Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 644/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 c par. 1 par. 7 art. 17 par. 1 art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 264 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Burmistrza Gminy kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w S. określił wierzycielowi – Burmistrzowi K. wysokość opłaty komorniczej w kwocie [...] od przekazanej przez dłużnika – U.w S. na konto wierzyciela kwoty [...].

Pismem z dnia 19 lutego 2010 r. Burmistrz Kamienia P. wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o określenie ww. opłaty komorniczej w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w S. w dniu 16 kwietnia 2010 r. wydał postanowienie nr [...], którym określił wierzycielowi – Burmistrzowi K. wysokość opłaty komorniczej w kwocie [...] z tytułu ściągniętej należności od zobowiązanego – U. w S. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] na kwotę [...], wskazując jednocześnie, iż na wydane postanowienie nie przysługuje zażalenie.

Burmistrz K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia Burmistrza K. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie określenia wysokości opłaty komorniczej.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ – powołując się na przepisy art. 1a pkt 6 i art. 66 § 3 ÷ § 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 z 2005 r. poz. 1954 ze zm. - dalej u.p.e.a.) – wskazał, że przepisy ustawy nie określają formy prawnej właściwej do nałożenia na wierzyciela obowiązku zapłaty opłaty komorniczej. Według organu, nie ma normy kompetencyjnej upoważniającej organ egzekucyjny do wydawania indywidualnego aktu administracyjnego, tj. postanowienia określającego lub nakładającego na wierzyciela obowiązek uiszczenia opłaty komorniczej, zaś – opłaty, określone w art. 66 obciążające wyłącznie wierzyciela od kwot ściągniętych egzekucyjnie a także wpłaconych w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych, nie mogą być utożsamiane z kosztami egzekucyjnymi w rozumieniu art. 64 u.p.e.a.

W związku z tym, według organu, art. 64c § 7 u.p.e.a., stanowiący o wydawaniu przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, nie ma zastosowania do opłaty komorniczej, gdyż jest ona uregulowana w art. 66, który nie zawiera żadnych odesłań w tym zakresie. Z tych rozważań organ wywiódł, że opłata komornicza powstaje z mocy prawa. Wydane natomiast przez organ egzekucyjny postanowienie z dnia 16 kwietnia 2010 r. stanowi swoiste zawiadomienie wierzyciela o wysokości opłaty komorniczej, o której mowa jest w art. 1a pkt 6 u.p.e.a., powstałej w wyniku wpłaty należności przez zobowiązanego – U.w S. na konto wierzyciela – U. w K., po zastosowaniu środka egzekucyjnego. Wobec tego, organ egzekucyjny prawidłowo pouczył wierzyciela o braku możliwości wniesienia zażalenia.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący – Burmistrz Gminy K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając wydanie go z naruszeniem art. 66 w zw. z art. 1a pkt 6 u.p.e.a. oraz art. 17 w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 127 w zw. z art . 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP.

Uzasadniając skargę, skarżący podniósł, że konstrukcja prawna sposobu ustalania opłaty wskazuje, iż do jej wyliczenia musi dojść, zgodnie z art. 66 § 5 u.p.e.a., poprzez wykazanie związku pomiędzy działaniem organu egzekucyjnego a uzyskaniem środków przez wierzyciela. Nie można więc zgodzić się z organem, że koszty te powstają z mocy samego prawa, a ich ustalenie w postaci postanowienia nosi jedynie charakter zawiadomienia. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał wyroki WSA w Warszawie z 18 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2936/05, WSA w Warszawie z 10 października 2004 r., sygn. akt III SA 2769/03 oraz NSA w Szczecinie z 22 marca 2000 r., sygn. akt SA/Sz 114/99. Według skarżącego, postanowienia wydawane przez organy egzekucyjne w toku postępowania egzekucyjnego w administracji są postanowieniami merytorycznymi, które – zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 15 k.p.a. oraz art. 78 Konstytucji RP – powinny podlegać instancyjnej kontroli. Następnie, skarżący podkreślił, że użyte w art. 66 § 1 u.p.e.a. sformułowania: "kwot ściągniętych egzekucyjnie" i "wpłaconych w wyniku zastosowania środków" wskazują, iż wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego należy się od skutecznie podjętych czynności egzekucyjnych, np. zajęcie rachunku bankowego czy wierzytelności dłużnika, w wyniku których organ egzekucyjny uzyskał należności pieniężne, które przekazał wierzycielowi. Jak podkreślił skarżący, skoro ustawodawca uzależnił powstanie po stronie wierzyciela obowiązku uiszczenia opłaty komorniczej od kwot efektywnie ściągniętych egzekucyjnie czy wpłaconych przez dłużnika na rzecz wierzyciela w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych, to wykonanie egzekwowanego obowiązku przez dłużnika, czy wygaśnięcie tego obowiązku w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności dłużnika i wierzyciela, nie stanowi wykonania obowiązku w wyniku środków egzekucyjnych czy ściągnięcia egzekucyjnego należności pieniężnych.

