Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 111/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-09-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 260, art. 246 par. 2 pkt 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego pozwolenia gier na automatach o niskich wygranych na skutek sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 111/14 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

"A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r., nr [...]w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego pozwolenia gier na automatach o niskich wygranych.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 marca 2014 r., skarżąca (zwana dalej też Spółką), została wezwana do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 1.127 zł. Wezwanie to skarżąca odebrała w dniu 18 marca 2014 r. i w dniu 25 marca 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), złożyła na urzędowym formularzu PPPr, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

Skarżąca podała, że przedmiot jej działalności stanowi działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że aktualnie nie posiada środków pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi, a zostały wobec niej wydane 22 decyzje dotyczące kar pieniężnych na łączną kwotę 1.046.262 zł. Skarżąca wyjaśniła, że posiada nieuregulowane zobowiązania w kwocie 2.087.913,37 zł z tytułu uiszczenia należności za zakupione automaty do gier. Wysokość zobowiązań miesięcznych skarżącej wynosi około 95.329 zł, w tym 2.838 zł składki na ubezpieczenie społeczne należne od osób zatrudnionych, 25.268 zł z tytułu wynagrodzeń, 67.223 zł to pozostałe koszty, w tym czynsz najmu, obsługa księgowa, zakup materiałów, paliwa oraz inne koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, według danych na grudzień 2013 r. Dodała, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi 1.228.000 zł, wartość środków trwałych 386.702,20 zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 165.257,03 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych, wynosi kolejno 4.895,92 zł, 16,91 euro i ujemne saldo 3,50 zł.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznając dane zawarte w formularzu za niewystarczające do rozpoznania wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy, wezwał Spółkę do złożenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, następujących wyjaśnień i dokumentów:

- poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2012,

- poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2013, lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych w roku 2013 dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów - na podstawie przedkładanych miesięcznych zeznań),

- poświadczonych za zgodność z oryginałem deklaracji VAT-7 za ostanie 4 miesiące (od grudnia 2013 r. do marca 2014 r.),

- zestawienia przychodów ze sprzedaży za okres od stycznia 2014 r. do marca 2014 r.,

- zestawienia kosztów zakupu za okres od stycznia 2014 r. do marca 2014 r.,

- tabeli amortyzacji środków trwałych,

- bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok 2013,

- aktualnego bilansu zysków i strat w roku 2014 ,

- złożenia wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez Spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach za okres od stycznia 2014 r. do marca 2014 r.,

- w przypadku, gdyby rachunki bankowe były zajęte, przedstawienie potwierdzającego ten fakt zaświadczenia wystawionego przez bank, informującego o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z rachunków - stosownego zaświadczenia wystawionego przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku,

- wskazania, czy w związku z deklarowaną trudną sytuacją finansową spółki, został ustalony obowiązek dokonania dopłat przez jej wspólników i przedstawienie uchwały wzywającej do ich dokonania, ewentualnie wskazania innego źródła finansowania bieżącej działalności spółki,

- przekazanie informacji o otrzymanej ewentualnie pomocy publicznej w ciągu ostatnich dwóch lat,

- wskazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej siedzibę Spółki oraz udokumentowania wysokości ponoszonych z tego tytułu kosztów.

Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową.

Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 29 kwietnia 2014 r. i odpowiedziała na nie pismem z dnia 12 maja 2014 r., przesłanym do tut. Sądu w dniu 13 maja 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej).

W piśmie z dnia 12 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącej, wyjaśnił, że wspólnicy spółki nie podjęli uchwały ustalającej obowiązek dokonania dopłat. Ponadto skarżąca nie korzystała z pomocy publicznej i nie otrzymała z tego tytułu jakichkolwiek świadczeń.

W załączeniu skarżąca przesłała następujące dokumenty:

- rejestry sprzedaży i zakupu towarów i usług z buforem za okres od stycznia do marca 2014 r.,

- deklaracje CIT-8 za 2012 i 2013 rok,

- deklaracje VAT-7 za okres od grudnia 2013 r. do marca 2014 r.,

- bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2013 r.,

- rachunek zysków i strat za 2013 r.,

- rachunek zysków i strat za okres od stycznia do marca 2014 r.,

- tabelę amortyzacyjną za okres całego roku 2014,

- wyciąg z rachunku bankowego o nr [...], prowadzonego w euro, za okres od 31 stycznia 2014 r. do 31 marca 2014 r., z saldem końcowym 1,48 euro,

- wyciąg z rachunku bankowego o nr [...], za okres od 2 stycznia 2013 r. do 3 marca 2014 r., z saldem 16,50 zł, z rachunku tego w dniu 13 stycznia 2014 r. przekazano środki w kwocie 13827,99 zł, na rachunek o nr [...],

- wyciąg z rachunku bankowego o nr [...], za okres od 13 stycznia 2014 r. do 31 marca 2014 r.,

- zaświadczenie z dnia 9 maja 2014 r. z Banku odnośnie wszystkich trzech rachunków bankowych skarżącej, z którego wynika, że na rachunku nr [...], skarżąca miała środki na kwotę 23.696,54 zł, na rachunku nr [...], prowadzonym w euro miała 187,45 euro, a na rachunku nr [...], stan środków był zerowy. Z tego zaświadczenia wynika także, iż na dzień 8 maja 2014 r. na powyższych rachunkach istnieje zajęcie egzekucyjne na podstawie tytułu wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w [...], na kwotę łączną 1.136.392 zł, od której będą naliczane odsetki. Na częściową realizację zajęcia zostały przeznaczone środki w łącznej kwocie 1.679,39 zł,

- umowę najmu z aneksem z dnia 31 grudnia 2013 r., zawartą pomiędzy skarżącą, a firmą "B" R. G., będącego jednocześnie Prezesem Zarządu skarżącej, wraz z fakturą zaliczkową nr [...], z terminem zapłaty 2 stycznia 2014 r., na kwotę brutto 37.392 zł, a netto 30.400 zł, tytułem zaliczki za okres wynajmu od 1 stycznia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r.

Jak wynika z tabeli amortyzacji środków trwałych za rok 2014, wartość środków trwałych, po dokonaniu planowanych odpisów amortyzacyjnych wynosi 559.009,96 zł. Środki trwałe oraz ich wartość początkowa wskazane w tabeli, są to między innymi: grunty 90.000 zł, budynki 234.420,39 zł, kotły 18.180,15 zł, zestaw komputerowy 3.051,29 zł, centrala telefoniczna 4.910,39 zł, meble biurowe 5.000 zł, kserokopiarka 8.945,04 zł, samochód [...] 43.246,56 zł, dwa samochody [...] - rok produkcji 2009 r., wycenione na kwotę każdy po 478,30 zł, adaptacja pomieszczenia o wartości 8.2742,69 zł, oprogramowanie 4.500 zł, elektroniczna archiwizacja danych automatów o niskich wygranych 9.000 zł, program zarządzający administracją urządzeń 13.008 zł, dystrybutor wody gorącej 2.939,88 zł, ekspresy ciśnieniowe wartości 900 zł (2 sztuki), 975 zł (1 sztuka), 2.450 zł (1 sztuka), 2.600 zł (1 sztuka), 2.640 zł (2 sztuki), 4 ekspresy do kawy na kapsułki wartości po 675,90 zł (jeden z nich podlegał amortyzacji zupełnej do 100% wartości), 5 automatów sprzedających kawę wartości po 9.503,89 zł.

Skarżąca nadesłała także deklaracje dla podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2013 r. do marca 2014 r., które wskazują, że świadczyła w tym okresie usługi lub dostarczała towary, czyli ogólnie dokonała sprzedaży towarów lub usług za kwoty odpowiednio: 41.364 zł w grudniu 2013 r., 39.960 zł w styczniu 2014 r. 88.037 zł w lutym 2014 r. oraz 33.814 zł w marcu 2014 r.

