Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 155/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]2007 r., znak: [...] działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. Nr 261, poz. 2603 z 9 grudnia 2004 r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późno zm.) po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...] orzekającej:

- w pkt. 1 o zwrocie działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], odpowiadającej części przejętej na rzecz Skarbu Państwa parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...]i, na rzecz G. F. c. H. i B. w 1/3 części, W. F. s. H. i B. w 1/3 części, Z. F. s. H. i B. w 1/3 części;

- w pkt. 2 o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 decyzji do zwrotu na rzecz Gminy [...] kwoty [...] PLN (słownie PLN: [...]), odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, tj.

a) G. F. - do zwrotu kwoty [...] PLN (słownie PLN: [...]),

b) W. F. - do zwrotu kwoty [...] PLN (słownie PLN: [...]),

c) Z. F. - do zwrotu kwoty [...] PLN (słownie PLN: [...]);

- w pkt. 3 o tym, że należność określoną w punkcie 2 należy wpłacić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, na konto Urzędu Miasta [...] Wydział Podatków i Opłat - [...] S.A. nr konta: [...] lub w kasie Urzędu [...], oraz że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego;

- w pkt. 4 o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie działki nr [...] stanowi podstawę do ujawnienia zmian w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...] jedn. ewid. [...] m. [...] oraz dokonania wpisu prawa własności w księgach wieczystych, na wniosek współwłaścicieli;

- w pkt. 5 o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części działki nr [...] położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], odpowiadającej części przejętej na rzecz Skarbu Państwa parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...],

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...] Starosta [...] orzekł m.in. o zwrocie działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...] odpowiadającej części przejętej na rzecz Skarbu Państwa parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części działki nr [...], położonej w obr. [...] jedno ewiid. [...] m. [...] odpowiadającej części przejętej [...]. kat. [...] b. gm. kąt. [...].

Organ pierwszej instancji podnosił, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] przekazał według właściwości Prezydentowi Miasta [...] wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej, wniosek G. F., W. F. i Z. F., działających przez pełnomocnika - radcę prawnego K. M. z dnia [...] 2005 r. o zwrot nieruchomości wchodzącej w skład działek nr [...] i nr [...] obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...], stanowiącej parcelę [...] kat. [...] b. gm. kat. [...].

Pismem z dnia [...] 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], powołując się na przepis art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał za zasadne wyłączenie się od załatwienia sprawy zwrotu części działek nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...], w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] - prowadzonej z wniosku G. F., W. F. i Z. F., działających przez pełnomocnika - radcę prawnego K. M. i przekazał do Wojewody [...] akta sprawy nr [...] z prośbą o podjęcie stosownych działań, a Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2006 r. wyznaczył Starostę [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Organ pierwszej instancji ustalił, że parcela [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia [...]1969 r. Nr [...], pod budowę Zakładu [...] w [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] 1969 r., znak: [...] wydaną przez Prezydium Rady Narodowej m. [...] - Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury.

W/w umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W dacie sporządzenia wspomnianego aktu notarialnego - umowy sprzedaży parcela [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] stanowiła własność W. F. s. W. Poprzedni właściciel w/w nieruchomości zmarł w dniu [...]1983 r., a na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] 2002 r., sygn. akt[...] spadek po nim nabył w całości B. F. - syn W. i A. Następnie zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] 1996 r., sygn. [...] spadek po B. F. nabyli: córka G. F., syn W. F. i syn Z. F. po 1/3 części.

W wyniku badania zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej ustalono, że zgodnie z wykazem zmian gruntowych (równoważników) nr ks. rob. [...] parcele [...]. kat. [...][...] . kat. [...][...] kat. [...] , [...]. kat. [...] i [...] kat. [...] b. gm. kat. [...] w nowej ewidencji gruntów weszły w skład działek nr [...] i nr [...] obr. [...] iedn. ewid. [...]

Natomiast z porównania mapy katastralnej z mapą ewidencyjną oraz z wykazu zmian gruntowych nr ks. rob. [...], sporządzonego przez geodetę uprawnionego mgr inż. T. F. wynika, że objęta wnioskiem o zwrot parcela [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] znalazła się w granicach działek nr [...] i nr [...] obI. [...] jedno ewid. [...]

Wskazano, że przedmiotem zgłoszonego roszczenia o zwrot nieruchomości są:

- działka nr [...]obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], zgodnie z odpisem z księgi wieczystej nr [...] stanowiąca własność Gminy [...],

-działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], zgodnie z opisem z księgi wieczystej [...] stanowiąca własność Miasta [...] - miasta na prawach powiatu i pozostaje w zarządzie Domu Pomocy Społecznej w [...] ul. [...].

Starosta [...] wskazał, że podstawą do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 136 ust. 3 i art. 137).

Podniesiono, że stosownie do postanowień wskazanych przepisów, przesłankami zwrotu nieruchomości są:

- po pierwsze, wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot,

- po drugie, objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub ich części), tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

- po trzecie zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Aby nieruchomość mogła zostać zwrócona, wszystkie wyżej przedstawione przesłanki muszą zaistnieć łącznie.

Ustalono, że w przedmiotowej sprawie pierwsze dwie przesłanki zostały spełnione, bowiem wnioskodawcy są spadkobiercami poprzedniego właściciela, a przejęcie na rzecz Skarbu Państwa opisanej na wstępie parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. [...] nastąpiło na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wymienionej w art. 216 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Dla stwierdzenia, czy i trzecia przesłanka zwrotu została spełniona, należało w prowadzonym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokonać oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w decyzji o wywłaszczeniu, w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po zapoznaniu się z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] 1969 r. znak: [...], wydaną przez Prezydium Rady Narodowej m. [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury oraz załącznikiem graficznym do w/w decyzji ustalono, że parcela [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] w całości znalazła się w granicach lokalizacji Zakładu [...] w [...] - I etap.

W w/w decyzji wyrażono zgodę na objęcie granicami lokalizacji terenu większego niż to wynika z planu koncepcyjnego zagospodarowania terenu - pod warunkiem, że część tego terenu będzie w przyszłości zabudowana następnymi pawilonami jak to pokazano w koncepcji.

Zgodnie z powołanym w w/w decyzji planem koncepcyjnym zagospodarowania terenu dotyczącym Zakładu [...] w [...], uzgodnionym w dniu [...] 1968 r. przez Prezydium Rady Narodowej m. [...] - Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury - Miejska Pracowania Urbanistyczna:

- część parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. [...], w granicach obecnej działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], była przewidziana pod urządzenie otoczenia planowanego budynku Zakładu [...], obejmującego teren zazieleniony z alejkami spacerowymi i ławkami,

- część parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...]odpowiadająca części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], znajdująca się poza planowanym ogrodzeniem w/w Zakładu od strony południowej wraz z sąsiednią parcelą [...] kat. [...], nie stanowiącą przedmiotu niniejszego postępowania, przewidziana była pod zaplanowaną w późniejszym terminie budowę drugiego pawilonu w/w Zakładu. W obszarze tej części parceli [...]. kat. [...] przewidziano również lokalizację odcinka drogi wewnętrznej prowadzącej od ulicy [...], wzdłuż trzech docelowo planowanych pawilonów Zakładu, w kierunku obiektów istniejącego Szpitala [...] im. [...].

W dniu [...] 2006 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami terenu, w trakcie której ustalono, iż część działki nr [...] w granicach b. parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] stanowiąca obszar o kształcie trójkąta o pow. [...] m2 zlokalizowana jest w granicach ogrodzonego terenu użytkowanego przez Dom Pomocy Społecznej przy ul. [...]. Wspomniany teren jest wykorzystywany jako ogród służący do wypoczynku pensjonariuszy. W jego obszarze znajduje się metalowa wiata na podmurówce, alejki spacerowe z kostki brukowej i oświetlenie terenu w postaci [...] lamp. W/w teren porośnięty jest wieloletnimi drzewami, żywopłotem i należycie utrzymanym trawnikiem.

Przedstawiciel Domu Pomocy Społecznej załączył do akt sprawy uwierzytelnione kserokopie następujących dokumentów dotyczących działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...]

- protokołu z dnia [...] 1972 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku inwestycji pn. Państwowy Dom Specjalny w [...],

- decyzji z dnia [...]1973 r. nr [...], wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...], Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, o pozwoleniu na użytkowanie obiektu Państwowego Domu Specjalnego w [...],

- zarządzenia nr [...] Kierownika Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] 1973 r. w sprawie uruchomienia Państwowego Domu Pomocy Społecznej [...] w [...] ul. [...].,

- decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] 1998 r. nr [...] o przekazaniu w trwały zarząd na rzecz Domu Pomocy Społecznej w [...] ul. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa działki nr [...] o pow. [...] ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], zabudowanej trzykondygnacyjnym, niepodpiwniczonym, wolnostojącym budynkiem, zajmowanym przez Dom Pomocy Społecznej.

Wskazano, że z uzasadnienia w/w decyzji wynika, że teren w/w działki jest ogrodzony, zagospodarowany zieleńcami, chodnikami dla ruchu pieszego i podjazdami dla samochodów oraz parkingami. Przy bramie wjazdowej od strony ul. [...] znajduje się portiernia.

Podczas oględzin w dniu [...] 2006 r. stwierdzono również, że część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] stanowi nieużytek porośnięty wysoką niekoszoną trawą oraz krzewami i drzewami samosiejkami. Opisany teren nie zawiera żadnych obiektów budowlanych i nie nosi oznak wykorzystania na cele inwestycyjne określone w akcie notarialnym dotyczącym przejęcia nieruchomości, ani na żaden inny cel publiczny.

Stan faktycznego zagospodarowania części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...], ustalony w trakcie przeprowadzonych oględzin, w porównaniu do planowanego sposobu jej zagospodarowania wskazuje, na zrealizowanie celu wywłaszczenia, tj. Zakładu [...] w [...]. Jak ustalono realizacja celu wywłaszczenia w obszarze w/w działki nastąpiła w terminie 3 lat i 5 miesięcy od daty przejęcia nieruchomości, o czym świadczy protokół z dnia [...] 1972 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku inwestycji pn. Państwowy Dom Specjalny w [...].

Natomiast stan faktycznego zagospodarowania części działki nr [...] obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...] w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...], ustalony w trakcie przeprowadzonych oględzin, w porównaniu do planowanego sposobu jej zagospodarowania wskazuje, że mimo upływu 37 lat od dnia przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] 1969 r. Nr [...], pod budowę Zakładu [...], w/w nieruchomość nie została objęta realizacją celu wywłaszczenia, ani jakiegokolwiek innego celu publicznego.

Z dokonanych oględzin wynika także, że na w/w nieruchomości nie poczyniono żadnych nakładów zmieniających wartość nieruchomości, co miałoby wpływ na wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, które spadkobiercy byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości zobowiązani są zwrócić Gminie [...]. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 140 ust. 4 w/w ustawy.

Ponadto w oparciu o treść pism: Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] S.A. w [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] S.A. z dnia [...] 2006 r. nr [...], Oddziału Zakładu [...] w [...] z dnia [...] nr [...] i [...] S.A. Oddział w [...] Zakład [...][...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] ustalono, że w obszarze objętych wnioskiem o zwrot części działek nr [...] i nr [...] obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...], w granicach parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. [...] podmioty te nie posiadają i nie eksploatują żadnych sieci: cieplnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych oraz elektroenergetycznych. Natomiast znajdujące się w obszarze w/w działek sieci: wodociągowa, kanalizacyjna i kabel energetyczny stanowią sieci wewnętrzne, pozostające poza eksploatacją w/w podmiotów.

W celu określenia przedmiotu zwrotu geodeta uprawniony mgr inż. T. F. w dniu [...] 2006 r. sporządził projekt podziału działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...] nr [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] 2006 r., nr ewid. [...] i zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2007 r., nr [...]. W wyniku w/w podziału powstały działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.

Powstała działka nr [...] stanowi przedmiot zwrotu objęty pkt 1 decyzji organu pierwszej instancji.

W ocenie organu pierwszej instancji zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody w sprawie, przedstawione wyżej, pozwalają na ocenę wniosku spadkobierców poprzedniego właściciela, w świetle powołanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazują, że należy uznać działkę ewidencyjną nr [...]o pow. [...] ha za zbędną, w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzec o jej zwrocie.

Wskazano, że powyższa działka pozostaje własnością Gminy [...], w związku z czym jej stan prawny również nie stanowi przeszkody do wydania orzeczenia o zwrocie nieruchomości.

Zgodnie z treścią art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami: "ust. 1: W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie; ust. 2: Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym, że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być większa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być większa niż jej wartość odtworzeniowa".

W wykonaniu powyższych przepisów, w oparciu o treść aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia [...]1969 r. Rep[...] ustalono, iż poprzedni właściciel parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. [...] o pow. [...] m2 - W. F. zbył w/w nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa za łączną kwotę w wysokości [...] zł (słownie [...]) wraz ze składnikami rolnymi.

Zgodnie z elaboratem szacunkowym z [...] 1969 r., wykonanym przez biegłego w zakresie budownictwa mgr inż. Z K., kwota odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt o pow. [...] m2 wynosiła [...] zł (słownie: [...]). Zatem kwota odszkodowania przypadająca za 1 m2 w/w gruntu wynosiła [...] starych złotych.

Natomiast zgodnie z elaboratem szacunkowym z dnia [...]1969 r., wykonanym przez rzeczoznawcę d/s rolnych i ogrodniczych E. W. ustalonego odszkodowania za znajdujące się na parceli [...]. kat. [...] składniki rolne, tj. [...] [...],[...][...],[...] m2 pszenicy i [...] m2 koniczyny wynosiła [...] zł (słownie: [...]).

Podczas wizji terenowej w dniu [...] 2006 r. nie stwierdzono występowania na w/w nieruchomości żadnych składników rolnych, których dotyczyło ustalone w umowie odszkodowanie. Zatem waloryzacji podlega wyłącznie odszkodowanie za grunt przejęty na rzecz Skarbu Państwa.

W związku z powyższym za przewidzianą do zwrotu działkę nr [...]o pow. [...] ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...] ustalona została należność w kwocie [...] zł (słownie: [...]). Jej wysokość odpowiada odszkodowaniu za grunt ustalonemu z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa w/w nieruchomości, zwaloryzowanemu zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", obliczonemu proporcjonalnie do powierzchni części nieruchomości podlegającej zwrotowi.

Do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania zobowiązano spadkobierców poprzedniego właściciela nieruchomości w przypadających na nich częściach, tj. G. F. w kwocie [...] zł, W. F. w kwocie [...] zł, oraz Z. F. w kwocie [...]zł.

Jednocześnie wskazano, że zgodnie z brzmieniem art. 139 powołanej wyżej ustawy nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduje w dniu jej zwrotu, co oznacza, iż właścicielom zwracanej nieruchomości nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, jak również żądanie odszkodowania za zmianę stanu nieruchomości powstałą po dacie wywłaszczenia.

O zasadach i trybie rozliczeń wynikających ze zwrotu wywłaszczonej nieruchomości strony zostały poinformowane pismem z dnia [...] 2007 r.

W terminie zakreślonym w powołanym piśmie do Starostwa [...] wpłynęło pismo Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...] zawierające informację, iż w razie rozłożenia na raty przysługującej Gminie [...] należności, odpowiadającej zwaloryzowanemu odszkodowaniu za grunt podlegający zwrotowi, Prezydent Miasta [...] wystąpi do sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o ustanowienia na w/w nieruchomości hipoteki ustawowej. Poza wspomnianą informacją Gmina [...] nie wniosła żadnych dodatkowych uwag.

W piśmie z dnia [...] 2007 r., skierowanym do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w [...], G. F., W. F. i Z. F. złożyli oświadczenie o rezygnacji z roszczenia dotyczącego zwrotu części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...] (w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...]).

Natomiast pismem z dnia [...] 2007 r. działający w imieniu wnioskodawców pełnomocnik radca prawny - K. M. wycofała złożony w dniu [...] 2007 r. wniosek G. F., W. F. i Z. F. w sprawie ratalnego sposobu zwrotu zwaloryzowanej kwoty odszkodowania i złożyła oświadczenie, że spłata ustalonej należności nastąpi w formie jednorazowej wpłaty.

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 105 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi że: "organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym" - Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami tut. Starostwa pismem z dnia [...] 2007 r. nr [...] wystąpił do Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta [...] oraz do Domu Pomocy Społecznej w [...] ul. [...], w którego zarządzie pozostaje w/w nieruchomość, z zapytaniem czy nie wyrażają sprzeciwu wobec zamiaru umorzenia mniejszego postępowania.

Pismem z dnia [...] 2007 r. nr [...] Dom Pomocy Społecznej w [...] ul. [...] poinformował Starostę [...], że nie wyraża sprzeciwu wobec zamiaru umorzenia postępowania o zwrot w zakresie dotyczącym części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...].

Następnie pismem z dnia [...] 2007 r. nr [...] Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta [...] poinformował Starostę [...], że nie sprzeciwia się umorzeniu postępowania o zwrot w w/w zakresie.

Od powyższej decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2007 r. odwołanie wniósł w dniu [...] 2007 r. Prezydent Miasta [...], który podniósł, że organ prowadzący sprawę nie zbadał określonych w art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami przesłanek warunkujących zwrot nieruchomości w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości. Nie została bowiem ustalona okoliczność czy istnieje możliwość zagospodarowania działki nr [...] o pow. [...] ha obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...] zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji należało utrzymać w mocy jako prawidłowe, zaś zarzut podnoszony przez stronę odwołującą - uznać za bezzasadny.

Wskazano, że zgodnie z art. 137 ust. 1 "Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany".

Zgodnie natomiast z ust. 2 w/w art. 137 "Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot".

Zdaniem organu odwoławczego powyższy przepis wyraźnie wskazuje, iż wymóg dotyczący stwierdzenia możliwości zagospodarowania części wywłaszczonej nieruchomości przeznaczonej do zwrotu, zgodnie z planem miejscowym lub zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, bądź konieczności przylegania jej do nieruchomości osoby wnioskującej o zwrot, występuje w sytuacji stwierdzenia, iż w sprawie wystąpiła przesłanka zbędności nieruchomości określona jedynie w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. tj. tylko w sytuacji, gdy na owej cześci wywłaszczonej nieruchomości pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała sie ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W nawiązaniu do takiego brzmienia art. 137 ust. 2 omawianej ustawy, należy stwierdzić, iż zawarty w nim wymóg nie odnosi się więc do sytuacji, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (art. 137 ust. 1 pkt 1). Wskazano, że za taką właśnie interpretacją omawianego przepisu przemawia m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2003 r. sygn. akt I SA 2622/01 zgodnie z którym "ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści zawartej w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami".

W kontekście poczynionych wyżej ustaleń, pierwszorzędne znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma więc ustalenie okoliczności, czy na części wywłaszczonej nieruchomości tj. parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] stanowiącej obecnie działkę nr [...]o pow. [...] ha, położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], rozpoczęto przed upływem 7 lat realizację inwestycji, której zrealizowanie było bezpośrednią przyczyną nabycia parceli [...]. kat. [...], lecz nie ukończono jej przed upływem lat 10, czy też inwestycji nawet nie rozpoczęto przed upływem 7 lat od momentu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa.

Na podstawie ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ I instancji, stwierdzono, iż na nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] nie podjęto żadnych działań inwestycyjnych mających na celu realizację celu, o którym mowa w akcie notarialnym z dnia [...] 1969 r. Nr [...], w wyniku którego Skarb Państwa nabył od W. F. parcelę [...]. kat. [...]. O powyższym świadczy m.in. przeprowadzona w dniu [...] 2006 r. rozprawa administracyjna połączona z oględzinami wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z opisem zawartym w protokole, sporządzonym przez pracowników Starostwa Powiatowego w [...] i zaakceptowanym przez strony postępowania, w tym przedstawiciela Prezydenta Miasta [...] "opisywany teren nie nosi oznak wykorzystania na cele inwestycyjne, określone w akcie notarialnym dotyczącym przejęcia nieruchomości, ani na żadne inne cel. W/w teren stanowi nieużytek, porośnięty wysoką nieskoszoną traw(b krzewami i drzewami samosiejkami. Nie zawiera żadnych obiektów budowlanych".

W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał, iż na przedmiotowej nieruchomości planowana inwestycja w ogóle nie została rozpoczęta, w związku z czym wymóg, o którym mowa w art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wbrew twierdzeniom podnoszonym przez stronę odwołującą, nie ma zastosowania w przypadku części wywłaszczonej parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...], stanowiącej obecnie działkę nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...]. Zdaniem organu brak jest również jakichkolwiek innych przesłanek, uniemożliwiających zwrot przedmiotowej nieruchomości w oparciu o przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podniesiono także, że w przedmiotowej sprawie spełniony został m.in. wymóg, o którym mowa m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2001 r. sygn. akt IV SA 2217/98, zgodnie z którym "jeżeli nieruchomość wywłaszczana należała poprzednio do kilku współwłaścicieli, względnie gdy po poprzednim właścicielu pozostało kilku spadkobierców, to zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi pochodzić od nich wszystkich". Jak bowiem wynika z akt sprawy (postanowienia sądowe: z dnia [...]1996 r. sygn. akt [...], oraz z dnia [...] 2002 r. sygn. akt [...]) z wnioskiem o zwrot parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. [...] stanowiącej obecnie m.in. działkę nr [...] obręb [...] jedn. ewid. [...] m. [...], wystąpili wszyscy żyjący spadkobiercy W. F., który był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w chwili jej wywłaszczania (nabycia przez Skarb Państwa w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Jednocześnie z uwagi na fakt odstąpienia wnioskodawców od roszczenia w zakresie dotyczącym części parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...], oznaczonej obecnie jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...] oraz braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania, organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał również, iż w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, informując strony o aktualnym stanie sprawy, przeprowadzając rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami nieruchomości oraz umożliwiając zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i ustosunkowanie do niego, Starosta [...] wypełnił ciążące na nim obowiązki zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz podejmowania działań zmierzających do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, które zawarte są w zasadach ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego i które, mają szczególnie istotne znaczenie w przypadku spraw z zakresu zwrotu nieruchomości.

Z uwagi na powyższe, mając na uwadze, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...] orzekająca m.in. o zwrocie działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...] odpowiadającej części przejętej na rzecz Skarbu Państwa parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części działki nr [...], położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], odpowiadającej części przejętej na rzecz Skarbu Państwa parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...], jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowa, utrzymano ją w mocy.

Skargę na decyzję Wojewody [...][...] 2007 r., znak: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina Miejska [...] zarzucając naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zdaniem strony skarżącej, ustawodawca zdefiniował w art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami pojęcie "zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" opierając się na dwóch kryteriach ujętych w kolejnych punktach artykułu. Pierwsze opiera się na okoliczności bezskutecznego upływu czasu, w jakim powinny być podjęte prace zmierzające do realizacji celu, drugie - prawno-faktyczne, odnosi się do ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz równoczesnym niezrealizowaniu wywłaszczenia.

Wskazano, że powyższy przepis zawęża przesłanki zbędności nieruchomości na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu. W ocenie strony skarżącej konieczne jest zatem dokonanie ścisłej interpretacji ww. przepisu, co znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2003 r. I SA 2622/01, publ. Lex 149521.

Mając powyższe na uwadze i dokonując literalnej wykładni w/w przepisu strona skarżąca podniosła, że w przypadku gdy pomimo upływu 10 lat od daty wywłaszczenia cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całości wywłaszczonej nieruchomości, lecz został zrealizowany jedynie na jej części, to zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania, definiowana w dalszej części przepisu. W przedmiotowej sprawie oznacza to, iż w przypadku gdy cel - budowa szpitala - nie została zrealizowany na całej parceli [...] kat. [...], lecz jedynie na jej części oznaczonej obecnie jako działka nr [...], możliwy jest zwrot jej pozostałej części, czyli działki nr [...] lecz dopiero po zbadaniu wypełnienia przesłanek art. 137 ust. 2, czego organ I i II instancji nie uczynił.

Zdaniem strony skarżącej, nie jest możliwe orzekanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez badania obu przesłanek, o których mowa w art. 137 u.g.n. Ratio legis przepisu nakazuje bowiem, aby organ orzekający w przedmiocie zwrotu nieruchomości w sposób kompleksowy i ścisły badał obie przesłanki zwrotu wskazane w ustawie przed wydaniem decyzji w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wraz z jego argumentacją, odniósł się do zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu [...] 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, iż nie składa wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. K 6/05.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na wniosek z dnia [...] 2005 r. wszystkich spadkobierców W. F. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wchodzącej obecnie w skład działek nr [...] i nr [...] obręb [...] stanowiącej dawniej działkę oznaczoną nr [...] gm. [...] o powierzchni [...] ha, przejętej w drodze umowy sprzedaży z dnia [...] 1969 r. (nr [...]) zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym przez organy obydwu instancji w zakresie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i mających zastosowanie przepisów prawa są w ocenie sądu prawidłowe. Nie zostały również zakwestionowane przez strony postępowania, w tym także przez stronę skarżącą ani w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze do sądu administracyjnego. W ocenie sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie prawidłowo. Zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego w powyższym zakresie znajduje pełne odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest poprawność zastosowania przez organy obydwu instancji art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

Art. 137 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Według art. 137 ust. 2 cyt. ustawy, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.

Należy zwrócić uwagę, że wywłaszczoną nieruchomością, o której zwrot wystąpili wnioskodawcy była działka oznaczona dawniej nr [...] gm. [...] o powierzchni [...] ha, przejęta w drodze umowy sprzedaży z dnia [...]1969 r. (nr [...]) zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Okoliczność, że działka ta obecnie wchodzi w skład działek nr [...] i nr [...] obręb [...][...], nie ma zmienia zakresu pojęcia "wywłaszczonej nieruchomości" na gruncie niniejszej sprawy.

Przesłanki określone w art. 137 ust. 2, a w ślad za tą regulacją również przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy analizować w stosunku do całej wywłaszczonej nieruchomości, aby móc określić, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany (lub nie) na całości czy na części tej nieruchomości. Nie jest w ocenie sądu zasadne stanowisko organów administracji traktujące jako wywłaszczoną nieruchomość tylko działkę nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obr. [...] jedno ewid. [...] m. [...] i do niej odnoszące zaprezentowaną interpretację, która jest co do zasady prawidłowa.

Nie jest w sprawie kwestionowana okoliczność, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany na części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej dawniej nr [...] gm. [...] o powierzchni [...] ha. Jak wynika z akt sprawy, stan faktycznego zagospodarowania części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. [...], ustalony w trakcie przeprowadzonych oględzin, w porównaniu do planowanego sposobu jej zagospodarowania wskazuje, na zrealizowanie celu wywłaszczenia, tj. Zakładu [...] w [...] . Realizacja celu wywłaszczenia w obszarze w/w działki nastąpiła w terminie 3 lat i 5 miesięcy od daty przejęcia nieruchomości, o czym świadczy protokół z dnia [...] 1972 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku inwestycji pn. Państwowy Dom Specjalny w [...].

Skoro cel wywłaszczenia został zrealizowany na części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej dawniej nr [...] gm. [...] o powierzchni [...] ha, to zwrotowi podlegała pozostała część tej nieruchomości, na której cel ten nie został zrealizowany, o ile - zgodnie z treścią art. 137 ust. 2 cyt. ustawy - istnieje możliwość zagospodarowania tej części nieruchomości zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.

Okoliczności tych organy obydwu instancji nie badały, a zatem decyzje obydwu instancji zapadły przedwcześnie.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż organy dokonując literalnej wykładni art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wadliwe zastosowały ten przepis w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, co doprowadziło do nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłanek określonych w tym przepisie. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w wyniku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie we wskazanym zakresie postępowania wyjaśniającego. Konieczna jest zatem ocena, czy uchybienia powyższe miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy stwierdzić, że treść art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami budziła wątpliwości co zgodności tej regulacji z Konstytucją RP, co było podstawą wystąpienia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 137 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim uzależniał on zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niezagospodarowanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu od istnienia możliwości zagospodarowania jej zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu złożenia wniosku o zwrot części nieruchomości, a w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot, z art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji,

W zaistniałej sytuacji przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają możliwość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W doktrynie wskazuje się, że ekonomia procesowa, a także względy sprawiedliwości, mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia. Wskazuje się także, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w pkt 1 § 1 art. 125 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Podkreśla się też, że kierunek celowościowej wykładni tego przepisu, mimo że odbiega od jego literalnego brzmienia, odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej (Komentarz do art. 125 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.)

Należy jednakże stwierdzić, że przed dniem rozprawy w przedmiotowej sprawie postępowanie przez Trybunałem Konstytucyjnym zakończyło się wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt: K 6/05. Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym stwierdził, że art. 137 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy w zakresie, w jakim uzależnia zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niezagospodarowanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu od istnienia możliwości zagospodarowania jej zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu złożenia wniosku o zwrot części nieruchomości, a w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 21 ust. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji.

Okoliczność ta nie może być pominięta w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy ze skargi Gminy [...]. Skoro ustawodawca przewidział możliwość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez Trybunał Konstytucyjny, to należy przyjąć, iż dopuścił uwzględnienie w procesie kontroli sądowoadminsitracyjnej aktu administracyjnego stanu prawnego będącego następstwem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo należy zauważyć, że wprawdzie sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu z punktu widzenia stanu prawnego, jaki obowiązywał w chwili wydania tego aktu, to z drugiej jednak strony na sądzie administracyjnym ciąży obowiązek - zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wyrażenia w wyroku wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. W doktrynie podkreśla się, że w zakresie oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd za błędne i - wreszcie - jakie zdaniem sądu zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego (zob.: M. Romańska Marta, T. Woś: "Niewykonywanie" wyroków sądu administracyjnego i uprawnienia z tym związane (art. 154 p.s.a.), Przegląd Prawa Publicznego z 2007 r., nr 3, s. 30). Na gruncie niniejszej sprawy - w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt: K 6/05 - uchylenie zaskarżonej decyzji musiałoby być powiązane ze zobowiązaniem organu administracji do podjęcia rozstrzygnięcia tej samej treści, co godziłoby w podstawowe zasady ekonomii procesowej i elementarnej racjonalności.

Z tego względu należy przyjąć, iż wskazane wyżej uchybienia organów administracji w okolicznościach prawnych i faktycznych tej konkretnej sprawy nie miały wpływu na wynik tej sprawy, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Wobec powyższego przedmiotową skargę Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...][...] 2007 r., znak: [...] należało oddalić mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.