Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 102/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 maja 2008 r. sprawy ze skargi K-PWITD w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...] wystawionego przez K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. zwanego dalej Inspektorem, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. n. N. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku A. C. Należność wynikająca z tytułu wykonawczego dotyczyła kary pieniężnej w kwocie [...]. W toku postępowania organ egzekucyjny stosował środki egzekucyjne. Zawiadomieniem z dnia 21 października 2004r. Nr [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku S. w K. uzyskując kwotę [...]. W toku windykacji z tego rachunku doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, której dalsze łączne prowadzenie powierzone zostało Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N. n. N. Następnie zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2005r. Nr [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku P. S.A. w K. - egzekucja okazała się bezskuteczna z uwagi na brak środków na rachunku. Ponadto, zawiadomieniami z dnia 14 kwietnia 2005r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] dokonano u pięciu dłużników zajęcia wierzytelności z tytułu świadczonych przez zobowiązaną usług. Zajęcia realizowane były przez dwa podmioty: Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. oraz przez Gminną Spółdzielnię "S." w K. Pozostałe z wymienionych zajęć okazały się bezskuteczne, podobnie jak zajęcie rachunku bankowego prowadzonego przez P. S.A. w B., które nastąpiło zawiadomieniem z dnia 14 kwietnia 2005r. Nr [...]. Zawiadomieniem z dnia 18 maja 2006r. Nr [...] dokonano skutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej oraz zawiadomieniem z 29 maja 2006r. Nr [...] zajęto nadpłatę w podatku dochodowym.

Organ wyjaśnił, że wszystkie wyegzekwowane sumy dzielone były zgodnie z art. 115 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Organ egzekucyjny podejmował także szereg czynności egzekucyjnych zmierzających do ustalenia majątku zobowiązanej, w tym: dnia 21 października 2004r. wnioskował do organu podatkowego o przeprowadzenie kontroli u zobowiązanej w celu ustalenia kontrahentów, pismem z dnia 14 kwietnia 2005r. zwrócił się do właściwego organu o udzielenie informacji dotyczącej posiadanych pojazdów mechanicznych przez zobowiązaną, pismem z 31 marca 2006r wnioskował do ZUS o dane dotyczące miejsca zatrudnienia zobowiązanej.

Pismem z dnia 20 listopada 2006r. K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wystąpił do organu egzekucyjnego o umorzenie - na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ww. ustawy - postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec A. C., w związku z dokonaną dnia 17 listopada 2006r. przez zobowiązaną wpłatą całości należności na konto wierzyciela. Organ egzekucyjny odstąpił od prowadzenia dalszej egzekucji.

Następnie pismem z dnia 23 lutego 2007r. zawiadomił Inspektora, że ciąży na nim jako na wierzycielu obowiązek zapłaty opłaty komorniczej w wysokości [...] od kwot wpłaconych w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych. Wobec braku wpłaty przesłano K.-P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego upomnienie z dnia 25 kwietnia 2007r. W związku z dalszym uchylaniem się od uiszczenia opłaty komorniczej Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.

n. N. dnia [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] i przesłał go do realizacji właściwemu organowi egzekucyjnemu, tj. Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.

W toku podjętych czynności Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego

w B. zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...] zajął rachunek bankowy K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zawiadomienie o zajęciu oraz odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu za pośrednictwem poczty w dniu 5 listopada 2007r.

Pismem z dnia 9 listopada 2007r. Nr [...] (nadanym w placówce pocztowej w dniu 12 listopada 2007r. K.- P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego złożył zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 maja 2007r. Nr [...]. Zobowiązany działając w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy zakwestionował istnienie obowiązku wykazanego w tym tytule.

Organ egzekucyjny, mając na uwadze treść art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...] za bezzasadny.

