Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1822/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień, Sędziowie Asesor WSA Barbara Rennert (spr.), Sędzia WSA Joanna Wierchowicz, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Garbacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 7 czerwca 2005 r. [...] i [...] wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 23 czerwca 1998 r. małżonkowie [...] nabyli odrębną własność lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 95,45 m2 wraz z przynależnym do tego lokalu udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu. Następnie 24 lipca 1998 r. małżonkowie [...] złożyli deklarację, w której zamieścili dane dotyczące powierzchni lokalu oraz gruntu nabytego wraz z lokalem.

Dnia 18 marca 2004 r. [...] w informacji o nieruchomości wykazał, iż pomieszczenia o wysokości powyżej 2,20 m2 znajdujące się w budynkach mieszkalnych mają powierzchnię 71,45 m2, a pomieszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej znajdujące się w budynkach mieszkalnych mają powierzchnię 24 m2.

Rada Miejska w dniu [...] listopada 2004 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na 2005 r. Na mocy tej uchwały ustalono roczne stawki podatku od nieruchomości od 1 m2 w wysokości 0,54 zł od budynków mieszkalnych i ich części oraz w wysokości 15,80 zł od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr 1470 Burmistrz Miasta i Gminy ustalił małżonkom [...] podatek od nieruchomości za 2005 r. w wysoko0ści 525,30 zł, na który złożyła się kwota 38,60 zł od budynków mieszkalnych lub ich części (stawka 0,54 zł), kwota 379,20 zł od części budynków mieszkalnych – działalność gospodarcza (stawka 15,80 zł) oraz kwota 10,80 zł od pozostałych gruntów (stawka 0,16 zł). Z uzasadnienia decyzji wynika, iż wymierzając podatek organ I instancji opierał się na złożonej przez podatników informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych. Natomiast wskazując podstawę prawną wydanej decyzji powołał art. 2, 3 i 4 oraz art. 6 ust. 1 – 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 207 Ordynacji podatkowej oraz uchwałę nr [...].

Skarżący otrzymali powyższą decyzję w dniu 22 lutego 2005 r., a w dniu 24 lutego złożyli od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej częściową zmianę poprzez ustalenie jednolitej podstawowej stawki podatku dla całego zajmowanego przez nich budynku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania Burmistrzowi. W uzasadnieniu decyzji wskazali, iż opodatkowana wyższą stawką część budynku nie wchodzi do środków trwałych podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Przedmiotowa nieruchomość w całości stanowi współwłasność małżeńską podatników, zaś działalność gospodarczą prowadzi tylko jeden z małżonków.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i zasadna. Zdaniem SKO nie ulega wątpliwości, że jeżeli na działalność gospodarczą wykorzystywana jest tylko część budynku, to opodatkowaniu podwyższoną stawką podlega wyłącznie ta część, a podnoszone przez skarżących zarzuty są bezpodstawne. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi powierzchnia użytkowa budynków, a nie ich wartość. Okoliczność, że opodatkowana wyższą stawką część budynku nie wchodzi do środków trwałych podatnika prowadzącego działalność gospodarczą nie ma znaczenia w sprawie, bo nie wpływa ani na istnienie obowiązku podatkowego, ani na wysokość zobowiązania. Natomiast obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Powyższą decyzję skarżący otrzymali w dniu 11 maja 2005 r., a w dniu 7 czerwca 2005 r. zaskarżyli ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej zmianę i uwzględnienie ich odwołania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 – 3, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu decyzji wskazał jeszcze na art. 1a ust. 1 pkt 3, art.3 ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy.

W uzasadnieniu skargi małżonkowie [...] podnieśli, iż opodatkowana wyższą stawką część budynku nie wchodzi do środków trwałych podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Nadto przedmiotowa nieruchomość w całości stanowi współwłasność małżeńską podatników, zaś działalność gospodarczą prowadzi tylko jeden ze współmałżonków. Skarżący powołali się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt III SA 2850/02, z którego wynika, iż nieruchomość należąca do małżeństwa na zasadzie współwłasności, gdzie tylko jeden ze współmałżonków jest przedsiębiorcą, nie może być obciążona podwyższoną stawką podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.

Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.

Skarga okazała się zasadna, choć z innych powodów niż w niej podniesione.

Podatek od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2005 r., gdyż tego roku dotyczy kwestionowany podatek. Art. 5 tejże ustawy daje radzie gminy uprawnienie do określania, w drodze uchwały, wysokości stawek podatku od nieruchomości zakreślając ich maksymalną wysokość dla różnych kategorii nieruchomości. Wyszczególnia on grunty, budynki i ich części oraz budowle. Natomiast art. 1a ust. 1 cyt ustawy zawiera definicje ustawowe takich m. in. pojęć jak budynek; budowla; grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; działalność gospodarcza. Art. 2 ustawy reguluje przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, art. 3 podmioty tego opodatkowania, a art.4 podstawę opodatkowania.

Z przepisu art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) wynika, iż przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe, a zatem stosuję się je także w niniejszej sprawie, w której organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jako organ I instancji, jest Burmistrz Miasta i Gminy (art. 13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), a jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (art. 13 § 1 pkt 3).

Art. 210 cyt. wyżej ustawy wymienia elementy jakie powinna zawierać decyzja podatkowa. Wśród nich w § 1 pkt 4 i 6 mówi o powołaniu podstawy prawnej oraz uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Powołanie podstawy prawnej polega na przytoczeniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które stanowiły podstawę wydania decyzji. Polegać ono powinno na dokładnym wskazaniu ściśle określonych przepisów. Natomiast uzasadnienie prawne, zgodnie z art. 210 § 4 cyt. ustawy zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. I te właśnie przepisy naruszył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, ponieważ podstawę prawną powołał jedynie częściowo i bardzo ogólnie, uniemożliwiając tym samym Sądowi stwierdzenie czy utrzymana w mocy decyzja została wydana prawidłowo.

Braki w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego dotyczą przede wszystkim wskazania przepisów prawa materialnego. Podano w nich tylko art. 2 ust. 1 pkt 1 -3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z takiego wskazania przepisów wynika jedynie, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki i ich części oraz budowle i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do jakiej kategorii organ odwoławczy zaliczył przedmiotową nieruchomość, której dotyczy zaskarżona decyzja z takiego powołania przepisów nie wynika. Ponadto organ odwoławczy powołując art. 3 ust. 1 ogólnie wskazał kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Także i w tym przypadku nie jest wiadome do jakiej kategorii podatników zaliczeni zostali skarżący.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji zacytował brzmienie powołanych w podstawie prawnej przepisów oraz brzmienie art. 3 ust. 4 i art. 4 ust. 1 pkt 2, ale nie wyjaśnił w jaki sposób i dlaczego zastosował je do przedmiotowej nieruchomości w stosunku do skarżących. Nie odniósł się także do zarzucanej w odwołaniu kwestii, iż opodatkowania część budynku nie wchodzi do środków trwałych podatnika, stwierdzając lakonicznie, iż nie ma to znaczenia w sprawie, bo nie wpływa ani na istnienie obowiązku podatkowego, ani na wysokość opodatkowania. Tymczasem z podstawy prawnej nie wynika, która z kategorii nieruchomości wymienionych w art. 2 ust. 1 została opodatkowana.

Zatem brak szczegółowego wskazania przepisów w podstawie prawnej decyzji, a co za tym idzie brak prawidłowego wyjaśnienia tej podstawy w uzasadnieniu decyzji spowodowały nie tylko naruszenie wskazanego wyżej art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, ale także naruszenie jej przepisów zawartych w art. 121 § 1 i art. 124.

Ponadto wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył także przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który podał materialną podstawę prawną swojej decyzji w sposób jeszcze bardziej ogólny bez jakiegokolwiek wyjaśnienia powołanych przepisów.

Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję. Jednakże w niniejszym postępowaniu organ II instancji ograniczył się jedynie do nieco tylko pełniejszego uzasadnienia decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. Decyzja ta nadal jednak nie spełnia wymogów jakie stawiają przed nią przepisy art. 210 ustawy – Ordynacja podatkowa. To spowodowało, iż Sąd nie mógł się ustosunkować do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego środków trwałych oraz cytowanego przez skarżących orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponowne wydanie decyzji przez organ odwoławczy zawierającej szczegółowo wskazaną i wyczerpująco uzasadnioną podstawę prawną może spowodować, iż skarżący nie będzie jej dalej kwestionował.

Opisane wyżej naruszenia przepisów proceduralnych, zdaniem Sądu, miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.

( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Joanna Wierchowicz