Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 54/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
article: par. 10 ust. 1,  par. 5  pkt 2,  par. 7  ust. 1-4
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi O. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Strzelcach Opolskich z dnia [...], nr [...] rozstrzygającą o braku podstaw do stwierdzenia u O. W. choroby zawodowej przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błony śluzowych nosa, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym, tj. choroby wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, ze zm.).

Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, co nastąpiło na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 stycznia 2005 r., Sygn. akt II SA/Wr 2492/02. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Strzelcach Opolskich z dnia [...], nr [...] o nie stwierdzeniu choroby zawodowej. Uznając, iż zaskarżony akt nie odpowiada wymogom prawa, w zakresie dokonanej oceny Sąd wskazał, że podejmując rozstrzygnięcie organy rozpoznające sprawę nie wzięły pod uwagę i nie oceniły całego materiału dowodowego jaki powinien być w sprawie zgromadzony. Podkreślił, że za przesądzające o braku przesłanki wystąpienia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą, a narażeniem na występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych, uznały wypowiadające się w tej kwestii orzeczenia lekarskie, które nie zostały oparte na wymaganym materiale dowodowym, niezbędnym do zajęcia stanowiska i rozstrzygnięcia kwestii wystąpienia choroby zawodowej. Zdaniem Sądu istotny brak w zakresie materiału dowodowego polegał na pominięciu dowodów określonych w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, ze zm.), tj. informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy.

W toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji, podjął czynności zmierzające do uzyskania informacji o zagrożeniach zawodowych w miejscach pracy O. W., danych o narażeniu i pomiarach czynników szkodliwych, zebrania dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, a także przeprowadzenia ponownych badań i uzyskania orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. dotyczącego wystąpienia choroby zawodowej.

W wyniku przeprowadzonych badań, orzeczeniem z dnia 5 października 2007 r., nr [...], Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. stwierdził brak podstaw do rozpoznania u O. W. choroby zawodowej. Na skutek odwołania wniesionego od orzeczenia, brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej stwierdził, w orzeczeniu z dnia 25 września 2008 r., nr [...] również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.

Następnie, decyzją z dnia [...], nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Strzelcach Opolskich, rozstrzygnął o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u O. W. Decyzja wydana została na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), w związku z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ zaznaczył, iż ustalenia w zakresie rozpoznania choroby zawodowej dokonane zostały na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych oraz orzeczeń lekarskich: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. z dnia 14 marca 2002 r. i ponownego z dnia 5 października 2007 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 4 lipca 2002 r. i kolejnego z dnia 25 września 2008 r. Odnosząc się do poszczególnych orzeczeń wskazał, iż w żadnym z nich rozpoznając u strony stan po usunięciu guza prawej struny głosowej, nie stwierdzono aby zaistniałe zmiany anatomiczne związane były z charakterem wykonywanej pracy i nie rozpoznano choroby zawodowej górnych dróg oddechowych, stwierdzając brak związku między potwierdzonymi schorzeniami, a czynnikami występującymi w środowisku pracy. Organ wyjaśnił, iż stanowiące dowód orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego i wydane zostały po przeprowadzeniu wielokrotnych specjalistycznych badań O. W., na podstawie całości zgromadzonej w postępowaniu dokumentacji medycznej i wyników dochodzenia epidemiologicznego. Stwierdził też, że wnioski zawarte w tych opiniach są czytelne, logiczne i konsekwentne, w związku z czym w całości zasługują na wiarę. Strona nie przedłożyła natomiast żadnego dowodu podważającego ich wiarygodność i rzetelność. W szczególności w ocenie organu dowodu takiego nie stanowią świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Nie wnoszą one bowiem nic nowego do sprawy i dotyczą okresu narażenia, który został uwzględniony przy dokonywaniu oceny w zakresie narażenia zawodowego. Opierając swoje stanowisko, w zakresie braku podstaw do stwierdzenia u O. W. choroby zawodowej, na regulacji prawnej organ powołał § 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Na tej podstawie wskazał, iż przesłankami uzasadniającymi stwierdzenie choroby zawodowej są: rozpoznanie choroby znajdującej się w wykazie chorób zawodowych, narażenie pracownika w procesie pracy na czynniki szkodliwe dla zdrowia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą, a narażeniem zawodowym. O ile zatem w ocenie organu strona wykonywała pracę zawodową w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej nie można przyjąć, że spełnione zostały dwie pozostałe przesłanki. W przypadku strony nie rozpoznano bowiem choroby wskazanej w pozycji 6 wykazu, a stwierdzone zmiany w obrębie narządu głosu nie są związane z charakterem wykonywanej pracy i nie wykazują cech klinicznych o etiologii zawodowej. W świetle zebranych dowodów nie można tym samym przyjąć domniemania wskazanego związku przyczynowo - skutkowego. Powołując się na orzecznictwo sądów organ wyjaśnił, iż domniemanie takie może zostać obalone każdym dowodem przeciwnym, który to w niniejszej sprawie stanowią orzeczenia lekarskie. Dodatkowo organ odnotował też, że fakt wykluczenia istnienia wskazanego związku przyczynowo- skutkowe, wyłączał jego obowiązek ustalenia faktycznych przyczyn powstania choroby zawodowej.

