Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 87/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 a §9 w zw. z art. 17§1 i art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi E.Ł.L., L.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 87/14

UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], nr [...], który określił "A" s.c. L. L., E. Ł.-L. [...] wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności w łącznej kwocie 14.124 zł.

II.

Stan sprawy jest następujący:

na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako Naczelnik US) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J. S. (dalej jako zobowiązana).

W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik US, na podstawie zawiadomienia z 2 listopada 2007 r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanej z obrotu gospodarczego z "A" s.c. L. L., E. Ł.-L. [...] (dalej jako dłużnik zajętej wierzytelności). Odpis przedmiotowego zawiadomienia doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 2.01.2008 r.

Dłużnik zajętej wierzytelności, w piśmie z 4.01.2008 r., poinformował organ egzekucyjny, że spór w zakresie wierzytelności pomiędzy nim a zobowiązaną toczy się przed Sądem Rejonowym [...], wzajemne roszczenia będą mogły być uregulowane po wydaniu przez sąd wyroku w tej sprawie.

Naczelnik US pismem z 31.10.2012 r. zwrócił się do dłużnika zajętej wierzytelności o udzielenie informacji w przedmiocie wydania przez sąd postanowienia w sprawie sporu ze zobowiązaną dotyczącego wierzytelności, a w przypadku wydania rozstrzygnięcia – o przesłanie kopii postanowienia sądu.

W odpowiedzi na powyższe dłużnik zajętej wierzytelności, pismem z 20 listopada 2012 r., zawiadomił organ egzekucyjny, że rozliczenia pomiędzy spółką "A"

a zobowiązaną zostały zakończone, wyjaśniając że spółka nie była dłużnikiem zobowiązanej a pomiędzy podmiotami istniały tylko sprawy niewyjaśnione. Do pisma dołączono oświadczenie zobowiązanej z 1.03.2010 r., z treści którego wynikało, że pokwitowała ona odbiór od spółki kwoty 14.124 zł za fakturę Nr [...] z 14.11.2003 r., oświadczając że nie ma wobec spółki ani jej wspólnika L. L. żadnych roszczeń finansowych i jest z ww. całkowicie rozliczona oraz że zobowiązuje się do wycofania tytułu wykonawczego od Komornika Sądowego [...] i pokrycia ewentualnych kosztów z tym związanych.

Postanowieniem z [...], wydanym na podstawie art. 71a § 9 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), Naczelnik US określił dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu należności w kwocie 14.124 zł. Organ egzekucyjny stwierdził bowiem, że wierzytelność w kwocie 14.124 zł istniała po skutecznym doręczeniu dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia z 2.11.2007 r., a zatem bezpodstawnie uchylił się on od wpłaty zajętej wierzytelności na konto organu egzekucyjnego.

Nie zgadzając się z postanowieniem organu egzekucyjnego dłużnik zajętej wierzytelności wniósł na nie zażalenie, żądając jego uchylenia w związku

z naruszeniem art. 71a § 9 u.p.e.a. Zdaniem strony przepis, będący podstawą wydania skarżonego postanowienia, nie miał zastosowania w sprawie; stronie nie można bowiem zarzucić bezpodstawnego uchylania się od obowiązku spłaty wierzytelności. Okolicznością uzasadniającą zachowanie dłużnika zajętej wierzytelności był toczący się przed sądem gospodarczym spór pomiędzy nim a zobowiązaną. Wskazał, że w wyniku niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia sądu, zobligowany został do zapłaty, której kwota w całości zaspokoiła roszczenie wierzyciela (zobowiązanej) i skutkowała całkowitym rozliczeniem między stronami, uwalniając spółkę od długu wobec zobowiązanej. Załączono kopię pisma zobowiązanej z dnia 3 marca 2010 r. adresowanego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec wspólników spółki w sprawie [...] na podstawie wyroku Sądu Rejonowego [...] z 18 maja 2005 r., [...].

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej [...] (dalej jako Dyrektor Izby Skarbowej), działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy ustalił, że wprawdzie Naczelnik US nie przeprowadził kontroli, o której mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. (co pozostaje poza sporem), to jednak

z akt sprawy wynika, że pomiędzy dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązaną toczył się spór sądowy, którego przedmiotem była zajęta wierzytelność. Dniu 1 marca 2010 r. zobowiązana pokwitowała odbiór środków pieniężnych w wysokości 14.124 zł tytułem zapłaty za fakturę Nr [...] z 24.11.2003 r., oświadczając że nie ma wobec spółki ani jej wspólnika żadnych roszczeń finansowych.

Odnosząc się do wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że

w zawiadomieniu o zajęciu z 2 listopada 2007 r. organ egzekucyjny wezwał dłużnika, aby ten należnej kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami

z tytułu niezapłacenia przez zobowiązaną należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanej, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W przedmiotowym zawiadomieniu przywołano także treść art. 89 § 1 u.p.e.a. Pomimo powyższego pouczenia dłużnik zajętej wierzytelności 1.03.2010 r. przekazał zobowiązanej kwotę 14.124 zł za zaległą fakturę z 24 listopada 2003 r.; zapłata była wynikiem zakończonego pomiędzy podmiotami sporu sądowego, którego przedmiotem była zajęta wierzytelność.

Organ odwoławczy podzielił argumentację zażalenia, że przesłanką uprawniającą dłużnika zajętej wierzytelności do uchylania się od wpłaty na rzecz organu egzekucyjnego jest toczący się spór sądowy pomiędzy nim a zobowiązaną, to jednak stwierdzenie w dalszej części zażalenia, że spór ten został rozstrzygnięty przez sąd

i wykonując orzeczenie sądu dokonał on zapłaty na rzecz zobowiązanej jako wierzyciela oznacza, że dłużnik zajętej wierzytelności nie zrealizował zajęcia dokonanego zawiadomieniem z 2 listopada 2007 r. Podkreślił przy tym, że zgodnie

z art. 68a u.p.e.a. wpłata dokonana przez dłużnika zajętej wierzytelności do organu egzekucyjnego wywiera ten sam skutek prawny, co wpłata dokonana przez zobowiązanego do rąk wierzyciela.

W świetle powyższych ustaleń Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że dłużnik zajętej wierzytelności w sposób nieuprawniony (bezpodstawnie), pomimo i wbrew pouczeniu zamieszczonemu w treści zawiadomienia z 2 listopada 2007 r., przekazał kwotę zajętej wierzytelności zobowiązanej, zamiast na rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

III.

Skargę na powyższe postanowienie wnieśli E. Ł.-L. i L. L., wspólnicy "A" s.c. L. L., E. Ł.-L., żądając uchylenia w całości postanowień organów obu instancji oraz zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie. Podnieśli, że kwota zajętej wierzytelności została przez nich przekazana bezpośrednio zobowiązanej 1.03.2010 r., co skutkuje wygaśnięciem wierzytelności wskutek dobrowolnej zapłaty. Wyjaśnili, że taka forma zapłaty miała na celu uniknięcie kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego. Zdaniem skarżących okoliczność, że zobowiązana nie przekazała uiszczonej przez nich kwoty wierzytelności do urzędu skarbowego, nie może ich obciążać. Skarżący wskazali, że celem instytucji określonej w art. 71a u.p.e.a. jest dokonywanie kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, zaś sankcja określona w § 9 tego przepisu może być zastosowana jedynie wobec podmiotu, który nie przekazuje wierzytelności mimo takiego obowiązku. Natomiast skarżący na dzień dokonania czynności kontrolnych nie znajdowali się w posiadaniu żadnych środków pieniężnych należących do zobowiązanej. Zdaniem strony skarżącej postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej winno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

z uwagi na wygaśnięcie obowiązku na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego; w takiej sytuacji tracą moc wszystkie czynności egzekucyjne, w tym zajęcie wierzytelności należnej zobowiązanej od skarżących.

IV.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

V.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem będące przedmiotem kontroli zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje

w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

VI.

Z akt administracyjnych wynika, że organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z 2 listopada 2007 r. dokonał u skarżących zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanej w kwocie 108.065,36 zł.

Skarżący jako dłużnik zajętej wierzytelności, pismem z 4.01.2008 r. poinformował organ egzekucyjny o toczącym się pomiędzy nim a zobowiązaną sporze sądowym, którego przedmiotem była wierzytelność wynikająca z faktury z 24.11.2003 r. w kwocie 14.124 zł. Następnie w piśmie z 20.11.2012 r. skarżący zawiadomili organ egzekucyjny, że ww. kwota została przez nich rozliczona bezpośrednio ze zobowiązaną.

W tak ustalonym (i niekwestionowanym przez żadną ze stron) stanie faktycznym, przyjętym przez Sąd jako podstawa orzekania, strona skarżąca kwestionuje zasadność wydania przez organ egzekucyjny zaskarżonego postanowienia (oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US), którym określono jej wysokość nieprzekazanej kwoty 14.124 zł, od której przekazania bezpodstawnie się uchyla. Istota formułowanych

w skardze zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że ww. kwota została przez nich uregulowana poprzez jej zapłatę bezpośrednio zobowiązanej, a zatem, w ich ocenie, nie uchylają się oni bezpodstawnie od przekazania zajętej wierzytelności, jak stanowi art. 71a § 9 u.p.e.a. W ich ocenie zobowiązanie w tym zakresie zatem wygasło,

a egzekucja stała się bezprzedmiotowa.

Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów podniesionych przez skarżących, Sąd postanowił odnieść się do kwestii wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. bez uprzedniego przeprowadzenia

u skarżących jako dłużnika zajętej wierzytelności kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, o której mowa w § 1 tego przepisu. Wprawdzie okoliczność ta nie została podniesiona przez skarżących, to jednak Sąd orzekając

w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.); zobowiązany jest zatem stwierdzone uchybienie organów ocenić w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy na regulacje zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 71a § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2.

Z kolei art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia,

iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Celem tego postępowania, które może być poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1-§ 7 u.p.e.a. jest jedynie ustalenie okoliczności, czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia.

W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu (wyrok NSA z 26.01.2010 r., II FSK 1458/08. www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela ocenę prawną, wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 27 września 2011 r., I SA/Gd 633/11 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w myśl której, przeprowadzenie przez organ egzekucyjny czynności kontrolnych wskazanych w art. 71a § 1 u.p.e.a. nie jest konieczne, gdy materiał dowodowy sprawy, zgromadzony z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. pozwoli na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylenia się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności.

Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności treść składanych przez skarżących pism i dołączonych do nich dokumentów, w sposób wystarczający potwierdzał, że skarżący bezpodstawnie uchylili się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. Tym samym brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego.

Przepis zawarty w art. 89 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85 u.p.e.a., przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami

z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót

i usług (art. 89 § 2 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie

7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego czy:

a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,

b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, i

c) w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność (art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a.).

Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1 powołanego przepisu organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią (art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a.).

Jak stanowi z kolei art. 91 u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b u.p.e.a.

W ocenie Sądu wymogi wskazane powyżej zostały spełnione bowiem bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą

w formie spółki cywilnej pod nazwą "A" s.c. L. L., E. Ł.-L., uznali istnienie i wymagalność wierzytelności wobec J. S. W piśmie z 4 stycznia 2008 r. poinformowali organ egzekucyjny, że pomiędzy stronami toczy się przed sądem powszechnym spór o zapłatę i z tego względu wzajemne roszczenie będą mogły zostać uregulowane po wydaniu przez sąd orzeczenia w tej sprawie.

Zgodnie z art. 71b u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.

Z przywołanego już przez Sąd przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. wynika, że przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są: (1) fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie); (2) bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

W zakresie pierwszej przesłanki należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie okoliczność zajęcia wierzytelności zobowiązanego, przysługujących mu wobec skarżących jako dłużnika zajętej wierzytelności, zawiadomieniem doręczonymi skarżącym 2.01.2008 r., jest niewątpliwa i nie jest kwestionowana przez stronę.

W odniesieniu do drugiej, tj. wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., do przeanalizowania pozostaje kwestia "bezpodstawnego uchylania się" od przekazania zajętej wierzytelności.

Zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną a nie faktyczną. Innymi słowy uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie prawniczym (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007 r., I FSK 984/06, opubl. w: Lex nr 364771, wyrok NSA z 14 czerwca 2007 r., II FSK 751/06, opubl. w: Jur. Pod. 2008, nr 2, str. 51, por. R. Hauser, A. Skoczylas (red), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 780). Przyjęcie poglądu, że uwzględnienie sytuacji finansowej dłużnika zajętej wierzytelności jako podstawy do odmowy przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu prowadziłoby do uznania, że uprawnienia organu egzekucyjnego korzystającego z egzekucyjnego trybu realizacji zobowiązania byłyby mniejsze aniżeli głównego zobowiązanego będącego wierzycielem dla dłużnika zajętej wierzytelności (por. m.in. M. Król, Uprawnienia organu egzekucyjnego względem dłużnika zajętej wierzytelności, opubl. w: Przegląd Podatkowy, 2012, nr 3, s. 33).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu – w rozumieniu powołanego przepisu – mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela, jak na przykład zarzut przedawnienia, potrącenia itp. (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007 r., I FSK 984/06).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skoro strona – co wymaga podkreślenia – wbrew jasno określonym obowiązkom dokonała wypłaty kwoty objętej zajętą wierzytelnością na rzecz zobowiązanej, a okoliczność ta została stwierdzona przez organ egzekucyjny, to organ ten był zobowiązany i uprawniony wydać postanowienie w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a.

i skierować je do strony. Natomiast wyjaśnienia strony skarżącej, iż przekazała kwotę 14.124 zł na rzecz zobowiązanej (będącej zarazem wierzycielem skarżących), świetle przedstawionych uregulowań prawnych, uznać należy za bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z procedurą przewidzianą w art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

W ocenie Sądu wymaga podkreślenia również, że strona skarżąca nie może żądać uchylenia zgodnego z prawem postanowienia tylko z tego powodu, iż wskutek własnych uchybień naruszyła normy ustawowe w sposób jasny określające zasady jej działania i naraziła się na określone (negatywne) konsekwencje tego uchybienia.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

EK/MH