Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 400/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 22 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA: Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi T. D. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. z dnia [...], Nr [...].


UZASADNIENIE

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 104, art. 108 § 1 5 art., 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ) oraz art. 6 pkt 2, art. 19 pkt 3, art. 72 ust. 1, ust. 6 i ust. 10, art. 74 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 10 i ust. 11, art. 106 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 109, art. 112 ust. 5, art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593) § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2002 r. w sprawie rodzin zastępczych ( Dz. U. nr 233/2004 poz. 2344) zmieniło własną decyzję z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej wysokości pomocy pieniężnej na dziecko - P. I. ur. 12.04.1999 r. w ten sposób, że przyznało od dnia 1 października 2004 r. pomoc miesięczną w kwocie 1.089,80 zł. oraz wyrównanie za miesiące: październik, listopad i grudzień 2004 r. w kwocie 756,60 zł., pozostawiając pozostałe ustalenia decyzji bez zmian.

Zmienioną decyzją z dnia [...] organ działając na podstawie wymienionej ustawy o pomocy społecznej oraz § 15, § 17 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych ( Dz. U. nr 120/2001 poz. 1284) przyznał T. i J. D. pomoc pieniężną z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniego P. I. ur. 12.04.1999 r. w rodzinie zastępczej od dnia 1 maja 2004 r. do czasu uzyskania przez dziecko pełnoletniości w wysokości 837,60 zł. miesięcznie.

Organ ustalił, że J. i T. D. postanowieniem Sądu z dnia [...] zostali ustanowieni rodziną zastępczą dla P. I..

Od dnia 1 maja 2004 r. tj. z dniem wejścia w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z jej art. 149, wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1999 r. ( Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 z późn. zm. ). Do dnia 30 kwietnia 2004 r. J. T. D. otrzymywali pomoc pieniężną w wysokości 80% podstawy - kwoty 1.621 zł. - z tytułu otrzymywania na dziecko w rodzinie zastępczej zasiłku pielęgnacyjnego, pomniejszonej o 50% dochodu dziecka. Od 1 maja 2004 r. przyznano pomoc w wysokości 60% podstawy - kwoty 1.621 zł. – pomniejszonej o 50% dochodu dziecka, gdyż zgodnie z art. 159 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1991 r. o pomocy społecznej do czasu wydania nowych. Aktualny więc pozostaje przepis § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych ( Dz. U. z 2001 r. nr 120 poz. 1284 ) mówiący, że w przypadku dziecka do lat 7 otrzymującego zasiłek pielęgnacyjny pomoc pieniężna wynosi 80% podstawy. Jednakże z uwagi na treść art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2003 r. nr 228 poz. 2255 ) stanowiącego, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w rodzinie zastępczej, nie ma podstaw prawnych do przyznania pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej w wyższej wysokości z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym.

Decyzją zmieniającą z dnia [...] kwota zasiłku została podwyższona do 80% podstawy od 1 października 2004 r. tj. od dnia zmiany przepisów wykonawczych dotyczących wypłaty zasiłków pielęgnacyjnych na dziecko przebywające w rodzinie zastępczej.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli T. i J. D. domagając się wypłaty pomocy pieniężnej w kwocie 1.089,80 zł. od dnia 1 maja 2004 r. i wyrównanie za okres od maja do września 2004 r.. Wskazali, ze przepis § 9 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 nowego rozporządzenia wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 maja 2004 r.. Od tej też daty otrzymują zasiłek pielęgnacyjny na wnuka.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, iż zmiana wysokości świadczenia dla rodzin zastępczych, nastąpiła od miesiąca dostarczenia przez wnioskodawców orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego P. I. i wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233 poz. 2344).

Ponadto organ orzekający stwierdził, że do dnia 30 kwietnia 2004 r. rodzina zastępcza otrzymywała podwyższone świadczenie dla rodzin zastępczych z tytułu pobierania na rzecz małoletniego zasiłku pielęgnacyjnego.

W związku z wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych od dnia 1 maja 2004 r. dziecku przebywającemu w rodzinie zastępczej zasiłek nie przysługiwał, w związku z tym iż podwyższona wysokość świadczenia dla rodzin zastępczych przysługiwała w przypadku pobierania na dziecko zasiłku pielęgnacyjnego zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 września 2001r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. nr 123/2001 poz. 1284) od miesiąca maja 2004 r. zmieniono wysokość pomocy pieniężnej na dziecko przebywające w rodzinie zastępczej z 80% na 60% kwoty bazowej. W miesiącu listopadzie 2004 r. z uwagi na wejście w życie nowego rozporządzenia i zmiany ustawy o świadczeniach rodzinnych, zainteresowana dostarczyła do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie orzeczenie o niepełnosprawności małoletniego P. I. i zaświadczenie o pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz małoletniego z Ośrodka Pomocy Społecznej w A..

Na podstawie tych dokumentów podwyższono wysokość świadczenia dla rodzin zastępczych od miesiąca października 2004 r. tj. na podstawie starego rozporządzenia o pobieraniu na rzecz dziecka zasiłku pielęgnacyjnego, a po wejściu w życie nowego rozporządzenia, na podstawie § 9 rozporządzenia na dziecko, które posiada orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli T. D. i J. D..

W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.

Kognicja Sądu ograniczona jest więc do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Rozpatrując skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu skutkuje uchyleniem decyzji.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia są przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku ( Dz. U. 2004.64.593) oraz akt wykonawczy.

Zgodnie z art. 159 powołanej ustawy o pomocy społecznej dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej zachowują moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie tej ustawy.

Do 11 listopada 2004 roku obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 roku w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U.2001.120.1284), które uzależniało wysokość pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej od otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego ( § 15)

W dacie orzekania organu I instancji rozporządzenie to już nie obowiązywało, zaś aktem właściwym było rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 roku w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U.2004.233.2344), które zniosło powyższe kryterium otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z § 9 ust 1 pkt 2 rozporządzenia wysokość pomocy pieniężnej wynosi w przypadku dziecka do lat 7, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności 80% podstawy. Paragraf 9 ust 1 pkt 2 tego rozporządzenia wszedł w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 maja 2004 roku ( § 15)

Wobec powyższego organy administracji przy podejmowaniu decyzji błędnie uzależniły wysokość pomocy społecznej od daty pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Od 1 maja 2004 roku wysokość świadczenia bowiem uzależniona jest od warunku orzeczenia o niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie niepełnosprawność P. I. datuje się od 23 stycznia 2002 roku, orzeczenie zaś zostało wydane do 31 maja 2005 roku.

Wobec powyższego pomoc pieniężna w wysokości 80% podstawy przysługuje skarżącym od 1 maja 2004 roku, a nie jak twierdzą organy administracji od 1 października 2004 roku.

Z tego względu Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ).

Jednocześnie z uwagi na zakaz rozstrzygania na niekorzyść skarżącego Sąd nie orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 wskazanej wyżej ustawy.