Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 208/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant Izabela Ścieszko po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i kosztów upomnień oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 208/09

UZASADNIENIE

Wnioskiem dnia 23 września 2008 r. Pan T. K. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o wstrzymanie egzekucji komorniczej i umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne.

Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuacje materialną i zdrowotną – dwukrotnie przebył udar mózgu, ma przyznaną drugą grupę inwalidzką, pracuje w zakładzie pracy chronionej z wynagrodzeniem 1.160,- zł; z kolei żona jest zatrudniona tylko na ½ etatu. Podkreślił również, iż zadłużenie wobec ZUS powstało w okresie kiedy nie miał zleceń na wykonywane usługi transportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w oparciu o przepisy art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), odmówił T. K. umorzenia zaległych składek wraz z odsetkami za zwłokę za lata 1998 - 2000: na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 19.664,94 zł, na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 2.812,46 zł i na Fundusz Pracy w łącznej kwocie 1.211,93 zł.

Organ rentowy przytoczył w uzasadnieniu decyzji treść przepisów art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), uznając, iż argumenty powołane przez stronę nie dają podstaw do umorzenia należności ZUS. Dodał ponadto, iż podjęto działania w celu wyegzekwowania tych należności w trybie egzekucji administracyjnej, ale egzekucja nie była skuteczna. Egzekucję ponowiono we wrześniu 2008 r., zajmując wynagrodzenie za pracę zobowiązanego (do dnia wydania decyzji nie wpłynęły jednak żadne należności z tego tytułu). Ponadto w czerwcu 2000 r. ze zobowiązanym zawarto układ ratalny, jednakże strona nie dotrzymała warunków jego spłaty. Organ przeanalizował także dochody strony z 2007 r. – wg zeznania PIT-37 była to kwota 10.207,83 zł. Obecnie zobowiązany jest zatrudniony w firmie ochroniarskiej (zakładzie pracy chronionej), gdzie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.194,39 zł. Z uwagi na te okoliczności uznano, że brak jest podstaw do umorzenia powyższych należności i uznania tych należności jako całkowicie nieściągalnych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził również okoliczności uzasadniających umorzenie zadłużenia w trybie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak wskazano, rodzina zobowiązanego nie jest pozbawiona środków do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Żona T. K. za miesiące czerwiec - sierpień 2008 r. osiągała dochód z wynagrodzenia za pracę (1/2 etatu) w kwocie 563,- zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca nie udowodnił też, aby jego żona chorowała i tym samym miała przeciwwskazania zdrowotne do podejmowania zatrudnienia na pełny etat.

Także wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 650,00 – 700,00 zł nie stanowią – w ocenie organu rentowego – podstawy do umorzenia zadłużenia, gdyż nie można ich uznać za wydatki nadzwyczajne. Z kolei spłata w miesięcznych ratach kredytów bankowych w wysokości 170, - zł i 97,- zł nie może być przeciwstawiana spłacie zaległych składek, gdyż ZUS realizuje ważny interes społeczny.

Reasumując organ rentowy uznał, iż T. K. nie ma całkowitych przeciwwskazań do wykonywania pracy zarobkowej, może pracować i osiągać dochody, z których będzie mógł uregulować zadłużenie. Z powodu złego stanu zdrowia jest mu ciężko, ale nie daje to podstawy do umorzenia zaległości, gdyż zobowiązany posiada fundusze, z których może spłacać zadłużenie. W związku z tym nie zachodzi przesłanka do umorzenia należności, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.

Wnioskiem z dnia 25 listopada 2008 r. T. K. ponownie zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.

Strona wskazała na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, podkreślając, że dochód rodziny wynosi 1.757,39 zł brutto, co daje miesięczną kwotę netto w granicach 1.000,00 zł – 1.300,00 zł. Kredyty bankowe jakie zaciągnęli, przeznaczone zostały na spłatę zaległego czynszu. Pobyty w szpitalu doprowadziły do tego, że czynsz nie był opłacany terminowo. Obecnie za energię elektryczną płacą w systemie tzw. przedpłatowym. Na własny koszt musieli także wymienić okno w mieszkaniu. Ponoszą także duże wydatki na leczenie, jednakże nie nogą ich udokumentować, gdyż nigdy nie brali rachunków z aptek.

Pan T. K. stwierdził także, iż w przypadku przeprowadzenia egzekucji zaległych składek z wynagrodzenia za pracę, zostanie zwolniony z obecnego zakładu pracy, gdyż pracodawca nie zatrudnia osób z obciążeniem wynagrodzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie z dnia [...] r.

Organ rentowy ustalił, iż strona z tytułu zatrudnienia w miesiącu październiku 2008 r. uzyskała dochód w wysokości 977,09 zł brutto, a w miesiącu listopadzie 2008 r. pobierała zasiłek chorobowy. Natomiast żona wnioskodawcy z tytułu zatrudnienia na ½ etatu w miesiącu październiku 2008 r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości 563,- zł brutto.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezes ZUS, powołując się na interes społeczny oraz mając na względzie zabezpieczenie wypłat świadczeń dokonywanych przez ZUS, stwierdził, że w sytuacji Pana T. K. nie ma podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. Umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym i tylko w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności możliwe jest podjęcie decyzji o umorzeniu. Ciężar wykazania tych okoliczności należy do osoby zobowiązanej. Zgodnie z przepisami art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład może ale nie musi umorzyć zaległości. Należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w wyjątkowych przypadkach, gdy osoba zobowiązana wykaże, że nie ma żadnej możliwości wywiązać się ze zobowiązań wobec ZUS, np. gdy legitymuje się orzeczeniem o trwałej całkowitej niezdolności do pracy i nie otrzymuje żadnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zakład uznał, iż w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Prezes ZUS stwierdził, iż zaległości które figurują na koncie zobowiązanego podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. We wrześniu i w listopadzie 2008 r. ponownie zadłużenie zostało objęte postępowaniem egzekucyjnym – zajęto wynagrodzenie za pracę zobowiązanego, co oznacza, że jeżeli nawet aktualnie nie jest możliwe dokonanie potrąceń z wynagrodzenia, to ta sytuacja może ulec zmianie; jest możliwe, że w przyszłości będzie można dokonać potrąceń z wynagrodzenia za pracę. Podkreślono również, że sam zobowiązany może również dokonywać dobrowolnych wpłat tytułem zadłużenia.

W 2007 r. strona osiągnęła dochód w wysokości 10.207,83 zł brutto, obecnie też uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej PPU "A" i za miesiąc październik uzyskała dochód w wysokości 977,09 zł brutto.

Organ nadmienił ponadto, iż w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Oznacza to tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Jeżeli nawet organ egzekucyjny stwierdziłby brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję należności wobec ZUS, to również nie oznacza, że zaległości muszą zostać umorzone.

Prezes ZUS nie zakwestionował problemów zdrowotnych zobowiązanego, stwierdzając jednak, że nie może to stanowić okoliczności powodującej umorzenie zaległych składek, gdyż pomimo tych kłopotów udało się zobowiązanemu znaleźć pracę zawodową. Przedstawione przez stronę dokumenty potwierdzają jedynie to, że w pewnych okresach przebywał on na leczeniu szpitalnym, miał wykonywane różne badania lekarskie, a Miejski Zakład do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. zaliczył T. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe i stwierdził, że jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej oraz nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.

W odniesieniu do choroby żony zobowiązanego, organ rentowy stwierdził , iż na tą okoliczność wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających przeciwwskazania zdrowotne do podejmowania pracy lub do wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu przez D. K. Dołączone zaświadczenie z dnia 24 listopada 2008 r. potwierdza, że Pani D. K. jest zatrudniona na ½ etatu. Jednakże gdyby mogła podjąć pracę na pełny etat, to zapewne uzyskiwałaby wyższe wynagrodzenie, a to przyczyniłoby się do poprawy sytuacji materialnej rodziny. Na ogólną sytuację finansową rodziny wpływają dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

Prezes ZUS uznał, iż wydatki na utrzymanie mieszkania także nie stanowią podstawy do umorzenia zaległych składek. Przedłożone przez stronę pisma potwierdzają jedynie, że w roku 2004 zobowiązany był wzywany przez Zarząd Nieruchomości do uregulowania zaległych rat czynszu i dokumenty te nie potwierdzają aktualnego zadłużenia za opłaty mieszkaniowe.

Organ rentowy zwrócił uwagę, iż pomimo trudności finansowych rodzina zobowiązanego zabezpiecza środki na spłatę zaciągniętych kredytów bankowych (po 170,- i 97,- zł); dodatkowo spłaca również w ratach po 37,- zł należności z tytułu karty kredytowej. Te okoliczności - w ocenie organu – świadczą, że rodzina zobowiązanego nie jest pozbawiona środków do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wprawdzie uregulowanie zadłużenia może stanowić dla Pana T. K. pewne obciążenie finansowe, jednak nie świadczy to o okolicznościach uzasadniających umorzenie zaległości.

Pan T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w której przedstawił – tak jak w poprzednich swoich pismach - okoliczności powstania zadłużenia w składkach na ubezpieczenie społeczne oraz sytuację zdrowotną i materialną członków swojej rodziny. Stwierdził, iż znów zalega z opłacaniem czynszu za miesiące listopad i grudzień 2008 r. oraz styczeń 2009 r. - na kwotę 1.290,48 zł. Miesięczny czynsz wynosi obecnie 563,- zł, bez opłat za wodę i wywóz śmieci. Energię elektryczną zakupuje w tzw. systemie przedpłatowym, a oprócz kuchni gazowej, pozostałe urządzenia są na prąd – ogrzewanie wody i mieszkania. Dochody rodziny nie wystarczają zatem na przeciętne życie.

