Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 315/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-05-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 10 w zw. z art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1112
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.
article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości układowej z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od gier za maj 2012 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

"G." Spółka z o.o. w upadłości układowej w [...], w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że prowadzi działalność związaną

z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wyjaśniła, że po wejściu w życie ustawy o grach hazardowych nie ma możliwości uzyskania nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych oraz salonów gier. Spółka wskazała, że nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego od skargi, gdyż jej przychody znacząco zmalały w stosunku do roku 2009 i 2010 w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych, "drastyczną" podwyżką podatku od gier

i przeznaczeniem wpływających do spółki środków na regulowanie danin publicznoprawnych. Dalej spółka argumentowała, że obecnie eksploatuje około [...] automatów do gier, co stanowi 7 % stanu z okresu obowiązywania prawa sprzed 31 grudnia 2009 r. Środki trwałe Spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce ani za granicą. W rezultacie Spółka wskazała, że nie posiada środków na bieżącą działalność, gdyż łącznie kwota jej miesięcznych wydatków znacząco przekracza kwotę środków zgromadzonych na rachunku bankowym.

W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł, wartość jej środków trwałych: [...] zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu: [...] zł. Na wskazanych dwóch rachunkach bankowych stan środków pieniężnych wynosi [...] zł, Spółka wyjaśniła, że w postępowaniu zabezpieczającym dokonano zajęcia środków na rachunkach bankowych do wysokości [...] zł.

Spółka w dniu 5 maja 2014 r. nadesłała postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...], Wydział [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości G. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] z możliwością zawarcia układu, z pozostawieniem Spółce zarządu swoim majątkiem (pkt I ww. postanowienia), a także poinformowała, że sąd nie wyznaczył syndyka, a w spółce pozostał Zarząd własny.

W związku z tym, że Spółka złożyła materiały źródłowe obrazujące jej sytuację finansową do innych spraw, w których toczyło się postępowanie o przyznanie prawa pomocy, zaś dokumenty te zachowują aktualność, referendarz sądowy odstąpił od uzupełniania tego materiału w niniejszej sprawie.

Przy rozpoznawaniu wniosku w niniejszej sprawie posłużono się zatem następującymi dokumentami:

- zestawieniem sald i obrotów za okres od 1 stycznia do 10 lutego 2014 r.,

- wydrukiem z konta syntetycznego i analitycznego za okres od 1 stycznia do

10 lutego 2014 r.,

- raportem kasowy za okres 1 grudnia 2013 r. do 28 lutego 2014 r.,

- deklaracjami VAT-7 za grudzień 2013, styczeń, luty 2014 r.,

- deklaracjami POG-4 dla podatku od gier za grudzień 2014 r. styczeń, luty

2014 r., wraz z załącznikami,

- wyciągami z rachunków bankowych spółki za okres styczeń-luty 2014 r.,

- wprowadzeniem do sprawozdania finansowego na dzień 10 lutego 2014 r.,

- rachunkiem zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2014 r. do 10 lutego 2014 r.,

- bilansem sporządzony na dzień 10 lutego 2014 r.,

Wskazać należy, na skarżącej Spółce ciąży aktualnie obowiązek uiszczenia wpisów od skarg w 66 zainicjowanych postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, t.j. w sprawach o sygn. I SA/Sz 62 - I SA/Sz 94/14,

I SA/Sz 163 - I SA/Sz 183/14, I SA/Sz 307 - I SA/Sz 318/14 w łącznej kwocie

[...] zł.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.

Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem

w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie

w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 442/14, z dnia 5 grudnia 2013 r., II FZ 1102/13; z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 185/10; z dnia 19 maja 2010 r., II FZ 156/10, dostępne w bazie orzeczeń NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Wynika z powyższego, że ciężar przekonania oceniającego do zasadności żądania spoczywa na wnioskodawcy, a jeżeli jest nim osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, to wykazanie przez nią zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy sprawia, że weryfikacja ta może (ale nie musi) być dla niej pozytywna.

Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Na Spółce ciąży ponadto obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w innych, zawisłych przed tutejszym Sądem ww. sprawach z jej skarg w łącznej kwocie [...] zł.

Po przeanalizowaniu przedstawionej przez Spółkę sytuacji majątkowej należało stwierdzić, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała

w sposób wystarczająco przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie pełnych kosztów sądowych w sprawie.

Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Wykazane

w rachunku zysków i strat przychody Spółki wynoszą [...] zł. Spółka poniosła koszty o wartości [...] zł i stratę netto [...] zł, jednakże powyższa okoliczność nie oznacza utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata bowiem jest wynikiem nadwyżki kosztów nad przychodem i skutkuje jedynie brakiem lub obniżeniem dochodu do opodatkowania. Jak wynika z kopii deklaracji VAT-7 Spółka deklaruje wielomilionowe obroty z działalności gospodarczej [...] zł za grudzień 2013 r., [...] zł za styczeń br., [...] zł za luty br.). Rozmiar działalności obrazują również deklarowane w skali całego kraju kwoty zryczałtowanego podatku od gier o łącznej wartości ok. [...] zł miesięcznie. Z bilansu wynika, że Spółka ma aktywa trwałe o wartości [...] zł, w tym środki trwałe o wartości [...] zł. Spółka posiada aktywa obrotowe o wartości [...] zł, w tym, m.in. należności krótkoterminowe: [...] zł, inwestycje krótkoterminowe: [...] zł. Zobowiązania Spółki wynoszą [...] zł, w tym długoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek [...] zł, krótkoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek [...] zł oraz z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń społecznych [...] zł. Z tytułu dostaw usług Spółka posiada jedynie krótkoterminowe zobowiązania na kwotę [...] zł. Przedłożone dokumenty potwierdzają złożone we wniosku oświadczenie o zajęciu rachunku bankowego do kwoty [...] zł. Należy jednak zwrócić uwagę, że na dzień 10 lutego br. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości [...] zł. Te środki gotówkowe dokumentuje też raport kasowy. Według niego Spółka dysponuje miesięcznie środkami pieniężnymi w znacznych kwotach (obroty przekraczały miesięcznie [...] zł). Również po dniu ogłoszenia upadłości układowej Spółka otrzymała w lutym br. "zasilenia z centrali" na kwotę przekraczającą [...] zł, a na koniec lutego b.r. dysponowała kwotą [...] zł ( na koniec grudnia 2013 r. i stycznia br. były to kwoty odpowiednio [...] zł i [...] zł). Obrazuje to ponadprzeciętną skalę środków, którymi Spółka stale obraca w swojej bieżącej działalności.

Na podstawie powyższych danych uznać należało, że kondycja finansowa Spółki nie jest zła i nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy.

Oceny tej nie zmienia okoliczność ogłoszenia upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu. Spółka nie została bowiem pozbawiona możliwości zarządu swym majątkiem, co potwierdzają zresztą dane z raportu kasowego. Wskazać jeszcze należy, że ogłoszenie upadłości układowej, w której zarząd majątkiem został powierzony skarżącej Spółce, nie powoduje automatycznego zwolnienia jej od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 10 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy

z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz. U.

z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej: u.p.u.n.) przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika rozumiana jako niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W doktrynie wskazuje się, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Tak rozumiana "niewypłacalność" nie jest więc tożsama z brakiem środków na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa upadłego. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia są przyczyny niewykonywania zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność dłużnika w rozumieniu art. 11 u.p.u.n.

Reasumując, z przedłożonych danych wynika, że skarżąca Spółka kontynuuje działalność, posiada majątek, którego wartość znacznie przekracza należny wpis sądowy, co oznacza, że nie spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy.

W orzecznictwie podkreśla się bowiem (por. postanowienie NSA 19 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 463/04), że osoba dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

W tym kontekście podkreślić jeszcze trzeba, że koszty postępowania sądowego przedsiębiorca powinien przewidzieć w ramach kosztów prowadzonej działalności gospodarczej i to traktując je priorytetowo z uwagi na ich publicznoprawny charakter. Nie można zatem preferować innych wydatków,

z pominięciem należnych kosztów sądowych w tej, i w innych zawisłych przed WSA w Szczecinie, zainicjowanych przez Spółkę, sprawach sądowoadministracyjnych.

Z tego punktu widzenia dalszą kwestią pozostaje to, że wskutek zmian stanu prawnego pogorszeniu uległy warunki prowadzenia działalności w zakresie organizowania gier losowych na automatach o niskich wygranych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. II FZ 436/11 (dostępne w bazie orzeczeń NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl), okoliczność ta nie może wyłączać powinności kosztów sądowych, które są immamentnie związane

z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej.

Poza tym nie może umknąć uwadze, że deklarując brak odpowiednich środków, Spółka powinna wykazać, że podjęła wszelkie niezbędne działania do ich zdobycia (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951), w tym np. poprzez zaciągnięcie kredytu lub podwyższenie kapitału zakładowego (por. B. Dauter, "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Warszawa 2009, wyd. 2, str. 673). Jak wynika z odpisu KRS dotyczącego skarżącej Spółki, jej wspólnikami jest pięć spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz dwie spółki akcyjne.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie

art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.