Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1398/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 89 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 1, ust. 2, art. 117 ust. 1, art. 255
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1398/12

Uzasadnienie

Decyzja z dnia [...] marca 2012 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 102, art. 103 i ar. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej jako P.w.p. – oddalił wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako [...] lub spółka) o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Urządzenie higienizacji osadów wapnem" nr [...] udzielonego na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako [...] lub uprawniona).

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

Na skutek zgłoszenia z dnia [...] września 2005 r. (data ogłoszenia w WUP – [...]) decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Urząd Patentowy udzielił prawa ochronnego na rzecz [...] na wymieniony wzór przemysłowy.

Przedmiotem wzoru jest opróżnianie worków z wapnem, a jego istotą jest brak pylenia wapna podczas tej operacji. Wzór uwidoczniono na załączonych rysunkach i na zdjęciu. Urządzenie wg. wzoru przemysłowego wyposażone jest w tablicę kontrolną (11), a jego cechy istotne to: zasobnik wapna (1) o kształcie ostrosłupa ściętego z otworem wysypowym w części dolnej, zaś w części górnej zakryty ażurowym rusztem (2) podtrzymującym opróżniane z wapna worki (3). Opróżnianie worków dokonuje się w obudowie (4) rusztu (2) tworzącej ponad zasobnikiem wapna (1) szczelną komorę (5) zabezpieczająca przed pyleniem na zewnątrz. W obudowie (4) od strony roboczej bocznej zasypu wapna jest uchylna pokrywa (6) wyposażona w inspekcyjne okienko (7) oraz w rękawice manipulacyjne (8) umożliwiające opróżnianie worka (3) przy zamkniętej wychylnej pokrywie (6). Wewnątrz komory opróżniania (5) jest filtr powietrza połączony z przewodem (9) z wentylatorem (10) co zabezpiecza przed pyleniem podczas otwierania wychylnej pokrywy (6) i wymiany worka (3). Od zewnątrz na zasobnik wapna (1) oddziaływuje elektrowibrator (12) eliminujący zbrylanie wapna i prawidłowy zsyp wapna z zasobnika (1) do dozownika a następnie do przenośnika wapna (fig. 1, 2, 3 i 4).

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. [...] wystąpił o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego informując, że urządzenie tego typu jest produkowane i sprzedawane przez spółkę od 1999 r. w związku z tym sporny wzór ogranicza swobodę działalności gospodarczej wnioskodawcy. Ponadto uprawniony skierował do wnioskodawcy w dniach [...] października 2007 r. i [...] grudnia 2007 r. wezwania przesądowe o natychmiastowe zaniechanie naruszania jego prawa z rejestracji spornego wzoru. Cechy istotne w spornym wzorze – wizjer i rękawice manipulacyjne – są znane powszechnie pod nazwą komora rękawicowa i były stosowane od wielu lat m.in. w urządzeniach laboratoryjnych, medycznych, w komorach do piaskowania w kraju i zagranicą. W związku z tym rozwiązanie wg. spornego wzoru jest i było znane przed datą zgłoszenia.

Na poparcie swoich zarzutów wnioskodawca przedłożył także:

stronę tytułową oraz str. 2, str. 62 i str.63, publikacji "Poradnik Lakiernika", WNT, Warszawa, 1964r., gdzie na rys. I. 4-11 przedstawiono schematycznie oczyszczarkę szafkową typu ssącego, a na rys. I. 4-12 i na rys. I. 4-12 przedstawiono fotografię i schematyczną konstrukcję urządzenia do obróbki strumieniowo-ściernej typu SDU-400;

stronę tytułową oraz str. 8 i str.9, publikacji "Odlewnictwo. Oczyszczanie strumieniowo - ścierne odlewów...", Min. Przemysłu Ciężkiego, Warszawa, 1974r., gdzie na rys. 2 przedstawiono schematycznie oczyszczarkę szafkowo-rusztową, a na rys.9 przedstawiono schematycznie oczyszczarkę wirnikowo – strumieniową;

stronę tytułową oraz dwie nienumerowane strony (ze wstępem z lipca 1981r.),

publikacji niemieckiej (bez tłumaczenia), gdzie na rys. 336 przedstawiono schematycznie oczyszczarkę, a na rys. 337 przedstawiono fotografię oczyszczarki;

e-mail A. G. wraz z niedatowanym prospektem czyszczarki niskociśnieniowej i kabiny do śrutowania;

oświadczenie C. K. dotyczące produkcji od 2002 r. oczyszczarek kabinowych typu KPI wraz z niedatowaną ulotką zawierającą opis kabiny do piaskowania i niedatowaną ulotką zawierającą opis oczyszczarki kabinowej;

Korespondencję mailową z M. A. Z. D. Z. w S. wraz z niedatowaną ulotką dotyczącą oczyszczarki strumieniowo-ściernej.

pismo [...] Sp. z o.o. dotyczące produkcji od 1947r. pneumatycznych urządzeń śrutowniczych wraz z niedatowanym katalogiem zawierającym śrutownice i trzema arkuszami rysunków technicznych opisanych w j. n., dotyczących oczyszczarek kabinowych;

pięć arkuszy wydruków internetowych ze strony "[...] "; oraz niedatowaną ulotkę [...] Sp. z o.o. z W. dotyczącą kabin ciśnieniowych do obróbki strumieniowo-ściernej.

Uprawniona z prawa ochronnego [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. stwierdziła, że jej wzór przemysłowy nie jest podobny do przeciwstawionych w związku z tym Urząd Patentowy, po przeprowadzeniu rozpraw stwierdzając, że po stronie spółki [...] istniał interes prawny we wszczęciu przedmiotowego postępowania, nie uznając argumentów spółki [...] za uzasadniających unieważnienie spornego prawa ochronnego, wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną.

Wskazując na przepis art. 102 ust. 1 P.w.p., Dyrektywę nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów oraz powołane poglądy doktryny Urząd Patentowy podkreślał, że przy ocenie nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego mogą być brane pod uwagę tylko te cechy, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego użytkowania urządzenia.

W związku z tym organ administracji wykluczył z oceny następujące cechy spornego wzoru wskazane w dokumentacji rejestrowej jako istotne: "zabezpieczającą przed pyleniem na zewnątrz urządzenia", "umożliwiające opróżnianie worka 3 przy zamkniętej wychylnej pokrywie 6", "eliminując zbrylanie wapna i prawidłowy zsyp wapna" gdyż cechy te dotyczą cech sposobu, które stają się oczywiste podczas pracy urządzenia, a nie dotyczą jego postaci.

W tych ustaleniach Urząd Patentowy poddał ocenie następujące cechy wzoru wskazane w dokumentacji i uwidocznione na rysunkach (ilustracji): "(urządzenie) Zawiera zasobnik wapna 1 o kształcie ostrosłupa ściętego z otworem wysypowym w części dolnej, podparty ażurową konstrukcją nośną (patrz Fig.4), zaś w części górnej zakryty ażurowym rusztem 2 podtrzymującym opróżniane z wapna worki 3. Proces opróżniania worków dokonywany jest w obudowie 4 rusztu tworzącej ponad zasobnikiem wapna 1, szczelną komorę opróżniania 5. W obudowie 4, od strony roboczej zasypu wapna, znajduje się wychylna pokrywa 6 wyposażona w inspekcyjne okienko 5 oraz w rękawice manipulacyjne 8. Wewnątrz komory opróżniania 5 zainstalowany jest filtr powietrza, który jest połączony przewodem 9 z wentylatorem 10 umieszczonym na płycie górnej komory opróżniania 5 (patrz Fig.4). Od zewnętrznej strony na zasobnik wapna 1 oddziaływuje elektrowibrator 12 (oraz) zsyp wapna z zasobnika wapna 1 do dozownika i w dalszej części do przenośnika wapna w postaci rurociągu wylotowego (patrz Fig.4)."

Zwracając uwagę na art. 103 ust. 1 P.w.p. Urząd Patentowy poddał ocenie nowość wzoru, dochodząc do wniosku, iż spełnia on tę przesłankę.

Materiał ze strony tytułowej oraz str. 2, str. 62 i str.63, publikacji "Poradnik Lakiernika", WN-T, Warszawa, 1964r., gdzie na rys. I. 4-11 przedstawiono schematycznie oczyszczarkę szafkową typu ssącego, a na rys. I. 4-12 i na rys. I. 4-12, przedstawiono fotografię i schematyczną konstrukcję urządzenia do obróbki strumieniowo-ściernej typu SDU-400, ujawnia jedynie takie ogólne cechy konstrukcyjne spornego urządzenia jak zasobnik o kształcie ostrosłupa ściętego lub stożka zakryty ażurowym rusztem, szczelną komorę, inspekcyjne okienko oraz rękawice manipulacyjne, podczas gdy postać całego urządzenia jest całkowicie odmienna ze względu na brak wszystkich szczegółowo określonych powyżej cech postaciowych.

Materiał ze strony tytułowej oraz str. 8 i str.9, publikacji "Odlewnictwo. Oczyszczanie strumieniowo - ścierne odlewów...", Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego, Warszawa, 1974r., gdzie na rys. 2 przedstawiono schematycznie oczyszczarkę szafkowo-rusztową ujawnia jedynie takie ogólne cechy konstrukcyjne spornego urządzenia jak zasobnik o kształcie ostrosłupa ściętego, komorę, inspekcyjne okienko oraz rękawice manipulacyjne, podczas gdy postać całego urządzenia jest całkowicie odmienna ze względu na brak wszystkich szczegółowo określonych powyżej cech postaciowych, natomiast rys.9 ujawnia schematycznie oczyszczarkę wirnikowo - strumieniową, która nie zawiera żadnych postaciowych cech wspólnych z przedmiotowym urządzeniem.

Dokonując oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego na podstawie art. 104 ust. 1 P.w.p. organ administracji stwierdził, że ogólne wrażenie jakie wzór ten wywołuje w całości na zorientowanym użytkowniku przez wszystkie jego cechy podlegające ocenie daje podstawę do stwierdzenia, iż posiada indywidualny charakter w stosunku do wzorów przeciwstawionych.

W ocenie Urzędu Patentowego żaden z przeciwstawionych wzorów nie ujawnia cech spornego wzoru określonych jako: "(urządzenie) Zawiera zasobnik wapna 1 o kształcie ostrosłupa ściętego z otworem wysypowym w części dolnej, podparty ażurową konstrukcją nośną (patrz Fig.4), zaś w części górnej zakryty ażurowym rusztem 2 podtrzymującym opróżniane z wapna worki 3. Proces opróżniania worków dokonywany jest w obudowie 4 rusztu tworzącej ponad zasobnikiem wapna 1, szczelną komorę opróżniania 5. W obudowie 4, od strony roboczej zasypu wapna, znajduje się wychylna pokrywa 6 wyposażona w inspekcyjne okienko 5 oraz w rękawice manipulacyjne 8. Wewnątrz komory opróżniania 5 zainstalowany jest filtr powietrza, który jest połączony przewodem 9 z wentylatorem 1Q umieszczonym na płycie górnej komory opróżniania 5 (patrz Fig.4). Od zewnętrznej strony na zasobnik wapna 1 oddziaływuje elektrowibrator 12 (oraz) zsyp wapna z zasobnika wapna 1 do dozownika i w dalszej części do przenośnika wapna w postaci rurociągu wylotowego (patrz Fig.4).

Przeciwstawiony materiał przedłożony przez wnioskodawcę (spółkę [...]):

publikacja niemiecka (bez przetłumaczenia na j. polski) przedstawiająca schematycznie i na fotografii oczyszczarkę ma całkowicie odmienną postać od urządzenia spornego;

oświadczenie C. K. o produkcji od 2002r. oczyszczarek

kabinowych typu KPI wraz z niedatowaną ulotką zawierającą opis kabiny do piaskowania i niedatowaną ulotką z opisem oczyszczarki kabinowej, nie zawierały dat ujawnienia, co nie pozwoliło na uwzględnienie tego materiału, niezależnie od

całkowitej odmienności postaci ujawnionych w nim urządzeń w stosunku do urządzenia spornego;

korespondencję mailową z M. A. Z. D. Z. w S. wraz z niedatowaną ulotką dotyczącą oczyszczarki strumieniowo-ściernej także nie zawierał dat ujawnienia pokazanych oczyszczarek, co nie również pozwoliło, niezależnie od całkowitej odmienności postaci ujawnionych w nim urządzeń w stosunku do urządzenia spornego, na uwzględnienie tego materiału;

pismo [...] Sp. z o.o. dotyczące produkcji od 1947r. pneumatycznych urządzeń śrutowniczych wraz z niedatowanym katalogiem zawierającym śrutownice, dotyczących oczyszczarek kabinowych, także nie zawierających dat ujawnienia, nie pozwoliło na uwzględnienie tego materiału, niezależnie od całkowitej odmienności postaci ujawnionych w nim urządzeń w stosunku do urządzenia spornego;

natomiast trzy arkusze rysunków technicznych opisanych w j. niemieckim nie zawierały tłumaczenia ani dat ujawnienia pokazanych oczyszczarek, co nie pozwoliło na ich uwzględnienie, niezależnie od całkowitej odmienności postaci ujawnionych w nim urządzeń względem urządzenia przedmiotowego;

pięć arkuszy wydruków internetowych ze strony "[...] "; oraz

niedatowaną ulotkę [...] Sp. z o.o. z W. dotyczącą kabin ciśnieniowych do obróbki strumieniowo-ściernej - materiał w postaci arkuszy wydruków internetowych ze strony [...] nie ujawniał postaci żadnych urządzeń podobnych do urządzenia spornego, a materiał w postaci ulotki [...] Sp. z o.o. z W. nie zawierał daty ujawnienia pokazanej oczyszczarki, co nie pozwoliło na uwzględnienie tego materiału, niezależnie od tego urządzenia te miały postać całkowicie odmienna od urządzenia spornego.

Urząd Patentowy podkreślał, że miał na uwadze także zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru przemysłowego, która w ocenie organu jest znacznie ograniczona jego funkcją i przeznaczeniem. Dlatego brak podobieństwa pomiędzy przedstawionymi wzorami i spornym wzorem przemysłowym, gdyż żaden z przeciwstawionych wzorów nie jest przeznaczony do otwierania worków z substancjami pylącymi, a zwłaszcza worków z wapnem. Za zorientowanego użytkownika Kolegium uznało, osobę, która na przykład, prowadząc prace budowlane lub remontowe, zamawia do nich wapno w workach w dużych ilościach i potrzebuje urządzeń do ich ekologicznego otwierania.

Na decyzję [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

Decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwą wykładnię art. 102 i 104 ust 1 i 2 P.w.p. oraz błędne ich zastosowanie, co miało wpływ na wynik postępowania oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7 kpa, 77 kpa, 107 § 3 kpa, oraz art. 80 kpa, polegające na pominięciu istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, a także na braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz lakoniczności i jednostronności w uzasadnieniu, które często pozostają w sprzeczności z doktryną i praktyką orzeczniczą.

Zdaniem skarżącej w kwestii nowości Urząd Patentowy odniósł się w sposób lakoniczny do dwóch tylko dowodów publikacji "Poradnik Lakiernika", WN-T, Warszawa 1964 oraz "Odlewnictwo. Oczyszczanie strumieniowo-ścieme odlewów...", nie dokonując analizy porównawczej i bez wskazania na różnice występujące pomiędzy wzorem spornym a rozwiązaniami z publikacji, ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że wzór różni się od nich w sposób zasadniczy, oraz że postać rozwiązań przeciwstawionych jest całkowicie odmienna ze względu na brak wszystkich szczegółowo określonych cech postaciowych wzoru.

Jak podkreślała skarżąca należało wziąć pod uwagę jako cechy istotne spornego wzoru takie jego cechy jak: 1. zasobnik wapna (1) o kształcie ostrosłupa ściętego z otworem wysypowym w części dolnej, zakryty w części górnej ażurowym rusztem (2), 2. obudowa (4) rusztu (2) tworząca ponad zasobnikiem wapna (1) komorę opróżniania (5), 3. w obudowie (4) znajduje się pokrywa (6) wyposażona w inspekcyjne okienko (7) oraz rękawice manipulacyjne (8).

Cechy takie jak: zasobnik wapna o kształcie ostrosłupa ściętego z otworem wysypowym, zakryty ażurowym rusztem, szczelna komora, inspekcyjne okienko oraz rękawice manipulacyjne o kształtach jak we wzorze, występowały już w rozwiązaniach znanych przed datą zgłoszenia spornego wzoru, m.in. opisane były w w/wspomnianych publikacjach oraz pokazane w załączonym przez skarżącą materiale wraz pismem z dnia [...].10.2011r. Natomiast różnice wskazane w decyzji organu, występujące pomiędzy przeciwstawionymi wzorami i spornym wzorem, są mało istotne, nie są widoczne na zewnątrz lub dotyczą funkcjonowania urządzenia, np. "wewnątrz komory opróżniania 5 zainstalowany jest filtr powietrza, który połączony jest przewodem 9 z wentylatorem 10" , filtr nie został nawet wskazany na rysunku, nie może mieć zatem szczególnej postaci. Uchylność pokrywy nie wpływa na wygląd zewnętrzny urządzenia. Ponadto w urządzeniu niemieckim, oraz w urządzeniach firmy [...] widoczna jest także uchylna pokrywa. Cechy wskazane jako ewentualne różnice nie mogą być uważane za istotne gdyż nie mają one szczególnej postaci która mogłaby wpływać na swoisty wygląd wzoru, mają one charakter konstrukcyjny i dotyczą funkcjonowania urządzenia.

Zdaniem skarżącej sporny wzór nie posiada również indywidualnego charakteru, a Urząd Patentowy dokonał w tym zakresie błędnej interpretacji art. 102 i art. 104 P.w.p. przyjmując takie same kryteria dla oceny indywidualnego charakteru, jak dla oceny nowości. Wskazywane przez organ cechy świadczące o indywidualnym charakterze były znane wcześniej (np. z załączonego materiału ilustracyjnego firmy [...]). Nadto organ wskazał na cechy funkcjonowania urządzenia, a nie na jego budowę, więc cechy te nie mogą być brane pod uwagę, podobnie jak wskazane przez organ elementy wewnętrzne urządzenia.

Jak podkreślała skarżąca Urząd Patentowy nietrafnie ocenił brak podobieństwa spornego wzoru do wzorów przeciwstawionych ze względu na to, że urządzenia te mają odmienne funkcje. Chodzi bowiem o to, że wszystkie te urządzenia służą podobnym celom – zapewnieniu bezpieczeństwa pracy i ochronie użytkownika przed działaniem szkodliwych czynników. Należy zauważyć, że Urząd nie odniósł się przy ocenie indywidualnego charakteru do cech zbieżnych jak zasobnik o kształcie ostrosłupa ściętego, zakryty ażurowym rusztem, komorę, inspekcyjne okienko oraz rękawice manipulacyjne, znanych np. z publikacji "Poradnik Lakiernika", WN-T, Warszawa 1964 oraz "Odlewnictwo. Oczyszczanie strumieniowo-ścierne odlewów...". Warszawa 1974r., które to cechy wymienił jako zbieżne omawiając zagadnienie nowości. Cechy zbieżne dotyczą wyglądu zewnętrznego, obrazują ogólną postać wzoru przez wskazanie kształtu zasobnika - ostrosłup ścięty, komorę umiejscowioną ponad zasobnikiem, inspekcyjne okienko (kształt prostokątny zgodnie z ilustracją), rękawice manipulacyjne (otwory na rękawice okrągłe zgodnie z ilustracją). Jak wynika z dokumentacji wzoru i ilustracji, cechy te nie mają szczególnej postaci, tak by wyróżniałyby wzór od innych znanych wytworów tego typu, udostępnionych przed datą według której oznacza się. Fakt, że cechy te występowały już w znanych ze stanu techniki rozwiązaniach sprawia, że nie kreują indywidualnego charakteru wzoru.

W ocenie skarżącej Urząd Patentowy niezasadnie nie uwzględnił innych dowodów tylko z powodu braku ich przetłumaczenia na język polski lub z powodu braku na nich dat.

Z niezrozumiałych przyczyn odmówiono wiarygodności oświadczeń złożonych przez użytkowników urządzeń oczyszczających. W oświadczeniach wskazywane były przez wieloletnich użytkowników bądź producentów daty występowania na rynku urządzeń oczyszczających (pokazanych na załączonym do nich materiale ilustracyjnym). Autorzy oświadczeń to wieloletni użytkownicy urządzeń oczyszczających, mający wiedzę co do czasu występowania na rynku tego typu urządzeń. Urząd jednak nie wziął pod uwagę tych dowodów, nie wyjaśniając dlaczego. Odniósł się jedynie do materiałów ilustracyjnych załączonych do oświadczeń, mimo iż materiał ten należało rozpatrywać łącznie z oświadczeniami. W przypadku, gdy powstały wątpliwości po stronie Organu co do treści oświadczeń należało wezwać do ich wyjaśnienia. Gdyby więc Urząd Patentowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych ocena nowości i indywidualnego charakteru byłaby inna. Kolegium nie przeanalizowało dokładnie wszystkich materiałów załączonych w piśmie i nie oparło decyzji na całościowej ocenie dowodów.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie podkreślając, że zarzut zbierania z urzędu materiału dowodowego lub wzywania strony do jego przedstawienia nie był zasadny. Postępowanie w sprawach spornych toczących się przed Urzędem Patentowym ma charakter postępowania kontradyktoryjnego, w którym to strony składają wnioski dowodowe. Przed zamknięciem rozprawy Urząd Patentowy pytał strony, czy wyczerpały przedkładanie dowodów i po uzyskaniu odpowiedzi pozytywnej zakończył postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Aby skutecznie zainicjować postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy, stosownie do art. 89 ust. 1 P.w.p. w związku z art. 117 ust. 1 P.w.p., wnioskodawca musi wykazać się interesem prawnym.

Skarżąca w sprawie taki interes prawny wykazała, co było również przedmiotem ustalenia Urzędu Patentowego. Spółka [...] produkowała i sprzedawała urządzenia odpowiadające urządzeniom według spornego wzoru przemysłowego spółki [...]. Uprawniona ze spornego prawa ochronnego (spółka [...]) kierowała nadto do skarżącej żądania zaprzestania produkcji i sprzedaży urządzeń będących w jej ocenie co najmniej podobnymi do spornego wzoru przemysłowego, co niewątpliwie stanowiło ograniczenie spółki [...] w prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sytuacji należy uznać, że skarżąca miała wymagany przez przepis art. 89 ust. 1 P.w.p., interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy udzielonego na rzecz spółki [...], który to interes prawny należy wywieźć z art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) w związku z art. 20 Konstytucji RP.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej o niedopełnieniu przez Urząd Patentowy obowiązku procesowego – wezwania strony do uzupełnienia materiału dowodowego – należy podzielić stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę. Urząd Patentowy orzekając w postępowaniu spornym z wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy, zgodnie z art. 255 ust. 4 P.w.p., jest związany wnioskiem i wskazaną w nim podstawą prawną. Na stronach postępowania spornego spoczywa ciężar udowodnienia podnoszonych w toku tego postępowania okoliczności, jako że postępowanie toczące się w tym trybie ma charakter postępowania kontradyktoryjnego co oznacza, iż inicjatywa dowodowa leży na stronach tego postępowania. Spór toczy się pomiędzy stronami i to na nich spoczywa obowiązek zgłaszania dowodów na poparcie podnoszonych argumentów i zgłaszanych żądań. W związku z tym należy uznać za niezasadny zarzut skarżącej o niewezwaniu jej przez Urząd Patentowy do uzupełnienia przedłożonych dowodów w sprawie.

Z tych względów należy uznać za nietrafny zarzut skarżącej o nieuwzględnieniu przez organ administracji dowodów w postaci oświadczeń złożonych przez użytkowników urządzeń oczyszczających oraz pism i publikacji wskazanych w skardze. W tym zakresie Urząd Patentowy prawidłowo uzasadnił odmowę uwzględnienia tych dowodów wyjaśniając, że bądź nie były one przetłumaczone na język polski, bądź nie zawierały dat ujawnienia urządzeń, których dotyczyły. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.) podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4 (ust. 2 art. 5). Jeżeli zatem przedłożono dowody bez ich przetłumaczenia na język polski Urząd Patentowy zasadnie odmówił ich uwzględnienia, aczkolwiek jednocześnie stwierdził, iż przedstawiane w nich urządzenia były całkowicie odmienne od spornego. Podobną konsekwencją obarczone były dowody nie zawierające dat ujawnienia urządzeń, gdyż w takiej sytuacji brak było podstaw do uznania, że można je przyjąć dla stwierdzenia braku nowości spornego wzoru przemysłowego.

Urząd Patentowy przeprowadził analizę porównawczą spornego wzoru do wzorów przeciwstawionych stwierdzając, że nie narusza on przepisu art. 102 ust. 1 P.w.p. i stanowisko swoje prawidłowo uzasadnił. Przede wszystkim organ administracji, po analizie cech wykazywanych w dokumentacji zgłoszeniowej jako istotne, wyeliminował niektóre z nich jako nienadające się do oceny na kryterium nowości i indywidualnego charakteru stwierdzając, że ocenie mogą podlegać jedynie następujące cechy wskazane w dokumentacji zgłoszeniowej i uwidocznione na ilustracji: "(urządzenie) Zawiera zasobnik wapna 1 o kształcie ostrosłupa ściętego z otworem wysypowym w części dolnej, podparty ażurową konstrukcją nośną (patrz Fig.4), zaś w części górnej zakryty ażurowym rusztem 2 podtrzymującym opróżniane z wapna worki 3. Proces opróżniania worków dokonywany jest w obudowie 4 rusztu tworzącej ponad zasobnikiem wapna 1, szczelną komorę opróżniania 5. W obudowie 4, od strony roboczej zasypu wapna, znajduje się wychylna pokrywa 6 wyposażona w inspekcyjne okienko 5 oraz w rękawice manipulacyjne 8. Wewnątrz komory opróżniania 5 zainstalowany jest filtr powietrza, który jest połączony przewodem 9 z wentylatorem 10 umieszczonym na płycie górnej komory opróżniania 5 (patrz Fig.4). Od zewnętrznej strony na zasobnik wapna 1 oddziaływuje elektrowibrator 12 (oraz) zsyp wapna z zasobnika wapna 1 do dozownika i w dalszej części do przenośnika wapna w postaci rurociągu wylotowego (patrz Fig.4)."

W świetle tych cech istotnych spornego wzoru przemysłowego Urząd Patentowy zbadał jego nowość w warunkach stawianych przez art. 103 ust. 1 P.w.p. - wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. W ocenie organu administracji sporny wzór przemysłowy warunek nowości spełnia i w świetle motywów zaskarżonej decyzji Sąd w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu co do prawidłowości zastosowania i interpretacji przepisu art. 103 ust. 1 P.w.p.

Już z samego wskazanego przepisu należy wyprowadzić wniosek, że wzór przemysłowy nie spełnia kryterium nowości jedynie w sytuacji, gdy jest identyczny z wzorem ujawnionym publicznie wcześniej lub różni się od niego tylko nieistotnymi szczegółami. Podobne stanowisko prezentuje doktryna, na przykład M. Poźniak-Niedzielska /w/ M. Poźniak-Niedzielska, Ochrona wzorów..., s.5 (/w/ Wzór przemysłowy i jego ochrona w prawie polskim i wspólnotowym, J. Kępiński, Oficyna a Wolters Kluwer Bussines, Warszawa 2010, s. 48) – "Nowość wzoru niweczy bowiem tylko wzór identyczny, który został uprzednio rozpowszechniony i jest znany w zainteresowanych środowiskach działających w określonej dziedzinie w krajach Unii Europejskiej". Określenie "nieistotne /istotne/ szczegóły były przedmiotem omówienia przez Umę Suthersanen, zdaniem której "wzór nie powinien być oceniany zbyt drobiazgowo, ale ocena powinna dotyczyć wzoru jako całości w odniesieniu do przedstawienia wzoru w zgłoszeniu" ( /w/J.Kępiński jw. s. 49). Zauważenia wymaga, iż w prezentowanych poglądach literatury tematu także zwraca się uwagę, przy badaniu wzoru na spełnianie cech nowości, czy wzór jest znany konkretnemu środowisku osób zajmujących się konkretną działalnością, w której wzór jest używany. W związku z tym Urząd Patentowy zasadnie zwrócił uwagę również na tę okoliczność, odnosząc się do przedłożonych materiałów przez skarżącą w świetle, jak stwierdził, odmiennych funkcji, jakie spełniały prezentowane urządzenia w relacji do spornego wzoru. Dla stwierdzenia braku cechy nowości wzoru przemysłowego nie jest wystarczające stwierdzeni, że istotne elementy rozwiązania występują w kilku rozwiązaniach wcześniejszych, lecz konieczne jest wskazanie, że są one obecne w jednym zestawianym wytworze (A. Tischner /w/ Prawo własności przemysłowej, Komentarz pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010, s.575). W świetle tych wskazań Urząd Patentowy stwierdzając, że w żadnym z w zestawianych wytworów nie występują wszystkie elementy jako cechy istotne właściwe dla spornego wzoru, zasadnie uznał, że sporny wzór spełnia warunek nowości z art. 103 ust. 1 P.w.p.

Oceniając indywidualny charakter spornego wzoru przemysłowego Urząd Patentowy kierował się przesłankami wskazanymi przez przepis art. 104 ust. 1 P.w.p. - wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Mając na względzie cytowany przepis Urząd Patentowy uznał i swoje stanowisko w tej kwestii uzasadnił, że sporny wzór przemysłowy oznacza się również indywidualnym charakterem, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia jakie wywołują na nim wzory przeciwstawione. Sąd w składzie orzekającym, badając w tym zakresie zaskarżoną decyzję uznał za zasadne stwierdzenie organu, iż dla oceny indywidualnego charakteru do istotnych należy zaliczyć cechy urządzenia postrzegane zmysłem wzroku także w toku jego zwykłego użytkowania i takie cechy organ administracji wskazał. Do cech tych należy zaliczyć nie tylko wskazane przez skarżącą takie jak: 1.zasobnik wapna (1) o kształcie ostrosłupa ściętego z otworem wysypowym w części dolnej, zakryty w części górnej ażurowym rusztem (2), 2. obudowa (4) rusztu (2) tworząca ponad zasobnikiem wapna (1) komorę opróżniania (5), 3. w obudowie (4) znajduje się pokrywa (6) wyposażona w inspekcyjne okienko (7) oraz rękawice manipulacyjne (8), na które organ administracji również zwrócił uwagę, lecz także ażurową konstrukcję nośną (Fig. 4), filtr powietrza zainstalowany wewnątrz komory opróżniania (5) połączony przewodem (9) z wentylatorem 1Q umieszczonym na płycie górnej komory opróżniania 5 (patrz Fig.4), od strony zewnętrznej oddziaływujący na zasobnik wapna (1) elektrowibrator (12) oraz zsyp wapna z zasobnika wapna 1 do dozownika i w dalszej części do przenośnika wapna w postaci rurociągu wylotowego (patrz Fig.4).

Urząd Patentowy do tych cech nie zaliczył na przykład procesu opróżniania worków, lecz wyraźnie stwierdził, że cechą tą jest obudowa rusztu. W związku z tym zarzuty skarżącej, odwołujące się do nieprawidłowych ustaleń organu administracji, a mających dotyczyć działania urządzenia, nie były trafne.

Skarżąca podnosiła również zarzuty oparcia się przez Urząd Patentowy, przy ustaleniu indywidualnego charakteru spornego wzoru, na materiale nie wchodzącym w skład dokumentacji zgłoszeniowej. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie nie można przyjąć, że zarzut ten był trafny. Organ administracji jednoznacznie wskazywał, iż oceny dokonał nie tylko na podstawie opisu urządzenia i jego rysunków, lecz również na podstawie jego ilustracji (fotografii) załączonych do dokumentacji zgłoszeniowej na co wskazuje uzasadnienie decyzji, w którym Urząd Patentowy odwołuje się nie tylko do numeracji istotnych zastrzeżeń zawartych w opisie lecz również do Figur zilustrowanych na fotografiach, zaznaczając te odwołania dodatkowo inną czcionką.

Zgodnie natomiast z art. 104 ust. 2 P.w.p.- przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Za zorientowanego użytkownika organ administracji uznał przykładowo osobę wykonującą prace budowlane lub remontowe, zamawiającą do tych prac wapno w workach w dużych ilościach i potrzebującą urządzenia do ekologicznego otwierania tych worków. Natomiast oceniając zakres swobody twórczej przy konstruowaniu przedmiotowego urządzenia Urząd Patentowy miał na względzie to, że w dużej mierze ta swoboda twórcza jest ograniczona funkcją i przeznaczeniem urządzenia. Zatem również przesłanki wskazane przez przepis art. 104 ust. 2 P.w.p., będące przedmiotem rozważań organu, zostały przez niego, w świetle dalej wskazanych uwag, prawidłowo uzasadnione.

Dokonując oceny wniosków Urzędu Patentowego o odmiennym charakterze spornego wzoru przemysłowego, jaki wywołuje on na zorientowanym użytkowniku, Sąd w składzie orzekającym zbadał na zgodność z przepisami zasadność stanowiska Urzędu Patentowego stwierdzając, że organ administracji prawidłowo przyjął i właściwie uzasadnił, że decydują cechy istotne wzoru wskazane w całej dokumentacji zgłoszeniowej, których to cech nie posiadają wzory przeciwstawione. W tym zakresie organ administracji odniósł się do przydatności na potrzeby sprawy przedłożonych przez skarżącą materiałów stwierdzając jednocześnie, że przedstawione w nich urządzenia mają całkowicie odmienną postać i przeznaczenie od urządzenia spornego. Zdaniem skarżącej to stanowisko Urzędu Patentowego było chybione, gdyż w prezentowanym materiale występują urządzenia posiadające cechy /elementy/ urządzenia spornego. Odwołując się zatem w tym zakresie do doktryny (powołany wcześnie J. Kępiński /w/ Wzór przemysłowy... s. 53), należy zauważyć, że U. Suthersanen i E. Nowińska niemalże zgodnie podkreślały, iż wzór nie musi różnić się od każdego istniejącego wzoru, lecz tego samego produktu lub produktów w tym samym sektorze przemysłowym. Uzupełniające niejako w tym zakresie stanowisko prezentowane jest w powołanym wcześniej Komentarzu (s. 578) odwołującym się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2007 r. wydanym w sprawie VI SA/Wa 1716/06 oraz do podanych tam publikacji, w którym stwierdzono, iż w świetle przepisów art. 102 – 104 P.w.p. dopuszczalna jest rejestracja wzoru przemysłowego, który stanowi kombinację cech znanych już z wcześniejszych wzorów, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera ten wzór, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory. Natomiast ogólne wrażenie wskazuje, iż wzór postrzegać należy całościowo, nie zaś wyrywkowo porównywać poszczególne jego cechy. Zatem nawet występowanie w spornym wzorze pewnych cech zawierających się we wzorach przeciwstawionych (pomijając niejako fakt wadliwości tego przeciwstawienia, na co zwracał uwagę Urząd Patentowy) nie prowadzi jeszcze do wniosku o wadliwości udzielenia na niego prawa ochronnego. Również w tym miejscu, jak i poprzednio Urząd Patentowy, badając sporny wzór na oznaczanie się przez niego indywidualnym charakterem, zasadnie zwrócił uwagę na odmienność przeznaczenia przeciwstawionych urządzeń, jako użytkowanych w innych sektorach przemysłu, od przeznaczenia urządzenia spornego,.

Należy w tych warunkach stwierdzić, że Urząd Patentowy we wskazanym zakresie prawidłowo odniósł się do przesłanek z art. 102 - 104 P.w.p. uzasadniając swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. To, że skarżąca co do oceny nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego prezentowała odmienne stanowisko, nie może być powodem dla Sądu do przeprowadzenia ponownych ustaleń spełniania lub niespełnienia tych kryteriów przez sporny wzór, gdyż jak wskazano wcześniej Sąd ustaleń faktycznych nie dokonuje.

Stwierdzając zatem brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wynikających z naruszenia lub niewłaściwej interpretacji przepisów prawa materialnego lub z naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.