Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1488/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art 8, 59, 79
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art 28, 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.),, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi D. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. solidarnie na rzecz skarżących D. K. i M. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1033/12, oddalił skargi D. K. i M. K., dalej skarżący, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Wójt Gminy M. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczarni o pow. 750 m² z przeznaczeniem na chów 600 sztuk tuczników w miejscowości B. w gminie M.

M. K. i D. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, alternatywnie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.).

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2011 r.

Po rozpatrzeniu wniosku M. K. i D. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego polegającego na pominięciu udziału społeczeństwa w postępowaniu. Wójt Gminy M. zapewnił udział społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej ustawa o ocenach, poprzez stosowne obwieszczenia. Organ wskazał, że nawet gdyby społeczeństwo zostało pominięte w postępowaniu, to stanowi to przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (niezawiadomienie stron, w tym społeczeństwa), stąd nie może być ona uwzględniona w postępowaniu nieważnościowym.

SKO podniosło, iż z uwagi na brak na terenie objętym planowaną inwestycją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie było potrzeby badania zgodności wniosku ze Studium. Organ uznał, że raport to dowód przedstawiany przez inwestora na podstawie art. 63 ust. 5 ustawy o ocenach. Dla jego podważenia konieczne jest przedstawienie kontrodowodu w postaci innego raportu. Raport jest wykonany przez profesjonalistę, stanowi dokument prywatny inwestora badany jako dowód w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie, w ocenie organu, raport spełnia wymogi z art. 67 ustawy, a skarżący nie przedstawili dowodów wskazujących na jego wady.

W kwestii naruszenia art. 6 ustawy o ochronie środowiska, w kontekście możliwości wydzielania nadmiernych ilości odorów organ wskazał, że zgodnie z raportem, uciążliwości odorowe (amoniak i siarkowodór) nie będą przekraczały dopuszczalnych norm emisji.

Wskazano, że nie doszło do naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. - o nawozach, ponieważ raport zakłada wykonanie szczelnej posadzki betonowej w chlewni i właściwe gromadzenie odpadów, określa bilans obornika i ustanawia wymogi nawożenia obornikiem. W sytuacji, gdy inwestor nie posiada wymaganego areału do nawożenia (21 ha), zobowiązany jest do jego zwiększenia lub odsprzedaży nadmiaru nawozu naturalnego.

M. K. i D. K. wnieśli skargę na decyzję SKO z dnia [...] marca 2012 r. zarzucając jej:

I. rażące naruszenie zasad ogólnych k.p.a., w tym zasad dotyczących gwarancji udziału strony w postępowaniu administracyjnym - art. 8 i art. 10 k. p. a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazali na brak podstaw do przyjęcia, że tylko w postępowaniu wznowieniowym strona może skutecznie dochodzić swych praw, ponieważ w tym wypadku stroną jest społeczeństwo, które nie może domagać się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja Wójta może więc być wyeliminowana z obiegu jedynie w trybie stwierdzenia nieważności, a skarżący mają w sprawie legitymację podwójną wynikającą ze statusu strony oraz z należenia do społeczeństwa. Skarżący wskazali, iż naruszono szereg przepisów ustawy dotyczących udziału społeczeństwa, m. in. Poprzez brak ogłoszenia na stronie Biuletynu Informacji Publicznej gminy (art. 3 ust. 1 pkt 11 w zw. z art. 29, 32, 33, 79 i 80 ustawy). Przepis art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy wskazuje, że chodzi o wszystkie trzy wymienione w nim sposoby. Brak jednego sposobu ogłoszenia powoduje naruszenie zasady udziału społeczeństwa i tym samym stanowi rażące naruszenie prawa. Obwieszczenie z dnia 18 lipca 2011 r., od którego biegł termin do wniesienia odwołania od decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2011 r., nie zawiera wzmianki o jego umieszczeniu na tablicy ogłoszeń w B. (w B., gdzie jest planowana inwestycja, tablicy ogłoszeń nie ma). Ponadto w obwieszczeniach z dnia 13 czerwca 2011 r., jak i w obwieszczeniach z dnia 22 marca 2011 r., z dnia 11 maja 2011 r., z dnia 12 maja 2011 r. oraz z dnia 18 lipca 2011 r., nie wskazano gdzie (w jakim piśmie albo miejscu) powinno się ukazać obwieszczenie, aby zaczął biec termin 21 dni na składanie uwag i wniosków bądź wniesienie odwołania. Nadto w obwieszczeniu z dnia 18 lipca 2011 r. nie wskazano, kiedy podano do publicznej wiadomości decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., bo na obwieszczeniu tym podano jedynie datę wydania obwieszczenia przez Wójta, a nie datę podania do publicznej wiadomości;

II. niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy naruszające przepisy art. 7, art. 77, art. 75, art. 84, i art. 80 k. p. a. poprzez:

1. przerzucenie ciężaru dowodu na wnioskodawców skutkujące naruszającym zasadę oficjalności (art. 7 i art. 77 § 1 k. p. a.), zaniechaniem przeprowadzenia dowodów, np. z opinii biegłego lub nowego raportu, które zweryfikowałyby raport przedstawiony przez inwestora (art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz lit. c ustawy), mimo że zarzuty skarżących nie są gołosłowne, bo wskazują konkretne naruszenia i są szczegółowo uzasadnione, zaś żaden przepis nie nakłada przedstawienia kontrdowodu w postaci innego raportu. Zdaniem skarżących SKO bezkrytycznie przyjęło treść wadliwego raportu, błędnie nie sporządzając własnego raportu, rażąco naruszając także art. 6 p. o. ś. poprzez niezweryfikowanie wadliwego raportu pod kątem zachowania zasad prewencji i przezorności;

2. nieprawidłowość raportu polegającą na:

a) błędnej liczbie 600 sztuk tuczników skutkującej błędnym wskaźnikiem 84 DJP, ponieważ rocznie będą trzy czteromiesięczne cykle chowu, każdy po 600 sztuk tuczników. Tuczników rocznie będzie więc 1.800 sztuk ze wskaźnikiem DJP 252. Wszystkie obliczenia, związane m. in. z emisją gazów i ilością obornika (na 1 DJP ilość obornika wynosi 10 Mg/rok, ale jest 2.520 Mg/rok, a nie 840 Mg/rok), są więc trzykrotnie zaniżone. Podobnie z możliwością zagospodarowania obornika: 2.520 DJP x 40 Mg/ha = 63 ha, zaś w raporcie wskazano 21 ha, a inwestor posiada jedynie 10 ha. Brak dowodów wskazujących na możliwość sprzedaży nadwyżki obornika. Ponadto jeden z trzech cyklów chowu będzie kończył się w okresie pozawegetacyjnym, w którym nie można nawozić pól obornikiem. Inwestor nie przewidział płyty czy zbiornika na obornik, co spowoduje konieczność przechowywania nadwyżki obornika w tuczarni. Ponadto brak zbiornika na gnojowicę wydostającą się z obornika. Wszystko to wpłynie na wzrost emisji gazów (amoniaku i siarkowodoru), pogorszenie dobrostanu zwierząt oraz uciążliwości odorowe dla okolicznych mieszkańców;

b) błędnym określeniu odległości planowanej inwestycji od najbliższych budynków mieszkalnych, która wynosi nie 280 m na południowy-wschód i 180 m na północ, lecz odpowiednio 120 m i 150 m;

c) błędnej informacji o braku wód powierzchniowych i lasów w pobliżu terenu inwestycji, podczas gdy w odległości ok. 20 m przebiega rów melioracyjny odprowadzający wody gruntowe i opadowe do rzeki Skrwy, zaś w odległości 200 m jest niewielki naturalny zbiornik wodno-błotny stanowiący źródło wody pitnej dla zwierząt leśnych i gospodarskich. Brak informacji na jakiej podstawie ustalono, iż okoliczne studnie nie są używane, a ponadto w bezpośrednim sąsiedztwie jest las, co udokumentowano fotografiami. Raport na str. 22-23 pomija te okoliczności;

d) braku analizy rodzaju i jakości materiałów, które mają być użyte do budowy tuczarni, w szczególności betonu, i technik zabezpieczania odpadów zwierzęcych;

e) zaniżeniu ilości wody potrzebnej do mycia kojców po zakończeniu cyklu chowu do 2 m³ (str. 30 raportu) oraz braku wskazania podstawy prawnej pozwalającej na możliwość magazynowania ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi;

