Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 412/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 98 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Teza: Jeżeli w wyniku podziału gruntu, określona działka przeszła na własność gminy z mocy prawa - na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), to skutku w postaci przeniesienia prawa własności na gminę nie znosi decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o podziale w części orzekającej o przejściu na własność i o odszkodowaniu.

TEZY

Jeżeli w wyniku podziału gruntu, określona działka przeszła na własność gminy z mocy prawa - na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), to skutku w postaci przeniesienia prawa własności na gminę nie znosi decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o podziale w części orzekającej o przejściu na własność i o odszkodowaniu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi H. R., J. R., P. R. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania, 1. uchyla zaskarżoną decyzję , 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę 200 ( dwieście ) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska


UZASADNIENIE

Wojewoda Wielkopolski zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. o ustaleniu na rzecz Państwa P., J. i H. R. odszkodowania w wysokości 17 tys. zł za nieruchomość o powierzchni 0,1351 ha położoną we wsi [...]. , gm. [...] oznaczoną nr geod. [...], zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] oraz odmówił ustalenia odszkodowania.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:

Decyzją z dnia 24 maja 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości poł. we wsi [...] Gm. [...] oznaczonej jako dz. nr [...]. W wyniku podziału z nieruchomości wydzielona została m. in. działka nr [...] o powierzchni [...] ha "pod drogę". W decyzji stwierdzono jednocześnie, że działka nr [...] przechodzi na własność Gminy [...] z dniem, w którym decyzja o podziale stanie się prawomocna, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Przymiot ostateczności decyzja ta uzyskała z dniem [...] czerwca 1995 r. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2004 r. skarżąca H. R. powołując się na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie i wypłatę odszkodowania za wydzieloną decyzją z dnia [...] maja 1995 r. działkę nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2005 r., Starosta [...] na podstawie art. 104 § 2 kpa w zw. z art. 73 ust. 1, 2, 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. , orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania w sprawie ustalenia i wypłaty żądanego odszkodowania na rzecz Państwa [...].

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji. Organ uznał, iż przepisy ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie stanowią podstawy prawnej do ustalenia przedmiotowego odszkodowania. Wymieniona okoliczność stanowi postępowanie bezprzedmiotowym. Wojewoda powołał się na art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie, z którym działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne na wniosek właściciela przechodzą na własność gminy za odszkodowaniem.

Dnia [...] sierpnia 2006 r. H. R. ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie i wypłatę odszkodowania za wydzielone grunty decyzją z dnia [...] maja 1995 r. powołując się tym razem na art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu Skarżąca podała, iż Ona wraz z mężem nigdy nie płacili podatku od tej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie nigdy nie doszło do uzgodnienia odszkodowania pomiędzy właścicielami działki, a Gminą[...].

Starosta [...], rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 98 ust.3 i art. 129 ust.5, art. 130 i 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalił na rzecz P., J. i H. R. odszkodowanie w wysokości 11.500 zł za nieruchomość o powierzchni 0,1351 położoną we wsi [...] gm. [...] oznaczonej numerem geodezyjnym [...], oraz zobowiązał gminę [...] do wypłaty ww. odszkodowania w terminie 14 dni od daty, w której decyzja stanie się ostateczna. Starosta wskazał, iż SKO w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] orzekł nieważność części dotyczącej punktu 2 i 3 decyzji, a więc w części orzekającej o przejęciu na własność Gminy [...] działki nr [...] za odszkodowaniem.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wójt Gminy [...] podniósł zarzut wydania decyzji w sprawie zakończonej prawomocną decyzją.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] maja 2008 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji podał, że z treści art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) wynika, iż skutek prawny w postaci przejścia wydzielonej pod drogę działki może nastąpić, jeżeli zostaną spełnione następujące przesłanki: właściciel nieruchomości wystąpi z wnioskiem o podział, droga musi być publiczną i jej przebieg przewiduje obowiązujący w dacie orzekania plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał, iż z planu zagospodarowania oraz jego rysunku nie sposób jednoznacznie stwierdzić, iż działka była przeznaczona pod drogę. Jednocześnie zauważa się, iż ustalenia te mogą prowadzić do wniosku, że wydzielenie działki nr [...] pod drogę nie było przyodziane w planie. Organ II instancji dodał, iż w sprawie nie został zebrany niezbędny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przez co zostały naruszone przepisy kpa.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. ustalono odszkodowanie w wysokości 17 tys. zł na rzecz J. i H. R. oraz P. R. za nieruchomość o pow. [...] ha położoną we wsi [...] Gm. [...], dla której w Sądzie Rejonowym w [...] prowadzona jest [...] , przejętą z mocy prawa z dniem [...] czerwca 1995 r. na własność Gminy [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Wójt Gminy [...] podnosząc, iż przedmiotowy grunt nigdy nie został przejęty przez gminę, nie powstała nowa droga, a działka miała być przeznaczona na poszerzenie drogi wojewódzkiej, a następnie powiatowej. Nie została wykonana żadna inwestycja. Grunt nadal jest we władaniu uczestników. Wójt powołał się na uzasadnienie wyroku WSA w Białymstoku z 13.02.2007 r. II SA/Bk 669/06, zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje stronie tylko w przypadku budowy ulicy, a nie jej poszerzenia.

Wojewoda Wielkopolski, na skutek odwołania Gminy [...], wydał decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.: uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił ustalenia odszkodowania. Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, powstałe w wyniku podziału grunty musiały być przeznaczone wyłącznie pod budowę nowych ulic, a nie poszerzenie drogi. Z załączonego do akt sprawy wypisu z planu wynika, iż teren, na którym znajduje się przedmiotowa działka, przeznaczony był pod usługi turystyczne, zabudowę mieszkalno- pensjonatową. Uznano, iż nie nastąpił skutek prawny w postaci przejścia wydzielonej pod drogę działki nr [...] na własność Gminy [...], nie została bowiem spełniona jedna z przesłanek wymienionych w ustawie z 29 kwietnia 1985 r.- mianowicie wydzielony grunt w dacie zatwierdzenia podziału nie był przeznaczony pod budowę ulicy, a jedynie poszerzenie istniejącej drogi powiatowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, J. i H. R. wnieśli o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, który w jednej decyzji wskazuje, by w przedmiocie odszkodowania stosować przepisy ustawy z 1997 r., a w innej decyzji powołuje się na ustawę z 1985 r. Skarżący zarzucili Wojewodzie nadinterpretację dokumentów, na podstawie których działka została wydzielona. W związku z tym uważają za zasadne ponowne przeanalizowanie dokumentów sprawy, szczególnie zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.) - sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji.

W celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, organ administracji obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Przez rozpatrzenie materiału dowodowego należy rozumieć jego ocenę. To na podstawie całego materiału dowodowego organ administracji ocenia czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wprawdzie ustawodawca pozostawił organom, prowadzącym postępowanie administracyjne, swobodę w ocenie materiału dowodowego, jednakże ocena ta nie może przybierać cech dowolności.

W orzecznictwie sądów i doktrynie prawa wypracowano i powszechnie przyjmuje się dyrektywy oceny dowodów, którymi winien się kierować organ administracji, by nie narazić się na zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Na te dyrektywy składają się: zasady logicznego myślenia oraz wskazówki, wypływające z wiedzy i doświadczenia życiowego. Działanie organów administracji publicznej winno odbywać się w sposób praworządny, rzetelny i budzący zaufanie do organów Państwa ( art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organ II instancji naruszył powyższe regulacje, uchybiając nałożonemu na niego ustawowemu obowiązkowi podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli.

Na wstępie zauważyć należy, że niniejsza sprawa dotyczy kwestii odszkodowania za .nieruchomość, co merytorycznie łączy ją ze sprawą podziału gruntu; są to jednak dwa odrębne postępowania. Zdaniem Sądu, Wojewoda w zaskarżonej decyzji w istocie rozpatruje kwestie podziału przedmiotowego gruntu, który miał miejsce na mocy art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.)

Art. 10 ust. 5 ww. ustawy w dacie wydania decyzji podziałowej z dnia [...] maja 1995 r. stanowił, iż grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu.

Warto przypomnieć, że decyzja administracyjna stanowi konkretyzację normy prawnej abstrakcyjnej i generalnej, co do danej sytuacji faktycznej i określonego adresata. Indywidualna norma prawna, zawarta w decyzji, ma tę sama cechę co norma przez nią konkretyzowana – jest bezwzględnie obowiązująca.

W decyzji podziałowej z dnia [...] maja 1995 r. zawarto jednoznaczne sformułowanie, że działka nr [...] przechodzi na własność Gminy za odszkodowaniem, w dniu, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna.

W dalszej kolejności należy uwzględnić, iż wniosek o odszkodowanie H. R. złożyła dnia [...] grudnia 2004 r., a więc w czasie obowiązywania już nowej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004. Nr 261, poz. 2603). Stosownie do przepisu art. 98 ust. 3 tejże ustawy za działki gruntu, wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W piśmiennictwie wskazuje się, iż wobec braku przepisów przejściowych w ustawie regulującej gospodarkę gruntami z 1997 r., przepisy tej ustawy mają bezpośrednie działanie; owo bezpośrednie działanie musi jednak uwzględniać ochronę praw nabytych na gruncie przepisów poprzedniej ustawy z 1985 r. (G. Bieniek, A. Hopper i inni, Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, tom II, Warszawa-Zielona Góra 1998, s. 334).

Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście powyższych uwag, Sąd obowiązany jest uwzględnić także wcześniejsze decyzje Wojewody Wielkopolskiego wydane w związku z pierwszym wnioskiem Skarżących w sprawie odszkodowania, a to m. in. w związku z zarzutami skargi. Chodzi głównie o to, iż w kolejnych decyzjach Wojewoda wskazuje na inne podstawy materialnoprawne, które winny być stosowane w sprawie odszkodowania dla [...].

Sąd stwierdza, iż w zaskarżonej decyzji Wojewoda orzeka na innej podstawie prawnej, niż ta którą wskazał jako właściwą organowi I instancji, a także Skarżącemu. W pierwszej decyzji Wojewody w tej sprawie z dnia [...] grudnia 2005 r. Organ uznał, iż niewłaściwe są przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. zastosowane przez Starostę. W drugim orzeczeniu z [...] maja 2008 r. Wojewoda powołał się na ustawę z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a rozstrzygając sprawę po raz trzeci w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia, powołuje się On wyłącznie na ustawę z 29 kwietnia 1985 r. Nadto, w żadnej z decyzji Wojewoda nie podaje w rubrum podstawy materialnoprawnej orzekania w sprawie o odszkodowanie, co powoduje naruszenie art. 107 par. 3 kpa.

Według Sądu, Organ II instancji nie dokonał też pełnego ustalenia stanu faktycznego. Organ, ustalając stan faktyczny, powołuje się na treść art. 10 ust. 5 ustawy z 1985 r. Niejasna jest jednak jego wykładnia. Wojewoda w swych sprzecznych decyzjach w przedmiotowej sprawie opiera się głównie na interpretacji pojęcia "ulica". W tym kontekście przytacza wyrok, z którego wynika, że przepis ten dotyczy właśnie dróg a nie ulic. Między tymi dwoma wypowiedziami zachodzi więc sprzeczność. Sąd zauważa, że obowiązujące w dacie wydania decyzji podziałowej przepisy rozróżniają te pojęcia: ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. i ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Nie można tego jednak tego powiedzieć o pochodzących z lat 80-tych dokumentach, pismach, a nawet decyzjach.

Sąd, powołując się na orzecznictwo, zwraca uwagę także na to, iż w dacie obowiązywania art. 10 ust. 5 ustawy z 1985 r. nie było konieczne, aby działka drogowa przeznaczona do obsługi nowopowstałych działek zaliczona była w odpowiednim trybie do jednej z kategorii dróg publicznych. Tym samym bezpodstawne jest rozróżnianie przez Wojewodę kategorii dróg, do której została zaliczona nieruchomość wydzielona pod budowę ulicy, oraz badanie, jaki charakter ma nowopowstała droga. Takie ustalenia dokonane i wynikające wprost z treści ostatecznej decyzji podziałowej nie mogą być dokonywane na etapie postępowania odszkodowawczego (por. wyrok NSA I OSK 1092/08 z 06.08.2009).

Wojewoda nie wziął też pod uwagę faktu, iż decyzja podziałowa 1995 r. w pełnym brzmieniu istniała w obrocie prawnym do dnia [...] czerwca 2004 r., kiedy to SKO w [...] na wniosek Wójta Gminy [...] decyzją nr [...] orzekł nieważność części dotyczącej punktu 2 i 3 decyzji, a więc w części orzekającej o przejęciu na własność Gminy [...] działki nr [...] za odszkodowaniem.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 1 września 1993 r. sygn. akt III CZP 84/93 (publ. OSP 1994 r. nr 9, poz. 170) wyraził pogląd, że decyzja urzędu rejonowego zezwalająca na podział nieruchomości i zatwierdzająca jego podział stanowi podstawę wpisu prawa własności gminy w odniesieniu do działki wydzielonej pod budowę ulicy. Na gruncie przedmiotowej sprawy, Gmina nie zadbała o ujawnienie w księdze wieczystej przysługującego jej prawa własności działek położonych we wsi [...]. To, że Wójt Gminy [...] nie podjął kroków zmierzających do wpisania prawa własności do ksiąg wieczystych nie może być powodem do podważania skutków prawnych decyzji podziałowej z dnia [...] maja 1995 r. Jak podkreślił Starosta w swej decyzji - Wójt Gminy [...] - nie podając żadnego uzasadnienia - nie wyraził zgody na zmianę zapisu w księdze wieczystej - k.89 akt adm.).

Zdaniem Sądu, kwestia odszkodowania winna być rozpoznawana na podstawie art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na to, że wniosek o odszkodowanie został złożony w 2004 r. Powyższe wynika z art. 233 tej ustawy. Decyzję w oparciu o ten przepis (jak już podkreślano: zgodnie ze wskazówką Wojewody Wielkopolskiego) podjął Organ I instancji. Organ II instancji miał obowiązek – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności – ponownie rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawę. Tj. ustalić spełnienie przesłanek wskazanych w art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami z 1985 r., skonkretyzowanych w odniesieniu do przedmiotowego gruntu w formie decyzji podziałowej, w przypadku ich spełnienia – ustalić odszkodowanie na podstawie art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Jeśli chodzi o badanie pod kątem przesłanek z art. 10 ust. 5 ustawy wymienionej na pierwszym miejscu, to Organ winien odnieść się także do decyzji stwierdzającej nieważność decyzji podziałowej w części orzekającej o przejęciu na własność Gminy [...] działki nr [...] za odszkodowaniem (pkt. 2 i 3). W aktach nie ma tej decyzji, stąd Sąd nie może dokonać jej oceny, zwłaszcza ustalić, na jakiej podstawie stwierdzono nieważność pkt. 2 i 3, po 9 latach od uzyskania przez decyzję podziałową przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności pkt. 2 i 3 decyzji podziałowej oznacza, iż w tym zakresie nie wywarła ona skutku ex tunc (od chwili jej wydania). Według Sądu, nie miałoby to jednak znaczenia dla kwestii własności wydzielonego gruntu, w sytuacji uznania, iż spełnione zostały pozostałe przesłanki z w art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami z 1985 r. W takim przypadku, stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej w części orzekającej o przejęciu na własność Gminy [...] działki nr [...] za odszkodowaniem, nie znosi skutku w postaci przejścia przedmiotowej działki na własność Gminy [...]. Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., skutek ten nastąpił bowiem z mocy prawa, a orzeczenie w decyzji podziałowej o przejściu gruntu na własność gminy miało charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Również to, że w KW. nie dokonano zmiany właściciela, nie ma znaczenia (ugruntowany pogląd orzecznictwa: wyrok NSA z 06.08.2009 I OSK 1091/08, wyrok NSA I OSK 1092/08, I OSK 874/08 z 17.06.2009 r., wyrok WSA w Poznaniu z 27.11.2008 II SA/Po 631/08 ).

Podsumowując powyższe, jeżeli w wyniku podziału gruntu, określona działka przeszła na własność gminy z mocy prawa – na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), to skutku w postaci przeniesienia prawa własności na gminę nie znosi decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o podziale w części orzekającej o przejściu na własność i o odszkodowaniu. Decyzja o podziale w części dotyczącej przejścia prawa własności przedmiotowej działki na gminę jest decyzją deklaratoryjną, a skutek w postaci przejścia prawa własności nastąpił z mocy prawa.

Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r. (Application no. 22531/05), który zapadł na gruncie prawa międzynarodowego, w kontekście obecnie obowiązującego art. 98 ust. 3 u.g.n. Trybunał uznał, że przeznaczenie w decyzji podziałowej prywatnej działki pod drogę istotnie ogranicza właściciela w korzystaniu z nieruchomości, a zatem oznacza pozbawienie posiadania w rozumieniu art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji. W dalszej części orzeczenia Trybunał stwierdził, że podział nieruchomości powodujący powstanie wielu nowych działek i wydzielenie drogi niejako automatycznie powoduje, że droga ta będzie dostępna nie tylko dla wszystkich właścicieli ale również dla każdego chcącego z tej drogi skorzystać. Jedyny sposób, w jaki działki wydzielone pod drogi mogą być wykorzystywane zgodnie z planem, to drogi. Dlatego odmowa przejęcia tych działek i w konsekwencji wypłaty odszkodowania narusza cytowany art. 1 Pierwszego Protokołu.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, Organ niedostatecznie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a także nie ustalił, które przepisy mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Reasumując, popełnione przez organ uchybienia skutkowały, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, orzeczeniem jak w sentencji wyroku. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa, a w kwestii kosztów sądowych na podstawie art. 200 ppsa.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski

JH