Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2808/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło - Grochowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 180/13 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 180/13 oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Pismem z dnia 28 września 2012 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. zwróciło się do Wójta Gminy B. o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oraz przyznanie mu statusu podmiotu działającego na prawach strony w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowej WN wraz z liniami sterowania energetycznego relacji [...] - [...] w ramach zadania Farma Wiatrowa [...], Zespół elektrowni wiatrowych [...] - położonej w obrębach: [...], [...], [...], [...] na działkach nr [...] w obrębie [...], nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...], nr [...], [...], [...], [...] w obrębie [...], nr [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...].

W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie przytoczyło zapisy Statutu i wskazało, że do celów statutowych należy między innymi działanie na rzecz ekologii, ochrony dziedzictwa przyrodniczego i zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego, w tym m.in. wspieranie i koordynowanie inicjatyw obywatelskich zmierzających do realizacji konstytucyjnej zasady zrównoważonego rozwoju – ekorozwoju, podejmowanie działań zmierzających do poprawy stanu prawnego w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego obywateli, propagowanie idei proekologicznych, wpływanie na poprawę stanu środowiska naturalnego i zdrowia ludzi, informowanie społeczeństwa o stanie i zagrożeniach środowiska naturalnego, przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogącym pogorszyć stan środowiska, inspirowanie i wspieranie aktywności obywatelskiej w dziedzinie ochrony środowiska, ochrona obiektów i zespołów cennych ze względów przyrodniczych. Stowarzyszenie jest zatem organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 7 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i na mocy art. 44 tej ustawy przysługuje mu prawo uczestniczenia na prawach strony w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa. Z powyższych względów na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] Wójt Gminy B. na podstawie art. 31 ust. 2 k.p.a. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] jako organizacji społecznej na prawach strony do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia lokalizacji opisanej powyżej inwestycji celu publicznego, stwierdzając brak łącznego wykazania przez Stowarzyszenie, że wstąpienie organizacji społecznej do postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego uzasadnione jest jej celami statutowymi oraz że przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 31 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wskazał, że fakt, iż organ I instancji powiadomił Stowarzyszenie o wszczęciu postępowania i dokonywanych w jego toku czynnościach, nie jest, w świetle zasad wynikających z przepisu art. 31 k.p.a., równoznaczne z dopuszczeniem tej organizacji do udziału w postępowaniu na prawach strony. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ocenił, że Stowarzyszenie nie wykazało konkretnego zagrożenia interesu społecznego, który zamierza chronić jako uczestnik postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowej WN wraz z liniami sterowania energetycznego relacji [...]-[...] w ramach zadania Farma Wiatrowa [...], Zespół elektrowni wiatrowych [...], położonych w obrębach [...], [...], [...], [...].

W tym miejscu organ zwrócił uwagę, że Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu, w którym na mocy art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przysługuje mu prawo uczestniczenia na prawach strony w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa. Wójt Gminy B. na podstawie wydanego w dniu [...] czerwca 2012 r. postanowienia, dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej.

Dalej organ wskazał, że Stowarzyszenie nie wykazało również jak jego cele statutowe wiążą się merytorycznie z przedmiotem niniejszego postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stowarzyszenie dla uzasadnienia swojego wniosku powinno przedłożyć dowody wskazujące, że przedmiotowa inwestycja stwarza zagrożenie dla środowiska, co pozwoliłoby na przyjęcie, że istnieje interes prawny przemawiający za dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu.

Bezspornym jest więc, iż przesłanka interesu społecznego przemawiającego za udziałem w postępowaniu musi być rozważana w każdej sprawie indywidualnie przy uwzględnieniu konkretnych realiów i uwarunkowań konkretnej sprawy. W sytuacji, w której Stowarzyszenie wywodzi interes społeczny w swym udziale w postępowaniu z ochrony walorów dziedzictwa przyrodniczego i zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego obywateli, winno ono wykazać, jakie to walory uznaje za godne ochrony oraz które wartości obiektów przyrodniczych są zagrożone planowaną inwestycją i jakie mogą być realne źródła tych zagrożeń, z jakich powodów zagrożony jest interes ogólny mieszkańców regionu, którego dotyczy planowana inwestycja z punktu widzenia zagadnień ochrony środowiska i ekologii. Powyższa teza jest tym bardziej uzasadniona, że kwestionowana przez Stowarzyszenie inwestycja jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania Farmy Wiatrowej planowanej w przyszłości na obszarach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przewiduje jej istnienie. Ponadto istnienie interesu społecznego nie może wynikać z samego faktu, że wnioskodawca jest uczestnikiem wielu innych postępowań.

