Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 547/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: § 11, § 12
journal: Dz.U. 1997 nr 132 poz 877
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013r. sprawy ze skargi D. S. i Z. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżących D. S. i Z. S. solidarnie kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 września 2011r., sygn. akt II SA/Ol 588/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), oddalił skargę D. S. oraz Z. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r., nr "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]", którą organ I instancji, działając w trybie wznowienia postępowania, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej jako: "k.p.a.") odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia "[...]", nr "[...]" udzielającej B. Ś. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (chlewni), bezodpływowego zbiornika na ścieki, dwóch zbiorników zbożowych z płytami fundamentowymi, zbiornika na gnojówkę z płytą gnojową oraz studni kopanej, na działce nr "[...]" w K., gm. D.

Organy obu instancji uznały, że D. i Z. S., których nieruchomość sąsiaduje z działką inwestora i na której zamieszkują, nie mają interesu prawnego do kwestionowania przedmiotowego pozwolenia na budowę. Organy przyjęły, że sporna inwestycja nie oddziaływuje na nieruchomość skarżących, nie narusza przepisów prawa, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877, ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 1997 r.), przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 2002 r.). oraz przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślono, że w sprawie zachowana została wymagana dla budynku inwentarskiego odległość co najmniej 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego. Wskazano, że projektowana chlewnia obliczona jest na 36 jednostek przeliczeniowych. Dla takiej wielkości obsady inwentarza nie ma normy prawnej, która wyznaczałaby ograniczenia dla sąsiedniej nieruchomości. W ocenie organów, podnoszony przez państwa S zarzut uciążliwych immisji z działki inwestora świadczy o posiadaniu przez nich jedynie interesu faktycznego.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, zgodnie z którym decyzja Starosty z dnia "[...]" r. w sprawie pozwolenia na budowę nie naruszyła w stosunku do skarżących takiego interesu prawnego, który dałby się wyprowadzić z konkretnego przepisu prawa. Sąd uznał, że budowa chlewni z uwagi na specyficzny charakter tego przedsięwzięcia może nieść za sobą ryzyko pewnych uciążliwości. Niemniej, interes faktyczny, jaki osoby narażone na tego typu dyskomfort posiadają w niedopuszczeniu do realizacji przedmiotowej inwestycji, nie przemawia, w ocenie Sądu, za uznaniem takich osób za strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Sąd przypomniał, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego uzależnia posiadanie statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę od spełnienia nie tylko przesłanki podmiotowej, tj. bycia inwestorem lub właścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości, ale zasadnicze znaczenie ma kwestia usytuowania nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu (przesłanka przedmiotowa), tj. na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Na podstawie akt administracyjnych wznowionej sprawy Sąd ustalił, że w rozpatrywanym przypadku nie naruszono ani stosownych przepisów rozporządzenia

z 1997 r. i rozporządzenia z 2002 r., ani ustaleń planu dla obszaru, na którym inwestycja ma zostać zlokalizowana. Wobec braku w Prawie budowlanym, jak i w rozporządzeniu

z 1997r. definicji pojęcia "budowli rolniczej uciążliwej dla otoczenia", WSA odwołał się do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 2004 r.). Wskazał, że w świetle tych przepisów, w odniesieniu do planowanej inwestycji sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie było wymagane. Natomiast z uwagi na wielkość inwestycji, jej znaczne oddalenie od najbliższego budynku mieszkalnego oraz rozumienie przypisywane przez Słownik Języka Polskiego PWN przymiotnikowi "uciążliwy", nie można było uznać kwestionowanego projektu inwestycyjnego za budowlę rolniczą uciążliwą dla otoczenia.

Z tego powodu Sąd przyjął, że powołany przez skarżących § 11 rozporządzenia z 1997 r., odnoszący się do kwestii usytuowania projektowanych budowli względem dominujących kierunków wiatru, nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

