Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 452/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 ust.2, art.4 ust.1 pkt 5, art.80 ust.1;
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1 i 2
journal: Dz.U. 1987 nr 256 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy  Celnej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.) Gabriela Jyż Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.P Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1243/12 w sprawie ze skargi B.P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 23 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., oddalił skargę B.PL sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

B.PL Sp. z o.o. w dniu [...] maja 2007 r. nabyła w państwie członkowskim Unii Europejskiej pojazd kempingowy marki FORD TRNASIT 350, rok produkcji 2007. Następnie dokonała przemieszczenia przedmiotowego pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju.

W dniu [...] czerwca 2007 r. Skarżąca złożyła w Urzędzie m. st. W. wniosek o rejestrację ww. pojazdu, wskazując jego rodzaj i przeznaczenie, jako samochód specjalny kempingowy. W tym dniu pojazd został zarejestrowany zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Z tytułu dokonanej czynności przemieszczenia pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (nabycia wewnątrzwspólnotowego) Skarżąca nie złożyła deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U do właściwego naczelnika urzędu celnego oraz nie dokonała zapłaty akcyzy.

W wyniku wszczętego postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Naczelnik Urzędu Celnego II w W. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 14855 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 ze zm.), do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN). Uznając nabyty przez Skarżącą samochód kempingowy za wyrób akcyzowy organ wskazał, że pozycja HS 8703 obejmuje samochody kempingowe (mieszkalne) do przewozu osób, specjalnie wyposażone w miejsca do spania, przygotowywania posiłków, toalety itp., a więc przedmiotowy samochód.

Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że organ podatkowy błędnie ocenił stan faktyczny sprawy oraz dokonał błędnej wykładni przepisów, uznając nabyty wewnątrzwspólnotowo pojazd za samochód osobowy podlegający akcyzie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r., Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w W. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że ustawa o podatku akcyzowym jednoznacznie wskazuje, że do celów podatku akcyzowego należy stosować przepisy i definicje zawarte w tej ustawie. To, czy dany pojazd jest wyrobem akcyzowym, czy też nie, uzależnione jest od zakwalifikowania wyrobu do określonej pozycji Nomenklatury Scalonej, a nie od kategorii samochodu wynikającej z jego rejestracji w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, jako samochodu specjalnego (kempingowego). Zauważył, iż nabyty wewnątrzwspólnotowo przez Skarżącą pojazd jest pojazdem przeznaczonym do przewozu osób, wyposażonym w toaletę, miejsce do spania, przygotowywania posiłków, i jako taki klasyfikowany jest w układzie Nomenklatury Scalonej do pozycji HS 8703, kod CN 8703 33 11 - samochody kempingowe. Wskazuje na to jednoznaczne brzmienie kodu CN 8703 33 11 oraz reguła pierwsza Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) podanych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, jak również wyjaśnienia do Taryfy celnej. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż przedmiotowy samochód kempingowy objęty jest obowiązkiem opodatkowania w zakresie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Zaznaczył, iż Skarżąca w dniu [...] maja 2007 r. nabyła wewnątrzwspólnotowo ww. samochód osobowy, co uzasadniało zastosowanie w sprawie stawki podatkowej w wysokości 3,1 %.

Jako podstawę opodatkowania akcyzą nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego marki FORD TRANSIT Dyrektor Izby Celnej wskazał kwotę wynikająca z faktury nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., tj. 28813,31 EUR, przeliczoną wg średniego kursu waluty obcej z dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego ([...] maja 2007 r.).

