Wyrok NSA, sygn. akt III SA 502/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 11c
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 51
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: 1. Sąd nie będąc związany granicami skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ jest jednak związany granicami, jakie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji i poza te granice wyjść nie może. Rozpatrując więc sprawę legalności decyzji wymiarowych nie mógł sąd oceniać legalności ostatecznej decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podatku.

2. Przepisy art. 11c ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ regulują sytuację szczególną, gdy organ celny nie pobrał podatku, mimo iż był do tego zobowiązany.

W takiej sytuacji wydawane są decyzje konstytutywne, ustalające podatek od importu we właściwej wysokości. Natomiast w przypadku wydania przez organ podatkowy, na wniosek strony, decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podatku, organy celne nie mogły - z uwagi na tę okoliczność - pobrać podatku, co wykluczało też ich odpowiedzialność jako płatnika.

TEZY

1. Sąd nie będąc związany granicami skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ jest jednak związany granicami, jakie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji i poza te granice wyjść nie może. Rozpatrując więc sprawę legalności decyzji wymiarowych nie mógł sąd oceniać legalności ostatecznej decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podatku.

2. Przepisy art. 11c ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ regulują sytuację szczególną, gdy organ celny nie pobrał podatku, mimo iż był do tego zobowiązany.

W takiej sytuacji wydawane są decyzje konstytutywne, ustalające podatek od importu we właściwej wysokości. Natomiast w przypadku wydania przez organ podatkowy, na wniosek strony, decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podatku, organy celne nie mogły - z uwagi na tę okoliczność - pobrać podatku, co wykluczało też ich odpowiedzialność jako płatnika.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skarg "M." Spółki z o.o. na decyzje Izby Skarbowej w W. z dnia 20 stycznia 2000 r. (...) w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę - oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzjami z dnia 20.01.2001 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zakwestionowane w odwołaniach "M." Spółki z o.o. decyzje Urzędu Skarbowego W.-W. z dnia 12.07.1999 r. i z dnia 25.06.1999 r. określające spółce wysokość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów dokonanego według JAD SAD (...) z dnia 5.04.1996 r. z dnia 1.02.1996 r. i odsetki za zwłokę od tych zaległości.

W motywach decyzji wskazano, że decyzją z dnia 5.03.1994 r. Urząd Skarbowy odroczył termin płatności podatku od towarów i usług należnego od importu linii produkcyjnej do produkcji płyt kompaktowych na okres 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Import towarów nastąpił w 1996r.

Po upływie terminu płatności Spółka wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej, który załatwiono odmownie.

Zdaniem Izby Skarbowej w W., wbrew zarzutom odwołań strony, która podniosła, że podmiotem odpowiedzialnym wobec Urzędu Skarbowego powinien być Urząd Celny jako płatnik, a decyzje organu I instancji powinny mieć charakter decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe - w rozpatrywanych sprawach brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 11a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Przepis ten jest bowiem przepisem szczególnym, mającym zastosowanie jedynie wówczas, gdy organ celny nie pobrał podatku mimo, iż był do tego zobowiązany. W przypadku zaś wydania przez organ podatkowy orzeczenia o odroczeniu terminu płatności podatku - organ celny nie mógł dokonać takiego poboru z uwagi na odroczenie terminu płatności podatku. Organem właściwym do wyegzekwowania podatku w takiej sytuacji był urząd skarbowy, co potwierdza pismo Ministerstwa Finansów z dnia 12.10.1993 r. nr PP-3-8211-2683/93/HM.

Z kolei na podstawie przepisów ogólnych, dotyczących powstania zobowiązania podatkowego - po upływie terminu płatności i w sytuacji niewpłacenia podatku powstała zaległość podatkowa, od której na podstawie art. 53 Ordynacji podatkowej należne są odsetki za zwłokę.

W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe decyzje skarżąca Spółka z o.o. "M." wniosła o ich uchylenie zarzucając, że wydano je z naruszeniem art. 8, art. 21 par. 1 i 3, art. 28 i art. 30 Ordynacji podatkowej oraz art. 11 ust. 2 i 5 oraz art. 11c powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z także z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 122-123 i art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem strony skarżącej zaskarżone decyzje nie zawierają jakiegokolwiek uzasadnienia, zwłaszcza prawnego a wszczęcie postępowań nastąpiło z naruszeniem prawa:

postanowienia o wszczęciu postępowań wydano jednocześnie z wezwaniem Spółki do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, co oznacza że postępowania te toczyły się już wcześniej bez udziału strony.

Strona skarżąca podniosła nadto, że w sprawach urząd celny jako płatnik nie pobrał od niej i nie odprowadził podatku z tytułu importu towarów nie dokonując też zabezpieczenia długu celnego, z którego mógłby pokryć zaległości. W zaistniałych stanach faktycznych zastosowanie powinien więc znaleźć przepis art. 11c ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, decyzje wymiarowe winny mieć charakter decyzji konstytutywnych a zatem brak było podstaw do określania kwot odsetek za zwłokę a nadto termin do wydania takich decyzji upłynął z końcem 1999 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że całkowicie chybione są te zarzuty strony skarżącej, które powołują się na wadliwość decyzji dotyczącej odroczenia stronie skarżącej terminu płatności podatku od towarów i usług od importu.

Nie będąc bowiem związany granicami skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Naczelny Sąd Administracyjny jest jednakże związany granicami, jakie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji i poza te granice Sąd wyjść nie może. Rozpatrując więc sprawę legalności decyzji wymiarowych w podatku od towarów i usług nie mógł Sąd oceniać legalności ostatecznej decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podatku.

Jedynie więc na marginesie stwierdzić trzeba, że o ile decyzja ta, uwzględniająca w pełni wniosek strony, była na tyle wadliwa, iż obecnie strona skarżąca określa ją w skardze jako "kuriozalną" - to nic nie stało na przeszkodzie, aby w stosownym terminie strona wniosła od niej odwołanie, a następnie /po wyczerpaniu środków odwoławczych/ skargę do sądu administracyjnego, aby w ten sposób doprowadzić do eliminacji z obrotu prawnego "kuriozalnej" decyzji odraczającej termin płatności podatku.

Oceniając zaś, stosownie do swych kompetencji /art. 21 powołanej ustawy o NSA/, legalność zaskarżonych decyzji nie dopatrzył Sąd, aby naruszały one prawo.

Trafnie przyjęła bowiem Izba Skarbowa w W., że przepisy art. 11c powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie znajdowały w ogóle zastosowania w rozpatrywanych sprawach. Przepisy te, co wyraźnie wynika z ich treści, regulują bowiem sytuację szczególną, gdy organ celny nie pobrał podatku mimo, iż był do tego zobowiązany. W takiej to sytuacji wydawane są decyzje konstytutywne, ustalające podatek od importu we właściwej wysokości.

Jest zaś oczywiste, że w przypadku wydania przez organ podatkowy, na wniosek strony, decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podatku - organy celne nie mogły - właśnie z uwagi na tę okoliczność - pobrać podatku, co wykluczało też, ze zrozumiałych względów, ich odpowiedzialność jako płatnika.

Z przedłożonych Sądowi akt wynika, że strona skarżąca, mimo upływu odroczonego terminu płatności podatku od importu, podatku nie zapłaciła. W sprawach zaszły więc przesłanki do wydania decyzji wymiarowych, określających wysokość zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę na podstawie art. 21 par. 3 i art. 53 par. 4 Ordynacji podatkowej.

Wbrew zarzutom skarżącej Spółki w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonych do Sądu decyzji nie naruszono też przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Aczkolwiek bowiem istotnie w dniach 2.06.1999 r. i 28.06.1999 r. Urząd Skarbowy W.-W. wydał postanowienia o wszczęciu postępowań wymiarowych w podatku od towarów i usług od importu towarów i powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem - to okoliczności tej nie można zakwalifikować jako naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania /art. 123 par. 1 Ordynacji podatkowej/. Należy bowiem uwzględnić, że jedynymi dokumentami jakie zostały zgromadzone przed wszczęciem postępowań były pisma Urzędu Skarbowego do Urzędu Celnego w celu uzyskania informacji, czy Spółka dokonała wpłaty należnego podatku od importu i odpowiedzi Urzędu Celnego w tych kwestiach. Były to dokumenty związane z czynnościami wstępnymi, warunkującymi wszczęcie postępowań i z dokumentami tymi stronę zapoznano. Zauważyć przy tym trzeba, że główna księgowa Spółki była informowana przez organ I instancji o możliwości złożenia nowych dowodów, z której to możliwości zrezygnowała na piśmie.

Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej dotyczące braków uzasadnień faktycznych i prawnych decyzji.

Uzasadnienia te, aczkolwiek lakoniczne i skrótowe pozwalają bowiem na poznanie motywów faktycznych, którymi kierowano się przy załatwianiu spraw, a w podstawie prawnej zaskarżonych decyzji Izba Skarbowa w W. prawidłowo powołała stosowne przepisy prawa materialnego i procesowego, wyjaśniając dodatkowo w uzasadnieniach przyczyny faktyczne i prawne powstania zaległości podatkowych oraz podstawy prawne naliczania odsetek za zwłokę.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy o NSA - orzeczono, jak w sentencji.