Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 664/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. z dnia 22 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzew na działkach nr [...] ,[...] ,[...] w miejscowości Z. , Gmina T

W uzasadnieniu organ streścił dotychczasowy przebieg postępowania.

Wskazano, że organ orzeka w sprawie ponownie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2011 r., II SA/Kr 1279/10, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] czerwca 2010 r. umarzającą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzew na działkach nr [...] ,[...] [...] w miejscowości Z , gmina T.

W związku z powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organ w uzupełnieniu przeprowadzonego postępowania we wskazanym kierunku przez Sąd, wezwał T.K. i K.K. w celu uzupełnienia ich zeznań oraz przedstawiciela [...] S.A., w dniu 18 października 2011 r. przeprowadzono również oględziny w terenie w zakresie ustalenia wieku usuniętych 5 sztuk drzew na działce nr [...] w miejscowości Z. .

Organ podniósł, że w toku postępowania nie udało się ustalić kto usunął 5 sztuk drzew gatunku wierzba na działce nr [...] w miejscowości Z. Zeznania stron i świadków nie dostarczyły takiej informacji. Ponadto organ wskazał, że na działce nr [...] wiek usuniętych drzew nie przekraczał 5 lat. Co się zaś tyczy działki nr [...] organ nie stwierdził na tej działce pni po ściętych drzewach. W kwestii rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu, a informacją policji o nieustaleniu sprawcy usunięcia drzew na tej działce organ wskazał na wyjaśnienia dzielnicowego M.B. , który stwierdził, że podczas wizji na działce nr [...] nie było pni po ściętych drzewach. Jednocześnie podczas wizji policji na działce nr [...] brał udział M.K. - były właściciel działki nr [...] w Z. , z której usunięty został dąb przez nieznanego sprawcę. Drzewo to leżało na działce nr [...], która to działka sąsiaduje z działką nr [...]. A zatem w rzeczywistości, jak ustalił organ, przedmiotowy dąb został usunięty z działki nr [...]. Odnośnie do działki nr [...] jak ustalono, drzewa na tej działce usunął [...] S.A. z uwagi na konieczność ochrony linii niskiego napięcia, pod którą rosły usunięte drzewa. Jak wskazał organ, na podstawie wyjaśnień W.B. - Dyrektora [...] S.A. w T. ustalono, że przedmiotowa spółka nie jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, nie ma także ustalonej służebności przesyłu. Organ stwierdził brak podstaw do ukarana Spółki za usunięcie drzew bez zezwolenia, bowiem ukarany może być tylko ten podmiot, który ma legitymację do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew.

Od powyższej decyzji w dniu 22 grudnia 2011 r. odwołanie złożyła J.Z. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła organowi, że nie przesądził kwestii uprawnień spółki do dysponowania pasem nieruchomości znajdującym się pod linią energetyczną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 i ust. 6 pkt 4, art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] umarzającej wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzew na działkach nr [...] ,[...] ,[...] w miejscowości Z, Gmina T..

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy.

Wskazano, że zaskarżona decyzja zapadła w ponownym postępowaniu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2011 r. II SA/Kr 1279/10. Kolegium podało, że w uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organy do:

- oceny zeznań K.K. w sprawie usunięcia drzew na działce nr [...] przez T.K. ,

- oceny zeznań świadka T.K.

- oceny wieku drzew usuniętych z działki nr [...]

- dokonania własnych ustaleń odnośnie do drzew usuniętych z działki nr [...]. Ponadto zobowiązano organy do ustalenia czy [...] Dystrybucja S.A. w T. jest posiadaczem nieruchomości nr [...].

Kolegium stwierdziło, że organ I instancji przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanym wyżej wyroku.

Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. zwróciło się do[...]S.A. w T. o przesłanie dokumentów potwierdzających uprawnienie Spółki do korzystania z części nieruchomości nr [...] w miejscowości Z. zajętej pod linię niskiego napięcia. W odpowiedzi (pismo z dnia 3 lutego 2012 r.) Dyrektor [...] Dystrybucja S.A. w T. W.B. wskazał, że sieć niskiego napięcia przechodząca przez działkę nr [...] wchodzi w skład przedsiębiorstwa i jest ujęta w księdze majątkowej pod nr [...]. Jednocześnie W.B. stwierdził, że w ocenie [...] Dystrybucja S.A. w T. spełnione zostały przesłanki "uzasadniające do stwierdzenia zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu, co stanowi tytuł prawny dla posadowienia samych urządzeń tej sieci w ich eksploatacji".

Kolegium wskazało, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z póz. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki w zakresie konieczności podporządkowania się ocenie prawnej zawartej w orzeczeniu oraz wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania w sprawie.

Podniesiono, że organ l instancji przeprowadził ponowne postępowanie w zakresie ustalonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W zakresie zeznań K.K. (współwłaściciela działek nr [...] i [...] w Z. ) w sprawie usunięcia drzew z terenu działki nr [...] przypomniano, że w zeznaniach z dnia 15 maja 2010 r. (k. [...] akt) stwierdził on, że wycinki drzew na działce nr [...] dokonał ówczesny sołtys wsi Z. T.K. z polecenia Urzędu Gminy T. W tym czasie Gmina T. była właścicielem tejże nieruchomości. W trakcie jednak ponownego przesłuchania na tę okoliczność K.K. w dniu 31 sierpnia 2011 r. zeznał: "Nie wiem kto wycinał drzewa na działce nr [...] i [...] w miejscowości Z. W zeznaniu złożonym w dniu 17.05.2010 r. nie widziałem różnicy w słowie wyciął a przyciął. Chodziło mi o uporządkowanie dojazdu do działki. Nie widziałem czy przycinał to pan K. z ludźmi, bo mnie tam nie było, dowiedziałem się w późniejszym czasie już z postępowania wyjaśniającego Urzędu Gminy" (k. [...] akt). Biorąc to pod uwagę Kolegium stwierdziło, iż w istocie wyczerpała się możliwość ustalenia kto usunął drzewa na tej działce. Potwierdzają to zeznania T.K. , który podczas przesłuchania w dniu 25 sierpnia 2011 r. stwierdził: "Nie wiem kto wycinał drzewa na tej działce" (k. [...]akt). Świadek stwierdził jedynie, że na działce nr [...] były przycinane konary drzew przez bezrobotnych. Zeznania T.K. pokrywają się z jego zeznaniami złożonymi w dniu 24 maja 2010 r. (k. [...] akt) gdzie stwierdził, że w 2007 r. w okresie letnim na przedmiotowej działce przycięte zostały konary drzew. Biorąc te okoliczności pod uwagę Kolegium podzieliło twierdzenia organu zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., że zeznania stron oraz świadków w tej kwestii nie dostarczyły żadnych informacji odnośnie usunięcia drzew. Podkreślono także, że w sprawie usunięcia drzew na działce nr [...] prowadzone było postępowanie wyjaśniające przez Komisariat Policji [...]. W piśmie z dnia 25 czerwca 2010 r. Komendant Komisariatu Policji [...]- wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało umorzone z powodu nie wykrycia sprawcy (k. [...] akt).

Co do ustalenia kwestii wieku drzew na działce nr [...], to w protokole oględzin z dnia 15 kwietnia 2010 r. (k. [...] akt) stwierdzono, w obecności biegłego S.K. , że na tej działce znajdują się pnie pięciu wierzb w tym trzy na wysokości ok. 10 cm od ziemni o obwodzie 24 cm (2 szt.) i 23 cm oraz dwie sztuki na wysokości ok. 36 cm od ziemi o obwodach wynoszących 27 cm i 20 cm. Podczas wizji lokalnej w dniu 18 października 2011 r. (k. [...] akt) stwierdzono, że wiek tych drzew nie przekraczał w momencie usunięcia 5 lat. Okoliczność jednak wieku usuniętych na działce [...] drzew nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w tym zakresie, gdyż postępowanie administracyjne nie doprowadziło do wykrycia sprawcy usunięcia drzew na działce nr [...].

