Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 135/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2014 oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. Decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję Wójta Gminy N. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], ustalającą M. i W. G. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2014 w wysokości 43.502 zł.

2. Po ponownym przeprowadzeniu sprawy, w tym przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2015 r. oględzin nieruchomości, Wójt Gminy N. decyzją z [...] listopada 2015 r., znak: [...], ustalił M. i W. G. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 37.999,00 zł.

3. Decyzją z [...] maja 2016 r., znak; [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że istota sporu sprowadza się do ustalenia zobowiązania podatkowego od powierzchni budynków znajdujących się na działce [...].

4. M. i W. G. złożyli na ww. rozstrzygnięcie skargę do WSA w Białymstoku. Postanowieniem z 21 września 2016 r. sąd odrzucił skargę W. G.

5. Wyrokiem z 31 stycznia 2017 r., sygn. I SA/Bk 792/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] maja 2016 r.

6. Wyrokiem z 19 marca 2019 r., sygn. II FSK 946/17, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku.

7. Wyrokiem z 11 września 2019 r., sygn. I SA/Bk 356/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżoną decyzję. Z zarzutów skargi uprawniony był bowiem zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") przez jego niewłaściwe zastosowanie co do kwalifikacji obiektu nr 20 do kategorii budynku. Nie spełniał on wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku, a to ze względu na wybicie ściany frontowej.

8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpoznało sprawę ponownie i decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i ustaliło wymiar podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie 37.450,00 zł.

W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotem sporu jest opodatkowanie nieruchomości położonej na terenie gminy N. o pow. 24,0156 ha (zakupionej przez M. i W. G. w 2012 r. jako działka nr [...] i działka nr [...] oraz budynków na niej posadowionych.

W zakresie podatku od nieruchomości p. G. za pośrednictwem pełnomocnika, złożyli w dniu [...] lutego 2013 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości, wykazując grunty tzw. pozostałe o pow. 30.809 m2, budynki mieszkalne o pow. 791 m2 oraz grunty rolne o pow. 2,7951 ha i grunty leśne o pow. 19,2646 ha. Wójt Gminy N. zwrócił się z zapytaniem do Starostwa Powiatowego o udzielenie informacji, czy strony zwracały się do Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Starostwa Powiatowego w S. o zmianę sposobu użytkowania budynków znajdujących się na działkach nr [...] i [...]. Starostwo Powiatowe udzieliło na zadane pytanie odpowiedzi przeczącej. W tym stanie rzeczy, organ podatkowy pierwszej instancji, w dniu 18 kwietnia 2013 r., wezwał strony do nadesłania korekty informacji, jednocześnie informując, że budynki o nr 12 i nr 30, należy uznać za zniszczone i nie będą uwzględnione przy opodatkowaniu (według pisma z [...] stycznia 2013 r.).

W odpowiedzi p. G. złożyli [...] kwietnia 2013 r. korektę informacji o takiej samej treści jak informacja pierwotna. Organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z [...] maja 2013 r., wszczął postępowanie w sprawie. W toku postępowania organ podatkowy (postanowieniem z [...] maja 2013 r.) włączył do akt sprawy dokumenty z innego postępowania - m.in. kserokopię aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] września 2010 r., dot. nabycia działki nr [...] o pow. 256.508 m2, zabudowanej budynkami typu biurowego, koszarowego, magazynowego od Agencji Mienia Wojskowego; kserokopię protokołu zdawczo-odbiorczego nieruchomości z [...] września 2010 r.; fotografie w ilości 115 sztuk; kserokopię protokołu oględzin nieruchomości z dnia [...] lipca 2011 r., dot. działek [...], [...], [...]; kserokopię aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] marca 2012 r. dot. nabycia przez Państwa G. nieruchomości składającej się z działek [...] i [...]; kserokopię informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego na 2012 r.

Organ wskazał, że na mocy zawartej w formie aktu notarialnego umowy z [...] marca 2012 r. p. G. nabyli od Fundacji "P." nieruchomość składającą się z działki o nr. geod. [...], zabudowaną budynkami nr; 7, 8, 9,10, 11, 12, 13, 14, 15, 17,19, 20, 29, 30,125 oraz z działki o nr. geod. [...], zabudowaną budynkami nr: 18, 123, 134, 144. W akcie notarialnym podano powierzchnię każdego budynku. Z akt sprawy wynika także, że nieruchomość ta wchodziła wcześniej w skład działki o nr geod [...]; ta zaś została nabyta [...] września 2010 r. przez Fundację "P." od Agencji Mienia Wojskowego. Z protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] września 2010 r. wynika, że sprzedawane przez Agencję budynki nie miały charakteru mieszkalnego, były to m.in. wartowania, budynek biurowo-sztabowy, koszarowy, kuchnia, magazynowy, warsztatowy, pralnia itp. W protokole zawarto uwagi, że część budynków wymaga remontu, niektóre obiekty mogą wymagać rozbiórki ze względu na stan techniczny oraz że budynki nie posiadają ustalonych w formie świadectw charakterystyk energetycznych.

SKO przedstawiło rozważania nt. opodatkowania budynków koszarowych i mieszkalnych, wskazując, że organ nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku. W tym celu winien odwołać się do zapisów ewidencji gruntów i budynków, a jeśli budynek nie jest tam wpisany – do dokumentacji budowlanej. Jeżeli zaś z dokumentów urzędowych nie wynika mieszkalny charakter budynku, budynek ten należy opodatkować podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków lub części budynków pozostałych.

Organ odwoławczy przypomniał, że w celu pozyskania informacji o charakterze budynków, organ pierwszej instancji (pismem z [...] kwietnia 2013 r.) zwrócił się do Starostwa Powiatowego w S. - Wydziału Architektoniczno-Budowlanego - z zapytaniem, czy p. G. zwracali się z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania budynków znajdujących się na działkach nr [...] i [...]. Starostwo udzieliło odpowiedzi, że Państwo G. nie zwracali się z takim wnioskiem. Na etapie odwołania od pierwszej decyzji wymiarowej z [...] czerwca 2013 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika podniosła, że skuteczne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynków na mieszkalne nastąpiło na podstawie zgłoszenia dokonanego jeszcze przez poprzedniego właściciela Fundację "P.", a na tę okoliczność przedłożono 2 zgłoszenia z [...] sierpnia 2011 r. oraz z [...] października 2011 r. W tej sytuacji Kolegium (pismem z [...] stycznia 2014 r. oraz [...] lutego 2014 r. i [...] marca 2014 r.) zwróciło się z zapytaniem o wyjaśnienie kwestii dokonania zgłoszenia przez poprzedniego właściciela stosownego wniosku i wskazania, czy zgłoszenie zostało uznane za skuteczne. Starostwo, w odpowiedziach z [...] stycznia 2014 r. oraz [...] marca 2014 r. i [...] kwietnia 2014 r., poinformowało, że w dniach [...] sierpnia 2011 r., [...] października 2011 r. i [...] lutego 2012 r. dokonano stosownych zgłoszeń, które stały się skuteczne po upływie 30 dni od daty ich zgłoszenia, a dotyczyły 5 budynków: biurowo-sztabowego nr 9, biurowego nr 8, pralni nr 17, wartowni nr 7 i agregatowni nr 125 (szósty wymieniony budynek w tym piśmie - stajnia nr 18 - nie podlega opodatkowaniu na mocy niniejszej decyzji).

Zdaniem organu stan faktyczny ustalony na podstawie oględzin z lipca 2011 r. i lipca 2015 r. wskazuje, że wszystkie przyjęte do opodatkowania budynki w 2014 r. istniały i posiadały - poza budynkiem nr 20 (o pow. 98 m2) - konstrukcyjne elementy budynku i spełniały wymogi ustawowej definicji budynku. Budynek nr 20 nie posiadał jednej ze ścian (frontowej), co uniemożliwia obciążenie strony podatkiem od nieruchomości w zakresie dotyczącym tego obiektu. Podczas oględzin w 2011 r. ustalono, że budynki te były w gorszym stanie, były dopiero porządkowane i przygotowywane do remontu, w większości stanowiły pustostan, ale posiadały fundamenty, ściany i dach, wykonano dużą ilość zdjęć.

Zdaniem Kolegium stan i jakość budynków, a także podejmowane działania remontowo-budowlane, można ustalić na podstawie opisów zawartych protokołach z oględzin z [...] lipca 2011 r. oraz z [...] lipca 2015 r. Fakt odnawiania budynków i ich remontowania nie pozbawia ich przez ten okres cech budynku.

9. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, p. G. złożyli skargę do WSA w Białymstoku.

Skarżący zarzucili m.in.:

a) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie, tj.:

- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1235 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 o.p., poprzez złamanie zasady zupełności i niezebranie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez niepowołanie i niedokonanie oględzin obiektów przez biegłego z zakresu budownictwa;

- art. 194 § 1 o.p., poprzez zaniechanie przyznania decyzji o pozwoleniu na budowę, zmiany sposobu użytkowania, waloru dokumentu urzędowego stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię i dokonanie niewłaściwej kwalifikacji obiektów budowlanych (wcześniejszych ruin niepodlegających opodatkowaniu pod warunkowymi nr 10, 14 itd.) oraz ustalenie, że powyższe obiekty budowlane spełniają wszystkie ustawowe kryteria budynku;

- art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez ich błędną wykładnię i określenie wysokości zobowiązania podatkowego dla obiektów budowlanych (wcześniejszych ruin niepodlegających opodatkowaniu pod warunkowymi nr 10, 14, 15, 19, 20), zaliczając je do "budynków pozostałych";

- art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię i objęcie zobowiązaniem podatkowym obiektów będących w trakcie budowy (przebudowy, rozbudowy, nadbudowy) i nieoddanych do użytkowania;

- art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l., poprzez jego niezastosowanie i niezwolnienie z podatku nieruchomości zajętej na podstawie umowy użyczenia przez organizację pożytku publicznego Fundację "P." w celu prowadzenia nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego;

c) przepisów art. 2, 7, 42 pkt 1, 45, 51 pkt 4, 64, 87 Konstytucji RP i Polskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, etc.

Skarżący sporządzili obszerne uzasadnienie, w którym wskazywali m.in., że SKO nie rozpatrzyło odwołania co do sedna sprawy, jak też nie ustaliło w sposób prawidłowy stanu faktycznego.

10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe wywody.

11. Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. sąd odrzucił skargę W. G.

12. Postanowieniem z 8 lipca 2020 r. sąd odrzucił wniosek o wyłączenie sądu.

13. Dodatkowo strona skarżąca przedstawiła szereg pism procesowych: z 23 czerwca 2020 r., 21 września 2020 r., 7 października 2020 r., 9 października 2020 r. W pismach tych rozszerzyła argumentację zawartą w skardze oraz podważała prawdziwość dowodów i ustaleń czynionych przez organy, a także złożyła liczne wnioski.

14. Na posiedzeniu 9 października 2020 r. sąd postanowił: wniosek z 9 października 2020 r. o rejestrację rozprawy przez sąd - oddalić, wniosek z 7 października 2020 r. o dopuszczenie do uczestnictwa w rozprawie Fundacji "P." jako uczestnika postępowania - oddalić, wniosek z 7 października 2020 r. o zapotrzebowanie dowodu w postaci dokumentu o zameldowaniu osób - oddalić, wniosek z 7 października 2020 r. o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niezgodności ustrojowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z Konstytucją RP – oddalić, wniosek z 9 października 2020 r. o uznanie pisma Wójta i odpowiedzi na nie za bezzasadne – oddalić, wniosek z 21 września 2020 r. o unieważnienie opinii T. Ś. z powodu jej podrabiania i wniosek o podjęcie kroków o ukaranie winnego podrobienia opinii – oddalić, wniosek z 9 października 2020 r. o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z 18 maja 2016 r. odnośnie podatku od nieruchomości za 2014 r. i również za rok 2013 r. (precyzuje ustnie do protokołu) – oddalić, jako bezprzedmiotowe, wniosek z pisma z 21 września 2020 r. o unieważnienie materiałów oględzin z powodu ich podrabiania i poświadczenia nieprawdy, wskazanych szczegółowo w treści pisma oraz wniosek o podjęcie kroków do ukarania winnych tej sytuacji – oddalić.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ słusznie opodatkował nieruchomości położone na terenie gminy N., tj. grunty o powierzchni 24,0156 ha (działki nr [...] i [...]) oraz budynków na niej posadowionych, przy czym kwestionowane jest głównie ustalenie skarżącej wysokości podatku w kwocie 23.548,56 zł od tzw. budynków pozostałych położonych na działce nr [...].

Na wstępie do rozważań podnieść należy, przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. są budynki lub ich części. W myśl zaś z art. 1a ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l. budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przytoczona wyżej definicja budynku na gruncie u.p.o.l. zbieżna jest z rozumieniem tego samego pojęcia w przepisach ustawy - Prawo budowlane, której art. 3 pkt 2 stanowi, że ilekroć w tej ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Nie ulega zatem wątpliwości, że takie elementy obiektu budowalnego jak trwałość związania z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadania fundamentów i dachu, powinny być oceniane przez pryzmat Prawa budowlanego (zob. np. wyrok NSA z 15 stycznia 2016 r., sygn. II FSK 2974/13; powoływane orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, ustalenie czy dany obiekt budowlany spełnia wymogi pojęcia "budynku" w rozumieniu u.p.o.l. powinno się opierać o obiektywne fakty, z uwzględnieniem technicznej konstrukcji takich obiektów.

Dodać więc należy, że budynkiem będzie każdy obiekt budowlany, spełniający cechy o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, bez względu na to czy został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, czy został ujęty w księdze wieczystej czy też ewidencji gruntów i budynków. Argumenty, że nabyte od Fundacji "P." budynki po byłych koszarach wojskowych nie spełniają norm prawa budowlanego, nie miały żadnej dokumentacji technicznej dotyczącej ich budowy i oddania do użytkowania, że zostały wzniesione w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku z przeznaczaniem na pięcioletni okres użytkowania, nie ma znaczenia dla ustalenia, czy stanowią przedmiot podatku od nieruchomości. Dla sprawy znaczenie ma bowiem jedynie to, czy spełniają wymogi stawiane przez art. 1a ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l., czyli są obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającym fundamenty i dach.

Przypomnienia wymaga, że na mocy zawartej w formie aktu notarialnego umowy z [...] marca 2012 r. p. G. nabyli od Fundacji "P." nieruchomości o nr geod. [...] zabudowaną budynkami nr: 7, 8, 9,10, 11, 12, 13, 14, 15, 17,19, 20, 29, 30, 125 oraz działkę o nr geod. [...] zabudowaną budynkami nr: 18, 123, 134, 144. W akcie notarialnym wskazano powierzchnię każdego budynku. Nieruchomość ta wchodziła wcześniej w skład działki o nr geod [...], ta zaś została nabyta [...] września 2010r. przez Fundację "P." od Agencji Mienia Wojskowego. Z protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] września 2010 r. wynika, że sprzedawane przez Agencję budynki nie miały charakteru mieszkalnego, były to m.in.; wartowania, budynek biurowo-sztabowy, koszarowy, kuchnia, magazynowy, warsztatowy, pralnia itp. W protokole zawarto uwagi, że część budynków wymaga remontu, niektóre obiekty mogą wymagać rozbiórki ze względu na stan techniczny oraz, że budynki nie posiadają ustalonych w formie świadectw charakterystyk energetycznych.

5. W tym miejscu należy się odwołać do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. II FPS 1/09, który to stwierdził, że budynki koszarowe podlegają opodatkowaniu według stawek pozostałych. NSA wskazał tam jednocześnie, ż biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli więc budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Zdaniem składu siedmiu sędziów, do czego przychyla się sąd orzekający w tej sprawie, nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, bowiem u.p.o.l. nie uzależnia obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. NSA zauważył także, że w przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in., jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 194 § o.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W związku z powyższym, jeżeli z dokumentacji budowlanej wynika, że dany budynek jest budynkiem mieszkalnym, należy opodatkować go podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków mieszkalnych lub ich części. Natomiast jeżeli z dokumentów urzędowych (przede wszystkim pozwolenia na budowę) nie wynika mieszkalny charakter budynku, budynek ten należy opodatkować podatkiem od nieruchomości ze stawką jak od budynków lub części budynków pozostałych.

6. W realiach niniejszej sprawy, tj. opodatkowania w roku 2014, kluczowe jest jeszcze, że w roku tym nie obowiązywał już przepis obligujący do uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku. Według wówczas obowiązującego art. 71 Prawa budowlanego, wystarczającym do prawnie skutecznego przekształcenia budynku kwalifikowanego jako budynek pozostały w budynek mieszkalny jest upływ ustawowego terminu na zgłoszenie przez właściwy organ sprzeciwu od zgłoszenia takiego właśnie zamiaru zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku.

7. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji zwrócił się pismem z [...] kwietnia 2013 r. do Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Starostwa Powiatowego w S. z pytaniem, czy p. G. zwracali się z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania budynków znajdujących się na działkach nr [...] i [...]. Z odpowiedzi Starostwa wynika, że takie wnioski nie zostały złożone. Co więcej, SKO pismami z: [...] stycznia 2014 r., [...] lutego 2014 r., [...] marca 2014 r. i [...] listopada 2014 r., zwróciło się z zapytaniem o wyjaśnienie kwestii dokonania zgłoszenia przez poprzedniego właściciela, tj. Fundację "P.", stosownego wniosku i wskazania, czy zgłoszenie zostało uznane za skuteczne. Starostwo, w odpowiedziach z: [...] stycznia 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] kwietnia 2014 r. i [...] listopada 2014 r. poinformowało, że w dniach: [...] sierpnia 2011 r., [...] października 2011 r., [...] lutego 2012 r. dokonano stosownych zgłoszeń, które stały się skuteczne po upływie 30 dni od daty ich zgłoszenia (dot. 5 budynków: biurowo-sztabowego nr 9, biurowego nr 8, pralni nr 17, wartowni nr 7, agregatowni nr 125 (szósty wymieniony budynek w tym piśmie - stajnia nr 18 nie podlegał opodatkowaniu na mocy zaskarżonej decyzji).

8. Nawiązując do poprzednich wywodów i uchwały składu siedmiu sędziów NSA, wskazać trzeba, że ww. dokumenty otrzymane od Starostwa Powiatowego w S. stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, w zgodzie z art. 194 § 1 o.p. Starosta S. nie skorzystał w niniejszej sprawie z uprawnienia do wniesienia sprzeciwu, na mocy art. 71 ust. 3 i ust. 5 Prawa budowlanego, a z jego pism wynika, że uznał ww. zgłoszenie za skuteczne. Skoro więc, co słusznie zauważyło SKO, zgłoszenie zostało wniesione skutecznie, to organ nie był uprawniony do oceny charakteru budynku lub prawidłowości zastosowanych procedur, w opozycji do zgromadzonych dowodów. Podkreślić przy tym należy, że samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku z niemieszkalnego na mieszkalny, bez odpowiedniego zgłoszenia w odpowiednim organie nadzoru budowlanego, nie oznacza, że mamy do czynienia z budynkiem mieszkalnym w rozumieniu u.p.o.l. Podobnie, za niemającą w tej kwestii znaczenia należałoby ocenić decyzję udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejących budynków czy zgłoszenie rozpoczęcia prac budowanych, zmierzających dopiero do zmiany przeznaczenia budynku na mieszkalny. W sprawie kontrolowanym okresem jest rok 2014, toteż ustalenia protokołu kontroli z lipca 2015 r., w którym stwierdzono np., że budynek nr 17 był zamieszkiwany przez 5 osób, nie przesądza o zmianie charakteru tego budynku w roku poprzednim.

9. W tym miejscu należy przytoczyć główne ustalenia wynikające z oględzin przeprowadzonych [...] lipca 2015 r. i fotografii budynków. Na marginesie dodać trzeba, że z oględzin przeprowadzonych [...] lipca 2011 r. (w postępowaniu wobec Fundacji "P.") wynika, że niżej wymienione budynki były w gorszym stanie; dopiero były porządkowane i przygotowywane do remontu, w większości stanowiły pustostan, jednak posiadały także wtedy fundamenty, ściany i dach.

Jeśli chodzi o budynki, co do których nastąpiła zmiana sposobu użytkowania na mieszkalne, to: budynki o nr. 7, 8 i 9 – są to budynki murowane, kryte blachą trapezową, wyposażone w elektryczność, wodę bieżącą, centralne ogrzewanie, zamieszkałe, na zdjęciach widoczne odnowione budynki; budynek nr 17 – jest w częściowym remoncie, murowany, kryty papą, w części kryty blachą trapezową, posiada wszystkie media: energia elektryczna, woda bieżąca, centralne ogrzewanie, kocioł elektryczny, kanalizacja, zamieszkały przez 5 osób, na zdjęciach nowe okna, nowa elewacja w części, polbruk pod domem; budynek nr 125 – jest w remoncie bieżącym, kryty papą, wszystkie media - energia elektryczna, woda bieżąca, kanalizacja -szambo, ogrzewanie elektryczne, zamieszkały przez wolontariusza.

W zakresie budynków, tzw. pozostałych, stwierdzić można, że: budynek nr 10 – jest murowany, kryty blachą trapezową, jest w rozbudowie i nadbudowie, powierzchnia z dnia zakupu 562 m, w projekcie 822 m2, na zdjęciach widoczny dach, nowe okna, podłogi, taras.; budynek nr 14 - jest w rozbudowie, nadbudowie, na 3/4 budynku nie ma dachu, ze zdjęć wynika, że trwają prace remontowe na dachu, więźba przygotowana; budynek nr 15 - murowany, kryty papą, jest to obecnie budynek gospodarczy; na zdjęciach widoczny budynek w całości, nie remontowany oprócz dachu; budynek nr 19 - murowany, posiada dach, na zdjęciach widoczny budynek w całości, nie remontowany; budynek nr 20 - murowany, kryty papą, zniszczony, ściany i strop posiadają pęknięcia, rozbita ściana frontowa; na zdjęciu widoczne wybicie przedniej ściany; budynek nr 29 - murowany, w remoncie, kryty papą, stolarka okienna niewymieniona, nowe drzwi, media: energia elektryczna, woda bieżąca, kanalizacja, ogrzewanie elektryczne; zgłoszono zmianę sposobu użytkowania na mieszkalny, ale dopiero [...] lutego 2015 r.; na zdjęciach widoczny: dach, wykonane ocieplenie styropianem.

10. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie ww. obiekty budowlane odpowiadają definicji budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., a zatem skoro nie są to budynki mieszkalne, słusznie zostały opodatkowane jako budynki pozostałe, według stawek obowiązujących w 2014 r. na terenie gminy N.

Przyjęte do opodatkowania budynki istnieją i posiadają wszystkie elementy konstrukcyjne, konieczne do uznania ich za budynek. Budynki te istniały także w 2010 r., gdy zostały sprzedane przez Agencję Mienia Wojskowego, istniały też w dacie sprzedaży przez Fundację "P." w 2012 r. p. G. (wszystkie były wymienione w akcie notarialnym), żaden z opodatkowanych budynków nie był zgłoszony do rozbiórki. Stan i jakość budynków, a także podejmowane działania remontowo-budowlane można ustalić na podstawie opisów zawartych w oględzinach. Rację należy przyznać organowi, że fakt odnawiania budynków, remontowania nie pozbawił ich przez ten okres cech budynku. Nawet przejściowe rozebranie któregoś elementu nie pozbawia budynku jego pierwotnych cech, gdyż jest to naturalna kolej rzeczy, że w celu ułożenia nowego materiału należy zdjąć poprzedni materiał np. przy pękniętej ścianie, stropie, więźbie dachowej itp.

11. Dodać jeszcze trzeba, że słusznie został uwzględniony wniosek strony skarżącej z [...] stycznia 2013 r. o wyłączenie z opodatkowania budynków nr 12 i nr 30 ze względu na zawalenie się dachu i ścian. Także budynki nr 11 i nr 13 zostały opisane w protokołach z oględzin jako ruiny i nie podlegają opodatkowaniu. Z kolei budynek nr 20 został wyłączony z opodatkowania z uwagi na brak jednej z przegród oddzielenia (ściany frontowej).

12. W opinii składu orzekającego, organ dokonał prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. Tym samym za nieznajdujące uzasadnienia należy uznać zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. m.in. art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego , art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wszystkie poddane opodatkowaniu zaskarżoną decyzją obiekty budowlane są budynkami.

13. Całkowicie bezzasadny jest przy tym zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. Zdaniem strony skarżącej, skoro w stosunku do części budynków poddanych opodatkowaniu, wydano pozwolenie na budowę, to nie podlegają one opodatkowaniu. Strona nie dostrzegła jednak, że przepis art. 6 ust. 2 odnosi się do sytuacji, w których podlegające opodatkowaniu budynki lub ich części nie istnieją. Jeżeli istnieją, a pozwolenie na budowę dotyczy ich przebudowy i rozbudowy, dyspozycja tego przepisu odnosi się wyłącznie do tych części takich budynków, które powstaną w wyniku dozwolonych robót budowlanych. Przedmiotowa decyzja nie objęła opodatkowaniem takich części budynków, a ograniczona została jedynie do powierzchni budynków istniejących.

14. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. również należy uznać za bezpodstawny. Samo zawarcie umowy użyczenia między podatnikami a fundacją nie daje podstaw do uznania, że nieruchomości zostały zajęte na cele, o których mowa w zwolnieniu podatkowym. Konieczne byłoby bowiem przedstawienie konkretnych dowodów i argumentów wskazujących na rzeczywiste wykorzystywanie spornego terenu na cele statutowe przez organizację pożytku publicznego, a także ocena, czy stan budynków umożliwiał rzeczywiste prowadzenie działań statutowych Fundacji (por. wyrok WSA w Białymstoku z 11 września 2019 r., sygn. I SA/Bk 365/19).

15. Za bezpodstawne należało także uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie mogły być naruszone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem akt ten nie ma zastosowania w postępowaniach prowadzonych przez organy podatkowe.

16. Organy podatkowe nie naruszyły również wskazanych przepisów o.p., w szczególności art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 197 § 1 o.p. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, w szczególności nie dopatrzył się błędów w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym przez organy obu instancji.

W ocenie sądu w badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania, w odniesieniu do budynków znajdujących się w posiadaniu skarżącej i jej męża w 2014 r. Jako dowód w sprawie dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, dokonano na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podjęta ocena materiału dowodowego, niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 o.p. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało także dostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne.

17. Odnosząc się do kwestii uwzględniania w zgromadzonym materiale dowodowym protokołu z oględzin nieruchomości z 2011 r. wskazać należy, że istotnie NSA w wyroku z 15 stycznia 2016 r., sygn. II FSK 2974/13, stwierdził, że na jego podstawie nie można jednoznacznie ustalić, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l., tym niemniej, na podstawie tego protokołu można było ustalić, które z obiektów budowlanych istniały w 2011 r. Te dane, w porównaniu ze szczegółową dokumentacją fotograficzną sporządzoną w trakcie oględzin w 2015 r. oraz innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym wyjaśnieniami strony oraz informacjami nadesłanymi ze Starostwa Powiatowego, pozwoliły na ustalenie, które obiekty budowlane w 2014 r. istniały, w jakim były stanie technicznym i czy na przestrzeli lat były względem nich przeprowadzane jakieś prace budowlano-remontowe.

Przesłanką do nieuwzględnienia jako dowodu protokołu z oględzin nieruchomości sporządzonych w 2010 i 2011 r. nie może być również, podnoszona przez pełnomocnika skarżącej, kwestia uczestniczenia w tychże dowodach p. P. M. – pracownika organu pierwszej instancji oraz p. D. K. – Prezesa SKO w B. Wbrew twierdzeniom skargi, w odniesieniu do tychże pracowników organów nie zachodziły przesłanki do ich wyłączenia od załatwienia sprawy. Zaznaczyć należy, że zastosowanie art. 130 § 1 pkt 6 o.p. ma miejsce w sytuacji, gdy pracownik, biorący udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji, bierze następnie udział w wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. W sytuacji uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, pracownicy danego organu podatkowego mogą uczestniczyć w ponownie przeprowadzanych czynnościach procesowych oraz wydawać po raz kolejny decyzje. Jak wskazał NSA w wyroku z 23 sierpnia 2016 r., sygn. II FSK 2078/14, nie ma podstaw do takiej wykładni art. 130 § 1 pkt 6 o.p., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Dlatego też zarzuty skargi, nieuprawnionego uczestniczenia w czynnościach procesowych P. M., zaś przy wydawaniu decyzji przez SKO – D. K. nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach.

18. Niesłuszne są wobec tego wywody strony skarżącej, jakoby SKO nie rozpatrzyło odwołania co do sedna sprawy, jak też nie podjęło wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. O właściwej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego świadczy również fakt, że organy, wydając decyzje, nie uwzględniły jako przedmiot opodatkowania tych obiektów budowlanych, które bądź zostały rozebrane, bądź nie spełniały legalnej definicji budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Tym samym, nie można zarzucić organom jakoby przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie nie uwzględniały dowodów korzystnych dla podatników. Z kolei odwoływanie się przez skarżącą do ocen wyrażonych przez sądy w stosunku do wcześniejszych (uchylanych) decyzji organów i ich błędów proceduralnych należy uznać za niemające znaczenia dla sprawy.

19. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia § 14 Regulaminu organizacyjnego SKO. Przepis ten nie zawiera dyspozycji obligującej do przeprowadzenia rozprawy w zaistniałej sytuacji (nie reguluje on w ogóle tej materii, a normujący kwestie trybu rozpoznawania spraw § 7 ww. regulaminu jednoznacznie przewiduje, zgodnie z ustawą o SKO, wydawanie rozstrzygnięć albo po przeprowadzeniu rozprawy, albo po odbyciu posiedzenia niejawnego). Odstąpienie od uwzględnienia wniosku strony skarżącej w tym zakresie nie mogło być uznane za naruszenie art. 45 i 176 Konstytucji RP. Z tego powodu nie doszło bowiem do naruszenia prawa jednostki do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowym. P. G. pouczono prawidłowo o ich prawie do wniesienia skargi do sądu.

20. Skład orzekający zauważa, że istotną część obszernego uzasadnienia skargi jej autor opiera na zarzutach naruszenia praw człowieka, prawa do sądu czy prawa do obrony. Niejednokrotnie wskazuje na niezgodne z prawem i niemoralne działanie członków organów czy opieranie się przez nich na fałszywych dowodach. Zauważyć wobec tego trzeba, że to, że strona skarżąca nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, nie przesądza jednocześnie o jego niesłuszności czy nielegalności działań podjętych przed jego wydaniem. Wskazywanie natomiast na uzyskiwanie przez organ dowodów w wyniku przestępstwa, strona winna poprzeć stosownym prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego.

W rozstrzyganej sprawie strona skarżąca jednak takich orzeczeń nie przedstawiła. Skoro skarżąca uważa, że organy administracyjne, wydając decyzje w przedmiotowej sprawie oparły się na sfałszowanych opiniach biegłych, czy też innych fałszywych dowodach, to powinna zawiadomić organy ścigania. Jeżeli ewentualne postępowanie karne wykaże, że rzeczywiście doszło do popełnienia przestępstwa, to prawomocne rozstrzygniecie karne w tym przedmiocie będzie podstawą do wznowienia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie (art. 240 § 1 pkt 1 o.p.). Tymczasem twierdzenia strony w powyższym zakresie, niepoparte prawomocnym wyrokiem, należy uznać jedynie za gołosłowną polemikę z działaniami organów, wynikającą z niezadowolenia z ich niekorzystnego dla strony efektu.

21. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a..