Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 558/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej także: Prezes ULC) – działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 205b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze ( Dz. U. z 2002 r., Nr 130, poz. 1112 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku E. K., skarżącej w niniejszej sprawie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] października 2006 r., nr [...] stwierdzającej naruszenie przez przewoźnika lotniczego – P. S.A., dalej zwana P., postanowień rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r.) – utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] października 2006 r.

Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 16 marca 2006 r. pasażerka E. K. zwróciła się do Prezesa ULC ze skargą na działanie przewoźnika lotniczego – P.. Do skargi dołączyła skargę skierowaną do Działu Reklamacji Pasażerskich i Bagażowych P., z której wynika, iż w dniu 20 lutego 2006 r. skarżąca przybyła na lotnisko w B., gdzie na godzinę 9.00 miała zaplanowany lot do W.. Na lotnisku dowiedziała się, iż wcześniejszy lot do W. z godziny 8.00 został wstrzymany ze względu na trudne warunki atmosferyczne. Skarżąca poprosiła o przebukowanie na ten lot obawiając się, że ze względów pogodowych jej lot nie dojdzie do skutku. Przewoźnik odmówił zmiany lotu pomimo, iż na lot ten były wolne miejsce. Samolot z godziny 8.00 odleciał do W. o godzinie 8.33. Lot zaś skarżącej został odwołany z powodu trudnych warunków atmosferycznych. Przewoźnik zaproponował jej transport zastępczy do W. autobusem albo pociągiem. Skarżąca odmówiła i zażądała taksówki. Przewoźnik podstawił taksówkę, lecz skarżąca dotarła na lotnisko [...] w W. dopiero o godzinie 15.00 i spóźniła się na lot do B. liniami [...]. Zmuszona była kupić następny bilet i czekać na lotnisku do 17.30. Skarżąca zarzuciła przewoźnikowi, iż uniemożliwił jej skorzystanie ze środków komunikacji, aby mogła skontaktować się z krewnymi, nie zaoferował jej słusznego wyboru, jak umieszczenie we wcześniejszym samolocie, nie powiadomił jej z wyprzedzeniem o odwołaniu lotu oraz nie zwrócił kosztów za lot do B., na który nie zdążyła z powodu opóźnienia.

Po wszczęciu postępowania Urząd Lotnictwa Cywilnego pismem z dnia 29 marca 2006 r. wezwał P. do złożenia wyjaśnień w powyższej sprawie.

Przy piśmie z dnia 26 lipca 2006 r. P. nadesłała wyjaśnienia , z których wynika, iż lot [...] z B. do W.został odwołany z powodu trudnych warunków atmosferycznych. Dołączono wydruk informacji METAR. P. poinformował ponadto, iż pasażerowie odlatujący z lotniska w B. mogą korzystać z połączeń telefonicznych, faksu, itp. na koszt przewoźnika. W porcie lotniczym dostępne są ulotki zawierające informację odnośnie praw przysługującym pasażerom.

Do akt sprawy dołączono korespondencję prowadzoną przez przewoźnika z P. R. Kierownikiem Działu Obsługi Naziemnej Portu Lotniczego w B., z której wynika, iż mając na uwadze możliwość odwołania lotu [...] zaproponowano pasażerom możliwość zmiany rezerwacji na lot [...], który miał wystartować tak szybko jak poprawią się warunki pogodowe. Wszyscy pasażerowie, którzy byli tym zainteresowani zostali przyjęci na rejs [...]. Samolot ten wystartował o godzinie 8.38. Na lotnisku w B.zostało dwóch pasażerów w tym skarżąca, która poprosiła o taksówkę do W.. Taksówka został wezwana i podjechała pod port o godzinie 10.40.

Dołączono także pismo z dnia 12 września 2006 r. Naczelnika Inspektoratu Personelu Lotniczego B. C., w którym po analizie zebranych w sprawie dokumentów wyraził opinię, iż odwołanie lotu [...] było, biorąc pod uwagę panujące warunki atmosferyczne, słuszną decyzją. Według B. C. złe warunki meteorologiczne są wystarczającym powodem do uznania tego za nadzwyczajną okoliczność uniemożliwiającą wykonanie lotu.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego – działając w oparciu o przepisy art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 205b ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze - wydał w dniu [...] października 2006 r. decyzję nr [...], w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego P. art. 9 ust. 1 lit. a i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b, oraz art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r.), zwanego dalej "rozporządzeniem", poprzez zaniedbanie:

- obowiązku opieki, a w szczególności zapewnienia pasażerce możliwości odbycia dwóch bezpłatnych rozmów telefonicznych, wysłania dalekopisów, przesyłek faksowych czy e-mailowych, oraz posiłków i napoi w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania;

- obowiązku poinformowania pasażerki o przysługujących jej prawach.

Ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości na 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ULC wskazał, iż skarżąca posiadała potwierdzoną rezerwację lotniczą na lot z B. do W. z dnia 20 lutego 2006 r. (nr rejsu [...]). Powyższy rejs został odwołany. Organ ustalił, że przewoźnikiem obsługującym był przewoźnik lotniczy P. a przyczyną odwołania tego lotu były warunki meteorologiczne uniemożliwiające dany lot. Od godziny 7.00 (UTC), czyli godz. 8.00 czasu lokalnego do godz. 10.00 (UTC), czyli do godz. 11.00 czasu lokalnego, widzialność pozioma nie przekraczała 200 metrów, przy niemierzalnej podstawie chmur. W związku z powyższym, przewoźnik lotniczy nie mógł wykonać bezpiecznej operacji lotniczej zgodnie z przepisami. Czynności kontrolne przeprowadzone przez pracowników Inspektoratu Personelu Lotniczego Urzędu Lotnictwa Cywilnego potwierdziły fakt i okoliczności wystąpienia przedmiotowych warunków meteorologicznych. Pan B. C., Naczelnik Inspektoratu Lotniczego potwierdził, że odwołanie lotu (nr rejsu [...]) z B. do W. z dnia 20 lutego 2006 r. było decyzją słuszną, podyktowaną względami bezpieczeństwa. Bardzo złe warunki meteorologiczne panujące w B., potwierdzone depeszami METAR są wystraszającym powodem do uznania powyższego zdarzenia za nadzwyczajną okoliczność uniemożliwiającą wykonanie przedmiotowego lotu. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 7, chyba że zostali poinformowani o odwołaniu co najmniej dwa tygodnie przed planowym czasem odlotu, lub zostali poinformowani o odwołaniu w okresie od dwóch tygodni do siedmiu dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot najpóźniej dwie godziny przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej cztery godziny po planowym czasie przylotu, lub zostali poinformowani o odwołaniu w okresie krótszym niż siedem dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot nie więcej niż godzinę przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowym czasie przylotu. Pasażerka E. K. dowiedziała się o odwołaniu przedmiotowego lotu na lotnisku w dniu wylotu na pół godziny przed planowym terminem odlotu.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku odwołania lotu, obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Zgodnie z punktem 14 Preambuły rozporządzenia, za nadzwyczajne okoliczności można uznać m. in. warunki meteorologiczne uniemożliwiające dany lot. W związku z faktem, że wystąpienie ww. warunków meteorologicznych stanowiło przyczynę nagłą, a decyzja o odwołaniu powyższego rejsu była decyzją słuszną, podyktowaną względami bezpieczeństwa, Prezes ULC stwierdził brak obowiązku wypłacenia przez ww. przewoźnika odszkodowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. a w związku z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia.