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wskazała, iż w ustawie o podatku akcyzowym brak jest definicji legalnej samochodu osobowego. Z tego względu, w jej ocenie, należy odwołać się do przepisów o ruchu drogowym, do których odsyła sama ustawa o podatku akcyzowym. Zaznaczyła, iż samochód wypełnia definicję samochodu specjalnego z art. 2 pkt. 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r., nr 98, poz. 602). Dodatkowo Skarżąca podniosła, iż w przedmiotowej sprawie organ rejestrujący samochód nie żądał dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, a z wydanej przez organ rejestrujący decyzji wynikało, że przedmiotowy samochód nie podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Z chwilą rejestracji samochód Skarżącej przestał być samochodem niezarejestrowanym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd I instancji podkreślił, iż w samej ustawie o podatku akcyzowym nie istnieje definicja pojęcia "samochód osobowy". W art. 3 ust. 2 tej ustawy, ustawodawca przesądził jednak, że do celów poboru akcyzy, m.in. w nabyciu wewnątrzwspólnotowym, stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN). Zatem, aby przesądzić na potrzeby konkretnej sprawy, czy określony wyrób jest wyrobem akcyzowym, konieczne jest zastosowanie klasyfikacji CN, zaś inne zasady klasyfikowania wyrobów, w świetle wspomnianego art. 3 ust. 2, nie mają znaczenia prawnego w postępowaniu w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym m.in. z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Na potrzeby wymiaru tego podatku nie ma więc znaczenia to, jak pojęcie "samochód osobowy" definiuje ustawa Prawo o ruchu drogowym. Aby samochód odpowiadał wymaganiom wyrobu akcyzowego w rozumieniu ustawy podatkowej, musi spełniać kryteria wskazane w pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy. Ich konstytutywną cechą jest zgodność z kodem CN 8703 (wymóg o charakterze formalnym), a także konieczność (wymóg już merytoryczny) przeznaczenia pojazdu zasadniczo do przewozu osób. Definicja ta jest na gruncie ustawy podatkowej jedynie miarodajna i właściwa. Towarzyszące samochodowi dokumenty, w tym dowód rejestracyjny wydany przez Prezydenta m.st. W., były w pełni uznane i respektowane w postępowaniu podatkowym, ale tylko w takim zakresie, w jakim nie kolidowało to z zasadą wyłączności ustawy podatkowej dla zdefiniowania samego pojęcia "samochód osobowy" użytego w pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy. Tym samym, Sąd uznał, że organy nie naruszyły art. 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ani art. 80 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.

Sąd I instancji wskazał również, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnąrzwspólnotowe wyrobu akcyzowego. Nabyciem wewnątrzwspólnotowym było, zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy, samo przemieszczenie wyrobu akcyzowego z terytorium Wspólnoty (tu – z Włoch) na terytorium kraju. Ponieważ w niniejszej sprawie samochód przemieszczono do Polski w dniu [...] maja 2007 r., to w tej dacie powstał obowiązek podatkowy. Późniejsze zarejestrowanie pojazdu (w dniu [...] czerwca 2007 r.) nie miało wpływu na powstanie samego obowiązku podatkowego, a tym bardziej nie mogło "anulować" powstania obowiązku podatkowego. Odnosząc się zaś do zarzutu skargi dotyczącego niewłaściwie określonego kursu waluty obcej (Euro), Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że ustalenie podstawy opodatkowania poprzez przeliczenie ceny pojazdu wyrażonej w walucie obcej (28812,31 Euro) powinno nastąpić według średniego kursu z dnia powstania obowiązku podatkowego. Tym dniem było zaistnienie nabycia wewnątrzwspólnotowego (przemieszczenia pojazdu do Polski), czyli [...] maja 2007 r.

B.PL sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając ten wyrok i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Ponadto wniosła o zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 194 § 2 w zw. z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie ustaleniu, że organy podatkowe dowolnie oceniły materiał dowodowy w sprawie, a w szczególności, po pierwsze - dowolne ustaliły, że samochód jest samochodem osobowym wbrew treści dokumentu urzędowego w postaci dowodu rejestracyjnego wystawionego przez Prezydenta m. st. W., zgodnie z którym samochód jest samochodem specjalnym a tym samym nie podlegał akcyzie, po drugie - pominęły okoliczności, że samochód został zarejestrowany bez dowodu potwierdzenia uiszczenia akcyzy co wynika z dokumentu urzędowego w postaci dowodu rejestracyjnego wystawionego przez Prezydenta m. st. W.;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 w zw. z art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu sposobu prowadzenia postępowania rejestracyjnego przez Prezydenta m. st. W. Dzielnicy W. B., który zarejestrował samochód bez dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, czym utwierdził Skarżącą w przekonaniu, że samochód jako specjalny nie podlega akcyzie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w zw. z art. 217 i art. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe

zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji określającej zobowiązanie

podatkowe Skarżącej w podatku akcyzowym, pomimo, iż art. 80 ust. 1 ustawy o

podatku akcyzowym nie wskazuje wyraźnie przedmiotu opodatkowania,

przez co jest sprzeczny z art. 217 Konstytucji RP określającym obowiązek określania przedmiotów opodatkowania w drodze ustawy oraz niezgodny z art. 2 Konstytucji RP i zawartymi w nim zasadą zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasadą poprawności legislacyjnej ustawodawcy;

2. art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu przy definiowaniu samochodu osobowego jako przedmiotu opodatkowania akcyzą przepisów o ruchu drogowym;

3. art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające na przyjęciu, że samochód, który został już zarejestrowany w oparciu o przepisy o ruchu drogowym, podlega akcyzie, podczas gdy akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, co miało wpływ na wynik sprawy;

4. art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające na przyjęciu, że przy określaniu przedmiotu opodatkowania w rozumieniu art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN), podczas gdy ma ona zastosowanie do celów poboru akcyzy a nie przy określaniu podstawy opodatkowania akcyzą, którą definiuje art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, co miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Wobec wyroku Sądu I instancji sformułowane zostały bowiem zarówno zarzuty błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego stwierdził, że decyzja ta wydana została bez naruszenia prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny zgodności z prawem kontrolowanej decyzji miała kwestia odnosząca się do oceny prawidłowości klasyfikowania samochodu osobowego marki FORD TRANSIT 350 typu kamper, jako wyrobu akcyzowego, do odpowiedniego kodu Nomenklatury Scalonej (CN), co powinno nastąpić przy uwzględnieniu treści regulacji zawartej w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym przepisem do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN). Według Sądu I instancji, prawidłowo ustalony w rozpatrywanej sprawie podatkowej stan faktyczny uzasadniał klasyfikowanie spornego pojazdu samochodowego do kodu CN 8703, jako samochodu osobowego. Zwłaszcza, że w świetle autonomicznego charakteru regulacji prawnej zawartej w ustawie o podatku akcyzowym, prawidłowości tej klasyfikacji nie podważała, ani okoliczność rejestracji w kraju nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego, jako "pojazdu specjalnego", ani też potwierdzający tę okoliczność dowód z dokumentu urzędowego w postaci dowodu rejestracyjnego. W tym też kontekście, Sąd I instancji podkreślił, że następczy w relacji do wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego fakt jego rejestracji w kraju, pozostaje bez wpływu nie dość, że na powstanie obowiązku podatkowego, to również i na jego istnienie, co znajduje swoje potwierdzenie w art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej.

Podważając prawidłowość tego stanowiska, skarżąca kasacyjnie spółka wywodziła, że Sąd I instancji wadliwie w ślad za organami podatkowymi przyjął, że sporny w sprawie pojazd jest samochodem osobowym i stanowi przedmiot opodatkowania akcyzą z tytułu jego wewnątrzwspólnotowergo nabycia, skoro jak wynika z dokumentu urzędowego w postaci dowodu rejestracyjnego tego pojazdu, został on zarejestrowany, jako samochód specjalny, co ponadto nastąpiło bez przedłożenia w postępowaniu rejestracyjnym dowodu potwierdzającego zapłatę akcyzy. Podważając zaś prawidłowość przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania przez organy podatkowe przepisów ustawy o podatku akcyzowym, skarżąca kasacyjnie spółka wywodziła, że w świetle art. 80 ust. 1 i art. 3 ust. 2 tej ustawy oraz art. 217 Konstytucji RP i przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, w rozpatrywanej sprawie wadliwie uznano, że sporny samochód stanowi przedmiot opodatkowania akcyzą.

Wobec tak zarysowanej istoty sporu prawnego, w pierwszej kolejności odnieść należy się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego. W sytuacji bowiem, gdy to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, za oczywiste uznać należy, że to one wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia.

Zarzuty te uznać należy za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 2 przywołanej ustawy, do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN). Gdy wobec treści przywołanego przepisu ustawy krajowej uwzględnić przedmiot regulacji prawnej zawartej w art. 1 i art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej oraz określone nią cele, nie może budzić żadnych wątpliwości, że jej istota, jak wprost i wyraźnie wynika to z wprowadzenia do wymienionego aktu prawa unijnego, wyraża się w tym, aby Nomenklatura Scalona i każda inna nomenklatura w całości lub częściowo oparta na niej lub dodająca do niej podpodziały, stosowana była w sposób jednolity przez wszystkie Państwa Członkowskie. Konsekwencją przywołanej regulacji krajowej oraz unijnej jest to, że jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (S. Parulski, Akcyza. Komentarz wraz z komentarzem do przepisów wykonawczych, Zakamycze 2005), w celu określenia, czy dany produkt stanowi wyrób akcyzowy, a jeżeli tak, to według jakiej stawki należy naliczyć podatek akcyzowy, czy dany wyrób akcyzowy jest zwolniony z akcyzy lub też obciążony dodatkowymi obowiązkami administracyjnym związanymi z jego przemieszczaniem, niezbędne jest prawidłowe zaklasyfikowanie wyrobu będącego przedmiotem transakcji. Podkreślić należy przy tym, co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, że obowiązek dokonania prawidłowej klasyfikacji towaru ciąży również na podmiocie dokonującym nabycia wewnątrzwspólnotowego, co jednocześnie w sytuacji ewentualnych wątpliwości odnośnie do prawidłowości klasyfikacji statystycznej konkretnego wyrobu akcyzowego według Scalonej Nomenklatury, uprawnia do wystąpienia z wnioskiem o wydanie Wiążącej Informacji Taryfowej przez właściwy organ administracji celnej.

Z kolei, z przepisu art. 80 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że przedmiotem opodatkowania akcyzą są samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, z tytułu dokonania opodatkowanej czynności ich wewnątrzwspólnotowego nabycia, tj. ich przemieszczenia, jako wyrobu akcyzowego, z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy). W tym przypadku, obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że wynikająca z przywołanej regulacji unijnej oraz z art. 3 ust. 2 krajowej ustawy o podatku akcyzowym dyrektywa akcentująca potrzebę jednolitego stosowania nomenklatury scalonej przez wszystkie Państwa Członkowskie, nie może pozostawać bez wpływu na rezultat interpretacji art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, w zakresie, w jakim określa on przedmiot opodatkowania akcyzą. Samochody osobowe, o których mowa w tym przepisie, rozumiane w świetle art. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym w związku z poz. 59 Załącznika nr 1 do tej ustawy, jako objęte pozycją 8703 CN pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, są wyrobami akcyzowymi podlegającymi akcyzie. Z treści pozycji 8703 CN oraz z treści Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej jednoznacznie wynika również, że obejmuje ona także samochody kempingowe.

Tym samym, brak jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, aby twierdzić, że na gruncie przywołanej regulacji przedmiot opodatkowania akcyzą nie został określony precyzyjnie, ani też w sposób korespondujący z art. 217 konstytucji. Zwłaszcza, gdy w kontekście określonego tym przepisem wymogu zachowania formy ustawy dla określenia przedmiotu opodatkowania podkreślić znaczenie, nie dość, że treści regulacji prawnej zawartej w ust. 3 art. 3 ustawy o podatku akcyzowym, to również i to, że wykaz wyrobów akcyzowych zawarty w Załączniku nr 1 stanowi integralną część ustawy podatkowej.

W związku z powyższym, w sytuacji gdy, strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w sprawie, w zakresie w jakim przyjęto w nich, że przedmiot opodatkowania akcyzą stanowi nabyty wewnątrzwspónotowo samochód osobowy marki FORD TRANSIT 350 typu kamper, niezarejestrowany w kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, za chybiony uznać należało zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji - jako wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podatkowej - przepisu art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w związku z art. 2 i art. 217 konstytucji. Z przedstawionych powyżej względów, za chybiony uznać należało również zarzut niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym. Argument strony skarżącej kasacynie, że skoro na gruncie tego przepisu mowa jest o "poborze akcyzy", nie zaś o "przedmiocie opodatkowania akcyzą", co miałoby oznaczać jej zdaniem, że nie może stanowić on podstawy określania przedmiotu opodatkowania akcyzą, nie uwzględnia również i tego aspektu analizowanego zagadnienia, który w zakresie poboru podatku akcyzowego – tj. podatku z tak zwanym zamkniętym stanem faktycznym, co oznacza że czynności dotyczące wyrobów akcyzowych, w tym między innymi wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego, rodzą z momentem ich wystąpienia zarówno obowiązek podatkowy, jak i wynikające z niego zobowiązanie podatkowe - wiązać należy z techniką jego samoobliczania, zakładającą istnienie obowiązku składania przez podatnika deklaracji dla podatku akcyzowego oraz jego obliczenia i zapłaty. Z tak realizowanym poborem akcyzy wiąże się konieczność i potrzeba prawidłowego określenia przez podatnika wyrobu akcyzowego podlegającego akcyzie – w tym przypadku samochodu osobowego stanowiącego przedmiot opodatkowania – oraz obowiązek zastosowania prawidłowej stawki akcyzy.