D. i Z. S. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w związku z naruszeniem:

- przepisów postępowania: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego lub w zw. z § 11 i § 12 rozporządzenia z 1997 r. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 144 K.c., polegające na nieuchyleniu decyzji Wojewody z "[...]" r. i decyzji Starosty z dnia "[...]" r. oraz nieuznaniu "przymiotu stron skarżących wskutek zastosowania błędnej wykładni przepisów, skutkującej przyjęciem nieuciążliwości inwestycji (braku interesu prawnego skarżących)"; art. 141 § 4 p.p.s.a. – polegające na nieuwzględnieniu konieczności dokonania oceny uciążliwości inwestycji na podstawie art. 144 K.c. "w związku z przepisami prawa budowlanego" oraz pominięciu istniejących w sprawie okoliczności dotyczących ustalenia zgodności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego; art. 133 § 1 oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. – polegające na niedopełnieniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy. Zdaniem skarżących kasacyjnie, należało uwzględnić okoliczność, że pozwolenie budowlane w chwili jego wydawania nie spełniało wymogów § 21 uchwały nr V/27/03 Rady Gminy z dnia 21 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D.

- przepisów prawa materialnego: § 11 i § 12 rozporządzenia z 1997 r. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 144 K.c. – skutkującej zawężeniem rozumienia "uciążliwości dla otoczenia"; art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw.

z § 11 i § 12 rozporządzenia z 1997 r. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego – skutkującej zawężeniem pojęcia strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę oraz art. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 47 zdanie pierwsze

w zw. z art. 17 zdanie pierwsze i zdanie trzecie Karty Praw Podstawowych w zw. z § 11 i § 12 rozporządzenia z 1997 r. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 144 K.c. i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pozbawienia ich "prawa do wniesienia skutecznej skargi w trybie sądowo-administracyjnym nakierowanej na ochronę skarżących przed konsekwencjami niezgodnych z prawem zaniechań organów administracyjnych".

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013r., sygn. akt II OSK 2600/11 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz § 11 i § 12 rozporządzenia z 1997 r., przez ich błędną wykładnię. Wskazał, iż oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację skarżących do występowania w sprawie o pozwolenie na budowę w charakterze strony organy orzekające w sprawie i sąd pierwszej instancji oparły się na zawężającym rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę oddziaływania projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09). Obszar oddziaływania obiektu jest wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji, i który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takimi przepisami są m. in. przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Nie można zatem przyjąć, że samo zachowanie minimalnych odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania. Przy czym pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem, w wyniku wybudowania obiektu niespełniającego wymaganych warunków technicznych. Utrudnienia te mogą zatem wynikać z faktu niezachowania wymogów technicznych innych niż ustalone minimalne odległości dla danego rodzaju obiektów oraz innych wymogów ustalonych w przepisach odrębnych.

Sąd II instancji przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 Prawa budowlanego i stwierdził, że obowiązkiem właściwego organu architektoniczno-budowlanego było sprawdzenie m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, tj. w przypadku budynku inwentarskiego przepisami rozporządzenia z 1997 r. Wskazał, że zgodnie z art. 11 i 12 rozporządzenia z 1997 r. usytuowanie budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy, wydzielanie się substancji toksycznych, powinno uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez jak najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych. Budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia powinny być odizolowane od przyległych terenów pasami zieleni średnio- i wysokopiennej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że kwestia uciążliwości wynikających z wydzielania zapachów jest uregulowana normatywnie i nie stanowi tylko pewnego rodzaju dyskomfortu osób egzystujących w niedalekim otoczeniu, mogącym świadczyć o posiadaniu przez nich jedynie interesu faktycznego, nie gwarantującego statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Stałe przebywanie w zakresie oddziaływania nieprzyjemnego zapachu jest stanem meczącym i dokuczliwym, a w konsekwencji trudnym do zniesienia, nawet jeżeli po jakimś czasie można się do niego przyzwyczaić, co odpowiada także słownikowej definicji uciążliwości.

Naczelny Sąd Administracyjny przyznał, że zarówno Prawo budowlane, jak i rozporządzenie z 1997 r. nie definiuje pojęcia "budowli rolniczej uciążliwej dla otoczenia" i nie podzielił poglądu sądu pierwszej instancji o możliwości odwołania się w takim przypadku do uregulowań zawartych w rozporządzeniu z 2004 r. Wyjaśnił przy tym, że rozporządzenie z 1997 r. dotyczy jedynie budowli rolniczych realizowanych dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takich jak: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonkę lub zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu (§ 3 rozporządzenia z 1997 r.). Oceny zatem, które z nich są uciążliwe w rozumieniu § 11 i 12 tego rozporządzenia należy dokonać jedynie w ramach tej kategorii budowli. Jak wynika z samego brzmienia § 11 dotyczy on budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapachy i wydzielanie się substancji toksycznych. Taką budowlą jest otwarty zbiornik na płynne odchody zwierzęce oraz płyta gnojowa. Z tego też względu w rozporządzeniu z 1997 r. określono minimalne odległości tych budowli m. in. od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich. Wymóg zachowania tych odległości dotyczy wszystkich tego rodzaju budowli, niezależnie od ich wielkości. W konsekwencji należy przyjąć, że wszystkie te budowle powinny być sytuowane z zachowaniem wymogów ustalonych w § 11 i 12 rozporządzenia z 1997 r. Natomiast szczególnie uciążliwe budowle rolnicze, w których prowadzi się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie niższej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) wymagało, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 90 lit. a rozporządzenia z 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, dodatkowej oceny w postępowaniu administracyjnym dotyczącym indywidualnej oceny oddziaływania na środowisko dokonywanej na podstawie sporządzonego raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Mając na uwadze przywołane wyżej wymogi warunków technicznych dotyczące usytuowania budowli rolniczych, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wyznaczają one obszar oddziaływania tych budowli, w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W ocenie składu orzekającego nie można przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie okoliczność "immisji pośrednich" z nieruchomości inwestora na nieruchomość skarżących nie może uzasadniać przyznania im przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy sąd pierwszej instancji powinien zatem dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości dokonania konkretyzacji przepisów § 11 i 12 rozporządzenia z 1997 r. ustanawiających zakres interesu prawnego osób trzecich w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku inwentarskiego, uwzględniając lokalne uwarunkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:

Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2010r. skarżący zażądali wznowienia postępowania

w sprawie pozwolenia na budowę chlewni w K., zakończonej decyzją ostateczną Starosty z dnia "[...]", w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskodawcy argumentowali, że o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedzieli się w dniu 8 kwietnia 2010r. Podnieśli, że ich nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym, położona w K. znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości inwestora i projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na ich posesję, poprzez nieprzyjemne zapachy oraz szkodliwe oddziaływanie azotanów na jakość wód. Wskazali, że w sąsiedztwie znajdują się wyłącznie domy jednorodzinne i ta część osiedla nie ma doprowadzonego wodociągu, z tego powodu mieszkańcy zmuszeni są do wydobywania wody ze studni. Podnieśli także, że wymiary budynku inwentarskiego pozwalają na umieszczenie tam trzykrotnie większej ilości zwierząt niż podał to inwestor (95 DJP, a nie deklarowane 36,2 DJP).

Organ I instancji, działając zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Ol 823/10, postanowieniem z dnia 2 lutego 2011r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na powołanie się przez wnioskodawców na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie podtrzymał przyjęte uprzednio stanowisko, że skarżący nie są stroną postępowania, którego wznowienia domagają się i na zasadzie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zważyć w tym miejscu należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., a w przypadku ich wystąpienia, wydanie nowej decyzji rozstrzygającej istotę sprawy.

W rozpatrywanym przypadku wznowione postępowanie administracyjne dotyczy etapu ustalenia wystąpienia podstawy wznowienia postępowania, czyli potwierdzenia, że zakończone ostateczną decyzją postępowanie administracyjne dotknięte było kwalifikowaną wadą, polegającą na pozbawieniu skarżących udziału w postępowaniu. Tylko pozytywne ustalenie w tym względzie pozwala na przejście do kolejnej fazy wznowionego postępowania, polegającej na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Oznacza to, że po ustaleniu przesłanki wznowienia postępowania, właściwy organ obowiązany jest uchylić ostateczną decyzję i rozpoznać sprawę tak, jakby nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji, pamiętając, że zgodnie z art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). Z powyższych przepisów wynika, że kwestie zdolności administracyjnoprawnej danego podmiotu w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie. Mieć należy tu na uwadze z jednej strony, że instytucja wznowienia stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. - zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z drugiej strony przy analizie tego problemu niezbędna jest wnikliwa ocena obowiązujących przepisów, aby zbyt pochopnie nie wyeliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się na swój interes prawny w tym właśnie postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie organy orzekające w celu ustalenia legitymacji skarżących do żądania wznowienia postępowania dotyczącego zabudowy sąsiedniej nieruchomości m.in. budynkiem inwentarskim (chlewni) wraz ze zbiornikiem na gnojówkę z płytą gnojową, skonfrontowały uwarunkowania projektowanej inwestycji w zakresie zachowania odległości wymaganej powołanymi przepisami rozporządzeń, uznając, że skoro projektowana zabudowa oddalona jest

o ponad sto metrów (chlewnia o 102 m, przy wymaganych 8 m w myśl § 12 ust. 6 i 4 rozporządzenia z 2002r., a zbiornik na gnojówkę o 145 m, przy wymaganych 30 m stosownie do § 6 ust. 4 rozporządzenia z 1997r.) to wydana decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z prawem i w związku z tym skarżący nie mają interesu prawnego do jej kwestionowania. Zdaniem organów skarżący nie znajdują się w obszarze oddziaływania nieruchomości w rozumieniu art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy Prawo budowlane i tym samym nie przysługuje im przymiot strony w kwestionowanym postępowaniu w myśl art. 28 ust. 2 tej ustawy.

Wskazana argumentacja jest wadliwa, na co wyraźnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku o sygn. II OSK 2600/11. Ocena prawna zawarta

w jego uzasadnieniu jest wiążąca dla składu orzekającego w niniejszej sprawie, na zasadzie art. 190 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu

w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl zaś art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Zatem przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu

o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Dodatkowo ustalając krąg osób posiadających interes prawny

w postępowaniu dotyczącym udzielania pozwolenia na budowę należy mieć również na uwadze przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane zgodnie, z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony

w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Analizując treść art. 3 pkt 20 omawianej ustawy, zważyć trzeba, że przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie

do licznych regulacji odrębnych. Przepis ten mówi bowiem o obszarze wyznaczonym

w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Organy błędnie wywiodły

z treści tego przepisu, że stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) sąsiedniej nieruchomości może być tylko wówczas, jeżeli realizacja planowanego przedsięwzięcia powoduje ograniczenia

w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości. Definicję obszaru oddziaływania obiektu należy bowiem rozumieć w ten sposób, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane

z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania

o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych

i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa

( wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011r. sygn. akt II OSK 644/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z normy art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wynika, iż w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno - budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia

w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się

w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych

w przepisach odrębnych. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył przy tym, iż przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Oznacza to, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na tereny otaczające działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, LEX nr 347949). Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem

i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone.

Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kwestia uciążliwości wynikających z wydzielania zapachów jest uregulowana w § 11 i 12 cytowanego rozporządzenia z 1997r. W dacie orzekania przez organy § 11 stanowił, że usytuowanie budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy, wydzielanie się substancji toksycznych, powinno uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez jak najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych. Natomiast zgodnie z § 12 budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia powinny być odizolowane od przyległych terenów pasami zieleni średnio- i wysokopiennej. Sąd II instancji wyjaśnił ponadto, że unormowania te dotyczą budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, a taką budowlą jest otwarty zbiornik na płynne odchody zwierzęce oraz płyta gnojowa (zgodnie z § 3 rozporządzenia z 1997r.), której to zabudowy dotyczy m.in. sporna decyzja. W konsekwencji budowle te powinny być usytuowane z zachowaniem wymogów ustalonych w § 11 i 12 rozporządzenia z 1997r. Wskazać należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że wobec uregulowania przez prawodawcę zagadnienia sytuowania budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia

w związku z wydzielaniem zapachów organ administracji architektoniczno – budowlanej, wydając pozwolenie na budowę ma obowiązek sprawdzenia spełnienia wynikających

z tych przepisów warunków. Stanowi o tym również art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który nakłada na organ decyzyjny obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi. Z powyższych względów organ nie mógł zignorować zgłaszanej przez skarżącą uciążliwości związanej z odorem. Cytowane przepisy § 11 i 12 rozporządzenia z 1997r., na co jednoznacznie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniały przyznanie skarżącym przymiotu strony

w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Tym samym w rozpatrywanym postępowaniu organy nie miały podstaw twierdzić, że skarżący nie mają interesu prawnego do kwestionowania przedmiotowego pozwolenia na budowę. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie dokonać ponownej oceny możliwości lokalizacji projektowanej zabudowy, przy udziale skarżących jako stron postępowania, mając na względzie stan prawny obowiązujący

w dacie ponownego orzekania w sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ obowiązany jest uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi oraz koszty zastępstwa prawnego, orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U z 2013 r. poz. 490).