Za bezprzedmiotowe i nieuprawnione ponadto skarżący uznał twierdzenia organu, że wierzyciel, w celu poddania wysokości kosztów opłaty komorniczej kontroli instancyjnej, musi oczekiwać na wszczęcie przeciwko niemu egzekucji administracyjnej i dopiero poprzez wniesienie zarzutów może próbować kwestionować wysokość opłaty i poddawać jej ustalenie kontroli. Postępując w ten sposób – według skarżącego – wierzyciel musiałby sam stać się dłużnikiem organu egzekucyjnego z tytułu kosztów opłaty komorniczej, ponieść dodatkowe koszty tylko po to, aby dochodzić swych praw. Wiązałoby się to, jego zdaniem, z niepotrzebnym mnożeniem postępowań.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zasadności stwierdzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. niedopuszczalności zażalenia skarżącego na postanowienie określające wysokość opłaty komorniczej uregulowanej w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. Nr 229 z 2005 r. poz. 1954 ze zm. – dalej u.p.e.a.).

Zagadnienie kosztów egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym uregulowane zostało w przepisach art. art. 64-66 u.p.e.a. Kosztami egzekucyjnymi są zarówno opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna, jak również wydatki organu egzekucyjnego związane z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. W rozdziale tym uregulowana również została kwestia kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela oraz opłaty komorniczej. Zgodnie z przepisem art. 64c § 1 u.p.e.a., koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, albowiem konieczność zastosowania egzekucji administracyjnej związana jest z uchylaniem się przez zobowiązanego od wykonania ciążących na nim obowiązków. Zgodnie natomiast z przepisem art. 66 § 1 u.p.e.a., wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu. Wydatki, o których mowa jest w § 1, organ egzekucyjny pokrywa z wyegzekwowanych kwot (§ 2). Wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych, jest obowiązany, z zastrzeżeniem § 4, do uiszczenia opłaty komorniczej (§ 3). Zgodnie z § 4 tego przepisu, nie pobiera się opłaty komorniczej od:

1) kwot wpłaconych po wystąpieniu wierzyciela z żądaniem zawieszenia albo umorzenia postępowania egzekucyjnego;

2) należności ściągniętych przez organ egzekucyjny będący jednocześnie ich wierzycielem;

3) należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez urząd skarbowy lub naczelnika urzędu skarbowego;

4) należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ wykonujący, chyba że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodowało obce państwo.

Ponadto, opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona (§ 5). Jak stanowi natomiast przepis art. 66 § 6, do opłaty komorniczej stosuje się odpowiednio § 2 oraz art. 64c § 11 i 12, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodowało obce państwo – również, odpowiednio, art. 64c § 3a i 3b. Zaś, przepis art. 64c § 7 stanowi, że jeżeli wierzyciel uchyla się od uiszczenia opłaty komorniczej, opłata ta, w części, w jakiej nie została potrącona przez organ egzekucyjny, podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, po uprzednim doręczeniu upomnienia z zagrożeniem egzekucją, a następnie wystawieniu tytułu wykonawczego. Państwowe jednostki budżetowe, których należności dochodzone w trybie egzekucyjnym stanowią dochód budżetu państwa, z zastrzeżeniem § 4, są upoważnione do przeznaczania odpowiedniej części uzyskanych z egzekucji wpływów na pokrycie opłaty komorniczej i wydatków związanych z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu (§ 8).

