Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1657/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1  pkt 9
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant starszy referent sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy swoją decyzję wydaną P.M. (dalej: strona/skarżący/podatnik) z dnia 20 czerwca 2013 r. (SKO [...]) zmieniającą w trybie art. 254 O.p. decyzję ostateczną SKO z dnia 21 czerwca 2011 r. poprzez uchylenie decyzji Wójta Gminy M. z 26 stycznia 2011 r. ustalającej łączne zobowiązania pieniężne za 2011 r. w wysokości 21.945 zł oraz ustalającą to zobowiązanie za miesiące od stycznia do października w kwocie 18.287,50 zł.

Jak wynika z akt sprawy po wydaniu skarżącemu decyzji z dnia 26 stycznia 2011 r. ([...]) w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011 pismem z dnia 9 listopada 2011 r. Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa powiadomiła gminny organ podatkowy, że z dniem 15 października 2011 r. rozwiązano umowę dzierżawy ze skarżącym.

Kolegium postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 r. wszczęło postępowanie w sprawie i działając na podstawie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej przywołanej jako O.p.), zmieniło wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. z kwoty 21.945,00 zł, ustalając P.M. łączne zobowiązania pieniężne za okres styczeń - październik 2011 r. w wysokości 18.287,50 zł. W uzasadnieniu wskazano na ustanie z dniem 31 października 2011 r. obowiązku podatkowego ciążącego na podatniku z uwagi na rozwiązanie umowy dzierżawy gruntów o powierzchni 105,1529 ha z Agencją Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa i proporcjonalnie pomniejszyło wysokość podatku o 1/6 (za dwa miesiące), czyli o kwotę 3.657 zł.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych zostało ustalone nowe zobowiązanie podatkowe w następujący sposób: Podatek rolny za grunty rolne dzierżawione od Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa o powierzchni 105,1529 ha - 28,183 ha stawka podatku wynosiła 94,10 zł. 28,183 x 94,10 x 10/12 = 2210 zł. Natomiast podatek od nieruchomości za grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako tereny różne Tr o powierzchni 47.055 m2 wyniósł 16.077 zł (47055 x 0,41 x 10/12) jako grunty pozostałe.

Organ nie zgodził się z głównym zarzutem podnoszonym przez stronę w toku postępowania podatkowego, że grunty o powierzchni 47.055 m2, położone na działce o nr ewidencyjnym 161, korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.- dalej jako u.p.o.l.), jako grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i grunty położne w międzywałach. Organ pierwszej instancji wskazał, że celem ustalenia stanu faktycznego w sprawie, wystąpił do D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., który poinformował, że na opodatkowanej działce brak jest obwałowań oraz polderu zalewowego służącego do gromadzenia wody. W tej sytuacji Kolegium uznało okoliczności za udowodnione, odmówiło przeprowadzenia oględzin działki i stwierdziło, że zwolnienie z podatku nie ma zastosowania w sprawie.

Po rozpatrzeniu odwołania, w którym skarżący podtrzymał zarzut bezpodstawnego wymierzenia podatku od nieruchomości od gruntów położnych na działce nr 161 jako zwolnionych z opodatkowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w kwestionowanym rozstrzygnięciu z dnia 20 czerwca 2013 r.

Kolegium wskazało, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 254 O.p. który stanowi, że decyzja ostateczna, ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązującego w dniu wydania decyzji.

Organ wskazał, że okolicznością faktyczną stanowiąca podstawę zmiany decyzji było powiadomienie przez Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa że z dniem 15 października 2011 r. rozwiązano umowę dzierżawy z P.M., co oznacza, że w tej sytuacji ustał obowiązek podatkowy po stronie dzierżawcy, ale już po wydaniu decyzji w sprawie wymiaru podatku na dany rok. Organ wskazał na przepis art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn: Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) zgodnie z którym obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek rolny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek (art. 6a ust. 3). Stosownie natomiast do art. 6a ust. 7 tej ustawy, jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku rolnym lub zaistniały zmiany, o których mowa w ust. 4, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek. Tym samym uznał organ, że prawidłowo dokonał zmiany zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że podatnikowi nie przysługuje zwolnienie od podatku od nieruchomości od wskazanych przez niego gruntów Organ podkreślił, że to czy na gruncie znajdują się wały przeciwpowodziowe nie da się ustalić w oparciu o ewidencję gruntów i budynków, która zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) stanowi podstawę wymiaru podatków. Brak w niej bowiem odrębnego oznaczenia gruntów znajdujących się pod wałem przeciwpowodziowym oraz stanowiących międzywale. Zgodnie z § 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Grunty położone pod wałami przeciwpowodziowymi mogą być zaliczone zgodnie z wyżej wymienionym załącznikiem do:

-grupy "gruntów zabudowanych i zurbanizowanych", jako inne tereny komunikacyjne (wały ochronne wód przystosowane do ruchu kołowego) - ust. 3 pkt 7 lit. c) załącznika, oznaczone zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 7 lit. c) rozporządzenia symbolem Ti - albo do

-jako "tereny różne" (wały ochronne nieprzystosowane do ruchu kołowego) - ust. 7 pkt 2 załącznika nr 6, oznaczone zgodnie z § 67 pkt 7 rozporządzenia symbolem Tr.

Zdaniem organu w tej sytuacji konieczne było ustalenie, czy wały przeciwpowodziowe istnieją faktycznie. W tym celu organ wystąpił do dwóch podmiotów, które powinny mieć na ten temat wiedzę tj. do: D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., oraz Urzędu Gminy M. Pismem z dnia 9 maja 2013 r. ([...]), D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. poinformował, że działka nr [...] zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie cieku [...] oraz w niewielkiej odległości od cieku [...]. Według ewidencji wód, urządzeń wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, prowadzonej przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., oba cieki są nieobwałowane, brak jest także polderu zalewowego, służącego do gromadzenia wody w przypadku wystąpienia wezbrania powodziowego. W granicach działki występują jedynie rowy - urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, oznaczone jako R-27 i R-33. Powyższe znajduje także potwierdzenie w mapie stanowiącej załącznik do ww. pisma. Z kolei Urząd Gminy M. nadesłał wyrys ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M., z którego wynikało, że na terenie działki nr [...] nie ma wałów przeciwpowodziowych.

Organ stwierdził, że w świetle powyższych wyjaśnień nie było konieczności przeprowadzenie dowodu z oględzin celem ustalenia, czy na działce nr [...] znajduje się wał przeciwpowodziowy. Ponadto organ zauważył, że nawet gdyby taki wał wybudowano bez wiedzy zainteresowanych organów, to znaczyłoby, że wybudowano go niezgodnie z prawem - ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.).

W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów polegające na błędnym wymierzeniu podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych według stawki 0,41 zł za metr kwadratowy. Zdaniem skarżącego błąd organu polegał na tym, że grunty na działce nr [...] uznano za grunty pozostałe natomiast powinny one podlegać zwolnieniu z podatku. Jego zdaniem na działce znajdują się wały ochronne. Organ powinien przeprowadzić dowód z oględzin a nie poprzestać na korespondencji z innymi organami. Popełnił przy tym błąd bo pytał o wały przeciwpowodziowe a nie ochronne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz.270 – j.t., zwanej dalej p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną na podstawie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej przywołanej jako O.p.), na podstawie której Kolegium zmieniło wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. z kwoty 21.945,00 zł, ustalając P.M. łączne zobowiązania pieniężne za okres styczeń - październik 2011 r. w wysokości 18.287,50 zł, z uwagi na to, że z dniem 31 października 2011 r. nastąpiło rozwiązanie umowy dzierżawy gruntów o powierzchni 105,1529 ha z Agencją Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa co obligowało organ do uwzględnienia tej okoliczności przez proporcjonalne pomniejszenie wysokość podatku o 1/6 (za dwa miesiące), czyli o kwotę 3.657 zł.

Jednak istotą sporu jest ustalenie, czy podatnikowi powinno przysługiwać zwolnienie od podatku od nieruchomości gruntów. Strona zarzuciła organom, że nie uwzględniły, iż grunty o powierzchni 47.055 m2, położone na działce o nr ewidencyjnym 161, korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.- dalej jako u.p.o.l.), jako grunty pod wałami przeciwpowodziowymi. Kolegium zaś po uzyskaniu informacji od D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. oraz Urzędu Gminy M., które poinformowały, że na opodatkowanej działce brak jest obwałowań oraz polderu zalewowego służącego do gromadzenia wody uznało, że zwolnienie z podatku nie ma zastosowania w sprawie.

W tym miejscu należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1456/11 oddalając skargę skarżącego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. uznał zarzuty w zakresie zwolnienia z podatku za spóźnione bowiem podatnik sformułował je dopiero w skardze. Jednak Sąd zawarł tam rozważania, które zostały uwzględnione przez organ w zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Zapis, że "podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków", należy rozumieć w ten sposób, że dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2008 r., II FSK 1726/06 - LEX 361469, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93 - M. Podat. 1995/6/179, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94 - Wspólnota 1995/42/24, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93 - POP 1999/2/67, Wspólnota 1994/40/14).

W tym miejscu Sąd przyznał rację skarżącemu, że w ewidencji gruntów rzeczywiście nie ma odrębnego oznaczenia dla gruntów znajdujących się pod wałem, czy stanowiącym międzywale. Zgodnie z § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454 ze zm.) użytki rolne wykazywane w ewidencji dzielą się na grupy, w tym na tereny różne oznaczone symbolem – Tr (§ 67 pkt 7). Z kolei w § 68 ust. 6 ww. rozporządzenia wskazano, że zaliczenie do poszczególnych użytków gruntowych następuje na podstawie załącznika nr 6 do rozporządzenia. W załączniku nr 6 wskazano, że do terenów różnych Tr zalicza się pozostałe grunty, których nie można zaliczyć do innych użytków, takie jak: 1) grunty przeznaczone do rekultywacji oraz niezagospodarowane grunty zrekultywowane, 2) wały ochronne nieprzystosowane do ruchu kołowego.

Powyższe oznacza, że dane z ewidencji gruntów rzeczywiście mogą okazać się niewystarczające dla stwierdzenia istnienia na danym terenie wału lub międzywala i zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l., który stanowi, że: Zwalnia się od podatku od nieruchomości: budowle wałów ochronnych, grunty pod wałami ochronnymi i położone w międzywałach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez inne podmioty niż spółki wodne, ich związki oraz związki wałowe. A zatem dla ustalenia, czy w ramach tzw. terenów różnych Tr oznaczonych w ewidencji gruntów, nie występują grunty, dla których w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych przewidziano zwolnienie, niezbędne jest poczynienie dodatkowych ustaleń. W przypadku wałów ochronnych informacje na temat ich występowania mogą pochodzić od stosownych organów (wojewódzkiego zarządu melioracji i urządzeń wodnych, regionalnego zarządu gospodarki wodnej, spółek wodnych), a ponadto gdyby powstały wątpliwości, organ może dokonać również oględzin lub wystąpić o opinię biegłego.

Wobec poczynionych uwag zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia postawionego w skardze zarzutu miała odpowiedź na pytanie: czy w niniejszej sprawie organ podatkowy należycie ustalił stan faktyczny i czy nie naruszył art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy organowi podatkowemu zarzutu, że nie poczynił wyczerpujących ustaleń faktycznych postawić nie można.

Istotne w sprawie jest to że organ wystąpił do podmiotów, które powinny mieć na temat występowania wału przeciwpowodziowego wiedzę. Pismem z dnia 9 maja 2013 r. ([...]), D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. poinformował, że działka nr [...] zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie cieku [...] oraz w niewielkiej odległości od cieku [...]. Według ewidencji wód, urządzeń wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, prowadzonej przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., oba cieki są nieobwałowane, brak jest także polderu zalewowego, służącego do gromadzenia wody w przypadku wystąpienia wezbrania powodziowego. W granicach działki występują jedynie rowy - urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, oznaczone jako R-27 i R-33. Powyższe znajduje także potwierdzenie w mapie stanowiącej załącznik do ww. pisma. Z kolei Urząd Gminy M. nadesłał wyrys ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M., z którego wynikało, że na terenie działki nr 161 nie ma wałów przeciwpowodziowych. Jak wynika z powyższych informacji oba organy wykluczyły istnienie na działce wału przeciwpowodziowego.

Zgodzić się zatem należy z organem, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony i nie było konieczności przeprowadzenie dowodu z oględzin celem ustalenia, czy na działce nr 161 znajduje się wał przeciwpowodziowy. Strona oprócz ogólnych twierdzeń nie przedstawiła żadnych dowodów.

Za bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący błędnego utożsamiania przez organ pojęć wałów ochronnych i przeciwpowodziowych. W skardze skarżący stawia tezę, że to nie te same obiekty, jednak w żaden sposób nie wskazuje, na czym ma polegać różnica pomiędzy tymi obiektami. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. istotnie zwalnia grunty pod wałami ochronnymi. W zaskarżonej decyzji wskazano, że w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawie o podatku rolnym nie ma definicji "wału" i "międzywala". Pewne wskazówki interpretacyjne można znaleźć w art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) zgodnie z którym obszary bezpośredniego zagrożenia powodzią obejmują tereny między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, a także wyspy i przymuliska. Zestawienie przepisów art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. i przytoczonego przepisu Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że ustawodawca miał na myśli te same budowle i grunty, a próba rozróżnienia wałów przeciwpowodziowych i wałów ochronnych na potrzeby interpretacji przepisu podatkowego jest pozbawiona podstaw prawnych.

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.