Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3238/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2, art. 5, art. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1651/14 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. R. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2015 roku oddalił skargę J. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...] Wojewoda [...] odmówił J. R. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez R. O. w miejscowości M. D., woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 22 grudnia 2008 roku J. R. zwrócił się o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione w B., pow. [...], obecnie B., przez J. O. i R. O. Wnioskodawca w piśmie z dnia 30 grudnia 2009 roku wskazał, że jego roszczenia dotyczą majątku B. - T. oraz M. D. Następnie zmodyfikował swój wniosek w ten sposób, że wniósł o rekompensatę po J. O., a nie po J. i R. małżonkach O. W piśmie z dnia 5 września 2012 roku wnioskodawca po raz kolejny zmienił swój wniosek, żądając potwierdzenia prawa do rekompensaty za wszystkie nieruchomości należące zarówno do J. O. i R. O., czyli majątki B., T. [...], B. - U., M. D., M. D. [...] i S. Wojewoda wydzielił do odrębnego postępowania żądanie J. R. dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez R. O. w miejscowości M. D. Rozstrzygając o tym żądaniu organ I instancji uznał, że J. R. wniósł o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez R. O. w miejscowości M. D. pismem z 30 grudnia 2009 r., a więc po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. nr 169, poz. 1418 ze zm., dalej: ustawa z dnia 8 lipca 2005 roku).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. R., zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. poprzez uznanie, że wniosek został złożony po terminie. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 9, 10, 61, 63 k.p.a. poprzez zmianę treści żądania wyrażonego we wniosku z 22 grudnia 2008 r. w sposób niezgodny z wolą strony, błędne przyjęcie, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez R. O. w miejscowości M. D. złożony został po terminie, nieinformowanie strony o wątpliwościach dotyczących zakresu wniosku, pominięcie pozostałych osób, pomimo istnienia pełnomocnictwa udzielonego J. R. przez A. R. i M. R. oraz rozstrzygnięcie sprawy jedynie w odniesieniu do majątku M.D.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 roku Minister Skarbu Państwa utrzymał decyzję Wojewody w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na podstawie wniosku z 22 grudnia 2008 r., który obejmował wyłącznie potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J. O. i R. O. w majątku B., w powiecie [...]. W ocenie Ministra żądanie zawarte w tym wniosku nie budzi wątpliwości. Minister, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał, że obowiązkiem organu jest zwrócenie się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska, jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i jest mało zrozumiałe. W ocenie Ministra przedmiotowy wniosek został sformułowany precyzyjnie i zawiera wyłącznie żądanie przyznania rekompensaty za mienie pozostawione w miejscowości (majątku) B. Wojewoda [...] nie tylko nie był zobowiązany, ale również nie był uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do innych nieruchomości niż te określone we wniosku. Organ odwoławczy podkreślił, że do wniosku na dzień jego złożenia nie zostały załączone żadne dokumenty wskazujące, iż strona występuje o potwierdzenie prawa do rekompensaty również za inne składniki majątku nieruchomego. Organ odwoławczy podkreślił, że rozszerzenie wniosku dokonane zostało po upływie ustawowego terminu. Modyfikowanie pierwotnego wniosku - jego rozszerzanie, było zaś możliwe wyłącznie w terminie do jego złożenia określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. W odniesieniu do podniesionego w odwołaniu zarzutu pominięcia w prowadzonym postępowaniu A. R. i M. R. Minister wskazał, że do akt sprawy przy piśmie z 27 października 2010 r. zostało wprawdzie przedłożone pełnomocnictwo udzielone J. R. przez A. R. i M. R. do prowadzenia sprawy, opatrzone datą 20 października 2008 r., jednak w jego ocenie samo przedłożenie pełnomocnictwa do akt sprawy oraz istnienie tego stosunku nie oznacza, że składany przez J. R. wniosek z 22 grudnia 2008 r. został złożony również w imieniu jego mocodawczyń.

Skargę na powyższą decyzję do WSA w Warszawie złożył J. R., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. poprzez uznanie, że wniosek złożony został po terminie oraz art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 i art. 5 ust. 1 tej ustawy poprzez odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz osoby spełniającej wszystkie przesłanki wynikające z w/w przepisów. Ponadto podniósł też zarzut naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 61 §1 w zw. z art. 63 § 2 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zmianę treści żądania wyrażonego przez stronę we wniosku z 22 grudnia 2008 r. w sposób niezgodny z jej wolą w wyniku arbitralnego ustalenia treści żądania strony poprzez pominięcie semantycznej treści wniosku i interpunkcyjnych reguł języka polskiego, a w konsekwencji uznanie, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w części dotyczącej nieruchomości pozostawionej przez R. O. w miejscowości M. D. został złożony po terminie, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów sformułowanych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczących językowego brzmienia wniosku i zasad interpunkcji pominiętych przez organ I instancji oraz poprzez nieodniesienie się do treści wniosku, a tym samym uchylenie się od rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy, art. 6 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia nie na przepisach prawa, lecz na wyrwanych z kontekstu tezach orzeczeń sądowych wydanych w stanach faktycznych nieodpowiadających stanowi faktycznemu sprawy, a tym samym wydanie rozstrzygnięcia nieopartego na podstawach prawnych, art. 9 w zw. z art. 61 §1 w zw. z art. 63 § 2 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez próbę przerzucenia na stronę konsekwencji zaniedbania poinformowania strony przez organ o wątpliwościach organu dotyczących zakresu wniosku, a także art. 7 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez pominięcie w decyzji pozostałych osób, pomimo istnienia pełnomocnictwa z 20 października 2008 r. udzielonego J. R. przez A. R. i M. R., a tym samym niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu na etapie wydania decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo uznały, że modyfikacja wniosku w zakresie żądania rekompensaty za majątek M. D. nastąpiła po upływie ustawowego terminu z art. 5 ust.1 ustawy z 8 lipca 2005 r., tj. po 31 grudnia 2008 r. Sąd podkreślił, że jeżeli przepis wskazuje datę, do której osoby uprawnione mogły złożyć wniosek o przyznanie im rekompensaty, a świadczenie to przysługuje za konkretne nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Polski, to oczywistym jest, że zainteresowani w zakreślonym terminie muszą uzewnętrznić nie tylko wolę skorzystania z przywilejów przyznanych im ustawą, lecz najpóźniej do dnia 31 grudnia 2008 r. zobowiązani są wskazać za jakie konkretnie nieruchomości żądają przyznania im rekompensaty. Żądania dotyczące przyznania rekompensaty za kolejne nieruchomości, nieujawnione przed wskazaną datą, traktować zatem trzeba jako nowe wnioski zgłoszone po upływie wyznaczonego przez ustawodawcę materialnego terminu o charakterze prekluzyjnym. Sąd zaznaczył, że w sprawie bezsporne jest, że we wniosku z 22 grudnia 2008 r. skarżący domagał się potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości położone w B. pow. [...], dawna B., pozostawione przez J. i R. O. Natomiast nazwa majątku M. D. pojawiła się po raz pierwszy w piśmie z 30 grudnia 2009 r. Zdaniem Sądu I instancji zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego odczytania przedmiotowego wniosku przez nieodniesienie się do zasad interpunkcji i niewezwanie skarżącego do jego sprecyzowania są chybione z uwagi na jego jednoznaczną i niebudzącą wątpliwości treść. W ocenie Sądu nie bez znaczenia dla oceny treści wniosku jest także to, że skoro, jak wynika z daty pełnomocnictwa udzielonego skarżącemu tj. 20 października 2008 r., miał on co najmniej w tej dacie wiedzę na temat miejscowości, w których pozostawiono majątek. W tej sytuacji nasuwa się pytanie, dlaczego we wniosku z 22 grudnia 2008 r. wskazał jedynie majątek w B. Zdaniem Sądu I instancji oznacza to, że albo skarżący celowo wystąpił jedynie o rekompensatę za mienie położone w B, albo wiedzę odnośnie pozostałego majątku powziął dopiero po 31 grudnia 2008 r.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył J. R., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że wniosek złożono dopiero po terminie określonym w tej ustawie. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku poprzez oddalenie skargi na skutek wprowadzenia przez Sąd wymogów dla wniosku nieokreślonych przepisami prawa, naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek zaakceptowania przez Sąd zmiany treści żądania strony wyrażonego we wniosku z dnia 22 grudnia 2008 roku dokonanej przez organ administracji w sposób niezgodny z jej wolą, w wyniku arbitralnego ustalenia treści żądania strony na skutek pominięcia semantycznej treści wniosku i interpunkcyjnych reguł języka polskiego, a w konsekwencji uznanie, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w części dotyczącej nieruchomości pozostawionej przez R. O. w miejscowości M. D. został złożony po terminie, naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8 i 11 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo nieodniesienia się przez organ II instancji do zarzutów sformułowanych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz poprzez nieodniesienie się do treści wniosku, a tym samym uchylenie się od rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek nieodniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy, a to pominięcie reguł interpunkcyjnych w procesie ustalania treści wniosku, a także faktu, że skarżący wycofał częściowo swój wniosek, następnie zaś cofnął swoje oświadczenie o cofnięciu wniosku, a także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jednoznacznego stanowiska co do prawa w uzasadnieniu wyroku. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku nie wskazuje, aby wymogiem formalnym wniosku było wskazanie "konkretnych" nieruchomości. Ponadto w ocenie skarżącego kasacyjnie stanowisko Sądu I instancji sprowadza się do tezy, że wnioskodawca, znając nazwy nieruchomości, miał obowiązek sformułować treść żądania w sposób, który za dopuszczalny uważa organ administracji i Sąd. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd tym samym wyraził przekonanie, że po stronie organów administracji istnieje kompetencja do recenzowania środków językowych użytych przez ustawodawcę, podczas gdy ani przepisy k.p.a., ani przedmiotowej ustawy nie nakładają na wnioskodawcę obowiązku stosowania określonych środków językowych. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji wydał wyrok pomijając główny element skargi jakim był zarzut interpretacji wniosku, a więc wypowiedzi językowej, przez organy w warunkach pominięcia reguł służących ustalaniu treści tej wypowiedzi. Skarżący kasacyjnie wskazał też, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, na którą powołał się Sąd I instancji, że z pełnomocnictwa udzielonego mu przez pozostałe osoby mające interes prawny wynika, iż nazwy nieruchomości były mu znane. Sąd nie wyjaśnił ponadto, jaki wpływ na treść wniosku ma okoliczność dotycząca tego, że strona w trakcie postępowania zaczęła określać nieruchomości z precyzją niewskazaną we wniosku. Skarżący kasacyjnie podniósł też, że Sąd I instancji pominął to, iż postępowanie prowadzone było przez organy w odniesieniu do przesłanek dotyczących R. O., która nie była właścicielką samych B., co z kolei wskazuje na to, że organy dobrze rozumiały treść wniosku, następnie zmieniły jednak koncepcję jego rozumienia, by w sposób pozaprawny ograniczyć uprawnienia strony. Zdaniem J. R. Sąd I instancji, twierdząc, że mógł celowo ograniczyć swoje żądanie do określonej nieruchomości, przyjmuje w istocie domniemanie działania skarżącego wbrew swoim interesom, które to domniemanie jest sprzeczne z zasadą życzliwej wykładni oświadczenia woli w postaci przedmiotowego wniosku. W ocenie skarżącego kasacyjnie zaskarżony wyrok zawiera sprzeczności utrudniające stwierdzenie, co jest rzeczywistą podstawą orzeczenia. W uzasadnieniu bowiem Sąd stwierdza w jednym miejscu, że zainteresowani zobowiązani są wskazać, za jakie konkretnie nieruchomości żądają rekompensaty, w innym zaś, że strona nie musi dokładnie wskazywać we wniosku powierzchni nieruchomości, numerów hipotecznych, czy geodezyjnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie organu zaskarżony wyrok w całości odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu, wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. 2016, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd drugiej instancji, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, która jednakże w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku poprzez wprowadzenie przez Sąd wymogów dla wniosku nieokreślonych przepisami prawa. Przepis ten wskazuje jakie dowody i oświadczenia należy dołączyć do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku. Jeżeli wniosek nie spełnia tych wymogów wojewoda stosownie do art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wzywa wnioskodawcę do usunięcia tych braków. Kwestia wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków wskazanych w art. 6 ust. 1 tej ustawy nie była przedmiotem kontrowersji pomiędzy skarżącym i organami. Dlatego Sąd pierwszej instancji oddalając skargę nie stosował przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku, zatem nie mógł go naruszyć. Sąd zaaprobował natomiast stanowisko organów, że wnioskodawca jasno i jednoznacznie w brzmieniu językowym określił żądanie zawarte we wniosku. Zatem w tym zakresie nie zachodziła potrzeba wzywania go do sprecyzowania żądania, w szczególności na podstawie art. 61 § 1, 63 § 2 i 140 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, ani organy ani Sąd nie wymagały od niego, by znał wszystkie okoliczności sprawy i wskazał je do 31 grudnia 2008 r. Jednak nie ulega wątpliwości, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wnioskodawca, ze względu na określony w nim termin skorzystania ze wskazanego w tym przepisie uprawnienia, powinien w tym terminie uzewnętrznić nie tylko wolę skorzystania z przywilejów przyznanych mu ustawą, lecz najpóźniej do 31 grudnia 2008 r. wskazać, za jakie konkretnie nieruchomości żąda przyznania mu rekompensaty. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. określając termin, który jest terminem zawitym prawa materialnego, nie pozwala po tym okresie skutecznie domagać się rekompensaty za inne mienie niż zgłoszone przed 31 grudnia 2008 r. a wszelkie roszczenia zgłoszone po tej dacie wygasają. W wynikającym z tego przepisu wnioskowym trybie postępowania w sprawie rekompensat, skarżący własną wolą i dyspozycją ukształtował jego zakres przedmiotowy. Wniosek skarżącego zainicjował postępowanie w zakresie nieruchomości w tym wniosku wymienionych a nie wszystkich nieruchomości należących do osób, których jest spadkobiercą. Domaganie się potwierdzenia prawa do rekompensaty jest prawem nie obowiązkiem osoby uprawnionej. Strona decyduje o zakresie podmiotowym i przedmiotowym wniosku. Skutki działania bądź zaniechania strony w określonej sprawie nie mogą być traktowane jako naruszenia zasad ustrojowych Państwa Polskiego.

Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że organy a za nimi Sąd, dokonały zmiany treści żądania skarżącego wyrażonego we wniosku z dnia 22 grudnia 2008 roku w sposób niezgodny z jego wolą, w wyniku arbitralnego ustalenia treści żądania strony na skutek pominięcia semantycznej treści wniosku i interpunkcyjnych reguł języka polskiego. Kwestia ustalenia woli zawartej we wniosku z dnia 22 grudnia 2008 r. ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba tu jednak przypomnieć, że sprawa będąca przedmiotem kontroli sądowej dotyczy nieruchomości pozostawionych przez R. O. w M. D. Skarżący przeprowadził skomplikowaną operację dowodzenia, opartą na semantyce i regułach interpunkcyjnych celem wykazania, że wniosek z 22 grudnia 2008 r. nie obejmował tylko nieruchomości położonych w B. a także inne nieruchomości w tym położone w M. D. Stanowisku skarżącego przeczą jednak okoliczności podane przez Sąd pierwszej instancji wskazujące na jasność i oczywistość żądania zgłoszonego w tym wniosku. Jak to trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji wniosek był złożony na urzędowym formularzu, na którym po słowach "pozostawione w" i po słowie "przez" są wykropkowane wolne miejsce w celu wpisania położenia nieruchomości i osoby, która te nieruchomości pozostawiła. W kwestionowanym wniosku po słowach "pozostawione w" skarżący wpisał "B." a pod spodem tego słowa wpisał "pow. [...]" i niżej "d. B.". Natomiast po słowie "przez" skarżący wpisał sława "J. O." a pod spodem wpisał słowa "i R. O.". Nie można więc przyjąć, że wniosek budzi wątpliwości w swej treści. Nie bez znaczenia jest także, co wyżej wspomniano, jak wolne rubryki zostały wypełnione. Rubryka pozostawia mało miejsca oznaczonego kropkami do wpisania koniecznych tam informacji. Jednakże to właśnie po słowach "pozostawione w" skarżący wpisał "B.", a pod spodem "pow. [...]" i jeszcze pod spodem "d. B.". Podobnie wpisał, gdy chodzi o osoby właściciela. Gdyby uznać, za zasadne stanowisko skarżącego, że końcówkę wniosku należy czytać linjkami poziomymi, nie uznając pionowych dopisków za uzupełnienia, to czemu miałyby służyć długie przerwy pomiędzy wyrazami "J. O." a "pow.[...]" i "pow. [...]" a "i R. O." oraz pomiędzy "i R. O." a "d. B.". Przerwy te w sposób oczywisty podważają stanowisko skarżącego oparte na semantyce i interpunkcji. Jak to także trafnie podniósł Sąd pierwszej instancji, nie bez znaczenia dla oceny treści wniosku jest to, że skoro jak wynika z daty pełnomocnictwa udzielonego skarżącemu przez A. R. i M. R., tj. 20 października 2008 r., miał on co najmniej w tej dacie wiedzę na temat miejscowości, w których pozostawiono majątek, to nasuwa się pytanie dlaczego we wniosku z 22 grudnia 2008 r. wskazał jedynie majątek w "B." pomijając inne wskazane mu w pełnomocnictwie miejscowości.

Słusznie zatem organy uznały wniosek za jasny i jednoznaczny w brzmieniu językowym, niewymagający podjęcia przez organ czynności mających na celu jego sprecyzowanie. Z tego powodu organy zanegowały stanowisko skarżącego oparte na semantyce i interpunkcji, nie odnosząc się do jego argumentów. Należy to uznać za naruszenie zasad wynikających z art. 7, 8 i 11 k.p.a., które wobec przedstawionych wyżej wywodów nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Brak tej ostatniej przesłanki uniemożliwiał Sądowi pierwszej instancji uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Nie jest też skuteczny zarzut z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek nieodniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy, a to pominięcie reguł interpunkcyjnych w procesie ustalania treści wniosku, a także faktu, że skarżący wycofał częściowo swój wniosek, następnie zaś cofnął swoje oświadczenie o cofnięciu wniosku. Sąd pierwszej instancji prawidłowo oparł swoje stanowisko na językowym brzmieniu wniosku wynikającym z układu formularza, na którym sporządzono wniosek, nie podzielając argumentacji skarżącego opartej na semantyce i analizie znaków interpunkcyjnych. Sąd ten wbrew stanowisku skarżącego odwołał się do okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Środki językowe użyte przez stronę we wniosku są okolicznościami relewantnymi prawnie i mogą być brane pod uwagę przy kontroli działalności administracji państwowej, co wynika z treści art. 75 § 1 i 80 k.p.a. Takie znaczenie miały w szczególności okoliczności związane z pełnomocnictwem udzielonym skarżącemu przez A. R. i M. R. oraz późniejsze stanowisko skarżącego prezentowane w postępowaniu administracyjnym. Bez znaczenia jest to, że w późniejszym okresie skarżący działał przez pełnomocnika. Z tych okoliczności wynika, że skarżący jeszcze przez złożeniem wniosku był świadomy w jakich miejscowościach małżonkowie J. O. i R. O. pozostawili nieruchomości. Natomiast kwestia późniejszego cofnięcia wniosku w części, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem cofnięcie to nie było podstawą odmowy uwzględnienia wniosku objętego kontrolowanym postępowaniem. Co najwyżej okoliczność ta może świadczyć o niezdecydowaniu skarżącego w jakim zakresie zgłosić żądanie i jego świadomości niezgłoszenia roszczeń do wszystkich znanych mu nieruchomości pozostawionych przez małżonków J. O. i R. O. poza obecnymi granicami RP. Natomiast kwestia tego kto był właścicielem nieruchomości w B., małżonkowie O. czy jedno z nich (w sensie ścisłym jak to wskazuje skarżący), została wyjaśniona na późniejszym etapie postępowania, zatem nie mogła mieć wpływu na odczytanie woli skarżącego zawartej we wniosku z dnia 22 grudnia 2008 r. Z uwagi na, jak to wskazano wyżej, wymóg zgłoszenia żądań do dnia 31 grudnia 2008 r., późniejsze działania skarżącego w zakresie rozszerzania i ograniczania wniosku z 22 grudnia 2008 r. są w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnej, prawnie irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest jednoznacznego stanowiska co do prawa. Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał jako podstawę odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez R. O. w miejscowości M. D. przepisy art. 2 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. a także, że nie naruszono przepisów art. 61 § 1, 63 § 3, 140 k.p.a. oraz art. 6, 7, 8, 10, 11 k.p.a. Nie sposób dopatrzyć się także w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprzeczności co do rzeczywistej podstawy orzeczenia. Sąd prawidłowo stwierdził, że zainteresowani zobowiązani są wskazać za jakie konkretnie nieruchomości żądają przyznania im rekompensaty. Nie stoi to w sprzeczności z tym, że strona nie musi dokładnie wskazywać we wniosku powierzchni nieruchomości, numerów hipotecznych czy geodezyjnych (str. 14 uzasadnienia). Konkretność wymagana we wniosku dotyczy miejsca jej położenia, przy czym nie oznacza to aby we wniosku dla zachowania terminu z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. należało jeszcze przed jego upływem określić powierzchnię nieruchomości, jej numery hipoteczne czy geodezyjne.

Z zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych wynika, że żądanie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez R. O. w miejscowości M. D. nie zostało zgłoszone we wniosku skarżącego z dnia 22 grudnia 2008 r. a dopiero w piśmie z 30 grudnia 2009 r. Zatem nastąpiło to po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W tej sytuacji Sąd słusznie uznał, że skarżący nie spełnił przesłanek z tego przepisu do potwierdzenia, że przysługuje mu prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez R. O. w miejscowości M. D.

Mając na względzie powyższe wywody, należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że zachodziły przesłanki z art. 151 p.p.s.a. do oddalenia skargi.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz Ministra, które ograniczały się do wynagrodzenia za sporządzenie przez zawodowego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.