W świetle przedstawionych argumentów, nie ma również żadnych podstaw, aby za usprawiedliwiony uznać zarzut naruszenia art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym przez błędną jego wykładnię, co zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki miało polegać na niezasadnym pominięciu w procesie rekonstruowania przedmiotu opodatkowania, o którym mowa w tym przepisie, regulacji zawartych w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Ponownie podkreślając autonomiczny charakter regulacji prawnej zawartej w ustawie o podatku akcyzowym, w tym zwłaszcza określony w art. 1 tej ustawy, jej przedmiot oraz zakres stosowania, należy podnieść, że skoro rekonstruowane na podstawie art. 81 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 i art. 2 pkt 1 tej ustawy elementy definicji samochodu osobowego, jako wyrobu akcyzowego podlegającego akcyzie - gdy chodzi o jej zakres - odsyłają do pozycji CN 8703, to podstawowe znaczenie ma treść tej właśnie pozycji klasyfikacji taryfowej. Oznacza to, że w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym samochodem osobowym jest pojazd o cechach konstrukcyjnych i funkcjach wymienionych we wskazanej pozycji. Jeżeli więc je posiada - co wymaga uprzedniego przeprowadzenia określonych ustaleń, które w rozpatrywanej sprawie nie zostały podważone - i zostanie sklasyfikowany dla celów podatkowych, jako samochód osobowy, to w konsekwencji będzie "samochodem osobowym" w rozumieniu przywołanych przepisów stanowiąc przedmiot opodatkowania akcyzą w sytuacjach objętych hipotezą normy prawnej dekodowanej z art. 80 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Z przedstawionego punktu widzenia, brak jest więc podstaw, aby dla potrzeb poboru akcyzy i wiążącej się z tym konieczności wskazania i określenia przedmiotu opodatkowania odwoływać się do innych przepisów, niż przepisy prawa podatkowego, w tym zwłaszcza do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zwłaszcza, że zgodnie z art. 1 tej ustawy, określa ona: zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami oraz zasady i warunki kontroli ruchu drogowego. Ustawa ta nie ma więc zastosowania w sprawach podatkowych, a taką była sprawa zakończona wydaniem decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji.

Dla klasyfikacji do celów podatkowych wyrobu akcyzowego w postaci samochodu osobowego, nie mają więc znaczenia dokumenty rejestracyjne przedłożone przez skarżącą kasacyjnie spółkę, z których wynika, że sporny samochód osobowy został zarejestrowany, jako pojazd specjalny. Przepisy regulujące kwestię rejestracji samochodów, na gruncie przepisów ustawy o podatku akcyzowym, mają znaczenie jedynie w zakresie odnoszącym się do ustalenia, czy samochód został zarejestrowany na terytorium kraju i nie mają znaczenia dla klasyfikacji samochodów, jako samochodów osobowych w rozumieniu ustawy podatkowej. Zgodnie z art. 80 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Tym samym, dowód rejestracyjny pojazdu nie stanowi podstawy dla określenia rodzaju oraz typu pojazdu dla celów podatkowych, albowiem w tym względzie decydujące znaczenie ma klasyfikacja wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN).

W związku z powyższym, za oczywiście niezasadny uznać należy również zarzut niewłaściwego zastosowania art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez, jak podnosi to skarżąca kasacyjnie spółka, nieuwzględnienie tej istotnej jej zdaniem okoliczności, że sporny w sprawie samochód "został już zarejestrowany w oparciu o przepisy o ruchu drogowym", co w sytuacji, gdy "akcyzie podlegają tylko samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym" skutkowało tym, że wadliwe uznano, iż samochód ten podlega opodatkowaniu akcyzą. Formułując tego rodzaju tezę - którą uznać należy za nieuprawnioną - autor skargi kasacyjnej zupełnie pomija ten element wypowiedzi normatywnej zawartej w art. 80 ustawy o podatku akcyzowym, z którego wynika, że obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (ust. 3). Nabycie wewnątrzwspółnotowe zaś, jako czynność opodatkowana (art. 4 ust. 1 pkt 5), to przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Skoro w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem dokonanego w dniu [...] maja 2007 r. przemieszczenia z terytorium państwa członkowskiego (nabycie wewnątrzwspólnotowe) na terytorium kraju (Polski) był wyrób akcyzowy w postaci samochodu osobowego marki FORD TRANSIT 350 typu kamper, który następnie w dniu [...] czerwca 2007 roku został po raz pierwszy zarejestrowany na terytorium kraju, to za oczywiste uznać należy, że w momencie dokonywania opodatkowanej czynności wewnątrzwspólnotowego nabycia, samochód ten nie był zarejestrowany w kraju. Przedstawione okoliczności, w tym zwłaszcza następczy, w relacji do przemieszczenia wyrobu akcyzowego, fakt (pierwszej) rejestracji wymienionego samochodu osobowego w kraju, uzasadniają stanowisko, że są one objęte hipotezą normy prawnej dekodowanej z art. 80 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Oznacza to, że Sąd I instancji nie naruszył wymienionego przepisu w sposób, w jaki przedstawione to zostało w skardze kasacyjnej. Ponadto, fakt pierwszej rejestracji w kraju nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego nie skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji wskazując na art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej.

Merytoryczną ocenę zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzedzić należy zaś, koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznać należy za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Gdy chodzi o pierwszy z nim, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, że prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, iż sporny w rozpatrywanej sprawie pojazd jest samochodem osobowym, o którym mowa w art. 81 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, w żadnym stopniu nie podważa argument z treści dokumentu urzędowego w postaci dowodu rejestracyjnego tego samochodu. Dokument ten bowiem, jak wyżej już to wyjaśniono, nie miał i nie mógł mieć żadnego znaczenia dla określenia rodzaju oraz typu pojazdu dla celów podatkowych. W tym względzie, zasadnicze znaczenie miała bowiem klasyfikacja wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN). Jako dowód, wymieniony dokument nie był więc przydatny dla ustalenia tej istotnej z prawnopodatkowego punktu widzenia okoliczności. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w rozpatrywanej sprawie nie była również podważana wiarygodność wymienionego dokumentu.

Sąd I instancji nie naruszył również przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 187 i art. 120 oraz 121 Ordynacji podatkowej w sposób, w jaki przedstawione zostało to przez autora skargi kasacyjnej w drugim spośród zarzutów opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Stanowisko, że postępowanie rejestracyjne spornego samochodu osobowego i zarejestrowanie go, jako samochód specjalny, mogło utwierdzać stronę w przekonaniu, że samochód ten nie jest wyrobem akcyzowym podlegającym akcyzie, jest nieuzasadnione. Ponownie odwołując się do powyżej już przywołanych argumentów, z powodu których za nieusprawiedliwione uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, podnieść należy, że zważywszy na zróżnicowanie właściwości rzeczowej organów administracji i organów podatkowych w prowadzonych przez nie sprawach, odpowiednio ogólnoadministracyjnych oraz podatkowych, a w tym kontekście, na wprost wynikający z odpowiednich przepisów k.p.a. i Ordynacji podatkowej obowiązek przestrzegania przez organy ich właściwości rzeczowej, nie sposób było zasadnie oczekiwać, że organ właściwy w sprawie rejestracji spornego samochodu mógł władczo wypowiadać się w kwestii odnoszącej się do tego, czy podlega on akcyzie, czy też nie. Zarzut naruszenia art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej uznać należy za nieusprawiedliwiony również i z tego powodu, że w sytuacji gdy, strona skarżąca kasacyjnie uchybiła przywołanym powyżej obowiązkom złożenia deklaracji na podatek akcyzowy w związku z dokonaniem czynności opodatkowanej oraz obliczenia i zapłaty podatku, to nie może budzić wątpliwości, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja podatkowa miała charakter decyzji deklaratoryjnej, wydanej w warunkach określonych hipotezą przepisu art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.