Postanowienie NSA, sygn. akt I FNP 2/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie przed NSA, uchylono postanowienie NSA, uchylono postanowienie WSA
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 281, art.271 pkt 2, art.67 par 1, art.285j, art. 285 a par 1, art.285d, art.285f par 1, art., art.285h par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniach 23 lutego 2016 r. i 18 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi V. W. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I FNP 1/15 w sprawie ze skargi V. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 806/12 umarzającego postępowanie w sprawie ze skargi V. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz za styczeń 2010 r. 1) uchyla postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I FNP 1/15, 2) odrzuca skargę o stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 806/12.


UZASADNIENIE

1. Przebieg postępowania w sprawie przed wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2011 r., I SA/Sz 85/11.

1.1. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 806/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi V.W. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 8 grudnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r. umorzył postępowanie sądowe.

1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 85/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę V.W. wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej Skarżącego od ww. wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1216/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, wobec uznania, że Sąd ten zaakceptował wadliwe ustalenia faktyczne organów podatkowych poczynione w sprawie.

Pismem z dnia 29 października 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że - uwzględniając skargę V.W. wniesioną na ww. decyzję ostateczną - uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi. Wobec tego, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o umorzenie postępowania sądowego w sprawie.

W tej sytuacji, Sąd uznając iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z przepisem art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej: "P.p.s.a.") – umorzył postępowanie sądowe.

Skarżący wniósł o doręczenie postanowienia z dnia 7 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 odmówił doręczenia odpisu postanowienia z uzasadnieniem.

Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z tej samej daty Skarżący wniósł skargę kasacyjną na postanowienie z dnia 7 listopada 2012 r..

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego postanowienia.

2.2. Skarżący pismem z dnia 21 lipca 2014 r. wniósł na to postanowienie zażalenie.

2.3. Postanowieniem z dnia 2 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I FZ 283/14 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia V.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 umarzającego postępowanie sądowe w sprawie ze skargi V.W.na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r., w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oddalił zażalenie.

Sąd wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił V.W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie postanowienia tego Sądu z dnia 7 listopada 2012 r., mocą którego umorzono postępowanie sądowe ze skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r., wydaną wobec skarżącego w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji ocenił, że postanowienie z dnia 7 listopada 2012 r. prawidłowo doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącego – radcy prawnemu I.W. – ustanowionemu na podstawie pełnomocnictwa ogólnego z dnia 30 maja 2011 r. udzielonego przez Skarżącego w zakresie związanym z działalnością firmy L. w postępowaniu przed sądami powszechnymi i administracyjnymi, a także przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Sądem Najwyższym i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnictwo to zostało złożone przez radcę prawnego - I.W. za pismem przewodnim z dnia 10 czerwca 2011 r. wraz z dalszym pełnomocnictwem udzielonym pracownikowi kancelarii (M.M.) do przeglądania akt, dokonywania kserokopii, fotokopii i uwierzytelnień dokumentów akt sprawy. Twierdzenia o prawidłowym doręczeniu przedmiotowego postanowienia nie zmieniał fakt udzielenia przez Skarżącego także pełnomocnictwa z dnia 5 listopada 2009 r. doradcy podatkowemu - H.K., ponieważ na podstawie art. 76 § 3 P.p.s.a. sąd, jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, doręcza pismo tylko jednemu z nich.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny mimo błędnego uzasadnienia, prawidłowo rozstrzygnął o odmowie przywrócenia Skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12.

Wskazując na motywy dla których Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wskazano, że koronnym argumentem na który we wniosku o przywrócenie terminu powoływała się strona miał być brak prawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy, na której ogłoszono postanowienie o umorzeniu postępowania ze skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r. Tymczasem zawiadomienie o terminie rozprawy nie mogło mieć żadnego znaczenia w kontekście wiedzy Skarżącego (jego pełnomocnika) o wydaniu takiego postanowienia, skoro postanowienie to podlegało doręczeniu stronie niezależnie od jej obecności na rozprawie, gdyż przysługiwał od niego środek zaskarżenia – skarga kasacyjna.

