Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 507/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 16
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Dnia 3 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2017 roku sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania D. C., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...], odmówił D. C. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – M. C. na okres od dnia [...] do dnia [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 2 ust. 16, art. 4, art. 5 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 2, art. 13, art. 18 ust. 2, art. 20 ust. 1, art. 23, art. 25, art. 27 ust. 3, art. 48 ust. 1 i art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 195, dalej jako: "ustawa") oraz rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz. U. z 2016 roku, poz. 214, dalej jako: "rozporządzenie").

Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. C. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem, iż jest ojcem trojga dzieci i wszystkie one mimo, iż dwoje z nich z nim nie mieszka, wchodzą w skład rodziny, gdyż partycypuje on w ich utrzymaniu i uczestniczy w ich życiu i wychowaniu, stąd – zdaniem odwołującego – prawo do świadczenia wychowawczego na syna – M. C., który jest trzecim, a nie pierwszym dzieckiem w rodzinie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przedstawił treść regulacji ustawowych wskazując w szczególności, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje (art. 5 ust. 2 ustawy).

Jak podkreślił organ, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że D. C. w dniu [...] złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko w rodzinie – M. C. (urodzonego w [...]) (dziecko z drugiego małżeństwa), traktując je jako kolejne dziecko w wieku poniżej 18 roku życia. Żądanie strony nie obejmowało ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, dlatego organ pierwszej instancji nie był zobowiązany do badania sytuacji dochodowej odwołującego. D. C., w składzie rodziny poza synem – M. C., wskazał jeszcze dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa z M. C., czyli córkę A. C. (urodzoną w [...]) i syna F. C. (urodzonego w [...]).

W toku postępowania D. C. złożył oświadczenie, iż dzieci z poprzedniego małżeństwa – A. i F. mają adres stałego zamieszkania w Ł. przy ul. A wraz z matką. Nie było zawartej ugody sądowej dotyczącej kontaktów z dziećmi. Zarówno była żona, jak i odwołujący biorą czynny udział w wychowywaniu dzieci. Odwołujący posiada stały kontakt z dziećmi i łoży na ich utrzymanie, widuje się z dziećmi często, zabiera je do swojego miejsca zamieszkania, ale nie jest określić ile dni w roku kalendarzowym przebywają z nim. Kontakty nie są w żaden sposób ograniczone.

Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż wyrokiem z dnia 3 lipca 2008 roku, sygn. XII C [...] Sąd Okręgowy w Ł. XII Wydział Cywilny Rodzinny m.in. rozwiązał związek małżeński pomiędzy M. C. i D. C., wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron A. C. i F. C. powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce stałego pobytu małoletnich w miejscu zamieszkania M. C. i zasądził tytułem alimentów od D. C. na rzecz małoletnich dzieci kwotę po 300 zł miesięcznie na rzecz każdego z małoletnich, płatne do 10 dnia każdego miesiąca do rąk M. C. jako ustawowego przedstawiciela małoletnich.

Jak dostrzegło Kolegium, odwołujący zobowiązany jest partycypować w utrzymaniu dzieci A. C. i F. C. oraz uczestniczyć w ich wychowaniu. Niepodważalnym też jest, iż wspomniane dzieci nie zamieszkują wspólnie z obecną rodziną odwołującego. Kwestią sporną pozostaje uznanie tych dzieci za członków rodziny i uznanie F. C. jako pierwszego dziecka wnioskodawcy w rozumieniu przepisów ustawy. Sięgając do treści art. 2 pkt 16 ustawy Kolegium dostrzegło, iż ustawodawca uregulował sytuację rodziców zamieszkujących osobno i wychowujących wspólnie dzieci, stanowiąc iż w przypadku, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Warunkiem uwzględnienia dziecka w członkach rodziny obojga rodziców, jest orzeczenie przez sąd o obowiązku sprawowania opieki naprzemiennej nad dzieckiem przez każdego z nich. Jednak ani ustawa, ani ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 2082 ze zm.), nie posługuje się wprost definicją opieki naprzemiennej. W dniu 29 sierpnia 2015 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o zmianach do ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz Kodeks postępowania cywilnego z dnia 5 czerwca 2015 roku (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1062) – w zakresie wprowadzenia do prawa polskiego instytucji opieki naprzemiennej, pozwalającej na wywiedzenie, w jaki sposób rodzice powinni sprawować opiekę nad dzieckiem, by miała charakter pieczy naprzemiennej. Przepis art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, iż w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka (art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W braku porozumienia sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie (art. 58 § 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Dodatkowo regulacje zawarte w art. 59822 i art. 7562 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 101 ze zm.), odnoszą się także do takiego orzeczenia sądu, w którym opieka rodzicielska będzie wykonywana, w ten sposób, że "dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż dopiero z dniem 29 sierpnia 2015 roku sądy powszechne zostały uprawnione do orzekania o pieczy naprzemiennej zarówno w przypadku zgodnego wniosku obojga rodziców (tzn. na podstawie ich pisemnego porozumienia lub planu wychowawczego), jak i w sytuacji, kiedy między rodzicami porozumienia takiego brak – przed nowelizacją przepisów, tj. przed dniem 29 sierpnia 2015 roku opieka sprawowana naprzemiennie mogła zostać orzeczona przez sąd jedynie wówczas, gdy rodzice dziecka zawarli pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej oraz utrzymywania kontaktów z dzieckiem.

Ponadto Kolegium dokonując wykładni funkcjonalnej i celowościowej powołanych norm, mając przy tym na uwadze słownikową definicję słowa "naprzemienny" (czyli następujący po sobie na przemian) stwierdziło, że opieka naprzemienna jest systemem sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, w którym to systemie dziecko, po rozstaniu rodziców, przebywa raz u jednego, raz u drugiego rodzica w podobnych okresach czasu i następujących po sobie w sposób cykliczny (np. po dwa tygodnie, po miesiącu). Taka forma wspólnego sprawowania władzy rodzicielskiej zapewnia równy kontakt obojga rodziców z dzieckiem i taki sam udział w jego wychowywaniu, wykluczając przy tym jedynie "weekendowo – wakacyjną" formę kontaktów.

Kolegium stwierdziło, iż w dniu wydawania wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 31 lipca 2008 roku, pojęcie opieki naprzemiennej nie było znane i nie znajdowało żadnego uregulowania w obowiązujących wówczas przepisach prawa.

Z literalnego brzmienia art. 2 pkt 16 ustawy wynika, iż aby zaliczyć dziecko do członków rodziny obojga rodziców, w orzeczeniu sądu musi znajdować się zapis, że jest ono pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, co oznacza – zdaniem SKO – że w wyroku sądowym powinny znajdować się sformułowania: "opieka naprzemienna" lub "miejsce zamieszkania u obojga rodziców".

Ponieważ z przyczyn oczywistych w załączonych do akt sprawy dokumentach, tj.: w wyroku z dnia 31 lipca 2008 roku, pojęcia te zawrzeć się nie mogły, Kolegium uznało, iż ich treść w żaden sposób nie wskazuje by opieka sprawowana nad dziećmi A. C. i F. C. miała charakter naprzemienny. Ponadto, jak dostrzegło Kolegium, w dacie wydania wyroku (31 lipca 2008 roku), orzeczenie o opiece naprzemiennej przez organ wymagało podpisania porozumienia (tzw. planu wychowawczego) pomiędzy rodzicami. Ani z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, ani z treści aktu wydanego przez sąd powszechny w żaden sposób nie wynika, by porozumienie takie między rodzicami dzieci zostało zawarte. Wewnętrze, niesformalizowane zaś uzgodnienia, w tym zakresie, między rodzicami dzieci, nie mają wpływu na wynik prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczeń wychowawczych, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do zmiany, bądź uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż podziela stanowisko organu pierwszej instancji, iż na potrzeby ustawy dzieci – A. C. i F. C., nie można potraktować, jako członków rodziny D. C., a co za tym idzie uznać, iż M. C. (syn z drugiego małżeństwa) jest kolejnym dzieckiem w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Opieka sprawowana przez rodziców nad dziećmi – A. C. i F. C., nie ma charakteru pieczy naprzemiennej w konsekwencji czego – na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego – wliczenie tych dzieci do członków rodziny strony i potraktowania syna F. C. jako pierwsze dziecko w rozumieniu ustawy, jest niedopuszczalne. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest postępowaniem wnioskowym, a organ administracji jest związany granicami wniosku złożonego przez wnioskodawcę. Jest zatem bezspornym, że organ pierwszej instancji w całości wyczerpał żądanie odwołującego, a treść rozstrzygnięcia pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Kolegium, Prezydent Miasta w sposób prawidłowy zastosował normy zawarte w ustawie, w tym w szczególności dotyczące definicji uregulowanych art. 2, a stanowiących o "rodzinie" i "pierwszym dziecku".

W skardze do sądu administracyjnego D. C. wskazał na rażącą obrazę przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, czyli rażące naruszenie art. 1, art. 2, art. 4, art. 5 i art. 22 ustawy, poprzez odmowę przyznania świadczenia w sytuacji gdy M. C. jest trzecim dzieckiem wnioskodawcy, wnioskodawca wykonuje faktycznie w stosunku do wszystkich trojga swoich dzieci władze rodzicielską na zasadzie pełni praw wynikająca m.in. z art. 113 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ponadto skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, czyli:

1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257, dalej jako: "K.p.a."), poprzez niepodjęcie przez organ administracji kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a także całkowitym braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do treści i argumentacji zawartej w odwołaniu,

2) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. mające wpływ na orzeczenie poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący, w szczególności poprzez brak całościowej analizy faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej w stosunku do wszystkich trojga swoich dzieci przez wnioskodawcę.

3) art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, iż świadczenie się nie należy.

Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie decyzji obu instancji w całości, przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania i załatwienia zgodnie z wnioskiem skarżącego, po przeprowadzeniu właściwego i wnikliwego dowodowego postępowania administracyjnego w sprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracyjnego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym w przypadku ustanowienia pełnomocnika również kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.).

W stanie faktycznym sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – M. C.

W ocenie składu orzekającego, organ obu instancji nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku rozwiedzionego w 2008 roku małżonka o przyznanie mu prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz małoletniego syna z drugiego związku. W sprawie nie jest przy tym sporne, że wnioskodawca (w dacie orzekania przez organy) nie legitymował się orzeczeniem sądu powszechnego o pozostawaniu dzieci pod opieką naprzemienną obojga rozwiedzionych rodziców, gdyż w wyroku rozwodowym sąd wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi wprawdzie powierzył obojgu rodzicom, ale ustalił jednocześnie, że miejscem zamieszkania dzieci będzie miejsce zamieszkania matki a ponadto oboje rodziców zobowiązał do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich dzieci, zasądzając od ojca na rzecz synów stosowne świadczenia alimentacyjne. Z tych powodów – zdaniem organów obu instancji – powyższy wniosek nie mógł być uwzględniony.

Stanowisko w tym przedmiocie podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Oceny w tym zakresie nie zmienia to, że wyrok rozwodowy został wydany w stanie prawnym, któremu nie było znane pojęcie "opieki naprzemiennej", wprowadzone dopiero ustawą z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 ze zm.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W myśl natomiast art. 5 ust. 1-3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Legalna definicja "rodziny" została natomiast unormowana w art. 2 pkt 16 ustawy, który przewiduje, że pod pojęciem "rodziny" ustawodawca rozumie w tym przypadku odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Jak z powyższych zatem regulacji prawnych wynika, pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2017 roku (sygn. I OSK 947/17; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), na gruncie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a jednoczesne zaliczenia go do odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo.

W związku z powyższym, zdaniem składu orzekającego, skoro w ustawie ustawodawca zawarł definicję legalną pojęcia rodziny a językowa wykładnia tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości, to należy uznać, że ustawodawca – na gruncie omawianej ustawy – instytucję rodziny rozumiał tak, jak wyraził to w przywołanej definicji. Powyższy przepis jest przepisem szczególnym i – jako taki – musi być wykładany ściśle. Jakakolwiek zatem jego wykładnia rozszerzająca nie jest uzasadniona.

Skład orzekający uważa, iż organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez jego rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem konfliktów pomiędzy rodzicami i dziećmi – jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny – są bowiem sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego a dokładnie tę jego części, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy zatem do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, kodeks ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Wprawdzie, po myśli art. 2 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów, ale w omawianej materii brak jest tego rodzaju przepisów. Powyższe oznacza zatem, że – na zasadzie art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego – ustanowienie opieki naprzemiennej obojga rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem należy do kompetencji sądu powszechnego a w braku takiego orzeczenia sądowego, istnienia tego rodzaju opieki nie można – w toku postępowania o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego – domniemywać.

Sprawowanie opieki naprzemiennej – w swojej istocie – może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy niepozostający w związku małżeńskim rodzice dziecka na tyle dobrze ze sobą współpracują, że w danym przypadku mogą dziecku tego rodzaju opiekę zapewnić. Przejawem sprawowania opieki naprzemiennej nie jest ustalona przez sąd opiekuńczy duża częstotliwość kontaktów dziecka z jednym z rodziców a wręcz przeciwnie – brak ustalenia kontaktów pomiędzy rodzicami a dziećmi. Przy sprawowaniu bowiem opieki naprzemiennej stosunki panujące pomiędzy rodzicami – jak wyżej wspomniano – są na tyle dobre, że kwestia ich kontaktów z dzieckiem może być przez rodziców samodzielnie i zgodnie uregulowana.

Z tych powodów Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, zasadnie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż – wbrew twierdzeniom skarżącego – w sprawie zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. podjęto wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono zgromadzony materiał dowodowy i wydano rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

Konkludując powyższe rozważania Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości.

M.K