Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1986/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 153, art. 145 § 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant referent stażysta Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

J K,, reprezentowany przez pełnomocnika Z. K., wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. (data wpływu do organu: [...] lipca 2018 r.) wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową. W uzasadnianiu przedmiotowego wniosku pełnomocnik podniósł, iż długość okresu służby na rzecz państwa totalitarnego Pana J. K. miała charakter incydentalny w stosunku do ponad 30-letniego okresu pracy zawodowej ww. Jednocześnie pełnomocnik zaznaczył, iż praca Pana J. K. niemal całkowicie związana była z realizacją celów, które stawiane są obecnie Policji.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Ww. decyzja została doręczona stronie w dniu [...] października 2019 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. (data wpływu do organu: [...] listopada 2019 r.) Pan J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję.

Wyrokiem z dnia 23 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt 11 SA/WA 2767/19) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2019 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przesądził, że : " organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19; publ. CBOSA). (...)Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, to konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza sprawia, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". (...)

Wąskie rozumienie pojęcia "krótkotrwałości" poprzez odnoszenie go do służby pełnionej kilka lub kilkanaście miesięcy (...) należy uznać za nieuzasadnione. Wspomniana wypowiedź prominentnego przedstawiciela rządu nie pozwala również wykluczyć, że - w ocenie projektodawcy a potem prawodawcy - pojęcie "krótkotrwałej" służby odnosić należy do całego okresu funkcjonowania totalitarnego państwa. Przemawia to dodatkowo za możliwością kwalifikowania służby kilkuletniej jako mającej charakter "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy. Okres krótkotrwałej służby powinien być brany pod uwagę, gdy chodzi o całość okresu pełnienia służby przez byłego funkcjonariusza. W tym zakresie warto wskazać, że jako pewnego rodzaju wskazówkę interpretacyjną wskazywano w trakcie prac nad treścią art. 8a ustawy, że co najmniej 20% całego okresu służby funkcjonariusza można uznać za okres krótkotrwałej służby (por. wypowiedź posła J. Meysztowicza podczas komisji sejmowych obradujących nad poprawką - Zapis Posiedzenia Komisji Spraw Wewnętrznych i Administracji (76) i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (nr 55) z dnia 14 grudnia 2016 r. Sejm VIII Kadencji, s. 19). Tak więc w sytuacji, gdy okres służby w organach wymienionych w art. 13b ustawy jest stosunkowo krótki w stosunku do okresu całej służby skarżącego można uznać, że spełniona została przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy. (...)

Przenosząc powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy podzielić należy stanowisko skarżącego, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Przede wszystkim organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący z jakich względów uznał, iż w przypadku skarżącego służba na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, która, jak ustalił IPN, trwała 2 lata, [...] miesiąc i [...] dni, nie może być rozumiana jako krótkotrwała.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślał, iż "intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy (...)". Jednakże wbrew prezentowanemu stanowisku organ nie wyjaśnił na tle okoliczności faktycznych tej konkretnej, indywidualnej sprawy administracyjnej, z jakich względów przyjął, że ww. okres - przekraczający niewiele ponad 2 lata służby - nie może być uznany za krótkotrwały zwłaszcza w odniesieniu do trwającego łącznie ponad 33-letniego okresu służby skarżącego w formacjach mundurowych, a także w odniesieniu do znacznej przewagi okresu jego służby w Policji w stosunku do okresu służby przed dniem 31 lipca 1990r. Stosunek służby na rzecz totalitarnego państwa do całego okresu służby skarżącego wynosi zaledwie ok. 6%. Przy czym, jak zaznaczono powyżej, w trakcie prac legislacyjnych nad treścią art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wskazywano, że co najmniej 20% całego okresu służby funkcjonariusza można uznać za okres krótkotrwałej służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ww. ustawy. (...)

W świetle powyższego, również powoływany przez organ brak dowodów potwierdzających, że skarżący pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że kryterium z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej nie zostało spełnione zwłaszcza, że organ w istocie nie zakwestionował rzetelnego wykonywania przez skarżącego zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.

W zaskarżonej decyzji organ nie rozważył, czy sytuacja skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ww. ustawy. Organ bowiem w ogóle nie ocenił osiągnięć skarżącego w służbie, w szczególności w oparciu o ww. dokumenty przekazane przez KGP oraz KWP. Organ w zaskarżonej decyzji wskazał jedynie ogólnikowo, że "zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek (...)". Organ nie wyjaśnił jednak powyższego stanowiska. Nie odniósł się do przebiegu służby skarżącego, nie uwzględnił przedstawionych w ww. dokumentach opinii służbowych, informacji na temat udzielonych wyróżnień a przede wszystkim nadanych odznaczeń: w 2000 r. - Złotym Medalem "Za zasługi dla pożarnictwa", w 2001 r. - Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski", w 2001 r. - Srebrnym Medalem "Za zasługi dla obronności kraju", w 2002 r. - Złotą odznaką "Zasłużony Policjant".

Organ nie rozważył również informacji przekazanych przez KWP w "Ocenie rzetelności służby". (...) Uzasadniony jest więc wniosek, że Minister SWiA nie dopełnił obowiązku wszechstronnego, wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co stanowi o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Analiza i ocena dowodów została dokonana przez organ w sposób wybiórczy, a w konsekwencji zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja mają charakter dowolny.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister SWiA uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Podda indywidualnej ocenie okoliczności tej konkretnej sprawy administracyjnej w świetle art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ weźmie również pod uwagę, że nie dopełniając obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. naraża się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji arbitralności i dowolności wydanej decyzji.

Organ zważy również, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, który podziela Sąd orzekający, łączne spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywania zadań" - oznacza, że wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej".

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2021r. nie uwzględnił wniosku strony. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że strona została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2006 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od dnia [...] stycznia 1982 r. do dnia [...] lutego 1984 r., tj. 2 lata, [...] miesiąc i [...] dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 33 lata, [...]miesięcy i [...] dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono również okres zasadniczej służby wojskowej tj. 1 rok, [...] miesięcy i [...] dni Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. IPN [...] przekazanych pismem z dnia [...] listopada 2020 r. - data wpływu do organu, (znak; [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby strona nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby.

Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] marca 2019 r., (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby Pana J. K.. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wyniki, że ww. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wnioskującemu wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy/funkcyjny do uposażenia oraz nadano Złoty Medal Za Zasługi dla Pożarnictwa, Złotą Odznakę Zasłużony Policjant, Srebrny Medal Za Zasługi dla Obronności Kraju, a także Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wymienionemu karach dyscyplinarnych. W zgromadzonym materiale zawarta jest natomiast informacja, iż brak jest dokumentów potwierdzających udział Pana J. K. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. N

Dalej wskazano, że na podstawi; art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki w ocenie organu muszą być spełnione łącznie. Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w. pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego. Analizując pierwszą z przesłanek formalnych wskazano, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak oparłszy się na wykładni językowej stwierdzono, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótko okresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany. szybki, epizodyczny" {Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

Według organu rzeczywistą wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru ww. przepisu, pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.

Analizując drugą z przesłanek formalnych wskazano, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Analogicznie, w oparciu o wykładnię Językową wskazano, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa; "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, • wytrwały" {Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Mając powyższe na uwadze, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych.

Zawarty w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia.

Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy organ wskazał, że w sytuacji, w której całkowity okres służby strony wynosi 33 lata, [...] miesięcy i [...] dni, z czego 2 lata, [...] miesiąc i [...] dni, to służba na rzecz totalitarnego państwa, to zdaniem organu służba ta nie była krótkotrwale pełniona na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, nie może być oceniony jako krótkotrwały, mając na uwadze powyżej przytoczone znaczenie tego słowa. Przeszło dwuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem, szczególnie, iż piastowała wysokie stanowisko zastępcy [...] Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych ds. [...] w [...]. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie została zatem spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Odnosząc się do analizy przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, wskazano, iż organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Pana J. K. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy. Z zebranej dokumentacji wynika, iż Pan J. K. w toku pełnionej służby w Policji posiadał pozytywne opinie służbowe, a także wielokrotnie podwyższano mu dodatki służbowe/funkcyjne do uposażenia

Mając już na względzie nadanie ww. wysokiej rangi odznaczenia resortowego tj. Złotej Odznaki Zasłużony Policjant oraz państwowego, Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski, wskazania wymaga, że wnioskodawca legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Powyższe nie pozostawało zatem bez znaczenia w zakresie dokonywania przez organ oceny czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakowoż, na kanwie przytoczonego powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 20 9 r., sygn. akt I OSK 1895/19, niebagatelne znaczenie - a w istocie kluczowe - w kontekście badani i przez organ zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", powinno stanowić również ustalenie czy były funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji. Zaznaczono, iż po ukończeniu przez Pana J. K. nauki w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...], a następnie realizacji zadań na stanowisku [...] Referatu Operacyjno-Dochodzeniowego, w uznaniu zasług i jakości pełnienia służby, ww. został wyróżniony przez przełożonych i wytypowany do mianowania na odpowiedzialne i ważne stanowisko zastępcy ds. polityczno-wychowawczych, które wpisuje się w szereg stanowisk aparatu Służby Bezpieczeństwa. W tym miejscu wskazano, że do zakresu funkcjonariuszy wykonujących zadania w pionie polityczno-wychowawczym należało kształtowanie socjalistycznego światopoglądu funkcjonariuszy, badanie i ocenianie ich nastrojów oraz stanu moralno-politycznego, prowadzenie szkolenia politycznego dla kadr kierowniczych ministerstwa.

Organ dodał, ze działalność Służby Polityczno-Wychowawczej spotkała się z dużą nieufnością i krytyką nawet wśród części funkcjonariuszy resortu, oraz wśród innych osób związanych z resortem. Podkreślenia wymaga, że Pan J. K. podczas służby na rzecz totalitarnego państwa nie wykonywał czynności technicznych, lecz zajmował stanowisko merytoryczne, które powierzano osobom zaufanym, sprawdzonym i zweryfikowanym pod względem zaangażowania w realizację zadań i pod względem postawy ideologiczno-merytorycznej. W przedmiotowej sprawie stwierdzono również, iż wnioskodawca był nagradzany podwyższeniem dodatku specjalnego i operacyjnego, mianowaniem na kolejne wyższe stanowiska służbowe oraz w stopniach służbowych i otrzymał odznaczenie resortowe i państwowe.

Z powyższych informacji wynika, że przełożeni byli usatysfakcjonowani z wyników, jak i poziomu realizowanych obowiązków służbowych przez Pana J. K.. Wnioskodawca był w pełni świadomy co do zawodowej przynależności do SB, z czego czerpał konkretne korzyści. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że skarżący niewątpliwie identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wnioskodawca złożył raport z prośbą o przeniesienie do pracy w Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...]. Jednocześnie z dokumentacji przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej wynika, że zainteresowany przynależał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (zob. strony akt IPN [...]) i według Ministra nie sposób zakwestionować fakt, by bycie członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej nie było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca przystąpił do PZPR, to niewątpliwie identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Reasumując, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, że charakter służby Pana J. K. przed dniem 31 lipca 1990 r., a także przyjęta przez zainteresowanego określona postawa wobec ówczesnego sytemu państwowego i zaangażowanie w służbę na rzecz państwa totalitarnego oraz aktywne uczestnictwo w strukturach partyjnych, jak również brak spełnienia przesłanki krótkotrwałości w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przemawiają za uznaniem, że przedmiotowi sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku.

Od powyższej decyzji J. K. wywiódł skargę do tut. Sądu zarzucając organowi naruszenie przepisów materialnych i procesowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż narusza ona prawo.

Na obecnym etapie postępowania, jego istota sprowadzała się do ustalenia, czy organ wydając skarżoną decyzję, wykonał zalecenia i zastosował się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zawartego w wyroku z dnia 23 września 2020r. [sygn. akt II SA/Wa 2767/19] uchylającym zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art.153 p.p.s.a. organ któremu sprawa została przekazana , związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

W w/w rozstrzygnięciu Sąd administracyjny przesądził zaś to , że : "organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19; publ. CBOSA). (...)

Wąskie rozumienie pojęcia "krótkotrwałości" poprzez odnoszenie go do służby pełnionej kilka lub kilkanaście miesięcy (...) należy uznać za nieuzasadnione. (...) Tak więc w sytuacji, gdy okres służby w organach wymienionych w art. 13b ustawy jest stosunkowo krótki w stosunku do okresu całej służby skarżącego można uznać, że spełniona została przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy".

"Organ zważy również, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, który podziela Sąd orzekający, łączne spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywania zadań" - oznacza, że wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej".

Pomimo tak jasno i klarownie przedstawionej wykładni normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, oraz jasnej oceny kryterium krótkotrwałości służby, organ pominął je w swych rozważaniach. Skupił się zaś na własnej, dowolnej interpretacji omawianego art.8a i na pozaustawowej kwestii angażowania się w realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla państwa totalitarnego.

Takie postępowanie Ministra, w świetle normy art.153 p.p.s.a. – co oczywiste – nie może spotkać się z akceptacją tut. Sądu. Świadczy bowiem albo o niedbałym zapoznaniu się z wcześniejszym rozstrzygnięciem Sądu, albo o lekceważącym stosunku do prawomocnego wyroku Sądowego (którego motywy – co znamienne - organ podzielił jednak w sposób dorozumiany, skoro nie wywiódł od niego skargi kasacyjnej).

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy podkreślić należało, iż Sąd administracyjny w swoim wcześniejszym wyroku przesądził, iż skarżący pełnił krótkotrwałą służbę na rzecz tzw. państwa totalitarnego.

Należało mieć również na względzie to, że organ w skarżonym rozstrzygnięciu przyznał fakt rzetelnego pełnienia służby przez policjanta w "Nowej Polsce".

Biorąc pod uwagę powyższe, jak też fakt, że Sąd przesądził już w niniejszej sprawie w wyroku z dnia [...] września 2020r., iż łączne spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywania zadań" - oznacza, że wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej", decyzja kończąca postępowanie w sprawie winna być pozytywna dla strony.

Na marginesie dodania wymagało to, iż w oderwaniu od realiów prawnych niniejszej sprawy pozostają także uwagi organu dotyczące materii światopoglądu strony, a wysnuwane m.in. z faktu członkostwa w PZPR. Ta problematyka nijak się ma do treści przepisu prawa będącego podstawą rozstrzygnięcia organu. Jako taka pozostaje więc poza zainteresowaniem Sądu, jak również powinna pozostać poza zainteresowaniem organu. To nie kwestia światopoglądu stała się powodem pozbawienia skarżącej świadczeń emerytalnych w pełnej wysokości. W konsekwencji więc kwestia światopoglądu nie może przesądzać o możliwości zastosowania wobec skarżącej dobrodziejstwa art.8a ustawy zaopatrzeniowej.

Reasumując, nawiązywanie przez organ przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, do materii światopoglądu strony, czy przynależności do konkretnej organizacji partyjnej, zdają się być kolejnym przykładem nieuprawnionej nadinterpretacji stosowanej normy prawnej i wybiórczego odczytywania uzasadnień wyroków wydanych przez Sądy administracyjne.

Zwrócić należało też uwagę organowi, że formułowanie w uzasadnieniu decyzji wniosków o utożsamianiu się przez stronę z ustrojem totalitarnym, z ideologią ówczesnych władz, czy o zaangażowaniu w działalność charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego, nie znajduje podstaw w przepisie art.8a ustawy zaopatrzeniowej. Także Sąd kasacyjny dokonując wykładni omawianej normy prawnej nie sformułował tego rodzaju przesłanek.

Organ formułując swe wnioski w tym zakresie, w głównej mierze wywiódł je z dowolnych domniemań. W tym miejscu zwrócić zaś należy uwagę Ministrowi, że K.p.a. regulując materię postępowania dowodowego nie posługuje się pojęciem domniemania a dowodu. Stąd domniemania organu w niniejszym postępowaniu nie mają żadnego znaczenia dla sprawy i nie mogą w sposób skuteczny przekładać się na wydawane rozstrzygnięcie. Wprowadzają bowiem do postępowania administracyjnego nieznany ustawie element - wielce nieprecyzyjny i w efekcie nie poddający się kontroli Sądowej.

W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo, bowiem wydano ją z naruszeniem przepisu art.153 p.p.s.a. i przez to niewłaściwie oceniono stan faktyczny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wszystkie wnioski przedstawione przez Sąd administracyjny w niniejszym uzasadnieniu jak też w uzasadnieniu wcześniejszego rozstrzygnięcia. W efekcie będzie zobligowany do pozytywnego rozpoznania wniosku inicjującego przedmiotową sprawę.