Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2065/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2020 r. sprawy ze skargi Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych placówki kształcenia ustawicznego o nazwie P. z siedzibą w W. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej zwanej k.p.a., w związku z art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 996 ze zm.), dalej zwanej Prawo oświatowe, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] o wykreśleniu z dniem [...] lutego 2019 r. wpisu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Biuro Edukacji Urzędu W. dokonanego w dniu [...] lutego 2016 r. pod nr [...], pozycja w rejestrze nr [...], dotyczącego P. z siedzibą w W.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Prezydent W. wskazał, iż podstawą wykreślenia placówki z ewidencji było naruszenie przepisów art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, tj. prowadzenie przez placówkę działalności niezgodnej z przepisami ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, co stwierdzone zostało w trybie nadzoru pedagogicznego prowadzonego przez [...] Kuratora Oświaty.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. M. Prezes Zarządu Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w W.

W odwołaniu zarzucono naruszenie:

- art. 28 w zw. z art. art. 107 § 1 pkt 3 w zw. z art. 109 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak uznania placówki kształcenia ustawicznego o nazwie P. z siedzibą w W. za stronę postępowania administracyjnego, nieoznaczenie w wydanej decyzji strony postępowania administracyjnego i w konsekwencji niedoręczenie decyzji o wykreśleniu tej placówce, pomimo iż placówka kształcenia ustawicznego jest legitymowana do udziału w toczącym się postępowaniu jako strona, albowiem dotyczy ono jej interesu prawnego i obowiązków, co godziło w zasady prowadzenia postępowania przez organ w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu;

- art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów co do okoliczności istotnych do wydania decyzji, niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego w sprawie i tym samym niedokładne i nierzetelne wyjaśnienie jej stanu faktycznego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego jej wyjaśnienia, a także błędnej oceny dowodów i w konsekwencji uznanie, iż istnieją przesłanki do wykreślenia wpisu placówki;

- § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych z dnia 18 sierpnia 2017 r. (Dz. U. poz. 1632) poprzez uznanie, iż osoba, która ukończyła kurs, o którym mowa w § 3 pkt 5 tego rozporządzenia, otrzymać może wyłącznie zaświadczenie o ukończeniu kursu, pomimo iż przepis nie zabrania wydawania przez placówkę kształcenia ustawicznego poza ww. zaświadczeniem także innych dokumentów;

- rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2014 r. poz. 1145), pomimo iż akt ten nie dotyczy swoim zakresem skarżącego oraz działalności prowadzonej przez placówkę;

- art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo oświatowe poprzez uznanie, iż istnieją przesłanki do wykreślenia wpisu z ewidencji pomimo, iż placówka i osoba prowadząca placówkę w wyznaczonym terminie zastosowały się do poleceń organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 prawa oświatowego, a pozostała działalność placówki i organu prowadzącego była zgodna z przepisami prawa oświatowego, ustawy o systemie oświaty oraz wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...][...] Kurator Oświaty stwierdził, że w dniu [...] lutego 2016 r. placówka kształcenia ustawicznego o nazwie [...] z siedzibą w W. została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Biuro Edukacji Urzędu [...] pod nr [...], pozycja w rejestrze nr [...].

[...] Kurator Oświaty w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego ustalił, że niepubliczna placówka kształcenia ustawicznego "[...]" prowadzi kursy, m.in. kurs dietetyka, w całości z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (przez Internet), po ukończeniu którego organizator kursu wydaje uczestnikowi szkolenia dyplom dietetyka z podpisem "[...]".

Organ podkreślił, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z dnia 3 stycznia 2012 r. poz. 7) na rok szkolny 2013/2014 nie prowadzono rekrutacji kandydatów do klasy pierwszej (na semestr pierwszy) szkół prowadzących kształcenie w zawodzie dietetyk. Od 2015 r. kształcenie w zawodzie dietetyk odbywa się więc wyłącznie na poziomie wyższych studiów na kierunku dietetyka:

- licencjackich - pierwszego stopnia (trwających nie krócej niż 6 semestrów, z obowiązkową praktyką zawodową),

- magisterskich - drugiego stopnia (trwających nie krócej niż 4 semestry, z obowiązkową praktyką zawodową).

P. wydając dyplom dietetyka po ukończeniu kursu, działa z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, ponieważ nie jest uczelnią wyższą.

Kurator nadmienił, iż rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. poz. 1632), które obowiązuje ww. placówkę, określa warunki, organizację i tryb prowadzenia kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, rodzaje tych form, a także wzory dokumentów wydawanych po ukończeniu kształcenia realizowanego w poszczególnych formach pozaszkolnych. Zgodnie z § 18 ust .2 ww. rozporządzenia w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych organizator szkolenia może wydawać po ukończeniu kursu wyłącznie zaświadczenia o jego ukończeniu. Wzór takiego zaświadczenia został również określony i stanowi załącznik nr 5 do ww. rozporządzenia.

Fakt, że organizator kursu, tj. P. wydaje uczestnikowi szkolenia dyplom dietetyka zamiast, zgodnie z ww. rozporządzeniem w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, wyłącznie zaświadczenia o ukończeniu kursu, znajduje potwierdzenie w informacjach zamieszczonych na stronie internetowej ww. placówki ([...]) w opisie kursu "Kurs Dietetyka" oraz w zakładce "[...]" i "[...]" P. oraz w zapytaniach telefonicznych kierowanych do Kuratorium Oświaty w W. z terytorium całej Polski.

Dnia [...] lutego 2016 r. wizytatorzy Kuratorium Oświaty w W. przeprowadzili, w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego, kontrolę w niepublicznej placówce kształcenia ustawicznego P. w siedzibie placówki przy ul. [...]. Wizytatorzy Kuratorium Oświaty ustalili wówczas, iż pod adresem wskazanym w ww. zaświadczeniu [...] o wpisie do ewidencji, tj. w W. przy ul. [...] ww. placówka posiada jedynie biuro wirtualne. Natomiast liczne kursy, m.in. kurs dietetyka, prowadzone są wyłącznie przez Internet z nieustalonego miejsca. Wydawane dyplomy wysyłane są osobom kończącym ww. kurs przez kurierów, co wynika z informacji zamieszczonej na stronie internetowej placówki. Wizytatorzy ustalili również, że programy nauczania realizowane przez P. nie zawierały wszystkich elementów, o których mowa w § 22 ww. rozporządzenia w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych: nie został opisany sposób organizacji kursu, nie zostały również opisane szczegółowo wymagania wstępne dla słuchaczy. W planie kursu nie zostało zaplanowane, ani zorganizowane szkolenie dla uczestników przed rozpoczęciem kursu prowadzonego w całości wyłącznie z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, co jest niezgodne z § 20 ust.8 ww. rozporządzenia. Dyrektor placówki przedłożył imienny wykaz kadry realizującej kursy, ale nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałyby jej kwalifikacje zawodowe. Dokumentacja przebiegu nauczania także nie spełniała wszystkich wymagań zawartych w § 21 ww. rozporządzenia. Brakowało m. in. ewidencji wydanych zaświadczeń, o której mowa w § 21 ust. 5 ww. rozporządzenia. Kontrolujący nie mogli też ustalić, czy stosowane przez placówkę oprogramowanie umożliwia interakcję między słuchaczami, a osobami prowadzącymi zajęcia.

W wyniku kontroli wizytatorzy wydali dyrektorowi placówki A. M. zalecenia na piśmie dotyczące m.in.: prowadzenia, od dnia kontroli, kształcenia w miejscu wskazanym w zaświadczeniu, tj. przy ul. [...] oraz zobowiązali dyrektora do wydawania, zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym, wyłącznie zaświadczeń o ukończeniu kursu.

Analiza przekazanych przez dyrektora placówki dokumentów nie potwierdziła realizacji wszystkich zaleceń, jak wskazał organ.

W dniu [...] września 2017 r. i [...] października 2017 r. wizytatorzy Kuratorium Oświaty w W. w trybie nadzoru pedagogicznego usiłowali bezskutecznie przeprowadzić kontrolę placówki w miejscu prowadzonego kształcenia, tj. przy ul. [...] w W. w zakresie zastosowania się dyrektora placówki do wydanych w protokole kontroli zaleceń. Wizytatorzy nie zastali nikogo pod wyżej wskazanym adresem. [...] Kurator Oświaty pismem z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...], wezwał dyrektora placówki A. M. do przekazania dokumentacji potwierdzającej realizację zaleceń, w tym wskazania m. in. podstawy prawnej, w oparciu o którą placówka wydaje dyplomy nadające kwalifikacje dietetyka, przesłania wzoru wydawanego dyplomu oraz do przesłania dokumentacji kursu.

A. M. nie przesłał wzoru wydawanego dyplomu, natomiast w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. skierowanym do [...] Kuratora Oświaty wyjaśnił, iż kurs dietetyka w ciągu ostatniego roku ukończyła tylko jedna osoba, której wystawione zostało zaświadczenie o numerze [...]. Powyższe stwierdzenie budzi poważne wątpliwości z uwagi na liczne zapytania telefoniczne osób zainteresowanych kierowane do Kuratora oraz komentarze osób zamieszczone na stronie internetowej dotyczące ukończonego przez nie kursu.

W związku z pozyskanymi informacjami dotyczącymi wprowadzania w błąd potencjalnych uczestników kursu, a także pismem z Ministerstwa Edukacji Narodowej w sprawie prowadzenia przez P. działalności niezgodnej z prawem, [...] Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego, w dniu [...] lutego 2018 r. zawiadomił Prokuraturę Rejonową [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k. k. przez A. M. - dyrektora niepublicznej placówki kształcenia ustawicznego o nazwie [...].

W dniu [...] grudnia 2018 r., [...] Kurator Oświaty na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe wystąpił do Biura Edukacji Urzędu [...] z wnioskiem o wykreślenie placówki [...] w W. z ewidencji niepublicznych szkół i placówek.

Organ odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 K.p.a., stwierdził, że zgodnie z utrwalonym i jednolitym stanowiskiem w orzecznictwie sądowym stroną w postępowaniu wobec szkół i placówek niepublicznych jest organ prowadzący szkołę/placówkę, a nie szkoła/placówka. Szkoła/placówka nie posiada osobowości prawnej oraz nie ma zdolności do składania oświadczeń woli, nabywania praw oraz zaciągania zobowiązań we własnym imieniu i na własny rachunek, każde zdarzenie cywilnoprawne związane z funkcjonowaniem takiej szkoły/placówki wywołuje skutki prawne wobec osoby prowadzącej szkołę/placówkę. Szkoła/placówka nie może również występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Jedynie organ prowadzący, który odpowiada za działalność szkoły/placówki zgodnie z art. 10 ustawy - Prawo oświatowe, może być stroną postępowania administracyjnego. Argument podniesiony przez skarżącego jakoby placówka kształcenia ustawicznego miała być stroną postępowania administracyjnego, wskazuje na niezrozumienie zagadnień ustrojowych związanych z prawem oświatowym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., organ wskazał, że materiały zebrane w toku sprawowanego przez [...] Kuratora Oświaty nadzoru pedagogicznego nad placówką, w szczególności dowody opisane w niniejszej decyzji, potwierdzają, że placówka P. prowadzi działalność niezgodną z przepisami ustawy - Prawo oświatowe oraz rozporządzeniami Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych oraz z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych (Dz. U. poz. 939). Dyrektor P. nie wykonał w wyznaczonym terminie zaleceń organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Zaistniały więc przesłanki do wykreślenia ww. placówki z ewidencji.

Bezzasadne jest wskazanie, że tytuł "dziekan" ma wiele znaczeń. W przypadku placówki prowadzącej kształcenie, wśród potencjalnych uczestników szkoleń tytuł ten wywołuje jednoznaczne skojarzenie z osobą kierującą wydziałem szkoły wyższej, a więc uczestnik zakłada, że placówka oferująca dane szkolenie jest uczelnią wyższą.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 18 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, skarżący zdaje się nie dostrzegać, że obowiązują go przepisy ww. rozporządzenia w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, które określa także wzory dokumentów wydawanych po ukończeniu kształcenia realizowanego w poszczególnych formach pozaszkolnych. Wydawanie innych dokumentów wprowadza uczestników w błąd i stanowi naruszenie przepisów.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia zapisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, organ wyjaśnił, że ww. rozporządzenie określa poziom kształcenia wg. ISCED 2011 dotyczący zawodu dietetyk. Powyższe przepisy potwierdzają, że taki tytuł można zdobyć tylko po ukończeniu studiów wyższych, a więc regulacje ww. rozporządzenia bezpośrednio dotyczą działalności prowadzonej przez P., który oferuje takie kształcenie, nie będąc uczelnią wyższą.

Kurator podniósł także, iż pismo [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] jednoznacznie stwierdza, że zrealizowane zostało tylko jedno z 8 zaleceń (zalecenie nr 2 dotyczące nieprawidłowości w statucie placówki).

Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...].

Przedmiotowemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego:

- art. 8 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez bezzasadne odstąpienie od numerowania dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania, co uniemożliwia weryfikację kolejności ich wpływu dokumentów oraz stałości ich składu i sprzeczne jest z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz zasadą jawności postępowania;

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie faktycznego wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów i materiałów;

- art. 28 w zw. z art. art. 107 § 1 pkt 3 w zw. z art. 109 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.poprzez brak uznania placówki kształcenia ustawicznego – P. w W. za stronę postępowania administracyjnego, nieoznaczenie w wydanej decyzji strony postępowania administracyjnego i w konsekwencji niedoręczenie decyzji P., pomimo iż placówka jest legitymowana do udziału w toczącym się postępowaniu jako strona, albowiem dotyczy ono jej interesu prawnego;

- art. 77 § 1 w zw. art. 78 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 67 § 1 w zw. z art. 67 § 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów co do okoliczności istotnych do wydania decyzji, nieuwzględnienie żądań strony dotyczących przeprowadzenia dowodów, naruszenie zasady bezpośredniości postępowania dowodowego, niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego w sprawie, przy jednoczesnym zaniechaniu sporządzenia protokołów z czynności postępowania, takich jak przesłuchanie świadków oraz oględzin stron internetowych a tym samym niedokładne i nierzetelne wyjaśnienie jej stanu faktycznego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego jego wyjaśnienia, a także błędną ocenę dowodów i w konsekwencji uznanie, iż istnieją przesłanki do wykreślenia wpisu placówki z ewidencji;

- art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezawarcie w zaskarżonej decyzji daty jej wydania;

- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i niewydanie orzeczenia co do istoty sprawy, pomimo istnienia ku temu przesłanek, przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo braku istnienia ku temu przesłanek.

Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego:

- § 18 ust. 2.rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych poprzez uznanie, iż osoba, która ukończyła kurs, o którym mowa w § 3 pkt 5 tego rozporządzenia, otrzymać może wyłącznie zaświadczenie o ukończeniu kursu, pomimo iż przepis ten nie zabrania wydawania przez placówkę kształcenia ustawicznego, poza ww. zaświadczeniem także innych dokumentów;

- § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego poprzez uznanie, iż zakaz prowadzenia rekrutacji kandydatów do klasy pierwszej (na semestr pierwszy) na rok szkolny 2013/2014 do szkół prowadzących kształcenie w zawodzie dietetyka oznacza, iż placówka nie może wydawać dyplomu ukończenia kursów i możliwość taką mają wyłącznie uczelnie wyższe, pomimo iż przepis ten nie ustanawia zakazu wydawania dyplomu ukończenia kursów oraz nie ogranicza kręgu podmiotów uprawnionych do ich wydawania wyłącznie do uczelni wyższych;

- rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania, pomimo iż akt ten nie dotyczy swoim zakresem skarżącego oraz działalności prowadzonej przez placówkę;

- art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo oświatowe poprzez uznanie, iż istnieją przesłanki do wykreślenia wpisu do ewidencji, pomimo iż placówka i osoba prowadząca placówkę w wyznaczonym terminie zastosowała się do poleceń organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 prawa oświatowego, a pozostała działalność placówki i organu prowadzącego tę szkołę była zgodna z przepisami prawa oświatowego, ustawy o systemie oświaty oraz wydanych na ich podstawie rozporządzeń i statutem.

Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2019 r. Wniosło także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:

- akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] oraz Komendę Rejonową Policji [...] Wydział Dochodzeniowo - Śledczy na skutek zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożonego przez [...] Kuratora Oświaty o sygn. akt: [...];

- pisma z dnia [...] stycznia 2018 r. - odpowiedzi pełnomocnika skarżącego na wezwanie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2018 r. z wraz z dowodem jego nadania;

- akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] w W. pod sygn. akt: [...].

Skarżący podniósł zarzut nieprawidłowego prowadzenia akt postępowania administracyjnego z uwagi na zaniechanie numerowania stron, co uniemożliwia weryfikację kolejności wpływu dokumentów i stałości ich składu.

Zdaniem skarżącego Kurator uniemożliwił realizację wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów, czyniąc to uprawnienie wyłącznie iluzorycznym.

[...] Kurator Oświaty nie przeprowadził wszystkich dowodów co do okoliczności istotnych do wydania decyzji, nie uwzględnił żądań strony dotyczących przeprowadzenia dowodów. Na skutek tego doszło do niedokładnego i nierzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych w tym celu oraz załatwienia sprawy. Organ dokonał błędnej oceny dowodów. [...] Kurator Oświaty zaniechał także sporządzenia protokołów z czynności postępowania takich jak przesłuchanie świadków oraz oględzin stron internetowych. Organ odmówił przeprowadzenia dowodów, takich jak:

a) oględzin witryny [...] oraz jej podstron;

b) przesłuchania Prezesa Zarządu skarżącego – A. M.;

c) przesłuchania Członka Zarządu skarżącego – M. G.;

d) akt postępowania karnego w sprawie nieprawidłowości w treściach protokołów z kontroli sporządzanych przez osoby upoważnione przez [...] Kuratora Oświaty;

e) akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] na skutek zawiadomienia złożonego przez [...] Kuratora Oświaty.

Zdaniem skarżącego w aktach postępowania brak jest obligatoryjnego protokołu z przeprowadzenia przez organy administracji publicznej oględzin witryny [...] oraz jej podstron, w szczególności brak jakiegokolwiek wiarygodnego i zgodnego z procedurą administracyjną dowodu, iż załączone zrzuty ekranu ww. stron odpowiadają stanowi faktycznemu oraz jaka była data wykonania zrzutów. Organ nie wziął pod uwagę, iż przesłuchanie Prezesa Zarządu – A. M. umożliwi członkowi organu skarżącemu ustosunkowanie się do okoliczności podnoszonych przez organ Il instancji w swojej decyzji;

Kurator błędnie wskazał, iż nie jest prowadzone żadne postępowanie karne ws. nieprawidłowości w działalności organu II instancji, sprawa ta była bowiem przedmiotem działań Prokuratury Rejonowej [...] w W. pod sygn. akt: [...].

Organ pominął okoliczność, iż na skutek złożonego przez niego zawiadomienia z dnia [...] lutego 2018 r. toczyło się przed Prokuraturą Rejonową [...] postępowanie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego przez dyrektora wykreślonej placówki A. M. W uzasadnieniu decyzji brak jest jakiejkolwiek informacji o dalszym przebiegu tego postępowania. Z informacji uzyskanych przez skarżącego wynika, iż nie zostały mu postawione żadne zarzuty, a postępowanie zostało umorzone.

Organ w swoim rozstrzygnięciu oparł się na piśmie Zastępcy Dyrektora Departamentu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. bez jego rzeczywistej weryfikacji merytorycznej, nie czyniąc w zakresie podniesionych w nich zarzutów własnych ustaleń oraz ocen.

Kurator wskazał, iż wydawanie przez placówkę dokumentów z tytułem z podpisem "dziekan A. M." ma rzekomo sugerować uczestnikom, że podmiot podlegający wykreśleniu jest uczelnią wyższą. W języku polskim tytuł "Dziekan" ma wiele znaczeń. Ustawodawca nie wskazuje by tytuł "Dziekana" podlegał ochronie prawnej, tak jak ma to miejsce m.in. w przypadku radcy prawnego lub adwokata. Uprawniony organ nie stwierdził, zatem by placówka oraz osoba ją prowadząca naruszała jakąkolwiek normę prawną, w tym w szczególności przepisy powołane w art. 169 ust. 1 pkt 3 Prawa oświatowego. Wnioskowanie jakoby używanie tytułu wprowadzało w błąd uczestników przekracza zakres swobodnej oceny dowodów.

Brak jest dowodów z zeznań świadków - uczestników szkoleń, którzy rzekomo mogli by poczuć się wprowadzeni w błąd. Nie ma także żadnego protokołu z takiego przesłuchania.

Kontrola przeprowadzona przez [...] Kuratora Oświaty w W. w ramach nadzoru pedagogicznego była przedmiotem licznych zastrzeżeń skarżącego. W dniu [...] lutego 2017 r. wniesiono zastrzeżenia do protokołu, a jej przedstawiciel odmówił jego podpisania, z uwagi na fakt iż nie był on zgodny z zaistniałym stanem faktycznym.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżący poinformował iż realizuje wszystkie wydane przez niego zalecenia, wykazując podjęte działania w tej kwestii. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r., skarżący wniósł liczne zastrzeżenia do kontroli.

Skarżący nie znajduje uzasadnienia dla faktu, iż część jego pism nie znalazła się w aktach sprawy. Brak jest m.in. pisma z dnia [...] stycznia 2018 r., akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] na skutek zawiadomienia złożonego przez [...] Kuratora Oświaty pod sygn. akt: o sygn. akt: [...], akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] w W. pod sygn. akt: [...].

Organ dokonał również naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię w postaci § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych z dnia 18 sierpnia 2017 r. Z treści ww. normy nie wynika, by przepis ten zabraniał wydawania przez placówkę kształcenia ustawicznego, poza ww. zaświadczeniem, także innych dokumentów. Norma nie wskazuje także, by zaświadczenie było jedynym dokumentem, jakie może wydać placówka. Tym samym nie sposób uznać, by - jak twierdzi Organ II Instancji - "wydawanie innych dokumentów wprowadza uczestników w błąd i stanowi naruszenie przepisów". Prawodawca nie zakazuje wydawania innych dokumentów, w tym dyplomów i zaświadczeń przez placówkę prowadzona przez skarżącego.

Organ II Instancji dokonał naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię w postaci § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie klasyfikacji zawodów z dnia 23 grudnia 2011 r. Z powołanej normy nie wynika, by placówka nie mogła wydawać dyplomu ukończenia kursów oraz by taką możliwość miały wyłącznie uczelnie wyższe. Brak jest zakazu wydawania dyplomu ukończenia kursów czy ograniczenia kręgu podmiotów uprawnionych do ich wydawania.

P. nie nadaje uprawnień do pracy na stanowisku dietetyka czy uprawnień do wykonywania zawodu dietetyka. Kursantami są w znakomitej większości osoby chcące podnieść świadomość w zakresie kształcenia w kierunku związanym ze zdrowym żywieniem.

Organ II instancji dokonał naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 169 ust. 1 pkt 3 Prawa oświatowego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi, należy podkreślić, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę w zakresie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a.).

Kontrola sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak określonej kognicji Sąd, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. zważył, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.

Kwestią, która wymaga rozstrzygnięcia na wstępie jest kognicja organów oraz zakres i przedmiot postępowania prowadzonego w oparciu o art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe jako podstawy prawnej wykreślenia przedmiotowej placówki niepublicznej z ewidencji. Wiąże się on z trybem sprawowania nadzoru pedagogicznego nad tym typem placówki.

Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku stwierdzenia, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki lub organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę jest niezgodna z przepisami niniejszej ustawy, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, w szczególności:

a)nie jest wypełnione zobowiązanie, o którym mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, albo

b)nie są spełnione warunki funkcjonowania szkoły określone zgodnie z art. 178 ust. 4

- jeżeli szkoła lub placówka lub osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki. Wszczęcie na skutek informacji organów nadzoru pedagogicznego, postępowania w przedmiocie wykreślenia szkoły z ewidencji, należy do organów prowadzących ewidencję, które w pierwszej instancji rozstrzygają sprawę. Odwołanie od tej decyzji przysługuje do właściwego miejscowo kuratora oświaty, zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy – Prawo oświatowe, stanowiąc odstępstwo od wyrażonej w art. 17 pkt 1 k.p.a. zasady, że organami wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Przepis ten wyznacza pośród spraw rozstrzyganych w drugiej instancji przez kuratora oświaty jako organ wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego sprawy niepublicznych szkół i placówek, w tym sprawy wykreślenia szkoły lub placówki niepublicznej z ewidencji (art. 169 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe).

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami oraz kolegiami pracowników służb społecznych, z zastrzeżeniem art. 53 ust. 2a.

Ustawa w art. 55 precyzuje też pojęcie nadzoru pedagogicznego, stanowiąc, że polega ono m.in. na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli. Kompetencja kuratora oświaty do inicjowania postępowania w zakresie nadzoru pedagogicznego nad szkołami, w tym także niepublicznymi, wynika z faktu, że pełni on w polskim systemie oświaty szczególną rolę organu administracji rządowej, odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na terenie właściwego województwa, a jednocześnie obarczonego obowiązkiem takiego współtworzenia i realizowania regionalnej i lokalnej polityki oświatowej (art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe), aby ta ostatnia pozostawała w zgodzie z polityką oświatową państwa.

Zgodnie z art. 180 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami niepublicznymi sprawują właściwi kuratorzy oświaty. Przepis art. 55 normuje m.in. uprawnienie organów nadzoru pedagogicznego do wydawania tzw. doraźnych zaleceń dyrektorom szkół i placówek (art. 55 ust. 4). Ponadto organ sprawujący nadzór pedagogiczny może wydawać organowi prowadzącemu zalecenia, o których mowa w art. 55 ust. 8. Od obu rodzajów zaleceń dyrektor szkoły bądź organ prowadzący mogą wnieść do organu sprawującego nadzór pedagogiczny zastrzeżenia (art. 55 ust. 5 - 6).

Stwierdzenie uchybień, o których mowa w art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe może natomiast nastąpić w trybie polecenia usunięcia uchybień uregulowanym w art. 180 ust. 2 tej ustawy.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż ustawodawca uczynił wyraźną dystynkcję pomiędzy instytucją "zaleceń" uregulowanych w art. 55 ustawy, do której odsyła art. 180 ust. 1 ustawy normujący kwestię sposobu sprawowania nadzoru pedagogicznego nad szkołami i placówkami niepublicznymi, a instytucją "polecania usunięcia uchybień" uregulowaną w art. 180 ust. 2 ustawy. Analiza przepisu art. 180 ust. 1 i 2 oraz art. 55, art. 56 ust. 1 i wreszcie art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe wskazuje jednoznacznie, iż te instytucje prawne różnią się od siebie w sposób znaczący, bowiem "zalecenia" dotyczą drobniejszych uchybień, zaś "polecenia" odnoszą się do poważniejszych uchybień polegających na prowadzeniu działalności z naruszeniem przepisów ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty albo rozporządzeń wydanych na ich podstawie.

Ponieważ art. 180 ust. 2 powtarza co do istoty treść art. 56 ust. 1 ustawy, oczywiście bez znamiennego sformułowania "w drodze decyzji", to możliwe jest przywołanie poglądów doktryny co do charakteru "polecenia usunięcia uchybień" sformułowanych na tle tej ostatniej regulacji. Otóż działanie w oparciu o art. 56 ust. 2 stanowi kwalifikowany środek nadzoru, a przesłanką jego zastosowania jest prowadzenie przez szkołę lub placówkę, albo przez organ prowadzący działalności z naruszeniem przepisów ustawy, co zakłada pewien stan ciągłości i powtarzalności (por. Mateusz Pilich "Komentarz do art. 56 ustawy – Prawo oświatowe" wg LEX Omega).

W niniejszej sprawie [...] Kurator Oświaty wydał w sprawie tzw. "zalecenia". Zawarte one zostały w "Protokole kontroli doraźnej’ nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r.

W pouczeniu na stronie ostatniej tego dokumentu poinformowano stronę, że zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2015 r. poz. 127) dyrektor placówki ma prawo zgłosić [...] Kuratorowi Oświaty w ciągu 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli pisemne zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole. Organ powołał się w dalszej części pouczenia na art. 33 ust. 6 ustawy o systemie oświaty.

Z treści pouczenia wynika zatem jednoznacznie, iż [...] Kurator Oświaty zastosował wobec strony instytucję "zalecenia", uregulowaną obecnie w art. 55 ust. 8 w związku z art. 55 ust. 5 i 6 ustawy – Prawo oświatowe. Instytucja ta – w odniesieniu do szkół i placówek niepublicznych – może być stosowana na podstawie art.180 ust.1 ustawy – Prawo oświatowe.

Raz jeszcze zwrócić należy uwagę, iż ustawodawca w art. 180 ustawy wyróżnił obok "zalecenia" (art.180 ust. 1) także instytucję "polecenia usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie" (art.180 ust. 2) i właśnie do tej drugiej instytucji odsyła przepis art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy, stanowiąc, iż wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku stwierdzenia w trybie nadzoru pedagogicznego że działalność szkoły lub placówki lub ich organu prowadzącego jest niezgodna z prawem, jeżeli podmioty te w wyznaczonym terminie nie zastosowały się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2.

Analiza dokumentów zawartych w aktach sprawy pozwala jednak, w ocenie Sądu, na przyjęcie, iż warunek "polecenia usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie" spełnia pismo [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...], w którym to piśmie organ wymienił i opisał występujące uchybienia w punktach od 1 do 13 i wezwał strony do przekazania organowi wskazanej w piśmie dokumentacji w zakreślonym terminie pod rygorem podjęcia czynności z artykułu 169 ustawy - Prawo oświatowe.

W opisanej sytuacji Sąd stwierdza, iż warunek formalny zawarty w art. 169 ust.1 pkt 3 in fine ustawy, polegający na wydaniu "polecenia", został spełniony. Kolejną zatem kwestią, która wymaga rozważenia, jest kwestia oceny tego, czy strona zastosowała się do polecenia organu, o którym mowa w art. 180 ust. 2, bowiem dopiero niezastosowanie się do polecenia organu nadzoru pedagogicznego uprawnia ten organ do wykreślenia szkoły lub placówki niepublicznej z ewidencji. Ocena taka winna zostać zawarta w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem uważna analiza treści uzasadnienia decyzji nie pozwala na przyjęcie, iż organ w sposób prawidłowy rozważył tę kwestię. W przedostatnim akapicie uzasadnienia decyzji organ ograniczył się do stwierdzenia, iż "pismo [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] jednoznacznie stwierdza, że zrealizowane zostało tylko jedno z 8 zaleceń, a mianowicie zalecenie nr 2 dotyczące nieprawidłowości w statucie placówki".

Przytoczone sformułowanie nie spełnia wymogów rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, po pierwsze dlatego, że odnosi się do pisma z [...] stycznia 2018 r., a nie do kolejnych zdarzeń w sprawie, czyli do kwestii wykonania polecenia, a po drugie dlatego, że nie wskazuje konkretnych okoliczności, które w ocenie organu, należy uznać, za "niezastosowanie się do polecenia organu". Treść tego fragmentu uzasadnienia decyzji jest tak enigmatyczna, że nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Wada ta jest na tyle istotna, że powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a., stwierdzić należy, iż organ trafnie zinterpretował w tym zakresie przepisy i zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przyjął, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym posiada jedynie organ prowadzący placówkę (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2010 r., sygn.. akt I OSK 944/09, CBOSA)

Z uwagi na to, iż uchybienia organu mają charakter formalny, nie jest możliwe na tym etapie odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. Rozważanie podniesionych tam kwestii byłoby w tej sytuacji przedwczesne.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym uzasadnieniu, rozważyć wszelkie istotne okoliczności sprawy i dać temu jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.