Przywrócenia uchybionego w sprawie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie mogła również uzasadniać argumentacja o niewłaściwym umocowaniu w sprawie I.W. W ocenie Sądu taki argument sprawia, że strona w zasadzie kwestionuje prawidłowość doręczenia przedmiotowego postanowienia, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, liczonego od dnia doręczenia tego postanowienia z dnia 7 listopada 2012 r. Zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia stronie postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny na etapie kontroli wstępnej wniesionej skargi kasacyjnej w aspekcie dochowania terminu jej złożenia. Negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie może być kwestionowane przez stronę w drodze skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, mimo, że zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

2.4. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną.

2.5. Skarżący na powyższe postanowienie wniósł zażalenie.

2.6. Postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I FZ 46/15, oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 806/12 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 grudnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej było ustalenie, że została ona złożona 12 czerwca 2014 r., tj. po upływie terminu przewidzianego w art. 177 § 1 P.p.s.a., a to w związku z doręczeniem zaskarżonego postanowienia z 7 listopada 2012 r. (umarzającego postępowanie sądowe) pełnomocnikowi strony Skarżącej 19 listopada 2012 r. W zakresie oceny poprawności zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną Sąd za istotny uznał zarzut i argumenty zażalenia, odnoszące się do kwestii doręczenia postanowienia umarzającego postępowanie sądowe (z 7 listopada 2012 r.) pełnomocnikowi strony 19 listopada 2012 r. W tym zakresie Skarżący koncentrował się na wykazaniu, że:

1) zakres pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu I.W., na adres której wysłano przesyłkę z ww. postanowieniem z 7 listopada 2012 r., nie obejmował umocowania do zastępowania skarżącego w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji;

2) nawet gdyby nie uwzględnić ww. zarzutu, to wskazanej przesyłki nie odebrał ww. pełnomocnik, a osoba trzecia niebędąca domownikiem, administratorem domu lub dozorcą (por. s. 4, 6-8 zażalenia).

Skarżący usiłował uprawdopodobnić swoje twierdzenia wywodząc, że pełnomocnik nie prowadziła (aktywnie) działalności gospodarczej w czasie ww. doręczenia. Sąd zauważył, że zawieszenie działalności gospodarczej w formie kancelarii indywidualnej nie jest tożsame z zawieszeniem prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego. W związku z powyższym Sąd odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenie przyjęte w zaskarżonym postanowieniu, o doręczeniu orzeczenia z 7 listopada 2012 r. pełnomocnikowi Skarżącego 19 listopada 2012 r. Tym samym skarga kasacyjna wniesiona półtora roku później (12 czerwca 2014 r.) podlegała odrzuceniu, jako spóźniona, na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 P.p.s.a.

3. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2011 r., I SA/Sz 85/11.

3.1. Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem w całości prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wniesionej w dniu 18 grudnia 2014 r., strona, powołując się na art. 285a § 1 P.p.s.a., wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem w całości prawomocnego postanowienia umarzającego postępowanie w sprawie. Jako podstawy skargi i zarazem przepisy, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 161 § 1 pkt 3, art. 54 § 3, art. 190, art. 47 § 1, art. 49 § 1, art. 91 § 2, art. 109, art. 67 § 5, art. 75, art. 76 § 1, art. 72 § 1 P.p.s.a. Strona podniosła, że wady zaskarżonego postanowienia skutkowały wyrządzeniem Skarżącemu szkody w wysokości 178.028,80 zł., a wobec odrzucenia skargi kasacyjnej od tegoż postanowienia, wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie oddalenie, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