W związku z obowiązkiem zwrotu należności lub zmiany planu podróży nałożonym na przewoźnika na podstawie art. 8 rozporządzenia, Prezes ULC stwierdził, że przewoźnik lotniczy P. wywiązał się z tego obowiązku, ponieważ zapewnił pasażerce na podstawie art. 8 ust. 1 lit. b rozporządzenia zmianę planu podróży, na porównywalnych warunkach do miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie. Organ wskazał, że P. dołączył do akt sprawy korespondencję prowadzoną przez przewoźnika drogą elektroniczną z P. R., Kierownikiem Działu Obsługi Naziemnej Portu Lotniczego B.. Z powyższej korespondencji wynika, że mając na uwadze możliwość odwołania przedmiotowego lotu, zaproponowano pasażerom ww. lotu możliwość zmiany rezerwacji na lot wcześniejszy o numerze rejsu [...]. Powyższy lot miał wystartować tak szybko, jak tylko poprawią się warunki atmosferyczne. Wszyscy pasażerowie, którzy byli tym zainteresowani, zostali przyjęci na lot o numerze rejsu [...]. Wykorzystując poprawę pogody, samolot z rejsu [...] odkołował o godz. 8.27 czasu lokalnego, a wystartował o godz. 8.38 czasu lokalnego. Pasażerka w swojej reklamacji skierowanej do przewoźnika twierdziła, że zgłosiła się do odprawy przed godz. 8.00 czasu lokalnego. O odwołaniu lotu pasażerka dowiedziała się na 30 minut przed planowym startem samolotu, czyli o godz. 8.30 czasu lokalnego, co pasażerka potwierdziła w swojej skardze z dnia 16 marca 2006 r. E. K. nie odbyła lotu do W. wcześniejszym rejsem. Zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia obowiązek przedstawienia pasażerom wyjaśnień dotyczących możliwości alternatywnego połączenia jest nałożony na przewoźnika lotniczego dopiero od momentu, gdy pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu. E. K. została poinformowana o odwołaniu lotu w czasie, gdy samolot z rejsu nr [...] był w trakcie odkołowania ze stanowiska postojowego. W związku z prośbą Pani K. o zorganizowanie transportu zastępczego do W., Pan P. R., Kierownik Działu Obsługi Naziemnej Portu Lotniczego B. zorganizował pasażerce przejazd taksówką do W.. Taksówka odjechała sprzed Portu Lotniczego B. o godz. 10.40 czasu lokalnego. Pasażerka w swojej skardze z dnia 16 marca 2006r. potwierdziła, że poprosiła o zorganizowanie przejazdu taksówką do W.. Tym samym, pasażerka zrealizowała umowę przewozu i nie przysługuje jej zwrot kosztu biletu. Na tej podstawie Prezes ULC stwierdził, że przewoźnik wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 8 ust. 1 lit b w związku z art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia.

Organ podniósł, że na podstawie art. 9 ust. 2 rozporządzenia przewoźnik lotniczy był zobowiązany do zapewnienia skarżącej pomocy w postaci dwóch rozmów telefonicznych, dwóch dalekopisów, dwóch przesyłek faksowych lub e-mailowych. W swojej skardze do Prezesa ULC skarżąca wnosi zastrzeżenia co do pomocy udzielonej przez przewoźnika lotniczego. Skarżąca twierdzi, że nie została otoczona opieką i została pozostawiona na lotnisku sama sobie. W piśmie do przewoźnika z dnia 22 lutego 2006 r., na które nie otrzymała odpowiedzi, skarżąca podnosi, że nie zezwolono jej na skomunikowanie się z bliskimi. Na tej podstawie Prezes ULC stwierdził, że przewoźnik nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 9 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia.

Organ wskazał, iż na podstawie art. 9 ust. 1 rozporządzenia przewoźnik lotniczy był zobowiązany do zapewnienia pasażerce pomocy w postaci bezpłatnych: posiłków oraz napojów w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania, a także zakwaterowania w hotelu w przypadku, gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera, a także transportu pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym). W przypadku podróży skarżącej, przewoźnik lotniczy był zobowiązany do zapewnienia posiłków oraz napojów adekwatnych do czasu oczekiwania, ponieważ skarżąca opuściła port lotniczy w B. dopiero o godz. 10.40 czasu lokalnego. Przewoźnik lotniczy nie był natomiast zobowiązany do zapewnienia hotelu i transportu do hotelu pasażerce z uwagi na to, że nie wystąpiła konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy. Na tej podstawie Prezes ULC stwierdził, że przewoźnik nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 9 ust. 1 lit a w związku z art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia.

