Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2265/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 247
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku stowarzyszenia zwykłego [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi stowarzyszenia zwykłego [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie zwykłe [...] (dalej również: Stowarzyszenie, strona, skarżący) w piśmie z dnia 14 października 2014 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga została podpisana przez K. Z., oznaczoną jako przedstawiciel Stowarzyszenia.

W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W piśmie z dnia 19 listopada 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez:

1. wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania;

2. nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia;

3. złożenie pełnomocnictwa dla K. Z. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do reprezentowania przez nią Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia.

Jednocześnie stronę zobowiązano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr w terminie 7 dni pod rygorem pozostawiania wniosku bez rozpoznania.

Wskazane wezwania doręczono stronie w dniu 8 grudnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy).

W dniu 15 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do akt sprawy regulamin stowarzyszenia zwykłego [...] oraz zaświadczenie Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. potwierdzające, że Stowarzyszenie zgłosiło zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach wolę prowadzenia działań na zasadach określonych w art. 40 ust. 1 wskazanej ustawy, tj. w formie stowarzyszenia zwykłego. W zaświadczeniu podano także, że ponieważ w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu Stowarzyszenia nie zakazano jego działalności, to z dniem [...] marca 2014 r. rozpoczęło ono działalność. Wskazano również, że przedstawicielem reprezentującym Stowarzyszenie jest K. Z.

Razem z regulaminem i zaświadczeniem skarżący złożył do akt sprawy na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jajko ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).

Jednakże stosownie do treści art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, s.509.).

W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych.

Jak wskazano na wstępie, stowarzyszenie [...] jest stowarzyszeniem zwykłym. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm. – dalej również: Prawo o stowarzyszeniach) stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej.

W świetle art. 25 § 2 ppsa stowarzyszeniu zwykłemu, jako organizacji społecznej nieposiadającej osobowości prawnej, przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona.

Fakt, że stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia działalności niezarobkowej, określonej w regulaminie działalności takiego stowarzyszenia. Regulamin, uchwalany zgodnie z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach przez założycieli stowarzyszenia, reguluje tylko sposób działania osób fizycznych tworzących stowarzyszenie zwykłe. Nie mają tu zastosowania art. 10 i art. 11 Prawa o stowarzyszeniach, określające obowiązkowe elementy statutu oraz strukturę organizacyjną tzw. stowarzyszeń rejestrowych, które podlegają rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym i posiadają osobowość prawną. Dlatego też grupa osób tworzących stowarzyszenie zwykłe działa w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem, co jednoznacznie wynika z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1308/11. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stowarzyszenie zwykłe posiada zatem zdolność sądową, jednakże nie ma samodzielnej legitymacji procesowej, którą posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Dlatego też w sprawie, w której stowarzyszenie zwykłe występuje jako strona skarżąca, obowiązkiem Sądu jest zweryfikowanie w oparciu o przedłożone wraz ze skargą dokumenty, które osoby są członkami stowarzyszenia, uprawnionymi do wniesienia skargi (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 714/14, z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12, z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 311/14. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z art. 28 § 1 ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W świetle natomiast art. 29 ppsa organy te lub osoby zobowiązane są wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 53/09. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wskazano na wstępie, skargę z dnia 14 października 2014 r. podpisała K. Z., oznaczona jako przedstawiciel Stowarzyszenia. Ponieważ z akt sprawy nie wynikało, czy wymieniona była umocowana przez wszystkich członków Stowarzyszenia, którzy w świetle poczynionych wyżej wywodów, posiadają legitymację procesową do dokonania tej czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym, konieczne okazało się zobowiązanie strony do uzupełnienia braku formalnego skargi, po pierwsze poprzez podanie i udokumentowanie aktualnego stanu osobowego stowarzyszenia zwykłego [...] (lit. a i b wezwania), a po drugie poprzez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego K. Z. przez wszystkich członków Stowarzyszenia, bądź podpisanie skargi z dnia 14 października 2014 r. przez wszystkich członków Stowarzyszenia (lit. c wezwania).

Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie wskazanym w opisanym wyżej wezwaniu. Dla weryfikacji umocowania osoby podpisanej pod skargą z dnia 14 października 2014 r. niewystarczające są złożone do akt sprawy w dniu 15 grudnia 2014 r. zaświadczenie Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o zgłoszeniu dokonanym w trybie art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszaniach oraz regulamin Stowarzyszenia, ani znajdujące się w aktach administracyjnych kopie (oryginały w aktach administracyjnych przy sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2228/14) uchwał z dnia [...] lutego 2014 r. o założeniu Stowarzyszenia, o wyborze przedstawiciela Stowarzyszenia i przyjęciu regulaminu. Z dokumentów tych nie wynika bowiem, jakie osoby są obecnie członkami Stowarzyszenia, ani czy wszystkie te osoby udzieliły K. Z. stosownego umocowania. Ze wspomnianych uchwał wynika, że w głosowaniach brało udział 13 osób. Imiennie wskazano w nich wyłącznie przewodniczącego zebrania i protokolanta, którzy jako jedyni podpisani są pod uchwałami.

W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 29 oraz w zw. z 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 57 § 1 ppsa. W konsekwencji, jako oczywiście bezzasadna skutkuje ona oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podobne stanowisko zajmował już Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniach: z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 608/08 i z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 284/08, a także z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1077/14 (Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.