3.3. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie sygn. akt I FNP 1/15 odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że skargę wniesiono na podstawie art. 285a § 1 P.p.s.a., czym skład orzekający jest związany, stosownie do art. 285j zdanie pierwsze tej ustawy. Sąd przytoczył przesłanki z ww. art. 285a § 1 P.p.s.a. i wyjaśnił, że muszą być one spełnione kumulatywnie, jednakże badanie szkody dopuszczalne jest dopiero po stwierdzeniu, że strona nie mogła (i nie może) skorzystać z innych środków prawnych, pozwalających na wzruszenie zaskarżonego orzeczenia. Taką interpretację potwierdza treść art. 285a § 2 P.p.s.a., który pozwala na wniesienie skargi także w wyjątkowych przypadkach, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej skargi Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że zaskarżone postanowienie doręczono skutecznie pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 19 listopada 2012 r., jednakże strona nie skorzystała z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w terminie określonym w art. 177 § 1 P.p.s.a. Skargę kasacyjną złożono dopiero w dniu 12 czerwca 2014 r., w związku z czym podlegała ona odrzuceniu, stosownie do art. 178 P.p.s.a. Okoliczności te znane są składowi orzekającemu z urzędu, w związku z treścią postanowienia NSA z dnia 25 marca 2015 r., I FZ 46/15, oddalającego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 25 listopada 2014 r., I SA/Sz 806/12, na mocy którego odrzucono skargę kasacyjną od orzeczenia zaskarżonego obecnie skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Już tylko ta okoliczność przesądza o tym, że "zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była (...) możliwa" w rozumieniu art. 285h § 2 P.p.s.a. Sąd powołał podobne stanowisko zajęte w postanowieniach NSA: z 22 listopada 2012 r., II FNP 19/12 oraz z 28 sierpnia 2012 r., I FNP 9/12 (CBOSA), w których wywiedziono, że "sama okoliczność, że skargę kasacyjną odrzucono, nie świadczy o tym, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia nie było możliwe w rozumieniu art. 285a § 1", gdyż "strona miała taką możliwość, z której mogłaby skorzystać, np. poprzez wniesienie w terminie skargi kasacyjnej, w sposób prawidłowy i skuteczny".

Sąd wyjaśnił, że z treści analizowanej skargi wynika, że według Skarżącego, wskutek uchybień popełnionych w toku postępowania (w zakresie doręczenia zawiadomienia o terminie posiedzenia), nie brał on udziału w rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonego postanowienia, czym pozbawiono stronę możności działania (por. zwłaszcza k. 1099-1101 akt). W związku z tym zauważył, że jest to podstawa skargi o wznowienie postępowania określona w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Podkreślono, że przyjmując nawet kontrfaktyczne w okolicznościach sprawy założenie (zważywszy na treść postanowienia o sygn. I FZ 46/15), że niemożność działania nie ustała przed uprawomocnieniem się zaskarżonego postanowienia, uznać by należało, że Skarżący mógł skorzystać z ww. środka prawnego, czego również nie uczyniono. Nieskorzystanie przez stronę z przysługujących jej środków prawnych umożliwiało wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem na podstawie art. 285a § 2 P.p.s.a., czego Skarżący nie uczynił, ograniczając skargę do podstawy określonej w § 1 ww. artykułu i nie przytaczając okoliczności wskazanych w art. 285e § 1 pkt 5 in fine P.p.s.a.

4. Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I FNP 1/15.

4.1. Skarżący na podstawie art. 271 pkt 2 P.p.s.a. wniósł o wznowienie postepowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I FNP 1/15 o odmowie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. sygn, akt I SA/Sz 806/12 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ze skargi V.W.na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług.

W postępowaniu poprzedzającym wydanie opisanego wyżej orzeczenia Skarżący był pozbawiony możliwości działania na skutek naruszenia przez sąd następujących przepisów postępowania:

1. art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności polegającego na niezapewnieniu skarżącemu prawa do jawnego rozpatrzenia sprawy w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym poprzez uniemożliwienie Skarżącemu odniesienia się do stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej zawartego w odpowiedzi na skargę z dnia 12 stycznia 2015 r.

2. art. 45 w związku z art. 7 w związku Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na niezapewnieniu Skarżącemu prawa do jawnego rozpatrzenia sprawy poprzez uniemożliwienie Skarżącemu odniesienia się do stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2015 r.

3. art. 49 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 47 § 1 P.p.s.a., polegającego na niewezwaniu Dyrektora Izby Skarbowej do uzupełnienia warunków formalnych odpowiedzi na skargę z dnia 12 stycznia 2015 r. poprzez przedłożenie jej odpisu dla Skarżącego, pod rygorem pozostawienia jej bez rozpoznania, a przez to uniemożliwienie Skarżącemu odniesienia się do stanowiska organu podatkowego zawartego w tym piśmie.

4. art. 49 § 2 P.p.s.a. polegającego na niepozostawieniu bez rozpoznania odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2015 r. pomimo tego, że organ podatkowy nie uzupełnił braku formalnego tego pisma poprzez przedłożenie jego odpisu.

5. art. 133 § 1 P.p.s.a. polegającego na wydaniu orzeczenia na podstawie znajdującej się w aktach sprawy odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2015 r. pomimo tego, że pismo to - z uwagi na nieprzedstawienie jego odpisu - powinno zostać pozostawione bez rozpoznania, przez co nie powinno wywierać żadnych skutków w sprawie.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że do chwili jej sporządzenia nie doręczono odpowiedzi na skargę sporządzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 12 stycznia 2015 r. Wyjaśnił, że pomimo, że organ podatkowy nie złożył odpisu pisma zawierającego jego stanowisko wobec zarzutów podniesionych w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie zobowiązał tego organu do przedstawienia brakującego odpisu pisma.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5.1. Stosownie do art. 281 P.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia postępowania. Po rozważeniu stanu sprawy, sąd może jednak - zgodnie z powołanym przepisem - połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.

5.2. Zgodnie z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

5.3. Taką też podstawę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I FNP 1/15, wskazał pełnomocnik Strony podnosząc, że nie zapewniono "Skarżącemu prawa do jawnego rozpatrzenia sprawy poprzez uniemożliwienie Skarżącemu odniesienia się do stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 12 stycznia 2015 r.".

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Skarżący pismem z dnia 18 grudnia

2014 r. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem w całości prawomocnego

postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada

2012 r.

W datowanej na 12 stycznia 2015 r. odpowiedzi na tę skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Z treści tego pisma wynika, że załączono do niego 3 odpisy oraz pełnomocnictwo radcy prawego działającego w imieniu organu.

W dniu 14 stycznia 2015 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Szczecinie zarządził doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnikowi Skarżącego (k. 1427).

Tego samego dnia sporządzone zostało pismo zaadresowane do pełnomocnika Skarżącego o doręczeniu mu ww. odpisu pisma Dyrektor Izby Skarbowej z 12 stycznia

2015 r.(k. 1428).

Jednakże jak wynika z notatki urzędowej kierownika Wydziału I WSA w Szczecinie, w dniu 8 kwietnia 2015 r. stwierdzono na podstawie ewidencji pism wychodzących z biura podawczego Sądu, że pismo z 14 stycznia 2015 r., a tym samym odpis odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej z 12 stycznia 2015 r., nie zostało wysłane do pełnomocnika Skarżącego (k. 1453).

5.4. Nie może zatem budzić wątpliwości, że odpowiedź na skargę Dyrektora Izby Skarbowej, która stosownie do art. 67 § 1 P.p.s.a. miała być doręczona pełnomocnikowi Skarżącego, nie została w ogóle do niego wyekspediowana. Tym samym z uwagi na naruszenie prawa procesowego nie miał on żadnej wiedzy na jej temat, a w konsekwencji nie mógł się do niej ustosunkować, co wyczerpuje przesłankę "pozbawienia strony możliwości działania" w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Z uwagi bowiem na niezależne od Strony okoliczności, w następstwie naruszenia przepisu procedury (art. 67 § 1 P.p.s.a.), została ona pozbawiona możliwości obrony jej praw, a z uwagi na wydanie w tej sprawie przez Sąd postanowienia na posiedzeniu niejawnym, nie zachodziła możliwość usunięcia skutków zaistniałego uchybienia procesowego przed uprawomocnieniem się orzeczenia.

5.5. W tym stanie rzeczy, Sąd wznawia powyższe postępowanie, uchyla wydane w jego trakcie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r., oraz ponownie rozpoznaje sprawę ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Wystąpienie powodów nieważności postępowania skutkuje bowiem uchyleniem prawomocnego orzeczenia bez względu na to, czy stanowiące je naruszenie prawa ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jest to bowiem bezwzględna podstawa wznowienia (por. Andrzej Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 639; H. Knysiak - Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 667; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2006, s. 548). Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności winno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończanego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi bowiem z jednej strony kwalifikowaną wadę zarówno dotkniętego nią postępowania, jak i kończącego je orzeczenia, a z drugiej bezwzględną podstawę wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 406/07, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

5.6. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 281 zd. drugie P.p.s.a., po rozważeniu stanu sprawy, uznał że uzasadnione jest połączenie badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.

Po doręczeniu pełnomocnikowi Skarżącego odpisu pisma Dyrektora Izby Skarbowej z 12 stycznia 2015 r., ustosunkował się on do treści tej odpowiedzi pismem z dnia 7 marca 2016 r.

5.7. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia uznał, że podlega ona odrzuceniu.

Zgodnie z art. 285j P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 została oparta na podstawie art. 285a § 1, art. 285d, art. 285f § 1 P.p.s.a.

Z przepisów tych jedynie art. 285a § 1 P.p.s.a. określa przesłanki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Przepis ten – zakreślający w tej sprawie granice i podstawę zaskarżenia - określa, że skarga ta przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Przepis ten zatem określa, że negatywną przesłanką do wniesienia takiej skargi jest możliwość – przeszła lub teraźniejsza - zmiany lub uchylenia orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Ta negatywna przesłanka skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia zachodzi w niniejszej sprawie.

5.8. Przedmiotem skargi jest prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi V.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Okoliczności sprawy, podnoszone zresztą w samej skardze, wskazują, że Strona została powiadomiona o treści tegoż postanowienia, gdyż zostało ono doręczone jej pełnomocnikowi. Zagadnienie prawidłowego umocowania pełnomocnika zostało już przesądzone przez NSA w postanowieniu z dnia 25 marca 2015 r. (sygn. akt I FZ 46/15 ).

Strona miała zatem możliwość wniesienia w terminie skargi kasacyjnej, w sposób prawidłowy i skuteczny, z której to możliwości w terminie nie skorzystała (kwestia przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej została rozstrzygnięta postanowieniem NSA z dnia 2 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I FZ 283/14).

Uznając natomiast zdaniem Strony, że wskutek uchybień popełnionych w toku postępowania (w zakresie doręczenia zawiadomienia o terminie posiedzenia), Skarżący nie brał udziału w rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonego postanowienia, co miało pozbawić Stronę możności działania, w sytuacji gdy okoliczność taka stanowi podstawę skargi o wznowienie postępowania określoną w art. 271 pkt 2 P.p.s.a., Strona skarżąca miała możliwość skorzystanie z ww. środka prawnego, czego także nie uczyniła.

Nieskorzystanie przez Stronę z przysługujących jej środków prawnych do zaskarżenie orzeczenia, które jest przedmiotem niniejszego postępowania, stanowi negatywną przesłankę do wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem na podstawie art. 285a § 1 P.p.s.a., na podstawie którego to oparto przedmiotową skargę.

5.9. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 282 § 2 i art. 285h § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Nie rozstrzygnięto wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż art. 285l w zw. z art. 209 P.p.s.a. nie przewidują możliwości przyznania kosztów postępowania w przypadku odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia.