Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 265/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.138 par.2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A.S. i D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz A.S. i D.S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M. decyzją z dnia 17 listopada 2020 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku A. i D.S. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową na terenie dz. nr [...] przy ul. G. w L., gm. M.. W uzasadnieniu organ wskazał, że teren inwestycji, nie był objęty aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, co spowodowało konieczność prowadzenia sprawy w oparciu o przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym organ przystąpił do sporządzenia analizy urbanistyczno-architektonicznej, by w oparciu o jej ustalenia zbadać, czy projektowane zamierzenie inwestycyjne będzie odpowiadało istniejącemu na terenie objętym wnioskiem ładowi przestrzennemu. W związku z tym, wokół terenu inwestycji został wyznaczony w odległości nie mniejszej niż 135 m od granic w/w terenu, obszar, który miał pozwolić organowi na dokonanie oceny, czy możliwe jest zrealizowanie we wskazanym miejscu planowanej inwestycji, tak by nie zaburzyć istniejącego ładu i porządku architektonicznego. W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja spełnia wymogi zawarte w art. 61 ust. 1 pkt 1 - w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Ponadto, jak podał organ I instancji, projektowana inwestycja spełnia warunek o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 w zakresie dostępu do drogi publicznej, w art. 61 ust. 1 pkt 3 - w zakresie uzbrojenia terenu, w art. 61 ust. 1 pkt 4 - w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, w art. 61 pkt 5 - w zakresie zgodności z przepisami odrębnymi. Projekt decyzji ponadto został uzgodniony z organami właściwymi, tj. Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie - poprzez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K., co do melioracji wodnych, Starostą K. -w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych, w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, Zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego - tj. Urzędem Gminy M.. Ponadto organ zaznaczył, iż strony były informowane o każdym stadium postępowania, zaś przed wydaniem decyzji poinformowano tak wnioskodawcę jak i pozostałe strony o zebraniu kompletu dokumentów umożliwiających wydanie decyzji.

Od tej decyzji odwołanie wniósł M.B. zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp, poprzez błędną jego interpretacje i niezasadne uznanie, że przedmiotowa inwestycja spełnia zasadę dobrego sąsiedztwa, art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp, w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w wypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez wyznaczenie granic obszaru analizowanego w sposób sprzeczny z przepisami, art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp w zw. z § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 rozporządzenia, poprzez ustalenie warunków zabudowy w sposób niezgodny z treścią tych przepisów, bez uwzględnienia wszystkich nieruchomości położonych w obszarze analizowanym, art. 7 w zw. z art. 77, art. 8 K.p.a. poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co narusza zasadę zaufania do organów administracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z treści przedmiotowej analizy, stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji, granice obszaru analizowanego wyznaczono na kopii mapy zasadniczej w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Front działki, czyli ten bok terenu inwestycji z którego będzie zjazd na drogę, wynosi 45 m, co powoduje, iż zgodnie z w/w przepisem rozporządzenia, obszar analizowany winien być wyznaczony jako okręg o promieniu 135 m. W związku z tym analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie o jakim do mowa w art. 61 ust. 1 -5 upzp objęto nieruchomości znajdujące się w całości w tym obszarze, oraz te, które tylko częściowo tam się znajdują. Organ podkreślił, że analizę wykonano na kopii mapy zasadniczej w skali 1 : 1000. Teren inwestycji jest niezabudowany i znajdują się na nim jedynie elementy infrastruktury technicznej - tj. gazu, wody, i napowietrzna linia elektroenergetyczna. Natomiast w sąsiedztwie terenu inwestycji znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki mieszkalno-usługowe, garażowo-gospodarce, oraz infrastruktura techniczna. Analiza następnie wymienia 47 nieruchomości zlokalizowanych w jej obszarze, podając ich numery, posiadane przez nie wskaźniki zabudowy, szerokości elewacji frontowych i wysokości elewacji frotowych, z tym, że w tym przypadku wysokości nie podano, ograniczając się tylko do wskazania ilości kondygnacji. Zestawienie to ma postać tabeli, na końcu której wskazano średnią z obszaru dla wskaźnika zabudowy, oraz dla szerokości elewacji frontowej. Zawarto tam także minimalną i maksymalną wielkość tych parametrów. Zasadą jest, iż analizie poddawane są te nieruchomości, które w całości leżą w obszarze analizowanym, jak też ewentualnie te nieruchomości, które co prawda w części leżą w obszarze, ale obiekt na nich znajdujący się w całości położony jest w obszarze. Analizując jednak omawianą tabelę Kolegium stwierdziło, że zawiera ona w swoim spisie oprócz nieruchomości położnych w granicach obszaru, także i nieruchomości położone poza nią, a które mimo tego uczestniczyły w obliczeniach średnich z obszaru. Są to m. innym nieruchomości oznaczone nr [...], nr [...], ( część działki leży w obszarze, ale obiekt budowlany w całości położony jest poza granicą obszaru ), nr [...], jak i nr [...]. Co za tym idzie, w takiej sytuacji wyniki analizy są wadliwe, bowiem nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy, co powoduje, że nie mogą stanowić podstawy do ustalenia funkcji, cech, gabarytów przyszłej zabudowy. Takie działanie jest niezgodne z wolą ustawodawcy, który nakazuje analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków o których mowa w art. 61 ust. 1 -5 upzp, objąć nieruchomości, które zawierają się w całości w wyznaczonym obszarze analizowanym. Ustalając poszczególne parametry przyszłej zabudowy, organ wskazał, iż linia zabudowy po wschodniej stronie drogi gminnej G., wyznaczona jest przez budynki oznaczone nr [...] i [...] w odległości 4,5 m od zewnętrznej krawędzi jedni. Jednak, co również podkreślił organ, ponieważ ul. G. jest drogą publiczną gminną, to zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, obiekty budowlane powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 6 m. W związku z tym, w treści decyzji ustalono dla przyszłej zabudowy nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 6 m od krawędzi jezdni ul. G.. Dodano także, iż wyznaczenie to jest zgodne z załącznikiem graficznym. W tym miejscu należy podkreślić, iż jakkolwiek w decyzji określono w oparciu o zrealizowaną analizę linię zabudowy dla przyszłego obiektu, sytuując ją, jak wskazano powyżej, w odległości 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ulicy G., to jednak, mimo stwierdzenia w treści decyzji, że wyznacza się ją zgodnie z załącznikiem graficznym, wyznaczenia takiego nie dokonano. Na obu znajdujących się w aktach Załącznikach graficznych brak rysunku przedstawiającego na działce nr [...] przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy. Ponadto, co należy też podkreślić, decyzja w oparciu o przepis § 7 ust. 4 rozporządzenia, ustala wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku mieszkalnego w przedziale 2,5m - 5,0 m. Powyższy parametr ma być zbliżony do wysokości elewacji frontowej budynku położonego na działce nr [...]. Jak prezentuje się ten obiekt w zakresie wysokości, tego nie podano. Co do geometrii dachu to również decyzja wskazuje, że dach ma być wielospadowy o symetrycznym kącie nachylenia połaci w zakresie 35-45°, o wysokości kalenicy głównej w zakresie od 7,0 - 10,0 m. Chcąc jednak odnaleźć w sporządzonej analizie podstawy i uzasadnienie dla tak ustalonych warunków, to przede wszystkim napotyka się na wskazanie, że przepis dotyczący wysokości elewacji frontowej - czyli § 7 rozporządzenia, daje możliwość, oprócz wyznaczenia tego parametru wg zasady podstawowej, także i wyznaczenie go w sposób inny, niż to wskazano w punkcie l omawianego przepisu rozporządzenia, o ile wynika to z analizy. Jednakże sporządzona w sprawie analiza praktycznie w ogóle nie zawiera opisu tego, co jest zrealizowane w obszarze analizowanym, nie dokonuje wskazania, jakie cechy, wskaźniki, parametry i gabaryty posiadają znajdujące się w obszarze nieruchomości. Nie dokonuje konkretnych porównań zabudowy, a w szczególności parametrów nieruchomości znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie, ani też zabudowy położonej w obszarze. Co za tym idzie, tym bardziej analiza nie zawiera żadnego uzasadnienia popartego zabudową sąsiednią, czy nawet dalszą, ale znajdującą się w obszarze analizowanym, która uzasadniałaby owe znajdujące się w decyzji odstępstwa od zasad podstawowych jeśli chodzi o ustalone wielkości poszczególnych parametrów przyszłej zabudowy. Takie działanie stanowi uchybienie sporządzonej analizy, co w konsekwencji, rzutuje na sposób ustalenia warunków zabudowy dla projektowanej inwestycji, które jako obarczone błędami powodują błędy w wydanej decyzji. W tym miejscu należy zauważyć, że organ I instancji praktycznie przy ustalaniu warunków zabudowy, kierował się głównie żądaniami inwestora zawartymi we wniosku, nie próbując nawet wskazać, że będą one nawiązywać do istniejącej zabudowy, nie powodując naruszenia istniejącego ładu przestrzennego. Wobec tak lakonicznie sporządzonej analizy urbanistyczno - architektonicznej, nawet szczegółowe badanie akt sprawy i materiału tam się znajdującego, nie jest wstanie potwierdzić słuszność ustaleń decyzji. Reasumując, faktem jest, że dla wydania decyzji w.z., konieczne jest łączne spełnienie warunków, o jakich mowa w art. 61 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednym z nich jest występowanie w obszarze analizowanym, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp). Niezależnie od powyższego na postępowanie wyjaśniające, prowadzone w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji w.z., składa się między innymi dokonanie analizy urbanistyczno-architektonicznej obszaru otaczającego działkę, której dotyczy wniosek inwestora. Oprócz wykazanych powyżej uchybień, sporna decyzja narusza także § 9 cyt. rozporządzenia, bowiem w myśl tego przepisu, warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną. Wyniki analizy zawierającej część tekstową i graficzną stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. W niniejszej sprawie jakkolwiek decyzja posiada prawidłową część tekstową dotyczącą wyników analizy, to sporządzone części graficzne decyzji o warunkach zabudowy i wyników analizy, wykazują uchybienia. W szczególności załącznik graficzny do treści decyzji ustalającej warunki zabudowy nie odpowiada całkowicie zasadzie jego przygotowania. To co opatrzono nazwą Załącznik nr 1, jest w zasadzie notatką graficzną odzwierciedlającą spełnienie w niniejszej sprawie warunków o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Działka bowiem nr [...] wskazana do zainwestowania, położona jest na gruntach klasy R IIIa i nie posiada zgody na wyłączenie jej z użytkowania rolnego w planie miejscowym, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji zgodnie z cyt. wyżej art. 7 o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I - III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w planie miejscowym, z zastrzeżeniem ust.2A w/w art. 7. W myśl tego przepisu nie wymaga uzyskania zgody właściwego ministra do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolniczych stanowiących użytki rolne klas I - III, jeśli grunty te spełniają łącznie warunki zwarte w w/w przepisie. Chodzi tu o to, by co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawierała się w obszarze zwartej zabudowy, by grunty te położone były w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej, w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, by położone były także w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej, i by ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha bez względu na to czy stanowią jedną całość czy kilka odrębnych części. W niniejszej sprawie właśnie taka sytuacja miała miejsce i organ I instancji zobligowany był do dokonania zbadania wypełnienia postawionych warunków przez przedmiotowy przepis art., 7 ust. 2A ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych., względem działki nr [...]. Swe ustalenia w tej kwestii zobrazował w formie graficznej, którą nazwał Załącznikiem nr 1, co spowodowało, iż strona odwołująca się mylnie go zrozumiała, przyjmując iż jest to załącznik o którym mowa w przywołanym tu § 9 rozporządzenia, a którego de facto w sprawie nie było. W tej sytuacji więc zarzut o posługiwaniu się sprawie obszarem zwartej zabudowy, a nie obszarem analizowanym nie jest słuszny. Dopiero Załącznik nr 3 stanowiący załącznik, graficzny do części tekstowej analizy uwidacznia prawidłowo wyznaczony obszar analizowany ze wskazaniem terenu inwestycji. Inną sprawą jest, iż mając prawidłowo ustalony obszar analizowany, organ niewłaściwie wykorzystał znajdującą się tam zabudowę do ustalenia parametrów dla projektowanej zabudowy.

Od tej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła A.S. i D.S. zarzucając naruszenie:

1/ art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej w sytuacji braku odwołania uprawnionego skarżącego, wobec utraty przez A.B przymiotu strony postępowania wobec darowania nieruchomości sąsiedniej nr [...] A.K., wobec której to czynności rozporządzającej nieruchomością M.B. utracił przymiot strony prowadzonego postępowania, a w jego miejsce wstąpiła na zasadzie art. 30 §4 k.p.a. A.K. - która brała udział w postępowaniu z uwagi na jej własny interes prawny wynikający ze współwłasności tej samej nieruchomości; nadużycie przez organ II instancji prawa do wydania decyzji kasacyjnej i przez to wydanie jej niesłusznie oraz bez zasadniczych podstaw, gdy (i) nie zostało wykazane, aby organ l instancji naruszył jakiekolwiek przepisy postępowania, jak również (ii) aby nie wyjaśnił koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w sposób, który uniemożliwiałby ich wyjaśnienie przez organ II instancji; wydanie decyzji kasacyjnej bez jednoczesnego wyjaśnienia, jakie okoliczności powinny być jeszcze wyjaśnione przez organ l instancji i brak podjęcia przez organ II instancji działań w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy i przeprowadzenia materiału dowodowego; błędne przyjęcie przez organ II instancji, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 138§ 2 k.p.a., czyli, że decyzja l instancji "została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcia", w sytuacji, gdy organ l instancji przeprowadził bardzo szerokie postępowanie dowodowe, zaś zarzuty i wątpliwości organu II instancji odnośnie jego postępowania z całą pewnością mogłyby zostać obalone i rozwiane w razie podjęcia takiej aktywności przez organ II instancji, którego bezczynność w toku postępowania odwoławczego spowodowała sprzeczne z prawem wydanie decyzji na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a.;

2/ art. 138 § 2 w związku z:

a/ art. 28 K.p.a. w związku z art. 30 § 4 K.p.a. w związku z art. 127 § 1 w związku z art. 134 lub art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. polegające na błędnym ustaleniu kręgu stron postępowania i orzeczenia w przedmiocie decyzji l instancji w sytuacji zaskarżenia jej przez podmiot- M.B., który utracił przymiot strony w niniejszym postępowaniu z momentem darowania z dniem 14 lutego 2020 roku działki nr [...] A.K., a tym samym organ II instancji nie mógł orzekać w sprawie zainicjowanej odwołaniem i nie dokonał zbadania dopuszczalności odwołania złożonego przez M.B., a także nie umorzył postępowania, które wszczął na skutek odwołania nieuprawnionego podmiotu;

b/ art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. przez niedostrzeżenie nieistnienia po stronie odwołującego się M.B. interesu prawnego, a tym samym niemożności uznana go za stronę postępowania i umorzenie postępowania;

c/ art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez rozpatrzenie odwołania pochodzącego od podmiotu niebędącego stroną, a to M.B., który darował w dniu 14 lutego 2020 roku działkę nr [...] A.K., przez co odwołanie było niedopuszczalne jako złożone przez podmiot nielegitymowany, a decyzja II instancji jest dotknięta wadą w postaci rażącego;

d/ art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a. przez błędne określenie podstawy prawnej wydanej decyzji i uchylenie decyzji l instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji, kiedy powołana podstawa prawna decyzji II instancji stanowi podstawę wydania decyzji merytorycznej;

e/ art. 138 § 2 w związku z art. 11 K.p.a. przez zupełny brak wyjaśnienia w decyzji II instancji przesłanek zapadłego orzeczenia, w tym zwłaszcza motywów, jakie kierowały organem II instancji, a tym samym uczynienie decyzji II instancji niezrozumiałą dla strony oraz trudną do zaakceptowania, z uwagi na zaistniałe uchybienia, jak też niezrozumiałe dla skarżących przydawanie znaczenia skutkującego wydaniem decyzji kasatoryjnej okolicznościom, które mogły być swobodnie uzupełnione i sprostowanie przez organ II instancji w toku jego czynności w ramach postępowania w II instancji;

f/ art. 15 K.p.a. przez brak wykonania nałożonego na organ II instancji działający jako organ odwoławczy rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a ograniczenie się przez organ II instancji jedynie do kontroli, bez rozstrzygania sprawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności, która w postępowaniu administracyjnym polega na rozpatrzeniu sprawy w sposób merytoryczny i w całym jej całokształcie i tym samym zupełnie bezpodstawne skorzystanie z art. 138 § 2 K.p.a.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji jest odrębnym od skargi środkiem zaskarżenia, służącym w istocie do weryfikacji prawidłowego ustalenia przez organ administracyjny przesłanek uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sprzeciw inicjuje kontrolę sądową działania organu II instancji w ograniczonym zakresie. Wyklucza tym samym całościową kontrolę legalności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 września 2019 r., sygn. akt II GSK 1007/19).

Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 677/17).

Jak wynika z art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 K.p.a. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 K.p.a.

Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 K.p.a. jest określane, jako decyzja kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Nie zmienia to jednakże faktu, że organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności (art. 134 K.p.a.) dokonać sprawdzenia, czy odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł podmiot, który był stroną w postępowania administracyjnego i który ma także aktualnie legitymację do wniesienia środka odwoławczego tj. nadal jest strona tego postępowania – ni utracił tego przymiotu.

Wskazać przy tym należy, że postępowanie odwoławcze zostało oparte na zasadzie skargowości. Nie ma ono charakteru inkwizycyjnego, a zatem w żadnym wypadku nie może być wszczęte z urzędu. Wyłącznie czynność strony postępowania, którą jest wniesienie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Jak wynika z art. 134 K.p.a., organ odwoławczy w pierwszej fazie postępowania zobowiązany jest do ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne, a zatem, czy w ogóle dotyczy aktu zaskarżalnego tego rodzaju środkiem odwoławczym, czy pochodzi od strony postępowania i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma jedynie strona. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy stwierdzi, że osoba ta nie legitymuje się przymiotem strony, wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia bowiem uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie odwołania było przedwczesne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie podjęło bowiem żadnych czynności mających na celu zbadanie, czy decyzja organu I instancji dotyczy interesu prawnego podmiotu wnoszącego odwołanie. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł M.B. jako właściciel działki nr [...] w L.. Tymczasem z treści księgi wieczystej nr [...] jednoznacznie wynika, że obecną właścicielką wyżej wskazanej nieruchomości jest A.K. – na podstawie umowy darowizny oraz ustanowienia służebności osobistej z dnia 14 lutego 2020 r. nr Rep [...].

Brak weryfikacji przez organ II instancji interesu prawnego odwołującego się oznacza, że organ ten dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 7 K.p.a., art. 15 K.p.a., art. 28 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., art. 127 K.p.a. i art. 138 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobligowany będzie zatem w pierwszej kolejności do ustalenia interesu prawnego podmiotu składającego odwołanie.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 151a § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.