Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1485/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 2; art. 138 par 1 pkt 2; art. 146
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... czerwca 2019 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia ... marca 2019 r. ; 2. umarza postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2016 r. nr ...; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz R. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 10 lipca 2006 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: ARiMR) wpłynął wniosek R. S. (dalej Strona, Skarżący) o przyznanie płatności za zalesianie gruntów rolnych na 2006 r. w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006. Ww. wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru 3,71 ha położonego na działce ewidencyjnej nr [...] (pow. o. , gm. J. , obr. Ż. – obecnie, po podziale – działka ewid. o nr [...] )

Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zostało zakończone decyzją [...] ww. Biura Powiatowego ARiMR (dalej Kierownik, organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] . Na mocy ww. decyzji Stronie przyznano i wypłacano płatności zalesieniowe.

W dniu 25 lipca 2012 r. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. Kontrola ta wykazała, że powierzchnia zalesień wykonanych na działce nr [...] (działka rolna oznaczona lit. A) nie odpowiada powierzchni zgłoszonej do zalesienia tj. 3,31 ha.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Kierownik postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] wznowił sprawę rozpatrywania wniosku Strony w sprawie płatności na zalesianie gruntów rolnych za rok 2006 zakończoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] .

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] , Kierownik stwierdził, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] , została wydana z naruszeniem prawa. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było ustalenie organu, że między doręczeniem pierwotnej decyzji dot. ww. płatności a zakończeniem wznowionego postępowania minęło 5 lat i w związku z tym niemożliwe było orzeczenie o uchyleniu ww. decyzji pierwotnej.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie.

Postępowanie odwoławcze zostało zakończone decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ( dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] . Strona nie zaskarżyła decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.

W dniu [...] maja 2013 r. Kierownik wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez Stronę ww. płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.

Efektem tego postępowania była decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] , ustalająca kwotę do zwrotu ARiMR w wys. 33.019 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie.

Równolegle Strona zwróciła się do Prezesa ARiMR o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r..

Po rozpatrzeniu sprawy, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Dyrektora z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] .

W następstwie powyższego, Dyrektor postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Kierownika z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] .

Kolejno Dyrektor decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] uchylił decyzję Kierownika z dnia [...] listopada 2012 r. nr [....] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie Kierownik decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] ponownie stwierdził wydanie decyzji pierwotnej z dnia [...] kwietnia 2007 r, nr [...] z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu zaznaczono, że Strona powinna mieć odmówioną płatność, z uwagi na przedeklarowanie pow. uprawnionej do płatności o ponad 20 %. Strona nie zaskarżyła ww. decyzji.

Następnie Dyrektor postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] .

Dyrektor ponownie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] , zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] , a decyzją z dnia [...] listopada 2015 r, nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika z dnia [...] września 2014 r. nr [...] . Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że rażąco naruszała ona § 13 ust. 5 rozporządzenia zalesieniowego oraz art. 146 K.p.a.

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Kierownik ponownie stwierdził wydanie decyzji pierwotnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. [...] z naruszeniem prawa.

Dyrektor ponownie postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] , podjął zawieszone postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] , z uwagi na istotne zmiany okoliczności sprawy ustaleniowej i wyjaśnienie większości kwestii wstrzymujących bieg sprawy.

Zostało ono zakończone decyzją Dyrektora z dnia [...] października 2016 r. nr [...] , którą organ odwoławczy uchylił decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] jako nieprawidłową, tj. nie uwzględniającą wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a postępowanie ustaleniowe umorzył jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 u A.R.M.R. W uzasadnieniu wskazano m.in., że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził na koniec, że mimo bezprzedmiotowości, jeżeli organ I instancji dalej uważa, że zwrot jest konieczny, powinien wszcząć nowe postępowanie, badając czy Strona nadal pozostaje właścicielem zalesionych działek i czy zachowuje na nich wymogi związane z zalesieniem.

Następnie, zawiadomieniem z dnia 7 czerwca 2017 r. Kierownik poinformował Skarżącego o wszczęciu nowego postępowania ustaleniowego dot. płatności zalesieniowych przyznanych decyzją Kierownika z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] .

Postępowanie ustaleniowe zostało zakończone decyzją Kierownika z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] , na mocy której Stronie nakazano zwrot do ARiMR łącznej kwoty 33.019 zł.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.

W następstwie zaskarżenia ww. decyzji WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 417/18 stwierdził nieważność obu ww. decyzji.

Zawiadomieniem z dnia 26 lutego 2019 r. Prezes ARiMR zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Nr [...] z dnia [...] października 2016 r., a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Prezes ARiMR stwierdził nieważność ww. decyzji.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił istotę nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji jakim jest stwierdzenie nieważności, wyjaśniając w szczególności problematykę rażącego naruszenia prawa, stwierdzając jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki warunkujące rażące naruszenie prawa.

Wskazał, że uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy było niezasadne, oraz że w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności wskazujących na błędne rozstrzygnięcie I instancji (co do zwracanej kwoty i okoliczności skutkujących zwrotem) organ powinien:

1) albo wydać decyzję o uchyleniu decyzji zaskarżonej w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, określając kwotę do zwrotu w nowej wysokości oraz uzupełniając opis okoliczności będących podstawą nowego wyliczenia (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.)

2) albo wydać decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzją w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (art. 138 § 2 k.p.a.), np. z uwagi na art. 139 k.p.a. (zakaz wydawania decyzji pogarszających sytuację strony) lub gdy konieczny do wyjaśnienia zakres ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i gdy podjęcie decyzji merytorycznej wiązałoby się ze znacznymi utrudnieniami.

Organ I instancji stwierdził, że w sprawie rozstrzygniętej decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. nie zaistniały żadne okoliczności powodujące konieczność umorzenia całego postępowania o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności.

Wskazał ponadto, że doszło do rażącego naruszenia art. 7 k.p.a., które polegało na braku podjęcia przez organ II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stwierdzając jednocześnie, że chodzi w szczególności o brak uwzględniania samodzielnego charakteru postępowania ustaleniowego i całkowite jego zakończenie mimo braku do tego przesłanek.

Organ I instancji wskazał, że w jego ocenie Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wydając decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. o uchyleniu w całości decyzji Kierownika Biura Powiatowego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zalesieniowych, dopuścił się rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2, art. 7 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W dniu 25 kwietnia 2019 r. do Centrali ARiMR wypłynęło odwołanie R. S.

Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy m.in. podzielił stanowisko organu I instancji, iż w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. zaistniała przesłanka warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Ministra w prowadzonym postępowaniu administracyjnym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR całkowicie błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, przez co rażąco naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. bowiem zupełnie uszło uwadze tego organu, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. o przyznaniu płatności R. S. na zalesienie gruntów rolnych na rok 2006. W ww. decyzji nr [...] organ wskazał, że do powierzchni zalesienia (stwierdzono w kontroli na miejscu 2,99 ha) należy doliczyć powierzchnię 0,11 ha olszy, który to obszar nie był uwzględniony we wcześniejszej decyzji nr [...] . Organ ten wskazał, że w przedmiotowej sprawie przedeklarowanie powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu, do powierzchni deklarowanej, wynosi 19,67 %. Ponadto podkreślił, że zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią kwalifikowaną zalesienia a powierzchnią stwierdzoną, określoną zgodnie z art. 57 rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009, powierzchnia przekracza 0.10 ha ale nie więcej niż 20 % powierzchni kwalifikowanej, płatność jest naliczana do powierzchni kwalifikowanej, a następnie zmniejszana o kwotę przypadającą na dwukrotność stwierdzonej różnicy powierzchni. Minister podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w konsekwencji, stwierdzając że decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa, wskazał że ze względu na stwierdzone przedeklarowanie i zgodnie z ww. podstawą prawną Strona powinna otrzymać płatność na zalesienie na rok 2006 w pomniejszonej wysokości.

Organ odwoławczy podkreśla, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w swym rozstrzygnięciu z dnia [...] października 2016 r., tj. decyzji Nr [...] nie wziął pod uwagę obowiązującej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., w której wyraźnie wskazano, że Strona powinna otrzymać płatności na zalesienie za rok 2006 w pomniejszonej wysokości, co w przedmiotowej sprawie stanowiło o potrzebie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie uzyskanych płatności. Poza tym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. wprost wskazuje, że ostatnim rozstrzygnięciem dot. przedmiotowych płatności zalesieniowych jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z [...] września 2014 r., która została wyeliminowana z obrotu prawnego. Z powyższego zatem wynika, że organ wydając ww. decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w ogóle nie uwzględnił istnienia w obrocie prawnym decyzji Kierownika Biura Powiatowego nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

Minister podniósł, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] jest również w swej istocie wewnętrznie sprzeczna, organ bowiem w uzasadnieniu wskazuje najpierw na potrzebę przekazania całej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, po czym powołując się na te właśnie okoliczności umarza postępowanie organu I instancji. Stanowi to również rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ stwierdzając zaistnienie okoliczności wskazujących na błędne rozstrzygnięcie organu I instancji, biorąc pod uwagę decyzję Kierownika Biura Powiatowego Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., a także możliwość poczynienia własnych ustaleń w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty należności, które jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, powinien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, określając kwotę do zwrotu w nowej wysokości oraz uzupełniając okoliczności będące podstawą nowego wyliczenia, albo na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego, chociaż postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 z późn. zm.) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, to ustalenie czy przyznane płatności zalesieniowe są przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać zarówno z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy, jak też z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy.

Wyżej opisaną decyzję zaskarżył w całości R. S. zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w tym również w związku z art. 16 k.p.a. i art. 2 i 7 Konstytucji przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy określone w tym przepisie przesłanki nie zachodzą.

Podnosząc powyższe Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w tym także o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji podjętych w obu instancjach i umorzenie postępowania, a nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej strony kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji, która ją poprzedzała oraz umorzenia postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu decyzja, której nieważność stwierdzono nie narusza prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Podkreślenia jednak wymaga, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać ją jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. tzn. nie może rozstrzygać jej co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym.

Najczęściej w judykaturze podnosi się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia, oraz że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, iż treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000 r. sygn. akt V SA 463/19 – lex 41772)

Określenie "rażący" oznacza inaczej mówiąc wyraźny, oczywisty, niewątpliwy. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, a wiec i bezsporny (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I FSK 1362/06 – lex 440655). Zatem, aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa pomiędzy określonym przepisem, a podjętym rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność powodująca, że taki akt pomimo jego ostateczności nie może pozostawać w obrocie prawnym.

Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie sądowym naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wówczas, gdy czynność postępowania organu lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem obowiązującej regulacji prawnej, a działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygniecie sprawy w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z obowiązującego prawa, lub też łamie zakazy w nim ustalone (por. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 602/10 – lex 688481).

Podobne stanowisko do wyżej cytowanego zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt I FSK 1867/09 – lex 744460. Stwierdził mianowicie, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości, co do jego rozumienia zostaje wydana decyzja, która swą treścią stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Poza tym to Strona powinna wykazać, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, oraz że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt II FSK 846/09 – lex nr 745900)

Część jurydykatury podnosi, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi bowiem o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak NSA w wyroku z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FSK 612/09 – lex nr 745766)

Co istotne podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, iż z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu ( zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSU 27/05 – lex nr 187767).

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej – przypomnieć trzeba, iż organy obu instancji uznały, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydając decyzję z dnia [...] października 2016 r. nr [...] ( a więc tą, której nieważność stwierdzono) dopuścił się rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu stanowisko organów wyrażone co do rażącego naruszenia przepisów wyżej wskazanych jest wadliwe.

Decyzją, której nieważność stwierdzono Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności zalesieniowych przez Skarżącego i umorzył postępowanie organu I instancji, którego efektem była ww. decyzja.

Zdaniem Sądy decyzja z dnia [...] października 2016 r. nie naruszała art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.. Przepis ten stanowi i stanowił w dniu podejmowania ww. decyzji, ze organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tą decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Niewątpliwie więc decyzja z dnia [...] października 2016 r. [...] spełnia wymogi stawiane przez przywołany wyżej przepis.

W ocenie Sądu nie ma racji organ odwoławczy podnosząc, iż w postępowaniu

Administracyjnym zakończonym ww. decyzją błędnie ustalono stan faktyczny sprawy, bowiem nie wzięto pod uwagę, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. o przyznaniu skarżącemu płatności. Przede wszystkim należy wskazać, iż decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. jest chronologicznie trzecią decyzją wydaną w tym przedmiocie.

Po raz pierwszy decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] stwierdził, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja z dnia [...] listopada została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] .

Po raz drugi Kierownik Biura, o którym mowa powyżej decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] stwierdził wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. z naruszeniem prawa. Jednakże Dyrektor decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika z [...] września 2014 r. ze względu na to, że rażąco narusza ona § 13 ust. 5 rozporządzenia oraz art. 146 k.p.a.

Po raz trzeci decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Kierownik biura ponownie stwierdził wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] z naruszeniem prawa.

Zdaniem Sądu już choćby powyższa sekwencja zdarzeń prawnych nie pozwalała na przyjęcie, iż to właśnie chronologicznie wcześniejsza decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. mogła czy też powinna być podstawą pozwalająca na stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora z dnia [...] października 2016 r. nr [...] uchylającej w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności zalesieniowych i umarzającej postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2016 r. organ odwoławczy stwierdził m.in., że mimo bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji organ ten dalej uważa, że zwrot jest konieczny i że powinien wszcząć nowe postępowanie i zbadać czy Strona nadal pozostaje właścicielem zalesionych działek i czy zachowuje na nich wymogi związane z zalesieniem.

Kierownik zrealizował powyższą sugestię, wszczął nowe postępowanie ustaleniowe dotyczące płatności zalesieniowych przyznanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Jednakże decyzje wydane przez organy obu instancji w ramach tego nowego postępowania nie ostały się w obrocie prawnym, albowiem WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 417/18 stwierdził ich nieważność.

Powyższy wyrok oraz opinia prawna z dnia 21 września 2018 r. znajdująca się w aktach administracyjnych, stały się "podstawą" podjęcia działań organów zmierzających do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora z dnia [...] października 2016 r. w oparciu o kolejną decyzję stwierdzającą wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa, a mianowicie w oparciu o decyzję Kierownika z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] .

W ocenie Sądu takie procedowanie organu oraz usilne poszukiwania podstawy pozwalającej na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Dyrektora z [...] października 2016 r. nr [...] nie zasługują na aprobatę, a to dlatego, iż w okolicznościach sprawy niniejszej brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących, że ww. decyzja została podjęta w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (z rażącym naruszeniem prawa)

Mając powyższe na względzie Sąd:

1) uchylił decyzje podjęte w obu instancjach – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i e p.p.s.a

2) umorzył postępowanie administracyjne wszczęte przez organ z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2016 r. nr [...] – na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.

3) orzekł o kosztach postępowania sądowego - na podstawie art. 200 p.p.s.a.