Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 755/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 pkt 2  i 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak:[...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy B. decyzję Podinspektora Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS) w B. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania K. Z. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad ojcem F. Z..

Organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z dnia 18.03.2011r. K. Z. wystąpiła do OPS w B. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem F. Z. (ur. 1925). Do wniosku dołączyła kserokopię orzeczenia Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 9.10.1990r., którym F. Z. został zaliczony na stałe do I grupy inwalidzkiej.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił przyznania K. Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na pozostawanie F. Z. w związku małżeńskim. Decyzja ta została uchylona w trybie odwoławczym decyzją z dnia 11 maja 2011r., w której Kolegium uznało za niezasadne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] po raz drugi odmówił K. Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu K. Z. podniosła, że jej ojciec wymaga stałej opieki, której nie może mu zapewnić żona Z. Z., która sama jest schorowana. Zdaniem wnioskodawczyni fakt posiadania przez nią gospodarstwa rolnego nie stanowi przeszkody do sprawowania opieki ponieważ nie jest ono użytkowane.

Kolegium rozpatrując odwołanie powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. P 27/07), zgodnie z którym art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W związku z powyższym Kolegium uznało, że fakt pozostawania osoby wymagającej stałej opieki w związku małżeńskim nie może stanowić samoistnej podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie objętej obowiązkiem alimentacyjnym. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na podjęte rozstrzygnięcie albowiem K. Z. jest właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 2,6 ha i podlega z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu w KRUS. Kolegium podkreśliło, iż celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie wsparcia osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjne, a które rezygnują z aktywności zawodowej by opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Organ wskazał, że wnioskodawczyni nie zrezygnowała z jakiejkolwiek pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani też nie jest gotowa do podjęcia tak rozumianej pracy zarobkowej, skoro posiada gospodarstwo rolne. Nie spełnia również kryteriów osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W tej sytuacji zdaniem Kolegium K. Z., jako rolnik posiadający gospodarstwo rolne, nie zalicza się do osób, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał m.in. wyrok NSA z dnia 11 marca 2011r. (sygn. I OSK 1987/10).

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. Z. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 22 oraz art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanki uprawniającej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 8, 10 § 1 77 i 107 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie.

Skarżąca podniosła, że nie prowadzi posiadanego gospodarstwa rolnego, nie pobiera żadnych dopłat obszarowych, ponadto utraciła posiadany od 1990r. (z przerwami) status bezrobotnej z dniem 16.08.2010r., ponieważ zamierzała wystąpić o świadczenie pielęgnacyjne. W jej ocenie sam fakt pracy w gospodarstwie rolnym nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku WSA wydanego w sprawie o sygn. II SA/Ke 439/11,

W ocenie skarżącej orzekające w niniejszej sprawie organy nie podjęły działań zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni prawa materialnego i naruszyły prawo procesowe, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem ubiega się córka K. Z., na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Wnioskodawczyni jest właścicielką gospodarstwa rolnego.

Problem w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy sam fakt posiadania gospodarstwa rolnego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że sam fakt posiadania gospodarstwa rolnego wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Istnieje także odmienny pogląd, zaprezentowany między innymi w wyrokach : WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 257/11, WSA sygn. akt II SA/Ke 229/11, II SA/Ke 439/11, a także w sprawie II SA/Ke548/11, II SA/Ke 635/11 (dostępnych w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zgodnie z którym fakt posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego, o ile może być on pogodzony z zagwarantowaniem należytej osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Powołując się na orzecznictwo w/w sprawach, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na definicję ustawową pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", gdyż rezygnacja z tak określonej aktywności zawodowej jest wymogiem przyznania świadczenia, o jakim mowa w art. 17 ust.1 ustawy.

Przepis art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z treści tego przepisu wynika wyraźnie, że ustawodawca w definicji legalnej "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" nie zawarł prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie - za wyjątkiem jej wykonywania w przypadkach ściśle określonych w art. 3 ust. 22 ustawy, nie mających zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

Dodatkowo podkreślić należy, że wyczerpujący katalog przesłanek wykluczających uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego zawiera art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według tego przepisu, świadczenia te nie przysługują, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej;

3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko;

4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie;

5) na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Wśród przytoczonych wyżej przesłanek ustawowych przesądzających o braku uprawnienia do świadczenia nie wymienia się zatem rolnika, uzyskującego dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego, co w ocenie Sądu oznacza, że osoba taka co do zasady może świadczenie pielęgnacyjne uzyskać.

Równocześnie należy mieć na uwadze, że sam fakt posiadania gospodarstwa rolnego daje jedynie możliwość pracy w nim, a nawet wówczas nie można pominąć specyfiki takiej pracy, polegającej na tym, iż w zależności od wielkości czy struktury gospodarstwa rolnego, nie musi ona absorbować rolnika w taki sposób, który z zasady uniemożliwia sprawowanie opieki nad osobą, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy. Praca w gospodarstwie rolnym nie wymaga osobistej pracy rolnika do którego gospodarstwo należy, a wykonywanie konkretnych czynności może być zlecone innym osobom. Gospodarstwo rolne może wreszcie zostać wydzierżawione czy po prostu leżeć ugorem i pozostawać bez uprawy. Z tych powodów często zdarza się, że osoby będące właścicielami gospodarstw rolnych podejmują zatrudnienie poza rolnictwem. W niniejszej sprawie skarżąca do dnia 16.08.2010r. miała status osoby bezrobotnej, z czego wnosić należy, że poszukiwała pracy i była gotowa ją podjąć. Wymóg rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zawarty w przepisie art. 17 ust.1 pkt 2, stanowi oczywistą konsekwencję konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną; założyć bowiem należy, że wykonywanie takiej opieki, wobec osoby ze wskazaniami opisanymi szczegółowo w art. 17 ust. 1 pkt 2, wymagającymi wielu czynności pielęgnacyjnych o różnych porach dnia i nocy, nie jest możliwe w sytuacji, gdy opiekun pozostaje w zatrudnieniu, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 ustawy, które ze zrozumiałych względów absorbuje znaczną część jego czasu. Taka sytuacja nie musi natomiast co do zasady zachodzić w przypadku opiekuna, który jest właścicielem gospodarstwa rolnego (i jednocześnie nie jest zatrudniony poza rolnictwem), jeżeli okoliczność ta nie powoduje jego osobistego zaangażowania w pracę w gospodarstwie w takim wymiarze, który uniemożliwia sprawowanie bieżącej i stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Gdyby wolą ustawodawcy był wymóg rezygnacji bądź niepodejmowania działalności polegającej na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, wówczas niewątpliwie w definicji zawartej w art. 3 pkt 22 ustawy zostałaby taka działalność wprost wymieniona. Gdyby zaś wolą ustawodawcy było pozbawienie prawa do takiego świadczenia właścicieli gospodarstw rolnych, wówczas w art. 17 ust. 5 wprost wskazałby, że świadczenie to nie przysługuje właścicielom gruntów rolnych.

Z przyczyn powyższych nie można podzielić wykładni art. 17 ust. 1 zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji, która eliminuje skarżącą z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie ze względu na brak spełnienia ustawowych warunków, lecz z uwagi na fakt posiadania gospodarstwa rolnego. Taka interpretacja rozszerza także w sposób nieuprawniony katalog przesłanek negatywnych enumeratywnie wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Analizując powołane wyżej przepisy Sąd doszedł do przekonania, że uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez rolnika będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego, nie jest co do zasady wyłączone, chyba że praca w tym gospodarstwie uniemożliwia mu faktyczne sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Koniecznym jest także spełnienie pozostałych przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym rezygnacja lub nie podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 tej ustawy, w celu sprawowania opieki.

W rozpoznawanej sprawie organ poprzestając na ustaleniu, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego stwierdził, że okoliczność ta wyklucza możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie przeprowadził natomiast w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w sprawie, tj. nie zbadał okoliczności sprawowania przez skarżącą rzeczywistej opieki nad ojcem, okoliczności niepodejmowania z tego powodu zatrudnienia lub pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. W następstwie niewłaściwej interpretacji wskazanych przepisów prawa materialnego organ odwoławczy, naruszając art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie podjął czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy zarówno w zakresie rzeczywistego sprawowania przez skarżącą opieki nad ojcem, jak i w odniesieniu do okoliczności, czy gdyby nie choroba ojca byłaby ona w stanie, mimo posiadania gospodarstwa rolnego, podjąć zatrudnienie w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy.

W ocenie Sądu, prawidłowe natomiast jest stanowisko Kolegium, co do naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ I instancji w kontekście zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych - w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy (z dniem 14.10.2011r. przepis ten został zmieniony przez art. 1 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. ,Dz.U.11, nr 205, poz.1212)

Z tego także względu zachodziła potrzeba wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...]

Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a, (w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organ odwoławczy) przewidywał, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy w pierwotnym brzmieniu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługiwało matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisem tym korespondował zapis zawarty w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy, w myśl którego świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwiał nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku w art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 233, poz. 1456) znowelizowano przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie przewidywał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka (w tym ostatnim przypadku z zastrzeżeniami jak poprzednio).

Powyższa nowelizacja nie zmieniła (nie uchyliła) natomiast przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2010r. sygn. S 1/10 wskazywał, że literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a cyt. ustawy jest niedostosowane do aktualnych zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego i traktowane dosłownie – sprzeczne z Konstytucją. Podkreślono również brak w obecnym stanie prawnym ratio legis powyższego wymogu.

Uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu do 13.10.2011r.) Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni aprobuje taką wykładnię powołanego przepisu, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na rzecz współmałżonka, jeśli zostaną spełnione pozostałe przesłanki, warunkujące co do zasady możliwość ubiegania się o ten rodzaj świadczenia (por. wyroki NSA z dnia 12 stycznia 2010r. sygn. I OSK 1105/10 oraz z dnia 26 kwietnia 2010r. sygn. I OSK 61/10).

Przypomnieć również należy, że świadczenie pielęgnacyjne zastąpiło od dnia 1 maja 2004r. (data wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych) zasiłek stały, przewidziany w art. 27 ust. 1, 2, 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), które to przepisy wyrokiem Trybunał Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. (sygn. akt P 23/05) zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim uniemożliwiają one nabycie prawa do zasiłku stałego osobie "zdolnej do pracy, lecz niepozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym, pełnoletnim członkiem rodziny". W związku z powyższym powtórzenie obecnie, w obowiązującej ustawie o świadczeniach rodzinnych, normy prawnej, której niekonstytucyjność została poprzednio stwierdzona przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który na skutek wydania powyższego wyroku ukształtował w odpowiedni sposób stan prawny, pozwala aktualnie na dokonanie wykładni omawianych norm w taki sposób, aby umożliwić najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych.

Dokonana w ten sposób wykładnia nie narusza przy tym w żaden sposób art. 6 k.p.a. nakazującego organom działanie na podstawie przepisów prawa. Należy bowiem mieć na względzie, że jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 2005r. (sygn. akt SK 22/99) orzeczenie o niezgodności przepisu z Konstytucją oznacza przypisanie atrybutu konstytucyjności nie pewnej jednostce redakcyjnej bez względu na jej treść, lecz określonej treści normy zawartej w tym przepisie, ustalonej w wyniku interpretacji.

Z powyższych względów zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona oceny stanu faktycznego mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię prawa, a w razie konieczności poczyni dodatkowe ustalenia mające na celu wyjaśnienie, czy skarżąca spełnia wszystkie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.