaniowego o charakterze ciągłym, możliwe jest tylko jej wypowiedzenie, a nie odstąpienie od niej. Zastrzeżone w umowach opłaty nie są również odstępnym, lecz zryczałtowanym odszkodowaniem. Opisywane zdarzenie związane z wypowiedzeniem umowy nawiązuje do dyspozycji art. 750 Kodeksu cywilnego, w którym postanowiono, że jeżeli wypowiedzenie umowy (o świadczenie usług) nastąpiło bez ważnego powodu, dający zlecenie powinien naprawić szkodę. Określone w umowach opłaty pełnią funkcję odszkodowawczą i stanowią karę umowną w rozumieniu art. 483 Kodeksu cywilnego. Celem tego zapisu jest bowiem wyrównanie skarżącemu utraconych korzyści wskutek wcześniejszego wypowiedzenia umowy, ustanowienie sankcji związanej z niewykonaniem przez franczyzobiorcę zobowiązań umownych oraz wyrównanie skarżącemu uszczerbku związanego z przekazaniem franczyzobiorcy szeregu informacji o istotnym znaczeniu gospodarczym. Zapis umowny ma więc charakter kompensacyjny i nie można go traktować jako wynagrodzenia. Prawo do wypowiedzenia umowy, które wynikać będzie z odpowiedniego stosowania art. 746 Kodeksu cywilnego, jest uprawnieniem każdej strony umowy i nie można go ograniczyć, a jedynie zabezpieczyć sankcją odszkodowawczą. Wobec tego nie jest możliwe wyrażenie zgody na wypowiedzenie umowy, jako to stwierdzono w interpretacji. Skutkiem wypowiedzenia będzie rozwiązanie umowy, a zatem nie można mówić o jakiejkolwiek ekwiwalentności świadczeń. Otrzymane świadczenie ma więc charakter odszkodowawczy i nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, a w związku z tym nie wymaga wystawienia faktury.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w interpretacji. Zwrócił przy tym uwagę, że podpisując umowę franczyzy strony zawarły w niej porozumienie dotyczące ewentualnej możliwości jej rozwiązania za wypowiedzeniem, za które zostanie zapłacone określone wynagrodzenie w wysokości opłat miesięcznych pozostałych do końca okresu zastrzeżonego w umowie. Tak określone świadczenie stanowi formę wynagrodzenia za działania skarżącego polegające na tolerowaniu czynności , które zmierzały do rozwiązania umowy, które to czynności - w świetle art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy - VAT, należało zakwalifikować jako świadczenie usług.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1379 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego Sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona interpretacja została dokonana w oparciu o nieprawidłową wykładnię prawa.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy świadczenie pieniężne, określone we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji prawa podatkowego jako odszkodowanie, wypłacone skarżącemu, z tytułu wcześniejszego wypowiedzenia umowy przez franczyzobiorcę nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie stanowi ono wynagrodzenia za świadczenie usług.

W tym miejscu w pierwszym rzędzie należy przywołać treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 6 ustawy VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postaci energii. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy VAT.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu, a pojęcie to ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy czym nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy VAT. Z treści przywołanego bowiem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Zatem aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Dana usługa podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym i w ten sposób, że zapłacona kwota stanowi rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

Z przedstawionych przez skarżącego okoliczności wynika, że w ramach prowadzonej działalności zawiera - nienazwane w prawie cywilnym, umowy franczyzowe. Na ich podstawie jako franczyzodawca udostępnia franczyzobiorcom za wynagrodzeniem swoje "know how" w formie podręcznika operacyjnego oraz informacji przekazywanych osobiście; upoważnia ich również do korzystania ze znaku towarowego i świadczy usługi wsparcia przy prowadzeniu działalności przez franczyzobiorców. Jednym ze świadczeń uiszczanych miesięcznie jest opłata franczyzowa, w kwocie stałej lub wyliczanej arytmetycznie. Umowy zawierane są na czas określony lub nieokreślony, ale zawierają oznaczony w latach okres zastrzeżony. Jeżeli nie zostanie on dotrzymany (franczyzobiorca wypowie umowę przez upływem tego okresu) zobowiązany będzie do zapłaty franczyzodawcy kwoty równiej sumie miesięcznych opłat franczyzowych za cały pozostały okres zastrzeżony. Zapis ten w ocenie skarżącego pełni funkcję odszkodowawczą.

W ocenie Sądu w przedstawionych okolicznościach powyższa kwota wypłacona na podstawie zapisu umowy stanowi w swojej istocie rozliczenie z tytułu umowy franczyzowej, rodzaj "odstępnego", zapłatę za zgodę kontrahenta na prawo do wcześniejszego wycofania się z umowy. Objęta zatem jest podatkiem od towarów i usług i powinna być dokumentowana fakturą VAT. O tym, że w występujących okolicznościach faktycznych nie mamy do czynienia z odszkodowaniem, które ma na celu naprawienie szkody, przemawia to, że sam fakt wcześniejszego rozwiązania umowy nie daje jeszcze podstaw do twierdzenia o wystąpieniu szkody. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w podobnych stanach faktycznych jak w sprawie niniejszej (wyrok z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 1664/12, oraz wyrok z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 981/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ten, w obu orzeczeniach, dla uzasadnienia wskazanego wyżej stanowiska odwołał się do rozważań zawartych w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III CZP 39/12. I choć Sąd Najwyższy zajmował się kwestią odmienną, tj. zagadnieniem kary umownej w przypadku odstąpienia od umowy, to na uwagę, zdaniem NSA, zasługiwały wywody natury ogólnej dotyczące możliwości powstania szkody w wyniku samego rozwiązania umowy (to, że w uchwale chodzi o odstąpienie od umowy, a nie rozwiązanie jej w wyniku porozumienia stron, pozostawało dla przydatności rozważań Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie bez istotnego znaczenia). Kwintesencja stanowiska Sądu Najwyższego sprowadza się do tego, że kara umowna, stanowiąca surogat odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, musi wiązać się z powstałą szkodą, a samo odstąpienie od umowy obowiązku zapłaty odszkodowania, choćby w postaci kary umownej, nie rodzi. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził - na tle okoliczności rozpoznawanych spraw, że sam fakt wcześniejszego rozwiązania umowy za porozumieniem stron nie daje podstaw do twierdzenia o wystąpieniu szkody. Zaś określenie, że jest to odszkodowanie "w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy" także szkody tej nie określa.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, słusznie organ uznał, że co do skutków na gruncie ustawy VAT zawarte pomiędzy stronami porozumienie zawarte w umowie jest wzajemnym porozumieniem z elementem ekwiwalentności. Skarżący bowiem zawierając porozumienie godzi się na wcześniejsze rozwiązanie umowy, a w zamian otrzymuje wynagrodzenie w postaci kwoty równej sumie comiesięcznych opłat franczyzowych za cały okres pozostały od dnia wypowiedzenia umowy do końca okresu na jaki została ona zawarta, czyli dokonuje czynności wprost wymienionej w art. 8 ust. 1 u.p.t.u., która podlega opodatkowaniu.

Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd stoi na stanowisku, że odszkodowanie ma na celu naprawienie wyrządzonej szkody zaś, sam fakt wcześniejszego rozwiązania umowy na mocy zapisów zawartych w umowie nie daje podstaw do twierdzenia o wystąpieniu szkody, bowiem odszkodowanie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, musi wiązać się z powstałą szkodą, a samo rozwiązanie umowy obowiązku zapłaty odszkodowania nie rodzi. Sam bowiem fakt wcześniejszego rozwiązania umowy za porozumieniem stron nie daje podstaw do twierdzenia o wystąpieniu szkody. Zaś określenie, że jest to rekompensata za poniesioną szkodę wynikającą z wcześniejszego rozwiązania umowy najmu także szkody tej nie określa. Podkreślić też trzeba, że bez znaczenia jest to, czy umowa sama w sobie przewiduje możliwość jej wypowiedzenia, czy też strony umowy później dokonają - w ramach swobody kontraktowej - modyfikacji łączącego je stosunku prawnego, poprzez właśnie zawarcie porozumienia rozwiązującego umowę.

Dla wzmocnienia powyższej argumentacji zasadnym jest powołanie się również na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawie C-63/92 Lubbock Fine & Co. Z treści tego orzeczenia wynika, że wypłaty z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu za porozumieniem stron płyną z tego samego źródła, jakim jest łączący stronę stosunek prawny, czyli właśnie urnowa najmu. Są to rozliczenia związane z tą umową i jeżeli najem podlega opodatkowaniu VAT, to i te wypłaty także. Jeśli zaś najem, jak w rozpoznawanej przez Trybunał sprawie, jest zwolniony, to i wypłacone kwoty korzystają z tego zwolnienia. Za istotne Trybunał Sprawiedliwości uznał pytanie, czy "najem nieruchomości" użyty w art. 13 B (b) VI Dyrektywy, wymieniającym czynności zwolnione, obejmuje sytuacje, w której najemca za wynagrodzeniem zrzeka się najmu i zwraca nieruchomość właścicielowi. Udzielając twierdzącej odpowiedzi w tym przedmiocie Trybunał stwierdził, że zmiana stosunku umownego, taka jak zrzeczenie się najmu za wynagrodzeniem, także mieści się w zakresie takiego zwolnienia, ponieważ pojęcie "najmu nieruchomości" obejmuje sytuację, w której najemca zrzeka się najmu. To, że najemca wypłaca kwotę pieniężną wynajmującemu z powodu wcześniejszego rozwiązania umowy, nie zmienia sensu i konsekwencji płynących z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości, że wypłata ta wywodzi się z tego samego źródła, którym jest umowa najmu.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, uwagi te mają szersze znaczenie i odnoszą się także do innych umów występujących w obrocie, w tym umów franczyzy.

Przedmiotowego wynagrodzenia wypłaconego skarżącemu nie można zatem uznać za zadośćuczynienie za utracone korzyści, stanowi ono bowiem formę wynagrodzenia za jego działanie - tj. wyrażenie zgody na odstąpienie od umowy. W okolicznościach faktycznych wskazanych w niniejszej sprawie istnieje, zdaniem Sądu, bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem. Zgodę na zaniechanie określonej czynności (odstąpienie od umowy), za którą skarżący otrzymuje określoną kwotę pieniężną, należy traktować jako określone świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą wynagrodzenia, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, w postaci zgody na tolerowanie takiej sytuacji, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem czynność skarżącego, w postaci wyrażenia zgody na wcześniejsze rozwiązanie zawartej umowy, stanowi odpłatne świadczenie usług przez skarżącego na rzecz kontrahenta, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy VAT. Istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem, kwota ustalona na mocy zawartej umowy, w zamian za odstąpienie od umowy (a więc tolerowanie tej sytuacji) stanowi wynagrodzenie za te usługi i na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.