Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 746/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M.K. i H.K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [..] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa solidarnie na rzecz skarżących M. K i H.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] stycznia 2017 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. K. i H. K. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2016 r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r., znak: [...] ustalającej odszkodowanie na rzecz M. i H. K. za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w B. przy ul. [...] oznaczoną nr geod. [...], obręb [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

Prezydent Miasta B. decyzją z [...] września 1985 r. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczoną nr geod. [...] o pow. 1 148 m2, obręb [...], stanowiącej współwłasność J. i Z. M. w ½ części oraz M. i H. K. w ½ części.

Z kolei decyzją z [...] sierpnia 1986 r., znak: [...] Prezydent Miasta B. orzekł o ustaleniu na rzecz M. i H. K. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w B. przy ul. [...] oznaczoną nr geod. [...], obręb [...] w wysokości 43 624 zł.

Pismem z 8 marca 2016 r. M. K. wystąpiła do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r., znak: [...]. Pismem z 4 kwietnia 2016 r. H. K. przyłączył się do ww. wniosku M. K.

Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2016 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r., znak: [...] ustalającej odszkodowanie na rzecz M. i H. K. za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w B. przy ul. [...] oznaczoną nr geod. [...], obręb [...].

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2016 r. wnieśli M. i H. K.

Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpatrując odwołanie wskazał, że kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r., nr 22, poz. 99).

Stosownie do treści art. 59 ww. ustawy, odszkodowanie za grunty pod zabudową i grunty niezabudowane ustala się według zasad określonych dla poszczególnych miejscowości przez radę narodową stopnia wojewódzkiego. Przy ustalaniu zasad odszkodowania za grunty rolne i leśne uwzględnia się ich położenie, wartość bonitacyjną, stopień wyposażenia w urządzenia techniczne służące produkcji rolniczej lub leśnej i melioracje.

Analiza akt sprawy wykazała, że wartość wywłaszczonej nieruchomości została ustalona na podstawie wyceny dokonanej przez pracownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. w piśmie z 3 lipca 1986 r. Z treści ww. pisma znajdującego się w aktach Urzędu Miejskiego w B. wynika, że wyliczenia dokonano zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...] grudnia 1985 r. Nr [...] w sprawie ustalenia zasad odszkodowania za wywłaszczone grunty. Wysokość odszkodowania ustalonego w ww. piśmie wynosi 43.624,00 zł przy wartości 38 zł za każdy m² nieruchomości.

Minister wskazał, że z dniem wejścia w życie uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...] grudnia 1985 r. w sprawie ustalenia zasad odszkodowania za wywłaszczone grunty stracił ważność operat szacunkowy z 15 czerwca 1985 r. tj. sporządzony przed dniem wejścia w życie ww. uchwały. Organ wydając kwestionowaną decyzję ustalającą wysokość odszkodowania nie mógł zatem oprzeć się na wyliczeniach wartości gruntu zawartych w ww. operacie. Z tego też powodu dokonano nowych obliczeń, których wyniki zostały zawarte w piśmie z 3 lipca 1986 r. Ponadto w dacie ustalenia odszkodowania decyzją z [...] sierpnia 1986 r. przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. nie przewidywały obowiązku sporządzenia wyceny wartości nieruchomości przez biegłego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie stwierdzono, aby organ ustalił w niniejszej sprawie wartość odszkodowania z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r. Brak zatem podstaw, by orzec o stwierdzeniu nieważności tej decyzji.

Mając na względzie powyższe, w ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, prawidłowo Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2017 r. wnieśli M. K. i H. K. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. - przepisy te nakładają na organy administracji obowiązek informacji prawnej w toku postępowania. Urzędnikom nie wolno wykorzystywać nieznajomości prawa przez obywatela dla rzekomych korzyści państwa czy samorządu, lub osób trzecich . Nie wolno im udzielać informacji wprowadzających obywatela w błąd, albo ich zatajać. Powinni natomiast pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa i stać na straży praworządności,

- art.10 § 1k.p.a. - poprzez uniemożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych,

- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. - poprzez nie zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim osobom będącym stronami,

- art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1, w zw. z art. 56 ust.1 pkt.5 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu poprzez przyjęcie przez organ, że decyzja o wywłaszczeniu choć składa się z dwóch elementów w postaci: orzeczenia o wywłaszczeniu oraz ustalenia odszkodowania - to elementy te nie tworzą integralnej całość i każdy z nich może istnieć samodzielnie w obrocie prawnym,

- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 56 ust.1 pkt.5 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu poprzez pominięcie na jakiej podstawie prawnej w decyzji odszkodowawczej pominięto Państwa M. jako osoby uprawnione do otrzymania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości,

- art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu poprzez przyjęcie że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta B. nie narusza wspomnianego artykułu tej ustawy. Pomimo, że nie dotrzymanie tego terminu skutkowało, błędnym ustaleniem osób uprawnionych do otrzymanie odszkodowania za wywłaszczony grunt, jak również prawidłowego ustalenia odszkodowania,

- art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust.3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu poprzez przyjęcie że do wyliczenia odszkodowania ma zastosowanie uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Nr [...] z [...] grudnia 1985 r. skoro Prezydent Miasta B. zobligowany był do wydania decyzji odszkodowawczej w terminie do dnia 8 grudnia 1985 r.,

- art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 59 ust.2 i ust.4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu poprzez przyjęcie ze cena 38 zł. za każdy m² nieruchomości stanowiła aktualną kształtującą się cena w obrocie gruntami. Skoro w tym samym czasie skarżący zastali wywłaszczeni z działki sąsiedniej o nr [...], oraz [...] za cenę 136 zł/m² nieruchomości na podstawie umowy kupna - sprzedaży. Natomiast operat sporządzony w dniu 15 czerwca 1985 r. na okoliczność wyliczenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość o nr [...] ustalił cenę m² na poziomie 152 zł,

- art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. w zw. z art. 96 ust.1 - poprzez przyjęcie, że wymieniony artykuł ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu wniosku skarżących, pomimo sporządzenie dla tej nieruchomości operatu szacunkowego z dnia 15 czerwca 1985 r.,

- art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu - poprzez przyjęcie, że organ określając wysokość odszkodowania nie był zobowiązany do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej,

- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. - z uwagi, że w ramach powołania podstawy prawnej organ administracji nie może ograniczyć się do stwierdzenia "organ był bowiem zobligowany do rozdzielenia postępowań dotyczących różnych rozstrzygnięć" załatwiającej tę samą sprawę co do jej istoty,

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i właściwego wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów,

- art. 75 § 1 k.p.a. gdyż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków,

- art. 15 k.p.a. gdyż istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy, tej samej sprawy wyznaczone treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie do obrony stanowiska prezentowanego przez organ I instancji.

W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją jest decyzja Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r., znak: [...] ustalająca odszkodowanie na rzecz M. i H. K. za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w B. przy ul. [...] oznaczoną nr geod. [...], obręb [...].

Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156 - 158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których mówi art. 156 § 1 k.p.a. Przy ustaleniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jej wydania. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji, a więc decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Należy podkreślić, że nie można stosować obecnie obowiązujących zasad przy dokonywaniu wykładni przepisów, których wykonywanie następowało w innym systemie prawnym. Prawidłowość decyzji administracyjnych ocenia się, stosując przepisy i ich wykładnię obowiązującą w dacie wydania ocenianej decyzji, a nie dokonując aktualnej interpretacji tych przepisów.

Podstawowa dla oceny legalności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r. kwestia ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość powinna podlegać ocenie według przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99). Decyzja ta została wydana w toku postępowania wywłaszczeniowo – odszkodowawczego wszczętego wnioskiem Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Miejskich w B. z 1 lipca 1985 r. o wywłaszczenie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe. W toku tego postępowania, decyzją z [...] września 1985 r. Prezydent Miasta B. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczoną nr geod. [...] o pow. 1 148 m2, obręb [...], stanowiącej współwłasność J. i Z. M. w ½ części oraz M. i H. K. w ½ części.

W decyzji wywłaszczeniowej za zgodą współwłaścicieli odroczono na okres 3 miesięcy ustalenie odszkodowania i wydanie w tym zakresie odrębnej decyzji.

Art. 56 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił, że decyzja o wywłaszczeniu powinna zawierać m.in. ustalenie odszkodowania. Jednakże przepis art. 56 ust. 3 ww. ustawy dopuszczał, że organ orzekający o wywłaszczeniu może za zgodą dotychczasowego właściciela nieruchomości odroczyć ustalenie odszkodowania na okres 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu i wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu. W takim wypadku ustalenie odszkodowania następuje według cen obowiązujących w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.

Z powyższego wynika, że decyzja o wywłaszczeniu zawiera również rozstrzygnięcie o odszkodowaniu. Jednakże dopuszczalne było, tak jak w przedmiotowej sprawie, wydanie odrębnych decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Decyzja o odszkodowaniu wydana w trybie art. 56 ust. 3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. miała charakter decyzji odrębnej i samoistnej, powiązanej z decyzja wywłaszczeniową jedynie łącznikiem przyczynowo-skutkowym. Nadmienić też trzeba, że termin trzymiesięczny, o którym mowa w ww. przepisie nie miał charakteru prawnomaterialnego i przepis ten nie ustanawiał przedawnienia roszczenia. Wspomniany termin był terminem jedynie porządkowym, proceduralnym.

Jak już wyżej wskazano, postępowanie wywłaszczeniowe co do działki nr geod. [...] o pow. 1 148 m2 zostało wszczęte wnioskiem z dnia 1 lipca 1985 r. Ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jak stanowi art. 101 weszła wżycie z dniem 1 sierpnia 1985 r., z tym że przepisy dotyczące opłat za istniejące w dniu wejścia w życie ustawy użytkowanie i użytkowanie wieczyste - z dniem 1 stycznia 1986 r. Jednocześnie art. 96 ust. 1 tej ustawy stanowi, że sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną o odszkodowaniu przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów z wykorzystaniem zebranego materiału.

Powyższe rozwiązania prawne wskazują, że mimo iż postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte pod rządami ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64 i z 1982 r. nr 11, poz. 79), to z dniem 1 sierpnia 1985 r. do postępowania tego należało stosować przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Zgodnie z art. 59 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości:

1. Odszkodowanie za grunty pod zabudową i grunty nie zabudowane ustala się według zasad określonych dla poszczególnych miejscowości przez radę narodową stopnia wojewódzkiego.

2. Przy ustalaniu zasad odszkodowania za grunty rolne lub leśne uwzględnia się ich położenie, wartość bonitacyjną, stopień wyposażenia w urządzenia techniczne służące produkcji rolniczej lub leśnej oraz melioracje.

3. Przy ustalaniu zasad odszkodowania za grunty nie wymienione w ust. 2 uwzględnia się ich położenie i stopień wyposażenia w urządzenia komunalne.

4. Odszkodowanie powinno uwzględniać aktualnie kształtujące się ceny w obrocie gruntami.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 grudnia 1988 r., sygn. akt IV SA 757/88 (ONSA 1989/2/69) wskazał, że stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości odszkodowanie za grunty pod zabudowę i grunty nie zabudowane ustala się według zasad określonych dla poszczególnych miejscowości przez radę narodową stopnia wojewódzkiego, przy czym według ust. 4 tego artykułu odszkodowanie powinno uwzględniać aktualnie kształtujące się ceny w obrocie gruntami. Z przepisów art. 59 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy zatem wynika, że wojewódzka rada narodowa, podejmując uchwałę o ustaleniu zasad odszkodowania, musi uwzględniać zasady ustawowe odrębnie dla gruntów rolnych lub leśnych i odrębnie dla innych gruntów. Z uregulowań tych wynika ponadto, że wojewódzka rada narodowa ustala jedynie zasady, według których określa się odszkodowanie zróżnicowane dla gruntów rolnych i leśnych oraz innych gruntów. Dopiero po takim rozróżnieniu zasad odszkodowania organy administracji państwowej muszą je stosować, uwzględniając charakter gruntu. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 4 powołanej ustawy odszkodowanie powinno ponadto uwzględniać aktualnie kształtujące się ceny w obrocie gruntami.

Również Sąd Najwyższy w wyroku z 12 kwietnia 1988 r., sygn. akt III ARN 5/88 wyraził pogląd, że przepis art. 59 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. nie jest adresowany do wojewódzkich rad narodowych, jako upoważnionych w art. 59 ust. 1 tej ustawy do ustalania zasad odszkodowania. Wojewódzka rada narodowa podejmując uchwałę o jakiej mowa w art. 59 ust. 1 cytowanej ustawy ustala jedynie zasady obliczania odszkodowania z uwzględnieniem ustawowych kryteriów zróżnicowanych dla poszczególnych rodzajów gruntów (rolne, leśne, pod zabudowę). Te zasady są niewątpliwie wiążące dla organów administracji, które stosując je winny stosownie do przepisu art. 59 ust. 4 tej ustawy ustalić odszkodowanie według aktualnych cen w obrocie gruntami (orzeczenie pochodzi z CBOSA dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r. odszkodowanie za wywłaszczona działkę nr geod. [...] o pow. 1 148 m2 zostało ustalone na kwotę 43 624 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Wojewódzka Rada Narodowa w B. uchwałą nr [...] z [...] grudnia 1985 r. ustaliła ceny gruntów nieruchomości wywłaszczanych, która dla wywłaszczonej działki nr geod. 1363/5 wynosi 38 zł/m², zatem odszkodowanie wynosi: 1148 m² x 38 zł/m² = 43 624 zł.

W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że analiza akt sprawy wykazała, że wartość wywłaszczonej nieruchomości została ustalona na podstawie wyceny dokonanej przez pracownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. w piśmie z 3 lipca 1986 r. Z treści ww. pisma znajdującego się w aktach Urzędu Miejskiego w B. wynika, że wyliczenia dokonano zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] grudnia 1985 r. Nr [...] w sprawie ustalenia zasad odszkodowania za wywłaszczone grunty. Wysokość odszkodowania ustalonego w ww. piśmie wynosi 43.624,00 zł przy wartości 38 zł/m² nieruchomości.

Jednocześnie należy stwierdzić, że w aktach administracyjnych znajduje się operat szacunkowy z 15 czerwca 1985 r. sporządzony przez inż. J. S.– biegłego do spraw wywłaszczeń Urzędu Wojewódzkiego w B., w celu ustalenia odszkodowania za nieruchomość niezabudowaną, stanowiącą działkę oznaczoną nr geod. [...] o pow. 1 148 m2 . Operat ten został sporządzony w ramach procedury wywłaszczeniowej wszczętej na podstawie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Biegły wyceniając ww. działkę wskazał, że położona jest w strefie peryferyjnej miasta B. Jest niezabudowana i nieogrodzona. Cena 1 m² gruntu w tej strefie miasta jest ustalona na 152,40 zł, zatem wartość nieruchomości wynosi 174.955 zł (1148 m² x 152,40 zł = 174.955 zł). W dniu 3 lipca 1985 r. biegły dokonał korekty operatu w związku ze zmiana ceny kwintala zboża z 1750 zł na 1900 zł z dniem 1 lipca 1985 r. Po korekcie cena 1 m² gruntu została ustalona na kwotę 165,30 zł a wartość nieruchomości na kwotę 189.764 zł.

Wycena nieruchomości została dokonana przez biegłego według reguł wynikających z rozdziału 2 ustawy z 12 marca 1958 r., w szczególności art. 8 tej ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, tj. z dniem 1 sierpnia 1985 r., operat ten nie mógł być podstawą ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Jednakże Sąd zauważa, że organy w żaden sposób nie wykazały, że kwota 38 zł/m² nieruchomości w dacie wydania ocenianej w postępowaniu nieważnościowym decyzji odszkodowawczej, odpowiada regułom ustalania odszkodowania wynikającym z art. 59 ust. 1 i 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., tj. z uwzględnieniem zasad odszkodowania za wywłaszczone grunty ustalone w uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. nr [...] z [...] grudnia 1985 r. i aktualnie kształtujących się cen w obrocie gruntami. Organy przytoczyły treść pisma z 3 lipca 1985 r. ale nie dokonały jego analizy pod katem prawidłowości ustalenia odszkodowania i podstaw ustalenia kwoty 38 zł/m² nieruchomości. W sytuacji, gdy od początku postępowania skarżący kwestionowali tę wartość, organy winny w toku postępowania nadzorczego szczegółowo uzasadnić prawidłowość ustalonej stawki i w konsekwencji wysokości odszkodowania, poprzez wskazanie metodyki ustalenia tej kwoty. Należy pamiętać, że rażąco narusza prawo decyzja, w której odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo, w sposób dowolny.

Natomiast zgodzić się należy ze stanowiskiem organy, że z ustawy z 29 kwietnia 1985 r. nie wynika obowiązek przeprowadzenia w sprawie wywłaszczeniowo- odszkodowawczej rozprawy administracyjnej.

Z decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] września 1985 r. orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej nr geod. [...], obręb 2 wynika, że nieruchomość nie posiada urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów i stanowi współwłasność zgodnie z danymi w ewidencji gruntów J. i Z. M. w ½ części oraz M. i H. K. w ½ części.

Główny Geodeta Wojewódzki decyzją z [...] września 1984 r. Nr [...] stwierdził nieważność aktu własności ziemi Nr Rol. [...] wydanego w dniu 19 sierpnia 1976 r. przez Prezydenta Miasta B. w części dotyczącej stwierdzenia, że Z. i J. M. stali się z mocy samego prawa współwłaścicielami udziału w ½ części nieruchomości położonych w B., oznaczonych w ewidencji gruntów obręb [...] poz. [...] działka [...], obręb [...] poz. [...] działka [...], obręb [...] poz. [...] działka [...], obręb [...] poz. [...] działka [...] o łącznej powierzchni 3.1355 ha wraz z zabudowaniami. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej nr [...] z [...] września 1985 r. Jednocześnie Sąd Rejonowy w B. Wydział II Cywilny postanowieniem z [...] grudnia 1985 r., sygn. akt [...] stwierdził, że H. K. z dniem 4 listopada 1971 r. stał się z mocy prawa współwłaścicielem ½ części nieruchomości położonej w B. oznaczonej w ewidencji geodezyjnej gruntów jako obręb [...] poz. [...] działka [...], obręb [...] poz. [...] działka [...], obręb [...] poz. [...] działka [...], obręb [...] poz. [...] działka [...] o łącznej powierzchni 3.1355 ha wraz z zabudowaniami.

Wobec udokumentowania zmian własnościowych wywłaszczonej nieruchomości, decyzja odszkodowawcza z dnia [...] sierpnia 1986 r. została wydana w stosunku do M. K. i H. K.

Wobec powyższego zarzut pominięcia Z. i J. M. w decyzji odszkodowawczej jest nieuzasadniony.

Przedmiotowe postępowanie nieważnościowe dotyczy decyzji odszkodowawczej Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 1986 r. Jednocześnie z ustaleń organu wynika, że decyzja odszkodowawcza z [...] maja 1986 r. nie weszła do obiegu prawnego. Ponieważ wniosek skarżących dotyczył stwierdzenia nieważności zarówno decyzji z [...] sierpnia 1986 r., jak i decyzji z [...] maja 1986 r., prawidłowo organ rozdzielił postępowania dotyczące różnych rozstrzygnięć.

Wobec powyższego, mając na uwadze, że w zaskarżonej decyzji organ nie wykazał, iż odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalone według stawki 38 zł/m² odpowiada regułom art. 59 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał to za naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.