Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 221/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 102, art. 104 ust. 1, art. 106, art. 110, art. 255(6) ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 54 par. 2, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2012 r. sprawy ze skargi T. Ltd. z siedzibą w C., Wielka Brytania na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej T. Ltd. z siedzibą w C., Wielka Brytania kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej nazywany "UP") decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] na mocy art. 246 ust. 1, art. 102 ust. 1 i 2, art. 103, art. 104 ust. 1 oraz art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., nazywanej dalej. "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. po rozpoznaniu na rozprawie, na skutek sprzeciwu złożonego przez T. Ltd. C., Wielka Brytania (dalej: wnioskodawca, sprzeciwiający, skarżący), sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Gorset dynamiczny do rehabilitacji leczniczej skolioz idiopatycznych" nr [...] udzielonego na rzecz M. Spółki z o.o. z siedzibą w L. (dawniej D. Spółka z o.o.), zwanej także: "uprawnioną", sprzeciw oddalił i przyznał uprawnionej zwrot kosztów postępowania.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Wzór przemysłowy pt.: "Gorset dynamiczny do rehabilitacji leczniczej skolioz idiopatycznych" został zgłoszony z pierwszeństwem od dnia 22 lipca 2005 r. Dnia [...] stycznia 2006 r. UP wydał prawomocną decyzję o jego rejestracji za nr [...] oraz opublikował w WUP nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r.

Według wzoru gorset dynamiczny charakteryzował się oryginalną budową przez układ sprężystych taśm oddziaływujących swoją sprężystością na układ kinematyczny człowieka powodując pożądany efekt terapeutyczny. Istotnymi cechami wzoru przemysłowego było to, że składał się z systemu przestrzennego taśm sprężystych opasujących tułów i uda pacjenta, oddziałujących na jego ciało swoją sprężystością, przymocowanych do miękkiej kamizelki górnej oraz pasa dolnego z elementami półsztywnymi i sztywnym. System mocowań i regulacji rozwiązano przez zastosowanie sprzączki, napy i rzepy. Gorset przedstawiono na załączonym materiale ilustracyjnym: Fig. 1 - Fig. 4.

Od wymienionej decyzji w dniu 31 stycznia 2007 r. wpłynął do UP sprzeciw T. Ltd. C. Wobec uznania przez uprawnioną sprzeciwu za bezzasadny sprawa została skierowana do postępowania spornego.

Za podstawę żądania sprzeciwiający podał art. 102 ust. 1, art. 103, art. 104 ust. 1 i art. 107 ust. 2 p.w.p. - brak nowości, indywidualnego charakteru, używanie wzoru z naruszeniem praw majątkowych do systemu i produkcji wnioskodawcy oraz renomy firmy angielskiej.

Składający sprzeciw podnosił, że zawarł umowę nabycia pakietu praw od B. INC. z siedzibą w M. (Kanada), określonych jako prawa własności intelektualnej, dotyczących dynamicznych gorsetów korekcyjnych, w tym praw do projektów, prototypów, modeli, wzorów i wzorów przemysłowych tych gorsetów łącznie z prawami autorskimi (SPINECOR PRODUCTS) oraz praw do opracowanego systemu doboru i użytkowania gorsetów (SPINECOR SYSTEM), wraz z licencją na korzystanie z fundamentalnego wynalazku, obejmującego urządzenia ortotyczne do korekcji zmian skoliotycznych, opatentowanego w wielu krajach świata na rzecz C., M., Kanada. ([...],[...],[...],[...]). W oparciu o nabyte prawa spółka podjęła produkcję dynamicznego gorsetu korekcyjnego do innowacyjnego leczenia skoliozy, zwłaszcza skoliozy idiopatycznej, znanego na rynku wcześniej jako produkt firmy B., a obecnie jako jej wyrób pod nazwą handlową SpineCor i wspólnotowym znakiem towarowym słownym SPINECOR nr [...].

Gorset zgłaszającego sprzeciw charakteryzował się tym, że składał się z systemu przestrzennego taśm sprężystych, opasujących tułów i uda pacjenta i oddziaływujących na jego ciało swoją sprężystością, przymocowanych do miękkiej kamizelki górnej oraz pasa dolnego z elementami półsztywnymi i sztywnym, a system mocowań i regulacji oparty był o zastosowane sprzączki, napy i rzepy. Gorset SpineCor oferowany był do sprzedaży tylko przez upoważnionych i przeszkolonych specjalistów wraz z systemem doboru do indywidualnych potrzeb, kontroli i instrukcji użytkowania.

Do sprzeciwu załączono wykaz publikacji dotyczących systemu SpineCor oraz kopie przykładowych publikacji, w których prezentowany był przedmiotowy gorset:

Wnioskodawca podnosił, że wejście na polski rynek poprzedził serią konferencji i szkoleń polskich specjalistów, organizowanych we współpracy z firmą M. z siedzibą w L., która miała być w przyszłości dystrybutorem gorsetu SpineCor. Pierwsze konferencje odbyły się w dniach: 3 grudnia 2004 r. oraz 5 marca 2005 r. w L. przy organizacji szkolenia przez firmę M. S.A. Organizator i wszyscy uczestnicy otrzymali pełne materiały informacyjne dotyczące dynamicznego gorsetu korygującego SpineCor wraz z jego dokładną prezentacją fotograficzną i rysunkową, wynikami badań, przedstawieniem utworzonych programów komputerowych wspomagających badania i dobór gorsetu, wykazem literatury, itp., opracowane w styczniu 2004 r. przez składającego sprzeciw.

Po przeprowadzeniu szkoleń rozpoczęła się sprzedaż gorsetu SpineCor w kompletach i częściach składowych, a pierwszym ich nabywcą była firma M. Sp. z o.o. z L. Na dowód przedłożono kopie: faktur z lutego 2005 r. oraz marca 2005 r., wskazując, że skrót nabywcy użyty w fakturach "M." pochodzi od pełnej nazwy tej firmy – M. Sp. z o.o. - której Prezesem Zarządu jest B. P.

Na polskim rynku pojawiła się oferta gorsetu dynamicznego do stosowania w rehabilitacji i leczeniu skolioz idiopatycznych o nazwie COMPACORE, który zdaniem wnioskodawcy stanowił plagiat gorsetu SpineCor. W materiałach dotyczących programu COMPACORE (ulotce i dokumentacji tego programu) uprawniony bez jakiegokolwiek upoważnienia i z naruszeniem praw autorskich zamieścił wiernie przetłumaczone znaczne fragmenty autorskich opracowań, podanych w materiałach informacyjno-szkoleniowych dotyczących gorsetów SpineCor. Sprzeciwiający podnosił, że według oceny przeprowadzonej przez specjalistów, w ocenie spółki gorset COMPACORE jest zewnętrzną kopią wcześniejszego gorsetu SpineCor, jednakże całkowicie niewłaściwie wykonaną i nawet szkodliwą w zastosowaniu.

Wnioskodawca stwierdził, że wzór przemysłowy nr [...] nie tylko nie posiada indywidualnego charakteru, ale również nie jest nowy, będąc kopią gorsetu SpineCor, wcześniej znanego z wielu publikacji i materiałów informacyjno-szkoleniowych, w tym upublicznionych w Polsce, przez co dla tego wzoru nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji, określone w art. 102-104 p.w.p.

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniona z rejestracji D.

Sp. z o.o. (obecnie M. Sp. z o.o.) wnosiła o jego odrzucenie, jako wniesiony przez podmiot nie posiadający interesu prawnego lub o jego oddalenie jako bezzasadny.

Zdaniem uprawnionej opisy patentowe [...] i [...] zasadniczo różniły się od wzoru przemysłowego [...], zarówno pod względem podobieństwa, jak i pod względem nowości. Co do gorsetu SpineCor oraz gorsetu COMPACORE, będącego przedmiotem wzoru przemysłowego nr [...], to porównując oba gorsety zdaniem uprawnionej nie były one identyczne, jeżeli chodzi o szczegóły ich budowy. W części tylnej pokazano półbolero, które w części przedniej i tylnej ma niewielkie wycięcie i przechodzi w szerokie pasy. Natomiast wzór przemysłowy uprawnionej w półbolerze posiada duże wycięcie u dołu, a krzyżujące się na piersiach pasy mają poduszki na barkach i na piersiach. Pasy udowe w gorsecie SpineCor są usytuowane wyżej obejmując na przodzie pachwiny w obszarze spojenia łonowego, a z tyłu pośladki. Gorset COMPACORE ma pasy udowe usytuowane znacznie niżej. Ponadto w gorsecie SpineCor tylne płytki połączone sznurem obejmują górną część pośladków oraz boki dolnej części tułowia tuż pod biodrami, a w gorsecie zgłoszonym tylne płytki połączone sznurem są mniejsze i nie obejmują bioder. Nadto w gorsecie COMPACORE pasy udowe połączono dodatkowo paskami z tylnymi zesznurowanymi płytkami. Różnice te były na tyle znaczne, że w ocenie uprawnionego zarzut identyczności z przeciwstawionym rozwiązaniem był bezzasadny.

Zdaniem uprawnionego jego gorset spełniał wymóg indywidualnej postaci. Podkreślano, że nawet spółka składająca sprzeciw przyznała, iż w stosunku do gorsetu SpineCor występują znaczne różnice - zastosowany materiał, pas biodrowy jest bardziej sztywny, taśmy korekcyjne nie są odpowiednio rozciągliwe - a zatem ogólne wrażenie, jakie wywołuje gorset zgłoszony różni się od tego, jakie wywołuje przeciwstawiony gorset SpineCor.

Po przeprowadzeniu rozprawy Urząd Patentowy wydał w dniu 19 maja 2008r. decyzję na podstawie art. 102 i art. 104 p.w.p., na mocy której unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Gorset dynamiczny do rehabilitacji leczniczej skolioz idiopatycznych" nr [...].

Powołując się na art. 246 p.w.p. UP stwierdził niezasadność zarzutu braku interesu prawnego po stronie wnoszącej sprzeciw.

Wskazując na treść art. 102 ust. 1 i art. 103 ust. 1 p.w.p., oceniając nowość zgłoszonego rozwiązania, UP stwierdził, że gorsety według zgłoszenia patentowego [...] są odmienne od spornego wzoru. Natomiast drugie przeciwstawione rozwiązanie - gorset SpineCor charakteryzuje się na tyle istotnymi szczegółami, że zgłoszony wzór przemysłowy w relacji do rozwiązań przeciwstawionych, należało uznać za spełniający wymóg nowości.

Urząd Patentowy stwierdził jednak, że wzór przemysłowy uprawnionej z rejestracji nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu

art. 104 p.w.p., gdyż ogólne wrażenie, jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo - 22 lipca 2005 r. Ze względu na tożsamość cech istotnych, ogólne wrażenie jakie gorset SpineCor wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różniło się od ogólnego wrażenia wywołanego na tym użytkowniku przez sporny wzór.

Urząd Patentowy uznał, że uwzględnienie zarzutu w zakresie braku indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego uprawnionej było wystarczającą przesłanką do unieważnienia spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego w świetle art.104 p.w.p. stwierdzając jednocześnie, że zarzut naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p. nie był uzasadniony. Sprzeciwiający nie wskazał żadnych konkretnych dowodów na posiadane prawa majątkowe, które zostałyby naruszane poprzez wykorzystywanie spornego wzoru, ani nie udowodnił okoliczności posiadania renomy w tym zakresie oraz jej naruszania.

Od decyzji M. sp. z o.o. z siedzibą w L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący przyjęciem, że sporny wzór przemysłowy nie spełniał określonego w art. 104 p.w.p. wymogu indywidualnego charakteru, prowadzący w konsekwencji do naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionego przepisu oraz naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy.

