Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 583/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 2, art. 158 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. W.-[...], J. W., J. W., E. W.-[...], J. Ł.-[...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję Ministra Infrastruktury

i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku B. W.-S. działającej

w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J. W., J. W., E. W.-W. i J. Ł.-W.

o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją nr [...], z [...] kwietnia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lipca 2000 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia z dnia [...].11.1998 r. nr [...]odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1961 r. nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1961 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w R.

o powierzchni [...] m2.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

Orzeczeniem z [...] sierpnia 1961 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w R. o powierzchni [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w R., pod Nr [...][...], stanowiącej własność spadkobierców B. W..

Decyzją z [...] grudnia 1961 r. nr [...] Komisja Odwoławcza ds. Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała w mocy ww. orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych

z [...] sierpnia 1961 r. nr [...]

W maju 1993 r. B. W. – S., działając w imieniu własnym

i jako pełnomocnik A. W. i Z. W. wystąpiła

o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej

w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1961 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] grudnia 1961 r. znak [...].

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] listopada 1998 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczeń działającej przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] grudnia 1961 r. znak [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1961 r. nr [...].

Z kolei decyzją z [...] lipca 2000 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] listopada 1998 r.

Powyższe decyzje były przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które złożyła B. W.-S., J. W., J. W..

Wyrokiem z 27 listopada 2002 r. w sprawie sygn. akt I SA 2404/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę ww. osób na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2000 r.

W dniu 27 kwietnia 2010 r. B. W.-S. w imieniu własnym

i jako pełnomocnik J. W., A. W., J. W., E. W.-W., wystąpiła do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lipca 2000 r. nr [...], zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z brakiem całościowej oceny zebranego materiału, a także art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpoznaniu wniosku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lipca 2000 r. nr [...].

Wnioskująca B. W.-S. (w imieniu własnym i jako pełnomocnik) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż sprawa nie została rozpoznana pod kątem postawionych zarzutów. Dodatkowo odniosła się do ustawy z 12 marca 1958 r., wywiodła, że wskazana wada decyzji uzasadnia zarzut rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponadto podniosła, iż wniosku o wywłaszczenie na podstawie art. 47 § 1 ustawy z 1958 r. w ogóle nie było.

Zatem zdaniem wnioskującej decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa

i Rozwoju Miast z [...] lipca 2000 r. została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W dniu 28 kwietnia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej Minister, organ odwoławczy) wydał zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności Minister zaznaczył, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto instytucja stwierdzenia nieważności postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej określonej w art. 16 k.p.a. Jako wyjątkowe, kolejne przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., powinny być ściśle interpretowane.

Przyjmuje się jak wywiódł Minister, że nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony, ani też racje ekonomiczne lub gospodarcze nie mogą przesądzać

o rażącym naruszeniu prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.

Dalej powołał się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), podając, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Jak stwierdził organ odwoławczy zgodnie z orzecznictwem sądowym przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza

z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 21.03.2014 r. sygn. akt I GSK 534/12, LEX nr 1487724, wyrok NSA z dnia 11.04.2013 r. sygn. akt I OSK 1790/11, LEX nr 1336324).

Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem

1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie organ związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 2404/00, którym sąd oddalił skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] w przedmiocie oceny legalności decyzji Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1961 r. nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1961 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem położonej w R. o powierzchni [...] m , objętej KW nr KW/Rep. [...], stanowiącej własność spadkobierców B. W..

W konkluzji Minister stwierdził, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, bowiem sąd niezwiązany granicami skargi uprzednio rozpoznający sprawę - z urzędu powinien ustalić, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a zatem powinny być wyjaśnione i ustalone w toku rozpoznawania wniesionej na nią skargi. Wyrok oddalający skargę zamyka więc organom administracji państwowej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań.

W niniejszej sprawie – w ocenie Ministra nie zaistniały żadne nowe okoliczności wyłączające ocenę prawną sądu, zaś odmienna ocena zaskarżonej decyzji stanowiłaby polemikę z prawomocnym rozstrzygnięciem sądu.

W konkluzji organ odwoławczy wskazał, iż mając na uwadze wiążący

w niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 2404/00 należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż decyzja z dnia [...] lipca 2000 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc takim naruszeniem, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W trakcie postępowania nie stwierdzono również, aby badana decyzja naruszała pozostałe przesłanki art. 156 § 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie złożyła B. W.-S. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J. W., J. W., E. W.-W. i J. Ł.-W. (dalej skarżąca).

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] kwietnia 2016 r. oraz stwierdzenie, iż decyzję wywłaszczeniową sygn. akt [...] z [...] sierpnia 1961 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczeń z dnia [...] grudnia 1961 r. nr [...] wydano z rażącym naruszeniem prawa.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego i rzeczowego:

1. art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej pomimo wydania jej z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy i tym samym niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że decyzja administracyjna nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa

i tym samym nie istniały podstawy do stwierdzenia jej nieważność, mimo że podstawy takie istniały, a decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

2. art 107 par.3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów zawartych we wniosku

o rozpatrzenie i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz brak ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji przez co decyzja nie spełnia wymogów przywołanego przepisu, co mogło mieć wpływ na wydaną decyzję;

3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 § 3 Dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13 poz 87) poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 4 § 2 oraz art 31 § 1 Ustawy o majątkach opuszczonych i porzuconych z 6 maja 1945 r. poprzez ich niezastosowanie co mogło mieć wpływ na wynik postępowania;

4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art 3 § 1, art. 15 § 2 pkt 2, pkt 4 , pkt 4, pkt 5, pkt 6, oraz art. 20 § 1 i 2, art 21 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1958 r. Nr 17 poz. 70) poprzez ich niezastosowanie co mogło mieć znaczący wpływ na wynik postępowania;

5. art. 7 k.p.a. w związku z art. 47 ust. 1 Ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach

i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 17 poz. 70 z 1958 r.) przez przyjęcie, że artykuł ten w brzmieniu ustawy z dnia przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej mógł w ogóle być zastosowany w niniejszej sprawie, a także przyjęcie, że można było go, po nowelizacji Ustawy w 1961 r. skutecznie zastosować jako uzasadnienie odmowy w postępowaniu odwoławczym oraz jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przy braku ustaleń co do wartości gruntu i wartości znajdujących się na nim zgromadzonych materiałów budowlanych, była prawna możliwość zastosowania tego przepisu choć jest on w gruncie rzeczy przepisem księgowym i wymaga oszacowania oraz porównania wartości gruntu, materiałów budowlanych i robocizny, co mogło mieć wpływ na wydane orzeczenie.

6. art. 8 k.p.a. poprzez akceptację stosowania sprzecznych rozstrzygnięć wywłaszczeniowych na podstawie art. 47 § 1 Ustawy z 12 marca 1958 r.

o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w brzmieniu nadanym Ustawą z w dniu 31 stycznia 1961 r. (Dz. U. 17 poz. 32 z 1961 r.)

w podobnym stanie prawnym oraz zagwarantowanej w art. 64 ust. 2 Konstytucji, równej dla wszystkich podmiotów, ochrony własności i innych praw majątkowych oraz zagwarantowanej w art. 32. Konstytucji równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca szeroko odniosła się do postawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 8 lutego 2017 r. skarżąca dodatkowo podniosła, że ocena prawna jak i wskazania do dalszego postępowania (zawarte w uzasadnieniu powoływanego przez Ministra wyroku NSA sygn. akt I SA 2404/00 z 27 listopada 2002 r. wyroku) nie zawierają cech oceny prawnej ponieważ:

nie zawierają żadnego sądu o prawnej wartości sprawy,

nie zawierają odniesienia do stanu faktycznego tej konkretnej sprawy,

nie zawierają ani wykładni przepisów prawa materialnego ani prawa procesowego.

- nie zawierają także żadnych uwag co do kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy prawnej do wydania właśnie takiej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066).

Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t., dalej p.p.s.a.), Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie dotyczy zatem tylko i wyłącznie decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156-158 k.p.a. i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się zatem jak w postępowaniu zwykłym oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenie podlega legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Dodać jeszcze trzeba, iż przedmiotem tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolował kwestionowaną decyzję z [...] lipca 2000 r. nr [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast

i wyrokiem wydanym 27 listopada 2002 r. w sprawie sygn. akt I SA 2404/00 oddalił skargę. Wspomnianą decyzją z [...] lipca 2000 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję własną z [...] listopada 1998 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 1961 r. nr [...], wydanej przez Komisję Odwoławczą ds. Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych - utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1961 r. nr [...]o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w R. o powierzchni [...] m2.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując legalność decyzji z [...] lipca 2000 r. nr [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych), uwzględniając skargę, mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części, a w miarę potrzeby również decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, albo stwierdzić nieważność bądź niezgodność decyzji z prawem (art. 22 ówcześnie obowiązującej ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani żaden organ administracji państwowej, ani inny wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie.

Z uzasadnienia wyroku NSA sygn. akt I SA 2404/00, wynika, że nie są zasadne zarzuty skarżących o naruszeniu przepisów dotyczących trybu wywłaszczenia, tj. art. 47 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Stwierdził także, że obydwa organy odniosły się do zarzutu wykorzystania przez okupanta materiałów budowlanych właściciela, czego uczestniczący w postępowaniu wywłaszczeniowym spadkobiercy nie zdołali dowieść. NSA w uzasadnieniu wyroku odniósł się także do przepisów procesowych, uznając iż nie doszło do ich naruszenia.

Znaczenie powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucenia decyzji z [...] lipca 2000 r. nr [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale i jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu kognicji. Bowiem zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 135 poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/postanowień, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładnia, a uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a.).

Zarówno organy orzekające, jak i sąd administracyjny związane są oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA sygn. akt I SA 2404/00, wydanym przed dniem

1 stycznia 2004 r. – zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo

o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)

W odniesieniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że wbrew temu co twierdzi skarżąca, ani organ nadzoru, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mogli sięgnąć w "głąb sprawy" i dokonać ponownej kontroli legalności decyzji wywłaszczeniowych, ponieważ Minister i Wojewódzki Sąd nie posiadają uprawnień czy to reformatoryjnych, czy też kasatoryjnych w stosunku do wyroku NSA z dnia 27 listopada 2002 r., sygn. akt I SA 2404/00.

Odnosząc się natomiast do wywodów zawartych w skardze, iż organ nie odniósł się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzić należy, że wywody skarżącej dotyczyły uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Powyższa uchwała mimo uchylenia § 3 art. 157 k.p.a. i wprowadzenia art. 61a k.p.a. – zdaniem Sądu, zachowała aktualność. W uchwale tej NSA wskazał, że organ

w sytuacji złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji po prawomocnym wyroku oddalającym skargę na tę decyzję ma obowiązek zbadać, co było przedmiotem rozstrzygnięcia sądu. Istotne jest to, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym

w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. NSA wskazał, że jeśli tak jest, to wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd). NSA stwierdził w uchwale, że uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej może znaleźć się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji.

Wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, stwarza - w świetle przedstawionych wywodów - konieczność wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania, łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić, czy składniki oceny prawnej sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a.). Uwzględniająca ogół okoliczności konkretnego przypadku ocena w przedmiocie dopuszczalności przeprowadzenia postępowania co do przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji znajdzie tym samym formalny wyraz w postaci decyzji o odmowie wszczęcia tego postępowania bądź też stworzy podstawę dla dokonania czynności wewnętrznego urzędowania, otwierającej drogę do rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej w formie decyzji o zasadności wniesionego żądania.

Zatem kwestia poruszona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, dotyczyła innego stanu sprawy, przypomnieć bowiem należy, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I SA 2404/00 z dnia 27 listopada 2002 r. kontrolował decyzje wydane w postępowaniu nieważnościowym, nie zaś w zwykłym trybie.

Organ odwoławczy nie naruszył także w ocenie sądu przepisu art. 107 § 3 k.p.a., gdyż jak wskazano powyżej Minister nie mógł dokonać ponownej kontroli legalności decyzji wywłaszczeniowych, zatem zarzut braku rozpoznania sprawy w jej całokształcie jest nieuzasadniony. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba odnoszenia się do zarzutów skarżącej przywołującej w uzasadnieniu skargi przepisy Dekretu z 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, czy też ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z 1958 r.

W ocenie sądu wywody skarżącej, dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stanowią polemikę z treścią wyroku i jego uzasadnieniem - wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I SA 2404/00 z dnia 27 listopada 2002 r.

Zatem jeszcze raz zaznaczyć należy, że ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już przez sąd (NSA), są niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. W tym stanie rzeczy zarzuty podniesione

w skardze nie mogą być rozpatrywane, gdyż nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy.

Końcowo dodać należy, że rozważenia wymagało czy w niniejszej sprawie Minister prawidłowo wydał decyzję na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. i 158 § 1 k.p.a., czy też należało zastosować konstrukcję wynikającą z treści art. 61 a § 1 k.p.a. Jednakże niezależnie od kontrowersji w powyższym względzie, stwierdzić należy, że skoro

w każdym z tych przypadków starania skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji zakończone byłoby negatywnym dla niej (i osób przez nią reprezentowanych) skutkiem, to skarga B. W.-S. również w tym zakresie nie mogła być skuteczna.

Biorąc powyższe pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.