Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1166/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji, dalej "KGP", decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty R. K. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r. R. K. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o ponowne obliczenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360, z późn. zm.), w wymiarze 89 dni, wraz z ustawowymi odsetkami za powstałe opóźnienie, począwszy od dnia [...] lutego 2018 r.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pełnił służbę w okresie od dnia [...] marca 1991 r. do [...] lutego 2018 r. W okresie służby nie wykorzystał 89 dni urlopu wypoczynkowego, za co na podstawie art. 115a ustawy o Policji, został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny zgodnie z przelicznikiem: 1 dzień urlopy wypoczynkowego = 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wnioskodawca podniósł, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. orzekł, iż przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w sposób tam wskazany, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Pismem z dnia [...] października 2020 r., podpisanym przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] M. S. ze wskazaniem, iż działa ona z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], strona została poinformowana, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. w Dzienniku Ustaw RP pod pozycją 1610 została ogłoszona ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta weszła w życie w dniu 1 października 2020 r. Zgodnie z art. 1 pkt 16) tej ustawy w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji art. 115a otrzymał brzmienie:

"art. 115a. Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym."

Jednocześnie ustawodawca w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy wskazał, że "przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r."

Dalej w piśmie tym wskazano, że biorąc powyższe pod uwagę, brak jest podstaw do wypłaty wyrównania ekwiwalentu.

Uznając powyższe pismo za decyzję administracyjną R. K. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji.

W uzasadnieniu strona podniosła, że w orzecznictwie podkreśla się, iż sprawa administracyjna powinna być załatwiona w formie przewidzianej prawem, jednakże w razie odmowy ze strony organu pozytywnego jej załatwienia, organ powinien wydać decyzją administracyjną. Strona stwierdziła, że takie załatwienie sprawy jest gwarantem ochrony praw jednostki i realizacją zasady dwuinstancyjności i kontroli sądowej działania organów administracji publicznej w ramach wskazywanych kryteriów.

Dalej strona podkreśliła, iż nie jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski jednostki załatwiane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania KGP, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256z późn. zm.), dalej "k.p.a.", postanowieniem z dnia 24 marca 2021 r. nr 178, stwierdził niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż treść pisma z dnia [...] października 2020 r., nr [...] nie spełnia kryteriów decyzji, bowiem nie zawiera osnowy, która rozstrzygałaby o istocie sprawy.

R. K. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2141/21, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy - dopuszczając się wadliwej kwalifikacji prawnej wspomnianego wyżej pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2020 r. - nie wykazał w sposób właściwy, aby w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do zastosowania art. 134 k.p.a. i wydania zaskarżonego postanowienia.

Dalej Sąd podniósł, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że minimum wymagań formalnych, jakie powinna spełniać decyzja, to: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu. W konsekwencji, wskazuje się na możność uznania pism mających, w ocenie organu administracji, charakter wyłącznie informacyjny za decyzje administracyjne, jeżeli zawierały one merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, jakkolwiek nie miały wszystkich elementów decyzji wskazanych w art. 107 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji, przyjmuje się, że decyzją administracyjną jest zatem pismo zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji, również niemające wszystkich elementów decyzji określonych w art. 107 k.p.a., jeżeli: pochodzi od organu administracji, skierowane jest na zewnątrz systemu administracji publicznej i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach prawnych osób (fizycznych lub prawnych) w sprawie indywidualnej, choćby dla rozstrzygnięcia takiego brak było podstawy prawnej.

Sąd stwierdził także, że o ile wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługujący policjantowi dokonywana jest przez właściwy organ Policji w formie czynności materialno-technicznej, o tyle odmowa wypłaty tego ekwiwalentu, a więc odmowa dokonania czynności materialno-technicznej powinna zostać dokonana w drodze decyzji, a nie w drodze pisemnej informacji organu. Tylko bowiem taka forma załatwienia wniosku umożliwia instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem i w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony - byłego policjanta.

Następnie Sąd podniósł, że nie można zgodzić się z organem odwoławczym, iż Komendant Wojewódzki Policji w [...] w spornym piśmie z dnia [...] października 2020 r., nr [...] , jedynie poinformował wnioskodawcę o obowiązującym stanie prawnym, zaś użyty przez ten organ w treści przedmiotowego pisma zwrot: "(...) w Pana przypadku brak jest podstaw do wypłaty wyrównania ekwiwalentu" nie może być utożsamiany z osnową (sentencją) decyzji administracyjnej, gdyż rzekomo zwrot ten nie jest odzwierciedleniem wiążącej wypowiedzi organu co do istoty sprawy, stanowiącej wyraz odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącego uprawnienia (wypłaty wyrównania wypłaconego w 2018 r. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy).

Zdaniem Sądu należy uznać, iż w spornym piśmie z dnia [...] października 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy

o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, a w szczególności na art. 9 ust. 1 cyt. ustawy - wyraźnie odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

W ocenie Sądu nie sposób przyjąć, iż sporne pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2020 r. nie zawiera minimum dopuszczalnych - w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego - elementów decyzji administracyjnej. Nie można bowiem zgodzić się przede wszystkim z oceną organu odwoławczego, jakoby brak było w owym piśmie z dnia [...] października 2020 r. powołania podstawy prawnej, osnowy (sentencji) decyzji, a także jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego. Sąd uznał, że skoro Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał w dniu [...] października 2020 r. w stosunku do skarżącego decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, która spełniała istotne wymogi określone w art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a., to strona skarżąca mogła w tym stanie rzeczy skutecznie złożyć odwołanie od tego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 19 lutego 2022 r.

Rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego KGP powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2020 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe

i dodatkowe wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a ustawy o Policji, który do dnia 5 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Dalej organ wyjaśnił, że w dniu 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ogłoszony został wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października

2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, z żadnego bowiem obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu.

KGP podał, że z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610). Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

KGP podniósł, że w konsekwencji, od dnia 1 października 2020 r., w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed dniem 6 listopada 2018 r.

Organ podał, że strona została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2018 r. W związku z tym zwolnieniem wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, natomiast sprawa o wypłatę przedmiotowego ekwiwalentu w wyższej wysokości została wszczęta po dniu 5 listopada 2018 r. (art. 61 § 3 k.p.a.). W aktualnym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje zatem prawo do wypłaty omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu.

R. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzucił KGP naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 poz. 2102), a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Podniósł również, że zarzuca Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] oraz Komendantowi Głównemu Policji działanie, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 7/15.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 28 listopada 2022 r. pełnomocnik organu wniósł

o zwieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy zainicjowanej pytaniem prawnym zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. akt P 7/21), dotyczącym zgodności

z Konstytucją art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610).

Sąd oddalił powyższy wniosek o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż podniesione w skardze.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Oznacza to, że w granicach badanej sprawy sąd zobowiązany jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi, dokonać pełnej oceny co do zgodność z prawem zaskarżonego aktu i w przypadku skargi na decyzję uwzględnia wszystkie zaistniałe w sprawie naruszenia, na które wskazano w art. 145 § 1 p.p.s.a. Skutkiem tego, jeżeli zaistnieją okoliczności z art. 156 k.p.a. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części, pomimo braku w skardze wniosku w tym zakresie.

Kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnej musi przebiegać w określonej kolejności, bowiem stwierdzenie istnienia danego typu naruszeń może eliminować potrzebę ustalania istnienia innych wad. Stąd, w pierwszej kolejności sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia istotnych wad powodujących jej nieważność. Ustalenie istnienia wady powodującej nieważność decyzji czyni bowiem dalszą kontrolę zbędną.

Przeprowadzona według wskazanych kryteriów ocena legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięć wykazała, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co powodowało konieczność stwierdzenia ich nieważności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Wyjaśnić należy, że Sąd jest w niniejszej sprawie związany oceną prawną wyrażoną w wyroku tutejszego Sądu z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2141/21, wskazującą, że pismo z dnia [...] października 2020 r. nr [...] , podpisane przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] M. S., ze wskazaniem, iż działa ona z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], stanowiło decyzję administracyjna

o odmowie wypłaty skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Sąd w wyroku tym nie oceniał jednak prawidłowości upoważnienia udzielonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji

w [...] do wydania tej decyzji.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu o nadesłanie upoważnienia dla M. S. do wydawania w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] decyzji administracyjnych, aktualnego na dzień wydania decyzji z [...] października 2020 r. nr [...] , organ nadesłał do akt niniejszej sprawy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 268a k.p.a. W § 2 tiret 3 tej decyzji wskazano, że do załatwiania spraw wskazanych w § 1 pkt 3 (tj. załatwiania spraw związanych z wypłatą wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy funkcjonariuszom zwalnianym ze służby, w tym do wydawania rozstrzygnięć w tym zakresie) upoważnia się M. S. – Zastępcę Naczelnika Wydziału Finansów KWP w [...]. Z kolei w § 4 wskazano, że decyzja ta wchodzi w życie

z dniem podpisania z mocą obowiązującą od dnia 1 października 2020 r.

Przypomnieć należy, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] października 2020 r. W dacie wydania tej decyzji M. S. nie była upoważniona do jej wydania. Upoważnienie do załatwiania spraw związanych z wypłatą wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy funkcjonariuszom zwalnianym ze służby, w tym do wydawania rozstrzygnięć w tym zakresie, udzielone jej zostało dopiero w dniu [...] grudnia 2020 r. Podpisując tą decyzję osoba ta działała zatem bez upoważnienia.

Zgodnie z art. 268a k.p.a., w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji organu I instancji, organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem.

Upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a k.p.a. wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu do podejmowania czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Przepis ten stwarza możliwość, aby nie tylko sam piastun funkcji organu, czyli osoba, którą powołano na dane stanowisko, lecz także wyznaczony przez niego pracownik urzędu przydanego do pomocy temu organowi był umocowany do wykorzystania kompetencji organu.

Upoważnienie nie może jednak być udzielone z mocą wsteczną. Niedopuszczalne jest bowiem posługiwanie się przez analogię przepisami prawa cywilnego i konwalidowanie nieważnych czynności w sferze imperium organu, które zostały podjęte bez stosownego upoważnienia administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne udzielenie upoważnienia administracyjnego upoważniającego do dokonania wcześniejszej czynności przez osobę upoważnioną po wydaniu decyzji administracyjnej (por. J. Pitera, Ważność upoważnienia administracyjnego oraz pełnomocnictwa w przypadku vacatu piastuna organu administracji publicznej, KPPubl. 2009/1–2, s. 91 oraz wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006 r., I SA/Wa 1061/05, LEX nr 221933:).

W orzecznictwie niesporne jest, że działanie pracownika bez upoważnienia pociąga za sobą nieważność decyzji. Nie ma jednak zgodności co do tego, czy nieważność ta jest skutkiem naruszenia właściwości, czy rażącego naruszenia prawa bądź braku podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 1996 r. SA/Lu 691/95, LEX nr 26790: "Brak upoważnienia, o którym mowa w art. 268a k.p.a., skutkuje naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.)"; inaczej: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1996 r., SA/Ka 2564/95, LEX nr 28969: "Konsekwencją prawną podpisania rozstrzygnięcia organu podatkowego przez osobę nieupoważnioną będzie uznanie tego rozstrzygnięcia za wydane bez podstawy prawnej, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia")

W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, do którego przychyla się również skład orzekający w niniejszej sprawie, że brak właściwego upoważnienia do wydania decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 268 a k.p.a. w zw. z art.104 § 1 i art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 94/10, z 10 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 3338/15, z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3369/15, z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 35/18 oraz WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2325/20, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji należy uznać, że decyzja organu I instancji obarczona jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W efekcie tego zaskarżona decyzja KGP, która została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji, również została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji rażąco naruszającej prawo również rażąco narusza prawo (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt

I OSK 3338/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sytuacji zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2020 r.

Stwierdzona przez Sąd wada wydanych w sprawie decyzji czyni rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi przedwczesnym, gdyż dopiero wydanie decyzji prawidłowo podpisanej tj. przez organ lub poprawnie upoważnionego przez niego pracownika umożliwi odniesienie się do zagadnień, które mogą stanowić naruszenie prawa materialnego lub mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie ad meritum.

Z powyższych względów, zdaniem Sądu, nie zachodziła również konieczność zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy zainicjowanej pytaniem prawnym zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. akt P 7/21), dotyczącym zgodności z Konstytucją art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.