Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 356/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 2, art. 31 par. 2, art. 127 par. 3, art. 141, art. 144
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi S. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

S. siedzibą w G. (nazywane dalej: "Stowarzyszeniem", "skarżącym") złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2015 r. (znak: [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2015 r., (znak: [...]) w przedmiocie odmowy dopuszczenia S. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w S. w G.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia KNF wskazała art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: Kpa) w zw. z art. 127 § 3 Kpa, w związku z art. 141 i 144 Kpa, art. 31 § 2 Kpa i art. 31 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 614).

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

Pismem z 21 lipca 2015 r. Stowarzyszenie wystąpiło do Komisji Nadzoru Finansowego (dalej zwanej też "KNF", "Komisją") na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa z wnioskiem o dopuszczenie na prawach strony, jako organizacji społecznej, do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w S. w G. (dalej: "SKOK [...]", "Kasa") na podstawie art. 73 ust. 1 i 73a ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1450, ze zm., dalej: "ustawa o skok").

Stowarzyszenie powołało się na § 5 i § 6 swojego statutu, odwołało się do ustawy o skok, w tym art. art. 42 i art. 44 stwierdzając, że wspieranie działalności Kasy mieści się w ramach statutowych działań Stowarzyszenia. Wykazując ważny interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu na prawach strony, Stowarzyszenie wyjaśniało, że będzie mogło wskazywać znane mu okoliczności dotyczące działalności Kasy Krajowej jako samopomocowej instytucji finansowej prowadzonej na rzecz zrzeszonych w niej spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych i ich członków. Skoro w prowadzonym postępowaniu badane są okoliczności bezpośrednio związane z oceną prawidłowości wykonywania przez SKOK [...] jej ustawowych zadań na rzecz członków, czyli zadań instytucji finansowej o charakterze samopomocowym, są to okoliczności bezpośrednio wiążące się ze statutowymi zadaniami Stowarzyszenia. Oznacza to, że wspieranie SKOK [...] w jej działalności mieści się w ramach statutowych zadań Stowarzyszenia.

Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Komisja odmówiła S. udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK [...]. Mając na uwadze art. 31 § 1 pkt 2 Kpa podała, że organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby – tj. ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. oraz ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem rozstrzyganej sprawy administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione także interesem społecznym.

Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. mającą uprawnienie w trybie art. 31 § 1 pkt 3 Kpa domagania się dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innego podmiotu, ale po spełnieniu warunków przewidzianych w tym przepisie.

Jednakże oceniając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu KNF oceniła, że ani ogólne idee wszechstronnego wspierania społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzących działalność na zasadzie non-profit, ani ścisła i regularna współpraca S. ze SKOK [...] w zakresie krzewienia edukacji finansowej nie pozwalają na uznanie, by realizacja tych celów przez Stowarzyszenia była merytorycznie i prawnie powiązana z przedmiotem prowadzonego postępowania dotyczącym ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G.

KNF wskazała, że w prowadzonym postępowaniu organ nadzoru dokonuje ustaleń w zakresie istnienia przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. groźby zaprzestania spłacania oraz art. 73a ust. 1 ustawy o skok tj. rażącego lub uporczywego naruszania przepisów prawa i zasadności zastosowania odpowiedniego środka nadzorczego, w szczególności oceny, czy zasadne jest ustanowienie zarządcy komisarycznego. Oznacza to, że w ramach prowadzonego postępowania badane są obszary finansowane i współczynniki ekonomiczne SKOK [...], w szczególności groźba zaprzestania spłacania zobowiązań przez Kasę.

KNF powołała się na stanowisko Stowarzyszenia, które powiązało cele statutowe Stowarzyszenia z przedmiotem prowadzonego przed KNF postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK [...], wskazując na potrzebę realizacji celów Stowarzyszenia poprzez wspieranie Kasy Krajowej w jej działalności, zajmowanie się przez Kasę Krajową w ramach swojej działalności wydawniczej krzewieniem edukacji finansowej, a w szczególności zapobieganiem wykluczeniu finansowemu, badanie w postępowaniu okoliczności bezpośrednio związanych z oceną prawidłowości wykonywania przez Kasę Krajową jej ustawowych zadań o charakterze samopomocowym. KNF uznała za zbyt ogólnikowe sformułowanie uzasadnienie "celami Stowarzyszenia" przystąpienia do prowadzonego postępowania. Nie zostały bowiem racjonalnie uzasadnione powiązania tych celów z przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK [...] w G. Stwierdziła, odnosząc się do poglądów judykatury, że cele organizacji społecznej muszą być w stopniu możliwie ścisłym określone tak, by dawały możliwość ustalenia, że wiążą się z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja zamierza przystąpić na prawach strony. Na gruncie niniejszej sprawy, cele Stowarzyszenia należy powiązać ściśle z postępowaniem dotyczącym ustanowienia w SKOK [...] zarządcy komisarycznego. W ramach tego postępowania w sprawie badane są obszary finansowe i współczynniki ekonomiczne SKOK [...], w szczególności jest oceniane, czy istnieje groźba zaprzestania spłacania zobowiązań przez Kasę i czy stan ten ma charakter trwały oraz czy działalność Kasy jest prowadzona z rażącym lub uporczywy naruszaniem prawa.

