Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 358/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 18 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w Ł. z dnia [...] lutego 2020 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku M. K., na podstawie:

I. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, ust. 3, i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300), dalej: "u.s.u.s.", odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie [...]zł, w tym na:

a) ubezpieczenia społeczne w wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek za okres od czerwca 2016 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- odsetek za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł;

b) ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek za okres od października 2015 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- odsetek za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł;

c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek od października 2015 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- odsetek za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

II. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym:

a) ubezpieczenia społeczne w wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek za okres od czerwca 2016 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- odsetek za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek za okres od października 2015 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- odsetek za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

c) Fundusz Pracy w wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek od października 2015 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- odsetek za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia za okres od sierpnia 2014 r. do listopada 2017 r. - [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., co następuje.

Strona [...] grudnia 2019 r. złożyła wniosek o umorzenie części należności z tytułu składek (powyżej [...] zł) i o rozłożenie na raty zaległości w wysokości [...] zł.

Strona podała, że [...] listopada 2019 r. wydano decyzję określającą wysokość jej zadłużenia na łączną kwotę [...]zł, ale z uwagi na brak możliwości zarobkowych uwarunkowanych złym stanem zdrowia nie jest w stanie uregulować całości zadłużenia. Może jedynie spłacić kwotę [...]zł w ratach po [...] zł miesięcznie przez okres 12 miesięcy. Zaznaczyła, że cierpi na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, kamicę nerkową i jest po operacji torbieli. Do wniosku dołączono dokumenty medyczne. Strona [...] stycznia 2020 r. doprecyzowała wniosek.

Z danych zgromadzonych w systemie informatycznym ZUS wynika, że strona nie figuruje jako osoba ubezpieczona bądź płatnik składek i nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu żony, która uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w wysokości [...] zł netto. Wg danych zawartych w systemie informatycznym ZUS małżonka wnioskodawcy posiada również tytuł do ubezpieczenia na podstawie na umowy zlecenia, a od [...] lutego 2020 r. także z tytułu działalności gospodarczej.

W aktach sprawy brak informacji o ponoszonych przez rodzinę wnioskodawcy wydatkach związanych z utrzymaniem, stąd nie ma możliwości ustalenia jego dyspozycyjnego dochodu, a także dokonania obiektywnej analizy jego sytuacji finansowej. Wnioskodawca podał jedynie, że ponosi koszty związane z leczeniem w wysokości [...] zł, które pokrywa jego żona oraz że posiada zobowiązanie pieniężne w banku w wysokości [...] zł, które jest spłacane po [...] zł miesięcznie, zadłużenie w [...] Urzędzie Skarbowym w P. w wysokości [...] zł oraz w KRUK w wysokości [...] zł.

Wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości i nie posiada żadnych ruchomości.

Wniosek rozpatrzono w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w sprawie, tj. art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s.

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.).

Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w jej art. 28 ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.

W stosunku do wnioskodawcy działalności nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, w związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., nie zachodzą.

Zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, stąd nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s.

Z kolei wykładnia art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. prowadzi do wniosku, że konieczne jest, obok zaprzestania prowadzenia działalności, także ustalenie, że równocześnie brak majątku, z którego można egzekwować należności, brak małżonka, brak następców prawnych i brak możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Należności strony z tytułu składek objęte są postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora [...] Oddziału ZUS w P.. W ramach prowadzonej egzekucji dokonano zajęć rachunków bankowych. Na przestrzeni ostatnich 6 miesięcy wyegzekwowano kwotę [...]zł. ZUS nie wyczerpał jeszcze okresu dochodzenia należności. Nie można zatem uznać, że nastąpiły okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

Postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. z [...] października 2019 r. umorzono postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu podatków z uwagi na brak majątku, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję. W uzasadnieniu podano, że w toku prowadzonego postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego strony w Banku A Egzekucja nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, a aktualnie strona nie posiada składnika majątkowego, do którego skutecznie można skierować egzekucję i nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostając na utrzymaniu żony. Oznacza to, że zaszły okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.

Niemniej jednak zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności daje jedynie możliwość umorzenia należności. Ta instytucja jest zastrzeżona dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy z uwagi np. na wiek, stan zdrowia, sytuację rodzinną, inne względy społeczne i znikome źródło przychodów nie jest realnie możliwe wywiązanie z ciążącego na zobowiązanym obowiązku wobec Zakładu również w dłuższej perspektywie czasowej. Taka sytuacja nie została przez stronę wykazana.

Podstawowym obowiązkiem płatników jest uiszczanie należności składkowych. Umorzenie należności niektórym z nich jest równoznaczne z przerzuceniem ekonomicznych skutków ich działania na pozostałych płatników.

Strona nie wykazała, że nie ma żadnej możliwości spłaty zaległości. W aktach sprawy brak dokumentu potwierdzającego całkowitą niezdolność do podjęcia zatrudnienia. Poza tym strona zadeklarowała chęć spłaty zadłużenia w układzie ratalnym, czyli jest w stanie zabezpieczyć środki na ten cel.

Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s i wydane na tej podstawie rozporządzenie zobowiązują płatnika do wykazania, że ze względu na sytuację rodzinną i stan majątkowy nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Do sytuacji takich § 3 ust. 1 rozporządzenia w szczególności zalicza przypadki:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Analizując powyższe uregulowania należy brać pod uwagę m. in. to, czy spłata zadłużenia w dłuższym okresie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubranie itp.), czy trudności płatnicze mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się.

Strona nie dostarczyła pełnych dokumentów obrazujących jej sytuację materialną, stąd nie jest możliwa rzetelna ocena jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Strona nie udowodniła, że nie ma żadnej możliwości uregulowania należności z tytułu składek (brak jest np. informacji o wysokości ponoszonych stałych kosztów związanych z utrzymaniem).

Aktualnie strona pozostaje na utrzymaniu żony, która uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł netto. Ponadto małżonka wnioskodawcy posiada również tytuł do ubezpieczenia na podstawie na umowy zlecenia, a także (od [...] lutego 2020 r.) - z tytułu działalności gospodarczej. Na ogólną sytuację finansową rodziny mają wpływ dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a więc są to również dochody żony wnioskodawcy.

Wnioskodawca podał, że ponosi koszty związane z leczeniem w wysokości [...] zł, które pokrywa jego żona. Strona jednak nie udowodniła, że brakuje jej środków finansowych na pokrycie kosztów leczenia, np. nie załączono niezrealizowanych recept lekarskich albo dokumentów potwierdzających, że nie może skorzystać z koniecznych badań lekarskich bądź zabiegów rehabilitacyjnych. Zakład nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z leczeniem.

Strona wykazała, że posiada zobowiązanie pieniężne w banku na kwotę [...]zł, spłacane po [...] zł miesięcznie. Ma też zadłużenie w [...] Urzędzie Skarbowym w P. w wysokości [...] zł i w KRUK w wysokości [...] zł. Zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć jednak pierwszeństwa przed obowiązkiem publicznoprawnym, jakim jest zapłata składek na ubezpieczenia społeczne.

We wniosku powołano się na trudną sytuację finansową, jednakże wnioskodawca podał, że nie korzysta z pomocy społecznej. Nie udowodnił też, że podjął działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego jakim dysponują powołane do tego instytucje socjalne. Zadeklarował również chęć spłaty części zaległości w ratach po [...] zł miesięcznie, czyli jest w stanie zabezpieczyć środki na ten cel.

Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie ocenić możliwości płatniczych wnioskodawcy. Obowiązkiem zaś wnioskodawcy jest przedstawienie pełnej i rzetelnej informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej. W postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie.

Zgromadzony materiał dowodowy jest niejednoznaczny i nie daje podstaw do stwierdzenia trwałego ubóstwa oraz uznania, że sytuacja materialna wnioskodawcy ma charakter definitywny. W świetle powyższego Zakład nie mógł stwierdzić, czy wystąpiły okoliczności potwierdzające istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Dowody nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nie opłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Nie zachodzą zatem okoliczności z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w chwili obecnej strona nie może podjąć zatrudnienia z powodu złego stanu zdrowia (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, kamica nerkowa, stan po operacji torbieli). Niemniej jednak przesłanka dotycząca sytuacji zdrowotnej musi być rozpatrywana w kontekście braku dochodu umożliwiającego spłatę zobowiązania. Strona nie przedstawiła żadnego dokumentu stwierdzającego całkowitą i trwałą niezdolność do pracy orzeczoną na stałe, który świadczyłby o jego trwałym wykluczeniu z rynku pracy. W aktach sprawy nie ma potwierdzenia, że z uwagi na stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny nie może Pan osiągnąć dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia.

Niezrozumiałym jest dlaczego, mimo stałego leczenia z powodu przewlekłych schorzeń, strona nie podjęła starań zmierzających do uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dzięki temu mogłaby się starać o różne świadczenia, ulgi lub uprawnienia, np. uzyskać świadczenie opiekuńcze, zatrudnienie w zakładzie aktywności zawodowej albo zakładzie pracy chronionej itp.

Nie wystąpiły zatem okoliczności potwierdzające istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Spłata zadłużenia stanowi dla strony obciążenie finansowe, jednak ZUS jako podmiot wykonujący przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązany jest zlecone zadania realizować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podejmując decyzję w sprawie umorzenia Zakład bierze pod uwagę nie tylko ważny interes strony, lecz również ważny interes społeczny. Zakład odmówił uwzględnienia wniosku uznając interes społeczny za nadrzędny, gdyż:

- nie można określić, czy sytuacja materialna strony nosi znamiona ubóstwa,

- sytuacja strony nie ma charakteru definitywnego,

- ZUS jest powołany do rzetelnego dysponowania zasobami funduszu ubezpieczeń społecznych; ubezpieczenia mają solidarny charakter co oznacza konieczność finansowania obecnych i przyszłych świadczeń wszystkich świadczeniobiorców,

- akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek nie tylko godzi w prawa innych płatników, lecz również narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych.

Ponadto na koncie pozostają nieopłacone składki finansowane przez ubezpieczonych. Zgodnie z art. 46 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek zobowiązany jest potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać składki za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Potrącanie składek z wynagrodzenia pracownika i nie odprowadzanie ich do ZUS stanowi naruszenie prawa. Nie może być ono premiowane umorzeniem należności.

Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji ZUS z możliwości ich wyegzekwowania. W związku z tym, biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności oraz uwzględniając cele, na jakie składki są przeznaczone, organ odpowiedzialny za ich pobór zobowiązany jest do szczególnej staranności i ostrożności w umarzaniu należności z tytułu składek.

W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

W skardze na wskazaną wyżej decyzję strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a." przez dowolną ocenę dowodów i uznanie, że skarżący nie udowodnił braku możliwości spłaty należności;

2. art. 28 ust. 1 u.s.u.s. przez odmowę umorzenia należności z tytułu składek i odsetek za zwłokę,

3. art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, gdyż zaistniała przesłanka do umorzenia należności z tytułu składek i odsetek za zwłokę oraz stwierdzenia całkowitej nieściągalności, zaś organ błędnie przyjął, że nie zachodzi uzasadniony przypadek umorzenia należności z tytułu składek; w tym kontekście wskazano w uzasadnieniu skargi, że:

a) skarżący wniósł o umorzenie jedynie części należności, w miarę skromnych możliwości jego małżonki, która go utrzymuje;

b) organ nie uwzględnił kosztów utrzymania;

c) spłata całego zadłużenia skutkowałaby brakiem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

d) skarżący przewlekle choruje i wymaga wykupywania leków;

e) skarżący ma inne zobowiązania (bank, US, KRUK).

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenia skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem ich powtarzanie byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (art. 28 ust. 1 u.s.u.s.).

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.).

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Organ ma w tym zakresie swobodę decyzji, przejawiającą się w możliwości, a nie konieczności, umorzenia tych należności. Rozstrzygnięcie organu nie może być tylko dowolne, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7, wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Organ przyjął, że zaszła przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. stanowiącego, że całkowita nieściągalność, o której mowa w jej art. 28 ust. 2, zachodzi, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Stanowisko organu jest w tym zakresie prawidłowe. Z racji przytoczenia go powyżej, nie ma potrzeby jego powtarzania. Skarżący zarzucił, że w takiej sytuacji (zajścia tej przesłanki) odmowa umorzenia jest niezasadna, tym bardziej że jego zdaniem zachodzą przesłanki z § 3 rozporządzenia. Nie można się zgodzić z tym zarzutem. Okoliczności powołane w uzasadnieniu skargi dotyczą zarówno naruszenia art. 28 ust. 2 u.s.u.s., jak i § 3 ust. 1 rozporządzenia, stąd Sąd odniesie się do nich łącznie.

Przede wszystkim należy zgodzić się z organem, że to głównie na stronie spoczywa ciężar dowiedzenia lub co najmniej uprawdopodobnienia, że umorzenie składek jest zasadne.

Z materiału dowodowego wynika, że skarżący nie pozostaje bez środków do życia, gdyż jest utrzymywany przez żonę, które uzyskuje stały miesięczny dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł netto. Ponadto małżonka wnioskodawcy posiada tytuł do ubezpieczenia na podstawie na umowy zlecenia, a także (od [...] lutego 2020 r.) - z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Skarżący cierpi co prawda na różne schorzenia, ale nie ma dowodów, aby uniemożliwiało mu to obecnie czy w dalszej perspektywie zatrudnienie (np. nie ma o orzeczenia o niepełnosprawności, niezdolności do pracy). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia tylko przewlekła choroba zobowiązanego, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jest podstawa do umorzenia należności. Istnieje zatem szansa na spłatę zadłużenia z tytułu składek w przyszłości. Brak informacji, aby urodzony w 1962 r. skarżący - mimo różnych dolegliwości - nie mógł być jeszcze aktywny zawodowo i uzyskiwać stały dochód, z którego przynajmniej część można będzie przeznaczyć na spłatę zadłużenia. Sytuacja zdrowotna skarżącego co prawda może ulec pogorszeniu, ale może też nie zmienić się albo ulec poprawie, stąd zasadnie organ wskazał, że obecnie przedwczesne byłoby umorzenie należności.

Nadzieja na spłatę zadłużenia wynika nie tylko z ewentualnego podjęcia w przyszłości zatrudnienia bądź prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, ale również z zasygnalizowanej organowi gotowości do spłacania części zadłużenia w ratach (12 rat po [...] zł miesięcznie), co oznacza, że nie pozbawiłoby to zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wydatki na leczenie w wysokości [...] zł również pokrywa żona skarżącego. Samo twierdzenie strony, że uzyskiwane w gospodarstwie domowym dochody nie wystarczają na ten cel nie udowadnia tej okoliczności. Zasadnie w tym kontekście wskazał organ, że strona nie załączyła np. niezrealizowanych recept lekarskich albo dokumentów potwierdzających, że nie może skorzystać z koniecznych badań lekarskich bądź zabiegów rehabilitacyjnych.

Strona zarzuciła, że organ nie uwzględnił kosztów utrzymania skarżącego. Przede wszystkim należy podnieść, że to sama strona ich nie podała, i to również po zawiadomieniu jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a nawet w samej skardze. Wnioskodawca podał natomiast, że nie korzysta z pomocy społecznej, stąd w tym kontekście można zasadnie wnosić, że nie znajduje się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej.

Skarżący podniósł, że spłata całego zadłużenia skutkowałaby brakiem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Niemniej jednak należy uwzględnić, że nie musiałaby ona nastąpić jednorazowo, lecz może być rozłożona w czasie.

Z kolei wykazane przez stronę prywatnoprawne zobowiązania pieniężne w banku, urzędzie skarbowym i firmie windykacyjnej nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem publicznoprawnym - zapłatą składek na ubezpieczenia społeczne.

Brak było zatem podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jak i § 3 ust. 1 rozporządzenia. Organ zasadnie uznał, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) ani przepisów prawa materialnego. Stan faktyczny na podstawie dostępnych materiałów ustalono prawidłowo, a rozstrzygnięcie wystarczająco uzasadniono (art. 107 § 3 K.p.a.). Organ zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek.

Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.