Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2609/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 8 par 1, art. 10 par 1, art. 11, art. 28, art. 107 par 3, art. 138 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18, art. 33 par 1 pkt 1, 4 i 5, art. 59 par 1 pkt. 4 i 5
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1048
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
article: art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1208
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: sekretarz sądowy Monika Czaplicka po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1060/18 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej[...]w[...] na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 27 marca 2019 r. II SA/Gl 1060/18 oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Wyrok wydano w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w [...] (nazywaną dalej również "skarżącą", "Spółdzielnią") do usunięcia materiałów palnych składowanych na korytarzach wszystkich kondygnacji budynku nr [...] na osiedlu "[...]" w [...]. Decyzja ta stała się ostateczna.

Upomnieniem z dnia 4 stycznia 2018 r. organ wezwał Spółdzielnię do realizacji wyżej określonych obowiązków.

Dnia 22 czerwca 2018 r. odbyła się kontrola, w ramach której ustalono, iż nałożone obowiązki nie zostały wykonane. W konsekwencji został wystawiony tytuł wykonawczy (dnia 18 lipca 2018 r.) i nadano mu klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z 18 lipca 2018 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] nałożył na Spółdzielnię w trybie art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1pkt 1 oraz art. 122 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314) - dalej "u.p.e.a.", grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł.

Pismem z 27 lipca 2018 r. skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na podstawy z art. 33 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a. (częściowe wykonanie obowiązku, usunięcie przedmiotów które do Spółdzielni należały, niewykonalność obowiązku w zakresie mienia nienależącego do Spółdzielni). Wniesiono o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: Komendant PPSP), działając na podstawie art. 34 § 1a, art. 34 § 4 i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 123, art. 124 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego- dalej k.p.a., stwierdził niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a. oraz uznał wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym dotyczące usunięcia materiałów palnych oraz zawężających szerokości dróg ewakuacyjnych poniżej wartości podanych w przepisach techniczno-budowlanych, zostały nałożone na SM decyzją Komendanta PPSP nr [...]., która stała się ostateczną. Obowiązek z niej wynikający nie przekracza zakresu zwykłego zarządu. Przyjęto bowiem, że załatwianie bieżących spraw związanych z eksploatacją i utrzymaniem części wspólnych budynku w zgodzie z przepisami przeciwpożarowymi i w wykonaniu obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej nie stanowi czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Poza tym, w trakcie postępowania egzekucyjnego nie mogą być badane kwestie przesądzone w decyzji organu PSP, nakazującej wykonanie określonych czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym także jej celowości i zasadności. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna, stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego, podlega ona egzekucji. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji. Czynności kontrolno-rozpoznawcze wykazały, że zobowiązany nie wykonuje obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Na skutek wniesionego przez skarżącą zażalenia, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: "[...] KWPSP" także "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] października 2018 r. nr [...] utrzymał orzeczenie organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że zapadło kilka wyroków WSA w Gliwicach, w których Sąd zaaprobował pogląd o konieczności usunięcia przez skarżącą materiałów palnych znajdujących się w korytarzach budynków przez nią administrowanych.

Skargę na to postanowienie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca reprezentowana przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 34 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a., art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art 126 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a.

Odpowiadając na skargę [...] KWPSP wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem powołanym na wstępie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a."), bowiem jak wskazano zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, które to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być m.in. okoliczności wskazane przez pełnomocnika SM we wniosku z 27 lipca 2018 r., a więc wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt. 1); błąd co do osoby zobowiązanego (pkt. 4) oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt.5). W przypadku wykazania trafności zarzutów opartych o te okoliczności postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 59 u.p.e.a. Zgodnie z bowiem z § 1 tego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania (pkt. 1), gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego (pkt. 4) i jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny (pkt. 5).