Urząd Patentowy, zdaniem uprawnionej, potraktował system SpineCor jako sam tylko gorset, w oderwaniu od wspomagających go, jako jego integralne części, programów uzupełniających w tym komputerowych. Tymczasem trzy pierwsze materiały dowodowe, na których oparł się Urząd Patentowy wskazują oprogramowanie komputerowe oraz program SpineCor. W ocenie skarżącej nieuwzględnienie tych okoliczności było błędem logicznym wyprowadzonej tezy. Programów komplementarnych nie posiada C., będąc jedynie gorsetem zakładanym pacjentowi przez lekarza lub fizjoterapeutę.

Urząd Patentowy całkowicie zignorował wyraźne stwierdzenia specjalistów określające odmienność obu wzorów przemysłowych.

Ponadto, zdaniem skarżącej, organ, przyjmując jako dowód w sprawie oświadczenie pełnomocnika spółki składającej sprzeciw, że gorset SpineCor był w trakcie szkoleń udostępniony publicznie, naruszył przepisy k.p.a. Jednocześnie Urząd Patentowy dopuścił jako dowód twierdzenie strony o ujawnieniu publicznym w czasie szkolenia w 2004 r. i w 2005 r. materiałów dotyczących gorsetów SpineCor, chociaż twierdzenie to nie było poparte dowodami.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa1840/08 uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., obecnie opublik. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."). Zdaniem Sądu, organ z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, faktycznie nie rozpatrzył a w rezultacie nie przeprowadził oceny danych zawartych w materiale dowodowym, który przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Stwierdził jedynie autorytatywnie, że wzór przemysłowy uprawnionej z rejestracji nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p. ze względu na wystąpienie tożsamych cech w przeciwstawionych wzorach przemysłowych stwarzających na zorientowanym użytkowniku ogólne wrażenie o braku różnic pomiędzy oboma wzorami. Urząd Patentowy powołując się na materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia zasygnalizował, czym kierował się wydając decyzję. Nie przeprowadził jednakże omówienia tych dowodów, w świetle art. 104 usta. 1 p.w.p., w relacji do wzoru przemysłowego zgłoszonego i przeciwstawionego SpineCor. Innymi słowy UP przedstawił w uzasadnieniu decyzji swoje wnioski nie podając motywów "ścieżki dojścia" do tych wniosków, czym uniemożliwił Sądowi zbadanie zasadności rozstrzygnięcia. Jednocześnie UP omówił dokładnie, dlaczego niektórych materiałów dowodowych nie uwzględnił oraz którym nie dał wiary i dlaczego, co jednak było niewystarczające dla zachowania wymagań wynikających z przepisów postępowania.

Z kolei odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących kwestionowanego oświadczenia złożonego na rozprawie przez J. G. zauważył, że pełnomocnik spółki składającej sprzeciw działała w imieniu tej spółki, jako że zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez ustanowionego pełnomocnika. J. G. informując na rozprawie w dniu 19 maja 2008 r. o swojej pracy w 2004 r. i w 2005 r. przy obsłudze szkoleń i dystrybucji materiałów szkoleniowych w spółce składającej sprzeciw nie składała zeznań za stronę lub w charakterze strony czy świadka. Złożyła jedynie informację o dowodach źródłowych, które UP pozyskał, a które to dowody przyjął przy dokonywaniu rozstrzygnięcia. Natomiast ocena podobieństwa gorsetu SpineCor z gorsetem COMPACORE., którą przeprowadziła J. G. nie została dokonana przez nią jako pełnomocnika spółki lecz jako magistra fizjoterapii.

Urząd Patentowy ponownie rozpatrując sprawę, przeprowadził rozprawę w dniu 30 marca 2010 r., podczas której wnioskodawca rozszerzył zakres podstawy prawnej sprzeciwu o art. 102 ust. 2, albowiem zgłoszony wzór nie stanowił wzoru przemysłowego oraz o art. 106 ust. 1 p.w.p. i art. 108 ust. 1 p.w.p. z odesłaniem do art. 33 ust. 1 p.w.p. (te ostatnie przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji). Został także dopuszczony dowód z przesłuchania świadków: M. S., J. G., B. N. Skarżący przestawił dodatkowy materiał dowodowy – artykuł Amerykańskiej Akademii Ortotetyki i Protetyki Ortopedycznej z 2002 r. wraz z tłumaczeniem

Po przeprowadzeniu kolejnej rozprawy z dniu 21 grudnia 2010 r., UP w dniu 4 stycznia 2011 r. wydał wyżej opisaną decyzję, na mocy której oddalił sprzeciw. Po wskazaniu zebranego materiału dowodowego i streszczeniu zeznań przesłuchanych świadków: M. S., J. G., B. N., UP uznał, że sporny wzór przemysłowy spełnia przesłanki ustawowe wzoru przemysłowego przewidziane w art. 102 ust. 1 i 2 p.w.p., doprecyzowane przez art. 103 ust. 1 p.w.p. (kryterium nowości) i art. 104 ust. ust. 1 i 2 p.w.p. (kryterium indywidualnego charakteru).

Organ przyjął, że istotne cechy spornego wzoru przemysłowego obejmują system przestrzennych taśm sprężystych opasujących tułów i uda pacjenta, przymocowanych do miękkiej kamizelki górnej oraz pasa dolnego z elementami półsztywnymi i sztywnym. Porównując sporny wzór nr [...] z przeciwstawionym rozwiązaniem objętym patentem [...] uznał, że wszystkie trzy rozwiązania ochraniane patentem są inne aniżeli sporny wzór.

Z kolei porównując sporne rozwiązanie z rozwiązaniem obejmującym SpineCor UP doszedł do wniosku, że rozwiązania te nie są identyczne. Uznał, że szczegóły różnicujące powyższe rozwiązania są na tyle istotne, że zgłoszony wzór przemysłowy charakteryzuje się cechą nowości. Co do wymogu indywidualnego charakteru, odwołując się do istotnych cech obu wzorów i funkcji, jaką pełnią pasy w leczeniu schorzenia, przyjął, że ukształtowanie elementów istotnych w obu gorsetach jest odmienne i takie wrażenie wywołuje na zorientowanym użytkowniku.

Skarżący nie wykazał zaś, aby sporny wzór nie był nowy oraz nie ma indywidualnego charakteru.

Co do zarzutu naruszenia art. 106 i art. 107 ust. 2 p.w.p. UP stwierdził, że zarzut naruszenia tych przepisów jest nieuzasadniony, gdyż sporny wzór cechuje się nowością i indywidualnym charakterem. Okoliczność, że oba gorsety służą do tego samego celu nie świadczy o naruszeniu jakichkolwiek praw osobistych lub majątkowych.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. Ltd. C., Wielka Brytania. Zarzucił tej decyzji naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, to jest art. 102 ust. 1 i 2, art. 103, art. 104 ust. 1 oraz art. 107 ust. 2 p.w.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie (przyjęcie, że wzór jest nowy i charakteryzuje się indywidualnym charakterem) w sytuacji, gdy nie stanowi on postaci wytworu oraz nie został przedstawiony na tyle jasno i wyczerpująco, aby na jego podstawie i przy pomocy rysunku można było wzór odtworzyć;

- przepisów postępowania, to jest art. 153 p.p.s.a. przez brak realizacji przez organ wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie

VI SA/Wa 1840/08, nakazujących omówienie dowodów w zakresie kryterium indywidualnego charakteru i przedstawienie motywów dojścia do wniosków decyzji,

- przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na:

a) braku wyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy,

b) pominięciu szeregu istotnych dowodów, okoliczności oraz argumentów podnoszonych przez skarżącego, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

c) braku przeprowadzenia analizy oraz należytej oceny materiału dowodowego przedłożonego na okoliczność faktu, iż zarejestrowany wzór nie stanowi postaci wytworu, braku nowości zarejestrowanego wzoru, braku charakteru indywidualnego zarejestrowanego wzoru oraz braku przedstawienia wzoru przemysłowego w opisie spornego wzoru na tyle jasno i wyczerpująco, aby na jego podstawie i przy pomocy rysunku można było wzór odtworzyć, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

d) błędach w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu, że:

-sporny wzór przemysłowy jest nowy, podczas gdy odmienny wniosek wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego,

-poduszki na pasach, na barkach i piersiach, tylne płytki, półbolero oraz tylne peloty zgłoszonego wzoru stanowią jego istotne cechy w świetle art. 103 ust. 1 p.w.p., podczas gdy nie zostały one wymienione w opisie tegoż wzoru przemysłowego,

- sporny wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzory dostępne przed datą pierwszeństwa wzoru, a zakres swobody twórczej w przypadku gorsetu do rehabilitacji leczniczej skolioz idiopatycznych jest w znacznym stopniu ograniczony, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika odmienny wniosek,

- WSA w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 1840/08 zakwestionował oświadczenie złożone na rozprawie przez J. G., podczas gdy brak jest podstaw do tego typu wniosku;

- przepisów postępowania, art. 8, art. 11, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego przez zupełne pominięcie wskazania przez organ dowodów, którym dał wiarę i dowodów, którym odmówił wiary, z podaniem przyczyn, co podważa zaufanie do działania UP, wskazując na pełną dowolność w wydawaniu decyzji przez niego w oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja Urzędu Patentowego unieważniająca prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt.: "Gorset dynamiczny do rehabilitacji leczniczej skolioz idiopatycznych" nr [...] na skutek sprzeciwu T.Ltd. C., Wielka Brytania była już przedmiotem kontroli przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1840/08. W tamtym postępowaniu WSA uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną "z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ bowiem faktycznie nie rozpatrzył a w rezultacie nie przeprowadził oceny danych zawartych w materiale dowodowym, który przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Stwierdził jedynie autorytatywnie, że wzór przemysłowy uprawnionej z rejestracji nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p. ze względu na wystąpienie tożsamych cech w przeciwstawionych wzorach przemysłowych stwarzających na zorientowanym użytkowniku ogólne wrażenie o braku różnic pomiędzy oboma wzorami". Sąd przyjął, że UP "przedstawił w uzasadnieniu decyzji swoje wnioski nie podając motywów "ścieżki dojścia" do tych wniosków, czym uniemożliwił Sądowi rozpoznającemu sprawę zbadanie zasadności rozstrzygnięcia.".

Skład orzekający w niniejszej sprawie, a wcześniej Urząd Patentowy – rozpatrujący ponownie sprzeciw - z mocy art. 153 p.p.s.a. - były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w sprawie

VI SA/Wa 1840/08.

W zaskarżonej decyzji UP nie znalazł podstaw do unieważnienia udzielonego prawa z rejestracji spornego wzoru. Uznał, że wzór przemysłowy

pt.: "Gorset dynamiczny do rehabilitacji leczniczej skolioz idiopatycznych"

nr [...] spełnia kryteria z art. 102 i 104 p.w.p. czyli jest nowy i posiada indywidualny charakter. Zatem wydał odmienne rozstrzygnięcie od poprzedniego - z dnia [...] maja 2008 r. W tej sytuacji organ powinien był szczegółowo wyjaśnić motywy swego stanowiska, tym bardziej, że taki obowiązek został nałożony przez WSA w sprawie VI SA/Wa 1840/08.

Niezależnie od art. 153 p.p.s.a., powinność ta wynikała z art. 8 k.p.a., stanowiącego, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak i art. 107 § 3 k.p.a., który mówi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wymaga zauważenia, że po wyroku w sprawie o sygnaturze VI SA/Wa 1840/08 postępowanie zostało głównie uzupełnione o materiały dowodowe przedstawione przez skarżącego i przez niego zawnioskowane: artykuł Amerykańskiej Akademii Ortetyki i Protetyki Ortopedycznej z 2002 r. (k. – 53 – 63 t. I akt adm.) oraz dowód z zeznań świadków: M. S. i J. G. (protokół rozprawy, k. – 65 – 66 t. I akt adm.). Natomiast na tym etapie postępowania uprawniony wnioskował jedynie o przesłuchanie w charakterze świadka – B. N., co też UP uczynił (k. – 65 t. I akt adm.). Zatem mając na uwadze dowody powołane w uzasadnieniu decyzji, wynikałoby, że przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w tym postępowaniu przed decyzją z dnia [...] maja 2008 r. był podstawą do wydania odmiennego rozstrzygnięcia przez UP. Organ jednak zmiany stanowiska nie uzasadnił. Nie przedstawił swego stanowiska wobec zebranego materiału dowodowego, w zasadzie opisując, jakie dowody zostały zgromadzone w sprawie, nie dokonując jednak ich oceny, zgodnie z wymogami

art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Samo wymienienie w decyzji dowodów, bez ich analizy, szczególnie w sytuacji wydania odmiennych decyzji nie spełniało powołanych wymogów z Kodeksu postępowania administracyjnego, a także naruszało art. 153 p.p.s.a. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności), por. A. Kabat, Komentarz do art. 153 p.p.s.a., LEX 2011.

Stanowisko UP, że zaskarżona decyzja oddalająca sprzeciw skarżącego, oznaczała że zgłoszona postać wytworu – sporny wzór, spełniała wymogi stawiane wzorom przemysłowym, co zwalniało organ od szczegółowego uzasadniania spełniania tychże kryteriów przez zgłoszony wzór, nie może zostać uznane za prawidłowe. Rejestracyjny system udzielania praw na wzory przemysłowe bowiem zakłada, że poza sprawdzeniem prawidłowości sporządzenia zgłoszenia (art. 110 w zw. z art. 106 p.w.p.) Urząd Patentowy nie bada, czy zgłoszony wzór spełnia warunki nowości i indywidualnego charakteru. Brak spełnienia tych warunków może być stwierdzony przez organ w wyniku postępowania o unieważnienie udzielonego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, które ma charakter sporny (bezpośrednio po udzieleniu ochrony może też nastąpić, jeżeli uprawniony nie będzie się temu sprzeciwiał, uchylenie decyzji rejestracyjnej w trybie postępowania sprzeciwowego). Dopiero wówczas dochodzi do merytorycznej oceny, czy dane rozwiązanie spełnia ustawowe kryteria wzoru przemysłowego, tj. czy cechuje je nowość i indywidualny charakter (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2233/06, LEX nr 322721 wydany w oparciu o przepisy Prawa własności przemysłowej sprzed nowelizacji z 2007 r., poniżej omawianej). Dopiero zmiany wprowadzone ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 136, poz. 958) wprowadziły do postępowania rejestracyjnego pewne elementy badawcze: "Projektowana w art. 1081, 110 i 111 zmiana (art. 1 pkt 20-22 projektu) rozszerza obowiązki Urzędu Patentowego i jednocześnie pozwala na odmowę rejestracji wzorów przemysłowych, nie tylko wtedy gdy zawierają w swojej kompozycji nazwy, skróty, oznaczenia, symbole niepodlegające monopolizacji, ale również gdy nie dotyczą postaci wytworu lub w sposób oczywisty nie są nowe." (uzasadnienie projektu w/w ustawy, druk sejmowy nr V.882, opubl. sejm.gov.pl).

Co do innych uchybień przepisów postępowania, UP również nie odniósł się w decyzji do nowych zarzutów sprzeciwu zgłoszonych na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r., iż sporny wzór nie stanowi wzoru przemysłowego (protokół rozprawy, k. -65 t. I kt adm.) z tego powodu, że nie można go odtworzyć (nie stanowi postaci wytworu) oraz nie został przedstawiony w opisie na tyle jasno i wyczerpująco, aby na podstawie opisu i rysunku można było sporny wzór odtworzyć. Organ stwierdził jedynie, iż sporny wzór spełnia przesłanki ustawowe. Nie rozważał w ogóle czy rozszerzenie podstaw sprzeciwu było dopuszczalne.

Z kolei przy ocenie spełniania kolejnego kryterium przez sporny wzór, to jest indywidualnego charakteru spornego wzoru, która dokonywana jest z punktu widzenia zorientowanego użytkownika, UP nie zdefiniował tego pojęcia ani nie określił, jaką grupę osób przyjął jako zorientowanego użytkownika przy ocenie spornego wzoru przemysłowego. Wyznaczenie zakresu tego pojęcia w niniejszym postępowaniu miało istotne znaczenie, gdyż umożliwiało dopiero zbadanie czy sporny wzór odznacza się indywidualnym charakterem. Ocena taka ma właśnie następować z punktu widzenia zorientowanego użytkownika.

Wskazane uchybienia decyzji organ próbował uzupełnić w odpowiedzi na skargę. Jednakże odniesienie się do zarzutów skarżącego dopiero w odpowiedzi na skargę (nawet bardzo obszerne) nie mogło służyć uzupełnianiu uzasadnienia decyzji (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z charakteru odpowiedzi na skargę umożliwia ona organowi przedstawienie swojego stanowiska co do zarzutów zgłoszonych w skardze. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, która w zależności od ważności pominiętych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji problemów może mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

Należy podkreślić, iż sąd administracyjny kontroluje zaskarżone rozstrzygnięcie organu a nie odpowiedź na skargę.

Niezależnie od uchybień procesowych zgłaszanych przez skarżącego, należało zauważyć, że organ popełnił istotne błędy w związku z przesłuchaniem w charakterze świadków: M. S., J. G. i B. N.. Czynności w tym zakresie organ dokonał z naruszeniem art. 2556 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., który stanowi, że z przebiegu rozprawy sporządza się protokół, który podpisują przewodniczący składu orzekającego i protokolant (ust. 1). Protokół zaś powinien przedstawiać przebieg rozprawy, w szczególności wnioski i twierdzenia stron, przebieg postępowania dowodowego, wymienienie zarządzeń i postanowień wydanych na rozprawie ze wzmianką o ich ogłoszeniu; zamiast podania wniosków i twierdzeń stron można w protokole powołać się na pisma przygotowawcze (ust. 2 pkt 2 p.w.p). Zeznania M. S., J. G. i B. N. zostały sporządzone na odrębnych arkuszach i nie są objęte protokołem, a nadto figurują na nich podpisy protokolanta i osoby przesłuchiwanej. Zatem nie można przyjąć, aby stanowiły element protokołu obrazującego przebieg rozprawy, a w konsekwencji dowód przesłuchania w charakterze świadków tychże osób. Ponadto J. G. była pełnomocnikiem skarżącego i organ nie wskazał podstawy, w oparciu o którą przesłuchał tę osobę w charakterze świadka. Wskutek przyjęcia, że w opisanej formie dowody te nie obrazują przesłuchania wymienionych świadków, a równocześnie UP wymienił zeznania wśród dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie, należałoby jeszcze raz przesłuchać te osoby z zachowaniem rygorów przewidzianych przez przepisy Prawa własności przemysłowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, uwzględniając okoliczność, że J. G. była pełnomocnikiem zgłaszającego sprzeciw.

Przedstawione uchybienia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania i dlatego zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu.

Z uwagi na opisane uchybienia przepisów postępowania przedwczesnym było zajmowanie stanowiska wobec zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Rozstrzygając na nowo sprawę UP przeprowadzi postępowanie i wyda decyzję stosując się do wskazań zawartych powyżej oraz w wyroku WSA w sprawie VI SA/Wa 1840/08.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.