Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 902/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi G.Z. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z [...]r. nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz G.Z. odszkodowania za nieruchomość położoną w Żarkach, oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,4107 ha

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 13 lutego 2012 r. G.Z. (dalej: strona), reprezentowany przez pełnomocnika, zwrócił się do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania "za nieruchomość przejętą w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami" przez Gminę Z. W treści wniosku wymieniono działki położone w Z., oznaczone nr 1, nr 2 i nr 3, wyjaśniając jednocześnie, iż wobec negatywnego wyniku negocjacji dotyczących ich nabycia, prowadzonych z Burmistrzem Gminy Z., ustalenie odszkodowania za przejęty grunt w trybie postępowania administracyjnego stało się konieczne.

Decyzją z [...]r. nr [...] Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił ustalenia na rzecz strony odszkodowania za działkę nr 1. W uzasadnieniu powołano szereg decyzji zatwierdzających kolejne podziały działki nr 4, stanowiącej własność G.Z., w tym decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...] zatwierdzającą podział przedmiotowej nieruchomości na 47 działek, z których dwie - nr 5 i nr 6, wydzielone pod drogi/ulice, stały się jednocześnie, z mocy prawa, własnością Gminy Z., Uzasadniając odmowę ustalenia odszkodowania wskazano, iż wymieniona we wniosku z 13 lutego 2012r. działka nr 1 "nie powstała z nieruchomości nr 5 i nr 6, a zatem nie przeszła na własność gminy Z. na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...]. Jej wydzielenie nastąpiło decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], z której treści (jak również podstawy prawnej) nie wynika, aby przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną. "

Decyzją z [...]r. nr [...] Wojewoda Śląski uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia z jakiej działki powstała działka nr 1. Nie wynikało to bowiem z zebranego materiału dowodowego. Stanowisko organu I instancji, iż nie pochodzi ona z działek 5 i nr 6 Wojewoda uznał za przedwczesne. Jednocześnie, zwrócono uwagę na konieczność zweryfikowania przez uprawniony do tego organ prawidłowości szeregu decyzji zatwierdzających podziały działek przejętych, mocą rozstrzygnięcia z [...] r. nr [...], na własność Gminy Z. tj. decyzji Burmistrza Gminy Z. z [...]r. nr [...] (zatwierdzającej projekt podziału działek nr 5 i nr 6, z której powstała między innymi działka nr 3), z [...]r. nr [...] [...] [...] (zatwierdzającej projekt podziału działki lu-7, pochodzącej z działki nr 5, na działki nr 8 i nr 9), z [...]r. nr [...] (zatwierdzającej projekt podziału, między innymi, działki nr 9 na działki nr 10, nr 11, nr 12 i nr 13).

Postanowieniami z [...]r. nr [...] i nr [...] Starosta [...], działając z urzędu, zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działki nr 1, 3 i nr 11, powstałe w wyniku podziałów zatwierdzonych powołanymi wyżej decyzjami Burmistrza Gminy Z. - do czasu zbadania przez uprawniony organ zgodności z prawem tych decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: Kolegium) decyzjami z [...] r. nr [...] stwierdziło, że decyzje Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], z [...]r. nr [...] oraz z [...]r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa jednak stwierdzenie ich nieważności nie było możliwe z uwagi na wywołane nimi nieodwracalne skutki prawne. Decyzjami tymi, podjętymi na wniosek G.Z., dokonano podziału gruntów, które na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...], stały się z mocy prawa własnością Gminy Z.

Jednocześnie Kolegium zdecydowało o konieczności wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...] i decyzją z [...]r. nr [...] (utrzymaną w mocy decyzją z [...] r.) stwierdziło jej nieważność w części dotyczącej stwierdzenia o przejściu działek nr 5 i nr 6 na rzecz Gminy Z., wskazując, iż skutek ten (zgodnie ze stanowiącym podstawę wydania badanej decyzji art. 10 ust. 5 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) następował z mocy prawa. Brak było zatem podstawy prawnej do orzekania o nim w decyzji administracyjnej. Nie kwestionowano przy tym samego faktu dokonania podziału. Skarga na ww. decyzję Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 lipca 2014 r. sygn. II SA/Gl 1805/13.

Decyzją z [...]r. [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z [...] r. nr [...], Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o ustaleniu na rzecz G.Z., odszkodowania w kwocie 182.019,00 zł (słownie sto osiemdziesiąt dwa tysiące dziewiętnaście złotych 00/100) za działki położone w Z., oznaczone nr 3 o pow. 0,0267 ha i nr 11 o pow, 0,8199 ha. Rozstrzygnięcia te oraz oddalający skargę na nie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 marca 2016 r. zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2018 r. sygn. I OSK 32/17 ze względu na nieprawidłowości w operacie szacunkowym, stanowiącym podstawę wyliczenia kwoty odszkodowania.

Decyzją z [...] r. nr [...], zapadłą po ww. wyroku NSA, Starosta [...] ponownie odmówił ustalenia na rzecz G.Z. odszkodowania za działkę nr 1, powielając argumentację przedstawioną w swojej decyzji z [...]r.

Na skutek odwołania wniesionego przez G.Z., powołane wyżej rozstrzygnięcie z [...]r. stało się przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewodę Śląskiego, który - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - ustalił, że działka nr 1 nie pochodzi z działek 5 i nr 6, jakie z mocy prawa przeszły na 'własność Gminy Z. na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...] z tej racji, że zostały wydzielone pod drogi. Tymczasem decyzja ta widnieje jako podstawa wpisu prawa własności Gminy Z. w prowadzonej między innymi dla działki nr 1 księdze wieczystej [...]. W podstawie prawnej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], zatwierdzającej między innymi projekt podziału działki nr 14 na działki nr 15, nr 1, nie powołano art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wskazano także, aby któraś z wydzielanych działek była przeznaczona pod drogę publiczną. Takiemu przeznaczeniu działki nr 1 przeczy również zaświadczenie Burmistrza Miasta Z., z którego wynika, że na dzień wydania decyzji podziałowej (tj. [...]r.) działka nr 14 położona była częściowo na trenie oznaczonym symbolem 33 MN, a częściowo LS.

Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz fakt, iż Gmina Z. podjęła starania o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej [...], obejmującej między innymi działkę nr 1, z rzeczywistym stanem prawnym (pozew z 3 marca 2015 r.). Wojewoda Śląski postanowieniem z [...]r. nr [...] zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny zagadnienia wstępnego - uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej działki z jej rzeczywistym stanem prawnym.

Wyrokiem z [...] r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w M. uzgodnił treść księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, ze nakazał odłączenie z tej księgi działki położonej w Z., oznaczonej nr 1 o pow. 0,4107 ha, założenie dla niej nowej księgi wieczystej i wpisanie jako właściciela nieruchomości G.Z. Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z [...] r. sygn. [...] oddalił apelację i zażalenie na wyrok Sądu I instancji.

Wobec powyższego, po rozpatrzeniu zażalenia G.Z. na postanowienie Wojewody z [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania. Minister Inwestycji i Rozwoju, postanowieniem z [...] r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na fakt, iż ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania.

Po analizie akt sprawy organ odwoławczy ustalił, co następuje.

Nieruchomość położona w Z., objęta księgą wieczystą nr [...], oznaczona jako działki nr 3 i nr 4 o łącznej powierzchni 26,3820 ha została nabyta przez G.Z. w drodze darowizny, aktem notarialnym z [...]r. Rep. [...]. Następnie, na jego wniosek, decyzją z [...]r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w M. zatwierdził podział działki nr 4 na 47 działek, w tym na działki nr 5 i nr 6 wydzielone pod drogi/ulice.

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którym podział nieruchomości mógł nastąpić na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodziły na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna (art. 10 ust. 5).

W aktualnie obowiązującym systemie prawa, odpowiednikiem powołanego przepisu jest art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne; gminne, powiatowe, wojewódzkie lub krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Za działki te przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się (na wniosek właściciela) według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie, art. 129 ust. 5 pkt 3 ww. ustawy stanowi, że gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie - starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu.

Jak wynika z powyższego, kwestią warunkującą prawo właściciela nieruchomości do uzyskania odszkodowania jest uprzednie przejście prawa własności jej części (wydzielonej we wskazany wyżej sposób i przeznaczonej pod drogę publiczną) na rzecz jednostki samorządu terytorialnego (pod rządami ustawy z 29 kwietnia 1985 r. na rzecz gminy) lub Skarbu Państwa.

Analizując treść decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...], wydanych z naruszeniem prawa decyzji Burmistrza Gminy Z. z [...]r. nr [...], z [...]r. nr [...] i z [...] r. nr [...] oraz znajdujące się w aktach sprawy dokumenty geodezyjne dotyczące podziałów działek nr 16 i nr 17, uznać przyjdzie, iż w badanej sprawie, w stosunku do działki nr 1 warunki te nie zostały spełnione.

Stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania działka nr 1 nie pochodzi z działek nr 5 i nr 6 przeznaczonych pod drogi/ulice i przejętych z mocy prawa przez Gminę Z., mocą decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...]. Działka ta pochodzi z działki nr 14 (podziału dokonano decyzją z [...] r. nr [...]), powstałej w wyniku podziału działki nr 18 (decyzja z [...] r. nr [...]), która powstała z działki nr 17 (operat pomiarowy - podział działek nr 17 i nr 19 i załączony do niego wykaz zmian gruntowych sporządzone w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...] r. L.dz, [...], a ta z kolei powstała z działki nr 16 (operat pomiarowy - podział działki nr 16 przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...]r. wraz z załączonym do niego wykazem zmian gruntowych).

W uzasadnieniu decyzji z [...]r. nr [...], którą dokonano podziału działek nr 5, nr 6 i nr 18 (na działki nr 20, nr 14 i nr 21) wskazano wyraźnie, że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Z. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z [...]r. nr [...], działki nr 5 i nr 6 "znajdują się na terenie o symbolu LI tj. przeznaczonym pod projektowaną drogę lokalną, natomiast działka nr 18 znajduje się na terenie o symbolu 33 MN, ZP, Ls, ue, R tj. przeznaczonym pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, zieleń parkową, zieleń leśną użytki ekologiczne, uprawy polowe ".

W decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], którą zatwierdzono podział działki nr 14 na działki nr 15 i nr 1 oraz działki nr 9 na działki 10-13 (powołując ten sam plan zagospodarowania przestrzennego) wskazano wprawdzie, iż dzielone działki znajdują się na terenie przeznaczonym pod drogę lokalną, jednak zapis ten w świetle pozostałego materiału dowodowego uznać należy (jak uczynił to sąd cywilny w wyroku z [...]r. sygn. [...]) za błędne uogólnienie. W istocie odnosi się on do (również dzielonej tą decyzją) działki nr 9 (powstałej z podziału działki nr 7 pochodzącej z działki nr 5, która jak wynika z decyzji z [...]r. nr [...] była przeznaczona pod drogi/ulice).

Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w następujących dokumentach;

- w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], zatwierdzającej podział działki nr 7 na działki nr 8 i nr 9, w której wskazano, że dzielona działka znajduje się na terenie przeznaczonym pod drogę lokalną

- w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r., w której powołano ten sam plan zagospodarowania, co w decyzji z [...]r., zgodnie z którym działka nr 18 (z której powstała działka nr 14) to obszar przeznaczony pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, zieleń parkową, zieleń leśną, użytki ekologiczne, uprawy polowe (symbole planu; 33 MN, ZP, Ls, ue, R),

- w zaświadczeniu Burmistrza Miasta i Gminy Z.i, potwierdzającym że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Z. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z [...]r. nr [...], na dzień wydania decyzji podziałowej tj. [...]r. działka nr 14 położona była częściowo na trenie oznaczonym symbolem 33 MN - tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, a częściowo na terenie o symbolu LS - tereny przeznaczone pod uprawy leśne (zaświadczenie z [...]r. nr [...]). Stanowisko to potwierdził również w piśmie z 17 lipca 2012 r.

W sprawie nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność że ulicy stanowiącej wewnętrzną drogę dojazdową, w pasie której znajduje się między innymi działka nr 1 (w dziale III księgi wieczystej [...] znajduje się wpis dotyczący nieodpłatnej służebności przejazdu i przechodu przez działki nr 1 i nr 2, stanowiące wewnętrzną drogę dojazdową) nadana została nazwa (ul. [...]). Okoliczność ta nie przesądza bowiem o publicznym charakterze drogi. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z 8 maja 1990 r. o samorządzie gminnym do właściwości rady gminy należy między innymi podejmowanie uchwal w sprawach nazw ulic i placów będących nie tylko drogami publicznymi, lecz także drogami wewnętrznymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych tj. dróg, parkingów oraz placów przeznaczonych do ruchu pojazdów, niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych i niezlokalizowanych w pasie drogowym (art. 8 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. ww. ustawy).

W świetle powyższego uznać przyjdzie, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem działka nr 1 nie została wydzielona pod drogę publiczną i nie stała się w oparciu o ww. przepis własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym brak jest podstaw do ustalenia za nią odszkodowania. Orzeczono zatem, jak w sentencji.

Zgodnie z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem.

stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. W podstawie prawnej niniejszej decyzji powołano zatem tekst jednolity ustawy Kodeks postępowania administracyjnego obowiązujący przed zmianami wprowadzonymi ww. aktem prawnym.

W skardze z 21 maja 2019 r. G.Z. (dalej: Skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, generalnie kwestionuje decyzje organu II instancji.

W jego ocenie, argumenty podnoszone w decyzji nie przekonują, iż wydzielenie działki nr 1 decyzją Burmistrza miasta Z. jako ulica - nazwana później "[...]" - nie spełnia warunków do ustalenia za nią odszkodowania . Argumentem jest to, że nie pochodzi z działek nr 4 i nr 6 a nadto, że nie została wydzielona pod drogę publiczną. Pierwszy argument jest trudny do zrozumienia. Czy dlatego, że w decyzji Nr [...] z dnia [...] r dokonującej podziału Kierownik Urzędu Rejonowego w M. wyraźnie zaznaczył, które działki przechodzą - jako drogi - na własność Skarbu Państwa a w decyzji Burmistrza z [...] roku tego nie ma. Nie jest to argument. W wyrokach sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że takie postanowienie zawarte w decyzji o podziale nieruchomości i wydzieleniu dróg jest nieważne, ponieważ przejście wydzielonych dróg na własność stosownego organu nie wynika z decyzji organu , lecz z mocy prawa.

Drugim argumentem organów administracyjnych jest zarzut, że działka nr 1 nie została wydzielona pod drogę publiczną, bo nie ma takiego postanowienia w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia [...]r. nr [...]. Nie ma bo nie mogło być. Jest natomiast stwierdzenie:" Projekt podziału stanowi integralna część niniejszej decyzji" W tym projekcie jest wytyczona droga publiczna i nie jest to mała dróżka osiedlowa lecz ulica o szerokości 12 metrów. W uzasadnieniu na str. 2 napisano; " działki nr 9 i 14 położone w Z. leżą w terenie o symbolu proj. L 1/1 tj. projektowaną drogę lokalną"

Skarżący nie dysponuje obecnie przedmiotowym załącznikiem, ponieważ znajduje się on w zasobie geodezyjnym. Jeśli uda się go odnaleźć, to zostanie dosłany w terminie późniejszym. Dysponuje natomiast dwoma wyrysami z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Z. obszar miasta Z. nr 2 , 3, 1 załącznik graficzny nr 1 do uchwały NR [...] z dnia [...]r. Z planu tego wynika, że jest to podstawowa droga dojazdowa do większego osiedla. Oznaczenie KZ z cyfrą 3 ma także ulica [...] będąca droga powiatową.

W obecnym planie zagospodarowania przestrzennego ulicę [...] oznaczono jako drogę wewnętrzną. Nasuwa się nieodparcie przypuszczenie, że ma to związek z toczącym się postępowaniem o odszkodowanie. Argumentu "drogi wewnętrznej" używa też organ wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.. Art. 4 pkt 3 ustawy o drogach publicznym definiuje pojęcie ulicy jako "drogę w terenie zabudowy" i w myśl art. 2 tejże ustawy ulica jest drogą publiczną.

W czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. działka nr 1 wydzielona została pod drogę publiczną i mają do niej zastosowanie przepisy art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami i taki status miała ulica [...] w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego miasta Z., czyli w czasie wydawania decyzji wydzielającej działkę nr 1 jako drogę publiczną.

Organ podniósł także okoliczność, że sąd cywilny uznał że," w prawdzie (Str.4) iż dzielone działki znajdują się na terenie przeznaczonym pod drogę lokalną, jednak zapis ten w świetle pozostałego materiału dowodowego uznać należy (jak uczynił to sąd cywilny w wyroku z [...] r. sygn. akt[...] ) za błędne uogólnienie." Nie może organ administracyjny posiłkowo uzasadniać swego rozstrzygnięcia merytorycznego poglądem sądu cywilnego na rozstrzyganą kwestię . Natomiast sąd cywilny swoje stanowisko co do wpisu w księdze wieczystej oparł na stanowisku organów administracyjnych, choć jeszcze ostatecznego rozstrzygnięcia nie było. Ale to już problem sądów cywilnych i nie może być "podporą" uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Analizując zebrany materiał dowodowy, nasuwa się przypuszczenie, że powodem odmowy uznania działki nr 1 za drogę publiczną nie są względy merytoryczne lecz niechęć wypłacenia obywatelowi należne mu odszkodowania i dlatego złożenie skargi stało się konieczne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swoje decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Podstawą materialnoprawną roszczenia zgłaszanego przez Skarżącego jest art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204, dalej: u.g.n.).

Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n., działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

W myśl ust. 3 tego przepisu, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Analiza wskazanych wyżej uregulowań prowadzi do wniosku, że ustalenie i wypłacenie odszkodowania za działki gruntu, które w związku podziałem zostały wydzielone pod drogi publiczne i przeszły na własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego jest możliwe przy spełnieniu łącznie następujących warunków: po pierwsze - działki gruntu zostały wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe; po drugie – zostały wydzielone w tym celu z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela; po trzecie – przeszły z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.

Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć, że pierwszy z tych warunków, a więc warunek w postaci wydzielenia pod drogę publiczną działki nr 1, nie został spełniony. Jak ustalono w trakcie postępowania, nie pochodzi ona z działek nr 5 i nr 6 przeznaczonych pod drogi/ulice i przejętych z mocy prawa przez Gminę Z., mocą decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...]. Działka ta pochodzi z działki nr 14 (podziału dokonano decyzją z [...] r. nr [...]), powstałej w wyniku podziału działki nr 18 (decyzja z [...]r. nr [...]), która powstała z działki nr 17 (operat pomiarowy - podział działek nr 17 i nr 19 i załączony do niego wykaz zmian gruntowych sporządzone w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...] r. L.dz, [...], a ta z kolei powstała z działki nr 16 (operat pomiarowy - podział działki nr 16 przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...]r. wraz z załączonym do niego wykazem zmian gruntowych).

Wobec tego działka ta nie mogła przejść z mocy prawa na własność Gminy Z., a tym samym nie zostały spełnione warunki do przyznania odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n.

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.