Istota zarzutów sprowadza się do tego, że Spółdzielnia, będąc zobowiązaną decyzją wydaną przez Komendanta PPSP w [...] do wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, polegających na usunięciu z korytarzy budynku nr [...] na [...] w [...] przedmiotów tam zalegających, mimo wcześniejszego wystawienia tytuły wykonawczego i ukarania jej grzywną w celu przymuszenia (postanowienie Komendanta PPSP w [...] z dnia [...] lipca 2018 r.), obowiązków tych nie wykonała w całości. Przeszkodą, w jej ocenie jest to, że sprawuje ona jedynie zwykły zarząd częścią wspólną budynku (korytarze) i tym samym nie ma stosownych uprawnień do wykonania nakazanych czynności wobec przedmiotów nie będących jej własnością, bowiem przekracza to zakres zwykłego zarządu.

Zarzuty oparte na takiej argumentacji są oczywiście nieuzasadnione już z tej przyczyny, że wskazane obowiązki, jak zaznaczył Sąd, nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu. Kwestia ta została, zdaniem Sądu pierwszej instancji przesądzona w licznych wyrokach tego Sądu a podobne stanowisko prezentuje NSA w uchwale z 13 listopada 2012 r., II OPS 2/12.

Wobec tego oparty na tezie przeciwnej zarzut niewykonalności obowiązku, jak i zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, jest nieuzasadniony. W konsekwencji także zarzut wykonania obowiązku w części jest nietrafny, skoro wykonanie powinno polegać na realizacji obowiązku w całości, niezależnie od tego czy określone przedmioty są własnością Spółdzielni, czy też nie.

Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła naruszenie mając istotny wpływ na wynik sprawy:

I. Przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2018 r. poz. 716) w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 845) o treści ustalonej ustawą o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360) oraz ustawy - Prawo spółdzielcze) z dnia 20.07.2017 r. (Dz.U. z 2018r. poz. 1285) - poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuwzględnienie, że czynności polegające na dostosowaniu budynku do obowiązujących przepisów o ochronie przeciwpożarowej, w tym rozporządzanie przedmiotami znajdującymi się na ciągach komunikacyjnych w budynku niestanowiącymi mienia skarżącej stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu co skutkuje koniecznością uzyskania stosownego umocowania pozostałych współwłaścicieli do ich dokonania, przez co należało oczekiwać zapewnienia tym osobom możliwości wzięcia czynnego udziału w sprawie.

2. przepisów postępowania tj.:

1. art 151 p.p.s.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 10 k.p.a. przez oddalenie skargi i nieuwzględnienie, że status strony postępowania w przedmiocie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej posiadają również pozostali współwłaściciele budynku mieszkalnego nr [...] w [...] os. [...] z uwagi na to, że Spółdzielnia nie jest uprawniona do dysponowania (usuwania czy też likwidowania) rzeczami nienależącymi do niej, co skutkowało niezapewnieniem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wszystkim osobom posiadającym status strony wzięcia czynnego udziału w nim i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie braku należytego uzasadnienia prawnego postanowienia organu odwoławczego, w związku z zaniechaniem wyczerpującego przedstawienia wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia, a zamiast tego poprzestanie przez organ na przywołaniu fragmentów zażalenia strony skarżącej, wskazaniu, że część zarzutów była niezrozumiała, powołaniu się na inne wyroki WSA w Gliwicach oddalające skargi SM [...] jak i odesłaniu do uzasadnienia innych postanowień wydanych przez organ - co uchybiło obowiązkowi pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a także wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo utrzymania przez organ odwoławczy w mocy postanowienia organu pierwszej instancji z pominięciem wydania go z naruszeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, co skutkować powinno jego uchyleniem przez organ odwoławczy i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres spraw - z uwagi na brak zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkich osób mających status strony - miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie sytuacji częściowego wykonania przez skarżącą obowiązków, nałożonych w decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 15.07.2016 r.;

