Wyrok NSA, sygn. akt I SA/Wr 3873/02
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2003-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Treść wyniku: uchyla zaskarżoną uchwałę

SENTENCJA

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 kwietnia 2003 r.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie NSA

Protokolant

Mirosława Rozbicka-Ostrowska Halina Betta (sprawozdawca) Józef Kremis Katarzyna Motyl

po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2003 r. na rozprawie

sprawy ze skargi Gminy K. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu z dnia [...] [...]

w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...]

uchyla zaskarżoną uchwałę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie

Przedmiot skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi uchwała Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu z dnia [...], Nr [...] wydana na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 55 poz. 577 z późn. zm.) oraz art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z 2002 r. z późn. zm.) orzekająca nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie udzielenia pomocy finansowej gminie S. z powodu naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 20 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 111 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 26 listopada 1998 r. (Dz. U. Nr 155 poz. 1014).

Oceny zgodności z prawem wydatku przeznaczonego na pomoc dla jednostki samorządu terytorialnego innego państwa Kolegium Izby rozpatrzyło przez pryzmat przywołanej przez Radę Miejską w K. podstawy prawnej przedmiotowej uchwały tj. regulacji art. 7 ust. 1 pkt 20 oraz art. 18 ust. 2 pkt 12 a ustawy o samorządzie gminnym.

Zdaniem organ nadzorczego wobec stwierdzonego braku współpracy pomiędzy gminami K. i S. (nie zawarto porozumienia, nie stwierdzono wystąpienia czynności konkludentnych wskazujących na jego zawarcie) treść przedmiotowej uchwały około budżetowej „w sprawie udzielenia pomocy finansowej”, w istocie dotycząca zasad i zakresu przyznawania dotacji, jest rozbieżna z przytoczoną podstawą prawna, która nie może legitymować działań Rady Miejskiej w K.

Akcentując wyrażone w treści art. 172 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo przystąpienia przez jednostkę samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych oraz współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw wskazać jednak należy zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej na warunki określone ustawą o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych, których w rozpatrywanej sprawie nie dotrzymano.

O tym, że art. 7 ust. 1 pkt 20 ustawy o samorządzie gminnym nie stanowi wbrew sugestiom Gminy odmiennego (autonomicznego) od przytoczonych źródeł prawa zakresu stanowienia świadczą między innymi jak wywodzi organ nadzoru ustalone na podstawie Biuletynu Komisji Sejmowych nr 34-26/1ii z posiedzenia Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej z dnia 15 listopada 2000 r. przesłanki inicjujące proces legislacyjny związany z nowelizacją art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w części dotyczącej wprowadzenia pkt 20, w tym zawarte w treści protokołu stwierdzenia prof. T. o spójności wnioskowanego zapisu z zapisem Konstytucji jak i ustawy o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego (do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych), w tym art. 84 a ustawy o samorządzie gminnym wprowadzonym cyt. ustawą).

Uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej Gmina K. zaskarżyła do Naczelnego Sadu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła iż jej zdaniem do podjęcia uchwały którą organ nadzorczy uznał za nieważną upoważniły Gminę przepisy art. 7 ust. 1 pkt 20 oraz 18 ust. 2 pkt 12a ustawy o samorządzie gminny oraz art. 111 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych. Zdaniem strony skarżącej skoro współpraca ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw zaliczana jest do zadań własnych gminy, to w ramach takiej współpracy gminy umocowane są w świetle powołanej wyżej podstawy prawnej do wzajemnej pomocy, w tym również pomocy finansowej na rzecz gmin innych państw. Kierując się udzieleniem gminie S. pomocy finansowej w związku z powodzią, która dotknęła tą gminę, strona skarżąca miała na uwadze pomoc finansową jaką otrzymała od gminy kiedy sama miała kłopoty w związku z klęską powodziową która ją dotknęła.

Zdaniem strony skarżącej brak uprzedniego porozumienia zawartego pomiędzy gminą K. a S. w przedmiocie nawiązania współpracy określonej w art. 7 ust. 2 pkt 20 ustawy o samorządzie gminnym nie jest niezbędne dla udzielenia przedmiotowej pomocy finansowej.

Regionalna Izba Obrachunkowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu stanowiącej przedmiot skargi uchwale.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem zakwestionowanej w trybie nadzoru uchwały Rady Miejskiej w K. jest udzielenie pomocy finansowej gminie S. Decydujące znaczenie w sprawie ma odpowiedź na pytanie czy uchwała ta znajduje oparcie w stanie prawnym obowiązującym w dacie jej podjęcia.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 20 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13 z późn. zm. a w szczególności ze zmianą powyższej ustawy z dniem 30 maja 2001 r. przez art. 1 pkt 8 lit. f ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 - Dz. U. Nr 45 z 2001 poz. 497) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw. Dalej art. 18 ust. 2 pkt 12 a stanowi, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw. Z powyższej zatem regulacji wynika w sposób jednoznaczny uprawnienie rady gminy do podejmowania uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi czy regionalnymi innych państw.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie podjęcie przez Radę Miejską w K. uchwały w sprawie udzielenia pomocy finansowej gminie S. jest niczym innym jak właśnie przejawem współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.

Poza sporem w sprawie jest iż gmina na rzecz której podjęto uchwałę o udzieleniu jej pomocy finansowej dotknięta była skutkami powodzi. Jak wynika z akt sprawy udzielona pomoc finansowa miała zostać przekazana na usuwanie skutków powodzi. Udzielenie pomocy finansowej w takich okolicznościach jest zdaniem Sądu przejawem podjęcia współpracy z gminą w S. Niezrozumiałym jest twierdzenie Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu jakoby w sprawie brak było stwierdzenia współpracy pomiędzy gminą K. a gminą na rzecz której podjęto uchwałę o udzieleniu pomocy finansowej. Ustawa bowiem nie ogranicza podejmowania uchwał jedynie na rzecz gmin z którymi współpraca już trwa. Oczywistym jest, iż aby mówić o współpracy między gminą samorządu terytorialnego naszego kraju ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw któraś z tych gmin musi zainicjować tę współpracę. W przedmiotowej sprawie inicjatorem była gmina S., która jako pierwsza udzieliła stronie skarżącej pomocy finansowej kiedy ta takowej potrzebowała w związku z klęską powodziową z 1997 r. Ustawodawca dla tak podjętej „współpracy” w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 20 oraz art. 18 ust. 2 pkt 12a ustawy o samorządzie gminnym nie przewidział jakiejś szczególnej formy. Art. 18 ust. 2 pkt 12a ustawy o której mowa wyżej stanowi, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należą poza podejmowaniem uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw także przystępowanie do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych. Przystępowanie jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych jedynie zostało obwarowane zasadami o których mowa w ustawie z dnia 15 września 2000 r. o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych (Dz. U. z dnia 28 października 2000 r. Nr 91 poz. 1009).

Skoro zatem uchwała Rady Miejskiej w K. przyznając pomoc finansową dla Gminy S. została podjęta zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym tym samym należało skargę uwzględnić i uchylić zaskarżoną uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej wydaną w trybie nadzoru zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 pGz,:3ó8 z późn. zm.).