Spółka wykazała, że według bilansu za 2013 r. poniosła stratę 162.257,15 zł; przychody Spółki w tym samym okresie wyniosły 13.472.637,89 zł, koszty działalności operacyjnej 13.747.079,46 zł, przy czym 274.441,57 zł wynosi strata ze sprzedaży, a zysk ze sprzedaży niefinansowych środków trwałych wyniósł 49.990,75 zł. Wartość środków trwałych na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosiła 2.214.491,54 zł. Kapitał zakładowy spółki to kwota 1.288.000 zł, kapitał zapasowy wynosi 602.187,28 zł, zobowiązania krótkoterminowe zapasy w towarach 128.320,95 zł, należności krótkoterminowe 1.014.748,17 zł, 2.333.449,32 zł, w tym należności z tytułu dostaw towarów i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy 776.583,53 zł. Inwestycje krótkoterminowe, w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach 155.316,32 zł. Wykazano też kredyty i pożyczki na kwotę 170.523,64 zł.

Według deklaracji CIT-8 za rok 2012 r., skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 19.981.965,46 zł, koszty jego uzyskania wyniosły 19.726.994,89, dochód po odliczeniu straty z lat ubiegłych, 254.970,57 zł. W roku 2013 według deklaracji CIT-8, przychód wyniósł 13.809.026,72 zł, koszty jego uzyskania 13.793.474,83 zł, dochód 15.551,89 zł.

Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, odmówił przyznania prawa pomocy Spółce. Postanowienie to Spółką odebrała w dniu 15 lipca 2014 r. i w dniu 22 lipca 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), wniosła od niego sprzeciw.

W sprzeciwie Spółka dowodziła, że dokonana przez referendarza sądowego ocena kondycji finansowej Spółki jest wadliwa i nie znajduje potwierdzenia w przedstawionych dokumentach. Zarzuciła, że ocena stanu majątkowego Spółki powinna być dokonana według stanu z daty orzekania w zakresie wniosku skarżącej. Zdaniem skarżącej, wzięcie pod uwagę dokumentów, co do wyników finansowych Spółki sprzed 6 miesięcy, nie może być uznane za właściwe. Podniosła nadto, że w dokonanej ocenie wybiórczo potraktowano pozycje bilansu. Wskazała, iż środki pieniężne według stanu na 31 grudnia 2013 r., którymi Spółka mogła swobodnie dysponować, zostały wykorzystane na bieżące koszty (wydatki) związane z działalnością gospodarczą, a mianowicie wypłaty wynagrodzeń, składki ZUS od nich, koszty paliwa, usług telekomunikacyjnych, wynajmu pomieszczeń, obsługi księgowo-kadrowej. Dowodziła, że kapitał zakładowy w kwocie 1.288.000 zł został wpłacony przez udziałowców, przy czym został w całości wykorzystany na sfinansowanie kosztów zakupu automatów o niskich wygranych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Stąd też posiadanie przez skarżącą kapitału zakładowego w kwocie 1.288.000 zł, nie oznacza, że dysponuje ona środkami pieniężnymi w takiej kwocie, czy choćby częścią tej kwoty.

Odnośnie kapitału rezerwowego wskazała, że według bilansu na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosił on 602.187.28 zł, ale jego istnienie nie oznacza posiadania przez skarżącą środków pieniężnych o jego równowartości. Kapitał zapasowy jest pozycją bilansową po stronie pasywów, korespondującą z odpowiednimi pozycjami z aktywów bilansu, przy czym nie są to środki pieniężne. Po wtóre, stosownie do decyzji podjętych przez zgromadzanie wspólników, strata wykazywana w bilansie skarżącej za rok 2013, została pokryta ze środków kapitału zapasowego w wysokości 253.081,15 zł. W pozostałej części kapitał zakładowy w wysokości 349.106,13 zł, zgodnie z podjętymi uchwałami, będzie przeznaczony na finansowanie straty z działalności w latach następnych. Pełnomocnik skarżącej stwierdził także, iż stany kapitałów nie odzwierciedla stanu środków pieniężnych skarżącej na rachunkach bankowych i w kasie. Ponadto pełnomocnik zarzucił, iż błędne jest przyjęcie przez referendarza sądowego, iż wysokość przychodów Spółki, świadczy o możliwości poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania i jest to przykład wadliwej oceny sytuacji finansowej Spółki, ponieważ z przychodami wiążą się ponoszone wydatki.

W dniu 14 sierpnia 2014 r. skarżąca uiściła należny wpis od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

Spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.

Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba prawna ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o czym stanowi art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Sytuacja materialna skarżącej, w ocenie Sądu, nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy nawet w zakresie częściowym.

Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to pomoc ta winna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Ponadto, jak wynika z treści art. 246 § 2 P.p.s.a., ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających prawo pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie.

W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie poza powoływaniem się na stratę, Spółka nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających przyjąć, że po jej stronie istnieje ryzyko utraty płynności finansowej. Skoro Spółka osiąga przychód, to kwestią wyboru przez nią jest to, czy przeznaczy uzyskane środki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy na pokrycie kosztów sądowych. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przed kosztami sądowymi.

Odnośnie kapitału zakładowego Spółki, zgodzić się przyjdzie, że w sensie ścisłym jest on traktowany jako wielkość formalna stanowiąca sumę udziałów w kapitale zakładowym. Jako zapisowi rachunkowemu po stronie pasywnej w bilansie odpowiada po stronie aktywów suma składników majątkowych, które zostały nabyte jako wkłady majątkowe wspólników. Majątek ten, jak i wkłady pieniężne, czy też rzeczowe mogą być zmienione w inne wartości majątkowe. Czym innym jest więc formalnie kapitał zakładowy, czym innym majątek Spółki. Jednakże kapitał zakładowy stanowiąc określoną wartość zapisaną w bilansie Spółki po stronie biernej (pasywa) określa obowiązek utrzymania majątku na poziomie, który zgodnie z umową spółka zobowiązana jest utrzymywać przez cały czas swego istnienia (por. A. Kidyba, Komentarz do art. 152 Kodeksu spółek handlowych, Lex/el. 2012 oraz patrz postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 626/14 zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym zauważyć, że skoro kapitał zakładowy jest wartością formalną, która jest stała (wynika z postanowień umowy spółki) to jest ona punktem odniesienia do straty i zysku spółki, przy czym strata lub zysk nie zmieniają jego wysokości. Zmieniają natomiast wysokość, w jakiej kapitał jest pokryty realnym majątkiem spółki. Nie można jednak zapominać, że brak pełnego pokrycia kapitału zakładowego ma swoje istotne konsekwencje prawne. Z art. 233 § 1 Kodeksu spółek handlowych wynika bowiem konieczność podjęcia decyzji o dalszej działalności spółki w przypadku, gdy bilans wykaże stratę przewyższającą sumę kapitału zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego.

Ponieważ Spółka nie obniżyła kwoty kapitału zakładowego, to wynosi on nadal 1.288.000 zł i stąd też należy domniemywać, że posiada majątek na jego pokrycie. Ponadto Spółka podnosi, że przeznaczyła 2.087.913,37 zł na zakup automatów do gier i kwoty tej jeszcze nie spłaciła, gdyż środki te pochodziły z kapitału zakładowego. Zauważyć należy zatem, że Spółka w żaden sposób nie wykazała faktu zakupu automatów na powyższą kwotę, ani też stopnia zadłużenia z tego tytułu. Po drugie kwota ta znacznie przewyższa kapitał zakładowy Spółki. W sytuacji, gdy wielkość kapitału pozostaje niezmieniona, należy przyjąć, że Spółka ma środki na jego pokrycie.

Dostrzec warto także to, powołując się na ugruntowane poglądy orzecznictwa, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu", lecz właśnie "przychodu", gdyż istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe, a strata, jak już podkreślał NSA (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt II OZ 707/13, I GZ 228/12, zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jest wyłącznie wynikiem bilansowym i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Jej powstanie nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej.

Zatem, przychód Spółki, który w roku 2013 r. wyniósł 13.472.637,89 zł jest wielkością, którą należy brać pod uwagę przy ocenie możliwości płatniczych spółki, w tym uiszczenia przez nią wpisów sądowych, bez pomocy ze strony Państwa.

W kontekście twierdzenia Spółki dotyczącego przyjęcia do oceny jej sytuacji majątkowej, z danych z ostatnich 6 miesięcy przed dniem orzekania o prawie pomocy, przyjdzie wyjaśnić, że zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Stosownie do art. 256 pkt 2 P.p.s.a., Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia rodzaje dokumentów źródłowych, o których mowa w art. 255, oraz okresy, za jakie mają być dokumentowane dane o majątku, dochodach i stanie rodzinnym; dokumentami tymi mogą być w szczególności odpisy zeznań podatkowych, wyciągi lub wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, wypisy z rejestrów urzędowych, odpis aktualnych bilansów oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności i otrzymywanych świadczeń.

Zgodnie z § 4, wydanego na podstawie wyżej wskazanej delegacji ustawowej, rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. Rady Ministrów (Dz. U. z 2003 r., nr 227, poz. 2245) w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, dokumentami źródłowymi, które w przypadkach budzących wątpliwości mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym, mogą być w szczególności:

- odpisy zeznań podatkowych za ostanie dwa lata kalendarzowe,

- wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,

- wypisy z rejestrów urzędowych,

- odpisy aktualnych bilansów,

- zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat;

Przepisy odnośnie przykładowych dokumentów, jakie powinny być badane do określenia sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o prawo pomocy, zezwalają na badanie tej sytuacji nawet do 2 lat wstecz. Co więcej z przepisów tych nie wynika jakiekolwiek ograniczenie czasowe, w którym należy się zmieścić, przy żądaniu dokumentów pozwalających na zbadanie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Można bowiem wyobrazić sobie sytuację, gdy zdarzenia nawet sprzed dwóch lat wywierają w dalszym ciągu wpływ na sytuację finansową wnioskodawcy.

Skarżąca została więc, stosownie do § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia, wezwana do nadesłania deklaracji podatkowych za ostanie dwa lata kalendarzowe, a ponadto do nadesłania wyciągów z kont bankowych za okres od stycznia 2014 r. do marca 2014 r.

Wezwanie to było w pełni uzasadnione, bowiem skarżąca odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w dniu 18 marca 2014 r., wniosek na urzędowym formularzu wysłała do Sądu w dniu 25 marca 2014 r. (faktyczna data wpływu 28 marca 2014 r. ), a wezwana została do jego uzupełnienia, pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. Pismo z 10 kwietnia 2014 r. skarżąca odebrała w dniu 29 kwietnia 2014 r. i odpowiedziała na nie w dniu 13 maja 2014 r. (faktyczna data wpływu do Sądu 16 maja 2014 r.).

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że skarżąca zobowiązana została do uiszczenia wpisu w marcu 2014 r., a zatem przy orzekaniu o prawie pomocy winno się brać pod uwagę stan majątkowy strony najbardziej zbliżony do tego okresu. Data orzekania w przedmiocie wniosku może bowiem znacznie odbiegać od czasu, kiedy wnioskodawca odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu. Tak też było w tym przypadku.

Skoro więc Spółka wskazuje, że w na dzień 31 grudnia 2013 r. dysponowała środkami w wysokości 155.274,89 zł, z czego w kasie 126.776,17 zł, a na rachunkach bankowych 28.498,72 zł, to winna była z nich wygospodarować oszczędności na poczet spodziewanych wpisów sądowych. Tym bardziej, że pełnomocnik Spółki wskazał, że środkami pieniężnymi według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r. skarżąca mogła swobodnie dysponować (patrz, strona 2 sprzeciwu, punkt a środki finansowe), a ww. środki zostały wykorzystane na bieżące wydatki (koszty) związane z działalnością gospodarczą, tj. wypłaty wynagrodzeń, składki ZUS od wynagrodzeń, koszty paliwa, usług telekomunikacyjnych, wynajmu pomieszczeń, obsługi księgowo-kadrowej.

Przyjęcie, jako zasady, że w sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych winno brać się pod uwagę stan majątkowy Spółki z daty orzekania w tym przedmiocie prowadziłoby do sytuacji, że przy przedłużającym się w tym zakresie postępowaniu strona mogłaby wydatkować w sposób nieracjonalny posiadane środki finansowe i "przerzucić" niejako koszty związane z ich uiszczeniem na Skarb Państwa.