Odnośnie do kwestii niedostatecznego wyjaśnienia tego, czy na działce nr [...] stwierdzono istnienie pni po usuniętych drzewach, wskazano, że w protokole oględzin z dnia 15 kwietnia 2010 r. (k. [...] akt) nie stwierdzono śladów po usuniętych drzewach. W toku ponownego rozpoznania sprawy na okoliczność tę przesłuchany został dzielnicowy M.B. który brał udział w postępowaniu o wykroczenie w sprawie usunięcia drzew na tej nieruchomości, o czym świadczy protokół z przesłuchania z dnia 31 sierpnia 2011 r. (k. [...] akt). Podczas przesłuchania M.B. oświadczył, że w trakcie czynności policyjnych, podczas wizji w terenie, stwierdzono leżące na działce nr [...] drzewo (dąb), Obecny podczas wizji M.K. (właściciel działki nr [...] - sąsiadującej z działką nr [...]), stwierdził, że drzewo to usunięte zostało z jego działki. A zatem przeprowadzone ponowne postępowanie wyjaśniające dało odpowiedź na to, że na działce nr [...] nie ujawniono pni po usuniętych drzewach, a tym samym umorzenie postępowania w tym zakresie jest zasadne, gdyż nie ma w tym przypadku przedmiotu postępowania.

Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie najistotniejszą kwestią jest ustalenie czy przedsiębiorstwu energetycznemu [...] Dystrybucja S.A. w T. , które dokonało usunięcia 42 drzew na działce nr [...] w Z. przysługiwał przymiot posiadacza tej nieruchomości. Właścicielem wskazanej działki jest J.Z. . Okoliczność usunięcia drzew przez [...] Dystrybucja S.A. w T. nie jest kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Podkreślono przy tym, że powodem usunięcia przedmiotowych drzew była konieczność utrzymania w należytym stanie linii niskiego napięcia, a także zachowanie bezpieczeństwa, albowiem dotykające linii konary powodowały zagrożenie porażenia prądem. W protokole z wizji w terenie z dnia 15 kwietnia 2010 r. (k. [...] akt) przedstawiciel Spółki K.M. zaakceptował ustalenia dokonane przez organ i rzeczoznawcę majątkowego S.K. . Jak ponadto ustalono w trakcie oględzin w dniu 30 marca 2009 drzewa zostały usunięte w miesiącach październik, listopad 2008 r. (k. [...] akt). W aktach sprawy znajduje się inwentaryzacja ściętych drzew pod linią niskiego napięcia na działce nr [...] w Z. , sporządzona przez S.K. według stanu na dzień 30 marca 2009 r. (k. [...] akt). Według ustaleń biegłego, dokonano usunięcia 42 drzew gatunku brzoza, wierzba, czeremcha, dąb szypułkowy.

Wskazano, że zgodnie z obowiązującym w listopadzie 2008 r. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Stosownie do art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie w znaczeniu takie nadaje temu pojęciu Kodeks cywilny, stanowi stan faktyczny władztwa nad rzeczą. Składają się na nie dwa elementy: corpus possessionis (element fizyczny) wyrażający się we władaniu rzeczą oraz animus possidendi (element psychiczny) wyrażający się w psychicznym nastawieniu do wykonania władztwa (władanie dla siebie).

Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie nie można mówić o posiadaniu całej nieruchomości przez spółkę, ale kwestią do rozważenia jest okoliczność posiadania przez [...]S.A. w T. służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z urządzeń posadowionych na działce nr [...] przez przedsiębiorstwo energetyczne. Stosownie do art. 352 Kodeksu cywilnego kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności. Do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy. Posiadanie służebności polega zatem na korzystaniu z cudzej nieruchomości w taki sposób, w jaki czyni to mający

służebność. Z tego wynika, że z posiadaniem takim łączy się zawsze określona władza nad rzeczą a skoro tak, to przedmiotem posiadania mogą być tylko służebności czynne, i to zarówno gruntowe, jak i osobiste. Swoistą cechą tego posiadania jest to, że władztwo posiadacza polega na korzystaniu z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, a więc może być wykonywane sporadycznie, w miarę potrzeby. Jednakże musi mieć cechę stabilności (tak. Rudnicki Stanisław, Rudnicki Grzegorz, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Warszawa 2011 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis). Wobec faktu, że przez działkę nr [...] przebiega linia niskiego napięcia, Kolegium stwierdziło, iż [...]Dystrybucja S.A. w T. , wbrew twierdzeniom organu l instancji, jest posiadaczem służebności na tej nieruchomości. Takie też jest stanowisko [...] S.A. w T. zaprezentowane wtoku postępowania odwoławczego.

W ocenie Kolegium powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że [...] S.A. w T. był legitymowany, w oparciu o art. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, do złożenia wniosku o usunięcie drzew, z tym jednak zastrzeżeniem, że do wniosku winien dołączyć zgodę właściciela. W konsekwencji, wobec [...] S.A. w T. mogło zostać wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia drzew bez zezwolenia. Zgodnie z poglądami doktryny: "W przypadku kar pieniężnych za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, odpowiedzialność została ograniczona do usunięcia drzew lub krzewów bez zezwolenia. W związku z tym w pierwszej kolejności organ administracji powinien dokonać ustaleń, czy podmiot, który usunął drzewa lub krzewy mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, a zatem czy jest posiadaczem nieruchomości, na której one rosły. Tylko bowiem taki podmiot może ponosić odpowiedzialność za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia." (tak : K. Gruszecki w: "Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz". Zakamycze 2005r. cyt. za W. Radecki "Opłaty i kary pieniężne w ochronie środowiska", J. Sommer (red.) Wrocław 1993r. , str. 28).

Zdaniem Kolegium uchybienie organu l instancji w zakresie ustalenia, że [...] Dystrybucja S.A. w T. nie jest posiadaczem służebności na działce nr [...] w Z. stanowiącej własność J.Z. nie ma jednak wpływu na poprawność rozstrzygnięcia polegającego na umorzeniu postępowania, a to z uwagi na obowiązującą treść art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Zgodnie z tym przepisem, nie jest wymagane zezwolenie na usunięcie drzew, których wiek nie przekracza 10 lat. Brzemiennie tego przepisu nadane zostało przez art. 5 pkt 4 lit d ustawy z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., Nr 119, poz. 804). Ustawa ta weszła w życie w dniu 20 lipca 2010 r. Zauważono, że w ustawie tej brak jest przepisu przejściowego, który nakazywałby do spraw wszczętych przed wejściem w życie tej ustawy stosować przepisy dotychczasowe. A zatem zgodnie z ogólnymi zasadami, w tej kwestii należy stosować przepisy obecnie obowiązujące. Ma to swoje konsekwencje wpływające zasadniczo na niniejsze postępowanie i możliwość wymierzenia kary [...] Dystrybucja S.A. w T. za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Jak wynika ze sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego S.K. inwentaryzacji ściętych drzew pod linią niskiego napięcia na działce nr [...] w Z. [...] akt), żadne z usuniętych drzew nie miało więcej niż 10 lat. Usunięte drzewa były w wieku od 1 do 4 lat, za wyjątkiem jednej brzozy, której wiek został określony na 5 lat. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym rozstrzygnięcie organu l instancji w zakresie umorzenia postępowania jest prawidłowe, co skutkuje utrzymaniem zaskarżonej decyzji w mocy.

Odnosząc się do zarzutów J.Z. , Kolegium stwierdziło, że nie są one uzasadnione.

Podniesiono, że w niniejszym postępowaniu, wbrew twierdzeniom odwołującej, nie było podstaw do dokonania ustaleń, czy zakład energetyczny jest uprawniony do korzystania z linii energetycznej. Kwestia ta może zostać jedynie rozstrzygnięta przez sąd powszechny, albowiem dotyczy ona ochrony prawa własności. Ponadto nie jest rzeczą organu ustalanie czy przedmiotowa linia energetyczna usytuowana jest na działce J.Z. zgodnie z prawem. Co do zarzutu, że organ nie uwzględnił w postępowaniu wyceny usuniętych drzew sporządzonej na potrzeby wypłaty odszkodowania przez [...] S.A. w T. , podniesiono, że w przedmiotowym postępianiu zbędna jest ocena wartości usuniętych drzew. Wysokość kar za usunięcie drzew bez zezwolenia nie jest tożsama z określeniem wartości majątkowej tych drzew określanej na potrzeby wypłaty odszkodowania. Co się zaś tyczy sprawy rozgraniczenia, co podnosi odwołująca, Kolegium podało, że spór właścicieli sąsiednich działek co do granicy nieruchomości nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej usunięcia drzew. Odnośnie usunięcia dębów przez K.K. , zauważono, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy T. z dnia 4 listopada 2008 r. znak: [...] zezwalająca K.K. i A.K. - działającej w imieniu małoletniej J.K. , na usunięcie 4 sztuk brzóz na działce nr [...] oraz 2 sztuk dębów i jednej brzozy na działce nr [...]akt). Podano, że działki te sąsiadują z działką nr [...], jednak kwestia sporu co do granicy pomiędzy tymi działkami nie może być rozpatrywana w tym postępowaniu.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie J.Z. .

Skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła, że Kolegium nie przesądziło praw [...] S.A. w T. do działki nr [...]. Podała, że w piśmie przesłanym do niej przez [...] S.A. w T. W.B. stwierdził, że ma tytuł prawny do posiadania niniejszej nieruchomości, wynikający z zezwoleń na budowę sieci zgodnie z ówczesnym stanem prawnym, ale odmówił udostępnienia wskazanych dokumentów. Skarżąca podała nadto, iż odszkodowanie za wycięte drzewa zapłacono w wysokości 1.600 zł bez odsetek, zgodnie z wyceną służb [...] S.A., w związku z czym biorąc pod uwagę liczbę drzew trudno przyjąć, by miały mniej niż 10 lat, jeżeli wierzchołkami sięgały linii energetycznej. Wskazała, że nabyła nieruchomość w 2005 roku i już wówczas drzewa były wyższe od niej.

Skarżąca podniosła, że ustalenia poczyniono w oparciu o zeznania dzielnicowego M.B. , w stosunku do którego toczy się aktualnie postępowanie skargowe na Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. w Zespole Skarg (kserokopia skargi w załączeniu). Ponadto ustalenia dotyczące wycięcia drzew na działkach nr [...] i [...] w Z. mogą ulec istotnym zmianom po ustaleniach granic w postępowaniu rozgraniczeniowym, toczącym się w Sądzie Rejonowym w D. , bowiem wycięte dęby i brzozy mogą wbrew twierdzeniom dzielnicowego rosnąć na działkach nr [...] i [...] a nie na działce sąsiedniej. Wówczas Pan K. jako współwłaściciel nieruchomości w 1/3 części mógł wystąpić o zgodę na wycinkę drzewa, a Gmina T. powinna uzyskać przed wydaniem zezwolenia zgodę pozostałych współwłaścicieli.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że postępowanie wyjaśniające w sprawie wycinki na działkach nr [...] i[...] prowadzone było przez Komisariat Policji T. -, a brak efektów mógł mieć związek z osobistymi przekonaniami dzielnicowego M.B. , wyrażonymi w notatce służbowej, będącej przedmiotem skargi. Geodeta M.S. , który prowadził postępowanie rozgraniczeniowe na etapie gminy, mimo wielokrotnych pism nie chciał lub nie potrafił wskazać, czy powyższe drzewa rosną na działce nr [...] lub sąsiedniej. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. w wyniku kontroli stwierdził, że prace geodezyjne M. S. w niniejszej sprawie mogą mieć jedynie wartość archiwalną i nie powinny być przyjęte do zasobu geodezyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji o charakterze procesowym, tj. decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzew na działkach nr [...] ,[...] [...] w miejscowości Z. , Gmina T. .

W ocenie Sądu istniały podstawy do wydania w niniejszej sprawie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy wykazał przesłanki do zastosowania art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w całości podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego i jego argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tym celu szczegółowo przytoczonych w części historycznej uzasadnienia. Podkreślić zwłaszcza należy, że organy uwzględniły stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2011 r. II SA/Kr 1279/10. Zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia".

W tym stanie rzeczy rozważania wymagały zarzuty podniesione przez skarżącą w jej skardze do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Niemniej jednak Sąd zbadał wszystkie zarzuty skarżącej.

Pierwszy zarzut skarżącej dotyczy nie przesądzenia przez Kolegium "praw [...] S.A. w T. do działki nr [...]". Okoliczność ta nie ma w sprawie znaczenia, gdyż po pierwsze niniejsza sprawa dotyczyła usunięcia bez zezwolenia drzew na działkach nr [...] ,[...] ,[...] w miejscowości Z. , Gmina T . Działka nr [...] nie była objęta granicami sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję. Po drugie, przyjmując, że skarżąca jedynie wadliwie wskazała w skardze numerację działki, a jej zarzuty dotyczą w istocie działki nr [...], stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy Kolegium zasadnie przyjmuje, że [...] S.A. w T. ma przymiot posiadacza zależnego służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z urządzeń posadowionych na działce nr [...] przez przedsiębiorstwo energetyczne, gdyż przez działkę nr [...] przebiega linia niskiego napięcia i takie też jest stanowisko [...] S.A. w T. zaprezentowane wtoku postępowania odwoławczego, nie było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia istnienia praw [...] S.A. w T. do działki nr [...].

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, a przede wszystkim zgodnie z wiążącą w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r. II SA/Kr 1279/10 "stosownie do treści art. 83 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j.Dz.U.09.151.1220) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. W myśl art.88 ust. 1 ustawy właściwy organ wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Przepis ten wprost nie wskazuje adresata nakazu. W orzecznictwie i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia może odpowiadać wyłącznie osoba, która mogła uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, czyli właściciel, użytkownik wieczysty i posiadacz. W związku z tym w pierwszej kolejności organ administracji powinien dokonać ustaleń czy podmiot, który usunął drzewa lub krzewy, mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, a zatem czy jest posiadaczem nieruchomości, na której one rosły. Tylko bowiem taki podmiot może ponosić odpowiedzialność za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. Skoro bowiem nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia, to oczywiście również nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności za ich usunięcie bez zezwolenia (W. Radecki, Opłaty i kary pieniężne w ochronie środowiska, J. Sommer (red.), Wrocław 1993, s. 28). Odpowiedzialność w tym zakresie została zobiektywizowana, a do jej ponoszenia wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu a zniszczeniem drzew lub krzewów. Podkreślenia również wymaga, że decyzje w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, tzn. w przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji staje się obligatoryjne".

Stwierdzenie zatem, że [...] S.A. w T. ma przymiot posiadacza zależnego służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z urządzeń posadowionych na działce nr [...] przez przedsiębiorstwo energetyczne wystarczałoby do uznania go jako adresata decyzji w przedmiocie odpowiedzialności z tytułu usunięcia drzew lub krzewów bez zezwolenia z działki nr [..] gdyby jednocześnie istniała podstawa prawna do nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Kolegium jednak wykazało, że podstawy takiej w chwili wydawania decyzji odwoławczej nie było. W istocie bowiem zgodnie z art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie jest wymagane zezwolenie na usunięcie drzew, których wiek nie przekracza 10 lat. Kolegium w oparciu o sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego S.K. inwentaryzację ściętych drzew pod linią niskiego napięcia na działce nr [...] w Z. (k. [...] akt), ustaliło, że żadne z usuniętych drzew nie miało więcej niż 10 lat. Usunięte drzewa były w wieku od 1 do 4 lat, za wyjątkiem jednej brzozy, której wiek został określony na 5 lat. Ustaleniom Kolegium nie można postawić zarzutu dowolności w całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza w świetle argumentacji podnoszonej przez skarżącą. Kwestia ustalenia wysokości odszkodowania za wycięte drzewa na działce nr [...] w Z. została rozstrzygnięta ugodą pomiędzy skarżącą a [...]S.A. Oddział w T. zawartą przed Sądem Rejonowym w T. Wydział I Cywilny w dniu 11 maja 2011 r., a zatem kwestia tak ustalonej wysokości odszkodowania nie może stanowić żadnej podstawy do przyjęcia, że drzewa na działce nr [...] miały mniej niż 10 lat. Również samo oświadczenie skarżącej podniesione w skardze, że w 2005 roku drzewa ta były wyższe od niej nie podważa ustaleń dokonanych przez organ na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy.

Drugi zarzut skarżącej dotyczy nieprawidłowości ustaleń wycięcia drzew na działkach nr [...] i [...] w Z. . Również ten zarzut nie jest uzasadniony. Prawidłowo oceniono zeznania K.K. (współwłaściciela działek nr [...] i [...] w Z. ) złożone w dniu 15 maja 2010 r. (k. [...] akt) i w dniu 31 sierpnia 2011 r. i w oparciu o nie przyjęto, jak i o zeznania T.K. z dnia 25 sierpnia 2011 r. (k. [...] akt) i z dnia 24 maja 2010 r. (k. [...] akt) zasadnie przyjęto, że wyczerpała się możliwość ustalenia kto usunął drzewa na tej działce. O prawidłowości tych ustaleń przekonuje dodatkowo wzięta przez Kolegium okoliczność, że postępowania prowadzone przez policję w sprawie wycinki bez zezwolenia drzew na działkach nr [...] i [...] w Z. zostały umorzone z powodu nie wykrycia sprawcy (pismo z dnia 25 czerwca 2010 r. Komendanta Komisariatu Policji T. -Centrum - k. [...] akt). Wiarygodności oświadczeń dzielnicowego M.B. nie może podważać wyłącznie okoliczność złożenia na niego skargi przez skarżącą do Komendanta Wojewódzkiego Policji zwłaszcza w sytuacji, gdy ustalenia co do działki nr [...] oparto również na protokole oględzin z dnia 15 kwietnia 2010 r. (k. [...]akt), podczas których nie stwierdzono śladów po usuniętych drzewach oraz na zeznaniach M.K. (właściciela działki nr [...] - sąsiadującej z działką nr [...]). Kolegium trafnie oceniło w tym zakresie wszystkie dowody i w świetle ustaleń oględzin z dnia 15 kwietnia 2010 r. i zeznań M.K. , zasadnie przyjęło za wiarygodne korespondujące z nimi zeznania M.B.

Wreszcie trzeci zarzut skarżącej dotyczy przedwczesności rozstrzygnięcia w zakresie wycięcia drzew na działkach nr [...] i [...] w Z. ze względu na niezakończenie toczącego się postępowania rozgraniczającego. Zarzut ten również nie jest uzasadniony. Organ administracji nie miał podstaw w ramach przyznanych mu kompetencji do kwestionowania aktualnie istniejących granic działek, co do których toczy się postępowanie przed sądem powszechnym. Jak wyżej wskazano, granicami sprawy objęto konkretne istniejące prawnie działki i wyłącznie w stosunku do tak określonego terenu organ mógł prowadzić ustalenia w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. W sytuacji, gdy na skutek ewentualnego przyszłego rozgraniczenia dojdzie do ustalenia innych granic pomiędzy działkami, może zaistnieć stan faktyczny uzasadniający powstanie nowej sprawy administracyjnej. Ponadto odpowiedzialność z tytułu wycięcia drzew i krzewów bez zezwolenia nie może być uzależniona od przekształceń w zakresie tytułu prawnego do nieruchomości następującego po dacie wycięcia drzew i krzewów.

Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawnych z zakresu prawa materialnego, ani żadnych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wnioski dowodowe skarżącej należało oddalić, gdyż zgodnie z art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów (a zatem na pewno nie z zeznań stron) i to tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy była wystarczająca do dokonania kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji.