Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2507/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Po 314/19 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2019 r. nr SKO.F.406.42.2019 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 listopada 2019 r., sygn. II SA/Po 314/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D.J. (dalej: strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: SKO w Poznaniu, Kolegium) z 29 stycznia 2019r., nr SKO.F.406.42.2019 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, oddalił skargę.

W uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że w decyzji z 24 lutego 2017 r. nr NGK.6232.7.10.2016 Burmistrz Miasta i Gminy N. nałożył na skarżącego karę pieniężną - przewidzianą w art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm., dalej: u.c.p.g.) - za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 r. oraz I i II kwartale 2016 r. w łącznej wysokości 36 500 zł. W wyniku odwołania strony, SKO w Poznaniu w decyzji z 21 sierpnia 2017 r. o nr SKO P.406.257.2017 utrzymało ww. decyzję w mocy.

W piśmie z 7 maja 2018 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności tych decyzji z uwagi na przesłanki o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. W ocenie wnioskodawcy, decyzja zapadła na podstawie przepisu art. 9xb pkt 2 u.c.p.g., który to przepis jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Ponadto decyzję skierowano do adresata, który nie może być stroną w sprawie. SKO w Poznaniu w decyzji z 19 grudnia 2018 r. nr SKO.F.406.515.2018 odmówiło stwierdzenia nieważności powyższych decyzji: Burmistrza Miasta i Gminy N. oraz SKO w Poznaniu z 21 sierpnia 2017 r. W ocenie organu, nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 k.p.a.

Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy.

W decyzji z 29 stycznia 2019 r. nr SKO.F.406.42.2019 SKO w Poznaniu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymało w mocy własną decyzję z 12 grudnia 2018r. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z 12 grudnia 2018 r. i dodatkowo wskazał, że o ile w postępowaniu odwoławczym zwykłe naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w niniejszym postępowaniu organ może stwierdzić nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. D.J. zaskarżył powyższą decyzję SKO w Poznaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając organowi rażące naruszenie prawa z uwagi na odmówienie stwierdzenia przez Kolegium nieważności decyzji Burmistrza N. z 24 lutego 2017 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z 22 sierpnia 2017 r. Wskazano, że decyzje te naruszają wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności poprzez nałożenie kar wielokrotnie przekraczających dochody z prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, co stanowi przesłankę nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Nadto skarżący zarzucił Kolegium, że nie uwzględniło, że kwestionowane decyzje wydano z naruszeniem art. 29 k.p.a. przez skierowanie ich do adresata, który nie może być stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Skarżący wystąpił też o rozważenie skierowania na podstawie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy art. 9xb pkt 2 u.p.c.p.g. jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący prowadził przedmiotową działalność na niewielką skalę, wyłącznie na użytek prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, od 2012 r. W okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. uzyskał z działalności objętej zezwoleniem dochody o wysokości 7.090,91 złotych. Skarżący wskazał, że równolegle z niniejszym postępowaniem toczyło się postępowanie wobec Ł.P. w tożsamej sprawie. W wyniku zaskarżenia decyzji przez Ł.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję SKO w Poznaniu i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. (sygn. akt IV SA/Po 963/17). Zdaniem skarżącego, przepis art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) należy wykładać w ten sposób, że wyrok wydany w sprawie tożsamej pod względem prawnym i faktycznym jest wiążący w danej sprawie. Skarżący wskazał też, że wskazanie w decyzji jako adresata nazwy działalności gospodarczej zamiast osoby fizycznej prowadzącej tę działalność stanowi przesłankę do stwierdzenia naruszenia prawa z uwagi na rażące naruszenie art. 29 k.p.a. Wskazanie więc adresata decyzji - firma Usługi Asenizacyjne D.J., a nie osoby fizycznej jest wadliwe i stanowi o nieważności decyzji.

W odpowiedzi SKO w Poznaniu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację powołaną w zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji oddalając skargę skarżącego wskazał w uzasadnieniu wyroku, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2019 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia 12 grudnia 2018 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 21 sierpnia 2017 r. i poprzedzającej jej wydanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 lutego 2017 r. w przedmiocie wymierzenia D.J. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 36 500 zł za nie przekazanie w terminie Burmistrzowi Miasta i Gminy N. sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres IV kwartał 2015 r. i I oraz II kwartał 2016 r.

Zdaniem Sądu I instancji, trafnie Kolegium podkreśliło, że o ile w postępowaniu zwykłym naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w postępowaniu nadzwyczajnym organ może stwierdzić nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju błędy czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą to być wady kwalifikowane i szczególne.

Według Sądu I instancji, trzeba też mieć na uwadze, że choć w wyroku tym Sąd uznał, iż przewidziana w art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. wysokość kary pieniężnej jest nadmiernie wysoka i narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, a w konsekwencji narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, to nie oznacza jeszcze w żadnym razie, że przepis art. 9xb u.c.p.g. został derogowany z polskiego porządku prawnego i nie obowiązuje, jak i że stanowisko WSA w Poznaniu wyrażone w wyroku z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17 jest wiążące dla organu administracyjnego i Sądu I instancji rozpoznającego niniejszą sprawę.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest kwestia zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 9xb pkt 2 u.c.p.g., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanych decyzji, lecz kwestia, czy organy administracji publicznej stosujące ten przepis dopuściły się rażącego naruszenia prawa, względnie działały bez podstawy prawnej (przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie można zaś w żadnym razie stwierdzić, by Burmistrz N., czy SKO w Poznaniu wydając odpowiednio 24 lutego 2017 r. i 21 sierpnia 2017 r. decyzje o nałożeniu na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Asenizacyjne D.J. karę pieniężną za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 r. i I i II kwartale 2016 r. w łącznej kwocie 36 500 zł, działały bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Organy działały właśnie, co wykazało SKO w Poznaniu w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 12 grudnia 2018 r., na podstawie art. 9xb pkt 2 u.c.p.g.

Sąd I instancji nie dostrzegł potrzeby skierowania pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z art. 2 Konstytucji RP przepisu art. 9 xb pkt 2 u.c.p.g., w niemniejszej sprawie, która dotyczy oceny, czy organy administracji publicznej dopuściły się kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. przy wydaniu decyzji administracyjnych na podstawie owego przepisu u.u.c.p.g., a nie zasadności rozstrzygania sprawy administracyjnej na podstawie tego przepisu. Kolegium prawidło uznało także, że w sprawie wydania decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej nie doszło do rażącego naruszenia art. 29 k.p.a. poprzez

błędne określenie adresata decyzji.

W ocenie Sądu I instancji, w tej sprawie, pomimo niefortunnego zaadresowania przez Burmistrza N. sentencji decyzji Usługi Asenizacyjne D.J., nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie to organ skierował do D.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod tą firmą. Wynika to jednoznacznie zarówno z treści tej decyzji, jak i zwłaszcza z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wydanej po rozpatrzeniu odwołania M.K., w którym stwierdza się, iż adresatem kary pieniężnej organu I instancji jest D.J. prowadzący działalność pod firmą Usługi Asenizacyjne D.J..

W skardze kasacyjnej D.J. reprezentowany przez r.pr. J.S. na podstawie art. 173 § 1, art. 174, art. 175 § 1, art. 176 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), działając zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 176 p.p.s.a., w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., art. 188 p.p.s.a. wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji albo uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji:

a/ Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 roku nr NGK.6232.7.10.2016 w sprawie wymierzenia firmie Usługi Asenizacyjne D.J. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 36 500,00 złotych za nieprzekazanie w terminie Burmistrzowi Miasta i Gminy N. sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres IV kwartał 2015 roku i I i II kwartał 2016r.

b/ Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2017 roku nr SKO.F.406.257.2017 utrzymującą w mocy w/w decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N.,

c/ Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2018 roku nr SKO.F.406.515.2018, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24 lutego 2017 roku nr NGK.6232.7.10.2016 oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2017 roku nr SKO.F.406.257.2017,

d/ SKO w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2019 roku nr SKO.F. 406.42.2019 utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2018 r. nrSKO.F.406.515.2018.

2/ rozpoznanie sprawy na rozprawie,

3/ zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

4/ rozważenie, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, skierowania zapytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego czy art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu

porządku i czystości w gminach (Dz.U. 2019 poz.. 2010 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U . Nr 78 poz. 483 ze zm.).

3. Zaskarżonemu wyrokowi: 1/ na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 z zm., dalej k.p.a. oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U . Nr 78 poz. 483 ze zm.).

Naruszenie przepisów polega na błędnej wykładni art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. 2019 poz. 2010 ze zm.) przez przyjęcie, że przepis ten jest obowiązujący i może być zastosowany pomimo, że jest w sposób oczywisty sprzeczny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U . Nr 78 poz. 483 ze zm., dalej Konstytucji RP) tj.- zasadą proporcjonalności. Naruszenie prawa polega na zastosowaniu sankcji przewidzianej w art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach zamiast sankcji przyjętej w ustawie o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. (akt uchylony ustawą z 14 grudnia 2012 o odpadach Dz. U. 2019 poz. 701 ze zm.) z powodu wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013 r., sygn. akt P 26/11 (Dz. U. 2012 poz. 759) stwierdzającego niezgodność art. 79c ust. 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 o odpadach z art. 2 Konstytucji RP.

Skarżący zarzuca, że nie został zastosowany, na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, art. 2 Konstytucji RP przez zobowiązanie organu administracji do nałożenia sankcji przyjętej w ustawie o odpadach z 27 kwietnia 2001 (akt uchylony akt uchylony ustawą z dnia 14 grudnia 2012 o odpadach Dz.U. 2019 poz.701 ze zm.) w skutek wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11 (Dz. U. 2012 poz. 759) stwierdzającego niezgodność art. 79c ust. 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 o odpadach z art. 2 Konstytucji RP.

Ponadto błędna wykładnia art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach polega na przyjęciu przez Sąd, że przepis jest obowiązujący w postępowaniach nadzwyczajnych (w tym przypadku w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji) natomiast nie będzie obowiązujący w postępowaniach zwykłych ( w sprawach rozpatrywanych w związku z wniesieniem skargi administracyjnej).

Błędna wykładnia polegała na zastosowaniu przepisu art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach pomimo, że przepis ten jest w sposób oczywisty sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP a przez to nie powinien być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jest nieobowiązujący. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio jeśli tego nie zabrania sama konstytucja. Wobec Skarżącego powinna zostać zastosowana sankcja przyjęta w ustawie o odpadach w skutek wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niezgodność art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z art. 2 Konstytucji RP, a nie sankcja określona w art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach.

2/ na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów przed sądami administracyjnymi:

a/ art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 2, ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Naruszenie przepisu postępowania polegało na niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. pomimo, że decyzje:

- Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r. nr NGK.6232.7.10.2016 w sprawie wymierzenia firmie Usługi Asenizacyjne D.J. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 36 500,00 złotych za nieprzekazanie w terminie Burmistrzowi Miasta i Gminy N. sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres IV kwartał 2015 roku i I i II kwartał 2016 r.

- SKO w Poznaniu z 21 sierpnia 2017 r. nr SKO.F.406.257.2017 utrzymującą w mocy ww. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N., zostały wydane bez podstawy prawnej co stanowi przesłankę stosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na okoliczność, że art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (dalej: u.p.c.g.) jest w sposób oczywisty sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, zasadą proporcjonalności.

Naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. doprowadziłoby do rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną a wcześniej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

b/ art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. art. 29, art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiający się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., z powodu błędnego ustalenia, że decyzja została skierowana do skarżącego jako osoby fizycznej a nie do firmy skarżącego.

W rzeczywistości decyzja została błędnie skierowana do firmy przedsiębiorcy a nie do osoby fizycznej, co stanowi przesłankę nieważności decyzji w świetle art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący we wszystkich postępowaniach (w zwykłym odwoławczym, nadzwyczajnym i sądowym) konsekwentnie podtrzymywał, że decyzja została wydana błędnie tj. adresatem decyzji była firma przedsiębiorcy, a nie osoba fizyczna. Naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. doprowadziłoby do rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną.

c/ art. 3 § 1 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2019 poz. 1292 ze zm., dalej: p.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiający się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie tj. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w skutek błędnego uznania, że skarżący w postępowaniu brał udział jako osoba fizyczna, pomimo, że z treści decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r. nr NGK.6232.7.10.2016 jednoznacznie wynika, że decyzja została skierowana do firmy skarżącego. Ponadto Sąd naruszył art. 81a § 1 k.p.a. i 10 ust. 2 p.p. nie rozstrzygając wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść skarżącego.

Skarżący tak w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w trybie zwykłym jak i na wszystkich etapach postępowania nadzwyczajnego podnosił, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r. nr NGK.6232.7.10.2016 została błędnie skierowana do firmy przedsiębiorcy a nie do skarżącego jako osoby fizycznej. Skarżący konsekwentnie kwestionował okoliczność skierowania decyzji do firmy skarżącego. W przypadku wątpliwości Sądu co do stanu faktycznego dotyczącego okoliczności czy Skarżący w postępowaniach uczestniczył jako firma czy osoba fizyczna, Sąd winien rozstrzygnąć sprawę na korzyść skarżącego, zgodnie z treścią art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 p.p.

d/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 8 k.p..a mające istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiający się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie tj. art. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez niedostrzeżenie, że w sprawie w takim samym stanie faktycznym i prawnym (wyrok z 8 lutego 2018 r. sygn akt IV SA/Po 963/17) został wydany wyrok odmienny. Zmienność poglądów prawnych tego samego Sądu, przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, która nie znalazła uzasadnienia w dodatkowych ustaleniach dowodowych, jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

e/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 oraz art. 33 ust. 3 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. 2019 poz. 2393) przez nieprzedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w toku postępowania, pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu sformułowanemu w sposób umożliwiający Trybunałowi udzielenie odpowiedzi czy art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpatrując sprawę, winien na podstawie art. 193 Konstytucji RP zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie czy w/w przepis jest zgodny z Konstytucją RP biorąc pod uwagę, że ten sam Sąd, w innym składzie orzekającym (wyrok z 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 963/17), stwierdził, że art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (dalej u.p.c.g.) jest w sposób oczywisty sprzeczny z Konstytucją RP. Sąd zaniechał przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu pomimo, że powinien mieć co najmniej uzasadnione wątpliwości co do konstytucyjności w/w przepisu, z uwagi na przywołane orzeczenie. Naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność art. 9xb pkt 2 u.p.c.g z art. 2 Konstytucji RP spowodowałoby, że rozstrzygnięcie w sprawie byłoby zgodne z żądaniem skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwijając uzasadnienie zarzutu przedstawionego w pkt 3.1 oraz 3.2.a, skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd błędnie zważył, że kwestia sprzeczności art. 9xb pkt 2 u.c.p.g. z art. 2 Konstytucji RP jest uzależniona od rodzaju postępowania prowadzonego przed organami administracji czy Sądem. W ocenie skarżącego, bez względu na fakt czy postępowanie jest prowadzone w trybie zwykłym czy w trybie nadzwyczajnym. Sąd powinien rozstrzygnąć kwestię konstytucyjności zastosowanego przepisu. Prawdą jest, jak zauważył Sąd I instancji, że przepis art. 9xb pkt 2 u.c.p.g. nie został derogowany z polskiego porządku prawnego, jednakże należy zauważyć, że jego sprzeczność z Konstytucją jest albo oczywista (jak zauważył Sąd w przywołanym wyroku) albo co najmniej budzi uzasadnione wątpliwości. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji winien przeanalizować uzasadnienie wyroku Sądu z 8 lutego 2018 r. sygn. IV SA/Po 963/17 i jeśli nie podziela stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu tego wyroku to zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Bez znaczenia jest okoliczność, że postępowanie w sprawie zakończonej

zaskarżonym wyrokiem było prowadzone w trybie nadzwyczajnym.

Według autora skargi kasacyjnej, rato legis wprowadzonego przepisu - 9xb pkt 2 u.c.p.g. ma na celu umożliwienie gminom wywiązywania się z obowiązków sprawozdawczych. W gminie N. funkcjonuje rejestr zrzutu nieczystości, który ewidencjonuje dane umożliwiające gminie sporządzenie własnych sprawozdań. Ponadto Gmina wystawia faktury obciążając podmioty zajmujące się działalnością w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych. W fakturach jest określona ilość oddanych nieczystości. W przedmiotowej sprawie nie było żadnej, nawet znikomej szkodliwości czynu ponieważ Gmina sporządzała własne sprawozdania na podstawie ewidencji, które sama prowadzi.

W rozpatrywanej sprawie skarżący kwestionuje obowiązywanie przepisu prawnego u.c.p.g. z uwagi na jego oczywistą niezgodność z Konstytucją. Powyższe stanowi również uzasadnienie zarzutu 3.2.a ponieważ uznanie, że art. 9xb pkt 2 u.c.p.g jest w sposób oczywisty sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, powinno skutkować zastosowaniem art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. i stwierdzeniem nieważności decyzji.

Uzasadniają zarzut przedstawiony w pkt 3.2.b skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd błędnie uznał, że decyzja została skierowana do skarżącego a nie do firmy skarżącego. Sąd, w uzasadnieniu wyroku, skierowanie decyzji do firmy skarżącego uznaje jako niefortunne zaadresowanie sentencji decyzji. Ponadto Sąd w swoich rozważaniach podzielił stanowisko SKO w Poznaniu i stwierdził, że nie budziło wątpliwości skarżącego, iż adresatem decyzji jest D.J. jako osoba fizyczna a nie firma D.J.. Wbrew zważeniu Sądu, skarżący D.J. od początku podnosił, że decyzja została błędnie skierowana do firmy skarżącego. Powyższe skarżący konsekwentnie podnosił tak w postępowaniu zwykłym odwoławczym, nadzwyczajnym i sądowym.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, że adresatem decyzji jest skarżący jako osoba fizyczna i równocześnie uznać, że sentencja decyzji została "niefortunnie" skierowana do firmy Skarżącego - Usług Asenizacyjnych. Decyzja musi być w sposób prawidłowy skierowana do jej adresata, w procedurze administracyjnej nie ma miejsca na "niefortunności".

Uzasadniając zarzut przedstawiony w pkt 3.2.c, skargi kasacyjnej wyjaśniono, że Sąd błędnie i bezpodstawnie uznał, że skarżący brał udział w postępowaniu jako osoba fizyczna, pomimo, że skarżący konsekwentnie kwestionował tę okoliczność. Ponadto Sąd naruszył art. 81a § 1 k.p.a. i 10 ust. 2 p.p. nie rozstrzygając wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść skarżącego. Skarżący, tak w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w trybie zwykłym jak i na wszystkich etapach postępowania nadzwyczajnego podnosił, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r. nr NGK.6232.7.10.2016 została skierowana do firmy przedsiębiorcy a nie do osoby fizycznej. Skarżący konsekwentnie kwestionował jakoby brał udział w postępowaniu jako osoba fizyczna i podnosił, że wymieniona decyzja była błędnie skierowana do firmy skarżącego. W przypadku wątpliwości Sądu co do stanu faktycznego dotyczącego występowania skarżącego w postępowaniach czy to jako osoby fizycznej czy firmy. Sąd winien rozstrzygnąć sprawę na korzyść skarżącego, zgodnie z treścią art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 p.p.

Uzasadniając zarzut przedstawiony w pkt 3.2.d skargi kasacyjnej wskazano, że w ocenie skarżącego niedopuszczalna jest sytuacja aby w rożnych sprawach, w takim samym stanie faktycznym i prawnym (wyrok z lutego 2018 r. sygn. IV SA/Po 963/17) były wydawane diametralnie odmienne orzeczenia. Zmienność poglądów prawnych tego samego Sądu, przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, która nie znalazła uzasadnienia w dodatkowych ustaleniach dowodowych, jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu zarzutu przedstawionego w pkt 3.2.e skargi kasacyjnej wyjaśniono, że zarzut ten dotyczy nieprzedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w toku postępowania, pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu sformułowanemu w sposób umożliwiający Trybunałowi udzielenie odpowiedzi czy art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. 2018 poz. 1454 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U . Nr 78 poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja RP).

Sąd administracyjny błędnie założył, że w rozpatrywanej sprawie nie ma potrzeby zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym ponieważ przedmiotem sprawy jest kwestia czy organy przy wydawaniu decyzji dopuściły się wad kwalifikowanych a nie zasadność rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd błędnie przyjął, że w przypadku wątpliwości co do konstytucyjności przepisu prawa, znaczenie dla ustalenia zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP ma tryb rozpatrywania sprawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, dla ustalenia zgodności przepisów prawa z Konstytucją, bez znaczenia jest czy sprawa rozpatrywana jest w trybie zwykłym czy nadzwyczajnym. Istotną okolicznością jest czy Sąd ma wątpliwości co do zgodności przepisu z konstytucją czy nie.

W rozpatrywanej sprawie Sąd winien mieć co najmniej uzasadnione wątpliwości co do zgodność ww. przepisu z Konstytucją, choćby z uwagi na fakt, że w innej, przywołanej w niniejszej skardze, sprawie ten sam Sąd orzekając w innym składzie uznał, że art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jest w sposób oczywisty niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Sąd błędnie zinterpretował stanowiska skarżącego w zakresie zastosowania art. 153 p.p.s.a w niniejszej sprawie. Skarżący w skardze nie wskazywał, że Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w orzeczeniu dotyczącym innej sprawy, nawet jeśli orzeczenie zapadło w identycznym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący kwestionował błędną interpretację treści przepisu art. 153 p.p.s.a przez SKO w Poznaniu polegającą na uznaniu, że wyrok w innej sprawie nie może stanowić podstawy unieważnienia decyzji zapadłej w rozpatrywanej sprawie. Oczywiście sądy są związane oceną prawną i wskazaniami w konkretnej sprawie, w których orzeczenie wydano ale równocześnie nie istnieje zakaz aby ocena prawna wydana w jednym z orzeczeń nie mogła być podzielona przez skład Sądu wydający orzeczenie w innej sprawie.

Na konieczność zastosowania art. 188 p.p.s.a. w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w obecnym stanie prawnym zastosowanie art. 188 p.p.s.a. będzie możliwe bez względu na treść formułowanych zarzutów, istotne jest tylko, aby Naczelny Sąd Administracyjny, uznając ich zasadność, stwierdził równocześnie, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Innymi słowy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę, jeżeli zasadność skargi kasacyjnej obliguje do uchylenia zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji, a istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Wyjaśnienie istoty sprawy należy odnosić do stanu po uwzględnieniu zarzutów skargi kasacyjnej, wówczas dopiero możliwe jest merytoryczne załatwienie sprawy (prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego).

Według autora skargi kasacyjnej, w rozpatrywanej sprawie, w ocenie Skarżącego, istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i Sąd może rozważyć możliwość zastosowania art. 188 p.p.s.a. oraz, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., może rozważyć usunięcie naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga. W przypadku powzięcia przez skład orzekający wątpliwości co do przytoczonych w uzasadnieniu skargi argumentów, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wniesiono o rozważenie zasadności skierowania, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, zapytania prawnego do Trybunały Konstytucyjnego czy art. 9xb pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zgodny z art. 2 konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie pomimo wniosku skarżącego kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu na niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm. – dalej: ustawa COVID-19).

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie brak tych przesłanek), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna i podniesione w niej zarzuty oraz ich uzasadnienie są niezasadne, a Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się z wyrokiem Sądu I instancji, który prawidłowo dokonał kontroli zaskarżonej decyzji SKO w Poznaniu z 29 stycznia 2019 r., nr SKO.F.406.42.2019.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej w jej podstawach powołał się na art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takich przypadkach, co do zasady, w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego, co wynika z celowościowej wykładni art. 188 p.p.s.a. W sytuacji, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).

Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2/a/ skargi kasacyjnej.

Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że skarżący kasacyjnie podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez Sąd I instancji. Taki sposób sformułowania tego zarzutu wraz z jego uzasadnieniem nie może być skuteczny, gdyż przepis ten zakreśla jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przy czym o ile zwykłe naruszenie prawa skutkuje uchyleniem decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c, p.p.s.a., o tyle rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skutkuje stwierdzeniem przez sąd nieważności decyzji z wszystkimi tego konsekwencjami, z mocą ex tunc. Postawienie zatem zarzutu rażącego naruszenia prawa wymaga uzasadnienia, dlaczego naruszenie ma charakter rażący. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie organu jest w sposób oczywisty sprzeczne z przepisami prawa, zaprzecza ich istocie i sensowi (np. wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 443/16). Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z 13 lipca 2017 r., sygn. I OSK 2721/15).

Nie można zgodzić się ze poglądem autora skargi kasacyjnej, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 w sprawie wymierzenia firmie Usługi Asenizacyjne D.J., [...], kary pieniężnej w wysokości 36 500, 00 zł oraz decyzja SKO Poznaniu z 21 sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r. zostały wydane bez podstawy prawnej.

Odnosząc się do tak uzasadnionego zarzutu wskazać należy, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej. Przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej jest spełniona wtedy, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego. Chodzi bowiem o sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który prawidłowo na str. 6 uzasadnienia wyroku wyjaśnił, że skarżący podniósł, że przepis art. 9xb pkt 2 u.p.c.g. (stanowiący materialnoprawną przesłankę wydania kwestionowanych decyzji) jest w oczywisty sposób sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, a tym samym decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej. Skarżący powołał się przy tym na stanowisko zaprezentowane przez WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17. Nie wziął jednak pod uwagę, na co zwróciło słusznie uwagę SKO w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach, że ten wyrok dotyczył decyzji Burmistrza N. i SKO w Poznaniu wydanych w postępowaniu zwykłym, a nie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji. Wyrokiem tym WSA w Poznaniu uchylił bowiem decyzję SKO w Poznaniu z 8 sierpnia 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z 24 lutego 2017 r. o nałożeniu na stronę prowadzącą na terenie tej gminy działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych karę pieniężną za nieterminowe przekazanie sprawozdań kwartalnych, o których mowa w art. 9o, u.c.p.g. za IV kwartał 2015 r. oraz kwartały I-III 2016 r. w wys. 36.500 zł.

Ma rację Sąd I instancji, że z samego tego powodu nie sposób uznać, że sprawa ta miała charakter tożsamy do sprawy niniejszej. Trafnie ocenił Sąd I instancji, że Kolegium podkreśliło, że o ile w postępowaniu zwykłym naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w postępowaniu nadzwyczajnym organ może stwierdzić nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju błędy czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą to

być wady kwalifikowane i szczególne. Sąd I instancji na str. 6 uzasadnienia wyroku prawidłowo wyjaśnił, że przepis art. 9xb u.c.p.g. nie został derogowany z polskiego porządku prawnego. Stanowisko WSA w Poznaniu wyrażone w wyroku z 8 lutego 2018 r. sygn. IV SA/Po 963/17 nie było wiążące dla organu administracyjnego i Sądu I instancji. Podkreślić należy, że Sąd I instancji nie rozpoznawał ponownie sprawy po wyroku WSA w Poznaniu z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd I instancji nie wystąpiła tożsamość sprawy ze sprawą rozpoznawaną przez WSA w Poznaniu w wyroku z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17 oraz wyznaczające ją elementy zakreślające granice związania orzeczeniem sądu. Powinna to być więc sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą.

Tak opisana tożsamość ze sprawą zakończoną wydaniem wyroku WSA w Poznaniu z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17 nie wystąpiła w sprawie rozpoznawanej przez Sąd I instancji. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Tym samym zarówno organy, jak i sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, są związane oceną prawną dokonaną wcześniej przez sąd w tej sprawie. Znaczy to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

SKO w Poznaniu wydając decyzję z 29 stycznia 2019 r., nr SKO.F.406.42.2019 nie orzekało w tej samej sprawie, która zakończyła się wydaniem wyroku WSA w Poznaniu z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17.

Wyjaśnić należy, że Sąd I instancji nie orzekał w warunkach, o których mowa w art. 153 p.p.s.a. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.

Przedmiotem sprawy, w której orzeczenie wydał Sąd I instancji nie jest kwestia zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 9xb pkt 2 u.c.p.g., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanych decyzji, lecz zagadnienie, czy organy administracji publicznej stosujące ów przepis dopuściły się rażącego naruszenia prawa, względnie działały bez podstawy prawnej (przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie można zaś w żadnym razie stwierdzić, by Burmistrz N., czy SKO w Poznaniu wydając odpowiednio 24 lutego 2017 r. i 21 sierpnia 2017 r. decyzje o nałożeniu na skarżącego karę pieniężną za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 r. i I i II kwartale 2016 r. w łącznej kwocie 36 500, 00 zł, działały bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Organy działały właśnie, co wykazało SKO w Poznaniu w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 9xb pkt 2 u.c.p.g.

Wskazać należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej wymaga jednoznacznego ustalenia, że decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., które to wady, wyliczone w sposób wyczerpujący w ww. przepisie prawa, stanowią przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Przesłanki te należy interpretować w sposób ścisły. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji orzeka jako organ kasacyjny na podstawie przepisów i stanu faktycznego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej ocenie pod względem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie rozstrzyga sprawy co do meritum. W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji nie przeprowadza się nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej. Przesłanka ta nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 2/b/ skargi kasacyjnej wraz z jego uzasadnieniem. Odnosząc się do tego zarzutu i jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że nie można zgodzić się z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r. nr NGK.6232.7.10.2016 została błędnie skierowana do firmy przedsiębiorcy, a nie do osoby fizycznej. Odnosząc się do tego zarzutu podnieść należy, że "w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że sankcja nieważności decyzji uzasadniona jest tym, iż konsekwencje błędnego potraktowania jakiegoś podmiotu jako strony postępowania i adresata decyzji dotyczyć będą zarówno rzeczywiście uprawnionego, jak i jednostki, do której bezpodstawnie skierowano decyzję. Wadliwa w omawiany sposób decyzja nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach zainteresowanego, ponieważ podmiot, do którego skierowano decyzję, nie będąc stroną, nie będzie miał interesu prawnego ani też obowiązku, o którym zgodnie z prawem należało rozstrzygnąć w decyzji. O tym do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony (art. 210 § 1 pkt 3 O.p.), jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem to, komu według treści decyzji, organ przypisał uprawnienia lub obowiązki". (por. odpowiednio wyrok NSA z 20 czerwca 2017 r., sygn. I FSK 998/15, LEX nr 2335250).

Wskazać należy, że z treści decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 w sposób niebudzący wątpliwości wynika zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej D.J. będącego stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej temu podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Usługi Asenizacyjne D.J. za nie przekazanie w terminie Burmistrzowi sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres IV kwartał 2015 r. i I i II kwartał 2016 r. Nie wystąpiła zatem sytuacja, w której Burmistrz w treści decyzji z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 ewidentnie wydał rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego przedsiębiorcy, który nie był stroną tego postępowania (por. odpowiednio wyrok NSA z 26 marca 2014 r., sygn. I GSK1147/12, LEX nr 1487694).

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy podnieść należy, że decyzja Burmistrza z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 wskazując firmę Usługi Asenizacyjne D.J., [...] jednocześnie wymienia D.J. i jego miejsce zamieszkania jako osoby fizycznej. W decyzji Burmistrza z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 przedsiębiorca został wskazany z imienia i nazwiska w ramach firmy Usługi Asenizacyjne. Treść decyzji Burmistrza z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 nie budzi wątpliwości, że przedmiotem oceny i rozstrzygania przez organy administracji oraz Sąd I instancji były prawa i obowiązki administracyjnoprawne wynikające z przepisów u.c.p.g. dotyczące D.J. prowadzącego jako osoba fizyczna działalność gospodarczą w ramach firmy Usługi Asenizacyjne. Tym samym, pomimo że w decyzji Burmistrza z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 wymieniono dodatkowo nazwę firmy, zamiast tylko imienia i nazwiska - D.J., to nie doszło do rażącego naruszenia prawa zarzucanego w skardze kasacyjnej. Dodatkowo wskazać należy, że w decyzji z 23 lipca 2012 r., nr OŚ.6233.5.2012, udzielono przedsiębiorcy D.J. prowadzącemu działalność pod nazwą Usługi Asenizacyjne D.J. [...] N. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych na terenie miasta i gminy N.. W decyzji tej wymieniono zatem nazwisko osoby fizycznej i nazwę działalności gospodarczej, którą osoba fizyczna prowadzi.

Podkreślić należy, że w decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności gospodarczej, jak również w decyzji wymierzającej karę pieniężną przedsiębiorca oznaczony został z imienia i nazwiska oraz nazwy firmy. Burmistrz wymierzając skarżącemu karę pieniężną w decyzji z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 opisał stronę decyzję zgodnie z treścią zezwolenia z 23 lipca 2012 r., nr OŚ.6232.5.2012.

Jeżeli z treści decyzji ostatecznej wynika w sposób niebudzący wątpliwości (jak w niniejszej sprawie) zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnego podmiotu (tu: skarżącego kasacyjnie), to brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła sytuacja, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie). W przypadku przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Tą też podstawą nieważności decyzji związany jest sąd administracyjny (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. (por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 350/06, Lex nr 291105, z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06, Lex nr 351135, z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 892/11, Lex nr 1219387 i z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1720/12, Lex nr 2120922, z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2735/15, LEX nr 2340933). Powyższe stanowisko NSA orzekający w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela wskazując, że w okolicznościach tej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, że postępowanie administracyjne było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. D.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Asenizacyjne D.J., [...].

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że skarga kasacyjna wniesiona od zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie odnosi się natomiast do oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zakresie niewystępowania przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji; zawiera natomiast zarzuty odnoszące się do przeprowadzonego postępowania w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za nie przekazanie w terminie Burmistrzowi Miasta i Gminy N. sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres IV kwartał 2015 r. i I i II kwartał 2016 r.

Zarzuty te w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie są adekwatne do analizowanej sprawy. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje bowiem postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji i dokonane na jego podstawie ustalenia faktyczne, z których wynikało, że skarżący kasacyjnie podlegał sankcji administracyjnej za nie przekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Skarżący kasacyjnie nie może w ramach postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji domagać się skontrolowania przez sąd administracyjny postępowania dotyczącego wymierzonej kary pieniężnej, z którego wyniku jest niezadowolony. Słusznie zatem, Sąd I instancji na str. 7-8 uzasadnienia wyroku wskazał, że Kolegium prawidło uznało także, że w sprawie wydania decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej nie doszło do rażącego naruszenia art. 29 k.p.a. przez błędne określenie adresata decyzji. Skarżący kasacyjnie oparł zarzut naruszenia tego przepisu na twierdzeniu, że Burmistrz w decyzję z 24 lutego 2017 r. zaadresował akt administracyjny nie do niego jako osoby fizycznej (D.J.), lecz do Usługi Asenizacyjne D.J., [...].

Odnosząc się dalej do zarzutu przedstawionego w pkt 2/b/ skargi kasacyjnej i jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyznacza to zakres rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym trybie. Zakres rozpoznania jest ograniczony wyłącznie do ustalenia, czy decyzja co do której zostało złożone żądanie stwierdzenia nieważności decyzji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, którego rodzaje enumeratywnie są wyliczone w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i do których odesłano w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego. Podstawą do ustalenia prawidłowości zastosowania normy prawa materialnego jest stan faktyczny ustalony przy wydaniu decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności. Odnosząc się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła sytuacja, w której organ orzekł w formie decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu, który nie miał interesu prawnego do występowania w toczącym się postępowaniu. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. znajduje zastosowanie w razie błędnego ukształtowania stosunku prawnego, tj. wyznaczenia praw i obowiązków podmiotu, którego takie rozstrzygnięcie w ogóle nie dotyczy. Tym samym do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. konieczne jest, by decyzja administracyjna kształtowała sytuację prawną podmiotów, którzy nie powinni być jej adresatami. Taka sytuacja również nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2/c/skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 ze zm. dale: p.p.) nie są z tego względu zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że niewątpliwie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania umożliwiającym wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Możliwość podważenia zapadłego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia jednej z kwalifikowanych wad określonych przepisami ustawy. Usunięcie kwalifikowanych nieprawidłowości, które mogły wystąpić w trakcie trwania procesu administracyjnego, stanowi jedyny cel postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i usprawiedliwia podważenie ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). Skoro jednak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ograniczone jest do ustalenia, czy decyzja została wydana z ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem prawa wyliczonym w art. 156 § 1 k.p.a., to istotnie, nie jest dopuszczalne prowadzenie w tym postępowaniu całościowego postępowania dowodowego dotyczącego okoliczności faktycznych sprawy ostatecznie zakończonej decyzja weryfikowaną w trybie nieważnościowym. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest bowiem ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, w tym przez prowadzenie postępowania dowodowego. Od zasady powyższej istnieje jednak wyjątek, którym jest podważenie zastosowania normy prawa materialnego do stanu faktycznego niezapisanego w tej normie (por. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2873/17). Stanowisko to jest już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i wielokrotnie sądy administracyjne kontrolując rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wskazywały na specyfikę postępowania nieważnościowego i ograniczony charakter postępowania dowodowego w tym postępowaniu wskazując jednakże na dopuszczenie w wyjątkowych sytuacjach możliwości jego przeprowadzenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sytuacja powyższa nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie nie można mieć wątpliwości co do stanu faktycznego dotyczącego okoliczności czy skarżący w postępowaniach uczestniczył jako firma czy osoba fizyczna.

Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2/d/ skargi kasacyjnej oraz jego uzasadnienie. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że Sąd I instancji w niniejszej sprawie nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Według autora skargi kasacyjnej, naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. polegało na tym, że w sprawie w takim samym stanie faktycznym i prawnym (wyrok z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17) został wydany wyro odmienny. Odnosząc się do tej argumentacji zgodzić należy się z Sądem I instancji, który stwierdził na str. 8 uzasadnienia wyroku, że nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie organ skierował do D.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Asenizacyjne D.J., [...]. Wynika to jednoznacznie zarówno z treści tej decyzji, jak i zwłaszcza z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wydanej po rozpatrzeniu odwołania, w którym stwierdza się, że adresatem kary pieniężnej organu I instancji jest D.J. prowadzący działalność pod firmą Usługi Asenizacyjne D.J.. Odnosząc się do kwestii prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 8 lutego 2018 r., sygn. IV SA/Po 963/17, wskazać należy, że ww. wyrok dotyczył decyzji Burmistrza N. i SKO w Poznaniu wydanych w postępowaniu zwykłym, a nie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji. Z samego tego powodu nie sposób uznać, że sprawa ta miała charakter tożsamy do sprawy niniejszej. Ponadto wyrok WSA w Poznaniu z 8 lutego 2018 r. sygn. IV SA/Po 963/17 dotyczył innej osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 2/e/ skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z treści przytoczonego przepisu zasadnie wywodzi się, że wyłącznie wątpliwości sądu mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności aktu normatywnego. Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje zatem stronie postępowania sądowoadministracyjnego uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest zatem, po pierwsze, wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie, warunkiem wystąpienia z takim pytaniem jest też by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest tym samym dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 653/11; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt I OZ 559/10; wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt FSK 407/09).

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który odnosząc się do wniosku skarżącego, by na podstawie art. 193 Konstytucji RP, skierować pytanie prawne dotyczące zgodności z art. 2 Konstytucji RP przepisu art. 9xb pkt 2 u.c.p.g., nie dostrzegł takiej potrzeby. Wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy oceny, czy organy administracji publicznej dopuściły się kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., przy wydaniu decyzji administracyjnych na podstawie owego przepisu u.c.p.g., a nie zasadności rozstrzygania sprawy administracyjnej na podstawie tego przepisu.

W drugiej kolejności wyjaśnić należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt 1/ skargi kasacyjnej wraz z ich uzasadnieniem. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w pkt 1/ skargi kasacyjnej powtórzyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest kwestia zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 9xb pkt 2 u.c.p.g., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanych decyzji, lecz kwestia, czy organy administracji publicznej stosujące ten przepis dopuściły się rażącego naruszenia prawa, względnie działały bez podstawy prawnej (przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie można zaś w żadnym razie stwierdzić, by Burmistrz N., czy SKO w Poznaniu wydając odpowiednio decyzje o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w IV kwartale 2015 r. i I i II kwartale 2016 r. w łącznej kwocie 36 500 zł, działały bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Organy działały właśnie, co wykazało SKO w Poznaniu w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, na podstawie art. 9xb pkt 2 u.c.p.g.

Przepis art. 9xb pkt 2 u.c.p.g. skonstruowany jest w sposób przewidujący wymierzanie kary administracyjnej tak, by uwzględnić szkodliwość, jak i wielkość sankcjonowanego naruszenia przepisów wyrażającego się w okresie opóźnienia w złożeniu sprawozdania (100 zł za każdy dzień opóźnienia w przekazaniu sprawozdania, o którym mowa w art. 9o u.c.p.g.), przy czym wyklucza wymierzenie kary niewspółmiernie dolegliwej, poprzez wprowadzenie górnej granicy jej wymiaru (karę wymierza się za okres nie dłuższy niż 365 dni). Wyjaśnić należy, że art. 9xb u.c.p.g. dodany został przez art. 14 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz.U.2015.1045) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu projektu ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw wskazano, że dokonano doprecyzowania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach o uwzględnienie przypadku doprecyzowania okresu naliczania kar pieniężnych z tytułu opóźnienia złożenia sprawozdania przez podmioty prowadzące działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. W przepisach wskazano, że kary mogą być naliczane maksymalnie za nie więcej niż 365 dni opóźnienia. Doprecyzowanie okresu, do jakiego można naliczać opłaty podmiotom prowadzącym działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w konsekwencji wymusza uzupełnienie o analogiczne doprecyzowanie przepisów dotyczących kar nakładanych na przedsiębiorców odbierających odpady komunalne oraz gminne jednostki organizacyjne (zob. druk nr 2656 rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organ nie miał podstaw do nałożenia na skarżącego sankcji przyjętej w ustawie o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. (uchylonej na mocy ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach). Zgodnie z określoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. zasadą praworządności organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W dniu 24 lutego 2017 r. nie obowiązywała ustawa o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. Kara pieniężna została wymierzona za brak wykonania obowiązku w okresie, w którym również nie obowiązywała ustawa z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Ustawa o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 185 poz. 1243) została uchylona z 23 stycznia 2013 r. Art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. z dniem 3 grudnia 2013 r. art. 79c w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, przez pkt 1 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013 r. (Dz.U.2013.1426), jednakże art. 79c ust. 3 został zmieniony przez art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. (Dz.U.11.138.809) zmieniającej nin. ustawę z dniem 20 lipca 2011 r.

Nie można zgodzić się z poglądem autora skargi kasacyjnej, że wobec skarżącego powinna być zastosowana sankcja przyjęta w ustawie o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. wskutek wydania ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego również z tego powodu, że adresatem art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. jest posiadacz odpadów a nie prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych W decyzji Burmistrza z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016 skarżącemu wymierzono karę pieniężną za nie przekazanie w terminie sprawozdań kwartalnych dotyczących prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a nie za posiadanie odpadów. Oznacza to, że działalność skarżącego nie była związana z posiadaniem odpadów, a skarżący nie był posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. Zgodnie z treścią tego przepisu, przez posiadacza odpadów - rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także wniosku skarżącego kasacyjnie o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP. Przepis ten pozwala każdemu sądowi na przedstawienie Trybunałowi pytania co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sama możliwość skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego nie zwalnia sądu od badania, czy przepis prawa, który ma zastosować w rozpoznawanej sprawie jest zgodny z Konstytucją RP. Za powyższą tezą przemawia treść art. 193 Konstytucji RP, wskazująca, że skierowanie takiego pytania jest fakultatywne. W sytuacji kiedy sąd napotyka problem zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy problemu tego nie jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć, stosując reguły interpretacyjne i kolizyjne. Biorąc pod uwagę, że obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy spoczywa na sądzie, nie powinien uciekać się do skorzystania z instytucji pytania prawnego, jeśli na podstawie posiadanej wiedzy i w oparciu o posiadane kompetencje ma możliwość samodzielnie rozstrzygnąć kwestię będącą przedmiotem skargi. Dopiero brak możliwości usunięcia wątpliwości na tej drodze prowadzi do konieczności sformułowania pytania do Trybunału.

W toku niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie miał możliwość dokonania samodzielnej oceny konstytucyjności art. 9xb pkt 2 u.c.p.g. stanowiącego podstawę prawną decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z 24 lutego 2017 r., nr NGK.6232.7.10.2016.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.