Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1132/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2000-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 114 poz. 719
law: null
article: art. 191
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: W przypadku ustalenia przez organy podatkowe, że podatnik przed rozpoczęciem działalności gospodarczej świadczył w ramach stosunku pracę, w której wykonywał czynności wchodzące w zakres działalności gospodarczej, zasadne będzie ustalenie, że nie miał on prawa do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.

TEZY

W przypadku ustalenia przez organy podatkowe, że podatnik przed rozpoczęciem działalności gospodarczej świadczył w ramach stosunku pracę, w której wykonywał czynności wchodzące w zakres działalności gospodarczej, zasadne będzie ustalenie, że nie miał on prawa do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. J. na decyzję Izby Skarbowej w B.-B. z dnia 20 maja 1998 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego za 1996 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lutego 1998 r. (...), (...) Drugi Urząd Skarbowy w B.-B. określił W. J. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie 45.724 zł oraz zaległość podatkową w wysokości 38.632,70 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 15.486,20 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 207, art. 21 par. 1 pkt 1, par. 3, art. 53 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1, art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 148 poz. 722 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podatnik pismem z dnia 13 maja 1996 r. zawiadomił Urząd Skarbowy o rozpoczęciu działalności gospodarczej w zakresie ślusarstwa i elektromechaniki, jednocześnie oświadczając, że będzie opłacany podatek ryczałtowy od przychodów ewidencjonowanych. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że całość uzyskanych w 1996 r. przychodów stanowią usługi świadczone na rzecz E. J. Usługi te polegały na czynnościach ślusarskich i w zakresie elektromechaniki. W okresie od 1 stycznia 1986 r. do 30 kwietnia 1996 r. W. J. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę u E. J. i wykonywał takie same czynności jak prowadząc samodzielnie działalność gospodarczą. W dalszej części decyzji szczegółowo wskazano dlaczego nie dano wiary twierdzeniom strony, że poprzednio wykonywana praca miała inny charakter. W związku z poprzednim zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę podatnik nie mógł skorzystać z ryczałtowej formy rozliczeń.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. J. zarzucił, że decyzja wydana została w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego, w wyniku czego organ I instancji uznał, że podatnik nie był uprawniony do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji I instancji.

Decyzją z dnia 20 maja 1998 r. (...) Izba Skarbowa w B.-B. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w B.-B. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że nie uznano za wiarygodny dowód z umowy o pracę i ze świadectwa pracy, z których wynika, że wykonywał on w warsztacie czynności dozorcy, konserwatora i zajmował się utrzymaniem porządku, czystości oraz remontami. Wskazano, że wcześniej podatnik podczas kontroli złożył odmiennej treści oświadczenie, w którym przyznał, iż nie posiada świadectwa pracy ani umowy o pracę. W ocenie organu odwoławczego przy ocenie materiału dowodowego nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. J. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa, a mianowicie:

- art. 191 i art. 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./,

- par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 148 poz. 722 ze zm./,

- art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji I i II instancji oraz przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślono, że organy podatkowe dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego i oparły się na ustaleniach dokonanych u E. J., tj. u innego podatnika.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i podniósł, że skarżący w dniu 16 maja 1997 r. złożył oświadczenie, w którym przyznał, iż świadczone usługi w ramach działalności gospodarczej są tymi samymi usługami jak wcześniej świadczonymi w ramach umowy o pracę.

Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2000 r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym jej uchylenie.

Naczelny Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko i wyłącznie z punktu widzenia jej legalności a nie celowości, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja dotycząca podatku dochodowego za 1996 r.

Istotą sporu w analizowanej sprawie jest ustalenie czy podatnik podlegał obowiązkowi zryczałtowanego rozliczenia się z budżetem, czy też miał on obowiązek rozliczania się na zasadach ogólnych.

Stosownie do treści par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 148 poz. 719 ze zm./, przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się również do podatników, którzy rozpoczęli działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy, wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.

A zatem w przypadku ustalenia przez organy podatkowe, że podatnik przed rozpoczęciem działalności gospodarczej świadczył w ramach stosunku pracę, w której wykonywał czynności wchodzące w zakres działalności gospodarczej, zasadne będzie ustalenie, że nie miał on prawa do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.

W związku z tym powstaje pytanie czy organy podatkowe nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów przyjmując, że świadczył on w warsztacie ojca takie same usługi jak przy wykonywaniu działalności gospodarczej. Wymienioną zasadę procesową normuje art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zawarta w Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów wyłącza możliwość odmiennej niż organ orzekający oceny wiarygodności mocy dowodowej poszczególnych dowodów, na których oparł on decyzję, chyba że organ ocenił dowody w sposób dowolny /por. wyrok NSA z dnia 3 marca 1989 r. IV SA 1176/88 i J. Zimmermann, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, str. 163/.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez organ I instancji ocena materiału dowodowego nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów. Jest ona obiektywna i zgodna z prawidłami logiki, z zasadami doświadczenia życiowego i wszechstronna. Drugi Urząd Skarbowy w B.-B. w obszernym uzasadnieniu, powołując się na wyjaśnienia złożone w toku kontroli przez samego podatnika, w pełni udowodnił, że charakter świadczonej przez niego pracy był tożsamy jak przy podjętej działalności gospodarczej. W świetle doświadczenia życiowego w warunkach kadrowych i ekonomicznych prowadzenia zakładu przez E. J. trudno uznać, że przy zatrudnieniu zaledwie jednego pracownika musiał on zatrudniać dozorcę i konserwatora w osobie skarżącego. Poza tym strona przyznała, że nie dysponuje umową o pracę ani świadectwem pracy. Dopiero na etapie postępowania przed wydaniem decyzji podatnik ujawnił dokumenty, którym organy podatkowe słusznie nie dały wiary.

W tym miejscu należy zauważyć, że osoba, która chce skorzystać z określonego sposobu rozliczania podatkowego musi wykazać spełnienie warunków koniecznych do uzyskania np. możliwości zryczałtowanego opodatkowania, tj. wiarygodnych dokumentów. W rozpatrywanej sprawie brak udowodnienia przesłanek dających prawo do zryczałtowanej formy opodatkowania.

Nie można uznać za trafne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia innych przepisów proceduralnych zawartych w Ordynacji podatkowej prawa materialnego.

Reasumując należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie są uzasadnione i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił.