Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 192/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 9a, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 40
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.
article: art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 4, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., numer [...], nakazującej Z. P. dokonanie rozbiórki budynku rekreacyjno-wypoczynkowego, budowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...], na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy ul. [...] w S., działka nr ewid. [...], obręb [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zwany dalej PINB, w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin działki nr [...], w obrębie nr [...], na której znajduje się Rodzinny Ogród Działkowy "[...]", położonej w S. przy ul. [...], ustalił, że na działce ogrodowej nr [...] budowana jest - jak zapisano w protokole oględzin - altana murowana ze stropem konstrukcji drewnianej i dwuspadowym dachem konstrukcji drewnianej, krytym blachą. Inwestorem budowy przedmiotowej altany jest Z. P., użytkownik ww. działki nr [...], który oświadczył, że budowę rozpoczął około dwóch lat wcześniej. Według rysunku oraz fotografii załączonych do protokołu oględzin, przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem piętrowym o wysokości 5,50 m i wymiarach 9,36 m x 7,99 m, czyli o powierzchni zabudowy około 75 m2. Opierając się na poczynionych ustaleniach PINB postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał Z. P. przedłożenie w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w tym złożenie oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponieważ zobowiązany wykonał obowiązek nałożony na niego ww. postanowieniem z dnia [...] r., organ powiatowy wydał, na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1, 2 i 3 oraz art. 59g ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy Prawo budowlane, postanowienie z dnia [...] r., ustalające dla inwestora obiektu – Z. P., opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł - za wybudowanie, bez pozwolenia na budowę, budynku rekreacyjno-wypoczynkowego na działce nr [...] Rodzinnych Ogrodów Działkowych "[...]" przy ul. [...] w S., (działka nr ew. [...] obręb [...])".

Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpatrzenia zażalenia Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w W., reprezentowanego przez Okręgowy Zarząd w S., postanowieniem z dnia [...] r., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał PINB sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu, aby ustalić zakres w jakim inwestor mógł dysponować ww. działką ogrodową nr [...], stanowiącą część działki o nr. geodezyjnym [...], do celów budowlanych, ustalić należy treść umowy zawartej przez inwestora z Polskim Związkiem Działkowców oraz treść regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]", w zakresie dotyczącym budowy altan przez działkowiczów.

Niezależnie od powyższego, organ drugiej instancji wskazał także PINB, iż w związku ze zmianą, ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528), brzmienia art. 13 ust. 1 i wprowadzeniem przepisu art. 2 pkt 9a cyt. ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, jak też zmianą brzmienia przepisu art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, zasadne jest zweryfikowanie zarzutów skarżącego Stowarzyszenia w przedmiocie naruszenia tych przepisów.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ, postanowieniem z dnia [...] r., nałożył na Z. P. obowiązek przedłożenia dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie 14 dni, od dnia otrzymania tego postanowienia, a następnie, postanowieniem z dnia [...] r., ustalił termin przedłożenia dokumentów stwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do dnia 20 stycznia 2017 r.

Pełnomocnik zobowiązanego, przy piśmie z dnia 10 stycznia 2017 r., skierowanym do PINB, przedłożył uwierzytelnioną kopię umowy sprzedaży działki warzywno-rekreacyjnej, znajdującej się w Rodzinnym Ogrodzie działkowym "[...]" w S. przy ul. [...], z dnia [...] r., zawartej pomiędzy Z. P., a jej poprzednim dzierżawcą. W ww. piśmie, przy którym pełnomocnik skarżącego przekazał kopię przedmiotowej umowy, poinformowano, że przeniesienie praw do działki zostało zatwierdzone przez PZD w sposób dorozumiany, a członkostwo skarżącego w ROD "[...]" potwierdza, m. in., fakt opłacania przez niego ustalonych składek członkowskich i innych opłat.

W tej sytuacji PINB wydał przytoczoną na wstępie decyzję, z dnia [...] r., nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego, na podstawie art. 49 ust. 3 w zw. z 48 ust. 1 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, uzasadniając jej wydanie nieprzedłożeniem przez zobowiązanego dokumentów potwierdzających jego prawo do dysponowania przedmiotową działką do celów budowlanych.

Od decyzji PINB odwołał się Z. P., zarzucając naruszenie przepisów art. 75 w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 105 § 3 K.p.a., poprzez:

- niepodjęcie przez organ jakichkolwiek czynności, ukierunkowanych na ustalenie stanu prawnego działki nr [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]", a w szczególności ustalenie czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz przerzucenie ciężaru dowodowego w tym zakresie w całości na inwestora;

- nieustalenie jaki jest stan prawny działki nr [...];

- zaniechanie jakichkolwiek rozważań na temat stanu prawnego nieruchomości oraz tego, czy inwestor posiada prawo do korzystania z działki i dysponowania nią w celach budowlanych i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Uzasadniając odwołanie skarżący podniósł, iż z art. 7 K.p.a. wynika, że organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale że powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy (wyrok NSA z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517; wyrok NSA z 4 czerwca 1998 r., I SA/Kr 1052/97, LEX nr 33618; wyrok NSA z 25 czerwca 1999 r., I SA 1551/98, LEX nr 48556).

Skarżący podniósł też, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż z zasady prawdy obiektywnej (art. 7) oraz z art. 77 § 1 wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na organie administracji (wyrok NSA z 15 września 1992 r., SA/Lu 601/92, LEX nr 1688426; wyrok NSA z 16 października 1998 r., I SA/Gd 92/98, LEX nr 34945).

W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego, organ zaniechał aktywnego dążenia do wyjaśnienia sprawy - ustalenia jaki jest stan prawny działki nr [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]", a w szczególności czy i w jakim zakresie, działką może dysponować w celach budowlanych inwestor.

Skarżący zarzucił, że organ nie podjął żadnych działań, które wyjaśniłyby możliwość budowy na działce, co, w jego ocenie, stanowi rażące naruszenie art. 7 oraz art. 77 K.p.a. Skarżący wskazał, iż reguła, zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne obowiązuje w prawie cywilnym (art. 6 k.c.) i nie może być stosowana wprost w prawie administracyjnym.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, wskazał, że ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528), nadano nowe brzmienie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40) oraz wprowadzono do tej ustawy przepis art. 2 pkt 9a, jak też zmieniono brzmienie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy Prawo budowlane.

Wspomniany powyżej przepis art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych stanowi, że przez "altanę działkową" rozumieć należy wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2, natomiast ww. art. 13 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowi, iż "1. Na terenie działki nie może znajdować się: 1) altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a; 2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich.

Przepisy przejściowe do ww. ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528) nie zawierają postanowień, z których wynikałoby, że do postępowań administracyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy i niezakończonych stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia jej w życie, co oznacza, że do postępowań takich stosuje się przepisy ww. ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w brzmieniu nadanym tą ustawą. Tym samym, zgodnie z brzmieniem przytoczonych powyżej przepisów art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych - nie jest możliwa legalizacja budynków (obiektów budowlanych) znajdujących się na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, niespełniających wymagań określonych w przytoczonym powyżej przepisie art. 2 pkt 9a tej ustawy.

Ponieważ przedmiotowy obiekt budowlany przekracza parametry określone w ww. art. 2 pkt 9a zarówno co do wysokości (5,5 m), ale przede wszystkim co do powierzchni zabudowy (75 m2), jego legalizacja nie jest już możliwa. Tym samym, zaskarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku - ze wskazanych powyżej względów - uznać należy za uzasadnioną.

Powyższa decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez Z. P..

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wnikliwego rozważenia materiału dowodowego oraz zaniechanie poczynienia istotnych w sprawie ustaleń niezbędnych do merytorycznie poprawnego rozstrzygnięcia sprawy;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do wydania decyzji obejmującej nakaz rozbiórki budowli również w części mieszczącej się w dyspozycji przepisu art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.

Mając na uwadze zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł, że określając wielkość planowanego budynku kierował się wieloletnią i ustaloną praktyką, a rozmiary ukończonej altanki miały być porównywalne do rozmiarów budowli znajdujących się na terenie tego samego ROD, w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...]. Wymiary ukończonego budynku wynoszą (dł. x szer. x wys.: 624 cm x 624 cm x 490 cm) i w żaden sposób nie odbiegają od innych (sąsiednich) budowli (altanek) posadowionych na terenie ROD "[...]".

Podniósł także, iż organ w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co doprowadziło - po raz kolejny - do wydania decyzji na podstawie wadliwie zgromadzonego, niepełnego i niewłaściwie ocenionego materiału procesowego, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zdaniem skarżącego, Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie założył, iż nie istnieje możliwość zakończenia postępowania decyzją odmienną od tej wydanej w pierwszej instancji administracyjnego toku postępowania. Wskazał, iż nawet o ile powierzchnia zabudowy budynku przekracza określone w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane parametry, to w żadnej mierze nie może świadczyć to o automatycznym zastosowaniu sankcji określonej w art. 48 ust. 1 ww. ustawy w stosunku do całej budowli, przy czym zaznaczyć należy, iż sankcja ta jest w istocie najbardziej dotkliwą, o największym stopniu dolegliwości dla obywatela z wszystkich przewidzianych w ustawie Prawo Budowlane.

Nie bez powodu ustawodawca w treści normy wyrażonej w art. 48 ust. 1, zd. Pierwsze, ustawy Prawo budowlane wskazał, że organ nadzoru budowlanego nakazuje - w sytuacji spełnienia przesłanek określonych w dalszej części przepisu - rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Przy czym nakaz rozbiórki całej budowli ograniczony został do sytuacji, w których dokonanie jej częściowego rozebrania jest albo niemożliwe ze względów technicznych, albo niecelowe z uwagi na istniejący stan prawny. Tak czy inaczej, w każdej sytuacji powyższa okoliczność powinna być przedmiotem ustaleń organu wydającego decyzję. Możliwość nakazania rozbiórki obiektu budowlanego (budynku) jedynie w jego części, przekraczającej powierzchnie zabudowy przewidzianą w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, byłaby dopuszczalna, gdyż tylko w tej części można mówić o samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego (w całości) w takim przypadku, automatycznie naruszałby przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, bowiem objąłby również tę część obiektu, która nie wymagała pozwolenia na budowę i do której nie miałby zastosowania także przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego (wyrok NSA sygn. akt II OSK 1834/06). Stąd wynika obowiązek poprzedzenia wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub z przekroczeniem parametrów określonych przepisami ustawy oceną możliwości jej legalizacji. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych i faktycznych możliwości jego legalizacji.

Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ powinien zatem przewidzieć możliwość przedstawienia dokumentacji częściowej rozbiórki altany. I tak organy administracji publicznej (a takim z pewnością jest PINB oraz WINB) stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpoznać cały materiał dowodowy, a dopiero wtedy może orzec o tym, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych uznać należy (wbrew zapatrywaniom WINB) za obowiązek organu, nie jego uprawnienie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40, 2015 r., poz. 528 oraz z 2016 r., poz. 2260).

Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy w pierwszej kolejności, że postępowanie administracyjne będące przedmiotem sądowej kontroli zostało wszczęte przez organ I instancji dnia [...] r., tj. z dniem przeprowadzenia kontroli na działce nr [...]. Równocześnie, w związku z wejściem z dniem 1 stycznia 2017 r. w życie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255), na podstawie art. 26 ust. 2 powyższej ustawy w przedmiotowym postępowaniu należało stosować przepisy ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą, o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców.

Przepis art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wskazuje, że pod pojęciem altany działkowej należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.

W dniu kontroli przeprowadzonej na działce nr [...] ogrodu działkowego ustalono, że budynek wzniesiony na działce posiada wymiary: długość – 9,32m, szerokość 6,24m, wysokość 4,9m, a w tym taras o wymiarach 3,08m x 6,24m. natomiast z projektu budowlanego przedłożonego przez skarżącego wynika, że przedmiotowy budynek jest budynkiem piętrowym, jego powierzchnia zabudowy wynosi 56,22m2, w tym taras posiada o powierzchni 2,85m x 5,74m, tj. 16,36m2, jego wysokość zaś to 5,3m. Ponadto posiada dach płaski, dwuspadowy.

Powyższe dane wskazują, że skarżący dopuścił się realizacji obiektu budowlanego, który wymagał wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mieć bowiem należy na względzie, że wymiary altany znacznie przekraczają wymiary, o których mowa w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego przewidującego najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcję za naruszenie przepisów ustawy możliwe jest tylko wyjątkowo, to jest w sytuacji gdy nie będzie możliwe zastosowanie art. 48 ust. 2 ww. ustawy i przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Natomiast w sytuacji ustalenia, że dany obiekt narusza przepisy, podejmowanie dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne, a wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Ponieważ, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, na terenie działki nie może znajdować się:

1) altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a;

2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich

- w niniejszym przypadku nie mogło być mowy o zalegalizowaniu budynku wybudowanego przez Z. P..

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego. Zarówno PINB, jak i organ odwoławczy, w sposób wnikliwy przeprowadzili wykładnię przepisów prawa materialnego, zasadnie wykazując, że budynek o takich rozmiarach jest obiektem, na który wymagane było wydanie pozwolenia na budowę.

Ponadto należy dodać, że ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych reguluje wszystkie kwestie związane z prawem do korzystania z gruntu przez osobę korzystającą z działki. I tak, zgodnie z art. 2 o ile w ustawie jest mowa:

1) o działkowcu - należy przez to rozumieć pełnoletnią osobę fizyczną uprawnioną do korzystania z działki w rodzinnym ogrodzie działkowym na podstawie prawa do działki;

2) działce - należy przez to rozumieć podstawową jednostkę przestrzenną rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m2, służącą zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji;

7) regulaminie rodzinnego ogrodu działkowego - należy przez to rozumieć obowiązujące na terenie rodzinnego ogrodu działkowego przepisy określające szczegółowe zasady zagospodarowania i korzystania z działki oraz funkcjonowania i zagospodarowania rodzinnego ogrodu działkowego, a także zasady korzystania z terenu ogólnego i infrastruktury ogrodowej.

ROD zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń ogrodowych (art. 7 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych). Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego mogą być w drodze umowy sprzedawane, oddawane w nieodpłatne lub odpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony lub użytkowanie wieczyste stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie ROD - w trybie określonym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.) – art. 9 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że grunty Gminy Miasto S. działka [...], obręb [...] w S. są użytkowane przez Polski Związek Działkowców – Zarząd Okręgowy w S..

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. ustawy ustanowienie prawa do działki następuje na podstawie umowy dzierżawy działkowej. Przez umowę dzierżawy działkowej stowarzyszenie ogrodowe zobowiązuje się oddać działkowcowi działkę na czas nieoznaczony do używania i pobierania z niej pożytków, a działkowiec zobowiązuje się używać działkę zgodnie z jej przeznaczeniem, przestrzegać regulaminu oraz uiszczać opłaty ogrodowe (art. 28 ust.1 ww. ustawy). Działkowiec ma prawo zagospodarować działkę i wyposażyć ją w odpowiednie obiekty i urządzenia zgodnie z przepisami ustawy oraz regulaminem, a nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych działkowca, stanowią jego własność (art. 30 ustawy). Stąd też umowa "sprzedaży działki" zawarta przez skarżącego z osobą poprzednio ją zajmującą mogła dotyczyć wyłącznie nasadzeń, urządzeń i obiektów.

Błędem organów prowadzących postępowanie w sprawie było niepoinformowanie skarżącego o obowiązujących przepisach prawa, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy. W tym zakresie nie było konieczne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, a tym samym nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zwrócić też należy uwagę, że obowiązkiem działkowca jest zapoznanie się z regulacjami prawnymi dotyczącymi korzystania z działki, a nadto w toku postępowania administracyjnego skarżący był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika.

Główny zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez wydanie decyzji obejmującej nakaz rozbiórki również w części mieszczącej się w dyspozycji przepisu art. 29 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. W ocenie sądu, zarzut ten nie jest zasadny. W zakresie prowadzonej budowy zlecenie opracowania projektu budowlanego leży w gestii inwestora, a nie organu. Skarżący w toku prowadzonego postępowania uzyskał informacje o zarzutach naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane, poprzez przekroczenie powierzchni zabudowy, powodujące także brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i tym samym brak możliwości legalizacji (zażalenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w S. z dnia 17 sierpnia 2016 r. i postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r.). W stanie faktycznym niniejszej sprawy to inicjatywa inwestora ewentualnie mogła doprowadzić do orzeczenia jedynie częściowej rozbiórki obiektu. Brak takiej inicjatywy i brak możliwości legalizacji obiektu spowodował natomiast wydanie decyzji o rozbiórce całego budynku wzniesionego z przekroczeniem dopuszczalnych norm i w ocenie sądu, decyzji tej nie można postawić zarzutu naruszenia art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem sądu w składzie orzekającym, prawidłowo organy nadzoru budowlanego uznały, że skarżący dokonał samowoli budowlanej, w zakresie budowy budynku i w konsekwencji orzeczenie wydane w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego należało uznać za prawidłowe.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.