Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 374/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 127 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1, art.  107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. Ż. oraz A Spółki jawnej z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 23 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących W. Ż. oraz A Spółki jawnej z siedzibą w G. solidarnie kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. Ż. i A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 23 kwietnia 2019 r., nr [..].

Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 8 maja 1935 r. Z. S., J. L. z domu S. i M. K. z J. W. zostały wpisane w księdze wieczystej [..] (zaś w dniu 9 maja 1935 r. w księdze wieczystej [..]) jako współwłaścicielki po 1/3 idealnej części nieruchomości położonej w G. przy ul. Ś.

Aktem notarialnym Państwowego Biura Notarialnego z dnia 21 czerwca 1946 r., Rep. nr [..], J. L. z domu S., M. K. W. z domu J. i Z. K. z domu S. sprzedały na rzecz H. z B. G. niezabudowaną nieruchomość, położoną w G. przy ul. Ś., objętą księgami wieczystymi [..] i [..].

W dniu 21 października 1947 r. w księgach wieczystych KW nr [..] i KW nr [..] (stanowiących ciąg dalszy ksiąg wieczystych [..] i [..]) wpisane zostało "ostrzeżenie celem zabezpieczenia roszczenia: o przeniesienie własności nieruchomości na rzecz H. z B. G., żony przemysłowca z G.: zgodnie z wnioskiem z dnia 10 lipca 1946 - nr [..] i na podstawie umowy i zgody z dnia 21 czerwca 1946 r. – nr [..]".

Orzeczeniem z dnia 13 listopada 1970 r., nr [..], wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, Minister Gospodarki Komunalnej stwierdził przejście z mocy prawa na własność Państwa nieruchomości położonej w G. przy ul. Ś., składającej się z parceli nr [..] objętej księgą wieczystą KW nr [..] oraz parceli nr [..] objętej księgą wieczystą KW nr [..], wpisanej na rzecz Z.S., J. L.i M. K. W.

Następnie, decyzją z dnia 11 lutego 1994 r., nr [..], Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził, że orzeczenie z dnia 13 listopada 1970 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, tj. m.in. z naruszeniem art. 9 i art. 10 k.p.a., gdyż nie uwzględniono jako strony H. G., która aktem notarialnym z dnia 21 czerwca 1946 r. kupiła przedmiotową nieruchomość od Z. S., J.L. i M.W., co uwidocznione zostało w księgach wieczystych KW nr [..] i KW nr [..] w formie ostrzeżenia, mającego na celu zabezpieczenie roszczeń o przeniesienie własności nieruchomości na rzecz H. G.

Pismami z dnia 28 kwietnia 1995 r. i 25 listopada 1997 r. K. K. - spadkobierczyni H. G., zwróciła się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, powołując się na okoliczności przywołane w decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 11 lutego 1994 r. Wniosek ten został uznany za żądanie odszkodowania za szkody poniesione na skutek wydania decyzji z naruszeniem prawa i decyzją z dnia 23 lutego 1998 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił K. K. przyznania odszkodowania z powodu upływu terminu do złożenia wniosku a postanowieniem z dnia 6 kwietnia 1998 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 23 lutego 1998 r. Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 916/98, oddalił skargę K. K. na powyższe postanowienie.

Następnie, pismem z dnia 28 czerwca 2017 r., sprecyzowanym pismem z dnia 21 sierpnia 2017 r., W. Ż. - spadkobierca J. L. i Z. K., wystąpił z wnioskiem o ustalenie, na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, odszkodowania w udziale 2/3 części za przejęcie na własność Skarbu Państwa parceli nr [..] i nr [..], na które wskazuje orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 13 listopada 1970 r.

W toku postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta ustalił, że wywłaszczone działki nr [..] i nr [..] stanowią obecnie odpowiednio działki nr [..] i nr [..], są wpisane w księdze wieczystej KW nr [..], obr. [..], ich łączna powierzchnia wynosi 742 m2 i są współwłasnością Gminy Miasta i osób fizycznych. Ponadto, Prezydent ustalił, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 września 1971 r., sygn. akt [..], spadek po J. L., zmarłej w dniu 21 września 1970 r., nabyła w całości jej siostra Z. K., zaś na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 stycznia 1991 r., sygn. akt [..], spadek po Z. K., zmarłej w dniu 20 sierpnia 1983 r., nabył w całości W. Ż. Organ ustalił także, że po zmarłej M. W. postępowanie spadkowe nie zostało dotychczas przeprowadzone.

Pismem z dnia 10 maja 2018 r. A. zgłosiła się do niniejszego postępowania w charakterze strony w udziale 40/300 części roszczenia o odszkodowanie, powołując się na treść zawartej z W. Ż. umowy o pomoc w dochodzeniu roszczeń do nieruchomości w zamian za przeniesienie udziałów w roszczeniach odszkodowawczych z dnia 13 września 2016 r.

W świetle powyższych okoliczności, Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia 10 lipca 2018 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 233 w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. z 1958 r., Nr 11, poz. 37 z późn. zm.), odmówił ustalenia na wniosek W. Ż. odszkodowania w udziale 2/3 przedmiotowej nieruchomości.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Prezydent wskazał, że jego właściwość do rozpatrzenia wniosku W. Ż. wynika z art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 w zw. z art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obowiązujący bowiem przepis art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. stanowi, że w przypadku przejścia na własność Państwa domu jednorodzinnego, działki budowlanej albo innego mienia stanowiącego własność osobistą właścicielowi przysługuje prawo do odszkodowania.

Niewątpliwie zaś, orzeczeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 13 listopada 1970 r., stwierdzono przejście z mocy prawa na własność Państwa nieruchomości położonej w G. przy ul. Ś., składającej się z parceli nr [..] objętej księgą wieczystą KW nr [..] oraz parceli nr [..] objętej księgą wieczystą KW nr [..]. Orzeczenie to zostało skierowane do Z. S., J. L. i M. K. W. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika przy tym, że organ wywłaszczeniowy wydając to orzeczenie posiadał wiedzę, że aktem notarialnym Państwowego Biura Notarialnego z dnia 21 czerwca 1946 r., Rep. nr [..], J. L.z domu S., M. K. W. z domu J. i Z. K. z domu S. sprzedały przedmiotową nieruchomość na rzecz H. z B. G. a w dniu 21 października 1947 r. w księgach wieczystych KW nr [..] i KW [..] (stanowiących ciąg dalszy ksiąg wieczystych [..] i [..]) wpisane zostało "ostrzeżenie celem zabezpieczenia roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości na rzecz H. z B. G., żony przemysłowca z G.: zgodnie z wnioskiem z dnia 10 lipca 1946 - nr [..] i na podstawie umowy i zgody z dnia 21 czerwca 1946 r. - nr [..]". Okoliczność dotycząca zmiany właściciela przedmiotowej nieruchomości została także potwierdzona przez samą H. G. w piśmie z dnia 20 marca 1970 r., skierowanym do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, w którym oświadczyła ona, że nabyła nieruchomość położoną przy ul. Ś. w dniu 21 czerwca 1946 r. na podstawie umowy notarialnej a także przez J. L. w piśmie z dnia 12 sierpnia 1970 r., skierowanym do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, w którym oświadczyła ona, że nie zna adresu zamieszkania H. G., zaś z dawnych właścicieli nieruchomości przy ul. Ś. w G.znany jest jej jedynie adres zamieszkania Z. K. Ponadto, Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w decyzji z dnia 11 lutego 1994 r., nr [..], stwierdził, że orzeczenie z dnia 13 listopada 1970 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż nie uwzględniono jako strony H. G., która aktem notarialnym z dnia 21 czerwca 1946 r. kupiła przedmiotową nieruchomość od Z. S., J. L. i M.W. wobec czego powinna być uznana za stronę postępowania wywłaszczeniowego w 1970 r. a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 916/9, nie zakwestionował legitymacji K. K. - spadkobierczyni H. G., do występowania z roszczeniem o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Podkreślając wynikającą z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadę związania oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, Prezydent wskazał, że nie sposób przyjąć, aby w niniejszej sprawie roszczenie o ustalenie odszkodowania mogłoby przysługiwać innej osobie niż ta, która uprzednio została wskazana jako osoba uprawniona do występowania z tym roszczeniami zarówno przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na uwadze Prezydent stwierdził, że w dacie przejęcia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa, tj. w latach 50-tych, faktyczną właścicielką nieruchomości położonej w G. przy ul. Ś. pozostawała H. G., która nabyła prawo jej własności od Z. S., J. L. i M. K. W. w dniu 21 czerwca 1946 r. na podstawie umowy notarialnej. Dlatego też roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość położoną w G. przy ul. Ś. przysługiwać może jedynie spadkobiercom po poprzednim właścicielu, tj. po H. G. W. Ż. - spadkobierca J. L. i Z. K., nie jest zaś osobą legitymowaną do podnoszenia tego roszczenia, bowiem z uwagi na zmiany, jakie zaistniały w prawie własności przedmiotowej nieruchomości w 1946 r., nie posiada on statusu ani byłego właściciela, ani spadkobiercy byłych właścicielek przejętej nieruchomości. Również, z uwagi na powyższe, A. nie jest uprawniona do występowania z roszczeniem o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w części, w której nabyła je zgodnie z umową o pomoc w dochodzeniu roszczeń do nieruchomości w zamian za przeniesienie udziałów w roszczeniach odszkodowawczych z dnia 13 września 2016 r. W. Ż. nie mógł bowiem rozporządzić roszczeniem o odszkodowanie, którego nie nabył.

Od decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 10 lipca 2018 r. W. Ż. i A. wnieśli odwołanie.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 23 kwietnia 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 10 lipca 2018 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda podkreślił, że materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie o odszkodowaniu słusznie uczyniono przepis art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Przepisy tej ustawy stanowiły bowiem podstawę przejęcia na własność Państwa działek [..] (poprzednio nr [..]) i [..] (poprzednio nr [..]). Materiał dowodowy potwierdza, że w dniu 13 listopada 1970 r. Minister Gospodarki Komunalnej, działając na podstawie powołanej ustawy, która nadal obowiązuje, wydał orzeczenie stwierdzające przejście działek nr [..] i [..], z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 8 marca 1958 r., na własność Państwa.

Następnie, Wojewoda wskazał, że rozpoznając niniejszą sprawę zobligowany był, z uwagi na treść art. 153 i art. 183 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 916/98, w którym Sąd uznał, że spadkobierczyni H. G. mogła wystąpić z wnioskiem o odszkodowanie (bowiem tego nie zakwestionował), a odmowa jego ustalenia wynikała jedynie z faktu złożenia wniosku w tej sprawie po terminie. Wojewoda podkreślił, że w wyroku tym została przesądzona kwestia kto był właścicielem przedmiotowych działek w dacie wywłaszczenia i rozstrzygnięcie w tym zakresie dotyczy każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy, a przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia ustalenia odszkodowania za te same nieruchomości, co do których wypowiedział się Sąd.

Dlatego też, Wojewoda w pełni zaakceptował stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym ani W. Ż. ani A. nie są uprawnieni do występowania z roszczeniem o odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję W. Ż. i A. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem:

- art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżących za udział wynoszący 2/3 w prawie własności nieruchomości położonej w G. przy ul. Ś., oznaczonej dawniej jako parcele nr [..] i [..], przejętej na rzecz Skarbu Państwa;

- art. 107 § 3 k.p.a. - na skutek nie odniesienia się w ogóle w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionych przez skarżących w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta, a mającej kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie dla oceny konieczności wydania decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania, kwestii legitymacji prawnej skarżących do wystąpienia o odszkodowanie jako następców prawnych J. L. i Z.K., które były właścicielkami nieruchomości przy ul. Ś. w dniu przejęcia nieruchomości z uwagi na brak przeniesienia własności na H. G.;

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. - poprzez błędne przyjęcie, że legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie jest spadkobierczyni niedoszłej nabywczyni nieruchomości i oparciu się na rozstrzygnięciach zapadłych w postępowaniu z jej udziałem, m.in. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 916/98, pomimo braku ich znaczenia dla ustalenia uprawnionych do odszkodowania w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 23 kwietnia 2019 r., nr [..], wydana została z naruszeniem przepisów prawa.

Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie ustalenia skarżącym odszkodowania za udział wynoszący 2/3 w prawie własności wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. Ś., oznaczonej obecnie jako działki nr [..] i [..], obręb [..], wskazując w swym rozstrzygnięciu wyłącznie na ocenę prawną wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 916/98.

Istotnie, zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie, rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast, wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

Jednakże, na podstawie art. 153 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez sąd wiążą organy administracji publicznej i sąd w tej samej sprawie, tj. w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 345/12, Legalis). Przy czym tożsamość podmiotowa ma miejsce, gdy w sprawie występują te same strony a tożsamość przedmiotowa występuje, gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają, w tym treści żądania strony. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Dopiero istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11, Legalis).

W ocenie Sądu, Wojewoda niesłusznie uznał, że rozpoznając złożony w niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 916/98.

Wskazać bowiem należy, że niniejsza sprawa dotyczy ustalenia na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. z 1958 r., Nr 11, poz. 37 z późn. zm.) odszkodowania za przejście na własność Państwa nieruchomości.

Powołanym przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji wyrokiem z dnia 25 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 916/98, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zaś skargę K. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 6 kwietnia 1998 r., nr [..], w przedmiocie odszkodowania za poniesioną szkodę na skutek wydania orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 13 listopada 1970, nr [..], z naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 1998 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa stwierdził niedopuszczalność złożenia przez K. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie w trybie art. 127 § 3 k.p.a. sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia 23 lutego 1998 r. o odmowie przyznania na podstawie art. 160 k.p.a. odszkodowania za poniesioną szkodę w związku ze stwierdzeniem decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 11 lutego 1994 r., że orzeczenie z dnia 13 listopada 1970 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważał w ogóle kwestii legitymacji do wystąpienia o odszkodowanie za przejętą na własność Państwa nieruchomość.

Pomiędzy tymi sprawami nie zachodzi zatem ani tożsamość podmiotowa, ani tożsamość przedmiotowa.

Z uwagi na powyższe, wyrok wydany w dniu 25 maja 2000 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny nie ma znaczenia wiążącego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co słusznie zarzucili skarżący we wniesionej do Sądu skardze.

Zaskarżona decyzja wydana została tym samym z naruszeniem art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Również zupełnie niezasadnie w zaskarżonej decyzji Wojewoda odwołał się do art. 183 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który dotyczy granic rozpoznania skargi kasacyjnej.

Ponadto, Wojewoda uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie nie odniósł się w ogóle do zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzuty te wskazywały na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego w ocenie skarżących stwierdzenia, że nie przysługuje im roszczenie o wypłatę odszkodowania z uwagi na akt notarialny Państwowego Biura Notarialnego z dnia 21 czerwca 1946 r. Oznacza to, że Wojewoda nie rozpoznał sprawy co do istoty.

Podkreślić zaś należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności skutecznie wniesiony środek odwoławczy gwarantuje stronie rozpoznanie sprawy, załatwionej przez organ pierwszej instancji, po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Istotą dwuinstancyjności postępowania jest bowiem dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, czego z powodu błędnego stanowiska Wojewody, w niniejszej sprawie zabrakło. Organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów, jednakże ma obowiązek szczegółowego ustosunkowania się do nich. Natomiast uzasadnienie, w którym brak jest rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo brak odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów, pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji uprawnia do stwierdzenia, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad procesowych, w tym zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1264, LEX nr 2280841; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 991/16, LEX nr 2181522; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 29/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie podkreśla się, że brak odniesienia się do zarzutów odwołania świadczy o nierozpoznaniu przez organ odwoławczy sprawy w jej całokształcie (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1986 r., sygn. akt III AZP 11/86; glosa T. Wosia i J. Zimmermanna do uchwały, PiP 1989, z. 8).

Mając to na uwadze Sąd uznał, że rozpoznając odwołanie organ II instancji naruszył w istotny sposób art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co uzasadnia uchylenie kontrolowanej decyzji.

Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem opisanych powyżej przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżących na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji obowiązany będzie uwzględnić treść powyższych rozważań sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, wynikających z niniejszego uzasadnienia z uwagi na mającą w niniejszej sprawie zastosowanie zasadę wynikającą z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.