Przez opłatę komorniczą, zgodnie z art. 1a pkt 6 u.p.e.a., rozumie się opłatę wynoszącą 5 % kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie opłatę komorniczą określa się mianem swoistego typu wynagrodzenia dla organu egzekucyjnego, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona (por. wyrok NSA O/Z W Szczecinie z 22 marca 2000 r., sygn. akt SA/Sz 114/99, niepubl.; "Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz" R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005, str. 196).

Wskazać także należy, iż zgodnie z ww. przepisem art. 66 § 6 u.p.e.a., do opłaty komorniczej stosuje się "odpowiednio" § 2 oraz art. 64c § 11 i § 12 u.p.e.a. Zgodnie z art. 64c § 11 jeżeli czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 2-6 i § 6, zostały dokonane przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub rekwizycyjny, uzyskane z tego tytułu środki pieniężne rozdziela się między te organy w proporcji odpowiadającej stosunkowi wyegzekwowanych przez nie kwot do kwot wyegzekwowanych w całym postępowaniu egzekucyjnym. Przepis art. 64 § 3 stosuje się odpowiednio. Rozliczenia, o którym mowa w § 11, dokonuje organ egzekucyjny kończący postępowanie egzekucyjne, nie później niż w terminie 30 dni od dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Rozliczenie może być dokonane za zgodą wierzyciela przez potrącenie wzajemnych należności. Na postanowienie w sprawie rozliczenia kosztów przysługuje zażalenie organom, których dotyczy to rozliczenie (§ 12).

W literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że "odpowiednie" stosowanie obejmuje trzy możliwe sytuacje. "Odpowiednie" stosowanie może polegać na stosowaniu odnośnych przepisów bez żadnych zmian (czyli wprost) do drugiego zakresu odniesienia. Może ono polegać jednakże na ich stosowaniu z pewnymi zmianami i to nie tylko w hipotezie ale i dyspozycji. Decydujące znaczenie posiadać będzie w tym przypadku odmienność sytuacji faktycznej regulowanej przepisem odsyłającym i przepisem do którego nastąpi odesłanie, nie zaś jedynie odmienność terminologiczna (inne pojęcia). Należy jednak wskazać, że zmieniane (modyfikowane) mogą być tylko przepisy, które mają być odpowiednio stosowane na potrzeby drugiego (wtórnego) zakresu odniesienia. Trzecie rozumienie "odpowiedniego" stosowania obejmować będzie te przypadki, gdy pewne przepisy lub ich części nie mogą być stosowane do drugiego zakresu odniesienia. Przyczyną tego stanu rzeczy może być ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność całkowita lub częściowa z przepisami ustanowionymi dla tych instytucji, do których miałyby one być stosowane odpowiednio (patrz: J. Nowacki, "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa", Państwo i Prawo 1964, nr 3, s. 367 i nast.; W. Lang, Obowiązywanie prawa, Warszawa 1962, s. 158 i nast.). Sposób, w jaki winno nastąpić "odpowiednie" zastosowanie przepisu, uzależniony jest od oceny charakteru instytucji prawnych regulowanych zarówno przez przepis odsyłający do odpowiedniego stosowania danej normy, jak i przez przepis, który ma być odpowiednio zastosowany. "Odpowiednie" stosowanie określonych przepisów w zależności od przedmiotu regulacji prowadzić może do stosowania tych przepisów wprost (w ich bezpośrednim brzmieniu), zastosowania ich z odpowiednimi modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być odpowiednio zastosowana lub do odmowy zastosowania przepisu z uwagi na określone różnice. "Odpowiednie" stosowanie prawa może zatem prowadzić do wniosku, że pewne unormowania przepisu, do którego nastąpiło odesłanie znajdują zastosowanie do instytucji regulowanej przez przepis odsyłający, inne natomiast nie mogą znaleźć takiego zastosowania (patrz: ibid.).

Według składu orzekającego w sprawie, uprawnione jest takie "odpowiednie" stosowanie ww. przepisu art. 64c § 12 zdanie trzecie u.p.e.a., (zgodnie z którym na postanowienie w sprawie rozliczenia kosztów przysługuje zażalenie organom, których dotyczy to rozliczenie), które oznaczać będzie jego stosowanie "wprost" do unormowania określonego w art. 66 § 6 u.p.e.a. dotyczącego opłaty komorniczej. A zatem, również w przedmiocie określenia wierzycielowi opłaty komorniczej, organ egzekucyjny wydaje postanowienie, na które służy zażalenie.

Ponadto, gdyby nawet uznać, że ww. wnioskowanie jest wadliwe lub nieuprawnione z innych powodów, to – dodatkowo – wskazać także należy na regulację zawartą w przepisie art. 17 § 1 u.p.e.a., który stanowi, iż o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli u.p.e.a. lub k.p.a tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.

Z treści art. 17 § 1 u.p.e.a. wynika więc, że rozstrzygnięcia merytoryczne w postępowaniu egzekucyjnym wydawane są w formie postanowień, natomiast przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., o ile przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej. Podnieść również należy, iż w dziale IX k.p.a. uregulowane zostały opłaty i koszty postępowania. Zgodnie z przepisem art. 264 § 1 k.p.a., zawartym w tym dziale, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (§ 2). Wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art. 265 k.p.a.).

A zatem, skoro w ogólnym postępowaniu administracyjnym przysługuje skarga na postanowienie w sprawie kosztów postępowania, to skarga taka przysługuje również na postanowienie w tym przedmiocie, wydane w toku postępowania egzekucyjnego (por.: wyrok NSA z 11 lutego 1997 r., sygn. akt III SA 1103/95, niepubl.) Z uwagi na fakt, że postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym mają charaktery merytoryczny należy do nich odpowiednio stosować przepisy dotyczące decyzji wydawanych w postępowaniu administracyjnym ogólnym, tak więc - do postanowień tych należy stosować przepisy art. 107 k.p.a. (określający, co powinna zawierać decyzja) a nie przepisy art. 124 k.p.a. (wskazujący na to, co powinno zawierać postanowienie), które dotyczą postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, które to postanowienia nie mają charakteru merytorycznego i rozstrzygają jedynie kwestie proceduralne (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2936/05, publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Także NSA w wyroku z 25 lipca 1996 r., sygn. akt SA/Po 2975/95 (publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że postanowienie organu egzekucyjnego wydane na postawie art. 66 u.p.e.a., ustalające wysokość opłaty komorniczej powinno zawierać uzasadnienie faktyczne (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.), w tym podanie kwot ściągniętych egzekucyjnie oraz wpłaconych w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych.

Powyższa argumentacja i odesłanie do orzecznictwa sądów administracyjnych potwierdzają, według składu orzekającego w sprawie, przyjęte stanowisko o prawidłowości określania przez organy egzekucyjne wysokości opłaty komorniczej w drodze zaskarżalnego postanowienia.

Podkreślić jednakże należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność odnośnie do kwestii formy i dopuszczalności trybu zażaleniowego w przedmiocie określania wysokości opłaty komorniczej, czego przykładem są powoływane przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. nieprawomocne orzeczenia WSA w Gdańsku i WSA w Gliwicach. W nieprawomocnym wyroku z 18 marca 2010 r., sygn. akt ISA/Gd WSA w Gdańsku uznał, iż przewidziane w art. 66 u.p.e.a. opłaty obciążające wierzyciela nie mogą być utożsamiane z opłatami za czynności egzekucyjne - kosztami egzekucyjnymi ponoszonymi przez zobowiązanego lub wierzyciela, w sprawie których organ egzekucyjny wydaje na żądanie zobowiązanego lub z urzędu postanowienie. Z kolei, w nieprawomocnym wyroku z 26 maja 2010 r., sygn. akt I SA/GL 217/10 WSA w Gliwicach uznał, że ustawodawca nie uwzględnił w przepisie art. 66 u.p.e.a. możliwości wydania w sprawie dotyczącej określenia opłaty komorniczej aktu administracyjnego w postaci postanowienia, lecz upoważnił organ egzekucyjny do "potrącenia" opłaty komorniczej z wyegzekwowanej na rzecz wierzyciela kwoty. Według WSA w Gliwicach, wydanie postanowienia w sytuacji, gdy nie istnieje przepis prawa, który w sytuacji potrącenia opłaty komorniczej przewidywałby wydanie takiego aktu, oznaczałoby wydanie go bez podstawy prawnej, a więc obarczonego kwalifikowaną wadą określającą nieważność postępowania na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Skład orzekający w tej sprawie nie podziela argumentacji w ww. wskazanych nieprawomocnych wyrokach i uznaje, że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w przedmiocie opłaty komorniczej jest rozstrzygnięciem wymagającym wydania postanowienia (art. 17 § 1 u.p.e.a.), zaś na wydane w tej materii postanowienie służy zażalenie, a w konsekwencji, na dalszym etapie postępowania, skarga do sądu administracyjnego. Okoliczność zaś, że ustawodawca w przepisie art. 66 § 7 u.p.e.a. przewidział przymusowe ściągnięcie w trybie egzekucji administracyjnej, po uprzednim doręczeniu upomnienia z zagrożeniem egzekucji, a następnie wystawieniu tytułu wykonawczego, nie wyklucza dopuszczalności prowadzenia przez wierzyciela sporu z organem egzekucyjnym w kończonym postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie wysokości opłaty komorniczej, skoro jest to kwestia, która może być przedmiotem rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego.