W odwołaniu od decyzji O. W. wniósł o jej uchylenie. Kwestionując rozstrzygnięcie podniósł, że praca w uciążliwych warunkach stanowi jedyną przyczynę rozpoznanego u niego schorzenia. Powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego, z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt RN 36/98 stwierdził, iż przesłanka wykluczająca stwierdzenie u niego choroby zawodowej nie została spełniona albowiem pracował on w zakładach, gdzie występowało narażenie na działanie czynnika szkodliwego w postaci gazów spawalniczych. Dolegające mu schorzenie ma tym samym związek z rodzajem wykonywanej przez niego pracy. Z uwagi zaś na to, że wykryto u niego schorzenie wskazane w wykazie chorób zawodowych i warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, a organ nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowo – skutkowego, winien stwierdzić chorobę zawodową.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż organ pierwszej instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające w wyniku którego ustalono, że O. W. w latach 1979 – 2002 pracował w narażeniu na oddziaływanie szkodliwych czynników chemicznych zawartych w dymach spawalniczych. Ocena jego stanu zdrowia, dokonana przez jednostki upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, nie ujawniła jednak zmian, które można by powiązać z tym narażeniem. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w których strona była badana ustaliły że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, przy czym orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydane zostały na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych i wynikach specjalistycznych badań. Uznając zarzuty odwołania za bezzasadne organ odwoławczy stwierdził, iż szczegółowa analiza treści zgromadzonych w sprawie orzeczeń lekarskich dowodzi, że w stanie zdrowia O. W. brak jest zmian, które pozwalałyby na rozpoznanie u niego choroby zawodowej tj. schorzenia wymienionego w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych i jednocześnie mogły być uznane za skutek szkodliwego działania czynników środowiska pracy. Nie zaistniały także, w ocenie organu, podstawy do kwestionowania wiarygodności tych orzeczeń. Obydwie jednostki w wyczerpujący sposób wyjaśniły bowiem jakie względy zdecydowały o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazały pozazawodową przyczynę raka krtani (palenie tytoniu), a także wykazały jakim badaniom strona została poddana. Stwierdzając brak podstaw do kwestionowania decyzji pierwszoinstancyjnej podkreślił, że ich orzeczenia pozostają zbieżne. Wskazał też, że na skutek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z wyrokiem Sądu, wydane zostały na podstawie wymaganej dokumentacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, O. W. wniósł o uchylenie decyzji odwoławczej i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, celem wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Zaskarżonej decyzji odwoławczej zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294), przez uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek. Wskazał, iż przez wiele lat pracy narażony był na działanie czynnika szkodliwego w postaci substancji drażniących, które stwarzają ryzyko powstania zmian chorobowych w postaci przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. To zaś jak stwierdził, prowadzi do logicznego wniosku, że warunki pracy miały niewątpliwy wpływ na wystąpienie zachorowania. Powołując w tym zakresie argumenty przedstawione w odwołaniu, skarżący dodatkowo podniósł również zarzut sprzeczności sentencji decyzji z jej uzasadnieniem, na skutek stwierdzenia w sentencji, że decyzja wydana została na skutek odwołania od decyzji "o nie stwierdzeniu u niego choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych".

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu sprzeczności sentencji decyzji z uzasadnieniem wskazał, iż omyłkowo w sentencji jako przedmiot wskazano chorobę zawodową narządu słuchu. Omyłka ta została jednak sprostowana postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009 r. (postanowienie znajduje się w aktach administracyjnych). Wyjaśniając z kolei, że fakt narażenia zawodowego skarżącego na substancje drażniące potwierdzony został wskutek dochodzenia epidemiologicznego i nie był kwestionowany, jako istotne w sprawie organ podał, że skarżący nie zachorował na przewlekły zanikowy, przerostowy i alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa, krtani i tchawicy. Jak wyjaśnił, wykazały to specjalistyczne badania, które wykluczyły wskazane schorzenie, wobec czego twierdzenie strony nie znajduje pokrycia w materiale dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Jednocześnie też, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem powyższych zasad, kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji dostrzec przede wszystkim trzeba, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 2492/02.

Stosownie też do tego wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, iż orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Zauważyć przy tym należy, iż ocena prawna dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania, co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.

Mając zatem na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 stycznia 2005 r., w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, na wstępie wskazać przyjdzie, iż wydana ona została z uwzględnieniem wskazań Sądu wyrażonych w powołanym wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia.

W szczególności podjął konieczne czynności w zakresie dochodzenia epidemiologicznego i związanego z nim uzyskania informacji o narażeniu zawodowym skarżącego w okresie zatrudnienia. W tym celu wystąpił do właściwych podmiotów o udostępnienie informacji dotyczących warunków i przebiegu pracy zawodowej skarżącego wraz z przeprowadzanymi przez niego w okresie zatrudnienia badaniami oraz wynikami badań środowiska pracy. Następnie też po uzyskaniu informacji w tym zakresie skierował skarżącego na badania, których wyniki wraz z ustaleniami dokonanymi przez organ w zakresie narażenia zawodowego w okresie zatrudnienia, stanowiły podstawę wydania przez właściwe jednostki organizacyjne orzeczenia w sprawie choroby zawodowej. Orzeczenia te następnie uwzględnione zostały przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Stosownie do tego, mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, zdaniem Sądu w pełni zaakceptować należało ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji, stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej .

Odnosząc się w tym zakresie do podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że właściwość organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej określona została w art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851ze zm.), zgodnie z którym do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawodawca przekazał wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia. Zasady postępowania w sprawach rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych określa z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Stosownie jednak do § 10 tego rozporządzenia do postępowania w sprawie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, które wszczęte zostało przed dniem wejścia w życie jego regulacji, zastosowanie znajdują przepisy nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) – zwanego rozporządzeniem.

Zgodnie z § 10 ust. 1 znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia, decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, właściwy inspektor sanitarny wydaje na podstawie orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. W myśl, § 5 pkt 2 rozporządzenia przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy należy do zakresu właściwości inspektora sanitarnego. Właściwymi do wydania orzeczenia lekarskiego, dotyczącego rozpoznania choroby zawodowej, są natomiast jednostki organizacyjne, które określa § 7 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenia tych jednostek, zgodnie z § 7 ust. 4 rozporządzenia, wydawane są na podstawie uzyskanych przez inspektora sanitarnego w toku postępowania wyjaśniającego informacji, dokonanych przez niego ustaleń, a także w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentację medyczną.

Stosownie do wskazanych regulacji dostrzec trzeba, że inspektor sanitarny nie posiada kompetencji do rozpoznania choroby zawodowej. Uprawnienia w tym zakresie posiadają wyłącznie jednostki organizacyjne określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia, tj.: poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Inspektor sanitarny właściwy jest natomiast do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź orzeczenia o braku podstaw do jej stwierdzenia. O ile zatem orzeczenie lekarskie wydane przez właściwą jednostkę medyczną uznać należy za opinię, stanowiącą odwodów podlegający ocenie organu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, bez wątpienia wiąże ono organ wydający decyzję w tym przedmiocie, co do istnienia określonego schorzenia stanowiącego chorobę zawodową. Determinuje tym samym treść rozstrzygnięcia podejmowanego przez inspektora sanitarnego. Wobec uznania w orzeczeniu lekarskim, braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, inspektor sanitarny nie jest wszak władny do stwierdzenia jej istnienia. Skoro choroba zawodowa nie zostanie rozpoznana, brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia jej wystąpienia.

Zwrócić należy uwagę, iż stanowisko co do uznania za warunek konieczny stwierdzenia choroby zawodowej, uprzedniego jej rozpoznania przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze zostało utrwalane w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby. Przyjąć bowiem należy, iż jest ono dla organów inspekcji sanitarnej wiążące i wobec orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej prowadzi do odmowy stwierdzenia tej choroby (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt I SA 1801/00, System Informacji Prawnej LEX nr 77663, wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r., sygn. akt I SA 108/03, system Informacji Prawnej LEX nr 160259).

W niniejszej sprawie w toku postępowania przed organami inspekcji sanitarnej o stwierdzenie choroby zawodowej, orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej dwukrotnie wydane zostało przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K., a także na skutek wniosków o przeprowadzenie ponownych badań, dwukrotnie przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Jak stwierdzono we wcześniejszym wyroku, orzeczenia odpowiednio z dnia 14 marca 2002 r. i 4 lipca 2002 r., wydane zostały w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające inspektor sanitarny uzupełnił jednak materiał dowodowy w niezbędnym zakresie i orzeczenia lekarskie z dnia 5 października 2007 r. oraz 25 września 2008 r. wydano nie tylko na podstawie wyników przeprowadzonych badań, lecz także z uwzględnieniem informacji dotyczących zagrożenia zawodowego, zebranych w związku z przeprowadzonym dochodzeniem epidemiologicznym. Nie można tym samym podważyć ich legalności, zarzucając wydanie z naruszeniem przepisów rozporządzenia. Jednocześnie, zarówno w jednym, jak i drugim – odpowiednio wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. – orzeczono o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Podstawę ustaleń w tym zakresie stanowiło rozpoznanie u skarżącego stanu po usunięciu guza prawej struny głosowej, związanego z wystąpieniem schorzenia nowotworowego krtani tj. schorzenia innego niż przewlekły zanikowy, przerostowy i alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa, krtani i tchawicy wywołany działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym.

W świetle treści uzyskanych orzeczeń lekarskich stwierdzić tym samym trzeba, że prawidłowo zaskarżoną decyzją orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skoro bowiem właściwe jednostki nie rozpoznały u skarżącego schorzenia kwalifikowanego jako choroba zawodowa, wobec związania treścią orzeczenia, uznać należało, że choroby takiej u niego nie rozpoznano. W szczególności zaś, jako niewskazane w poz. 6 załącznika, choroby takiej nie mogło stanowić schorzenie w postaci nowotworu krtani. Jak stanowi natomiast § 1 ust. 1 rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zgodnie z tym przepisem koniecznymi przesłankami stwierdzenia choroby zawodowej są: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, narażenie pracownika w procesie pracy na czynniki szkodliwe dla zdrowia oraz istnienie związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobą zawodową, a narażeniem zawodowym. Wobec ich kumulatywnego charakteru, koniecznym jest jednak ich łączne wystąpienie. Brak którejkolwiek z nich wyklucza stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej. Zgodzić przy tym należy się z twierdzeniem, iż dla ustalenia związku pomiędzy wykonywaną pracą a chorobą wystarcza samo stwierdzenie, że pracownik zapadł na chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych i jednocześnie wykazanie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. O ile jednak istnienia związku przyczynowego można domniemywać podstawę ustalenia, że u pracownika wystąpiła choroba wskazana w załączniku, stanowi orzeczenie lekarskie o jej rozpoznaniu. Stwierdzenie w nim braku podstaw do jej rozpoznania, czyni zaś bezzasadnym rozstrzyganie o istnieniu wskazanego związku przyczynowego. Jego zaistnienie, w postępowaniu o stwierdzeniu choroby zawodowej, może być bowiem oceniane jedynie w odniesieniu do schorzenia mającego znamiona choroby zawodowej.

Reasumując, w świetle powyższych rozważań jeszcze raz stwierdzić przyjdzie, że zaskarżona decyzja wydana została z uwzględnieniem wskazań Sądu wyrażonych we wcześniejszym wyroku. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy dokonał przy tym całościowej oceny i wydał decyzję nie naruszając przepisów prawa. Prawidłowo przyjął na podstawie orzeczeń lekarskich, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, z powodu braku rozpoznania lekarskiego w stanie jego zdrowia zmian stanowiących przewlekły zanikowy, przerostowy i alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa, krtani i tchawicy wywołany działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym tj. kwalifikowanych jako choroba zawodowa. Brak wskazanej w § 1 ust. 1 rozporządzenia przesłanki w postaci wystąpienia schorzenia kwalifikowanego w rozporządzeniu jako choroba zawodowa, wyłączał bowiem jej stwierdzenie w drodze decyzji. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia pozostaje tym samym okoliczność

wystąpienia u skarżącego innej choroby, nawet jeśli mogła mieć ona związek z narażeniem na działanie szkodliwych czynników w środowisku pracy. W postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej badany jest bowiem związek przyczynowo – skutkowy dotyczący choroby zakwalifikowanej jako zawodowa. Wobec nie rozpoznania u skarżącego takiego schorzenia, w świetle przedstawionej oceny za bezzasadny uznać tym samym należało zarzut, że koniecznym dla uznania braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej było wykazanie, że występujące u niego schorzenie nie ma związku z rodzajem wykonywanej przez niego pracy. Odnośnie zarzutu błędnego oznaczenia w decyzji przedmiotu postępowania, zauważyć z kolei należy, że omyłka ta została rektyfikowana w drodze postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 28 stycznia 2009 r.

Mając na uwadze powyższe, wobec bezzasadności zarzutów skargi i braku podstaw do jej uwzględnienia, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.