5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. - poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie sytuacji błędnego określenia osoby zobowiązanej - pominięcie współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...], tj. właścicieli lokali wyodrębnionych w budynku na ww. nieruchomości, których przedmioty zgromadzono na korytarzach ww. budynku, a przez co obowiązek usunięcia przedmiotów okazał się być niewykonalnym z uwagi na: brak uprawnień skarżącej m.in. do dysponowania, usuwania, likwidowania rzeczy stanowiących własność osób trzecich, a także z uwagi na brak precyzyjnego określenia w tytule wykonawczym poszczególnych przedmiotów, które mają zostać usunięte z korytarzy budynku;

6) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a - poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego;

7) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia podstaw prawnych, tj. stanowiska w zakresie zarzutów skarżącej zawartych w skardze na postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zaistnienia przesłanek ku temu o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz postanowień organów obu instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o rozpoznanie skargi na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono rozważania na poparcie przedstawionych wyżej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Nie zasługuje na uwzględnienie podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych o treści nadanej ustawą zmieniająca z dnia 20 lipca 2017 r. Zarzut ten odnosi się bowiem do decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...].07.2016 r., którą nałożono na skarżącą obowiązek usunięcia materiałów palnych składowanych na korytarzach wszystkich kondygnacji budynku nr [...] na osiedlu "[...]" w [...]. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i stanowi podstawę prowadzonej egzekucji administracyjnej. Zatem decyzja ta nie może być przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dodać należy, iż organ egzekucyjny nie ma obowiązku badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania.

Nie mniej jednak zauważyć należy, że czynności polegające na dostosowaniu budynku do obowiązujących przepisów o ochronie przeciwpożarowej nie stanowią czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, a zatem nie ma konieczności uzyskiwania przez skarżącą zgody pozostałych współwłaścicieli lokali mieszkalnych do jej dokonania.

Zgodnie z przytoczonym w podstawie kasacyjnej art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali, do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Stosownie natomiast do art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (zgodnie z brzmieniem nadanym przez ustawę nowelizacyjną z dnia z dnia 20 lipca 2017 r. – Dz.U. z 2017 r. poz. 1596), zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, z zastrzeżeniem art. 24¹ i art. 26. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio.

Oznacza to, że do zarządu powierzonego sprawowanego przez spółdzielnię na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych należy stosować odpowiednio art. 22 ustawy o własności lokali, zarówno w zakresie czynności zwykłego zarządu, które podejmowane są przez zarząd samodzielnie (ust. 1), jak i czynności przekraczających zwykły zarząd, gdzie potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi stosownego pełnomocnictwa (ust. 2). W ustawie o własności lokali nie zdefiniowano pojęcia czynności zwykłego zarządu, jedynie w art. 22 ust. 3 wskazano na przykładowy katalog czynności przekraczających zwykły zarząd (są to m.in.: przyjęcie rocznego planu gospodarczego, zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej, udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, dokonanie podziału nieruchomości wspólnej, czy udzielenie zgody na podział nieruchomości gruntowej zabudowanej więcej niż jednym budynkiem mieszkalnym i związane z tym zmiany udziałów w nieruchomości wspólnej oraz ustalenie wysokości udziałów w nowo powstałych, odrębnych nieruchomościach wspólnych). W świetle powyższego należy przyjąć, że do czynności przekraczających zwykły zarząd należy zaliczyć te czynności, których dokonanie objęte jest szczególnym reżimem prawnym. Nie polegają one zatem na załatwieniu bieżących spraw związanych z eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia, bowiem te należą do czynności zwykłego zarządu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w postaci usunięcia materiałów palnych składowanych na korytarzach budynku mieszkalnego oraz usunięcia pozostałych przedmiotów umieszczonych na tych ciągach komunikacyjnych mieści się w zakresie czynności zwykłego zarządu w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali, które spółdzielnia może podejmować samodzielnie. Po pierwsze, dokonanie tej czynności mieści się w kategorii załatwienia bieżących spraw związanych z eksploatacją budynku. Po drugie i co najważniejsze, dokonanie tej czynności powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki – w związku z zagrożeniem zdrowia i życia ludzkiego. Skoro zatem czynność tę należy wykonać w terminie natychmiastowym, to chociażby także z tego względu całkowicie niecelowe wydaje się uzyskiwanie zgody od pozostałych współwłaścicieli budynku. Biorąc więc pod uwagę, że skarżąca może działać w tym zakresie samodzielnie w ramach czynności zwykłego zarządu, brak jest podstaw do uznania, że pozostali współwłaściciele powinni udzielić jej stosownego umocowania, a tym samym brać udział w niniejszym postępowaniu. Stanowisko to jest ugruntowane również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności patrz wyroki NSA: z 18 marca 2020 r. II OSK 341/19, z 3 lutego 2022 r. II OSK 235/19.

Tym samym nie jest usprawiedliwiony w tym kontekście zarzut wniesionego środka odwoławczego odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 28 i art. 10 § 1 k.p.a., co nie budzi w realiach tej sprawy jakichkolwiek wątpliwości, współwłaściciele budynku mieszkalnego nr [...] osiedle [...] w [...] nie posiadają w niniejszym postępowaniu statusu strony.

Stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Mając na uwadze, że z treści opisanych powyżej przepisów prawa materialnego tj. art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali, wynika, że skarżąca ma obowiązek dokonać usunięcia materiałów palnych składowanych na korytarzach ww. budynku mieszkalnego w ramach czynności zwykłego zarządu samodzielnie, tj. bez potrzeby uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli, oznacza to, że osoby te nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż nakładając na skarżącą obowiązek usunięcia spornych przedmiotów organ orzekający w sprawie nie miał obowiązku ustalania właścicieli rzeczy zajmujących części wspólne budynku, lecz zobowiązany był wyłącznie do ustalenia podmiotu zobowiązanego do zabezpieczenia budynku według przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej, a takim podmiotem jest jego zarządca, co oznacza, że tylko ten podmiot powinien być adresatem zaskarżonej decyzji, a to oznacza, iż w niniejszej sprawie była to skarżąca.

To z kolei oznacza, że zgłoszone w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez skarżącą zarzuty z: art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku), art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. (błąd co do osoby zobowiązanego; niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) nie mogły zostać uwzględnione. Słusznie zatem Sąd pierwszej podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, które prawidłowo nie uwzględniły zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jak i trafnie przyjęły brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z treści art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika, że organ jest zobligowany uwzględnić zarzut strony, jeśli okaże się, że obowiązek, w stosunku do którego prowadzona jest egzekucja, został wykonany lub umorzony w całości albo w części, przedawnił się, wygasł lub w ogóle nie istniał. W niniejszej sprawie, skarżąca, co jest niesporne, nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji z [...] lipca 2016 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Przedstawiony w aktach sprawy protokół z ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie usunęła materiałów palnych składowanych na korytarzach kondygnacji od parteru do X piętra w budynku nr [...] os. [...], jak i przedmiotów umieszczonych w ciągach komunikacyjnych, zmniejszających ich szerokość poniżej 1,2 m albo wysokość poniżej 2,2 m. Nawet jeżeli, jak przyznaje skarżąca, usunęła niektóre przedmioty należące do Spółdzielni to jednak, co do zasady, nie zlikwidowano zagrożenia z powodu którego wydano ww. decyzję [...] lipca 2016 r., bowiem nie usunięto pozostałych materiałów palnych składowanych na korytarzach spornego budynku czy zmniejszających szerokość ciągów komunikacyjnych, a jedynie usunięcie wszystkich tych materiałów powoduje realizację ww. decyzji organów straży pożarnej. Tym samym nie było podstaw do uwzględnienia tego zarzutu. Zatem nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie sytuacji częściowego wykonania przez skarżącą obowiązków, nałożonych w decyzji nr 45/2016/PZ Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 15.07.2016 r.

Wobec przedstawionych wyżej rozważań, również nieusprawiedliwiony pozostaje zarzut art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. - poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie sytuacji błędnego określenia osoby zobowiązanej - pominięcie współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...], tj. właścicieli lokali wyodrębnionych w budynku na ww. nieruchomości. Jak już wyżej wskazano w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w postaci usunięcia materiałów palnych składowanych na korytarzach budynku mieszkalnego oraz usunięcia pozostałych przedmiotów umieszczonych na tych ciągach komunikacyjnych mieści się w zakresie czynności zwykłego zarządu w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali, które Spółdzielnia może podejmować samodzielnie.

Skoro prawidłowo zobowiązano skarżącą ostateczną decyzją z [...] lipca 2016 r. nr [...] do wykonania określonych obowiązków zawiązanych z usunięciem spornych przedmiotów, to w realiach tej sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, iż nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. W niniejszej sprawie skarżąca nie można zatem skutecznie podnosić w opisanych okolicznościach zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, zarzut ten jawi się jako całkowicie chybiony.

Podobnie nie można w realiach tej sprawy wykazywać niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z pkt 5 art. 33 § 1 u.p.e.a. Podnieść należy, iż o niewykonalności obowiązku można mówić wówczas gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym - patrz wyrok NSA z 26 października 2011 r. II OSK 1603/10. Trudności ekonomiczne czy techniczne związane z wykonaniem nałożonego obowiązku nie świadczą natomiast o niewykonalności tegoż obowiązku. Niewykonalności obowiązku w rozumieniu ww. normy musi mieć także charakter obiektywny. Zdaniem Sądu odwoławczego nałożone na skarżącą obowiązki zostały określone w sposób pozwalający na ich wykonanie. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie.

Przedstawione wyżej rozważania pozwalają w sposób jednoznaczny przyjąć, iż zasadnie organy orzekające w sprawie nie uznały podnoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjny w sprawie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Nadto całkowicie chybione są zarzuty skarżącej dotyczącej istnienia w sprawie obligatoryjnych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. Bowiem, w okolicznościach tej sprawy nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego zaś sama egzekucja może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Poza tym, co wyżej wykazano, przedmiotowy obowiązek o charakterze niepieniężnym jest wykonalny, co czyni brak podstaw do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zgodnie z wolą skarżącej. Dlatego też podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a - poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, pozostaje nieusprawiedliwiony.

Tym samym brak było w tym zakresie podstaw prawnych do uchylenia przez organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., postanowienia organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi, jak zaznaczono, na konieczny do wyjaśnienia zakres spraw, skoro krąg osób mających przymiot strony został w niniejszym postępowaniu prawidłowo ustalony. Jak już wyżej podniesiono, organ egzekucyjny nie ma natomiast obowiązku badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Rola zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się do weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, a nie weryfikacji decyzji objętej tytułem wykonawczym. Zatem zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. pozostaje także nieusprawiedliwiony, podobnie jak zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie braku należytego uzasadnienia prawnego postanowienia organu odwoławczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie odpowiadała wszystkim wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu tym organ przedstawił w sposób zadawalający wyjaśnienie podstawy prawnej, a poczynione przez niego ustalenia tworzą ze sobą logiczną całość.

Również oparty na nieusprawiedliwionych podstawach jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który wskazuje zasadnicze elementy składowe uzasadnienia wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. A zatem uzasadnienie wyroku powinno być sporządzone w taki sposób, by wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie oraz pozwala prześledzić tok rozumowania Sądu, w stopniu umożliwiającym jego ocenę i kontrolę. Bezzasadny jest także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niezamieszczenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia rozstrzygnięcia co do stanowiska w zakresie zarzutów podniesionych przez skarżącą, bowiem podkreślić należy, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeśli argumentacja sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Dół formularza