Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1460/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 145, art. 134,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 12, art. 22 ust 2, 2a, 2c, art. 22 ust. 4-6, art. 39 ust. 3 i ust. 3a,
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Burmistrz T. wymierzył Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. – za prowadzenie w pasie drogowym ul. T. dz. [...] (część I), ul. P. dz. [...], P. dz. [...] w T., przy ul. T. (część II), A., B., K., J. w T. oraz przy ul. P., L. i B. w T. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...]r. urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego bez zezwolenia, karę pieniężną w wysokości [...] zł. Ponadto Burmistrz wymierzył temu Przedsiębiorstwu za umieszczenie bez wymaganego zezwolenia wspomnianych urządzeń w pasie drogowym ulic opisanych wyżej – karę pieniężną w wysokości [...] zł a także ustalił karę pieniężną łączną – w wysokości [...] zł.

Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosło odwołanie od powyższej decyzji, w części dotyczącej wymierzenia i ustalenia kary pieniężnej za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Strona podniosła, że w sytuacji gdy pas drogowy został zajęty bez zezwolenia na skutek umieszczenia tam określonego obiektu, to podmiotem wobec którego winna być skierowana decyzja administracyjne o nałożeniu kary pieniężnej, jest co do zasady właściciel tego obiektu. To inwestor ponosi odpowiedzialność za powierzenie wykonania inwestycji budowlanej innej osobie, a organ w takiej sytuacji nie ma obowiązku dociekać treści i zakresu porozumień uzgodnionych między stronami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu powyższego odwołania uchyliło w całości zaskarżony punkt [...] decyzji i w tym zakresie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ponadto organ odwoławczy uchylił punkty [...] decyzji i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił, jaki podmiot był zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim telekomunikacyjnej kanalizacji kablowej, a w konsekwencji jest odpowiedzialny za zajęcie w tym celu pasa drogowego bez zezwolenia.

Burmistrz T., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r., nr [...], wymierzył B. Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w B. za umieszczenie w pasie drogowym ulic T. (część II), A., B., K., J. w T. oraz przy ul. P., L. i B. w T., urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego bez zezwolenia, karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego dokonana wedle wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartych w decyzji z dnia [...] r. prowadzi do wniosku, że odpowiedzialność z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia ponosi inwestor – B. Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w B.

Zdaniem organu, z treści umowy o roboty projektowo-budowlane, zawartej w dniu [...] r. pomiędzy [...] sp. z o.o. w W. a B. Spółdzielnią Mieszkaniową – w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, wynika, że zakres robót, sposób realizacji oraz warunki wykonania przedmiotu umowy oprócz umowy określają także następujące dokumenty:

- program funkcjonalno-użytkowy pn. "Budowa sieci dystrybucyjnej i dostępowej na terenie Powiatu B.",

- Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia wraz z załącznikami,

- Oferta wykonawcy złożona na etapie ubiegania się o udzielenie zamówienia.

W przywołanej umowie brak jest zapisu, który wprost nakłada na wykonawcę prac obowiązek uzyskania konkretnie decyzji ustalającej wysokość opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Jednocześnie ze Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wynika, że koszty zajęcia pasa drogowego obciążają wykonawcę [...], natomiast koszty umieszczenia urządzeń niezwiązanych z infrastrukturą drogową w pasie drogowym obciążają zamawiającego B. Spółdzielnię Mieszkaniową.

Organ stanął na stanowisku, że nie ma obowiązku doszukiwania się i rozstrzygania treści i zakresu porozumień, umów uzgodnionych między stronami. "Celem naliczenia kary" skupił się na "ustaleniu właściciela urządzeń". Organ wziął pod uwagę, że właścicielem urządzeń czy też zarządcą instalacji – urządzeń, umieszczonych w pasach drogowych dróg gminnych jest B. Spółdzielnia Mieszkaniowa. Tylko zaś podmiot będący właścicielem lub zarządcą instalacji – urządzeń, może być obciążony opłatą za ich umieszczenie w pasie drogowym. Obliczając wysokość wspomnianej opłaty organ miał na uwadze treść uchwały Rady Miejskiej w Tychowie z dnia 31 marca 2014 r. nr XXXIII/282/14 w sprawie zasad ustalania wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego publicznych dróg gminnych na obszarze Gminy T. Opłata ta została obliczona na podstawie zaakceptowanego przez inwestora B. Spółdzielnię Mieszkaniową zakresu zabudowanych urządzeń w pasach drogowych dróg gminnych. Mając na uwadze, że roboty związane z umieszczaniem w drogach gminnych urządzeń infrastruktury technicznej trwały [...] dni, organ wyliczoną (w stosunku rocznym) w protokole z dnia [...] r. kwotę [...] zł podzielił przez 365 dni (co dało kwotę [...] zł dziennie) a następnie uzyskaną stawkę przemnożył przez ilość dni faktycznego umieszczenia urządzeń w gruncie, uzyskując kwotę [...] zł. Dziesięciokrotność wyliczonej opłaty – w myśl art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych to kwota [...] zł, wobec czego organ ustalił karę pieniężną za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego bez wymaganego prawem zezwolenia na taką właśnie kwotę.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. Spółdzielnia Mieszkaniowa w B., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, bowiem adresatem przedmiotowej decyzji winno być Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w W.,

- art. 138 § 2 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przez Burmistrza T. okoliczności wskazanych przez organ odwoławczy, które należało wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, tj. przede wszystkim ustalenie podmiotu, który zobowiązany był do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego,

- art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ administracji publicznej kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza stosunków prawnych i ustaleń pomiędzy skarżącym a Przedsiębiorstwem [...] sp. z o.o. w W.,

- art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że to spółka [...] zobowiązana była do uzyskania stosownych zezwoleń i to ona winna być adresatem wymierzonej kary pieniężnej. Celem ustalenia podmiotów legitymowanych do uzyskania stosownego zezwolenia, należy zwrócić uwagę na art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który stanowi podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a który nie wprowadza ograniczeń podmiotowych. Takich ograniczeń nie można również wywieść z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego. Zdaniem strony, gdyby wolą ustawodawcy było udzielenie tego uprawnienia tylko inwestorom, zostałoby to wskazane w jednoznaczny sposób.

Skarżąca podkreśliła ponadto, że zgodnie z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. "organ nie wyjaśnił, jaki podmiot był zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim telekomunikacyjnej kanalizacji kablowej". Zdaniem strony, organ I instancji jest związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tymczasem Burmistrz w decyzji z dnia [...] r. stwierdził, że nie ma obowiązku doszukiwania się i rozstrzygania treści i zakresu porozumień, umów uzgodnionych między stronami.

W ocenie strony oznacza to, że organ rozpatrując ponownie przekazaną sprawę nie dokonał żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia wskazanych przez organ odwoławczy okoliczności i wydał decyzję w oparciu o poprzednie, nie w pełni kompletne ustalenia.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że sprawa została wszechstronnie wyjaśniona, strona była na bieżąco informowana o stanie sprawy i miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie. Kolegium za prawidłowe uznało ustalenie organu I instancji w odniesieniu do okresu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, jak również sposób wyliczenia należnej kary administracyjnej. W oparciu o zgromadzone dowody, w tym w szczególności protokół nr [...] z dnia [...] r. zawierający zestawienie umieszonych w pasie drogowym przedmiotowych ulic urządzeń, jak również umowę zawartą z wykonawcą w dniu [...] r. oraz stanowiącą jej integralną część specyfikację istotnych warunków zamówienia zatwierdzoną przez prezesa Zarządu A.Ś. w dniu [...] r., Kolegium uznało, że to skarżąca – działając jako inwestor – umieściła w pasie drogowym dróg gminnych przedmiotowe urządzenia, nie posiadając ku temu odpowiedniego zezwolenia zarządcy drogi.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo dokonał analizy zapisów programu funkcjonalno-użytkowego pn. "Budowa sieci dystrybucyjnej i dostępowej na terenie Powiatu B.", treści umowy z wykonawcą robót oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia i nie dopatrzył się w tych dokumentach obowiązku nałożonego na wykonawcę robót do uzyskania konkretnej decyzji zezwalającej na umieszczenie w pasie drogowym przedmiotowych urządzeń oraz ustalającej opłaty z tego tytułu. Treść tych dokumentów zobowiązuje wykonawcę do uzyskania niezbędnych pozwoleń od instytucji zewnętrznych i służb Starostwa Powiatowego w B., a przed rozpoczęciem robót budowlanych do przedstawienia projektu tymczasowego organizacji ruchu, uzgodnionego z odpowiednim zarządcą drogi jak również do wystąpienia o zajęcie pasa. Takie ustalenia w zakresie robót budowlanych, zdaniem Kolegium, wskazują, że obowiązek wykonawcy polegał na uzyskaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wyłącznie w celu wykonania w nim robót, co potwierdza również ustalenie dotyczące kosztów z tym związanych, które ponosi wykonawca robót. Natomiast w treści specyfikacji stanowiącej integralną część umowy o wykonanie robót wskazano, że koszty umieszczenia urządzeń w pasie ponosi zamawiający czyli inwestor.

B. Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania:

- art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza stosunków prawnych i ustaleń pomiędzy skarżącą a Przedsiębiorstwem [...] sp. z o.o. z siedzibą w W.,

- art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., poprzez niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- art. 138 § 2 k.p.a. polegające na zignorowaniu przez organ odwoławczy faktu nieuwzględnienia przez organ administracji publicznej okoliczności, które należało wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że nie kwestionuje konieczności uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego, jednak uważa, że to spółka [...] zobowiązana była do uzyskania stosownych zezwoleń i to ona winna być adresatem wymierzonej kary pieniężnej.

Skarżąca celowo w Programie funkcjonalno-użytkowym dla zadania inwestycyjnego "Budowa sieci dystrybucyjnej i dostępowej na terenie Powiatu B." wskazała m.in., że wykonawca będzie zobowiązany do uzyskania w projekcie wszystkich niezbędnych uzgodnień i pozwoleń od instytucji zewnętrznych i służb Starostwa Powiatowego w B. Ponadto w Specyfikacji istotnych warunków zamówienia w punkcie określającym obowiązki wykonawcy wskazano, że obowiązkiem tym jest uzyskanie wszystkich niezbędnych uzgodnień i pozwoleń od instytucji zewnętrznych i służb Starostwa Powiatowego w B. oraz pokrycie ich kosztów.

Bezsprzecznie zatem, zdaniem skarżącej, wynika z przytoczonych dokumentów, że to [...] sp. z o.o. zobowiązana była do wystąpienia do zarządcy drogi o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego, a jak zostało to wykazane, był podmiotem w pełni do tego legitymowanym.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Z kolei stosownie do art. 134 cytowanej ustawy sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą wymierzono skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. T. dz. [...] (część I), ul. P. dz. [...], ul. P. dz. [...] w T. oraz ul. T. (część II), A., B., K., J., P., L. i B. w T. przez umieszczenie w nim urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.), zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 40 ust. 12 tejże ustawy, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2 a, lub 2 c (pkt 1) bądź też z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2 a, lub 2 c (pkt 2), bądź o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2 a, lub 2 c (pkt 3) zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami wymierzenia kary administracyjnej na jego podstawie są: zajęcie pasa drogowego oraz brak zezwolenia właściwego zarządcy drogi na takie zajęcie lub zajęcie pasa niezgodnie z tym zezwoleniem. Istotny jest zatem sam fakt niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego, bez względu na to, czy strona miała świadomość bezprawności działania.

W niniejszej sprawie okoliczność zajęcia pasa drogowego w pasie drogowym określonym w decyzji jak również czas trwania tego zajęcia oraz wyliczenie wysokości kary nie były przez stronę kwestionowane. Bezsporna jest także okoliczność zawarcia w dniu [...] r. pomiędzy [...] spółką z o.o. w W. oraz B. Spółdzielnią Mieszkaniową w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, umowy o roboty projektowo-budowlane. Przedmiotem tej umowy było wykonanie zadania pn.: "Wzrost atrakcyjności Województwa [...] poprzez zaprojektowanie, wybudowanie oraz uruchomienie sieci dystrybucyjnej i dostępowej przez B. Spółdzielnię" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 oś priorytetowa 3 Rozwój społeczeństwa informacyjnego – Działanie 3.1. Infrastruktura Społeczeństwa Informacyjnego. Zadanie polegało na zaprojektowaniu i wybudowaniu dystrybucyjnej i dostępowej sieci telekomunikacyjnej w oparciu o medium światłowodowe. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ani inwestor – B. Spółdzielnia Mieszkaniowa, ani wykonawca – [...] spółka z o.o. w W. nie posiadali wymaganego prawem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (ulic szczegółowo wymienionych w decyzji) i umieszczenie w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem drogi.

Wykonawca – spółka [...] nie zakwestionowała przy tym obowiązku uzyskania zgody na zajęcia pasa drogowego w związku z robotami prowadzonymi w okresie od [...] r. do [...] r. Z tego względu wykonawca nie zaskarżył punktu I decyzji Burmistrza T. z dnia [...] r. (wymierzającej spółce karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w wysokości [...] zł) i wspomnianą karę uiścił.

Natomiast kwestią sporną pozostało, czy wykonawca powinien być także adresatem decyzji wymierzającej karę pieniężną za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego bez wymaganego zezwolenia.

Zarówno w ocenie wykonawcy jak i organów I i II instancji, adresatem wspomnianej decyzji powinien być nie wykonawca lecz inwestor. Jak wskazało Kolegium, powyższa okoliczność wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów – w tym w szczególności protokołu nr [...] z dnia [...] r. zawierającego zestawienie umieszonych w pasie drogowym przedmiotowych ulic urządzeń, jak również umowy zawartej z wykonawcą w dniu [...] r. oraz stanowiącej jej integralną część specyfikacji istotnych warunków zamówienia zatwierdzonej przez prezesa Zarządu A.Ś. w dniu [...] r. W oparciu o te dowody, Kolegium uznało, że to skarżąca – działając jako inwestor – umieściła w pasie drogowym dróg gminnych przedmiotowe urządzenia, nie posiadając ku temu odpowiedniego zezwolenia zarządcy drogi.

Natomiast zdaniem skarżącej, nie może ona być adresatem decyzji w omawianym zakresie, bowiem to wykonawca zobowiązany był do uzyskania stosownych zezwoleń.

Powyższe stanowisko skarżącej, w ocenie Sądu należy jednak uznać za nietrafne. O ile można zgodzić się ze skarżącą, że adresatem decyzji wymierzającej karę za prowadzenie robót w pasie drogowym może być wykonawca tych robót niebędący inwestorem, o tyle nie sposób zgodzić się z poglądem, że powyższe stwierdzenie można odnieść także do umieszczania w pasie drogowym obiektów czy urządzeń.

Z art. 39 ust. 3 i ust. 3a pkt 3 ustawy o drogach publicznych wynika jednoznacznie, że zezwolenie, o którym mowa w ust. 3 – zezwolenie na lokalizowanie obiektu lub urządzenia – adresowane jest do inwestora, bo to jego jest zobowiązany pouczyć organ o konieczności wypełnienia warunków określonych w ust. 3a pkt 1 – 3, w tym m.in. warunku uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu.

Zgodnie bowiem z treścią cytowanych przepisów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej (art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych), przy czym w decyzji, o której mowa w ust. 3, określa się w szczególności: rodzaj inwestycji, sposób, miejsce i warunki jej umieszczenia w pasie drogowym oraz pouczenie inwestora, że przed rozpoczęciem robót budowlanych jest zobowiązany do:

1) uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy albo wykonywania robót budowlanych;

2) uzgodnienia z zarządcą drogi, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, projektu budowlanego obiektu lub urządzenia, o którym mowa w ust. 3;

3) uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia (art. 39 ust. 3 a ustawy o drogach publicznych.

Ustawodawca rozróżnił umieszczanie (posadowienie, lokalizowanie) w pasie drogowym obiektu/urządzenia (art. 39 ust. 3 i 3a ustawy o drogach publicznych) i prowadzenie robót z tym związanych. I tak jak zezwolenie na pierwszą z czynności zaadresował do inwestora, tak stanowiąc o konieczności uzyskania zezwolenia na prowadzenie robót w pasie drogowym, w żaden sposób nie wskazał podmiotu, który może być adresatem takiej decyzji. Należy zatem przyjąć, że uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcia pasa drogowego w celu prowadzenia robót będzie zarówno inwestor, jak też prowadzący te roboty wykonawca – faktycznie pas drogowy zajmujący (taki pogląd wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 2393/14). Natomiast zezwolenie na lokalizowanie urządzenia w pasie drogowym – z przyczyn, o których była mowa powyżej – adresowane jest do inwestora.

Niezależnie od powyższego, należy zaznaczyć że wbrew stanowisku skarżącej, zobowiązanie inwestora do uzyskania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego nie wynika także z umowy zawartej pomiędzy B. Spółdzielnią Mieszkaniową i [...] sp. z o.o. w W.

Wspomniana umowa z dnia [...] r. nie zawiera w tym zakresie stosownych zapisów a jedynie odsyła do Programu funkcjonalno-użytkowego pt. "Budowa sieci dystrybucyjnej i dostępowej na terenie Powiatu B.", Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wraz z załącznikami a także oferty wykonawcy złożonej na etapie ubiegania się o udzielenie zamówienia.

Niewątpliwie powyższe zobowiązanie nie wynika także z zapisu zawartego w części opisowej Programu funkcjonalno-użytkowego pt. "Budowa sieci dystrybucyjnej i dostępowej na terenie Powiatu B." (punkt 1 – opis ogólny przedmiotu zamówienia, podpunkt 3 – ogólne właściwości funkcjonalno-użytkowe, lit. d – warunki wykonania i odbioru robót budowlanych odpowiadających zawartości specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych), stanowiącego, że "wykonawca będzie zobowiązany do uzyskania w projekcie wszystkich niezbędnych uzgodnień i pozwoleń od instytucji zewnętrznych i służb Starostwa Powiatowego w B.". Pomijając niejasny charakter takiego zapisu (nie wyjaśniono co należy rozumieć przez "instytucje zewnętrzne", przy czym niewątpliwie nie są nimi "służby Starostwa" skoro zostały wymienione odrębnie) należy podkreślić, że nie może on być oceniany w oderwaniu od pozostałych uregulowań – w tym w szczególności zapisów zawartych w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, szczegółowo wyliczających obowiązki wykonawcy. Jak wynika z treści tej Specyfikacji, obowiązek uzyskania niezbędnych uzgodnień i pozwoleń od "instytucji zewnętrznych i Służb Starostwa Powiatowego w B." dotyczy wyłącznie etapu prac projektowych, natomiast na etapie robót budowalnych wykonawca został zobowiązany do przedstawienia projektów tymczasowej organizacji ruchu, które "uzgodni z odpowiednimi zarządcami dróg" oraz do wystąpienia o zajęcie pasa drogowego, przy czym koszt tego zajęcia pasa drogowego obciąża wykonawcę, natomiast koszt umieszczenia urządzeń nie związanych z infrastrukturą drogową w pasie drogowym obciąża "zamawiającego". Jak wynika z powyższego skarżąca dokonała rozróżnienia pomiędzy zajęciem pasa drogowego w celu prowadzenia robót (w tym wypadku wyraźnie wskazano na obowiązek wystąpienia ze stosownym wnioskiem) od zajęcia pasa drogowego w celu umieszczania w nim urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (gdzie na taki obowiązek już nie wskazuje się, jednocześnie określając wyraźnie, że koszty w tym zakresie ponosi sama Spółdzielnia).

Wobec powyższego za nietrafny należy uznać pogląd skarżącej jakoby wspomniane zobowiązanie wynikało ze zgodnej woli stron i poczynionych pomiędzy nimi ustaleń, zaś organ ustalenia te ignorował. Z tego też względu powoływanie się przez stronę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 993/14 nie może odnieść spodziewanego przez nią rezultatu bowiem okoliczności w jakich został wydany nie są tożsame z okolicznościami niniejszej sprawy.

Zdaniem Sądu, nie sposób także zgodzić się argumentem dotyczącym niewystarczającego ustosunkowania się przez organ odwoławczy do powołanych przez stronę zarzutów oraz braku wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zasadności przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwianiu sprawy. Jak już wskazano powyżej organ ten wyjaśnił, z jakich względów i w oparciu o jakie dokumenty uznał, że adresatem decyzji o nałożeniu kary za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego powinna być B. Spółdzielnia Mieszkaniowa. Odniósł się także do zarzutów podnoszonych przez skarżącą, w tym m.in. wyjaśnił, z jakich względów nie podziela argumentacji dotyczącej naruszenia przez organ I instancji zasad postępowania poprzez niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Podkreślić przy tym należy, że chociaż Burmistrz T. istotnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł stwierdzenie, że "nie ma obowiązku doszukiwania się i rozstrzygania treści i zakresu porozumień, umów uzgodnionych między stronami" to w rzeczywistości przeanalizował pod tym kątem zarówno zapisy umowy łączącej strony jak i dokumentów, do których ta umowa się odwołuje (Programu funkcjonalno-użytkowego, Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia), nie znajdując w nich postanowień, które nakładałyby na wykonawcę obowiązek uzyskania decyzji w omawianym zakresie.

Z tego względu nie sposób zgodzić się ze stroną, że organ I instancji nie uwzględnił wskazanych przez organ odwoławczy "okoliczności", które powinien był wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, jak również nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

W decyzji z dnia [...] r., uchylającej m.in. punkt [...] decyzji Burmistrza T. z dnia [...] r. – w którym wymierzono Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. w W. karę za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego bez wymaganego zezwolenia – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że organ I instancji winien wyjaśnić, jaki podmiot był zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim telekomunikacyjnej kanalizacji kablowej w T. a w konsekwencji jest odpowiedzialny za zajęcie w tym celu pasa drogowego bez zezwolenia. Mając na uwadze powyższe zalecenie, Burmistrz T. dokonał szczegółowej analizy dokumentów, o której była już mowa powyżej i wskazał jednoznacznie podmiot, który powinien być adresatem decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za umieszczenie w pasie drogowym telekomunikacyjnej kanalizacji kablowej. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. argumentację dotyczącą tej kwestii doprecyzowało.

W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez organy w niniejszej sprawie uznać należy za prawidłowe, gdyż znajdują odzwierciedlenie we właściwie zebranym i ocenionym materiale dowodowym.

Reasumując stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, zaś Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie stwierdził żadnych naruszeń prawa materialnego, czy przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.,

poz. 718 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.