Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 826/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 17 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. N. i T. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta S. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku . -


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...](znak [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta S. z dnia [...] nakazującą B. i T. N. przedłożenie inwentaryzacji budowlanej wszystkich robót remontowych dotychczas wykonywanych w nieużytkowanym budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. 370, położonej w S. przy ul. A wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej o zgodności wykonanych robót z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, przedłożenie opinii rzeczoznawcy z zakresu bezpieczeństwa przeciwpożarowego – w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu faktycznym tej decyzji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej na skutek interwencji S. G. wizji lokalnej w dniu 3 czerwca 2003r. stwierdzono, iż B. i T. N.w miesiącu marcu 2003r. wykonali w jednym z lokali budynku położonego w S. przy ul. A roboty budowlane polegające na wymianie instalacji elektrycznej wewnętrznej, wymianie tynków, wykonaniu ocieplenia wewnątrz lokalu i wymianie stolarki okiennej w trzech oknach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta S. decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie tychże robót, decyzję tą [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania S.G., decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta S. decyzją nr [...] nakazał przedłożenie inwestorom określonych dokumentów związanych z robotami remontowymi.

W uzasadnieniu prawnym tej decyzji organ odwoławczy powołał przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane, wywodząc, iż w przypadku zakończenia robót budowlanych właściwy organ, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 wydaje decyzję, nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Odnosząc się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu, nie podzielił poglądu, wedle którego przedmiotowe roboty budowlane stanowiły bieżącą konserwację i jako takie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Zdaniem organu odwoławczego, jedynie wymiana tynków nie wymagała uzyskania pozwolenia ani zgłoszenia, inne roboty opisane w protokole oględzin nie miały znamion bieżącej konserwacji i w świetle ustawy prawo budowlane wymagały dokonania stosownego zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Wymiana instalacji elektrycznej i wymiana stolarki okiennej były robotami budowlanymi, które mieściły się w definicji remontu i zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 1 nie wymagały pozwolenia na budowę, wykonane docieplenia budynku było nowymi robotami budowlanymi, na wykonanie których, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4, nie było wymagane również pozwolenie na budowę. Przed wykonaniem tychże robót jednakże, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt. 2, inwestor winien dokonać zawiadomienia o zamiarze ich wykonania, stosownie bowiem do tegoż przepisu zgłoszenia właściwemu organowi wymagało wykonanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt. 1-13. Według [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skoro inwestor przed wykonaniem wskazanych robót budowlanych nie dokonał stosownego zgłoszenia, to roboty te zostały wykonane samowolnie. Z tego względu nałożenie na inwestora wskazanego w art. 51 ust. 1 pkt. 2 obowiązku jest zgodne z prawem.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie B. i T. N. zakwestionowali jego zasadność. Według nich zaskarżona decyzja zawiera szereg wad pisarskich, o czym świadczy okoliczność, iż do chwili obecnej WINB nie wie, czy roboty wykonano w dniu 24 kwietnia 2004r., w 2002r. czy w też może w marcu 2003r. Organom zarzucili nieścisłości w interpretacji słowa "remont", które w prawie budowlanym opisane jest w art. 3 pkt 8, zaś "prace budowlane" w art. 3 pkt. 7. Zdaniem skarżących, decyzja narusza ich podstawowe prawo zawarte w art. 75 Konstytucji, wedle którego władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, wspierają rozwój budownictwa oraz popierają działania obywateli zmierzajace do uzyskania własnego mieszkania. Powołując się na art. 3 pkt. 8 prawa budowalnego stwierdzili, iż pod pojęciem remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Ich zdaniem, bieżąca konserwacja wewnątrz budynku mieszkalnego, w którym zameldowane są osoby na pobyt stały w zakresie naprawy tynków, ocieplenia wewnątrz budynku płytą kartonowo-gipsową, wymiana uszkodzonej instalacji elektrycznej wewnątrz zajmowanego lokalu, czy też wymiana okien na nowe w otwory wcześniej istniejące, bez zmiany wyglądu zewnętrznego budynku, została wyłączona z ustawowego obowiązku zgłoszenia zamiaru ich wykonania, jak również z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W przeciwnym razie większość firm, które wymieniają okna działałaby bezprawnie nie mając stosownego zezwolenia, a każdy obywatel zakładając dodatkowe gniazdo elektryczne powinien zrobić plany techniczne i starać się o pozwolenie na budowę, odpadanie tynku też należałoby zgłosić. Wskazując art. 5 pkt. 2 prawa budowalnego stwierdzili z kolei, iż każdy obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Zauważyli, iż sprawa z ich wniosku o nakaz remontu przez wszystkich współwłaścieli ww budynku mieszkalnego wskutek zawieszenia postępowania przez PINB doprowadziła budynek do całkowitej ruiny. Zdaniem B. i T.N., w przepisach prawa budowlanego brak definicji inwentaryzacji robót budowlanych, a organ pierwszej instancji naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a., w myśl którego "powinien on rozpatrzyć, a wręcz zobowiązny był do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie przede wszystkim słuszny interes obywateli".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednakże z innych względów niż podniesionych w skardze.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, przy czym może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy,

2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez B. i T. N. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...](znak [...]) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta S. z dnia [...] nakazującą B. i T. N. przedłożenie inwentaryzacji budowlanej wszystkich robót remontowych dotychczas wykonywanych w nieużytkowanym budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. 370, położonej w S. przy ul. A wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej o zgodności wykonanych robót z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, przedłożenie opinii rzeczoznawcy z zakresu bezpieczeństwa przeciwpożarowego – w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, Sąd dopatrzył się naruszenia zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności zauważyć należało, iż zasadą ogólną prawa budowlanego z 1994r. wyrażoną w art. 28 jest obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę na realizację wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych i wykonanie wszelkich robót budowlanych. Wyjątki od tej zasady zostały ustanowione w art. 29 tej ustawy. Katalog robót budowlanych zawarty w tym przepisie jest zamknięty i niedopuszczalna jest jego rozszerzająca interpretacja. Na gruncie powołanych przepisów przyjąć zatem należy, iż roboty budowlane, które nie zostały wymienione w art. 29 prawa budowlanego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a większość z robót wymienionych w art. 29 wymaga, stosownie do art. 30 prawa budowlanego, dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, zaś do wykonania tych robót można przystąpić dopiero wówczas gdy właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust. 2 zdanie drugie). Stosownie do ust. 1 pkt. 1 art. 30 i ust. 2 pkt. 1 art. 29, zgłoszenia właściwemu organowi wymagał remont istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmował on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływał na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast. Zgodnie zaś z powoływanym i przez organy administracji publicznej, i przez skarżących przepisem art. 3 pkt 8 prawa budowlanego pod pojęciem remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Za naruszenie powyższej zasady ustawodawca przewiduje dwie sankcje, a mianowicie jedną w art. 48, drugą w art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Stosownie do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 powołanej ustawy właściwy organ, przed upływem dwóch miesięcy od dnia podjęcia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, właściwy organ, zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu, nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.

W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż wykonane przez Beatę i T. N. roboty nie mogą być z uwagi na ich charakter uznane za bieżąca konserwację. W orzecznictwie sądowym słusznie przyjmuje się, iż w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego określono pojęcie remont, wyraźnie je odgraniczając od "bieżącej konserwacji", która nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie określono wprawdzie w tym przepisie, co należy rozumieć pod pojęciem "bieżącej konserwacji", co z kolei rodzi trudności we wskazaniu granicy między "bieżącą konserwacją" a "remontem", niemniej jednak z etymologicznego punktu widzenia różnica znaczeniowa tych wyrażeń winna wynikać z zakresu i częstotliwości wykonywanych robót budowlanych. Bieżącą konserwacją są chyba roboty budowlane wykonywane na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określone remontem (por. wyrok NSA z dnia 24 września 1999r., IV SA 1530/97, LEX nr 47837). W konsekwencji podzielić należało wyrażony przez organy nadzoru budowlanego obu instancji pogląd, wedle którego przynajmniej część z wykonanych robót wymagała zgłoszenia, a skoro inwestor tego nie dokonał, to roboty w tej części zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej, a w sprawie należało zastosować powołany przepis art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Przepis ten zastosowano jednakże, w ocenie Sądu, w sposób wadliwy, kwestionowany przez skarżących obowiązek został bowiem nałożony na podstawie pkt 2 tegoż przepisu niezgodnie z treścią tegoż przepisu. Organy obu instancji uznały bowiem, iż wynikające z tegoż przepisu uprawnie organu do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określenia terminu wykonania tych czynności może polegać na nałożeniu obowiązku przedłożenia inwentaryzacji budowlanej robót remontowych dotychczas wykonanych wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej o zgodności wykonanych robót z przepisami prawa i obowiązującymi Polskimi Normami, uzyskanie opinii rzeczoznawcy w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Tymczasem zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) "nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem" nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2004r., IV SA 74/03 LEX nr 148875). A zatem, nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, organy nadzoru budowlanego naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81c Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Wykonanie zaskarżonej decyzji przez inwestora i przedłożenie żądanej dokumentacji będzie wszak rodziło konieczność legalizacji samowoli budowlanej, nawet w sytuacji gdy z dokumentacji tej będzie wynikało, iż roboty nie zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i mogą stwarzać niebezpieczeństwo dla ludzi. Z tego względu wydaje się, iż podstawę wskazanej decyzji mógł stanowić wyłącznie przepis art. 81 c prawa budowlanego, a wykonanie podjętej na podstawie tegoż przepisu decyzji i dostarczenie przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen upoważniało organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy do podjęcia decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tegoż prawa. Uzasadnienia dla powyższego poglądu zdaje się dostarczać także okoliczność faktyczna, jaka miała miejsce w odrębnie prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta S. sprawie, a dotyczącej również spornej nieruchomości, a mianowicie podjęcie przez tegoż Inspektora na podstawie art. 81 c prawa budowlanego w dniu 13 października 2003r. postanowienia nakazujacego wszystkim współwłaścicielom tej nieruchomości przedłożenie oceny technicznej budynku mieszkalnego oraz ganku wraz ze wskazaniem robót niezbędnych do wyeliminowania stanu niezgodnego z prawem.

Nie do pogodzenia w państwie prawa jest także fakt nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a mianowicie nie ustalenie zakresu wykonanych przez inwestora robót budowlanych. Z protokołu oględzin spornego budynku sporządzonego w dniu 3 czerwca 2003r. wynika, iż wykonano prace remontowe polegające na "wymianie instalacji elektrycznej wewnętrznej, wymianie tynków, ociepleniu wewnątrz lokalu oraz wymianie trzech otworów okiennych (w miejscu wcześniej istniejacych), z załączonego do pisma S.G. z dnia 16 września 2003r. szkicu sytuacyjnego lokali mieszkalnych w spornym budynku wynika z kolei, iż sporny lokal oznaczony nr 1 został przez inwestorów połączony w jedną całość z lokalem nr 2 poprzez wykonanie otworu drzwiowego między tymi lokalami.

Uchylając się od rozważenia powyższej kwestii organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a.

Przepisy te ustanawiają naczelną zasadę postępowania, która ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, tj. na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy winny więc określić z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne, a następnie zarządzić przeprowadzenie z urzędu wskazanych dowodów (wyrok NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 98).

Zwrócić należy uwagę także na inną rozbieżność w zebranym materiale dowodowym, ze wskazanego protokołu wynika wszak, iż "roboty budowlane przerwane z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie B. Nowakowskiej", z powołanego wcześniej pisma zaś wynika, iż prace remontowo – budowlane są kontynuowane nadal. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, bowiem w przypadku gdy roboty budowlane nie zostały zakończone organ obowiązany był wstrzymać dalsze ich wykonywanie. Stosownie bowiem do przepisu art. 50 ust. 1 prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub

3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach.

Tymczasem organ pierwszej instancji zaniechał podjęcia wskazanego postanowienia, uznał bowiem, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Nr[...], iż przepis art. 50 ust. 1 prawa budowlanego nie może mieć zastosowania, gdyż roboty zostały zakończone. Nie ma zatem podstaw do wstrzymania ich wykonania. Do wskazanej kwestii organ drugiej instancji w ogóle się nie odniósł, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym brak jakiejkolwiek wzmianki na ten temat.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się nadto naruszenia art. 81 k.p.a., stosownie do postanowień powołanego przepisu okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powołany przepis ustanawia prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było więc pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Zaniechanie przez organ powyższych czynności stanowi z kolei naruszenie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia stron oraz dowodu potwierdzającego zawiadomienie stron o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania skarżącego do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nadto, wbrew postanowieniom art. 89 § 2 k.p.a., nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Rozprawę tą, stosownie do tego przepisu, należało bowiem przeprowadzić, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Skoro zatem w postępowaniu występują co najmniej dwie strony, a ich interesy nawzajem wykluczają się w całości lub części organ obowiązany jest przeprowadzić rozprawę (wyrok NSA z 10 listopada 1981r., SA/Kr 173/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 111). Celem rozprawy jest doprowadzenie do konfrontacji stron, która umożliwia organowi wyważenie słusznych interesów stron w danej sprawie. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, z jednej strony mamy bowiem inwestorów, dopuszczajacych się samowoli budowlanej, z drugiej zaś współwłaścicieli nieruchomości, żądających zaniechania samowonie wykonywanych robót budowlanych.

Analiza załączonych do skargi akt administracyjnych zdaje się wskazywać także na inne, nie mające, w ocenie Sądu, znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, uchybienia. I tak, złożony w dniu 30 maja 2003r., tj. przed wyznaczonym na dzień 3 czerwca 2003r. terminem oględzin, wniosek o zawieszenie postępowania został rozpoznany dopiero w dniu 7 lipca 2003r. Ponieważ nie było podstaw do zawieszenia postępowania uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Przypomnieć trzeba także, iż osoby zmarłe nie mają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu za wadliwe należy uznać doręczenie zaskarżonej decyzji stronie postępowania- T. M., zmarłemu w dniu 2 marca 2004r., tj. przed datą podjęcia decyzji w sytuacji gdy wcześniej wysyłane do tej strony pismo urzędowe wróciło z adnotacją "adresat nie żyje" (korespondecja zawierająca pismo znak [...] z dnia [...] oraz nadesłany przez organ drugiej instancji akt zgonu). Okoliczność ta świadczy o wadliwym ustaleniu przez organ drugiej instancji kręgu stron przedmiotowego postępowania i pominięciu okoliczności zgonu jednej z dotychczasowych stron postępowania.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 51 i art. 81c prawa budowlanego oraz art. 7, art. 10, art. 77, art. 81, art. 89 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta S. z dnia [...] są niezgodne z prawem, Sąd uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.