Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 517/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2008r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania p. M. P. (dalej: strony, skarżącego) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2008 r., cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przypomniano, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął stronie pozwolenie na broń palną myśliwską w związku z ustaleniem, iż prawomocnym od dnia [...] marca 2003 r. wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] IV Wydział Karny z dnia [...] marca 2001 r., sygn. akt [...], została ona uznana za winnego popełnienia przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych i samorządu terytorialnego, tj. z art. 229 § 1 kk. w zw. z art. 12 kk., art. 229 § 3 kk. oraz art. 55 § 1 kks. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 5 kks. w zw. z art. 65 kk., czyli zatajenia działalności gospodarczej prowadzonej na własny rachunek, poprzez którą spowodował uszczuplenie należności publicznoprawnej dużej wartości w podatku akcyzowym w kwocie ponad [...] min zł i podatku VAT w kwocie ponad [...] tyś. zł, za co został skazany na dwa lata pozbawienia wolności z warunkowym wykonaniem kary na okres próby czterech lat oraz łączną grzywnę w wymiarze 860 stawek dziennych po 150 zł każda.

Organ I instancji wskazując jako podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uznał zatem, iż w przypadku strony zachodzi uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Strona zarzuciła w odwołaniu organowi I instancji naruszenie przepisów ustawy o broni i amunicji oraz prawa procesowego. Wskazała, iż okres próby orzeczony dla niej wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] IV Wydział Karny z dnia [...] marca 2001 r. zakończył się w dniu [...] marca 2007 r., w czasie którego, jak również po jego zakończeniu, nie popełniła żadnego innego czynu zabronionego i przestrzegała obowiązującego porządku prawnego. Podniosła, iż postępowanie karne o czyny z art. 229 § 1 kk., art. 229 § 3 kk. oraz art. 55 § 1 kks. toczyło się przeciwko niej od 1999 r. i w tamtym okresie nie skutkowało to cofnięciem jej pozwolenia na broń myśliwską, ani przez prokuraturę, ani sąd. Z kolei postępowanie karne o czyn z art. 271 § 1 kk. zostało w 2008 r. prawomocnie umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. Zanegowała twierdzenie organu I instancji, iż broń palna nie jest zwykłą rzeczą, która ma związek ze sferą bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego (porównuje je do prawa do posiadania uprawnień do kierowania pojazdami), a prawo do niej jest dobrem reglamentowanym, co skutkuje tym, że powinna posiadać je osoba o nieposzlakowanej opinii, która przestrzega porządku prawnego. Strona stoi więc na stanowisku, że organ Policji dokonał nieuzasadnionej wykładni rozszerzającej przepisów ustawy o broni i amunicji, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6. Zarzuca również, iż organ nie uwzględnił okoliczności, że została ona uniewinniona od zarzutu z art. 271 § 1 kk., a czyny z art. 229 § 1 kk. w zw. z art. 12 kk., art. 229 § 3 kk. oraz art. 55 § 1 kks. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 5 kks. w zw. z art. 65 kk. , które popełniła, i za które została skazana, nie należą do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu oraz bezpieczeństwu powszechnemu. Podkreśla, iż organ Policji nie wykazał, że należy ona do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jak również nie wykazał bezpośredniego związku pomiędzy popełnionymi przez nią czynami, a jej cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawę, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazała również na - jej zdaniem pominięte okoliczności - długoletnie i zgodne z przepisami ustawy o broni i amunicji dysponowanie bronią palną myśliwską (od 1999 r.) oraz pozytywne opinie w miejscu zamieszkania i środowisku myśliwych. Na tej podstawie wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Główny Policji stwierdził, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] jest zasadna, a argumenty strony zawarte w odwołaniu od tej decyzji nie tworzą podstaw do jej zmiany bądź uchylenia.

Przede wszystkim organ wyjaśnił, iż prawomocny od dnia [...] marca 2003 r. wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] marca 2001 r., sygn. akt [...], uznający stronę za winną popełnienia czynów z art. 229 § 1 kk., art. 229 § 3 kk. i art. 55 § 1 kks. nie uległ zatarciu i nadal istnieje w obrocie prawnym, bowiem orzeczoną nim grzywę skarżący wykonał w połowie (informacja z dnia [...] grudnia 2008 r. uzyskana z Sądu Rejonowego dla [...] w [...] i IV Wydział Karny, Sekcja Wykonania Orzeczeń), a zgodnie z art. 107 § 6 kk., jeżeli orzeczono środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania.

Zatem w niniejszej sprawie nie ma znaczenia argument, iż czyny, które stanowią przesłankę cofnięcia pozwolenia zostały popełnione przez stronę w 1999 r.

Ponadto, wbrew temu co twierdzi strona w odwołaniu, organ I instancji - jak wynika z uzasadnienia decyzji - wskazał na fakt, że prowadzone przeciwko niej postępowanie karne o czyn z art. 271 § 1 kk. nie zostało umorzone i nie mogło być uwzględnione jako przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń.

Z kolei ustosunkowując się do twierdzenia strony, iż prawo do broni palnej nie jest dobrem reglamentowanym i należy je traktować, jak np. prawo do kierowania pojazdami mechanicznymi, Komendant Główny Policji stwierdził, że zgodnie z art. 5 i 41 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, państwo zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, ale prawo do posiadania broni w Polsce nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie. Powyższe stanowisko potwierdza ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 334/06 – niepubl.). W obowiązującym w Polsce porządku prawnym nie istnieje powszechny dostęp do posiadania broni palnej.

Według organu Policji, prawo do posiadania broni, ze względu na ustawową reglamentację, jest swoistym przywilejem, który może otrzymać i posiadać jedynie osoba spełniająca restrykcyjne wymogi ustawy o broni i amunicji, a przede wszystkim osoba dająca rękojmię, iż swoim postępowaniem nie stworzy zagrożenia dla dóbr chronionych ustawą. Przejawia się ona głównie w przestrzeganiu przez posiadaczy pozwoleń na broń ładu prawnego (potwierdza to np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 871/05, LEX nr 206533)

Podstawę materialno-prawną decyzji w sprawie p. M. P. stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten nakazuje właściwemu organowi Policji (a nie władzy sądowniczej lub organom prokuratury) cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o broni i amunicji. W rozpatrywanej sprawie zastosowano pkt 6 ust. 1 art. 15 ustawy, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się (a wydane cofa - art. 18 ust. 1 pkt 2) osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczy się przeciwko nim postępowanie karne o takie przestępstwa.

Na tym tle, w ocenie Komendanta Głównego Policji, zarzut strony w kwestii naruszenia przez organ I instancji przepisu prawa materialnego art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy jest nietrafny, gdyż - wbrew jej poglądowi - ta regulacja prawna ma zastosowanie nie tylko do osób, które popełniły (lub są oskarżone) przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bowiem ustawodawca jedynie przykładowo (,,...w szczególności...") wymienił okoliczności, w tym rodzaje przestępstw, których popełnienie lub o których oskarżenie uzasadnia przedmiotową obawę.

Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w licznym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych.

Organ wskazał również, że dla zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nie jest wymagane udowodnienie, iż posiadacz pozwolenia na broń zachowa się w sposób w tym przepisie określony, a wystarczające jest tylko domniemanie takiego zachowania ("...może użyć...").

Ustawodawca przyznał zatem organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do uwzględniania w kręgu przesłanek wzbudzających obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z prawem także skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Cedując zatem na organy Policji kompetencje w omawianym zakresie uznał, iż nałożony na nie ustawowo obowiązek ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego winien być przez nie realizowany także poprzez odpowiednią politykę w sprawie dostępu do broni palnej (wydawanie i cofanie pozwoleń na broń palną), kształtowaną poprzez pryzmat interesu społecznego.

Niewątpliwie przestępstwa, za które strona została skazana, tj. czyny z art. 229 § 1 kk., art. 229 § 3 kk. i art. 55 § 1 kks., nie są wymienione w przykładowym katalogu przestępstw określonym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jednakże organ administracji publicznej dokonując swobodnej oceny materiału dowodowego miał prawo uznać, iż z uwagi na rodzaj i wagę popełnionych przez stronę czynów, a przede wszystkim dokonanie ich czynem ciągłym, obawa, o której mowa w wyżej przywołanym przepisie, jest w odniesieniu do strony w pełni zasadna.

Czyny, za które strona została skazana, nie mają bezpośredniego związku z bronią, jednakże w ocenie Policji z ich rodzaju (godzą w działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego, okoliczności (m. in. zatajenie działalności, korumpowanie funkcjonariuszy publicznych) oraz skutków (uszczuplenie należności publicznoprawnych, które są przecież przeznaczane na prawidłowe funkcjonowanie, m. in. służb publicznych państwa) wynika wniosek o uzasadnionej obawie możliwości użycia przez stronę także broni, w sposób stwarzający zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, skoro strona dla własnej, doraźnej korzyści dopuściła się tego rodzaju naruszeń prawa.

Te właśnie przesłani zdecydowały o zaliczeniu strony do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt-6 ustawy o broni i amunicji.

Według organu Policji, interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji powinna (musi) uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na broń lub je posiadających należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przez nie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zatem fakt skazania strony za przekupstwo osób pełniących funkcje publiczne zaprzecza nieposzlakowanej opinii o stronie, a prawo do posiadania broni może posiadać tylko osoba o takiej właśnie opinii.

W świetle materiału dowodowego zarzut strony, że organ I instancji dokonał obrazy prawa materialnego jest więc – według Komendanta Głównego Policji - nietrafny.

Na sposób rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty nie może także mieć pozytywna opinia z miejsca zamieszkania strony i środowisku myśliwych, jak również kilkunastoletnie posiadanie broni. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma bowiem charakter obligatoryjny, co oznacza, że nawet korzystnie o stronie świadczące dowody nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ ustawodawca uznał za priorytetowe racje interesu społecznego. Organ odwoławczy nie neguje tych opinii, nie eliminują one jednak faktu, że strona dopuściła się naruszeń porządku prawnego i to w taki sposób, który daje podstawę do zaliczenia jej do osób określonych art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a zatem które pozwolenia na broń posiadać nie powinny.

Odnosząc się z kolei do wniosku strony o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia jej pozwolenia na broń organ odwoławczy stwierdza, iż nie może on zostać uwzględniony. W myśl art. 105 § 1 K.p.a. bowiem postępowanie administracyjne podlega umorzeniu tylko wtedy, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (§ 1) lub jeżeli wystąpi o to strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte (§ 2). W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych okoliczności - nie ustały bowiem powody, dla których wszczęto postępowanie o cofnięcie stronie prawa do broni (nie przestała istnieć relacja pomiędzy sytuacją faktyczną strony a jej sytuacją prawną, z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej), natomiast dla zastosowania dyspozycji art. 105 § 2 K.p.a. jednym z wymogów jest, aby inicjatorem postępowania była jego strona, tymczasem postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń toczy się z urzędu.

Strona zaskarżyła powyższe decyzje organów Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu, a dotyczące charakteru prawa do posiadania broni, cech osobowościowych posiadacza takiego pozwolenia, uniewinnienia od zarzutu popełnienia przestępstwa wypełniającego znamiona czynu zabronionego opisanego w art. 271 w związku z art. 18 kk., a także długoletniego okresu posiadania przez skarżącego pozwolenia na broń, w trakcie którego nigdy nie użył tej broni niezgodnie z jej przeznaczeniem, to znaczy do celów innych niż łowieckie, jak również nigdy nie uchybił przepisom ustawy o broni i amunicji. Stanowi to – w jego ocenie - podstawę do domniemania, że w broni tej będzie używał wyłącznie zgodnie z jej przeznaczeniem. Dodatkowo domniemanie to potwierdzają pozytywne opinie o skarżącym uzyskane w trakcie przeprowadzonego przez Policję wywiadu środowiskowego i z Okręgowego Związku Łowieckiego w [...], zmarginalizowane przez organy Policji.

Przyjęcie przez organy obu instancji założenia, że każdy, kto popełnił występek jakikolwiek inny niż wymieniony w ustawie o broni i amunicji, może użyć broni w sposób wskazany w art. 15. ust. 1. pkt. 6 powołanej ustawy, a także uznanie, iż osoba popełniająca jakikolwiek występek nie szanuje prawa, a więc może także użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, prowadziłoby do niezamierzonego przez ustawodawcę pozbawienia prawa do posiadania broni przez każdą osobę, która popełniła występek bez względu na jego rodzaj, zakres winy, okoliczności i czas popełnienia.

Użycie przez prawodawcę tzw. wyrażeń nieostrych nie uprawnia organów obu instancji do dowolnej oceny okoliczności sprawy z przekroczeniem dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Art. 18. ust. 1. pkt 2. w zw. z art. 15. ust. 1. pkt 6. cyt. ustawy nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta jednak musi być realna, wynikać z rzeczywistych przesłanek.

Gdyby celem ustawodawcy było cofanie pozwolenie na broń palną w każdym przypadku skazania osoby uprawnionej prawomocnym orzeczeniem sądu to zapewne taki zapis znalazłby się w ustawie. Tymczasem ustawa stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Nie mogą więc organy stosować prostego wnioskowania, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenia na broń. Skazanie za określone przestępstwo nie może świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni i amunicji. Każdą sprawę należy rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności.

Żeby można było cofnąć pozwolenie na broń, muszą być spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 18. ustawy o broni i amunicji. Czyli musi istnieć uzasadniona obawa, że posiadacz broni użyje ją w celu sprzecznym z jej przeznaczeniem i z zagrożeniem dla porządku publicznego i bezpieczeństwa powszechnego. Komendant Główny Policji i Komendant Wojewódzki Policji w [...] w wydanych przez siebie decyzjach nie wskazali, na czym polega uzasadniona obawa wobec skarżącego, że użyje tej broni w celu sprzecznym z jej przeznaczeniem i z zagrożeniem dla porządku publicznego i bezpieczeństwa powszechnego.

Wszystkie przypadki określone w art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji powodują obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń. Jednakże, ponieważ powodują one odebranie prawa do posiadania broni, to ich wykładnia nie może być rozszerzająca, gdyż prawo do posiadania broni nie jest prawem uznaniowym i w przypadkach przewidzianych ustawowo właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie, co wynika z art. 10 ust. 1. powołanej ustawy.

Skarżący podkreślił przy tym, że obie zaskarżone decyzje wydane zostały jedynie na tej podstawie faktycznej, że w roku 1999, a więc dziesięć lat temu, popełnił wyżej opisane występki. Ponadto za te występki został już ukarany, a odebranie mu pozwolenia na broń byłoby w tym przypadku karą dodatkową, która może być wymierzona tylko prawomocnym wyrokiem sądu, jak również jest karą dodatkową wymierzoną z prawie dziesięcioletnią zwłoką.

Dlatego w sprawie niniejszej powinna być wyraźnie i jednoznacznie wykazana uzasadniona obawa, że sprawca występku popełnionego przed dziesięciu laty, który przez piętnaście lat pozwolenie na broń i ją posiadał, przez te piętnaście lat rygorom ustawy o broni i amunicji nie uchybił, nigdy nie użył tej broni w celu sprzecznym z jej przeznaczeniem, może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W ocenie skarżącego, organy obu instancji nie wykazały, że należy on do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zdaniem skarżącego, w/w decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także prawa procesowego, gdyż organy obu instancji nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 10 § 1 i 107 § 3 K.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Organ w znacznej mierze powtórzył argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozwijając ją w odniesieniu do charakterystyki czynów popełnionych przez skarżącego, tj. uniewinnienia skarżącego (dokonanie czynu zabronionego umyślnie i z góry powziętym zamiarem, bez liczenia się z ewentualnymi negatywnymi następstwami), zatajenia działalności gospodarczej prowadzonej na własny rachunek poprzez którą spowodował uszczuplenie należności publicznoprawnej dużej wartości w podatku akcyzowym, oraz przestępstwa korupcji.

Organ Policji ponownie stwierdził, że wprawdzie przestępstwa, za które strona została skazana, tj. czyny z art. 229 § 1 kk., art. 229 § 3 kk. i art. 55 § 1 kks., nie są wymienione bezpośrednio w przykładowym katalogu przestępstw określonym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jednakże organ administracji publicznej dokonując swobodnej oceny materiału dowodowego miał prawo uznać, iż z uwagi na rodzaj i wagę popełnionych przez stronę czynów, a przede wszystkim dokonanie ich czynem ciągłym, obawa, o której mowa w wyżej przywołanym przepisie prawa jest w odniesieniu do niej w pełni zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia z dnia [...] grudnia 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2008 r., którą cofnięto stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 10 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wskazanie z jakich powodów organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, jak również nie dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu podstawowy problem w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny związku między przestępstwami popełnionym przez skarżącego, które był podstawą wyroków sądu karnego i przesłankami cofnięcia stronie pozwolenia na broń.

Organy Policji orzekające w sprawie podkreśliły w obu decyzjach, iż skarżący popełnił przestępstwo korupcji, skierowane przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego (rozdział XXIX kk.) oraz pomniejszenia dochodów Skarbu Państwa. Wskazują przy tym, że katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma charakteru zamkniętego, a charakter czynów strony uzasadnia zaliczenie jej do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Przy takim postawieniu sprawy należy pamiętać, iż NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06, jednoznacznie wskazał, iż warunkiem pozbawienia prawa posiadania broni jest wykazanie związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjęcie innego stanowiska w przypadku przestępstw z art. 229 § 3 kk. sprowadzałoby się do wprowadzenia w takich przypadkach kary dodatkowej w postaci utraty pozwolenia na broń.

W ocenie Sądu powyższa teza jest związana również z czynami popełnionymi przez skarżącego, w tym również z przestępstwem korupcji, które choć naganne społecznie (ma wręcz charakter plagi społecznej), nie ma związku z przestępstwami skierowanymi przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.

Oznacza to zasadniczą zmianę sytuacji strony w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do cofnięcia jej pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uległ w okresie obowiązywania ustawy znaczącemu przekształceniu. Mianowicie, zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy (Dz.U. Nr z 1999 r. Nr 53, poz. 549) stanowił on, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa." W toku kolejnych zmian: z dnia 29 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 676); z dnia 12 kwietnia 2003 r. (Dz.U. Nr 52, poz. 451), redakcja tego przepisu pozostała niezmieniona. Dopiero zmianą wprowadzoną przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2004 r. – (t. jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 52, poz. 451) nadano mu obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." Taka też redakcja została utrzymana w kolejnych zmianach: z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 708) oraz z dnia 1 października 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 711).

W ocenie sądów administracyjnych, nie kwestionowanej przez organy Policji, redakcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ma charakter otwarty. Użycie określenia " w szczególności" sprawia bowiem, że wyliczenie rodzajów przestępstw nie ma charakteru zamkniętego, wobec czego ustawa umożliwia zastosowanie powołanego przepisu również do innych rodzajów przestępstw. Należy jednak zauważyć, że określenie "w szczególności" było również stosowane w poprzedniej redakcji tego przepisu – tyle, że w odniesieniu o przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Dokonana zmiana, polegająca na rezygnacji z określenia charakteru przestępstw ("z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej"), na rzecz określenia ich poprzez wskazanie dobra, przeciwko któremu zostały skierowane ("przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu"), ma istotne znaczenie. W ten bowiem sposób ustawodawca ograniczył uznanie organów Policji, wynikające z określenia charakteru przestępstw, do przestępstw określonego rodzaju – nie tylko poprzez ich bezpośrednie wskazanie (wyliczenie dóbr, przeciwko którym są skierowane), lecz również poprzez dokonanie ich gradacji. Na tle powołanego przepisu w obowiązującej obecnie redakcji nie ulega bowiem wątpliwości, że popełnienie wymienionych w nim przestępstw powinno (musi) spowodować cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, a dopiero w przypadku pozostałych przestępstw organom Policji pozostawiono tę kwestię do uznania, ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami, jakie wiążą się z podejmowaniem decyzji w ramach tzw. swobodnego uznania administracji (głównie – z koniecznością określenia kryteriów podejmowania tego rodzaju decyzji).

Przy obecnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, uzasadniającą obawę, że osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (a więc związku przyczynowego między uzasadnioną obawą zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego a posiadaniem pozwolenia na broń) jest skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa). W obowiązującym stanie prawnym przesłanki uzasadniające szczegółowo cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli nawet mają charakter otwarty, to w odniesieniu do stwierdzonych przestępstw, wymienionych wprost w ustawie, stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że popełnienie przestępstw wymierzonych przeciwko tego rodzaju chronionym dobrom (zdrowie, życie, mienie) jest zarazem sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku pozostałych rodzajów przestępstw taki związek przyczynowy wymaga uzasadnienia właściwego dla decyzji administracyjnych podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.

Powyższy pogląd znajduje również podstawę w wyroku NSA z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06, w którym stwierdzono, "...iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzoną bowiem z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego."

Kwestie, o których wyżej mowa, mają odniesienie wyłącznie do postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w tym również broń myśliwską. W tych sprawach organy Policji działają w ramach tzw. uznania związanego, a powołane wyżej przepisy ustawy o broni i amunicji nakazują im – w przypadku powzięcia wiadomości o popełnieniu przestępstw skierowanych przeciwko określonym dobrom (życie, zdrowie lub mienie) – obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń.

Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym w tych sprawach nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie. W pierwszym przypadku, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, organy Policji są związane tym wyrokiem, w drugim – wszczęcia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw – są związane informacją o wszczęciu takiego postępowania. W obu przypadkach właściwe organy Policji nie odnoszą się do kwestii winy, gdyż – po pierwsze – w tej materii może rozstrzygać tylko sąd karny, którego orzeczeniem organy Policji są związane, po drugie zaś – kwestia ta nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego w sprawie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, wszczynanego bądź na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego, bądź na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Również i postępowanie dowodowe jest w tego rodzaju sprawach ograniczone, gdyż decydujące znaczenie dla treści orzeczenia administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską ma stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu; nie jest tu konieczne szczegółowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i rozważenie jej istotnych okoliczności, a w szczególności związku przyczynowego między czynem oskarżonego a uzasadnieniem obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Inaczej rzecz się ma w przypadku przestępstw nie skierowanych przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, których popełnienie nie jest samoistną przesłanką uzasadniającą obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd zgadza się z oceną, iż katalog przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter otwarty. Organy Policji mogą zatem cofać pozwolenie na broń, w tym również broń myśliwską, w razie stwierdzenia innych przestępstw niż wymienione w powołanym przepisie, ale w takiej sytuacji organy te są zobowiązane do wykazania związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W takim przypadku postępowanie dowodowe nie może być traktowane jako swoiste postępowanie uproszone, związane przede wszystkim ze stwierdzeniem faktu popełnienia przestępstwa skierowanego przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lecz powinno prowadzić do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym również w kontekście oceny osobowości sprawcy przestępstwa, a w szczególności zmierzać do bezspornego wykazania, że obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jest w każdym konkretnym przypadku uzasadniona. Na tę ocenę w rozpatrywanej sytuacji mają jednak wpływ – wbrew twierdzeniu organów Policji - zasługi strony dla łowiectwa i środowiska myśliwych, praca społeczna i dobra opinia w miejscu zamieszkania, a więc czynniki pozwalające na ocenę cech charakterologicznych posiadacza broni.

W przeciwnym razie trzeba zgodzić się z tezą, do której udowodnienia zmierzają niejako organy Policji, że popełnienie każdego przestępstwa uzasadnia tę obawę, a co za tym idzie – powinno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. W tym ujęciu cofnięcie pozwolenia na broń, w tym również broń myśliwską, nabiera charakteru kary dodatkowej, orzekanej w związku z popełnieniem każdego przestępstwa. Pogląd ten nie znajduje jednak – w ocenie Sądu – oparcia w brzmieniu przepisów art. 15 ust. 1 pkt w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

W świetle powyższych wywodów, wyraźnie rozróżniających wymienione w powołanej ustawie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu od innych przestępstw, których popełnienie może być również podstawą cofnięcia pozwolenia na broń, przy zachowaniu jednak pozostałych warunków określonych w ustawie, za uzasadnione należało uznać zarzuty skarżącego dotyczące zarówno niewłaściwej wykładni (nadmiernie rozszerzonej) powołanych przepisów ustawy o broni i amunicji, jak i zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, regulujących zarówno podstawowe zasady tego postępowania, jak i dotyczących treści samej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.