Dodatkowym potwierdzeniem prawidłowości stanowiska wyżej zaprezentowanego w sprawie jest także treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1228/09 (publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z 4 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 594/08. W swoim wyroku, WSA w Lublinie (w którym rozpoznawano skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. uchylającym postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającym wysokość opłaty komorniczej) uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził, iż ustalenie wysokości opłaty komorniczej, o której mowa jest w art. 66 § 3 w zw. z art. 1a pkt 6 u.p.e.a., stanowi rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej postępowania egzekucyjnego, które powinno mieć formę postanowienia, zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. Ponadto, według tego Sądu, skoro - zgodnie z art. 66 § 6 u.p.e.a. - do opłaty komorniczej stosuje się odpowiednio art. 64c § 11 i § 12 u.p.e.a., dotyczący rozliczeń kosztów egzekucyjnych między organami egzekucyjnymi, to także stosuje się go w zakresie uprawnienia do złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie opłaty komorniczej (art. 64c § 12).

Według składu orzekającego w sprawie, skoro NSA, rozpoznający skargę kasacyjną od ww. wyroku był obowiązany stosować przepis art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) i wziąć pod uwagę z urzędu nieważność postępowania, w tym także niedopuszczalność drogi sądowej, a NSA rozpoznał skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Lublinie, to oznacza, iż uznał, że w rozpoznawanej sprawie droga sądowa była dopuszczalna, co potwierdza, iż określanie wysokości opłaty komorniczej powinno następować w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, a dalszej kolejności skarga do sądu administracyjnego.

Ponadto, należy wskazać, że także w innych orzeczeniach wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznawały kwestie merytoryczne ze skarg wierzycieli kwestionujących określenie im przez organy egzekucyjne postanowieniami wysokości opłaty komorniczej w takiej a nie innej wysokości. Skoro więc, sądy te rozpoznawały sprawy merytorycznie, to według tych sądów, na postanowienie w przedmiocie opłaty komorniczej służy zażalenie, a w dalszej kolejności skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Lublinie z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 678/08, wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 907/07, publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując, według składu orzekającego w sprawie, organ egzekucyjny, ustalając wysokość opłaty komorniczej, uregulowanej w art. 66 u.p.e.a., powinien wydać postanowienie, zwierające podstawę prawną dokonanej czynności oraz uzasadnienie faktyczne, w tym podanie kwot ściągniętych egzekucyjnie oraz wpłaconych w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych. Na takie postanowienie przysługuje, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami, zażalenie, a w konsekwencji także skarga do sądu administracyjnego.

Nie można natomiast zgodzić się organem, iż opłata komornicza powstaje z mocy samego prawa, a potrącenie z kwoty podziału jest czynnością materialno-techniczną, niepodlegającą zaskarżeniu. Obowiązek uiszczenia przez wierzyciela opłaty komorniczej, wynikający z art. 66 § 3 u.p.e.a, nie uzasadnia wniosku, iż w każdym przypadku dokonania na rzecz wierzyciela przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, wierzyciel ten jest obowiązany do jej zapłaty, bez możliwości kwestionowania jej wysokości. W każdym bowiem przypadku, ustalenie istnienia lub nieistnienia tego obowiązku powinno podlegać kontroli instancyjnej oraz sądowoadministracyjnej w ramach kończonego postępowania egzekucyjnego.

Uwzględniając powyższe okoliczności i uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., na podstawie których organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. - orzekł o jego uchyleniu.

Orzeczenie o niewykonywalności zaskarżonego postanowienia wydano na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.