Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 684/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1, par. 4 ust. 2 pkt 2, par. 5 ust. 1, par. 12 ust. 4 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 4, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 2 ust. 1, art. 28 ust. 2 i ust. 3
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 339/19 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 339/19 oddalił skargę P. J. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

P. J. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach. Autor skargi kasacyjnej wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a) § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 18.03.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na Lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: "Rozporządzenie z 18.03.2015 r.") i art. 28 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (dalej jako: "Rozporządzenie nr 1305/2013") w zw. z art. 2 ust. 1 lit f) Rozporządzenia nr 1305/2013 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt e) i h) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (dalej jako: "Rozporządzenie nr 1307/2013") poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż za trwałe użytki zielone można uznać jedynie grunty nadające się do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, podczas gdy prawidłowo trwałym użytkiem zielonym jest grunt także przed wykonaniem zabiegu agrotechnicznego, na którym w odpowiednim czasie taki zabieg agrotechniczny należy wykonać co skutkowało uznaniem, iż:

- obszar, na którym został przeprowadzony zabieg agrotechniczny (koszenie) w terminie wynikającym z wymogów zawartych w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r., tj. pomiędzy 15 sierpnia a 15 lutego roku następnego, jednak już po przeprowadzonej przez organ kontroli administracyjnej, nie spełnia warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz

- obszar wyżej opisany nie jest zgodny z definicją użytku rolnego przez cały rok kalendarzowy, a przynajmniej nie był zgodny z tą definicją w dniu złożenia wniosku o płatność, w sytuacji, gdy wymogi dla pakietu nr 4, wariant 4.6.2. Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające, zawarte w załączniku nr 2 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. obliguje do koszenia raz, dwa lub trzy razy w ciągu 5 lat, a termin koszenia został ustalony od 15 sierpnia do 15 lutego kolejnego roku

podczas gdy stwierdzić należy, że

- na deklarowanych obszarach realizowane jest zobowiązanie rolno-środowiskowo- klimatyczne, gdyż został wykonany zabieg koszenia w terminie między 15 sierpnia a 15 lutego roku następnego (stosownie do terminu wskazanego w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r.), a co za tym idzie

- skarżący realizował 5 letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 18 marca 2015 r., a ponadto

- deklarowane działki stanowią (i stanowiły również w dniu złożenia wniosku i przez cały rok 2018) użytek rolny zgodnie z definicją z art. 2 ust 1 lit. f) Rozporządzenia 1305/2013, ponieważ są to trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe zgodnie z definicją ustanowioną w art. 4 ust. 1 lit h) Rozporządzenia 1307/2013 - są to grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, oraz

- Spełnione zostały warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. w ramach wariantu 4.6.2. Torfowiska, które wskazane zostały w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r., a zatem:

- Spełnione zostały przesłanki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wskazane w § 2 ust. 1 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. i art. 2 ust. 2 Rozporządzenia 1305/2013.

b) § 5 ust. 1 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. w zw. z art. 2 ust. 1 lit. f) Rozporządzenia nr 1305/2013 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. c), e) i h) Rozporządzenia 1307/2013 poprzez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż trwałymi użytkami rolnymi są jedynie takie grunty, które nadają się do wypasu lub uprawy bez konieczności wykonywania na nich zwykłego zabiegu agrotechnicznego, podczas gdy prawidłowym jest uznanie, że trwałymi użytkami zielonymi są także grunty, na których nie został jeszcze wykonany zabieg agrotechniczny, który zostanie wykonany w odpowiednim czasie co skutkowało uznaniem, że wykonanie jednego zabiegu agrotechnicznego (koszenia) w roku 2018, mające na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie wynikającym z przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (a więc wykonanego w terminie wynikającym z wymogów zawartych w załącznika nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r.), nie jest wystarczające dla uznania, że spełnione zostały przesłanki dla zobowiązania rolno-środowiskowo- klimatycznego, gdyż nie można uznać działek zgłoszonych do płatności za użytki rolne (art. 2 ust. 1 lit. f Rozporządzenia nr 1305/2013) od dnia złożenia wniosku o płatność i w całym roku 2018 podczas gdy za użytek rolny (trwały użytek zielony) w danym roku należy uznać grunt na którym dokonano zwykłego zabiegu agrotechnicznego w terminie wskazanym w zobowiązaniu rolno-środowiskowo-klimatycznym, choćby miało to miejsce już po dniu złożenia wniosku o płatność i weryfikacji stanu działek przez organ , co za tym idzie stwierdzić należało, że:

- zgłoszone obszary stanowią (oraz stanowiły w dniu złożenia wniosku o płatność) trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe zdefiniowane w art. 4 ust. 1 lit h) Rozporządzenia nr 1307/2013, a tym samym

- stanowią (oraz stanowiły w dniu złożenia wniosku o płatność) użytek rolny zgodnie z definicją z art. 4 ust. 1 lit. e) Rozporządzenia nr 1307/2013, a ponadto

- przeprowadzony przez Skarżącego kasacyjnie zabieg koszenia był zwykłym zabiegiem rolniczym, wobec czego utrzymywane przez niego użytki rolne pozostawały również przed wykonaniem tych zabiegów w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy przez co stwierdzić należy że na zgłoszonych działkach prowadzona była działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt Rozporządzenia nr 1307/2013 przez cały rok 2018, również w dniu złożenia wniosku o płatność , a zatem

- wykonywane było na zgłoszonych terenach zobowiązanie rolno-środowiskowo- klimatyczne o którym mowa w § 5 ust. 1 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. i spełnione zostały przesłanki przyznania płatności dla tego zobowiązania;

c) § 15 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. w zw. z art. 5 ust. 2 li. b) Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11.03.2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej jako: "Rozporządzenie nr 640/2014") i art. 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia nr 640/2014 poprzez ich niezastosowanie względnie błędne zastosowanie względnie błędną wykładnię, polegające na:

- uznaniu, że powierzchnia działek rolnych wskazanych we wniosku o płatność z dnia [...].06.2018 r. jest większa niż Maksymalny Kwalifikowany Obszar, podczas gdy działki te są użytkami rolnymi oraz na zgłoszonych we wniosku działkach został przeprowadzony zabieg agrotechniczny (koszenie) w terminach wskazanych w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r. i tym samym na tych obszarach wykonywane było zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 i § 5 Rozporządzenia z 18.03.2015 r., a ponadto

- uznaniu, że całość powierzchni zgłoszonej do płatności jest powierzchnią wykluczoną od płatności, w sytuacji gdy prawidłowym działaniem powinno być dokładne określenie i wyliczenie powierzchni wykluczonej od płatności (a nie jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że na działkach występuje bujna roślinność, zakrzaczenie i zadrzewienie), a następnie wielkość powierzchni wykluczonej od powierzchni terenów zgłoszonych we wniosku o płatność,

- uznaniu, że nie jest konieczna i możliwa weryfikacja danych dotyczących Maksymalnego Kwalifikowanego Obszaru ustalonych w oparciu o ortofotomapy z [...].08.2019 r., w sytuacji gdy przepisy umożliwiają ocenę jakości systemu identyfikacji działek rolnych i weryfikacje wynikających z nich danych poprzez m.in. sporządzenie nowych ortoobrazów, przeprowadzenia kontroli na miejscu czy uzyskanie informacji o zmianie użytkowania gruntu od rolnika zasygnalizowane w materiale graficznym

- co skutkowało błędnym przyjęciem, że całość terenów zgłoszonych we Wniosku nie powinna być uznana za obszary kwalifikowalne do płatności, powierzchnia obszarów zgłoszonych we wniosku jest większa niż MKO, zaskarżona decyzja jest zgodna z ww. przepisami prawa i w związku z tym skarga na nią została oddalona;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1), 2), 3), 4) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020 (dalej jako: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14.06.1060 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") poprzez oddalenie skargi na decyzję ARiMR z [...].07.2019 r. pomimo niekompletności ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, braku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji i pominięcie przedstawianych przez Skarżącego dowodów oraz twierdzeń dotyczących przeprowadzenia przez niego zabiegu agrotechnicznego (koszenia) we wrześniu 2018 r., co skutkowało błędnym ustaleniem, że na działkach zgłoszonych przez Skarżącego we Wniosku o płatność nie było wykonywane zobowiązanie rolno- środowiskowo-klimatyczne oraz że zgłoszone we wniosku o płatność działki nie były użytkami rolnymi, a tym samym nieprawidłowym stwierdzeniem, iż nie spełniają one wymogów dla przyznania płatności, a zatem miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1), 2), 3), 4) ustawy o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez oddalenie skargi na decyzję ARiMR z [...].07.2019 r. pomimo nierozpatrzenia przez Dyrektora ARiMR całości materiału dowodowego, oparcie się przy ocenie materiału dowodowego przez organ jedynie na ortofotomapach cyfrowych sporządzonych w dniu [...].08.2018 r. i dokonanie oceny użytkowania zgłoszonych we Wniosku o płatność działek jedynie na ich podstawie (co w świetle wyjaśnień Skarżącego nie było miarodajne dla ustalenia wykonywania zabiegów Pirotechnicznych w okresie wyznaczonym przez wymogi zawarte w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r., czyli od 15 sierpnia do 15 lutego roku następnego), co doprowadziło do błędnego uznania, iż obszar działek zadeklarowanych we wniosku o płatność jest większy niż Maksymalny Kwalifikowalny Obszar i co za tym idzie odmowy przyznania płatności, o które wnioskował Skarżący, a zatem miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Pismem z [...] kwietnia 2021 r., autor skargi kasacyjnej złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – raportu z kontroli zakresie kwalifikowalności powierzchni na okoliczność przeprowadzenie kontroli terenowej na miejscu oraz jej wyników jak i stanu deklarowanych do wniosku w 2018 r. i 2019 r. – terenów oraz przeprowadzenia zabiegu agrotechnicznego (koszenia).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest, bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza, zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega, więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest, bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, tzn. naruszeniu przepisów prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji NSA w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej.

Na wstępie należy oddalić wniosek dowodowy autora skargi kasacyjnej sformułowany w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2021 r. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątku, a jego przeprowadzenie pozostawiono uznaniu sądu. Podkreślenia wymaga, że celem wprowadzenia tej regulacji nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem (zob. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji – co przejawia w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego – nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Stosownie do art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co należy rozumieć jako oparcie rozstrzygnięcia na faktach udokumentowanych w aktach administracyjnych, a więc materiale dowodowym zgromadzonym przez organ w toku postępowania wyjaśniającego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten jest adresowany do Sądu I instancji. Nadto wniosek dowodowy zmierzał do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, co jest niedopuszczalne w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego.

Zasadniczy spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia kwestii czy zgłoszone przez skarżącego kasacyjnie do płatności na rok 2018 działki rolne o powierzchni 27, 34 ha były użytkowane rolniczo przez cały 2018 r., a więc czy wykonane przez skarżącego zabiegi agrotechniczne we wrześniu 2018 r. warunkują przyznanie płatności.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 8, art. 80, art.107 § 3 k.p.a.

W kontekście tak postawionych zarzutów podnieść przede wszystkim należy, że skarżący kasacyjnie kwestionuje dokonane przez organy i zaakceptowane przez WSA ustalenia faktyczne i poczynione oceny. Wskazuje jednak na niewłaściwe w tym zakresie przepisy procesowe.

W postępowaniu w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie, bowiem z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 (przepisów UE), do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 27 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 27 ust. 2 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie ww. regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w Kodeksie postępowania administracyjnego wskazuje, że inaczej ustawodawca postrzega zasadę prawdy materialnej w sprawach dotyczących m.in. płatności rolno-środowisko-klimatycznej. W przeciwieństwie, bowiem do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania, gdyż drugi z wymienionych przepisów został w całości zastąpiony przez art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy zawierający odmienną niż Kodeksu postępowania administracyjnego regulację dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem jego zbierania z urzędu (por. wyrok NSA z 8 lutego 2011 r., II GSK 192/10).

W postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o płatnościach organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, gdyż to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (p. wyroki NSA: z 25 października 2011 r., II GSK 1075/10; z 7 marca 2012 r., II GSK 88/11). W istocie, więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania.

Zatem zarzutem naruszenia art. 8 i art. 80 k.p.a. nie może być skutecznie kwestionowana prawidłowość zgromadzenia materiału dowodowego. Organ administracji publicznej nie ma bowiem obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to strona postępowania jest zobowiązana do przedstawienia dowodów na poparcie swoich żądań. Stąd też zarzuty naruszenia tych przepisów należało uznać za chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, akceptując ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy, nie uchybił w okolicznościach sprawy treści art. 80 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Strona wnosząca skargę kasacyjną zobowiązana jest, więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z 15 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 850/17, Lex nr 2636756). Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. został zredagowany z pominięciem wykazania przesłanki "istotnego wpływu na wynik sprawy". Powierzchnie uprawnione do płatności zostały wyznaczone na podstawie ortofotomap bazujących na zdjęciach lotniczych z [...] sierpnia 2018 r., na podstawie których została zweryfikowana powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności. Natomiast skarżący nie przedstawił dowodów, które skutecznie zakwestionowałyby te ustalenia.

Podsumowując ten wątek rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena materiału dowodowego w sprawie została dokonana bez naruszenia zasad postępowania dowodowego. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jaki został zgromadzony w sprawie, tj. wniosku o przyznanie płatności oraz ortofotomap, bazujących na zdjęciach lotniczych z [...] sierpnia 2018 r. Na podstawie tych dokumentów zweryfikowana została powierzchnia maksymalnego kwalifikującego się do płatności obszaru. Organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, z którego wynikało jednoznacznie, że zgłoszona do płatności na rok 2018 powierzchnia o wielkości 27,34 ha nie była użytkowana rolniczo przez cały 2018 r., wobec tego brak było podstaw do przyznania żądanych płatności zgodnie z wnioskiem. Ilość zakrzaczeń i zadrzewień na spornych gruntach wskazuje brak prowadzenia na całej zadeklarowanej powierzchni przez rolnika, przez cały rok kalendarzowy, działalności rolniczej, uprawniającej do otrzymania płatności. Obszar wykluczony z płatności nie był uprawniony do płatności, ponieważ niemożliwe było uznanie go za grunty, będące kwalifikującymi się hektarami do płatności za rok, którego dotyczył wniosek. Wynika to z ustaleń kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o powierzchnię MKO. Na podstawie ortofotomap, bazujących na zdjęciach lotniczych z [...] sierpnia 2018 r., zweryfikowana została powierzchnia maksymalnego kwalifikującego się do płatności obszaru. Wówczas stwierdzono na spornych działkach rolnych bujną roślinność, liczne zakrzaczenia oraz drzewa. Skoro zdjęcia z [...] sierpnia 2018 r. obrazowały taki stan, to przeczy to możliwości uznania, że działki od 1 stycznia 2018 r. do czasu ich koszenia spełniały przesłanki przyznania płatności były trwałymi użytkami zielonymi.

Skarżący nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych i ocen dokonanych w sprawie, co skutkuje tym, że Sąd kasacyjny jest tymi ustaleniami związany. Zaś ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności oparte były o system identyfikacji na podstawie wyznaczonej powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Powierzchnia gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności wynosi 0 ha, a więc łączna powierzchnia wykluczona z płatności wynosi 27,34 ha. W konsekwencji organy w sposób wiarygodny ustaliły, że na zakwestionowanych obszarach nie prowadzono działalności rolniczej jak i to, że sporne działki były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Przy tym uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a producent, który chce skorzystać z przywilejów dopłat jest obowiązany dostosować się do precyzyjnych i sformalizowanych wymogów i aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami.

Końcowo wypada zauważyć, że pozostałe przepisy procedury administracyjnej powołane w postawionym zarzucie, a mianowicie: art. 8, oraz art. 107 § 3 k.p.a. nie korespondują ze wskazanymi w tej podstawie kasacyjnej sposobami naruszenia prawa (błędami, co do ustaleń i ocen), dlatego też należało uznać je za nieskuteczne.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Przepis ten określa kompetencje Sądu administracyjnego w fazie orzekania. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi.

Nieskuteczność, z przyczyn podanych, zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do merytorycznej oceny zarzutów prawa materialnego. Zauważyć bowiem należy, że co do zasady efektywne zarzucenie naruszenia przepisów postępowania czyni przedwczesnym zarzuty naruszenia prawa materialnego. Z kolei uznanie za nieusprawiedliwione tej podstawy kasacyjnej, która odnosiła się do naruszenia przepisów postępowania oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie ustosunkowania się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do stosowania prawa materialnego przez organy administracji publicznej orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.

Przechodząc do naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowanych w punkcie I lit. a), b) i c) petitum skargi kasacyjnej, należy je uznać za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Wszelka argumentacja podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zmierzająca do podważenia stanu faktycznego sprawy nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty podniesione w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w petitum skargi kasacyjnej pozostają w ścisłym związku z niepodważonymi ustaleniami stanu faktycznego, przez co nie mogły być skuteczne. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez organ odwoławczy i zaakceptowane przez Sąd I instancji. Prawidłowe sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do precyzyjnie wskazanego przepisu. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych podniesionych w ramach omawianej podstawy kasacyjnej może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej powołując podstawę prawną decyzji.

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi": a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.

Zgodnie natomiast z § 12 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w przypadku wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 (Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000), płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk albo na obszarze specjalnej ochrony ptaków, albo na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.1.-4.6.

Przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 15 ust. 3 rozporządzenia).

Rozporządzenie rolno - środowiskowo - klimatyczne nie posiada własnej definicji "trwałych użytków zielonych", jednak w § 4 ust. 2 pkt 2 odwołuje się do definicji z art. 4 ust. 1 lit. h Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. z 2013 r., L 347, s. 608). Wskazany przepis art. 4 ust. 1 lit. h tego Rozporządzenia stanowi, że: "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych.

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. f rozporządzenia 1305/2013 "użytek rolny" oznacza każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013

Z kolei definicja działalności rolniczej została zawarta w art. 4 ust. 1 lit. c ppkt (i), (ii), (iii) rozporządzenia nr 1307/2013 r. i oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub; prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organy błędnie stwierdziły, iż obszar, na którym został przeprowadzony zabieg agrotechniczny (koszenie) w terminie wynikającym z wymogów zawartych w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r., tj. pomiędzy 15 sierpnia a 15 lutego roku następnego, jednak już po przeprowadzonej przez organ kontroli administracyjnej, nie spełniał warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz obszar wyżej opisany nie jest zgodny z definicją użytku rolnego przez cały rok kalendarzowy, w sytuacji, gdy wymogi dla pakietu nr 4, wariant 4.6.2. Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające, zawarte w załączniku nr 2 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. obliguje do koszenia raz, dwa lub trzy razy w ciągu 5 lat, a termin koszenia został ustalony od 15 sierpnia do 15 lutego kolejnego roku.

Skarżący wskazał, że na deklarowanych obszarach realizowane jest zobowiązanie rolno-środowiskowo - klimatyczne, gdyż został wykonany zabieg koszenia w terminie między 15 sierpnia a 15 lutego roku następnego (stosownie do terminu wskazanego w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 18.03.2015 r.), a co za tym idzie spełnione zostały warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 18.03.2015 r. w ramach wariantu 4.6.2. Torfowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny tego stanowiska nie podziela.

Ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności były oparte o System Identyfikacji Działek Rolnych, na podstawie wyznaczonej powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Sporządzona ortofotomapa jest instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności. Przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikującej się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS) w tym ortofotomapę. W taki właśnie sposób została ustalona powierzchnia zatwierdzona do płatności rolno-środowiskowo klimatycznej, która następnie stanowiła podstawę do odmowy jej przyznania w wariancie 4.6.2. Torfowisko.

Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że organy, a w ślad za nimi Sąd I instancji nie podważyły okoliczności skoszenia działek we wrześniu 2018 r. ani nie pominęły dowodów potwierdzających ten stan, w tym zdjęć. Jednakże skoszenie działek w drugim półroczu, a utrzymywanie działek w zgodzie z definicją kwalifikującego się hektara także w okresie pierwszego półrocza, to odrębne kwestie. Jednorazowe koszenie działki nie wypełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanych płatności. Trafnie, zatem organy ustalił, co zaakceptował Sąd I instancji, że zgłoszona do płatności na rok 2018 powierzchnia o wielkości 27,34 ha nie była użytkowana rolniczo przez cały ten rok, a co za tym idzie nie został spełniony warunek określony w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. Wykonane przez stronę zabiegi agrotechniczne we wrześniu 2018 r. nie podważają powyższej okoliczności, ponieważ stanowią one tylko jedną z przesłanek przyznania płatności. Należy dostrzec, że organ odwoławczy w sposób przejrzysty i klarowny opisał i uzasadnił, dlaczego część zadeklarowanego obszaru nie może zostać objęta wnioskowaną płatnością. W odniesieniu, bowiem do wszystkich działek weryfikacja przeprowadzona w oparciu o ortofomapy uwidoczniła stan faktyczny, który stał w sprzeczności ze wskazaniami skarżącego we wniosku o przyznanie płatności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie wskazał Sąd I instancji, że zakwestionowany w sprawie obszar nie pozwalał na zakwalifikowanie go do żadnego z wyjątków, umożliwiających przyznanie płatności do tego terenu. Na ortofotomapach z sierpnia 2018 r. widać obszary zakrzaczeń oraz strefy zadrzewienia. Zakwestionowane obszary wyraźnie różnią się od terenów uznanych za uprawnione do wsparcia. Stan wykluczonych obszarów wskazuje na brak przeprowadzania wymaganych zabiegów agrotechnicznych, np. koszenia lub innych zabiegów w celu usuwania niepożądanej roślinności. Stan tych obszarów uznanych za nieużytkowane rolniczo w 2018 r. oraz rodzaj stwierdzonej roślinności wskazuje na brak przeprowadzenia zabiegu agrotechnicznego, np. koszenia lub innego zabiegu(ów) w celu usunięcia niepożądanej roślinności. Taki zabieg jest niezbędny do utrzymania rolniczego charakteru całej działki. Odnośnie działek D, E, F, G, H oraz I wskazano, że ze względu na podjęte przez skarżącego kasacyjnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, termin koszenia określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. W przypadku działki rolnej A termin ten przypada na okres od dnia 15 czerwca do 30 września, natomiast w przypadku działek rolnych D, E, F, G, H oraz I termin ten przypada na okres od 15 sierpnia do 15 lutego roku następnego. Dodatkowo dla działek rolnych D, E, F, G, H oraz I ekspert przyrodniczy określił, że koszenie ww. powierzchni wymagane w roku 2018 i 2021 oraz zalecił wycinkę zarośli i podrostu drzew, co zawiera dokument z dnia [...] lipca 2018 r. Powyższe jednak nie potwierdza, że ww. działki były użytkowane rolniczo przez cały rok kalendarzowy 2018, ponieważ widoczna na ortofotomach z [...] sierpnia 2018 r. roślinność (tereny podmokłe porośnięte trzciną obszary zakrzaczone, liczne samosiejki drzew) nie świadczy o użytkowaniu rolniczym danego gruntu. W odniesieniu do działek rolnych D, E, F, G, H oraz I na ortofotomapach z dnia [...] sierpnia 2018 r. bezspornie widać, że tereny te w całości nie były użytkowane rolniczo. Na każdej z tych działek rolnych znajduje się bujna roślinność, liczne kępy drzew oraz pojedyncze drzewa. I nawet przyjmując, że termin koszenia dla tych działek przypada w okresie od 15 sierpnia do 15 lutego roku następnego, to z uwagi na fakt uczestnictwa działek w programie rolno-środowiskowo-klimatycznym (wymóg dla wariantu 4.6.2 określony w załączniku nr 1 do Rozporządzenia PRŚK) należy wskazać, że producent rolny nie jest zwolniony z warunku utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z definicją użytków rolnych, do czego zobowiązują go przepisy art. 31 ust. 1 Rozporządzenia 1305/2013.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawidłowo przeprowadził kontrolę działalności administracji publicznej i w sposób uzasadniony zaakceptował zaskarżoną decyzję.

Co za tym idzie w sprawie – wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – nie zostały spełnione kryteria uznania tych działek za kwalifikujący się hektar przez cały rok kalendarzowy. A to z tego względu, że w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. obowiązkiem wnioskodawcy było utrzymanie spornych działek w stanie, który pozwalałby przyjąć, że spełniają one przesłanki kwalifikującego je jako grunty orne, trwałe użytki zielone i uprawy trwałe określone w art. 4 Rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013. Obowiązkowi temu skarżący zaniechał.

Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.