Na powyższe postanowienie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 34 § 2 ustawy, złożył zażalenie, w którym podtrzymał zarzuty zawarte w piśmie z 9 listopada 2007r. stwierdzając, że obowiązek wykazany w tytule dotyczący opłaty komorniczej nie istnieje. Powołał jako podstawę prawną

art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z definicją określoną w art. 1a pkt 6 ustawy, przez opłatę komorniczą rozumie się opłatę wynoszącą 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego

w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych. Wskazał, że w myśl art. 66 § 3 ustawy wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych, jest obowiązany, z zastrzeżeniem § 4, do uiszczenia opłaty komorniczej. Dyrektor wyjaśnił, że organ egzekucyjny realizując tytuł wykonawczy z dnia [...]Nr [...] wystawiony przez K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wykonał wiele czynności egzekucyjnych stosując środki egzekucyjne. Nie wystąpiły w sprawie również sytuacje wymienione w art. 66 § 4 ustawy, wyłączające możliwość pobrania opłaty komorniczej.

Dodał, że zobowiązany uregulował należność po dokonaniu czynności egzekucyjnych i zastosowaniu środków egzekucyjnych, zatem wierzyciel obowiązany był do uiszczenia 5% opłaty od kwoty wpłaconej przez zobowiązanego. Organ zauważył, że dłużnik zawsze w takich sytuacjach działa pod presją prowadzonej egzekucji, co przynosi różne efekty, w tym dokonanie wpłaty do wierzyciela z pominięciem organu egzekucyjnego, ale nie można stwierdzić, zdaniem organu, że jego działanie nie jest związane z uciążliwościami wynikającymi z windykacji. W ocenie Dyrektora, nie zmienia tego również fakt bezpośrednich działań wierzyciela, w rezultacie których Starosta N. pisemnie ostrzegł zobowiązanego o możliwości cofnięcia mu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Według organu, skoro wierzyciel uważa, iż wyłącznie złożenie wniosku o cofnięcie licencji wywiera skutek w postaci zapłaty zaległości powinien powszechnie stosować tę praktykę, a nie kierować tytuły wykonawcze do egzekucji. Uzyskane w ten sposób wpłaty z całą pewnością uznać będzie można za dokonane bez zastosowania przymusu windykacyjnego. Zdaniem Dyrektora, o wpłacie bez przymusu egzekucyjnego nie można mówić po wszczęciu egzekucji i skutecznym zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Organ podkreślił, że wierzyciel jest obowiązany do uiszczenia opłaty od kwot ściągniętych egzekucyjnie, a także wpłaconych w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych. Opłata ta traktowana jest jako swego rodzaju "wynagrodzenie" dla organu egzekucyjnego, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona.

Według organu podatkowego, powyższej oceny nie zmienia również przypadek zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, ponieważ zbieg egzekucji nastąpił do wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank S.

w K. i dotyczył tylko jednego z wielu zastosowanych środków egzekucyjnych.

Wobec powyższego nie można również mówić o braku skuteczności egzekucji

i braku związku między zastosowanymi środkami egzekucyjnymi a zapłaconą należnością.

W odniesieniu do interpretacji art. 66 § 8 ustawy dokonanej przez skarżącego, Dyrektor stwierdził, iż wobec przepisów regulujących wprost obowiązki wierzyciela

w zakresie opłaty komorniczej, przepis ten stanowi jedynie podstawę dla wierzycieli będących państwowymi jednostkami budżetowymi do przeznaczenia odpowiedniej części uzyskanych z egzekucji wpływów stanowiących dochody budżetu państwa na pokrycie opłaty komorniczej. Zdaniem organu, użyte w tym przepisie pojęcie "uzyskane z egzekucji" nie jest równoznaczne z pojęciem "uzyskane od organu egzekucyjnego". Przez wpływy uzyskane z egzekucji rozumie się, według niego, takie, które zostały przekazane przez organ egzekucyjny, jak również uzyskane w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych.

Dyrektor zaznaczył, że powyższego nie zmienia również okoliczność błędnego wskazania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. stanowiska dłużnika zawartego w piśmie z dnia 9 listopada 2007r. stanowiącym zarzuty, że

w jego ocenie Inspektor Transportu Drogowego de facto nie kwestionuje obowiązku zapłacenia należności z tytułu opłaty komorniczej, lecz tylko podnosi brak upoważnienia ustawowego do jej zapłaty w zaistniałym stanie sprawy.

Odnosząc się natomiast do zaprezentowanego stanowiska strony na temat postanowienia zawiadamiającego o wysokości opłaty komorniczej organ wyjaśnił, że zawiadomienie to nie ma formy postanowienia, albowiem jest czynnością materialno

-techniczną. Dyrektor przyznał, że wprawdzie art. 66 został zamieszczony

w rozdziale 6 ustawy zatytułowanym "Koszty egzekucyjne", jednak przewidziane

w tym przepisie opłaty nie mogą być utożsamiane z opłatami za czynności egzekucyjne ponoszonymi przez zobowiązanego. W sprawie tych opłat organ egzekucyjny wydaje (na żądanie zobowiązanego albo z urzędu) postanowienie na podstawie art. 64c § 7 ustawy. Natomiast w art. 66 ustawy nie przewidziano wydawania postanowień w zakresie opłat wierzyciela, w tym opłaty komorniczej. Organ wyjaśnił, że jedyna możliwość wydania postanowienia w kwestii opłaty komorniczej dotyczy (art. 64c § 11 i 12 w związku z art. 66 § 6 ustawy) sytuacji, gdy w proces egzekucyjnego dochodzenia należności konkretnego wierzyciela zaangażowanych jest kilka organów egzekucyjnych, co wymusza konieczność rozliczenia opłaty komorniczej według zasady wyrażonej w art. 66 § 5 ustawy.

Odnosząc się do treści art.17 § 1 ustawy Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że jedynie rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje

w formie postanowienia, natomiast zdanie drugie tego przepisu, jednoznacznie wskazuje, że na postanowienie służy zażalenie jeżeli ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Organ zauważył, że w przepisach tych ustaw, ustawodawca nie przewidział wydawania postanowień w sprawie opłaty komorniczej, na które przysługiwałoby zażalenie. Oznacza to, że brak jest podstawy prawnej do rozstrzygania w formie postanowienia w sprawie opłaty komorniczej. Według organu, potwierdza to przepis art. 66 § 7 ustawy stanowiący, że jeżeli wierzyciel uchyla się od uiszczenia opłaty komorniczej, opłata ta, w części w jakiej nie została potrącona przez organ egzekucyjny podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, po uprzednim doręczeniu upomnienia z zagrożeniem egzekucją, a następnie wystawieniu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu, warunki te zostały spełnione.

Na postanowienie organu II instancji K.-P. Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy, w której wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, polegający na przyjęciu, że wpłata wierzytelności przez zobowiązaną bezpośrednio na rachunek wierzyciela była wynikiem środków egzekucyjnych zastosowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 1a pkt 6, art. 66 § 3, art. 66 § 5 i art. 66 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie przepisu art. 17 § 1 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organ egzekucyjny zawiadamiając

o wysokości opłaty komorniczej z pominięciem wydania postanowienia, nie dochował wymaganej prawem formy, czym dopuścił się naruszenia art. 17 § 1 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji obowiązek zapłaty nie istniał. Powołał się w tym miejscu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 1996 r. sygn. akt SA/Po 2975/95.

Cytując przepisy art. 66 § 1, § 3, § 5 i § 8 ww. ustawy zauważył, że nie ma prawnego obowiązku uregulowania kwestionowanych należności w sytuacji, kiedy nie doszło do przekazania przez organ egzekucyjny wpływów uzyskanych z egzekucji na rachunek wierzyciela. Podkreślił, że przepis art. 66 § 8 ustawy upoważnia wierzyciela do pokrycia opłaty komorniczej wyłącznie z wpływów otrzymanych z egzekucji, na rzecz tego organu egzekucyjnego, który dokonał przekazania należności na rachunek wierzyciela.

Skarżący stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo wnioskował, że pojęcie "uzyskane z egzekucji" nie jest równoznaczne z pojęciem "uzyskane od organu egzekucyjnego", a przez wpływy uzyskane z egzekucji rozumie się zarówno te uzyskane od organu egzekucyjnego, jak i wpłacone bezpośrednio wierzycielowi

w wyniku zastosowanych przez organ środków egzekucyjnych. Zdaniem strony, stanowisko takie należy uznać za zasadne jednak wyłącznie przy założeniu, że wpłata środków bezpośrednio na rachunek wierzyciela faktycznie jest rezultatem środków egzekucyjnych zastosowanych przez organ egzekucyjny. Jeżeli zatem wpłata dokonana przez zobowiązanego nie jest, jak w niniejszej sprawie ostatecznym efektem stosowanych przez organ egzekucyjny środków, to przepis

art. 66 § 8 ustawy nie daje wierzycielowi będącemu państwową jednostką budżetową uprawnienia do przekazania organowi egzekucyjnemu opłaty komorniczej

z uzyskanych środków, bo nie ma do tego podstaw.

Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel nie uzyskał wpływów od organu egzekucyjnego, a zatem gdyby dokonał wpłaty należności tytułem opłaty komorniczej na rzecz organu egzekucyjnego na podstawie art. 66 § 8 ustawy przekroczyłby upoważnienie do dysponowania należnościami stanowiącymi dochód budżetu państwa. Na poparcie swojej argumentacji powołał się na wyrok NSA z dnia 22 marca 2000r. sygn. akt SA/Sz 114/99.

Inspektor podkreślił również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. n. N. prowadził całkowicie bezskutecznie postępowanie egzekucyjne już od 21 października 2004r., kiedy to tytuł wykonawczy wystawiony przez niego został przyjęty przez organ egzekucyjny do realizacji. Organ egzekucyjny informował jedynie wierzyciela o niemożności zaspokojenia jego należności wobec braku majątku dłużnika oraz o tym, że podejmowane czynności pozwalają na zaspokojenie wyłącznie wierzytelności, którym przysługuje pierwszeństwo ustawowe. Stwierdził, że prowadzona przez okres dwóch lat egzekucja nie przyniosła nawet częściowego ściągnięcia należności wierzyciela.

Ponadto zaznaczył, że organ egzekucyjny nie zastosował środków egzekucyjnych

w wyniku których należność została zapłacona. Dopiero jego wniosek z 20 października 2006r. skierowany do Starosty N. o cofnięcie zobowiązanemu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w związku z zaległościami na rzecz Skarbu Państwa, który z kolei udzielił 6 listopada 2006r. pisemnego ostrzeżenia przedsiębiorcy o możliwości cofnięcia licencji spowodował, że zobowiązany niezwłocznie, bo już 17 listopada 2006 r. zrealizował przelew należności, wnosząc jednocześnie o umorzenie bezprzedmiotowego już postępowania egzekucyjnego.

Podkreślił, że zastosowane przez organ egzekucyjny środki były skuteczne jedynie wobec wierzytelności objętych tytułami wykonawczymi innych wierzycieli,

a zatem to te podmioty są zobowiązane do uiszczenia opłaty komorniczej. Zdaniem dłużnika, skoro środki egzekucyjne zastosowane przez organ nie przyniosły pożądanego rezultatu, to nie miał on podstaw do domagania się zapłaty opłaty komorniczej na jego rzecz. W jego ocenie, podstawy takiej nie mógł stanowić sam fakt podejmowania czynności egzekucyjnych, bo te mają spowodować zastosowanie środków egzekucyjnych, które dopiero doprowadzą do przekazania należności wierzycielowi i wywołają skutek w postaci jego obowiązku uiszczenia opłaty komorniczej. Stwierdził, że żadna z czynności egzekucyjnych organu nie doprowadziła do skutecznego zastosowania lub realizacji środków egzekucyjnych, które z kolei spowodowałyby choćby częściowe zaspokojenie wierzyciela.

Powołał się na przepis art. 66 § 5 ustawy, który stanowi, że opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona.

Jako mający istotne znaczenie w sprawie, wskazał również na fakt wstrzymania przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] postępowania egzekucyjnego z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej oraz sądowej i od tego momentu nie podejmowanie czynności egzekucyjnych, w wyniku których mogłoby nastąpić zaspokojenie należności wierzyciela. Dopiero postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w S. wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołanego przez stronę w jej skardze, zauważył, że

w przywołanej sprawie wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku nastąpiło w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności dłużnika i wierzyciela, a taka sytuacja nie wystąpiła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku

z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga została uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, ocenione według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Bezsporne w sprawie jest, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. wobec majątku zobowiązanej A. C. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych, zajęcia wierzytelności u dłużników zobowiązanej, zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej oraz zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie budzi również wątpliwości, że organ nie dokonał ściągnięcia należności od zobowiązanej.

A. C. w dniu 17 listopada 2006r. dokonała wpłaty całości należności bezpośrednio na konto Inspektora Transportu Drogowego, w następstwie czego Inspektor wystąpił z wnioskiem do organu egzekucyjnego o odstąpienie od prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny uwzględnił wniosek wierzyciela, jednakże wezwał go do zapłaty opłaty komorniczej. W wyniku odmowy jej uiszczenia zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w stosunku do Inspektora przez Naczelnika

I Urzędu Skarbowego w B., który po wniesieniu zarzutów zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego n. N., jako wierzyciela w zakresie opłaty komorniczej, o zajęcie stanowiska.

Spór między stronami postępowania sprowadza się do przesądzenia czy zgodne z prawem jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. uznające zarzut Inspektora nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty komorniczej za bezzasadny.

Na podstawie art. 66 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu. Wydatki te organ egzekucyjny pokrywa z wyegzekwowanych kwot (art. 66 § 2 ustawy). Wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych, jest obowiązany, z zastrzeżeniem § 4, do uiszczenia opłaty komorniczej (art. 66 § 3 ustawy).

Stosownie do § 4 tego artykułu nie pobiera się opłaty komorniczej od:

1) kwot wpłaconych po wystąpieniu wierzyciela z żądaniem zawieszenia albo umorzenia postępowania egzekucyjnego;

2) należności ściągniętych przez organ egzekucyjny będący jednocześnie ich wierzycielem;

3) należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez urząd skarbowy lub naczelnika urzędu skarbowego;

4) należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ wykonujący, chyba że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodowało obce państwo.

W myśl natomiast art. 66 § 5 ustawy opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona.

Z wykładni gramatycznej przytoczonych przepisów wynika dość jednoznaczny wniosek, że opłata komornicza ma charakter "wynagrodzenia" od wierzyciela na rzecz organu egzekucyjnego za przekazanie mu egzekwowanej należności przez organ egzekucyjny albo przez samego zobowiązanego w wyniku zastosowania jednego ze środków egzekucyjnych (R.Hauser, Z.Leoński, A.Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji – komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK W-wa 2003, s.177).

W obu przypadkach określonych w dyspozycji art. 66 § 5 ww. ustawy, prawo do opłaty komorniczej uzależnione jest od podjęcia przez organ egzekucyjny skutecznych czynności egzekucyjnych, które w konsekwencji doprowadziłyby do zaspokojenia wierzyciela. Sam fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych, bez uzyskania efektu w postaci ściągnięcia określonych kwot dla wierzyciela, czy dokonania wpłat przez dłużnika nie rodzi po stronie wierzyciela obowiązku uiszczenia opłaty (por. wyrok NSA z dnia 22.03.2000r., sygn. akt SA/Sz 114/99).

W ocenie tut. Sądu w rozpoznawanej sprawie organy w swoich rozstrzygnięciach nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że między wpłaceniem należności objętej tytułem wykonawczym z dnia [...], nr [...],

a zastosowanymi środkami egzekucyjnymi wystąpił bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ egzekucyjny wykonał szereg czynności egzekucyjnych w tym zawiadomieniem z dnia 18 maja 2006r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej oraz zawiadomieniem z dnia 29 maja 2006r. zajął nadpłatę w podatku dochodowym. Po tej ostatniej dacie nie dokonywano już czynności egzekucyjnych. Wpłata dokonana przez zobowiązaną miała miejsce kilka miesięcy po tych czynnościach. W zażaleniu strona skarżąca podniosła, że wpłata została dokonana dopiero na skutek interwencji Starosty N. Skarżąca bowiem wystąpiła do tego organu pismem z dnia 20 października 2006r. (doręczonym 25 października 2006r.). Następnie Starosta N. wystosował 6 listopada 2006r. do A. C. pismo z ostrzeżeniem o "możliwości cofnięcia licencji" na wykonywanie krajowego transportu drogowego. W wyniku tych działań – zdaniem strony skarżącej – A. C. dokonała wpłaty w dniu 17 listopada 2006r. bezpośrednio na rzecz wierzyciela.

Zdaniem Sądu powołane przez Inspektora powyższe okoliczności w zażaleniu,

a następnie powtórzone w skardze, mogą mieć istotne znaczenie w sprawie. Już samo zestawienie dat dokonanych czynności egzekucyjnych z datą interwencji Starosty N. i datą dokonania wpłaty przez zobowiązaną, poddaje w wątpliwość zasadność stanowiska zajętego przez organ egzekucyjny, że zapłata należności była prostą konsekwencją zastosowania środków egzekucyjnych. Zauważyć należy, iż pomimo zajęcia wynagrodzenia za pracę, czy też nadpłaty w podatku dochodowym, brak było – przez kilka miesięcy - reakcji ze strony zobowiązanej. Również czynności dokonane wcześniej, nie przynosiły rezultatu w postaci uregulowania należności. Organ bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przyjął z góry, że wpłaty dokonano na skutek czynności egzekucyjnych, a okoliczności interwencji Starosty nie miały żadnego znaczenia. Przyjęto domniemanie faktyczne, że zapłata była efektem zastosowanych środków egzekucyjnych. Istotne zatem dla sprawy okoliczności nie zostały przez organ rozważone.

Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych brak dowodów, na które powołała się strona skarżąca w zażaleniu, a następnie w skardze. W związku z tym, należy uzupełnić materiał dowodowy o wskazane pisma wraz z ustaleniem daty doręczenia zobowiązanej pisma Starosty N. Dopiero wówczas należy dokonać oceny całości materiału dowodowego. Przyjęcie zatem, że istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wpłatą należności a zastosowanym środkiem egzekucyjnym, było przedwczesne.

Niewystąpienie w konkretnej sprawie jednego z wyjątków, kiedy nie pobiera się opłaty komorniczej, wymienionych w art. 66 § 4 ustawy egzekucyjnej, nie zwalnia organu od powinności wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dokonaną wpłatą a zastosowanym środkiem egzekucyjnym, albowiem zasadą wynikającą z art. 66 w związku z art. 1a pkt 6 ustawy jest, że opłatę komorniczą nalicza się od kwot przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2008r., sygn. akt I SA/Kr 907/07).

W postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednio zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).

Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zostały naruszone - wyrażone

w przywołanych wyżej przepisach - zasady ogólne postępowania administracyjnego tzn. zasada prawdy obiektywnej oraz zasada zupełności postępowania dowodowego.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutu co do obowiązku wydania postanowienia

w sprawie określenia wysokości opłaty komorniczej (pogląd zaprezentowany

w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 1996r. sygn. akt SA/Po 2975/95, w zakresie obowiązku jego uzasadnienia, na który to wyrok powołał się skarżący w skardze). Sąd w tut. składzie prezentuje pogląd – za Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie z dnia 8 czerwca 2000r. sygn. akt III SA 1995/99 – zgodnie z którym w art. 66 nie przewidziano wydawania postanowień

w zakresie opłat wierzyciela, a w związku z tym obowiązek taki na organie nie ciąży. Ponadto, nie narusza prawa stanowisko organu odnoszące się do art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie którego "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia." Ustawodawca zatem nie przewidział formy postanowienia w sprawie określenia opłaty komorniczej, a na które to postanowienie służyłby środek zaskarżenia

w postaci zażalenia.

Zasadnie organ podał, że art. 66 § 7 ustawy potwierdza pogląd o braku obowiązku wydania postanowienia w sprawie określenia wysokości opłaty komorniczej, bowiem na podstawie tego przepisu "Jeżeli wierzyciel uchyla się od uiszczenia opłaty komorniczej, opłata ta, w części, w jakiej nie została potrącona przez organ egzekucyjny, podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, po uprzednim doręczeniu upomnienia z zagrożeniem egzekucją, a następnie wystawieniu tytułu wykonawczego". Przepis ten określa sposób postępowania w przypadku nieuiszczenia przez wierzyciela opłaty komorniczej, nie przewidując wydania postanowienia.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane

w całości.