KNF oceniła zatem, że cele statutowe Stowarzyszenia, obejmujące w szczególności krzewienie edukacji finansowej nie mają związku z przedmiotem postępowania, w toku którego m. in. badane jest, czy występuje groźba zaprzestania spłacania zobowiązań przez Kasę. Uznała, że brzmienie zakreślonych statutowo celów Stowarzyszenia nie pozwala na uznanie, że jego statutowe cele są merytorycznie i prawnie powiązane z przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego dotyczącego SKOK [...], zasadności ustanowienia zarządcy komisarycznego. Uznała, że ewentualna zmiana w sposobie funkcjonowania SKOK [...] (zastąpienie władz statutowych zarządcą komisarycznym), nie wpłynie na zakres działalności tego podmiotu wynikającej z ustawy o skok, w szczególności art. 3.

Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. Podniosło m.in., że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie stawiają wymagania, by udział Stowarzyszenia był niezbędny do rozpoznania sprawy.

KNF postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy postanowienie z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu. W uzasadnieniu podała, że cele wskazane przez Stowarzyszenie były na tyle generalne i ogólne, że nie dostrzegła w nich konkretnego związku z przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego o ustanowienie zarządcy komisarycznego z wniosku Krajowej spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej.

Powołując się na podstawę prawną żądania Stowarzyszenie wskazało, że SKOK [...] jest instytucją finansową o charakterze samopomocowym zrzeszającą członków, przyjmującą depozyty od członków i udzielającą im kredytów i pożyczek oraz przeprowadzającą na ich rzecz rozliczenia pieniężne, prowadzi na rzecz swoich członków i ich środowiska działalność kulturalną i oświatową, która ma na celu krzewienie edukacji finansowej, a szczególnie zapobieganie wykluczeniu finansowemu i te okoliczności uzasadniają wspieranie SKOK [...] w ramach statutowych zadań Stowarzyszenia.

KNF mając na uwadze przedstawione argumenty, postanowienia Statutu określające cel działalności Stowarzyszenia i poglądy orzecznictwa stwierdziła, że cele organizacji społecznej muszą być w możliwie ścisłym stopniu określone tak, aby dawały możliwość ustalenia, że wiążą się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja zamierza przystąpić na prawach strony. W ramach postępowania o ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK [...] badane są obszary finansowe i współczynniki ekonomiczne SKOK [...], w szczególności oceniane jest, czy istnieje groźba zaprzestania spłacania zobowiązań przez Kasę i czy stan ten ma charakter trwały oraz czy działalność Kasy jest prowadzona z rażącym lub uporczywym naruszaniem prawa.

KNF oceniła, że cele statutowe Stowarzyszenia obejmujące w szczególności krzewienie edukacji finansowej nie mają związku z przedmiotem postępowania, w toku którego m. in. badane jest, czy występuje groźba zaprzestania spłacania zobowiązań przez Kasę. Jej zdaniem brak jest podstaw dla wywiedzenia bezpośredniego związku przedmiotu postępowania ze wskazanymi celami statutowymi S., ich merytorycznego i prawnego powiązania z przedmiotem postępowania administracyjnego dotyczącego SKOK [...]. Stowarzyszenie wskazało, że ma na względzie dbanie o partykularny interes w zakresie realizacji ww. celu statutowego, tymczasem z orzecznictwa i judykatury jednoznacznie wynika, iż organ administracji powinien badać powiązanie przesłanki z art. 31 § 1 Kpa z przedmiotem postępowania oraz celem jego prowadzenia.

KNF podkreśliła, że ewentualna zmiana w sposobie funkcjonowania SKOK [...] (zastąpienie władz statutowych zarządcą komisarycznym), nie wpłynie na zakres działalności tego podmiotu wynikającej z ustawy o skok, w szczególności art. 3.

Wskazała, że istotą postępowania w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby jest ustalenie możliwości realizacji celów statutowych w ramach postępowania, do którego organizacja społeczna miałaby być dopuszczona, nie zaś potencjalny zakres modyfikacji relacji zachodzących między SKOK [...] a S., która miałaby nastąpić na skutek wydania decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. Skoro SKOK [...] zobligowana jest w toku swojej działalności do wykonywania celów wskazanych w art. 3 ustawy o skok, a postępowanie administracyjne zakończyłoby się wydaniem decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego, to zmienilaby ona jedynie zakres działania i funkcjonowania organów SKOK [...] na okres wskazany w decyzji, a nie zakres ustawowych i statutowych zadań SKOK [...].

KNF oceniła, że wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony powinien być odpowiednio uzasadniony. Nie stanowi wystarczającego argumentu podnoszona działalność statutowa polegająca na krzewieniu edukacji finansowej. Nie chodzi bowiem o jakiekolwiek współdziałanie ze stroną postępowania administracyjnego. Dopuszczenie ma sprawić, iż poprzez kontrolę społeczną lepiej i rzetelniej realizowane będą cele postępowania administracyjnego, jak choćby ustalenie prawdy obiektywnej, czy też konieczność wyważenia w ramach procesu podejmowania decyzji różnorodnych interesów oraz dóbr. W rozważanym przypadku nie znalazła tego rodzaju okoliczności.

Podkreśliła przy tym, że udział organizacji społecznej w postępowaniu na prawach strony stanowi wyjątek od zasady, że mogą w nim uczestniczyć wyłącznie podmioty mające w tym interes prawny, a przyznanie uprawnień strony dodatkowemu podmiotowi ma istotny wpływ na zakres praw i obowiązków faktycznych stron postępowania, zmieniając w sposób istotny układ ich praw procesowych.

KNF ustaliła i oceniła, że także w świetle drugiej przesłanki art. 31 § 1 Kpa warunkującej udział Stowarzyszenia w sprawie dotyczącej SKOK [...] tj. istnienia interesu społecznego, to we wniosku z 23 września 2015 r., S. uzasadniało interes społeczny doniosłym znaczeniem społecznym tego postępowania, dotyczącego spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, której misja społeczna wyraża się w dostarczaniu usług finansowych na rzecz osób mniej zamożnych, w tym na rzecz drobnych przedsiębiorców, na rzecz spółdzielni i podmiotów trzeciego sektora, a także w promowaniu wiedzy finansowej, aktywizacji zawodowej i zapobieganiu wykluczaniu finansowemu oraz nadmiernemu zadłużaniu.

KNF nie podzieliła stanowiska, że istnienie interesu społecznego zostało przez Stowarzyszenie uzasadnione szczegółowo i wyczerpująco, ponieważ S. prowadzi działalność na rzecz skonkretyzowanych członków, może zatem prezentować wyłącznie stanowisko dotyczące tych osób, nie zaś osób, które jej członkami nie pozostają oraz - co za tym idzie - może prezentować wiedzę płynącą ze współpracy ze SKOK [...] jedynie w tak ściśle określonym zakresie. Wprawdzie S. wskazało na interes społeczny, który polegać ma na dążeniu do wszechstronnego, wnikliwego ustalenia okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy administracyjnej, co ma mieć poparcie w informacjach oraz opiniach posiadanych przez S., jednakże Stowarzyszenie nie wskazało jakiego rodzaju miałaby być to wiedza. Informacje te, zdaniem organu, należy zatem odnosić do płaszczyzny krzewienia edukacji finansowej pomiędzy S. a SKOK [...]. Na tej podstawie nie jest możliwe upatrywanie istnienia obiektywnego interesu społecznego leżącego po stronie Stowarzyszenia uzasadniającego udział w postępowaniu na prawach strony w sprawie dotyczącej innej osoby, ponieważ S. może prezentować jedynie subiektywnie postrzegany interes swoich członków.

Zdaniem KNF obiektywny interes społeczny w prowadzonym postępowaniu powinien być zdefiniowany poprzez pryzmat podstawowych, ustawowych celów działania SKOK [...]. Przekazywanie zaś w postępowaniu unikalnych informacji o doniosłych społecznych skutkach działalności SKOK [...] nie precyzuje, jaki interes społeczny takie działanie miałoby wspierać, ani o jakie doniosłe społeczne skutki tejże działalności Kasy chodzi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. zaskarżyło w całości postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2015 roku utrzymujące w mocy postanowienie KNF z dnia [...] września 2015 roku o odmowie dopuszczenia go do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. na podstawie art. 73 ust. 1 i 73a ust. 1 ustawy o skok. Zarzuciło naruszenie art. 31 § 1 Kpa poprzez błędne uznanie, iż Skarżący nie wykazał, w sposób wyczerpujący i precyzyjny, że jego cele statutowe i interes społeczny przemawiają za dopuszczeniem go do udziału we wskazanym wyżej postępowaniu administracyjnym.

Wniosło o jego uchylenie wraz z postanowieniem poprzedzającym oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący odwołał się do § 5 i § 6 Statutu, opisując związek pomiędzy celami statutowymi a przedmiotem postępowania i wskazał na całokształt sytuacji ekonomiczno- finansowej SKOK i jej działalności oraz na swój cel statutowy - wspieranie społecznych instytucji finansowych o charakterze non-profit - wykazując szczegółowo, iż SKOK niewątpliwie jest taką instytucją. Wskazał, że skupia członków SKOK [...] w G., a przynależność do Stowarzyszenia tworzy więź, wymaganą zgodnie z ustawą o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych i Statutem SKOK do uzyskania członkostwa w SKOK [...].

Stowarzyszenie podkreślało m.in., że ewentualna decyzja o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w SKOK ma wpływ na wszelkie aspekty jej działalności, w tym na współpracę między nią a Stowarzyszeniem, a także na demokratyczne prawa członków Kasy, będących jednocześnie członkami Stowarzyszenia, do sprawowania kontroli i kierownictwa nad działalnością założonej przez nich spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej. Jego zdaniem Kodeks postepowania administracyjnego nie stawia wymagań co do charakteru związku między przedmiotem postępowania administracyjnego a celami statutowymi organizacji społecznej. Związek ten jest istotny, skoro S. jest organizacją współpracującą z Kasą Krajową oraz zrzeszonymi w niej kasami i prowadzącą działalność na rzecz tych członków w dziedzinie krzewienia edukacji finansowej, ochrony przed wykluczeniem finansowym, ochrony konsumentów. Związek ten jest tym bardziej istotny jeśli spojrzeć na niego przez pryzmat tego celu statutowego Stowarzyszenia, którym jest wszechstronne wspieranie samopomocowych organizacji finansowych, a więc samej Kasy Krajowej i zrzeszonych w niej kas jako jej członków. Wspieranie takie może i powinno polegać także na strzeżeniu demokratycznej struktury Kasy Krajowej i wypływającego z wolności zrzeszania się prawa jej członków do sprawowania jej kierownictwa i kontroli poprzez wybrane zgodnie ze Statutem organy.

Stowarzyszenie podniosło m.in., że statutowy zapis celów każdej organizacji społecznej, czy też jakiejkolwiek organizacji, spółdzielni czy innego podmiotu zawsze ma charakter generalny i ogólny, albowiem statut lub inny akt założycielski jest dokumentem konstruującym zrzeszenie na przyszłość, mającym znajdować zastosowanie wielokrotnie w różnych sytuacjach.

Podkreśliło także wpływ decyzji o wprowadzeniu zarządu komisarycznego na prawo członków Kasy Krajowej, jako instytucji której wspieranie jest statutowym celem Stowarzyszenia, do samostanowienia, do sprawowania demokratycznego kierownictwa nad działalnością spółdzielni, którą jest Kasa Krajowa, na konstytucyjną wolność zrzeszania się przysługującą członkom Kasy.

Za niezrozumiałe uznało stwierdzenie KNF, że Stowarzyszenie nie reprezentuje interesu społecznego, lecz własny interes i raczej mogłoby być stroną sprawy administracyjnej w sprawie ustanowienia zarządu komisarycznego w Kasie Krajowej. Decyzja wydawana w sprawie administracyjnej nie dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków Stowarzyszenia, nie jest więc ono stroną takiej sprawy. Decyzja ta, wpływając bezpośrednio na sytuację prawną Kasy Krajowej, ma znaczenie dla tego, jak realizowane będzie współdziałanie Stowarzyszenia z Kasą Krajową. Udział Stowarzyszenia w sprawie jest ważny z tego powodu, że Stowarzyszenie skupia członków wielu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, reprezentuje w konsekwencji nie tylko interes wielu tysięcy członków Kas, dla których działalność Kasy Krajowej ma fundamentalne znaczenie, ale również interes członków wszystkich Kas, a także wszystkich osób, które mogą stać się ich członkami i odbiorcami. Niezasadne zatem jest twierdzenie KNF, że jest ono wyłącznie wyrazicielem własnego interesu.

W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia, czego oczekuje strona skarżąca. Wymaga uwagi, że w niniejszej sprawie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2012 roku, poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe kryteria, w ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.

Kwestię udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych na prawach strony regulują, prawidłowo wskazane przez organ, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( "Kpa").

Zgodnie z art. 31 § 1 Kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

1) wszczęcia postępowania,

2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W myśl art. 5 § 2 pkt 5 Kpa, organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne. Przyjmuje się, że organizacje społeczne to takie grupy podmiotów (osób fizycznych i prawnych), które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, które nie wchodzą w skład aparatu państwowego i nie są zarazem spółkami prywatnymi (por. E. Smoktunowicz, Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2000, s. 20).

Na gruncie art. 31 § 1 Kpa pojęcie "organizacji społecznej" należy interpretować szeroko. W przepisie tym chodzi o każdy przejaw zorganizowanej działalności określonej grupy społecznej, w tym także członków grupy spółdzielczej. Podstawowym kryterium pozwalającym zakwalifikować dany podmiot jako organizację społeczną jest trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej i struktura organizacyjna, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane.

Skarżąca jest organizacją posiadającą osobowość prawną, wpisaną do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego. Z analizy Statutu Stowarzyszenia znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 16-8verte) wynika, że jest stowarzyszeniem działającym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz.U. z 2011 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) oraz ustawy o działalności, pożytku publicznego i o wolontariacie (t. jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 118 ze zm.). Członkostwo w Stowarzyszeniu oparte jest na zasadzie dobrowolności (roz. III Statutu), a szczegółowe rozwiązania dotyczące struktury organizacyjnej wewnętrznej wskazują, iż najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane (roz. IV Statutu). Forma organizacyjnoprawna świadczy, że Stowarzyszenie należy do kategorii osób o charakterze korporacyjnym. Zgodnie z § 5 celem stowarzyszenia jest: 1) inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, 2) ochrona konsumentów, 3) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, 4) rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, 5) promocja i organizacja wolontariatu, 6) reintegracja społeczna i zawodowa, 7) prowadzenie działalności charytatywnej, 8) wspieranie rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, 9) inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działalności edukacyjno- wychowawczej i opiekuńczej.

W ocenie Sądu, KNF prawidłowo uznała, że Stowarzyszenie należy do kategorii organizacji społecznych, o których mowa w art. 5 § 2 pkt 5 Kpa, tj. organizacji społecznych innych niż zawodowe, samorządowe czy spółdzielcze. Sąd powyższą ocenę podziela. Dokonując powyższego ustalenia, Sąd w szczególności kierował się poglądami i wskazówkami interpretacyjnymi zawartymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (wydanej w składzie 7 sędziów NSA) z dnia 12 grudnia 2005 r., II OPS 4/05 (lex nr 167966), który podkreślił, iż brak jest legalnej definicji pojęcia "organizacja społeczna", oraz że nauka prawa administracyjnego, typując cechy organizacji społecznej, ustaliła zakres tego pojęcia szeroko, uznając różnorodność form organizacyjnoprawnych, jakie może przybrać organizacja społeczna. Odwołując się do art. 12 Konstytucji RP, NSA uznał że przy tak określonych celach i założeniach organizacyjnych należy przyjąć, że działalność Stowarzyszenia wyczerpuje kryterium organizacji społecznej (organizacji spółdzielczej), w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 5 Kpa.

Oznacza to, że przysługujący Stowarzyszeniu status organizacji społecznej pozwala na formułowanie jej wniosków w trybie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa, pod warunkiem jednak, że postępowanie administracyjne, do którego chce przystąpić, nie dotyczy praw i obowiązków odnoszących się do niej samej, lecz wiąże się z prawami i obowiązkami innego podmiotu (innej osoby), a także przemawia za tym jej cel statutowy i interes społeczny. Postępowanie nie może więc dotyczyć praw i obowiązków samej organizacji społecznej (wówczas korzystałaby ona z przymiotu strony - art. 28 Kpa), co oznacza, że jej udział w toczącym się postępowaniu musi być determinowany jedynie przesłanką celu statutowego i interesu społecznego.

W ocenie Sądu, KNF trafnie uznała, że Stowarzyszenie nie może powoływać się na swoje cele statutowe i interes społeczny, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 Kpa, jeśli upatruje ich jedynie w realizacji własnego interesu w ramach udziału na prawach strony w postępowaniu, do którego miałaby przystąpić.

Organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innego podmiotu musi bowiem działać w interesie społecznym w ramach wyznaczonych celów statutowych. Nie może dla realizacji tych celów powoływać się na przesłankę interesu społecznego, jeśli z całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że jej udział w takim postępowaniu będzie służył zaspokajaniu jej własnego interesu.

O tym, że w istocie tak właśnie jest, świadczy zarówno uzasadnienie złożonego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustanowienie zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G., jak i stanowisko, jakie skarżąca prezentowała w całym postępowaniu. Stowarzyszenie wskazuje bowiem na § 5 i 6 Statutu, na Kasę [...] jako instytucję finansową o charakterze samopomocowym, zrzeszającym członków Stowarzyszenia i działalność prowadzoną przez Kasę mającą na celu krzewienie edukacji finansowej, że będzie mogło wskazywać w postępowaniu na znane mu okoliczności dotyczące działalności Kasy, która zrzesza 900 000 członków, z których 20 000 członków skierowało do Stowarzyszenia wnioski o podjęcie stosownych działań broniących system Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych. Zatem to oczekiwania członków i cele statutowe przemawiają, zdaniem Stowarzyszenia, za uzyskaniem statusu uczestnika na prawach strony w niniejszym postępowaniu.

Wskazać należy, że organ administracji dokonując weryfikacji, czy udział organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby jest uzasadniony i uprawniony, zobligowany był do kierowania się przesłankami wymienionymi w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania ma być uzasadnione: jej celami statutowymi oraz interesem społecznym. Co istotne, dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania uprawnione jest jedynie w sytuacji, kiedy ww. przesłanki spełnione są kumulatywnie. Oznacza to, że brak spełnienia którejkolwiek z nich uniemożliwia organowi administracji uwzględnienie wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału.

W ocenie Sądu, KNF trafnie uznała, że prowadzone postępowanie w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. – w kontekście powołanych zapisów statutu - nie dotyczy zakresu ani celów działalności Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G., jak również nie odnosi się do możliwości podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami.

Należy bowiem wskazać, że to, kto zarządza Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową [...] w G. nie wpływa na zakres ani cele jej działalności, albowiem wynikają one z ustawy o skok. Nie są one ustalane przez prezesa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. Zarówno ustawa o skok, jak i statut Kasy, mogą podlegać zmianom jedynie w ściśle określonych, sformalizowanych trybach, dla których nie ma znaczenia osoba ustanowionego zarządcy komisarycznego. Oznacza to, że przebieg i rezultat prowadzonego postępowania nie są czynnikami oddziaływującymi na cele i zakres działalności Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G.

Prawidłowość stanowiska KNF w przedmiocie nie dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania administracyjnego o ustanowienie zarządcy komisarycznego znajduje potwierdzenie w poglądach doktryny dotyczących udziału organizacji społecznej na prawach strony. Co do zasady podkreśla się, że przystąpienie organizacji społecznej do postępowania administracyjnego jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji społecznej, jeżeli istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Organ administracji publicznej (...) powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Działalność organizacji społecznej opisana w statucie tej organizacji, a więc w istocie cele organizacji społecznej, musi być jak najszczegółowiej określona, tak aby dawało to możliwość ustalenia, że działalność ta wiąże się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja zamierza przystąpić na prawach strony (por. A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., II OSK 1499/06).

W ocenie Sądu, trudno zatem dostrzec związek celu statutowego S. z przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G., ponieważ ani uzasadnienie przedstawione przez Stowarzyszenie w zakresie spełnienia analizowanej przesłanki, ani przede wszystkim cele określone w jego Statucie, nie pozwalają na uznanie, że realizacja tak określonej działalności przez Stowarzyszenie jest merytorycznie i prawnie powiązana z przedmiotem prowadzonego postępowania w sprawie dotyczącej SKOK w G.

W ocenie Sądu, przywoływane brzmienie zakreślonych statutowo celów S. uzasadnia twierdzenie KNF, że nie jest możliwe uznanie, że statutowe cele działania Stowarzyszenia są merytorycznie i prawnie powiązane z przedmiotem prowadzonego przez organ nadzoru postępowania administracyjnego dotyczącego Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. w zakresie ustanowienia zarządcy komisarycznego.

Odnosząc się do argumentu S., że dopuszczenie do postępowania w sprawie o ustanowienie zarządcy komisarycznego Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. Krajowej SKOK jest uzasadnione tym, że ewentualne ustanowienie zarządcy komisarycznego miałoby wpływ na wszelkie aspekty współpracy SKOK w G. ze S. oraz na wszelkie dziedziny jej działalności na rzecz kas i jej członków, Sąd podzielił ocenę KNF i nie znalazł potwierdzenia wywiedzenia bezpośredniego związku przedmiotu postępowania ze wskazanymi celami statutowymi Stowarzyszenia. Także wyrażone w § 6 Statutu pojęcie "wszechstronnego wspierania społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzących działalność na zasadzie non-profit i inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych celów Stowarzyszenia" w kontekście współpracy z Kasą SKOK w G. jest pojęciem bardzo szerokim i de facto nie konkretyzuje i nie precyzuje aspektów zbieżnych z przedmiotem postępowania określonym w w rozpatrywanej sprawie o ustanowienie zarządcy komisarycznego (art. 73 ust. 1 ustawy o skok). Tym samym, postępowanie nie odnosi się do celów ani kierunków działalności Kasy Krajowej jako samopomocowej instytucji finansowej, jak również nie dotyczy jej misji społecznej.

Zdaniem Sądu, tym samym KNF prawidłowo oceniła na gruncie rozpatrywanej sprawy, że wynik prowadzonego postępowania nie będzie miał wpływu na możliwość osiągania celów statutowych przez Stowarzyszenie, które w dalszym ciągu będzie mogło wspierać Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową [...] w G. w realizacji jej celów zbieżnych z celami Stowarzyszenia oraz współpracować z tą Kasą na dotychczasowych zasadach. Jeśli Stowarzyszenie wyraża wolę przedstawienia KNF, jako organowi nadzoru, opinii o Prezesie Kasy w G., może pisemne wyrazić swoje stanowisko w sprawie i przekazać je organowi bezpośrednio lub za pośrednictwem strony postępowania. Na wniosek strony stanowisko to może zostać dopuszczone przez Komisję jako dowód w sprawie (art. 75 w zw. z art. 78 § 1 Kpa). Oprócz tego, Stowarzyszenie może także złożyć skargę, w której wyrazi swoje stanowisko w tej kwestii (art. 234 pkt 2 Kpa).

Równorzędną do celu statutowego przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do prowadzonego postępowania na prawach strony, wymagającą zbadania przez organ administracji, było dokonanie oceny, czy za dopuszczeniem skarżącej do udziału w ww. postępowaniu przemawia interes społeczny.

Jako argument mający przemawiać za istnieniem interesu społecznego w dopuszczeniu do prowadzonego postępowania w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. [...] w G., Stowarzyszenie wskazało: dysponowanie wiedzą o działalności Kasy Krajowej jako samopomocowej instytucji finansowej, prowadzonej na rzecz zrzeszonych w niej spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz ich członków, co - w jego ocenie - powinno przyczynić się do obiektywnego, wszechstronnego, wnikliwego ustalenia okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy administracyjnej, doniosłe - zdaniem Stowarzyszenia - znaczenie społeczne prowadzonego postępowania, dotyczącego centrali ruchu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, których misja społeczna wyraża się w dostarczaniu usług finansowych na rzecz osób mniej zamożnych, w tym na rzecz drobnych przedsiębiorców, na rzecz spółdzielni i podmiotów trzeciego sektora, a także w promowaniu wiedzy finansowej, aktywizacji zawodowej i zapobieganiu wykluczeniu finansowemu oraz nadmiernemu zadłużeniu, prawo do wskazania, za jakim rozstrzygnięciem sprawy opowiada się Stowarzyszenie.

Nadto, w piśmie z 11 sierpnia 2015r. Stowarzyszenie dodatkowo powoływało się m.in. na okoliczność, że sprawa o ustanowienie zarządcy komisarycznego w SKOK, tak samo jak postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia Prezesa Zarządu Kasy, gdzie zostało dopuszczone do udziału na prawach strony, dotyczy bezpośrednio sfery zarządzania Kasą i może prowadzić do odebrania członkom demokratycznej kontroli i realnego wpływu na działalność spółdzielni, a ostatecznie do zniweczenia bytu prawnego Kasy, co ma istotne znaczenie dla jej członków będących jednocześnie członkami Stowarzyszenia.

W ocenie Sądu, KNF prawidłowo oceniła, że przedmiotem postępowania o ustanowienie zarządcy komisarycznego jest ustalenie i ocena, czy prezes Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. spełnia wymogi wynikające z ustawy skok. Tym samym, postępowanie nie odnosi się do celów ani kierunków działalności Kasy w G. jako samopomocowej instytucji finansowej, jak również nie dotyczy jej misji społecznej. Posiadanie przez Stowarzyszenie wiedzy o tych aspektach funkcjonowania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G., której nie skonkretyzowało ani nie uszczegółowiło, także pod kątem drugiej przesłanki dopuszczenia do postepowania, w konsekwencji oznacza nie spełnienie wymogu interesu społecznego w dopuszczeniu jej do udziału w prowadzonym postępowaniu.

Zdaniem Sądu, podnoszone okoliczności, które przemawiały za dopuszczeniem skarżącej do innego postępowania administracyjnego (o zatwierdzenie prezesa zarządu Kasy Krajowej), nie mogą automatycznie przesądzać o pozytywnym rozpatrzeniu niniejszego wniosku. Wynik postępowania o zatwierdzenie prezesa zarządu Kasy Krajowej, z przyczyn wyżej wskazanych, nie ma przełożenia na prowadzone postępowanie o ustanowienie zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G., także w kontekście powołanych we wniosku zapisów statutu. Nie dotyczy bowiem zakresu ani celów działalności Kasy w G., jak również nie odnosi się do możliwości podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami.

W realiach niniejszej sprawy, KNF zatem prawidłowo oceniła, że wniosek Stowarzyszenia w istocie motywowany jest jego własnym partykularnym interesem, a nie interesem społecznym, ogólnym skoro Stowarzyszenie zamierza oddziaływać na przebieg postępowania dotyczącego obsady personalnej organu zarządzającego podmiotu, z którym ma bliskie związki i współpracuje w pewnych obszarach, po to, aby móc wpływać na jego wynik w pożądanym przez siebie kierunku. Ta ochrona własnych faktycznych interesów wykluczała dopatrzenie się interesu społecznego w dopuszczeniu Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G.

Należy podkreślić, że istotą postępowania w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby jest ustalenie możliwości realizacji celów statutowych w ramach postępowania, do którego organizacja społeczna miałaby być dopuszczona, nie zaś potencjalny zakres modyfikacji podnoszonych w skardze relacji, które miałaby nastąpić na skutek wydania decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. Przyjęcie takiego punktu widzenia prowadziłoby do nielogicznych i bezpodstawnych twierdzeń, bowiem przy takim założeniu wszelkie postępowania prowadzone przez organ administracyjny dotyczące funkcjonowania i działalności Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G. uzasadniałyby udział wnioskującego w postępowaniu.

W ocenie Sądu, argumentacja Stowarzyszenia zmierza w istocie ku wykazaniu, że decyzja o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w SKOK w G. będzie mieć wpływ na działalność Stowarzyszenia. Oznacza to, iż w sposób pośredni skarżąca prezentuje stanowisko, jakoby decyzja organu nadzoru miałaby kształtować pozycję prawną wnioskodawcy. Taka argumentacja może prowadzić do wniosku, iż faktycznie Stowarzyszenie próbuje wykazać istnienie interesu w rozumieniu art. 28 Kpa, nie zaś istnienie przesłanek z art. 31 Kpa uprawniających organizację społeczną do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie dotyczącej innej osoby. Powyższe przeczyłoby zakresowi wnioskowania Stowarzyszeniu o uzyskanie prawa do udziału w postępowaniu na prawach strony. Na marginesie zauważyć należy, że SKOK w G. zobligowana jest do wykonywania zadań wynikających z ustawy o skok, w tym zadań na rzecz poszczególnych kas, a jeżeli postępowanie administracyjne zostanie zakończone wydaniem decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego, zmieni ona jedynie zakres działania i funkcjonowania organów SKOK w G. na okres wskazany w decyzji, a nie zakres ustawowych i statutowych zadań SKOKu, których KNF decyzją administracyjną co do zasady nie może ograniczyć.

W konsekwencji, wszystkie okoliczności, które odnoszą się do własnego interesu Stowarzyszenia, umiejscawiały je raczej w pozycji strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa i przemawiały za negatywnym rozpatrzeniem wniosku o dopuszczenie do postępowania na prawach strony w sprawie ustanowienia w udziału w postepowaniu o ustanowienie zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G.

O ile zaś wynik postępowania w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego, będzie miał przełożenie na relacje obu podmiotów sprowadzające się do wspierania Kasy w G. w określonych aspektach jej działalności przez Stowarzyszenie, czyli będzie wpływał na współpracę między nimi, to przemawia to za kwalifikacją charakteru takiego związku pomiędzy wynikiem prowadzonego postępowania a relacją Kasy w G. i Stowarzyszenia jako faktycznego. Co w konsekwencji także przemawia za uznaniem, że wniosek Stowarzyszenia w istocie motywowany jest jego własnym interesem, a nie interesem społecznym, czyli ogólnym. Stowarzyszenie chce oddziaływać na przebieg postępowania dotyczącego obsady personalnej organu zarządzającego podmiotu, z którym ma bliskie związki i współpracuje w pewnych obszarach, po to, aby móc wpływać na jego wynik w pożądanym przez siebie kierunku. Ta ochrona własnych faktycznych interesów wykluczała dopuszczenie Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK w G. ,a nie przemawiał za tym interes społecznym.

Rozstrzygając o dopuszczeniu organizacji do postępowania każdorazowo organ ocenia istnienie w sprawie interesu społecznego. Udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Wreszcie ocena wystąpienia przesłanki interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu należy do organu administracji. Organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza, gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Taki pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r., II GSK 588/14 i Sąd podziela przytoczoną ocenę prawną także na gruncie oceny dokonanej przez organ w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, rację miała KNF, że to Stowarzyszenie powinno było wykazać, czego nie uczyniło, w jaki konkretny sposób jego uczestnictwo w prowadzonym postępowaniu przyczyniłoby się do realizacji interesu społecznego.

Na gruncie niniejszej sprawy Stowarzyszenie upatrywało także interes społeczny w dysponowaniu wiedzą o działalności Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej [...] w G., ale w żaden sposób nie rozwinęło ani nie uszczegółowiło tych twierdzeń, pozostając przy wysoce ogólnych i w istocie wieloznacznych sformułowaniach. Nie można pominąć art. 61 ust. 1 ustawy o skok, który określa, że celem nadzoru nad kasami jest zapewnienie:

1) stabilności finansowej kas;

2) prawidłowości prowadzonej przez kasy działalności finansowej;

3) bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych w kasach;

4) zgodności działalności kas z przepisami niniejszej ustawy.

Tymczasem podstawą prawną postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego jest możliwość przewidziana w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. w przypadku powstania groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę. Zdanie 2 tej normy wskazuje, że "Ustanowienie zarządcy komisarycznego w kasie lub w Kasie Krajowej nie wpływa na organizację i sposób działania odpowiednio kasy lub Kasy Krajowej, z wyjątkiem zmian przewidzianych ustawą."

Natomiast w przypadku, gdy działalność kasy wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie przepisów prawa i gdy skład zarządu kasy nie odpowiada wymogom ustawy, w celu zorganizowania wyboru nowego zarządu zastosowania mogą znaleźć art. 73a ust. 1 i ust. 2 ustawy o skok. W pierwszym przypadku zarządcę komisarycznego ustanawia się na okres niezbędny do usunięcia nieprawidłowości związanych z rażącym lub uporczywym naruszaniem przepisów prawa, zaś w drugim zarządca komisaryczny działa nie dłużej niż do chwili powołania nowego zarządu kasy lub Kasy Krajowej oraz uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego na powołanie prezesa zarządu.

W świetle powyższych norm, należy także stwierdzić, że skarżąca, mimo powołania art. 73 ust. 1 ustawy o skok w uzasadnieniu wniosku, nie wskazała jakiegokolwiek obszaru podlegającego badaniu w postępowaniu, do którego chce być dopuszczona na prawach strony, odnoszącego się do dyspozycji wskazanej normy i odnoszącej się do działalności Kasy w G.

W konsekwencji, ma rację KNF, że nie jest możliwe powiązanie argumentów jej wniosku opartego o art. 31 § 1 pkt 2 Kpa z postępowaniem wszczętym na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o skok (czyli w przypadku powstania groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę) do żadnego z celów statutowych S. Nie jest możliwe ustalenie takiego powiązania ani z prowadzeniem i wspieraniem działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, ochroną konsumentów, promocją zatrudnienia i aktywizacją zawodową osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijaniem kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocją i organizacją wolontariatu, reintegracją społeczną i. zawodową, prowadzeniem działalności charytatywnej, wspieraniem rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, ani też z inicjowaniem, prowadzeniem i wspieraniem działalności edukacyjno-wychowawczej i opiekuńczej.

Ponownie należy podkreślić, że aby być dopuszczonym do udziału w prowadzonym postępowaniu na prawach strony, Stowarzyszenie musiałoby precyzyjnie wskazać, jakie informacje, mogące mieć znaczenie dla kwestii wyboru zarządcy komisarycznego w SKOK, są w jego posiadaniu. Samo powołanie się na posiadanie przez Stowarzyszenie wiedzy o aspektach funkcjonowania Kasy Krajowej nie wyczerpuje zatem przesłanki interesu społecznego w prowadzonym postępowaniu.

W ocenie Sadu, KNF prawidłowo oceniła, że skarżąca na gruncie niniejszej sprawy, domagając się dopuszczenia do udziału w postepowaniu na prawach strony nie wykazała zarówno interesu społecznego jak i bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy celami statutowymi organizacji, a przedmiotem sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 31 § 1 Kpa.

Między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi bowiem zachodzić prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli zatem cel statutowy organizacji jest obojętny pod względem prawnym dla sposobu załatwienia sprawy, to zachodzi brak powyższego związku, a tym samym brak przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby. Skoro to sama strona powinna uzasadnić wystąpienie przesłanki interesu społecznego i udziału jej w postępowaniu, to po jej stronie leży ciężar dowodzenia w tego rodzaju sprawach (podobnie m.in. wyrok WSA w Krakowie z 18 lipca 2014 r., II SA/Kr 609/14). W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało wystąpienia przesłanek dopuszczających jego udział w postępowaniu na prawach strony.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, należy podnieść, że KNF przyznała, że rezultat prowadzonego postępowania będzie miał wpływ na funkcjonowanie Kasy w G. Z tego faktu w żaden sposób nie wynika jednak wniosek, że za braniem w nim udziału przez Stowarzyszenie na prawach strony przemawia interes społeczny. Znaczenie (doniosłość) prowadzonego postępowania nie jest funkcją tego, czy bierze w nim udział na prawach strony Stowarzyszenie - skoro nie wykazało, w jaki sposób, dzięki posiadanym informacjom o funkcjonowaniu Kasy Krajowej, jego udział w tym postępowaniu miałby przyczynić się do obiektywnego, wszechstronnego, wnikliwego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy administracyjnej, której przedmiotem jest powołanie zarządcy komisarycznego w tej konkretnej Kasie w G.

W ocenie Sądu, podjęte w sprawie zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty procesowe i materialne, podniesione w skardze, należy uznać za nietrafne.

Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu, także z urzędu, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w ramach zastosowanych norm prawa, takich uchybień i naruszeń, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.