W tym stanie faktycznym i prawnym organ uznał, że wnioskujące Stowarzyszenie nie spełnia przesłanek uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, o których mowa w art. 31 § 1 k.p.a.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012 r.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że z akt administracyjnych nie wynika, aby Stowarzyszenie [...] skonkretyzowało interes społeczny, który uzasadniałby udział w postępowaniu w sprawie realizacji inwestycji celu publicznego – budowa linii kablowej wraz z liniami sterowania energetycznego. We wniosku z dnia 28 września 2012 r. o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w powyższym postępowaniu administracyjnym, wykazało jedynie, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu w sprawie realizacji inwestycji celu publicznego jest uzasadniony jego celami statutowymi, bez odniesienia się do tej konkretnej sprawy administracyjnej, co nie jest wystarczające, by uznać takie żądanie za usprawiedliwione. Wniosek o dopuszczenie do tego udziału musi być poparty stosownymi argumentami, a takich argumentów Stowarzyszenie nie przedstawiło. Z analizy wniosku Stowarzyszenia wynika bowiem, że organizacja ta przytoczyła fragmenty Statutu oraz skoncentrowała się na podkreśleniu (ostatni fragment uzasadnienia wniosku) celów działania, tj. na rzecz ekologii, ochrony dziedzictwa przyrodniczego itp.

W ocenie Sądu, tak ogólnikowo sformułowany wniosek nie mógł być uznany za spełniający wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a., i nie może prowadzić do uznania, że skarżące Stowarzyszenie wykazało istnienie interesu społecznego uzasadniającego przystąpienie do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Podane przez Stowarzyszenie okoliczności mają charakter bardzo ogólny nie zaś konkretny i nie pozwalają na uznanie, że został wykazany w rozpoznawanej sprawie administracyjnej związek pomiędzy celami statutowymi a interesem społecznym. Dlatego też bez skonkretyzowania interesu społecznego i bez odniesienia go do poszczególnej indywidualnej sprawy, organizacja społeczna nie może skutecznie skorzystać z instytucji procesowej przewidzianej w art. 31 § 1 k.p.a., co – jak niewadliwie uznały organy – wystąpiło w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że Stowarzyszenie, mimo powołania się na zapisy Statutu, nie skonkretyzowało "interesu społecznego", który miałby się przekładać na to konkretne postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowej WN wraz z liniami sterowania energetycznego w ramach zadania Farma Wiatrowa [...].

Z tych względów, w ocenie Sądu, nie można podzielić zarzutu skargi o naruszeniu przez organy administracyjne art. 31 § 1 k.p.a., skoro to skarżące Stowarzyszenie zaniechało należytego i przekonującego wykazania istnienia interesu społecznego w sprawie dotyczącej realizacji inwestycji celu publicznego.

Zdaniem Sądu niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów procesowych, bowiem to organizacja społeczna we wniosku ma przynajmniej uprawdopodobnić, że swoim działaniem poczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie. Organ administracji jedynie weryfikuje (ocenia) argumenty przedstawione przez organizację społeczną i w ich poszukiwaniu nie zastępuje wnioskodawcy.

Za niezasadny Sąd uznał też zarzut skargi dotyczący naruszenia Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706), dalej Konwencja z Aarhus, wskazując, że powyższy akt nie stanowi umowy międzynarodowej, która mogłaby być stosowania bezpośrednio bez konieczności dokonywania zmian w systemie prawnym państwa, które Konwencję tą podpisało i ratyfikowało, świadczy o tym sposób sformułowania przepisów tej Konwencji.

Zgodnie z art. 4 i art. 9 Konwencji, przepisy tej Konwencji nie mogą być stosowane bezpośrednio. Są one jedynie zobowiązaniem dla władz państwa, które ratyfikowało tę Konwencję do podjęcia działań legislacyjnych i ustanowienia przepisów, które będą realizowały jej postanowienia.

Ideą Konwencji jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu dotyczącym środowiska. W ocenie Sądu, trafnie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, że ustawodawca polski stworzył takie ramy prawne wprowadzając odpowiednie zapisy do Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 31 k.p.a., do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – art. 44 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz przepisów o postępowaniu mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

I. Naruszenie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) - zwaną dalej p.u.s.a. oraz naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, błędnie przyjął w uzasadnieniu skarżonego wyroku, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, iż skarżące Stowarzyszenie nie może uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.

II. Naruszenie art. 1 § 1 p.u.s.a. oraz naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 31 k.p.a polegające na tym, iż Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, błędnie przyjął, że Kolegium zasadnie odmówiło skarżącemu Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

III. Naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 3, art. 75, art. 77 i art. 107 k.p.a polegające na tym, że Sąd nie uchylił decyzji organu drugiej instancji utrzymującej w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2012 r., którym organ pierwszej instancji odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu w przedmiocie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowej WN wraz z liniami sterowania energetycznego relacji [...] - [...] w ramach zadania Farma Wiatrowa [...], Zespół elektrowni wiatrowych [...] - położonej w obrębach: [...]. Miejsce lokalizacji inwestycji: działka nr [...] położona w obrębie [...], działki nr [...] położone w obrębie [...], działki nr [...] położone w obrębie [...], działki nr [...] położone w obrębie [...] i nie stwierdził w przedmiotowej decyzji z urzędu innego naruszenia przepisów postępowania, pomimo że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone bowiem przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.

IV. Zaskarżonemu postanowieniu skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie:

- art. 31 § 1 k.p.a. - poprzez odmowę dopuszczenia strony będącej organizacją społeczną do udziału w postępowaniu,

- art. 6, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie skutkujące odmową dopuszczenia do udziału w postępowaniu, w którym strona zgodnie z wnioskiem z dnia 28 września 2012 r. chciała uczestniczyć,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez naruszenie przez Sąd i organy obu instancji przepisów zobowiązujących je do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia,

- art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 138 k.p.a., poprzez naruszenie przez Sąd i organ drugiej instancji przepisów zobowiązujących go do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, albowiem organ odwoławczy nie dokonał samodzielnej i wnikliwej oceny w zakresie istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, a w zasadzie zaniechał takowej oceny. W tym zakresie organ drugiej instancji zaniedbał swój obowiązek rozpoznania sprawy w jej całokształcie i z uwzględnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozpoznania, także z ewentualnym uzupełnieniem postępowania dowodowego, natomiast Sąd zawęził interes społeczny Stowarzyszenia do sytuacji, gdyby jego cele były wyłącznie zbieżne z celami niniejszego postępowania,

- art. 31 k.p.a. w związku z art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus w powiązaniu z art. 12 Konstytucji RP i art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c oraz art. 54 pkt 2 lit. b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

- art. 28 i art. 29 w związku z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie organu oraz stron wszczętego postępowania administracyjnego.

Skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wskazało, że Sąd nie zbadał w ogóle okoliczności, iż w postanowieniu organu drugiej instancji:

- błędnie oznaczono jako organ administracji publicznej Urząd Gminy w B., zamiast Wójt Gminy B. i nie oznaczono stron biorących udziału w postępowaniu,

- błędnie wskazano, iż wniosek Stowarzyszenia dotyczy budowy linii kablowej WN wraz z kablem sterowania energetycznego jedynie w granicach działki nr [...] położonej w obrębie [...], podczas gdy teren objęty przedmiotową inwestycją jest położony w obrębach: [...]. Miejsce lokalizacji inwestycji: działka nr [...] położona w obrębie [...], działki nr [...] położone w obrębie [...], działki nr [...] położone w obrębie [...], działki nr [...] położone w obrębie [...].

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z ewentualnymi kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania – [...] sp. z o.o., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie organy, a następnie Sąd I instancji uznały, że Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. nie wykazało spełnienia określonej w art. 31 § 1 k.p.a. przesłanki istnienia po stronie Stowarzyszenia interesu społecznego, przemawiającego za dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Niespełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji odmówi organizacji realizacji uprawnienia z art. 31 § 1 k.p.a.

Zauważyć przy tym należy, iż pojęcie "interesu społecznego" wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie. Samo odwoływanie się do celów statutowych organizacji nie jest wystarczające do przyjęcia, że interes społeczny w danej sprawie przemawia za dopuszczeniem organizacji do udziału w postępowaniu.

Ponadto, przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi (por. wyroki NSA: z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 897/08, z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 122/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy bowiem zauważyć, że przewidziana w art. 31 k.p.a. instytucja stanowi wyjątek od zasady udziału organizacji społecznej jako strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż nie wynika – jak w przypadku strony – z istnienia własnego interesu prawnego, ale ze skonkretyzowanego interesu społecznego.

We wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie [...] powołało fragmenty Statutu oraz wskazało na cele działania Stowarzyszenia, tj. działania na rzecz ekologii, ochrony dziedzictwa przyrodniczego itp. Mając na względzie treść złożonego wniosku, stwierdzić należy, że Stowarzyszenie wykazało jedynie, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest uzasadniony jego celami statutowymi. Jednakże podkreślić trzeba, że rozstrzyganie kwestii dopuszczalności udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym innej osoby, musi być połączone z rozważeniem, czy za tym udziałem przemawia interes społeczny. Wniosek o dopuszczenie do tego udziału musi być zatem poparty stosownymi argumentami.

Skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie podkreśla, że wypełniając cele statutowe realizuje zasadę kontroli społecznej w postępowaniach, co niewątpliwie leży w interesie społecznym. W ocenie Stowarzyszenia, brak jest podstaw do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy cele statutowe tej organizacji pozostają w związku z przedmiotem postępowania, a organ nie ustalił, że istnieją okoliczności wyłączające istnienie interesu społecznego.

Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem art. 31 § 1 k.p.a. wymaga wykazania dwóch przesłanek, które muszą wystąpić łącznie. Niezasadne jest zatem stanowisko skarżącego kasacyjnie, że wykazanie powiązania celów statutowych z przedmiotem postępowania jest wystarczające do przyjęcia, że zostały spełnione wymagania z art. 31 § 1 k.p.a. Nie jest bowiem dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania czy przemawia za tym interes społeczny (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 663/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, to Stowarzyszenie powinno wykazać, za pomocą odpowiedniej argumentacji, spełnienie przez nie przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. Organ administracji ma jedynie obowiązek zweryfikowania, czy przedstawiona przez Stowarzyszenie argumentacja uzasadnia dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Nie można zaakceptować sytuacji, w której organizacja społeczna za pomocą jedynie ogólnikowych stwierdzeń stara się wykazać potrzebę wzięcia udziału w postępowaniu, przerzucając tym samym na organ administracji ciężar precyzyjnego ustalenia przesłanek zasadności tego żądania.

Podkreślić także należy, iż organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu powinna uprawdopodobnić, że przyczyni się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 122/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organizacja społeczna, żądając dopuszczenia do udziału w postępowaniu, winna dołożyć wszelkich starań, aby jej wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia nie tylko kryteriów określonych w art. 31 § 1 k.p.a., ale także z punktu widzenia przedmiotu żądania tak, aby organ decydujący o takim dopuszczeniu mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 218/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Już choćby konieczność wykazania powyższych przesłanek wymaga od organizacji posiadania kwalifikacji merytorycznych związanych z przedmiotem postępowania.

Należy podzielić również stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 122/11, że organizacja społeczna, której celami statutowymi jest szeroko rozumiana ochrona środowiska lub przyrody jak również działania proekologiczne i która zgłasza swój udział w postępowaniu dotyczącym orzeczeń wydawanych nie na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku, wykazując, iż za jej udziałem w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. przemawia interes społeczny ma obowiązek przedstawić szczególną argumentację w tym zakresie i udział takiej organizacji społecznej w ww. postępowaniach powinien być rozważany w wyjątkowych przypadkach ponieważ istnieje ustawa szczególna, która te kwestie rozwiązuje w sposób zapewniający odpowiedni udział społeczeństwa w procesie inwestycyjnym.

Stwierdzić zatem należy, że Stowarzyszenie, uznając za wystarczające powołanie się na cele statutowe, nie skonkretyzowało interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem go do udziału w sprawie.

Nie sposób podzielić argumentacji skarżącego kasacyjnie, że na skutek wystosowania do Stowarzyszenia pisma Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2011 r., informującego Stowarzyszenie, że będzie ono traktowane jako strona w każdym postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z inwestycjami dotyczącymi pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, a także doręczenia Stowarzyszeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ dopuścił to Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Organizacja społeczna uzyskuje bowiem prawa strony od chwili doręczenia postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania z urzędu (gdy wystąpiła z żądaniem wszczęcia postępowania) lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu (gdy zażądała dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu). Przepis art. 31 § 2 k.p.a. zobowiązuje organ do wydania postanowienia w tym przedmiocie, przy czym podstawą wydania postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu jest ustalenie, że w danej sprawie - a nie w każdej związanej z określonymi inwestycjami - spełnione są przesłanki z art. 31 § 1 k.p.a. Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie przesłanka istnienia interesu społecznego nie została wykazana.

W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus. Konwencja ta, jako wiążąca Polskę umowa międzynarodowa stała się, zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, częścią krajowego porządku prawnego i musi być stosowana w polskim porządku prawnym. Istotne jest jednak to, że normy zawarte w Konwencji sformułowane są bardzo ogólnie i wymagają konkretyzacji w systemach prawnych państw, które podpisały Konwencję. Wynika to z przepisów art. 9 ust. 1–5 tej umowy międzynarodowej, które przewidziały wprowadzenie do systemów prawnych państw członkowskich szczegółowych procedur odwoławczych umożliwiających rozpoznanie sprawy przez sąd lub inny niezależny i bezstronny organ powołany z mocy ustawy. Realizacja tych obowiązków nastąpiła w art. 31 k.p.a., art. 33 § 2 p.p.s.a., a także w art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.