3. pominięciu studium stanowiącego podstawę do wydania pozytywnej dla inwestora decyzji z dnia [...] lipca 2011, podczas gdy z treści tej decyzji wynika, że organ oparł się na studium, na co wskazuje także pismo Wójta z dnia 29 grudnia 2011 r. - a przy tym Wójt powołał się na to, że przedmiotowy grunt jest gruntem rolnym. SKO powinno zbadać czy oparcie decyzji na studium, nie stanowiącym aktu prawa miejscowego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Inwestor nie jest zaś rolnikiem, lecz przedsiębiorcą mającym zamiar prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą na terenie rolnym. SKO powinno było dokonać sprawdzenia, jakie przeznaczenie ma grunt (na podstawie wypisu z ewidencji gruntów) i czy inwestor prowadzi działalność rolniczą czy pozarolniczą (na podstawie wypisu z ewidencji działalności gospodarczej).

4. naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o nawozach oraz sprzeczność projektu tuczarni z postanowieniem RDOŚ w W. z dnia [...] czerwca 2011 r., ponieważ nie można magazynować obornika na terenie przedmiotowej inwestycji na nieprzepuszczalnej płycie obornikowej skierowującej obornik do szczelnego zbiornika bezodpływowego. Natomiast z projektu inwestycji wynika, że nie przewiduje się budowy nieprzepuszczalnej płyty obornikowej ani szczelnego zbiornika bezodpływowego.

5. wadliwe uzasadnienie (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 17 września 2012 r., oddalił skargę zgadzając się z wywodami decyzji co do tego, że kwestia niebrania udziału społeczeństwa w postępowaniu zwyczajnym w sprawie wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, nie może być badana w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, lecz w postępowaniu w sprawie o wznowienie postępowania, do którego prowadzenia właściwy jest Wójt Gminy M.

Po pierwsze, Sąd wskazał, że aby wyeliminować decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2011 r. musiałaby być ona obarczona chociaż jedną z wad z art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu sytuacja taka nie ma miejsca. Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nie uprawnia organu orzekającego do rozpatrywania sprawy merytorycznie co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, lecz wyłącznie w granicach określonych w tym przepisie. Po drugie Sąd nie podzielił ustaleń skarżących co do ilości DJP. Wnioskodawca planuje chów 600 tuczników w jednym czteromiesięcznym cyklu, z czego wynika, iż jednorazowo w tuczarni przebywać będzie 600 tuczników. Zdaniem Sądu prawidłowo więc przyjęto ilość DJP na 84. Po trzecie, Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu związanego z wadliwymi obliczeniami związanymi z emisją gazów i ilością obornika, ponieważ z raportu wynika, że część obornika będzie odsprzedawana i mimo że pozostanie nadwyżka obornika, niewykorzystana w związku ze zbyt małą powierzchnią gospodarstwa, to nie można uznać, aby stanowiło to rażące naruszenie prawa, którego istnienie, jako jeden z elementów, warunkuje w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Podobnie jest, zdaniem Sądu, z obliczeniem odległości planowanej inwestycji od najbliższych budynków mieszkalnych. Nawet jeżeli uzasadnione są zarzuty, iż wynosi ona nie 280 m na południowy-wschód i 180 m na północ, lecz odpowiednio 120 m i 150 m, to okoliczności tej nie można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa.

Po czwarte, uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie niezbędne jej elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. K. i M. K.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 78/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania kasacyjnego.

NSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że:

1. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego.

2. Rażącej wadliwości decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - polegającego na budowie tuczarni z przeznaczeniem na chów ok. 600 tuczników w miejscowości B., gmina B. - skarżący upatrują w naruszeniu przez organ szeregu przepisów a jednym z głównych zarzutów skarżących jest naruszenie zapisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez wydanie opisanej wyżej decyzji z pominięciem "społeczeństwa". Organ administracji uznał, iż okoliczność ta nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności, bowiem stanowi przesłankę do wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co czyni nieskutecznym powoływanie się przez skarżących na tę przesłankę, skoro uprawnionym do zgłoszenia zarzutu nie wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy, jest wyłącznie ta osoba, która domaga się uczestnictwa w nim. Takie stanowisko podzielił sąd wojewódzki.

3. Kluczową kwestią wymagającą oceny są skutki naruszenia przepisów o obowiązku zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, jako zagwarantowany w.w. ustawą o ocenach. W świetle art. 79 i 59 ust. 1 ustawy o ocenach nie może budzić wątpliwość, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia 15 lipca 2011 r. wymagało udziału społeczeństwa. Zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie tuczarni o powierzchni ok. 750 m2 z przeznaczeniem na chów ok. 600 sztuk tuczników, należy bowiem do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm., dalej: "rozporządzenie". W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lutego 2011 r., który stwierdził konieczność przeprowadzenia takiej oceny.

4. Ustawa ocenach zagwarantowała "każdemu" prawo do uczestniczenia w postępowaniu wymagającym takiej oceny, przy czym w Dziale III ustawodawca skonkretyzował te prawa. Wymienia się przy tym, że każdy ma prawo do składania uwag i wniosków w zakreślonym terminie, zaś organ ma obowiązek rozpatrzyć je, a w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podać informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę oraz w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (art. 37 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji). Ustawodawca w art. 33 doprecyzował także obowiązki organu w takim postępowaniu, przed wydaniem decyzji. Udział społeczeństwa, a w szczególności poszczególnych jego członków, nie jest związany z posiadaniem przez nich interesu prawnego, ani nawet faktycznego w takim postępowaniu. Może to być działanie "pro publico bono". Inne prawa przysługują podmiotom (także członkom społeczeństwa), które posiadają interes prawny w postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Te podmioty występują w sprawie w charakterze strony, co oznacza, że mogą m.in. korzystać z przysługujących im praw do składania środków odwoławczych, wniosków o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego itp. Takich uprawnień nie posiada członek społeczeństwa, którego jednocześnie indywidualnych praw i obowiązków nie dotyczy decyzja.

5. Błędnie sąd wojewódzki przyjął, że zarzut niebrania udziału społeczeństwa może być badany w postępowaniu wznowieniowym, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie wznawia się jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. A zatem, jednym z warunków zaistnienia tej przesłanki jest stwierdzenie, że wznowienia postępowania domaga się "strona". "Społeczeństwo", o jakim mowa w ustawie o udostępnieniu informacji, nie jest "stroną" w rozumieniu art. 28 k.p.a. (lub przepisów szczególnych), jego rola w postępowaniu nie jest związana, z interesem prawnym, a tylko takiemu podmiotowi przysługuje przymiot strony. Wobec powyższego nie można uznać, że pominięcie społeczeństwa wywiera takie same skutki prawne jak pominięcie strony. Nie znajduje oparcia w przepisach prawa stanowisko organu administracji, a w konsekwencji sądu pierwszej instancji, który stanowisko to zaaprobował, że pominięcie społeczeństwa w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, a wobec tego nie może być przedmiotem badania w postępowaniu nieważnościowym. Rację mają zatem skarżący kasacyjnie, że przeprowadzenie postępowania wymagającego udziału społeczeństwa z naruszeniem takiego obowiązku winno być przedmiotem oceny przez organy administracji w postępowaniu nieważnościowym.

5. Przepis art. 79 ustawy o ocenach, nakładający na organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa, jest jasny i ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Co za tym idzie, decyzja wydana z naruszeniem ww. przepisu, co do zasady, jest obarczona wadą nieważności. Takie stanowisko zostało wyrażone również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2009 r., w sprawie II OSK 62/08 (LEX 516231), w którym dodatkowo wskazano, że rażące naruszenie prawa może dotyczyć nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz również procesowego.

6. Organ miał zatem obowiązek ustalenia czy czynności, podejmowane przez organ przed wydaniem decyzji, spełniały warunki określone w art. 33 i n. tej ustawy, a jeśli nie to, czy ewentualne naruszenie tych przepisów miało charakter rażący. Dla oceny powyższego niezbędne było przede wszystkim poczynienie ustaleń czy w świetle legalnej definicji pojęcia "podanie informacji do publicznej wiadomości", zawartej w art. 3 pkt 11 ustawy o ocenach, Wójt Gminy M., prowadząc postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody, zapewnił udział społeczeństwa poprzez należytą informację o podejmowanych czynnościach, w tym o wydaniu decyzji.

7. Za trafne uznał NSA zarzuty skargi kasacyjnej, które wskazywały na błędne zastosowanie przez Sąd wojewódzki art. 151 p.p.s.a. w sytuacji, gdy organ w zaskarżonej decyzji nie ocenił w sposób prawidłowy wpływu naruszenia przepisów ustawy o udostępnieniu informacji w zakresie udziału społeczeństwa na treść decyzji i w konsekwencji wadliwie przyjął, że kwestia ta nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym.

8. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji oceni czy zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, lub c p.p.s.a. biorąc pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną.

9. Jednocześnie NSA uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, które odnosiły się do wadliwie, zdaniem skarżących, dokonanej oceny Raportu oddziaływania na środowisko stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślił, że w toku postępowania nieważnościowego bada się wyłącznie to czy decyzja nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznaje sprawę zakończoną kontrolowaną w tym postępowaniu decyzją co do istoty. Powyższe oznacza, że w postępowaniu tym organ nadzoru jest zwolniony od oceny Raportu. Co więcej, nawet w postępowaniu zwyczajnym ocena ta jest bardzo ograniczona. W tym zakresie organ sprawdza czy Raport spełnia warunki formalne, to jest czy został sporządzony przez osobę posiadającą wiadomości specjalne oraz czy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 66 ustawy o ocenach lub postanowieniu nakładającym obowiązek sporządzenia takiego Raportu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli czy spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 (tak m.in. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., w sprawie II OSK 2105/11, Lex 1340187).

9. Czyni to niezasadnymi zarzuty nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących skutkiem nieprzeprowadzenia szeregu wnioskowanych przez stronę skarżącą, już na etapie postępowania administracyjnego, dowodów, a to m.in. powołania niezależnego biegłego specjalisty z zakresu ochrony środowiska w celu sporządzenia opinii i raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla zweryfikowania prawidłowości raportu, przeprowadzenia wizji lokalnej i oględzin nieruchomości i zwrócenia się do organów o nadesłanie informacji dotyczących przeznaczenia gruntów itp. Organ administracji nie był, nie tylko zobligowany, lecz nawet uprawniony do prowadzenia postępowania w tym zakresie.

10. Także zarzuty dotyczące:

-nieprawidłowych, zdaniem skarżących, ustaleń co do odległości planowanej inwestycji od najbliższych budynków mieszkalnych, które NSA uznał za nietrafne, ponieważ nawet jeśli odległości te zostały ustalone błędnie, to nie może to być ocenione jako kwalifikowana wada prawna decyzji;

-wadliwie przyjętej liczby tuczników, wskazując, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. NSA podkreślił, iż słusznie zauważył Sąd wojewódzki, że zgodnie z treścią § 3 pkt 103 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), przy czym wskazuje się, że za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza. A zatem niewadliwie Sąd przyjął za prawidłowe stanowisko organu administracji, że Raport oddziaływania na środowisko odnosić się winien do liczby tuczników w danym cyklu, to jest przy maksymalnej obsadzie w tym samym czasie;

-nieprawidłowych, tj. trzykrotnie zaniżonych w ocenie skarżących, obliczeń związanych w emisją gazów i ilością obornika. Immisje te winny być wszak oceniane – jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, w odniesieniu do 1 cyklu i maksymalnej obsady tuczników. Niezależnie od powyższego, wskazano, że uciążliwości wynikające z nieprzyjemnych zapachów nie mogą uzasadniać twierdzenia o kwalifikowanej wadliwości decyzji, skoro nie można wskazać przepisu prawa, który zostałby naruszony w sposób rażący. Brak bowiem w polskim ustawodawstwie ustawy "odorowej", która regulowałaby powyższe kwestie.

-naruszenia przez sąd I instancji 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., którego to naruszenia skarżący upatrują w nie stwierdzeniu przez Sąd nieważności decyzji Wójta Gminy M., mimo że ocena tej decyzji winna skutkować takim rozstrzygnięciem. NSA wskazał, że wprawdzie zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a., Sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, jednakże w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że w omawianych okolicznościach Sąd wojewódzki był uprawniony, a wręcz zobligowany do rozstrzygania o nieważności omawianego aktu. W świetle przedstawionej wyżej oceny, a w szczególności stwierdzenia, że organ wadliwie zakwalifikował przesłankę braku udziału społeczeństwa w postępowaniu i konieczności poczynienia w tym zakresie jednoznacznych ustaleń, orzeczenie Sądu byłoby co najmniej przedwczesne. Sądy administracyjne sprawują bowiem kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, to jest dokonują kontroli legalności zaskarżonych decyzji. Dokonując tej kontroli sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania za organy administracji publicznej. Spełnienie żądania skarżących przez Sąd pierwszej instancji w tych okolicznościach sprawy stanowiłoby naruszenie art. 135 p.p.s.a.

-naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy, choć należy przyznać, że co do części zarzutów Sąd wojewódzki odniósł się w sposób lakoniczny i niepełny. W świetle przedstawionej wyżej oceny to naruszenie pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpoznając sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270), dalej ppsa, Sąd ponownie rozpoznając sprawę jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ma obowiązek zastosowania się do ocen prawnych i wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jasno, że organ w zaskarżonej decyzji nie ocenił w sposób prawidłowy wpływu naruszenia przepisów ustawy o ocenach na treść decyzji, w kontekście zarzutów skargi o niezapewnieniu udziału społeczeństwa w toku postępowania o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Błędnie przyjął, że kwestia ta nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym. Jednocześnie NSA uznał, pozostałe zarzuty skargi związane z wadliwie przygotowanym raportem, błędów merytorycznych dotyczącym źle wyliczonych jednostek DJP, zaniżonymi obliczeniami związanymi z emisją gazów i ilością obornika, nienależytym wyjaśnieniem okoliczności sprawy i nieprzeprowadzeniem dowodów wskazanych przez skarżących, nie zasługują na uwzględnienie. Skutkuje to brakiem podstaw do ponownej oceny tych zarzutów podniesionych w skardze.

W ocenie Sądu ponownie rozpoznającego sprawę, zachodzi więc przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji w celu ustalenia przez organ czy czynności podejmowane przez organ przed wydaniem decyzji w postępowaniu zwykłym spełniały przesłanki z art. 33 i następne ustawy o ocenach a jeżeli tak to czy naruszenie tych przepisów miało charakter rażący. Organ ustali a następnie oceni czy Wójt Gminy M. prowadząc postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody, zapewnił udział społeczeństwa w tym postępowaniu, poprzez należytą informację o podejmowanych czynnościach, w tym o wydaniu decyzji. Stwierdzenie, przez organ, iż doszło do naruszenia tej procedury, w sytuacji w której obowiązek wynikający z art. 79 ustawy o ocenach ma charakter bezwzględnie obowiązujący i co do zasady skutkuje nieważnością tego postępowania.

W tym kontekście organ dokona oceny zarzutów dotyczących braku ogłoszenia na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, wadliwości pozostałych obwieszczeń w tym w zakresie terminu do wniesienia odwołania, miejsca publikacji – które to kwestie nie były przedmiotem oceny organu z powodu uznania, iż okoliczność niebrania udziału w sprawie społeczeństwa stanowi przesłankę wznowieniową.

Organ uwzględni wiążące go, z mocy art. 153 p.p.s.a. wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U.2013.461).