Prezes ULC podniósł, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia, obsługujący przewoźnik lotniczy powinien zadbać o to aby w punkcie odpraw pasażerów była umieszczona w miejscu widocznym dla pasażerów czytelna informacja zawierająca następujący tekst: "Jeżeli odmówiono Państwu przyjęcia na pokład lub Państwa lot został odwołany lub opóźniony o co najmniej dwie godziny, możecie Państwo poprosić obsługę na stanowisku odpraw lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład samolotu o tekst określający przysługujące Państwu prawa, w szczególności w odniesieniu do odszkodowania i należnej Państwu pomocy". Ponadto, stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia, obsługujący przewoźnik lotniczy, który odwołuje lot, ma obowiązek wręczenia pasażerom, których to dotyczy, pisemnej informacji o przepisach na temat odszkodowania i pomocy przysługującej zgodnie z rozporządzeniem. Pasażer otrzymuje również pisemną informację o sposobach skontaktowania się z wyznaczonym organem krajowym, właściwym do rozpatrywania skarg na naruszenie przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia. Przewoźnik lotniczy w swoim piśmie z dnia 26 lipca 2006 r. oświadczył, że w porcie lotniczym w B. są dostępne ulotki informujące pasażerów o przysługujących im prawach. Skarżąca w przedmiotowej skardze odniosła się do naruszenia tego przepisu przez przewoźnika, stwierdzając, że nie została poinformowana o swoich prawach. Stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia, obsługujący przewoźnik lotniczy ma obowiązek wręczenia pasażerom takiej informacji w formie pisemnej. Tym samym, pasażerowie nie są zobowiązani do samodzielnego poszukiwania takich informacji w porcie lotniczym. W związku z powyższym, organ stwierdził naruszenie tego przepisu.

Skarżąca w piśmie z dnia 29 października 2006 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona zarzuciła organowi, że nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Nie udzielił też odpowiedzi na stawiane przez skarżącą pytania - dlaczego nie odprawiono skarżącej na lot [...], skoro zgłosiła się do odprawy przed godzina 8 rano, dlaczego zamknięto stanowisko pozostawiając ją na lotnisku samą, bez żadnej informacji i bez opieki. Podniosła, iż organ nie ustosunkował się do innych aspektów jej skargi jak brak możliwości wniesienia skargi do P. oraz zupełna ignorancja ze strony przewoźnika, który nie odpowiedział na jej skargę.

W ramach przeprowadzenia postępowania odwoławczego do akt dołączono pismo P. skierowane do skarżącej, w którym po rozpatrzeniu reklamacji skarżącej z powodu anulowania rejsu z B. do W. w dniu 20 lutego 2006 r., przewoźnik przyznał skarżącej odszkodowanie w wysokości 17,62 EUR oraz pismo skarżącej z dnia 19 stycznia 2007 r., w którym skarżąca odmawia przyjęcia ww. odszkodowania do czasu zakończenia postępowania.

Dołączono także pismo P. z dnia 4 grudnia 2006 r., w którym przewoźnik informuje, iż pasażerom anulowanego lotu [...] zaproponowano przelot opóźnionym zaplanowanym na godz. 5.55 rejsem [...]. rejs wystartował o godz. 8.38.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego – działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 205b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze – wydał w dniu [...] stycznia 2007 r. decyzję nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2006 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ULC odnosząc się do zarzutów strony wskazał, że Prezes ULC na podstawie art. 205b ustawy z dnia 3 lipca 2002 roku - Prawo lotnicze ma obowiązek stwierdzenia naruszenia lub braku naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE, a w przypadku takiego stwierdzenia ma obowiązek określić zakres nieprawidłowości i termin ich usunięcia. Z uwagi na brak uregulowań w obowiązującym systemie prawnym odnośnie uściślenia ww. zobowiązań, Prezes Urzędu nie ma podstaw do wskazania wysokości finansowych zobowiązań przewoźników wobec pasażerów w przypadku naruszenia przepisów rozporządzenia. Prezes Urzędu stoi na stanowisku, iż usunięcie takich naruszeń powinno być dokonane w oparciu o przyjęte średnie zryczałtowane koszty, które ponosi przewoźnik przy organizowaniu opieki wobec pasażerów w określonym porcie lotniczym i przy określonym czasie oczekiwania na alternatywny/opóźniony odlot.

Odnośnie zarzutu, dotyczącego braku możliwości wniesienia skargi oraz nieudzielania odpowiedzi na skargę pasażerki przez przewoźnika, Prezes ULC wyjaśnił, iż nie ma podstaw prawnych do stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia 261/2004/WE z tego tytułu, a kontrola prawidłowości działania przewoźnika odnośnie organizacji pracy służb odpowiedzialnych za rozpatrywanie skarg pasażerów nie leży w jego kompetencjach. Nie mniej w odpowiedzi na pismo skierowane do przewoźnika, w związku z wnioskiem pasażerki o ponowne rozpatrzenie sprawy, P. w piśmie nr [...] przekazały informację, iż w aktualnym rozkładzie lotów - zima 2006/2007 został zamieszczony numer telefonu do Działu Reklamacji Pasażerskich i Bagażowych P.

Pismem z dnia 28 lutego 2007 r. skarżąca – działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] stycznia 2007 r. Podtrzymując swoje dotychczasowe zarzuty wobec firmy P. - strona skarżąca wniosła również o rekompensatę z tytułu niesłusznie poniesionych przez nią, z winy przewoźnika, kosztów.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej odrzucenie, bądź o jej oddalenie. Organ wskazał, iż z przedmiotowej skargi wynika, że sprawa nie należy do właściwości postępowania administracyjnego, a w konsekwencji również postępowania sądowoadministracyjnego. Prezes ULC stwierdził, iż zawarte w ustawie – Prawo lotnicze oraz w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., upoważnienie do rozpatrywania skarg pasażerów nie obejmuje legitymacji do rozpatrywania cywilnoprawnych powództw (skarg) o odszkodowanie za straty spowodowane naruszeniem przepisów rozporządzenia, a jedynie stosownie do art. 16 ust. 3 rozporządzenia zawiera pośrednie upoważnienie do nakładania sankcji za naruszenie postanowień rozporządzenia. Legitymacja Prezesa ULC w razie złożenia przez pasażera linii lotniczych skargi za naruszenie rozporządzenia ogranicza się jedynie do stwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej braku naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo naruszenia przez niego prawa. Podniósł, iż ustawodawca nie wyposażył go w uprawnienia do badania rzeczywistego rozmiaru szkód oraz zasądzenia odszkodowania za niewywiązanie się przez przewoźnika lotniczego obowiązków nałożonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. Ustosunkowując się merytorycznie do skargi Prezes ULC - podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

Od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanym oraz stosowanym w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

Chociaż skarżąca w skardze podnosi kwestię rekompensaty za poniesione koszty to jednak odwołując się od decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w istocie wyraża niezadowolenie z jej treści uznając, iż jest ona dla niej niekorzystna. W tym stanie rzeczy WSA uznał skargę za dopuszczalną i w konsekwencji dokonał jej kontroli w zakresie wskazanym w art. 1 powołanej wyżej ustawy o ustroju sądów administracyjnych. Skarga nie zasługuje jednak na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie narusza prawa.

Za zasadne uznać należy także stanowisko Prezesa ULC odnośnie naruszenia przez przewoźnika art. 9 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004 zgodnie, z których treścią przewoźnik był zobowiązany do zapewnienia pasażerce pomocy w postaci dwóch rozmów telefonicznych, dwóch dalekopisów, dwóch przesyłek faksowych lub e-mailowych oraz pomocy w postaci bezpłatnych posiłków i napojów w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania. Z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, iż przewoźnik P. zaniedbał wywiązania się z powyższych obowiązków. Skarżącej nie zapewniono możliwości wykonania rozmów telefonicznych oraz nie zapewniono bezpłatnych posiłków i napojów pomimo, iż jak wynika z zeznań skarżącej oraz wyjaśnień P. R. Kierownika Działu Obsługi Naziemnej Portu Lotniczego w B. opuściła ona port lotniczy dopiero o 10.40 a więc po upływie dwóch godzin od momentu odwołania lotu [...].

Zdaniem Sądu Prezes ULC prawidłowo ocenił naruszenie przez przewoźnika obowiązków określonych w art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 261/2004, a więc obowiązku poinformowania pasażerki o przysługujących jej prawach. Przewoźnik nie umieścił w widocznym miejscu tekstu, o treści określonej w art. 14 ust. 1 rozporządzenia, informującego pasażerów o ich prawach oraz nie poinformował skarżącej na piśmie, po odwołaniu lotu, o przepisach dotyczących przysługujących jej z tytułu tego zdarzenia uprawnieniach, do czego był zobowiązany na mocy art. 14 ust. 2 rozporządzenia. Tym samym zasadne było w ocenie Sądu uznanie że naruszył takim działaniem treść powyższych zapisów.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia 261/2004 w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy otrzymują pomoc od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 8, który w ust. 1 lit. b stanowi, iż w takiej sytuacji pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do ich miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie lub zgodnie z lit. c powołanego artykułu zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do ich miejsca docelowego, w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, w zależności od dostępności wolnych miejsc.

Skarżąca zarzuciła przewoźnikowi, iż nie zapewnił jej przebukowania biletu na odlatujący wcześniej spóźniony rejs [...] pomimo, że zdawał sobie sprawę z pogarszających się warunków atmosferycznych i prawdopodobieństwa odwołania lotu [...]. Należy jednak wskazać, iż z informacji udzielonych przez P. R. Kierownika Działu Obsługi Naziemnej Portu Lotniczego w B., a także wyjaśnień samej skarżącej, wynika, iż rejs [...] z godziny 9.00, na który rezerwację posiadał skarżąca, został oficjalnie odwołany o godzinie 8.30. Odwołanie rejsu nastąpiło w czasie gdy rejs [...] odkołowywał (godz. 8.27.) i następnie startował ( godz. 8.38.) z B.. Przewoźnik stwierdził, iż wszystkim pasażerom rejsu [...] została zaproponowana zmiana na lot [...] i ci, którzy chcieli z tego skorzystać zostali przyjęci na pokład lotu [...]. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż w sytuacji gdy oficjalna informacja, nakładająca na przewoźnika wskazane powyżej obowiązki prawne, o odwołaniu lotu [...] została przekazana o godz. 8.30, a więc w momencie gdy lot [...] kołował do startu , nie można zarzucić przewoźnikowi naruszenia art. 8 Ust. 1 lit. b w zw. z art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia 261/2004. Tym samym za niezasadny uznać należy zarzut skarżącej nieodprawienia jej lotem [...]

Podnieść nadto należy, że stosownie do art. 5 powołanej Dyrektywy w przypadku odwołania lotu pasażerowie, których to odwołanie dotyczy mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego (przy zachowaniu przesłanek w tym przepisie wymienionych) a nie od organu, który w przypadku złożenia skargi, o której mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE jest zobligowany art. 205b ustawy Prawo lotnicze do wydawania stosownej decyzji administracyjnej, i organ taką decyzję wydał. Okoliczność, iż organ zbędnie, w świetle powyższego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypowiedział się co do braku przesłanek do wypłaty odszkodowania jest uchybieniem nie mającym wpływu na wynik sprawy.

Organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a).

W ocenie Sądu Prezes ULC - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny.

Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., pasażer może wnieść do właściwego organu (w Polsce do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego) skargę wyłącznie na naruszenie tego rozporządzenia. Kwestia odszkodowania za straty spowodowane opóźnieniem w przewozie osób, bagażu lub towarów nie jest zatem objęta jego właściwością.

Zgodnie z przepisem art. 19 Konwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego sporządzonej w Montrealu dnia 28 maja 1999 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 37, poz. 235) przewoźnik (a nie Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, którego decyzje skarżąca podważa) ponosi odpowiedzialność za szkodę spowodowaną opóźnieniem w przewozie pasażerów, bagażu lub towarów. Jednakże pasażerowie mogą dochodzić roszczeń z tytułu poniesionej szkody przed właściwym sądem powszechnym. Tego rodzaju roszczenia mają charakter wyłącznie cywilnoprawny i nie podlegają kognicji zarówno Prezesa ULC, jako organu administracji publicznej, jak i kognicji sądów administracyjnych rozpatrujących skargi od decyzji wydanych przez ten organ na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze.

W tym stanie rzeczy Sąd zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji