Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 323/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, lp. 6.2.1 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 7, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 13 ust. 1 lit. h
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 475/16 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp.k. w A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Gl 475/161, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Sp.k. w A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] czerwca 2015 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr 77 przeprowadzono kontrolę drogową samochodu ciężarowego marki IVECO o nr rej. [...], którym – w imieniu A. sp. z o. o. sp. k. w A. (dalej: skarżąca, Spółka) – kierowca G.F. wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy na podstawie zaświadczenia o numerze [...]. Kontrola wykazała naruszenie w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: Wojewódzki Inspektor), działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, z późn. zm.; w skrócie: u.t.d.) oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 5000 złotych.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; w skrócie: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c u.t.d., lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie Rady nr 3821/85), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE L 2014 60.1 ze zm.; dalej: rozporządzenie (UE) nr 165/2014).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z zeznań kierowcy wynika, iż w momencie kontroli pojazd przewoził 5 pustych kabin, 200 l wody i 200 l środka chemicznego, natomiast zbiornik o pojemności 2 m3 przeznaczony do przewozu nieczystości był pusty. Kierowca zeznał także, że nie używał karty kierowcy podczas przewozu, ponieważ logistyk zatrudniony w Spółce przekazał mu informację, że nie musi wykonywać tego przewozu z zalogowaną kartą kierowcy. Zdaniem organu, w dniu kontroli Spółka nie wykonywała kontrolowanym pojazdem przewozu odpadów komunalnych lecz dostarczała zamówiony przez kontrahentów towar w postaci kabin toaletowych. Wyłączenie, na które powoływała się Spółka w odwołaniu, a o którym mowa w art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (dalej: rozporządzenie (WE) nr 561/2006), zaistniałoby, gdyby kierowca jechał z nieczystościami pobranymi z kabin już zamontowanych i eksploatowanych przez różne podmioty lub gdyby jechał po te nieczystości. To, że kabiny te były nie do końca opróżnione i umyte nie oznacza, że był to przewóz ścieków z gospodarstw domowych. W ocenie organu odwoławczego, przewóz odpadów zachodzi w sytuacji, gdy kabiny są przewożone pełne od ich użytkowników, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

WSA w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., w skrócie: p.p.s.a.), uwzględnił skargę Spółki stwierdzając, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1155; dalej: ustawa o czasie pracy) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wyłącza się ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia. Z kolei ust. 2 art. 29 stanowi, że kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1, wyłączone są z zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 (ust. 2). Rozporządzenie nr 3821/85 zostało wprawdzie uchylone rozporządzeniem (UE) nr 165/2014, jednak nastąpiło to z dniem 2 marca 2016 r., czyli już po wydaniu decyzji organu II instancji (część przepisów rozporządzenia uchylającego weszła w życie wcześniej). Jednak WSA zauważył, że zgodnie z art. 47 rozporządzenia uchylającego, odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłania do niniejszego rozporządzenia.

W tak ustalonych ramach prawnych, WSA stwierdził, że skoro kontrolowany pojazd przewoził pojemnik na nieczystości, to znaczy, że był on transportowany w konkretnym celu, według skarżącej – zgodnie z profilem działalności przedsiębiorcy. W ocenie Sądu taki przebieg zdarzeń potwierdzają również zasady logiki i doświadczenia życiowego, trudno bowiem przyjąć – bez wiarygodnych dowodów przeciwnych – że pojemnik ten był transportowany w innym celu, zajmując dodatkowo miejsce na samochodzie. Zdaniem Sądu, organy ITD tych okoliczności dokładnie nie ustaliły, przesłuchanie kierowcy było bowiem lakoniczne. Zaprotokołowano jedynie, że zeznał on, iż: "Nie przewożę w dniu dzisiejszym żadnych nieczystości.". WSA wskazał, że kierowca użył jednak formy czasu teraźniejszego, dotyczącego momentu zatrzymania, co oznacza, że mógł dopiero jechać po odbiór takich nieczystości. Nie ma znaczenia, że pojemnik był pusty, skoro takie pojemniki również podlegają przewozom, np. w celu ich czyszczenia, bądź zapełnienia i nadal pozostaje to w funkcjonalnym związku z wyłączeniem określonym w art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Sąd dodał, że skarżąca próbowała wykazać wnioskowanymi dowodami, że kierowca dokonał w tym dniu odbioru nieczystości ciekłych, ścieków od kontrahentów Spółki, co organ jednak pominął, zajmując arbitralne stanowisko, czym – w ocenie Sądu – naruszył reguły postępowania dowodowego. Organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak i on nie dostrzegł wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co i to rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania tj. art. 7, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. W ocenie WSA materiał dowodowy w sprawie został wadliwie zgromadzony i dlatego postępowanie w sprawie winno być przeprowadzone ponownie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.

Za nieuzasadniony natomiast uznał WSA zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem sądowym zarzut naruszenia wskazanego przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. WSA wskazał, że w toku dalszego postępowania Spółka będzie również miała możliwość złożenia dodatkowej dokumentacji pisemnej, skoro zarzucała już w odwołaniu, podtrzymanym w skardze, że organ I instancji odnosząc się do pisma z dnia [...] lipca 2015 r. naruszył prawo, jako że winien wezwać do złożenia podpisu pod wyjaśnieniami.

W tych okolicznościach WSA za zasadne uznał uchylenie decyzji organów obu instancji wskazując, że organ po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania winien odnieść się do argumentacji skarżącej co do zasadności zastosowania wobec niej wyłączenia z obowiązku stosowania przepisów regulujących kwestie czasu pracy kierowców, w tym w kontekście opisanego przez skarżącą określonego ciągu czynności składających się na prowadzoną przez nią działalność. W szczególności organ zobligowany będzie ustosunkować się do twierdzeń skarżącej, że transport pustego pojemnika na nieczystości pozostaje w funkcjonalnym związku z odprowadzaniem ścieków w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Skargę kasacyjną wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi Spółki, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym przypadku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi GITD zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ administracji dopuścił się naruszenia powyższych przepisów, gdyż przedwczesne było jego wskazanie, że czynności przewozu wykonywanego w dniu kontroli tj. transport pustych pojemników na nieczystości wykonywany pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony nie pozostawały w funkcjonalnym związku z odprowadzaniem ścieków w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i tym samym uznanie, iż kierowca winien rejestrować taki przejazd na swej karcie kierowcy i w pamięci urządzenia rejestrującego, przez co w sprawie nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, podczas gdy postępowanie organów w kontekście nałożenia kary pieniężnej było prawidłowe, doprowadziło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, organ omawiając przedmiotowe naruszenie dokładnie wskazał, iż sam kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż w dniu kontroli przewozi 5 pustych kabin spółki A., 200 l wody oraz 200 l środka chemicznego, natomiast zbiornik o pojemności 2 m3 (do przewozu nieczystości) pozostaje pusty - 4 kabiny miały zostać dostarczone do odbiorcy w [...], jedna natomiast do [...] - do czego precyzyjnie odniesiono się w uzasadnieniu uchylonej decyzji (vide: strona 5, akapit 2 i kolejne uzasadnienia decyzji organu odwoławczego) i tym samym nie był to przewóz z odpadami w postaci nieczystości płynnych, które to okoliczności znajdują także pełne oparcie w ustaleniach protokołu z kontroli drogowej podpisanego przez kierowcę bez zgłoszenia jakichkolwiek uwag czy zastrzeżeń, w szczególności co do ustalonego charakteru kontrolowanego przewozu, wobec czego zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne, rzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej GITD podniósł, że trafne było stwierdzenie, iż kontrolowany kierowca nie podlegał w oparciu o regulacje art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyłączeniu spod przepisów dopuszczających możliwość odstąpienia od rejestracji czasu pracy kierowców. Przewóz pustych kabin nie pozostawał w związku z odprowadzaniem ścieków w rozumieniu tych przepisów. W przeświadczeniu autora skargi kasacyjnej, organ II instancji właściwie zebrał materiał dowodowy w sprawie, właściwie też zastosował odpowiednie przepisy prawa materialnego, czemu dał wyraz w swoich decyzjach. Nie naruszył zatem art. 107 k.p.a.

Skarżąca spółka nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia, niezbędne jest jej sporządzenie

w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. W przypadku formułowania w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nałożono na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że skuteczne podniesienie takiego zarzutu wymaga wykazania istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W rezultacie użyte w treści tego przepisu pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 368).

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy tego, czy w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez organy inspekcji transportu drogowego w sposób wystarczający wykazano, że w sprawie nie zachodził wyjątek przewidziany w art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006, który zwalniałby skarżącą spółkę z wymogu rejestrowania przejazdu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. h przywołanego rozporządzenia, o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Z powyższej regulacji wynika, że prawodawca unijny dopuścił możliwość wprowadzenia przez Państwa Członkowskie wyjątków od przepisów art. 5-9 regulujących czas prowadzenia pojazdów, przerwy oraz okresy odpoczynku w odniesieniu do przewozów wykonywanych pojazdami używanymi, między innymi w związku z odprowadzaniem ścieków, ochroną przeciwpowodziową, konserwacją urządzeń zaopatrujących w wodę, gaz i elektryczność, utrzymaniem i kontrolą dróg, zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem, usługami telegraficznymi i telefonicznymi, nadawaniem programów radiowych i telewizyjnych oraz wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub telewizyjnych. W prawie polskim takim przepisem wprowadzającym wyjątek jest art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców, który przewiduje, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów wymienione w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 wyłącza się ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia.

Wyłączenia te, jako wyjątki od zasad ogólnych, podlegają wykładni ścisłej (por. wyroki NSA: z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1363/10; z 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1203/12; opubl. CBOSA). Jak wskazuje się w orzecznictwie, prawodawca nie bez powodu operuje pojęciem "przewozu wykonywanego pojazdami używanymi w związku z (...)", w tym między innymi "w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem". Oznacza to, że dany przewóz, aby mógł być zaliczony do wykonywanego w warunkach przywołanego wyłączenia, musi być wykonywany pojazdem, który może realizować konkretną funkcję, w związku z którą konkretny przewóz jest dokonywany (por. cyt. wyrok NSA z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1363/10).

Wobec tak ukształtowanego stanu prawnego, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie przedwczesne było nałożenie na skarżącą kary w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego, w szczególności co do tego, czy przewóz wykonany pojazdem skarżącej w dniu kontroli należał do kategorii objętych zwolnieniem z art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 561/2006, a mianowicie czy był to przejazd pojazdem używanym w związku z odprowadzaniem ścieków, zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. Nie ma bowiem racji skarżący kasacyjnie organ, kwestionując stanowisko Sądu I instancji, który uchylając zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji zasadnie uznał, że przedwczesne było sformułowanie przez organ wniosków, że czynności przewozu wykonywanego w dniu kontroli tj. transport pustych pojemników na nieczystości wykonywany pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony nie pozostawały w funkcjonalnym związku z odprowadzaniem ścieków w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006. Trafnie ocenił WSA, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony wadliwie i dlatego postępowanie w sprawie winno być przeprowadzone ponownie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. WSA zasadnie zwrócił bowiem uwagę, że skarżąca spółka w toku postępowania przed organami ITD próbowała wykazać wnioskowanymi dowodami, że kierowca dokonał w dniu kontroli odbioru nieczystości ciekłych, ścieków od kontrahentów Spółki, jednak organ to pominął, zajmując arbitralne stanowisko. Sąd zasadnie uznał także, że wprawdzie organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak i on nie dostrzegł wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co i to rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania tj. art. 7, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a, albowiem w sprawie naruszono reguły postępowania dowodowego. Z tego powodu zasadnie uznał Sąd w zaskarżonym wyroku, że przedwczesne było przyjęcie przez organy, iż kierowca powinien był rejestrować sporny przejazd na swej karcie kierowcy i w pamięci urządzenia rejestrującego, w efekcie czego nałożono na skarżącą karę za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Nie ma racji skarżący kasacyjnie organ nie zgadzając się z tym stanowiskiem Sądu I instancji i zarzucając Sądowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006. Nie jest bowiem trafna argumentacja skarżącego kasacyjnie organu, że z okoliczności sprawy jasno wynikało, iż nie miały zastosowania w rozpoznawanej sprawie wyłączenia przewidziane w art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006.

Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, organy nie wykazały tego w rzetelnie i prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, skarżąca w rozpoznawanej sprawie od początku podnosiła, że organy ITD bezpodstawnie zignorowały zgłaszane przez nią wnioski dowodowe, m. in. o przesłuchanie świadków na okoliczność, iż kierowca G.F. po przeprowadzonej kontroli, zgodnie z wyznaczoną dzień wcześniej trasą przejazdu, dokonał odbioru nieczystości ciekłych z toalet przenośnych będących własnością skarżącej. Ponadto skarżąca wskazywała, iż twierdzenie organu, że kierowca nie jechał po nieczystości ciekłe stoi w jawnej opozycji do zebranego materiału dowodowego w postaci wydruków z systemu GPS, które zostały załączone do akt sprawy, a z których jasno wynika, iż kierowca dokonał odbioru nieczystości ciekłych, ścieków od kontrahentów Spółki, a także wyjaśnień strony, czy zgłaszanych przez nią, a pominiętych wniosków dowodowych, w postaci zeznań świadków, którzy mogliby potwierdzić wykonanie serwisu w dniu kontroli. Skarżąca wskazywała, że świadczy usługi sanitarne, polegające na odbiorze nieczystości ciekłych. Nie trudni się wyłącznie wynajmem kabin, szamb, czy kontenerów sanitarnych, gdyż usługi te połączone są z usługą serwisu. Z tych przyczyn zdaniem skarżącej, z czym zgodził się Sąd I instancji, niezasadne było uznanie przez organy, że nie dotyczyło jej wyłączenie z art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 przed wyjaśnieniem powyższych wątpliwości w sprawie.

Słusznie również podniósł Sąd I instancji, wskazując na orzecznictwo, że powyższym wyłączeniem mogą być objęte także przejazdy pojazdem należącym do kategorii wyjątków, ale wykonujące przejazd bez ładunku. Sens zastosowania takiego wyłączenia jest uzależniony od celu przejazdu i charakteru ładunku (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). WSA zasadnie stwierdził, że organy nie ustaliły w jakim celu samochód przewoził pojemnik na nieczystości, tzn. czy był on transportowany w celu, jak twierdzi skarżąca - zgodnym z profilem działalności przedsiębiorcy. Trafnie uznał WSA, że zasady logiki i doświadczenia życiowego przemawiałyby za tym – bez wiarygodnych dowodów przeciwnych – iż pojemnik ten nie był transportowany w innym celu, zajmując dodatkowo miejsce na samochodzie.

Odmienna ocena stanu faktycznego przez skarżący kasacyjnie organ w porównaniu z oceną dokonaną przez Sąd, nie może świadczyć o naruszeniu przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ poprzez uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji z powodu dostrzeżonego przez Sąd naruszenia reguł postępowania, w szczególności zasady prawdy materialnej. Należy wyjaśnić, że z zasady prawdy materialnej wynika dla organów obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, o czym stanowi art. 7 k.p.a. Uzupełnieniem tej zasady jest ustanowiony w art. 77 § 1 k.p.a. skierowany do organów administracji obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (tzw. zasada zupełności). Zadaniem tych organów jest więc takie ustalenie stanu faktycznego sprawy, aby odpowiadał on rzeczywistości (por. wyrok NSA z 28 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1397/15; opubl. CBOSA). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale także ich prawidłowa ocena (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 189/13; opubl. w CBOSA). Oceny tej organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 80 k.p.a.). Przy czym rozpatrzeniu podlegają wszystkie dowody, we wzajemnej łączności. W efekcie, wyniki ustaleń powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinna zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, natomiast uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Z tego powodu Sąd I instancji trafnie uznał, że organy uchybiły powyższym zasadom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie dokładając starań, by rzetelnie i w sposób wyczerpujący ustalić stan faktyczny w niniejszej sprawie. Skarżący kasacyjnie organ nie podważył skutecznie oceny dokonanej przez Sąd, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania skutkującego koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, z poszanowaniem zasad z art. 7, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wyjaśnienie tych okoliczności należy do organu I instancji, dlatego niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Jak wskazuje się w orzecznictwie, orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z 4 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 3531/18; LEX nr 2636160). Autor skargi kasacyjnej jednak w żaden sposób tego zarzutu nie uzasadnił i nie wyjaśnił, w czym upatruje naruszenia tego przepisu i jaki miałoby ono wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, wobec niezasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.