Ponadto w przypadku spółek prawa handlowego, przy dokonywaniu oceny przesłanek wynikających z art. 246 § 2 P.p.s.a., tak w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie, wskazano, że badaniu podlega także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (patrz postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 66/09, Legalis, zamieszczone też w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, patrz też; Roman Hauser {w;}, Marek Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, Wydawnictwo C.H. Beck (Wydanie 2), ISBN 978-83-255-4661-8), s. 790, Komentarz do art. 246, autorstwa Maria Jagielska, Jacek Jagielski, Piotr Gołaszewski). Jednocześnie dodać przyjdzie, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 809/07, Legalis, oraz postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, Legalis, obydwa zamieszczone też w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, patrz też; Roman Hauser {w;}, Marek Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, Wydawnictwo C.H. Beck (Wydanie 2), ISBN 978-83-255-4661-8), s. 792, komentarz do art. 246, autorstwa Maria Jagielska, Jacek Jagielski, Piotr Gołaszewski).

W przekonaniu Sądu, osoba prawna, czy też inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (por. postanowienie NSA z dnia 1 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08, Legalis, oraz postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08, Legalis, obydwa zamieszczone też w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, patrz też; Roman Hauser {w;}, Marek Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, Wydawnictwo C.H. Beck (Wydanie 2), ISBN 978-83-255- 4661-8), s. 800, komentarz do art. 246, autorstwa Maria Jagielska, Jacek Jagielski, Piotr Gołaszewski). Zwrócić uwagę należy także na pogląd prezentowany w orzecznictwie, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeśli posiada jakiekolwiek środki majątkowe. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może pokryć opłaty sądowe także przez żądanie dopłat od wspólników. Jeśli uczyni to powinna wykazać przyczyny niemożności uzyskania dopłat (patrz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 641/08, Legalis, zamieszczone też w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, patrz też; Roman Hauser {w;}, Marek Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, Wydawnictwo C.H. Beck (Wydanie 2), ISBN 978-83-255-4661-8), s. 801, komentarz do art. 246, autorstwa Maria Jagielska, Jacek Jagielski, Piotr Gołaszewski). W aktualnym orzecznictwie przesądzony jest również pogląd, że skarżąca, działająca w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, może pokryć koszty sądowe przez żądanie dopłat od wspólników (patrz, postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeszkody w żądaniu dopłat od wspólnika, nie stanowi nawet to, że możliwości takich nie przewidziano w umowie spółki. Nie ma bowiem przeszkód, aby dokonać zmiany w umowie spółki w tym zakresie, w sytuacji, gdy odpowiednie uregulowania prawne umożliwiają zastosowanie takiego rozwiązania (patrz, postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 275/11, zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Również zważyć należy, że realizowane zajęcie komornicze na rachunku bankowym, nie może przesądzać o złej kondycji majątkowej spółki. Sam bowiem fakt obciążenia rachunku bankowego spółki, nie jest wystarczający do uznania, iż spełnia ona przesłanki do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 66/09, zamieszczone na internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nawet bowiem w razie zajęcia rachunku bankowego przedsiębiorcy na poczet zabezpieczenia roszczenia, sąd na wniosek zobowiązanego, złożony w terminie tygodniowym od dnia doręczenia mu postanowienia o zabezpieczeniu, określa, jakie kwoty można pobierać na bieżące wypłaty wynagrodzeń za pracę wraz z podatkiem od wynagrodzenia i innymi ustawowymi ciężarami, a także na bieżące koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem fakt zabezpieczenia rachunku bankowego (blokada środków do oznaczonej wysokości) nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania przez zobowiązanego z rachunku bankowego (tak w postanowieniu NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, zamieszczone też w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała istnienia po jej stronie przesłanek koniecznych do przyznania prawa pomocy. Posiada bowiem znaczny majątek oraz środki finansowe, pozwalające na poniesienie kosztów sądowych, niezależnie od tego, że łączna wysokość wpisów w 22 sprawach wynosi 29.118 zł.

Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, osiąga z niej znaczne przychody, ma także majątek trwały oraz znaczny kapitał rezerwowy, nie wykorzystała przy tym wszystkich możliwych sposobów zdobycia środków na pokrycie kosztów sądowych (dopłaty wspólników) i stąd też brak jest podstaw do przyjęcia, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy.

Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca wygospodarowała środki finansowe na uiszczenie należnego wpisu i w dniu 14 sierpnia 2014 r. uiściła wpis w wysokości 1127 zł.

Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji.