Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1336/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania "G." Sp. z o.o. z siedzibą w P. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], którą uznano, że M. S. była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych z płatnikiem: "G." Sp. z o.o. umów, co do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia w okresie:

[...] umorzył postępowanie odwoławcze.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] Inspektorat w [...] (nazywany dalej “ZUS") pismem z dnia [...] września 2010 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez M. S.

W uzasadnieniu ww. pisma ZUS podał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej u płatnika składek “G" Sp. z o.o. z siedzibą w P. (nazywanego dalej "skarżącym, "[...]") ustalono, że płatnik składek - [...] nie zgłosił do ubezpieczenia zdrowotnego M. S. z tytułu zawartych z nią umów cywilnoprawnych dotyczących prowadzenia lektoratów z [...]. Umowy były zawarte na okres: [...] ZUS podał również, że M. S. w okresie od dnia [...] września 2003 r. była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia jako pracownik u innego płatnika oraz osiągała wynagrodzenie wyższe niż minimalne.

Pismem z dnia [...] września 2010 r. [...] Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zwrócił się do M. S. o wyjaśnienie: czy pracowała dla [...] z tytułu zawartych umów, na jakiej podstawie świadczyła na rzecz [...] pracę (np. umowa o dzieło, umowa o świadczenie usług, umowa zlecenie), wskazanie zakresu obowiązków. Nadto, zwrócono się o przesłanie kserokopii umów cywilnoprawnych zawartych z [...].

M. S. przesłała kopie umów dotyczące okresu od [...]., dołączając je do pisma z dnia [...] października 2010 r. przesłanego faxem.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zwrócił się do skarżącego - [...] o przesłanie kopii umów zawartych m.in. z M. S., a w przypadku gdyby osoba ta nie była zatrudniona na podstawie umów, co do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia, o wskazanie dlaczego osoba ta była zatrudniona w innej formie. [...] nie przekazało kopii umów zawartych z M. S.

W odpowiedzi skarżący – [...] przesłało pismo z dnia [...] listopada 2010 r., wnosząc o umorzenie prowadzonego postępowania na podstawie art. 66 § 1 pkt 1a i 1e ustawy o świadczeniach oraz art. 109 § 6 i art. 104 i 105 ustawy oraz wskazując na różnice występujące pomiędzy umowami o dzieło i umowami zlecenia.

W uzasadnieniu wniosku o umorzenie postępowania [...] podkreśliło, że nie może być uznane za płatnika składek w rozumieniu art. 85 ust. 1 i ust. 4 ustawy o świadczeniach. Powołało się na uchwałę SN z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt. II UZP 6/09, która została przedłożona wraz z uzasadnieniem do ww. wniosku.

W ocenie [...], zawierane przez niego umowy były umowami o dzieło za czym przemawia: treść umowy odnosząca się do wykonywania konkretnego i oznaczonego dzieła m.in. przygotowanie i przeprowadzenie wykładu czy lektoratu z określonej tematyki, przyznanie w umowie (pkt 12 umowy o dzieło) zamawiającemu uprawnienie do umniejszenia ustalonego wynagrodzenia w sytuacji wadliwego wykonania dzieła lub nie wykonania go w terminie (art. 636 i art. 637 § 2 k.c.), samodzielność wykonawcy w zakresie wykonania dzieła, wynikająca z pkt 5 umowy o dzieło, a która wyłączona byłaby w przypadku zawarcia umowy zlecenia (art. 737 k.c.), wynikający z umowy brak obowiązku informowania zleceniodawcy o przebiegu sprawy, który byłby aktualny w sytuacji zawarcia umowy zlecenia (art. 740 k.c.), wypłata wynagrodzenia w ratach, po wykonaniu określonej części dzieła, wynikająca z pkt 10 umowy o dzieło, czyli zgodnie z art. 642 § 2 k.c.

Do ww. pisma [...] dołączyło: sporządzony przez ZUS "Protokół kontroli [...] " dotyczący okresu [...] zastrzeżenia, co do ustaleń protokołu kontroli, z których wynika, że bezpodstawnie przyjęto (bez przeprowadzenia dowodu z umów), że skarżąca była zatrudniona na umowę o dzieło, przykładowe dwie decyzje wydane przez ZUS tzn. decyzja ustalająca podleganie ubezpieczeniom społecznym i decyzja uchylająca uprzednią wskazaną decyzję ZUS ze względu na błędne określenie przez ZUS płatnika, umowę o współpracy [...]z dnia [...] września 2002 r. z której wynika, że ww. [...] zobowiązało się do obsługi w zakresie rekrutacji kadry i realizacji umów cywilnoprawnych dotyczących prowadzenia zajęć dydaktycznych w [...] i innych jednostkach organizacyjnych [...].

Nadto, w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. [...] wskazało, iż umowy o dzieło były przez nie zawierane z tego względu, że treść umowy, jak również obowiązki i uprawnienia stron powodowały, że umowa była najbardziej zbliżona do kodeksowej umowy o dzieło.

[...]w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. wskazała, że skarżąca nie była zatrudniona przez [...] w orzekanym okresie, [...] nie był kontrolowany przez ZUS.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 4 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit e), art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), art. 65 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit.e), art. 69 ust. 1 oraz art. 109 ustawy o świadczeniach w związku z art. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 9 ust. 4 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) oraz art. 627 i art. 734 i 750 k.c. uznał M. S. za objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych z płatnikiem: [...] umów, co do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia w okresie: [...]. Pismem z dnia[...] lutego 2011 r. [...] wraz z M. S. wniosło odwołanie od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r., zarzucając jej naruszenie: art. 627-646 k.c. w związku z art. 734-750 k.c. przez ich błędną interpretację, a w efekcie nieuzasadnione przyjęte, że umowa zawarta przez strony była umową zlecenia, a nie umową o dzieło, jak to określiły strony oraz art. 66 § 1 pkt 1 lit. e) w związku z art. 69 § 1 ustawy o świadczeniach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz orzeczenie o objęciu skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu umowy o dzieło zawartej z [...].

Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej “Prezes NFZ") decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...]podtrzymał w całości decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r., uznającą, iż M. S. była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych ze skarżącym [...] (płatnikiem) umów zlecenia.

Natomiast decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące skarżącego [...].

W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ, powołując się na art. 127 § 1 k.p.a., wskazał, że stronami postępowania, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję była M. S., której decyzja dotyczyła oraz ZUS, na wniosek którego wszczęte zostało postępowanie.

Przedmiotem decyzji organu I instancji było jedynie stwierdzenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Organ nie nakładał na stronę obowiązku odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zatem, przesłanką przesądzającą o tym, czy [...] mogło być stroną postępowania, było wykazanie czy wydana decyzja dotyczyła jego interesu prawnego.

Prezes NFZ podał, że o ile w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), decyzje ZUS są wydawane osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek, to w postępowaniu przed organami NFZ, płatnik – skarżące [...] nie jest stroną prowadzonego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem Prezesa NFZ, [...], we wniesionym odwołaniu, nie wykazało na czym polegało naruszenie jego interesu prawnego, co pozwoliłoby uznać je za stronę postępowania.

W tym stanie rzeczy, Prezes NFZ nie znalazł podstaw do uznania [...] za stronę postępowania.

Prezes NFZ stwierdził, że wystąpienie z odwołaniem przez podmiot niebędący stroną prowadzonego postępowania czyniło postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i jako takie nie mogło być dalej prowadzone, a odwołanie nie podlegało merytorycznemu rozpatrzeniu. Stąd, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ NIZ. dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji [...] zarzuciło:

- naruszenie interesu prawnego [...] poprzez nieuzasadnioną odmowę udzielenia ochrony prawnej w postaci umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na błędnie stwierdzony brak interesu prawnego,

- naruszenie przepisów prawa poprzez błędną wykładnię art. 28 k.p.a. polegającą na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie [...] nie posiada interesu prawnego, w związku z czym , nie może zostać uznana za stronę postępowania.

Powołując się na posiadanie interesu prawnego w sprawie, a co się z tym wiąże przymiotu strony, [...] odwołało się do treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 122/10.

Zdaniem [...], wydanie decyzji ustalającej podleganie zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wiąże się z natychmiastową aktualizacją określonych obowiązków po stronie zamawiającego. W wyniku ustalenia podlegania określonej osoby obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zamawiający staje się automatycznie płatnikiem składek na to ubezpieczenie i spoczywają na nim wynikające z tego tytułu obowiązki.

Konsekwencją wydania decyzji jest powstanie obowiązków publicznoprawnych związanych z uiszczaniem składek, jak również odpowiedzialność płatnika wynikająca z przepisów karnych ustawy o świadczeniach.

Jednocześnie obowiązki zamawiającego aktualizujące się wskutek decyzji ustalającej podleganie zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu mają swoje źródło w przepisach prawa materialnego. W związku z wydaniem przedmiotowej decyzji przede wszystkim aktualizuje się wynikający z treści art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach obowiązek obliczania i opłacania przez [...] składek na ubezpieczenie zdrowotne. W związku z powyższym należy uznać, iż wydanie decyzji dotyka bezpośrednio sfery prawnomajątkowej strony wskutek aktualizacji powyższego obowiązku wynikającego z przepisów prawa materialnego.

Nadto, zdaniem [...], wydanie decyzji może być szczególnie dotkliwe dla sytuacji majątkowej zamawiającego, albowiem na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy o świadczeniach może być zobowiązany do zapłaty odsetek za zwłokę na zasadach i w wysokości określonych dla zaległości podatkowych.

Wydanie decyzji skutkuje także możliwością poniesienia przez zamawiającego odpowiedzialności na podstawie przepisów karnych wspomnianej ustawy, a konkretnie na podstawie przepisu art. 193 pkt. 3 tejże ustawy, który przewiduje karę grzywny za nieodprowadzanie w terminie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Zatem, pomiędzy sferą prawną ewentualnego płatnika, a decyzją ustalającą podleganie zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu istnieje ścisły i nierozerwalny związek. Wydanie omawianej decyzji aktualizuje bowiem szereg wynikających z przepisów prawa materialnego obowiązków ciążących na płatniku.

Ze względu na wskazany ścisły związek pomiędzy sytuacją prawną potencjalnego płatnika, a wynikiem przedmiotowego postępowania, nie można odmówić potencjalnemu płatnikowi posiadania interesu prawnego, a co za tym idzie również charakteru strony przedmiotowego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej nazywanej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi ani jej wnioskami jak i powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należało stwierdzić, że skarga [...] jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie,

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2011 r., na mocy której organ umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane w sprawie przez płatnika składek – skarżącego ([...]) odwołaniem z dnia [...] lutego 2011 r. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. uznającej uczestniczkę M. S. (uczestniczkę postępowania sądowego) za objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych ze skarżącym umów, co do których stosuje się przepisy k.c. o umowie zlecenia, w okresach szczegółowo wymienionych w tej decyzji. U podstaw zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ legło stanowisko, że w postępowaniu przed organami NFZ płatnik składek ubezpieczeniowych – w tym przypadku skarżący ([...]) – nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a zatem nie przysługuje mu prawo do wniesienia odwołania.

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest błędne.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wymaga zatem ustalenia, czy postępowanie administracyjne w sprawie objęcia uczestniczki obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu łączących ją ze skarżącym ([...]) umów o prowadzenie lektoratów z [...]– według skarżącego umów o dzieło, a według organu umów zlecenia – dotyczy interesu prawnego lub obowiązku skarżącego.

Interes prawny jest kategorią prawa materialnego. Interes prawny osoby /innego podmiotu prawa do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym wywodzi się z bezpośredniego wpływu tego postępowania na sferę prawną tej osoby/ podmiotu, który to wpływ wynika z prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (tu decyzja administracyjna) może mieć wpływ na tę sytuację w zakresie prawa materialnego. Interes prawny wywodzi się zatem z wynikającego z przepisów prawa rzeczywistego, bezpośredniego i aktualnego związku między sferą indywidualnych praw podmiotu, który się na niego powołuje a prowadzonym postępowaniem. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, warunkowany istnieniem interesu prawnego, ma w tej sytuacji osoba (inny podmiot prawa), której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z 22 września 2011 r. II GSK 929/10 oraz wskazany w nim inny wyrok tego Sądu z 9 grudnia 2005 r. II OSK 310/05).

Oceniając interes prawny skarżącego ([...]) w postępowaniu dotyczącym objęcia uczestniczki, jako kontrahenta zawartych przezeń ww. umów obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego należy zatem brać pod uwagę przepisy materialnoprawne regulujące wszystkie kwestie związane z realizacją/ wyegzekwowaniem tego obowiązku w praktyce działania organów NFZ i ZUS.

W szczególności zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) obecnie obowiązującej (od 1 października 2004 r.) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie (m.in.) umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (k.c.) dotyczące zlecenia. Analogiczne unormowanie przewidziane było w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. e) wcześniejszej ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (obowiązującej do 30 września 2004 r.) i w art. 8 pkt 1 lit. e) poprzedzającej tę ustawę ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (obowiązującej do 31 marca 2003 r.).

W myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych (analogicznie – por. art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym).

Za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia /.../ składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający (art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach i analogicznie przepisy art. 27 ust. 3 o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 24 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ).

Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach osoby, o których mowa w art. 85 (płatnicy) są obowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym – w terminie do 15. dnia następnego miesiąca (analogicznie przepisy art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 26 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym).

Składki na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia są opłacane i ewidencjonowane w ZUS, który następnie , zgodnie z art. 87 ust. 6, przekazuje je do centrali Funduszu (art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach oraz analogicznie przepisy art. 29 ust. 3 i nast. ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 26 ust. 3 i nast. ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym).

Zgodnie z art. 93 ust. 1 omawianej ustawy o świadczeniach, składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (ww. ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dalej jako ustawa systemowa). W myśl zaś art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) ustawy systemowej wymierzanie, pobieranie składek na ubezpieczenie zdrowotne i prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek należy do ZUS.

Z uregulowań powyższych wynika, że ustalenie w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego przez NFZ, iż badana umowa ma charakter umowy zlecenia, powoduje dalsze ustalenie w drodze decyzji, że osoba wykonująca pracę na podstawie tej umowy podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej podlegania zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powoduje jednocześnie, iż zleceniodawca uzyskuje status płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorcy. Rozstrzygnięcie o podleganiu zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa zatem wprost na sferę prawną zleceniodawcy, gdyż nakłada na niego obowiązki płatnika składek za okres objęty umową i ubezpieczeniem.

Okoliczność, że wysokość zaległości zostanie określona później odrębną decyzją wydaną w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przez ZUS, z udziałem płatnika nie zmienia faktu, że to w postępowaniu decydującym o statusie ubezpieczonego rozstrzyga się jednocześnie status płatnika. Osoba statuowana jako płatnik ma więc własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w tym postępowaniu; postępowanie przed organem NFZ w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma bowiem wpływ na prawa i obowiązki płatnika składek na to ubezpieczenie. Jak podniósł NSA w wyroku z dnia 22 września 2011 r. trudno mówić o tym, że płatnika obciążają jedynie czynności techniczne (obliczanie i odprowadzanie składki na ubezpieczenie zdrowotne), skoro jest on obowiązany (w myśl wskazanych wyżej przepisów) opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne, a w przypadku ich nieopłacenia, składki te podlegają obecnie ściągnięciu w trybie i na zasadach określonych w art. 93 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Wskazać też należy, że tylko w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badany jest charakter umowy będącej w następstwie tego objęcia źródłem obowiązkowego ubezpieczenia. Później ta kwestia jest już przesądzona konsekwencją ustaleń poczynionych w postępowaniu o ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustalenie, że chodzi o umowę, z którą wiąże się obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, pociąga za sobą wydanie decyzji o objęciu strony tej umowy (zleceniobiorcy) ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie zatem w drodze decyzji podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wpływa na sfery prawne dwóch podmiotów: zleceniodawcy statuując go jako płatnika składek i zleceniobiorcy jako ubezpieczonego. W tej sytuacji oba te podmioty (strony umowy) mają interes prawny w postępowaniu rozstrzygającym o charakterze łączącej je umowy i podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Skoro skarżący legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu dotyczącym objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego uczestniczki z racji zawierania z nią umów, których charakter, a konsekwencji prawa i obowiązki skarżącego są sporne między stronami tego postępowania, miał prawo wziąć w tym postępowaniu udział i złożyć odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej.

W tej sytuacji rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, inicjowanego odwołaniem przez skarżącego, należało uznać za bezpodstawne.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ drugiej instancji rozpozna merytorycznie odwołanie skarżącego (razem z odwołaniem uczestniczki; w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1337/11, w której Sąd wyrokiem z 25 października 2011 r. na skutek jej skargi, uchylił ostateczną decyzję organu z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], co oznacza w konsekwencji, że sprawa w przedmiocie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego uczestniczki podlegać będzie ponownemu rozpoznaniu w jej całokształcie przez organ odwoławczy).

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nazywanej dalej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję. O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.