Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1204/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 2-3, art. 64 par. 1 pkt 4, art. 64 par. 6, art. 64c par. 7, art. 80 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie [...] z dnia [...] r. o nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz [...] kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec X. Sp. z o.o. w X., na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr [...], [...], od nr [...] do nr [...], obejmujące zaległości ww. spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2011 r. oraz IV kwartał 2013 r., podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za okres od stycznia do grudnia 2013 r., a także tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...] wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., obejmujące należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za okres od kwietnia 2011 r. do grudnia 2012 r., podatku od towarów i usług za II i IV kwartał 2010 r., I kwartał 2011 r., zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za marzec 2012 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. Tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. otrzymał, jako organ miejscowo właściwy, stosownie do treści art. 22 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), po wszczęciu egzekucji administracyjnej.

Pismami z dnia 10 stycznia 2012 r., 17 stycznia 2012 r., 6 lutego 2012 r., 8 marca 2012 r. oraz 31 maja 2012 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], skierował zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej spółki prowadzonego przez A. S.A. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono spółce w dniach 19 stycznia 2012 r., 6 lutego 2012 r., 17 lutego 2012 r., 29 marca 2012 r. oraz 18 czerwca 2012 r. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu odpowiednio w dniach 20 stycznia 2012 r., 17 lutego 2012 r., 19 marca 2012 r., 10 kwietnia 2012 r. oraz 18 czerwca 2012 r.

Pismem z dnia 14 marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], [...], skierował zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej spółki prowadzonego przez B. S.A. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono spółce w dniu 25 marca 2014 r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej spółki prowadzonego przez B. S.A. organ egzekucyjny, działając w oparciu o tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], [...], [...], [...], skierował również pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono spółce w dniu 8 maja 2014 r. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 5 maja 2014 r. Ponadto, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej spółki prowadzonego przez B. S.A. organ egzekucyjny, działając w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], od [...] do [...], skierował pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono spółce w dniu 7 stycznia 2015 r. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 5 stycznia 2015 r.

Wnioskiem z dnia 31 października 2014 r. spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze. W uzasadnieniu spółka podniosła, że złożyła korekty deklaracji VAT-7K za 2010 r. oraz I kwartał 2011 r., w których wykazała (do zwrotu) nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł. Zdaniem spółki należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi zostały zapłacone wskutek zaliczenia na ich poczet powstałych nadpłat. Do wniosku załączyła kserokopie złożonych w dniu 14 października 2014 r. korekt deklaracji.

Organ egzekucyjny, z uwagi na prowadzone przez wierzyciela czynności sprawdzające, dopiero w dniach 7, 16 i 30 stycznia 2015 r. uzyskał informacje, że dokonano zaliczenia nadpłat i zwrotu naliczonego podatku od towarów i usług m.in. na poczet zaległości dochodzonych na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, a kwota przedmiotowych należności wynosi [...] zł. Wskazano, że zaliczenia zostały dokonane na dzień 14 października 2014 r., tj. dzień złożenia korekt.

Zawiadomieniami z dnia 14 i 19 stycznia 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej przysługującej spółce z tytułu zwrotu naliczonego podatku od towarów i usług na poczet powstałych kosztów egzekucyjnych.

Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2015 r. spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], na kwotę [..] zł, oraz postanowił tymi kosztami obciążyć zobowiązaną spółkę.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], w związku z dokonanymi zajęciami wierzytelności z rachunków bankowych spółki prowadzonych przez A. S.A. oraz B. S.A. powstały w dniach: 19 stycznia 2012 r., 27 stycznia 2012 r., 17 lutego 2012 r., 29 marca 2012 r., 18 czerwca 2012 r, 25 marca 2014 r., 5 maja 2014 r. koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...] zł, na które złożyły się:

- łączna kwota [...] zł tytułem opłaty za zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego - na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., która wynosi 5 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.

- kwota [...] zł tytułem opłaty manipulacyjnej - na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a., która jest pobierana z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1 % egzekwowanej należności objętej każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.

Wskazano, że powyższe kwoty wynikają z faktu, iż na dzień wszczęcia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] zobowiązana posiadała zaległości objęte ww. tytułami wykonawczymi. Zaznaczono, że postępowanie egzekucyjne w oparciu o ww. tytułu wykonawcze było prowadzone zgodnie z prawem, a zatem na podstawie art. 64c § 1 u.p.e.a., koszty egzekucyjne obciążają zobowiązaną spółkę. Jednocześnie zwrócono uwagę, że na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a., koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł pobrane od zobowiązanej w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], od [...] do [...], podlegały zwrotowi wraz z odsetkami od dnia 19 stycznia 2015 r., tj. od dnia ich pobrania. W dniu 26 lutego 2015 r. organ egzekucyjny zwrócił na rachunek bankowy spółki prowadzony przez B. S.A. kwotę [...] zł.

W zażaleniu z dnia 5 marca 2015 r. zobowiązana spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zażądała uchylenia i zmiany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. powyższego postanowienia, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez naliczenie opłaty za wierzytelności z rachunków bankowych pomimo braku skuteczności zajęć wierzytelności z rachunków bankowych z uwagi na brak środków na rachunkach prowadzonych przez A. S.A. oraz B. S.A. Na poparcie swojego stanowiska spółka powołała się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r. o sygn. akt I SA/Po 638/14.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów organ II instancji stwierdził, że z analizy art. 80 § 1 w zw. z art. 80 § 2 u.p.e.a., wynika, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu centrali banku, w którym zobowiązany posiada rachunek i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z powyższego organ wywiódł, że o braku skuteczności czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego można mówić jedynie w przypadku, w którym bank w ogóle nie prowadziłby rachunków bankowych zobowiązanego. W każdym innym przypadku zajęcie pozostaje skuteczne z uwagi na fakt, że na rachunek bankowy zobowiązanego mogą wpłynąć środki pieniężne, które na mocy dokonanego zajęcia przysługiwałyby organowi egzekucyjnemu. Jednocześnie zaznaczono, że przepisy u.p.e.a. nie uzależniają uprawnienia do naliczenia opłaty za zajęcie, od uprzedniego wykazania przez organ egzekucyjny dokonujący zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, czy w chwili zajęcia zobowiązany posiada środki na rachunku, czy też nie. W ocenie organu, przyjęcie stanowiska, że nie doszło do zajęcia wierzytelności, gdyż na zajętym rachunku bankowym nie było żadnych środków pieniężnych, jest trudne do zaakceptowania, albowiem organ egzekucyjny nie ma możliwości weryfikowania wysokości wierzytelności na zajmowanym rachunku bankowym. Ponadto podniesiono, że wierzytelność to uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia z określonego stosunku zobowiązaniowego przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika i składające się z jednego lub wielu roszczeń. W ocenie organu, skoro wierzytelność stanowi uprawnienie to nie można jej utożsamiać ze środkami pieniężnymi znajdującymi się na rachunku bankowym. Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził także, że nie podziela poglądu zawartego w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r. o sygn. akt I SA/Po 638/14.

W skardze z dnia [...] złożonej do WSA w Poznaniu spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenia powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - w skrócie: "K.p.a.") w zw. z art. 18 oraz art. 64b i art. 64c § 1 u.p.e.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu konkretnych poczynionych przez organ wydatków egzekucyjnych, które wchodzą w skład kosztów egzekucyjnych, a ponadto wydatków na czynności manipulacyjne,

- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęć rachunków bankowych, pomimo, że nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunkach bankowych nie było żadnych środków, co oznacza, iż organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej skarżącej wobec banków nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych,

- art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie w jakim opłata manipulacyjna przekracza poniesione faktycznie przez organ wydatki na czynności manipulacyjne.

Ponadto skarżąca wniosła o skierowanie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, czy art. 64 § 6 w zw. z art. 64c § 1 u.p.e.a. jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP w zakresie w jakim przewiduje ustalenie opłaty manipulacyjnej w oderwaniu od konkretnie ponoszonych przez organ egzekucyjnych wydatków na czynności manipulacyjne.

W argumentacji skargi skarżąca zarzuciła, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie wskazał jakie poniósł wydatki egzekucyjne, które następnie prawdopodobnie weszły w skład kosztów egzekucyjnych. Skarżąca stwierdziła, że winna mieć możliwość kontroli tego rodzaju wydatków, tym bardziej, że została nimi obciążona. Ponadto spółka wyraziła przekonanie, że w sytuacji zajęcia rachunku bankowego koszty egzekucyjne przysługują organowi jedynie w przypadku zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Oznacza to, że koszty egzekucyjne przysługują o ile organ egzekucyjny zajmie wierzytelność posiadacza rachunku o wydanie środków. Natomiast w sytuacji gdy posiadacz rachunku takich środków nie ma to tym samym brak jest "wierzytelności" czy innego "prawa majątkowego". Powyższe doprowadziło stronę do wniosku, że organ nieprawidłowo ustalił koszty egzekucyjne, albowiem uznał, że spółka ma wierzytelność lub prawo majątkowe w stosunku do obu banków. Skarżąca stwierdziła ponadto, że organ bezcelowo oceniał, czy doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego, albowiem w kontekście kosztów egzekucyjnych ocena ta jest badana tylko na pierwszym etapie (strona nie kwestionowała tego faktu), na drugim etapie zaś trzeba zbadać, czy organ zrobił coś co generowało koszty egzekucyjne. Autorka skargi zarzuciła także, że ustalona przez organ opłata manipulacyjna jest rażąco wysoka, niewspółmierna do kosztów manipulacyjnych komorników sądowych oraz niemożliwa do skontrolowania i uniezależniona od jakichkolwiek chociażby aktów staranności organu egzekucyjnego. W ocenie skarżącej opłata ta narusza standardy konstytucyjne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte, okazały się uzasadnione.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności obciążenia skarżącej (jako zobowiązanego) kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. w związku z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a, w łącznej kwocie [...] zł.

Skarżąca zakwestionowała zasadność obciążenia jej opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (kwota [...] zł) oraz opłatą manipulacyjną (kwota [...] zł). Zdaniem skarżącej, ustalenie opłaty w związku z zajęciem rachunku bankowego jest niezasadne, ponieważ w istocie nie doszło do zajęcia żadnych wierzytelności pieniężnych, z uwagi na brak środków na zajętym rachunku. Ponadto, w ocenie skarżącej, nieuzasadnione jest ustalenie wysokości opłaty manipulacyjnej, jeżeli przekracza ona poniesione przez organ egzekucyjny faktyczne wydatki, w związku z podjętymi czynnościami w toku tego postępowania.

Na wstępie rozważań przede wszystkim należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzono zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Zasada ta ma charakter podstawowy związany z samą istotą postępowania egzekucyjnego, które wszczynane jest z powodu braku dobrowolnego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Obciążenie któregokolwiek z pozostałych podmiotów postępowania egzekucyjnego kosztami egzekucyjnymi możliwe jest dopiero w razie braku możliwości ich ściągnięcia od zobowiązanego.

Do kosztów egzekucyjnych mają zastosowanie przepisy ustawy u.p.e.a. stanowiące o zasadach ogólnych postępowania egzekucyjnego. Z zawartego w art. 7 § 2 u.p.e.a. zwrotu – "organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku" dekoduje się zasadę stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, nazywaną też zasadą racjonalnego działania albo zasadą celowości. Z kolei z art. 7 § 3 wywodzi się zasadę niezbędności, która polega na tym, że niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Bezprzedmiotowość wykonania obowiązku występuje, gdy stał się on nieaktualny albo gdy z przyczyn obiektywnych lub subiektywnych jest oczywiste, że zobowiązany nie może zrealizować obowiązku.

Na szczególną uwagę zasługują przede wszystkim zasada celowości i gospodarnego prowadzenia egzekucji. Jak trafnie zauważa się w piśmiennictwie i judykaturze, z zasad tych wynika, że zobowiązany będzie ponosił koszty celowe, niezbędne do przeprowadzenia egzekucji. Oznacza to, że nieuzasadnione wydatki egzekucyjne, koszty powstałe w wyniku nieprawidłowego działania organu egzekucyjnego nie mogą obciążać zobowiązanego, a także wierzyciela. Skoro bowiem pobranie opłaty egzekucyjnej nie jest zależne od nakładu pracy czy skuteczności egzekucji, a jednocześnie wybór czynności podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego należy w istocie do organu egzekucyjnego, to zasada celowości postępowania egzekucyjnego sprzeciwia się pobieraniu opłat za czynności, co do których przed ich podjęciem można stwierdzić, że nie doprowadzą one do przymusowego wyegzekwowania należności w kwocie przewyższającej koszty egzekucyjne. Jednocześnie podkreśla się, że przez prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego należy rozumieć taką sytuację, w której w momencie wszczynania postępowania nic nie wskazuje na niemożność poniesienia przez zobowiązanego kosztów postępowania. (por. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, 7. Wydanie, Wyd. C.H.BECK, W-wa 2014, s. 318 – 319; wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r., II FSK 687/12; wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 26 listopada 2014 r., I SA/Po 638/14 i z dnia 19 listopada 2014 r., I SA/Po 165/14; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bez wątpienia prowadzenie egzekucji wiąże się z ponoszeniem kosztów egzekucyjnych w postaci opłat egzekucyjnych i wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny. Organ egzekucyjny prowadził egzekucję z rachunku bankowego. Zgodnie z art. 80 §1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty we wskazanych w przepisie wysokościach. Ustawa w powołanym przepisie dokonuje wyliczenia czynności egzekucyjnych, których dokonanie wiąże się z naliczeniem opłaty we wskazanej wysokości. W pkt. 4 ww. artykułu, określono wysokość opłaty za zajęcie wierzytelności innej niż zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę.

W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył zobowiązanego opłatą wyliczoną na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Nie można bowiem uznać, że w toku egzekucji doszło do zajęcia wierzytelności, ponieważ na zajętym rachunku bankowym nie było żadnych środków pieniężnych. Należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy jako narzędzie oszczędnościowo - rozliczeniowe. Dopiero w momencie wpływu należności na rachunek bankowy, kwota ta staje się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku od banku. Skoro przepisy u.p.e.a. nie przewidują opłaty za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności pieniężnych, to dopóki nie dojdzie do zajęcia wierzytelności, dopóty nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu, z dnia 26 listopada 2014 r., I SA/Po 638/14; dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut skarżącej dotyczący określenia w ramach kosztów egzekucyjnych, kwestionowanej wysokości opłaty manipulacyjnej.

Zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zasadą jest pobieranie opłaty manipulacyjnej niezależnie od tego, czy kwota została wyegzekwowana, czy też nie. Opłata wynosi bowiem 1% kwoty "egzekwowanych należności", a nie "wyegzekwowanych należności". Podobnie rzecz się ma, gdy wprawdzie zostały podjęte czynności egzekucyjne, ale nie doprowadziły one bezpośrednio do ściągnięcia należności, natomiast zobowiązany wpłacił egzekwowaną należność bezpośrednio wierzycielowi. Opłata manipulacyjna zatem nosi szczególny charakter, ponieważ pobiera się ją z tytułu wszystkich wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., III SA/Wa 1439/06, LEX nr 295049). W świetle regulacji u.p.e.a. brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej związany jest z poniesieniem przez organ egzekucyjny wydatków związanych ze stosowaniem środków egzekucyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 lutego 2008 r., I SA/Gd 4/08, LEX nr 501499).

W ocenie Sądu wysokości ustalonej opłaty manipulacyjnej nie można kwestionować przez odwołanie się do omówionych na wstępie ogólnych zasad postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na autonomiczną i odrębną regulację postępowania egzekucyjnego w administracji, w ramach której nadano szczególny charakter opłatom manipulacyjnym, Sąd uznał, iż nie występują sygnalizowane przez skarżącą istotne wątpliwości konstytucyjne, uzasadniające zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, jakie kwoty wchodzą w skład kosztów egzekucyjnych oraz w jaki sposób ustalono ich wysokość.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną w kwestii wykładni i przesłanek stosowania w sprawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).