Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1515/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5   ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. nr Adm. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 25.08.2021r. L.S. – dalej strona, skarżący- zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w R. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: kopii/ksera wyroku sprawy [...] oraz kopii/ksera uzasadnienia wyroku sprawy [...]. Uzasadniając wniosek wskazał, iż 25.08.2021r. został kolejny raz wezwany na Komendę Miejską Policji w R. w celu złożenia zeznań w sprawie, w której jest pokrzywdzonym (art. 191 § 1 kk oraz inne). W trakcie rozmowy z policjantem doszedł do wniosku, aby nie wskazywać prawdopodobnego sprawcy czynu przeciwko niemu w postaci W.H., ponieważ nie wie, czy przebywa na wolności, czy jest skazany. Podkreślił, że treść ww. orzeczenia jest mu potrzebna, gdyż "na policji nic nie da się ustalić bez wyroku w tej sprawie."

Prezes Sądu Rejonowego w R. decyzją z [...]r. odmówił wnioskodawcy udzielenia informacji publicznej w postaci udostępnienia: kopii ksero wyroku sądowego w sprawie [...] i kopii ksero uzasadnienia wyroku w tej sprawie.

Na wstępie organ pierwszej instancji wskazał, że 21.04.2021r. wnioskodawca zwrócił się już do Sądu Rejonowego w R. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie a) czy sprawa o sygnaturze [...]została zakończona? b) jeżeli sprawa została zakończona - o przesłanie odpisu wyroku; c) jeżeli sprawa została zakończona i którakolwiek ze stron wniosła o uzasadnienie wyroku - o przesłanie tego uzasadnienia lub w momencie, kiedy jeszcze nie zostało sporządzone - o informację, kiedy będzie ono dostępne.

W zakresie tego wniosku Prezes Sądu Rejonowego w R. udzielił częściowej odpowiedzi na w/w wniosek oraz decyzją z dnia [...]roku odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie przesłania uzasadnienia sporządzonego w sprawie o sygn. akt [...]. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 5 ust.2 , art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2020r. poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.).

Decyzja ta w wyniku odwołania została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r.

Dalej organ wskazał, iż przedmiot żądania należy do kategorii informacji publicznej jednak wymaga, ze względu na ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., stosownej anonimizacji, aby nie naruszyć praw wynikających z prawa do prywatności, w szczególności aby uniemożliwić identyfikację osób objętych danym orzeczeniem.

Akcentując konstytucyjny aspekt prawa do zachowania prywatności wskazał, że w sprawie o sygn. akt [...] oskarżonym jest W.H., o czym wnioskodawca posiada wiedzę, a oba wnioski o udostępnienie informacji publicznej złożył z uwagi na występującą w sprawie osobę oskarżonego, którą dobrze zna, co potwierdził w odwołaniu od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w R. dnia [...]r.

Z tych względów organ pierwszej instancji uznał, że uwzględnienie wniosku w zakresie opisanym powyżej może doprowadzić do naruszenia prawa do prywatności osoby fizycznej, w związku z czym konieczną jest odmowa dostępu do informacji publicznej, albowiem dokonanie anonimizacji w sprawie nie spełniłoby swej roli.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej. Stwierdził, że intencją ustawodawcy było zapewnienie dostępności informacji wskazanych w art. 6 u.d.i.p., pośród innych informacji, spełniających definicję art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a ograniczenie prawa do informacji względem dokumentów urzędowych musi uwzględniać tę okoliczność.

Prezes Sądu Okręgowego w K. zaskarżoną decyzją nie uznał zasadności odwołania i utrzymał w mocy sporną decyzję.

Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż żądana przez skarżącego informacja stanowi expressis verbis informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. a po myśli art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej. Jednakże art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Zaznaczył, iż co do zasady pogodzenie wartości konstytucyjnych, tj. prawa do informacji publicznej, bez uszczerbku dla prawa do prywatności osoby fizycznej, może i powinno być zrealizowane poprzez anonimizację danych umożliwiających identyfikację osoby. Niemniej jednak taki proces nie może być uznany za wystarczający w sprawie gdy Wnioskodawca nie kryje, że osoba oskarżonego w sprawie o sygn. akt [...] jest mu znana. W takiej sytuacji dokonanie anomimizacji zarówno wyroku jak i uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w R. nie zagwarantuje ochrony prawa prywatności dla oskarżonego W.H.

W ocenie organu odwoławczego nie sposób uznać w świetle przedstawionych okoliczności, że zarówno wniosek złożony 25.08.2021r., jak i wcześniej złożony wniosek z 21 kwietnia 2021r., nie jest zgodny z celem ustawy o dostępie do informacji publicznej. W istocie postawa Wnioskodawcy wskazuje, że stara się on nadużywać prawa dostępu do informacji publicznej, co określa się jako próbę korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia innego celu, niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Zdaniem organu niewątpliwie to nie troska o dobro publiczne, w szczególności przestrzeganie prawa przez Sąd Rejonowy w R., ale opis czynu dokonanego przez W.H. w sprawie o sygn. akt [...], stanowi przedmiot zainteresowania strony. W konsekwencji udostępnienie żądanej informacji publicznej może prowadzić do naruszenia prawa do prywatności osoby fizycznej co uzasadnia odmowę jej udzielenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, iż na gruncie niniejszej sprawy wydanie decyzji odmownej jest proporcjonalnym ograniczeniem prawa do informacji publicznej z uwagi na konieczność ochrony prywatności osoby fizycznej; art. 7 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie konstytucyjnego prawa mimo braku ustawowej podstawy takiego ograniczenia. Wobec powyższego wniósł o uchylenie spornej decyzji, oraz decyzji jej poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskiem z 28.08.2021 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w R. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii/ksera wyroku sprawy o sygn. akt [...] i uzasadnienia sporządzonego do wyroku w sprawie o sygn. akt [...].

W rozpoznawanej sprawie organy administracji uznały, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, w której sprawach wydano wyrok. Zwróciły uwagę, że skarżący samodzielnie dokona identyfikacji osoby wyrokiem tym ujętym i nawet ograniczenie dostępu do wnioskowanych informacji poprzez dokonanie anonimizacji danych osobowych, nie gwarantuje ochrony jej prywatności. W sprawie o sygn. akt [...] oskarżonym jest W. H., o czym Wnioskodawca posiada wiedzę, a wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożono z uwagi na występującą w sprawie osobę oskarżonego, która jest znana stronie skarżącej, co wynika chociażby z odwołania od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w R. wydanej w sprawie o sygn. Adm[...].

Skarżący w skardze z tym stanowiskiem się nie godzi kwestionując odmowę udzielenia żądanej informacji publicznej z uwagi na konieczność ochrony prywatności osoby fizycznej.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie zatem jest, czy adresat wniosku zasadnie odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na wiedzę skarżącego o osobie oskarżonego w sprawie zakończonej wyrokiem o sygn. akt [...] i sporządzonym doń uzasadnieniem.

W pierwszej kolejności wyjaśnić zatem trzeba, że w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, według art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 2223/14).

Żądane przez skarżącego informacje stanowią expressis verbis informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie. Zgodnie z treścią tego przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.

Niespornym jest, że Prezes Sądu Rejonowego w R. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Na podstawie art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej. Stosownie zaś do treści art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.), organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu.

Fakt, że treść orzeczeń sądowych stanowi informację publiczną nie oznacza jednak automatycznie, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z takimi informacjami. Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Jednocześnie w myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

Powyższe oznacza, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostepnienie informacji publicznej powinien rozważyć, czy charakter popełnionego czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet po usunięciu imienia nazwiska osoby podejrzanej, oskarżonej lub świadków czynu, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki: NSA z 11 sierpnia 2011 r., I OSK 933/11 i WSA w Gdańsku z 13 maja 2020 r., II SA/Gd 6/20).

W rozpatrywanej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w R., a następnie Prezes Sądu Okręgowego w K. zasadnie przyjął, że z uwagi na wiedzę skarżącego, iż wyrok wydany w sprawie o sygn. akt [...], stąd i jego uzasadnienie dotyczy w istocie W.H., która to wiedza wprost wynika z akt sprawy w tym odwołania strony z dnia 10.05.2021r, od decyzji w sprawie o sygn. akt [...] (vide k- 16 ADM. [...]) nawet po ich anonimizacji, nie zagwarantowałaby ochrony prywatności tej osoby. Skoro skarżący ma wiedzę, iż wyrok w sprawie o sygn. akt [...] dotyczy W. H., nawet anonimizacja orzeczenia w tej sprawie, nie usunęłaby względem tej osoby istniejącego zagrożenia jej prywatności. Podlegające ochronie z mocy odrębnych przepisów, w tym zawartych w Konstytucji RP, dobro tej osoby nie zostałoby w należyty sposób ochronione przed jego naruszeniem.

Podstawowym celem u.d.i.p. jest niewątpliwie społeczna kontrola władzy publicznej. Jednak gdy rzeczywistą intencją wystąpienia z wnioskiem informacyjnym są inne względy, to nie zasługują one na aprobatę albowiem w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 sierpnia 2019 r., II SA/Go 819/18).

Reasumując, uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej odpowiadają prawu. Organy administracji obu instancji prawidłowo w rozpoznawanej sprawie zastosowały art. 5 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.