Skarżący załączył do skargi:

- wezwanie do zapłaty zaległości czynszowych z dnia 14 grudnia 2004 r.,

- fakturę VAT na zakup energii elektrycznej za miesiąc luty 2009 r.,

- fakturę VAT na zakup energii elektrycznej za miesiąc styczeń 2009 r.,

- zaświadczenie Zarządu Nieruchomości z dnia 20 stycznia 2009 r. o zaległościach w opłacaniu czynszu,

- aneks z dnia 24 listopada 2008 r. o podwyższeniu stawki czynszu,

- kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 10 lutego 2003 r.,

- kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 18 stycznia 2008 r.,

- odcinki wypłaty wynagrodzenia za miesiąc listopad i grudzień 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jak również odsetki od tych należności, zasadniczo mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zgodnie z art. 28 ust. 3 całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, według zasad określonych w rozporządzeniu (art. 28 ust 3a w/w ustawy).

Warunkiem niezbędnym (ale nie wystarczającym) jest zaistnienie okoliczności wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Okoliczności wymienione w tym przepisie nie mają charakteru katalogu zamkniętego, o czym świadczy użyte w nim sformułowanie "w szczególności". Nie muszą występować łącznie i dają możliwość organowi uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego.

Decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek podejmowane są na zasadzie uznania administracyjnego. Oczywiście podlegają one kontroli sądowej, ale ze względu na specyficzny charakter spraw, których dotyczą, kontrola ta ma zakres nieco ograniczony. Jeżeli zatem organ poprawnie przeprowadzi postępowanie dowodowe i dokonana przez niego ocena stanu faktycznego jest właściwa, to samo wyprowadzenie wniosku przesądzającego o wyniku sprawy jest zagadnieniem natury słusznościowej, które pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza jedynie do ustalenia czy na podstawie określonych przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak, J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego", Warszawa 2006, s. 505).

Organ rentowy wskazał, iż we wrześniu i w listopadzie 2008 r. ponownie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu ściągnięcia należności obciążających skarżącego. Przyznać rację zatem należy Prezesowi ZUS, że przedwczesnym wydaje się twierdzenie, iż egzekucja prowadzona wobec skarżącego okazała się bezskuteczna, gdyż w tym zakresie naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili jeszcze braku majątku, z którego można by prowadzić egzekucję.

Odnosząc się natomiast do przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia, należy stwierdzić, że przepis ten wymaga od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. A zatem ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa na zobowiązanym. Treść przepisu należy więc odnieść do konkretnej sytuacji, tak aby organ miał podstawy przypuszczać, że zapłata należności (jednorazowa, w ratach lub w drodze egzekucji) spowoduje egzystencjalną ruinę bytu zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarczy, gdy zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy.

Przepisy nie wyjaśniają co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, o którym stanowi § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jednakże dokonując wykładni gramatycznej należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum, a nie o coś na przeciętnym, uśrednionym poziomie.

W rozpoznawanej sprawie skarżący i jego żona otrzymują stałe dochody z wynagrodzenia za pracę. Wprawdzie podjęcie spłaty zaległej należności wraz z odsetkami za zwłokę pogorszy sytuację rodzinną Państwa K. (co jest niewątpliwe), nie daje to jednak wystarczającej podstawy aby dług umorzyć w całości.

Jedną z przesłanek do umorzenia zaległości, określoną w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jest przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący powołał się na tą przesłankę, wskazując iż dwukrotnie przebył udar mózgu, co jest chorobą przewlekłą. Organ rentowy uznał jednak, że ta choroba nie pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodów umożliwiających opłacenie należności. Organ w tym zakresie powołał się na orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...], w którym stwierdzono umiarkowany stopień niepełnosprawności i uznano zdolność do pracy skarżącego jedynie w warunkach pracy chronionej. Wskazano przy tym na uzyskiwane przez stronę dochody ze stosunku pracy.

Skarżący nie wykazał również, aby poniósł stratę materialną w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, które spowodowały, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności.

W tej sytuacji, dokonując ogólnej oceny zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że organ przeanalizował sytuację życiową i materialną zobowiązanego oraz podjął decyzję mieszczącą się w pojęciu uznania administracyjnego. Oczywiście organ rentowy, wydając decyzję w przedmiocie umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, nie powinien powoływać się na okoliczności przyszłe - wskazywać, że sytuacja majątkowa zobowiązanego może ulec w przyszłości poprawie - gdyż przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenia takiej ulgi pod uwagę bierze się aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że w przypadku gdyby pojawiły się nowe przesłanki uzasadniające umorzenie odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący może ponownie zwrócić się do organu rentowego z wnioskiem o udzielenie takiej ulgi.

Odnosząc się do dokumentów załączonych do skargi należy wskazać, iż sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Wynika z tego, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. W postępowaniu tym nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji państwowej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom (zob. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 14 lutego 1984 r., sygn. akt SA/Wr 765/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 14). Podkreślić także należy, że w ocenianym aktualnie postępowaniu administracyjnym organ rentowy odniósł się do dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą – dowodów odnoszących do stanu zdrowia oraz innych dokumentów potwierdzających sytuację materialną zobowiązanego - i wyjaśnił dlaczego nie uznaje ich jako uzasadniających umorzenie zaległości ZUS. Zatem Sąd nie mógł ponownie przeprowadzać dowodu z tych dokumentów.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.

MKo