Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1201/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 161 § 1 pkt 3, art. 184 w zw. z art. 197
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 38/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umorzeniu postępowania sądowego wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w przedmiocie weryfikacji decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku okresowego postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 38/15 (dalej postanowienie z 7 lipca 2015 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu wniosku Z. R. (dalej skarżący) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie weryfikacji decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku okresowego: I. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r. [IV SAB/Wr 38/15] referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż prawo pomocy stanowi formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 [ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa)] prawo pomocy w zakresie częściowym, przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

Odnośnie wniosku w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podał, że skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych z art. 239 pkt 1 lit. a ppsa, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Uznał, że wniosek skarżącego w tym względzie podlega umorzeniu.

W uzasadnieniu postanowienia referendarz na poparcie tego stanowiska dokonał analizy liczby spraw wszczętych skargami i wnioskami skarżącego i charakteru rozstrzygnięć wydanych przez Sąd.

Z analizy wynika m.in., że w okresie od 2009 r. do 2014 r. skarżący wniósł 456 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. Na koniec marca 2015 r. liczba zarejestrowanych spraw skarżącego wyniosła ponad 500 spraw. W 2014 r. około 95 skarg zostało odrzuconych, 17 oddalonych, w 2 sprawach umorzono postępowanie sądowe, w 2 sprawach oddalono wnioski wszczynające postępowanie sądowe, a jedną sprawę przekazano według właściwości do innego sądu. W okresie 2009 - 2014 większość skarg została odrzucona, więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.

Referendarz wskazał, że skarżący złożył w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi zostały odrzucone, a wnioski zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.

Skarżący wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów WSA we Wrocławiu przy czym po wyznaczeniu przez NSA innego Sądu, np. w Gliwicach, w Opolu, skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu tego innego Sądu i szereg skarg o wznowienie postępowania sądowego.

W listopadzie 2014 r. ogólna liczba zarejestrowanych wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika wyniosła 240 wniosków.

W 2014 r. 106 wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostawiono bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków przez złożenie wniosku na wymaganym urzędowym formularzu lub niesprecyzowania w jakiej sprawie żądane jest prawo pomocy, w 37 sprawach odmówiono przyznania prawa pomocy postanowieniem referendarza z uwagi na nadużycie tego prawa. Informowano skarżącego pismem referendarza sądowego, że jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, w 39 sprawach umorzono postępowanie wszczęte takim wnioskiem.

W większości spraw wyznaczony z urzędu adwokat składał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.

W postanowieniu tym wskazano, że powyższe okoliczności i charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej, gdzie większość skarg została odrzucona dowodzą, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych.

Postanowienie to doręczono skarżącemu dnia 30 maja 2015 r.

Dnia 3 czerwca 2015 r. skarżący złożył osobiście w Sądzie sprzeciw od tego postanowienia i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu. W piśmie tym przytoczył argumenty dotyczące działań SKO i zakwestionował odrzucenie skargi.

W uzasadnieniu Sąd podał, że w świetle powyższego, wskutek skutecznie wniesionego sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego z 22 maja 2015 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umarzające postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, utraciło moc. Złożony na urzędowym formularzu wniosek z dnia 18 maja 2015 r., podlega rozpoznaniu przez Sąd.

We wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą bezrobotną. Domaga się ustanowienia adwokata ze względu na ciężką sytuację materialną spowodowaną brakiem pracy i dochodów oraz brakiem pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Opłata za czynsz wynosi 500 zł. Toczą się postępowania komornicze dotyczące zaległych opłat za czynsz i prąd. Jest zmuszony głodować. Ostatni dochód który otrzymał to jednorazowe stypendium z urzędu pracy w kwocie 988 zł. Posiada mieszkanie kwaterunkowe o powierzchni 25,30 m2.

W przedmiocie zaskarżenia wniosku podał postanowienie Sądu z 6 maja 2015 r. IV SAB/Wr 38/15, odrzucające jego skargę.

Sąd stwierdził, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zaskarżania powyższego postanowienia odrzucającego skargę, co dodatkowo potwierdził w sprzeciwie wskazując, że odmawiany wniosek dotyczy sprawy kasacyjnej (k. 17, 19, 24-25, 28-34, 42, 44-49 akt IV SAB/Wr 38/15).

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Z. R. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które złożył analogicznie w trzech innych toczących się sprawach (sygn. spraw wymienione w zażaleniu), w którym wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu I Instancji, stwierdził, że "uznać należy za niezasadną odmowę przyznania prawa pomocy w całości i ustanowienia adwokata do sprawy w postępowaniu kasacyjnym, jako szykanę w celu zamknięcia mu drogi do Sądu" (k. 53 akt IV SAB/Wr 38/15).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu i stanowi wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego (art. 199 ppsa). Prawo pomocy służy realizacji dostępu do sądu osób, które ze względu na wyjątkowo ciężką sytuację materialną i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów tego postępowania, a często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji, dopiero gdy posiadane przez nich środki okażą się niewystarczające do obrony swoich praw przed sądem, może być im przyznane prawo pomocy. Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie winna się zatem liczyć z wydatkami na ten cel. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla utrzymania (postanowienie SN z 24.7.1980 r., I CZ 99/1980 Lex 8257). Przyznanie przez sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym winno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie ma środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (postanowienie NSA z 4.4.2011 r., II FZ 103/11; 25.2.2011 r., I FZ 26/11, cbosa). Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Zwolnienie od kosztów sądowych może wynikać bądź z ustawy, bądź z postanowienia Sądu. Zwolnienie ustawowe wyklucza możliwość orzekania w drodze postanowienia o możliwości zwolnienia (bądź odmowie zwolnienia) w drodze indywidualnej. W niniejszej sprawie to ustawodawca zwolnił każdą stronę - w tym Z. R. - od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jako mieszczącej się w zakresie spraw z zakresu pomocy sądowej i opieki społecznej (art. 239 pkt 1 lit. a ppsa). W zakresie ustawowego zwolnienia przedmiotowego mieszczą się wszystkie postępowania dotyczące zdarzeń procesowych, zapadłych w postępowaniu, objętym ustawowym zwolnieniem przedmiotowym. Nie jest dopuszczalne indywidualne badanie, czy skarżący winien być zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w trybie indywidualnego postępowania wpadkowego, kończącego się postanowieniem o zwolnieniu od kosztów sądowych (bądź o oddaleniu takiego wniosku). Trafnie Sąd I instancji umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 i 2 in princ. i art. 239 pkt 1 lit. a ppsa).

Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

W doktrynie przyjmuje się, że nadużycie praw procesowych należy uznać za samoistną instytucję prawa procesowego (A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 153; P. Przybysz - głos w dyskusji na Konferencji Wydziału Prawa i Administracji UW dnia 1 marca 2002 r., w: red. H. Izdebski, A. Stępkowski, Nadużycie prawa, LIBER 2003, s. 189). Do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (Marcin Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym, Prokuratura i Prawo, 2007/11/49; T. Cytowski, Procesowe nadużycie prawa, PS 2005/5/81). Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swych praw – ten sposób wpływa na obniżenie poziomu ochrony innych podmiotów, które nie mogą w dostatecznie szybki sposób uzyskać ochronę prawną (H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005. Warszawa 2005, s. 136). Stanowisko takie znajduje aprobatę nie tylko w doktrynie oraz orzecznictwie sądów polskich, ale także akceptowane jest przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, który wielokrotnie zwracał uwagę, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu. Za dopuszczalną uznano m.in. odmowę przyznania pomocy prawnej z uwagi na nadużycie prawa do sądu (postanowienie EKPC z: 10.7.1986 r., Winer p. Zjednoczonemu Królestwu, skarga nr 10871/84; 4.12.1985 r., W. p. Niemcom, skarga nr 11564/85; 2.7.1997 r., Steward-Brady p. Zjednoczonemu Królestwu, skarga nr 27436/95, akceptowane przez M. Stępnia, Nadużycie prawa do sądu – czy sądy są bezsilne względem pieniaczy sądowych? w: red. M. Balcerzak, T. Jasudowicz, J. Kapelańska-Pręgowska, Europejska Konwencja Praw Człowieka i jej system kontrolny – perspektywa systemowa i orzecznicza, Toruń 2011, s. 423-424, 441-442 ).

Podkreślenia wymaga, że ocena działań stron postępowania sądowoadministracyjnego pod kątem nadużycia prawa wymaga każdorazowo wnikliwej analizy, tak, by mieć pewność, że rzeczywiste prawo do sądu nie doznało żadnego uszczerbku. W niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie ocenił żądanie przyznania prawa pomocy skarżącemu jako nadużycie tego uprawnienia. Ilość spraw podlegających kontroli sądowoadministracyjnej jednoznacznie dowodzi, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, które stanowią cel sam w sobie. Charakterystyczne jest, że skutkiem działania skarżącego jest "pączkowanie spraw".

Przykładowo w sprawie IV SA/Wr 138/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu: postanowieniem: 27 marca 2014 r. z powodu oczywistej bezzasadności skargi oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy; z 28 marca 2014 r. odrzucił skargę w sprawie ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 20 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania zasiłku okresowego. W sprawie IV SA/Wr 791/13 (znanej Naczelnemu Sądowi z urzędu ze sprawy I OZ 419/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu: postanowieniem z 4 marca 2014 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia o odroczeniu rozprawy (które nie podlegało zaskarżeniu; art. 163 § 1 i art. 194 § 1 ppsa), odroczonej celem rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (kserokopię protokołu rozprawy doręczono skarżącemu na jego wniosek pismem z 25 lutego 2014 r.); niezaskarżalnym postanowieniem z 4 marca 2014 r. odmówił połączenia spraw prowadzonych pod sygnaturami: IV SA/Wr 791/13, IV SA/Wr 792/13, IV SA/Wr 793/13, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia; postanowieniem z 16 kwietnia 2014 r. oddalił wniosek Z. R. o sprostowanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 marca 2014 r., IV SA/Wr 791/13 odmawiającego sporządzenia uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 lutego 2014 r., IV SA/Wr 791/13 o odroczeniu rozprawy; z 17 kwietnia 2014 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 24 marca 2014 r., IV SA/Wr 791/13 w przedmiocie odmowy połączenia spraw prowadzonych pod sygnaturami akt: IV SA/Wr 791/13, IV SA/Wr 792/13, IV SA/Wr 793/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia; z 6 maja 2014 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy; z 23 maja 2014 r. odrzucił skargę w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 30 sierpnia 2013 r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego (dalej decyzja z [...] sierpnia 2013 r.); z 24 lipca 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną Z. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 maja 2014 r., IV SA/Wr 791/13 odrzucającego skargę na decyzję z 30 sierpnia 2013 r.; z 5 grudnia 2014 r. oddalił odwołanie skarżącego od zarządzenia Przewodniczącego z 20 marca 2014 r. oddalającego wniosek skarżącego o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy z 19 lutego 2014 r. w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję z 30 sierpnia 2013 r. W tej samej sprawie IV SA/Wr 791/13 Naczelny Sąd Administracyjny trzema postanowieniami z 27 stycznia 2015 r. w sprawach: I OZ 40/15 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 marca 2014 r., IV SA/Wr 791/13 o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego Sądu z 19 lutego 2014 r. o odroczeniu rozprawy w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję z 30 sierpnia 2013 r.; I OZ 41/15 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 kwietnia 2014 r., IV SA/Wr 791/13 o oddaleniu wniosku o sprostowanie postanowienia tego Sądu z 19 lutego 2014 r. o odroczeniu rozprawy w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję z 30 sierpnia 2013 r.; I OZ 42/15 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 17 kwietnia 2014 r., IV SA/Wr 791/13 o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego Sądu z 24 marca 2014 r. o odmowie połączenia spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję z 30 sierpnia 2013 r.

W kontrolowanej sprawie skarżący, powołując art. 128, 138 i 235 kpa dąży do uruchomienia pozaustawowego trybu kontroli spraw ostatecznie zakończonych (wniosek skarżącego z 21 listopada 2014 r. i pismo SKO z 27 listopada 2014 r. w aktach administracyjnych; k. 5-6 akt IV SAB/Wr 38/15).

Stwierdzić należy, że o ile sąd zobligowany jest wszcząć postępowanie na skutek wniesienia każdej skargi, to już przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w postępowaniu, musi być racjonalnie uzasadnione. Sąd, jako gospodarz postępowania, będący jednocześnie dysponentem środków publicznych w tym zakresie, nie może akceptować sytuacji, w której koszty wszczętych przez skarżącego, licznych i merytorycznie wątpliwych postępowań sądowych, zostałyby sfinansowane przez podatników.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena, że działania procesowe skarżącego stanowią przykład nadużycia prawa do sądu i jako takie nie zasługują na ochronę, jest prawidłowa i skutkować winna odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd I instancji trafnie wyważył indywidualne prawo skarżącego do sądu i prawo do sądu ujmowane generalnie, którego elementem jest także prawo do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wobec ograniczenia środków publicznych, przyznanie skarżącemu prawa pomocy oznaczałoby wydłużenie postępowania w pozostałych sprawach sądowoadministracyjnych, które nie są wszczynane dla samego faktu zainicjowania sprawy, a zatem godzić mogłoby w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (postanowienie NSA z: 18.3.2014 r., I OZ 175/14; 18.12.2014 r., I OZ 1163/14; 19.12. 2014 r., I OZ 1179/14, cbosa).

Zaskarżone postanowienie nie narusza także art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.). Ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 16.7.2002 r. w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, Lex 75481).

Fraza "Sąd toczy ze mną wojnę hybrydową" (k. 53 akt IV SAB/Wr 38/15) jest dowolna i nie znajduje oparcia w sprawie.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił zastosowania w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa i uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.