Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 409/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c, art. 135, art. 141 par. 4, art. 200, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust 1, 1a, 2, 3, 4
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
article: par. 9
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 908
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej
article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: 1. Dokonując wykładni art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowiącego, iż przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy przyjąć należy, iż stosowanie przepisów art. 2 pkt 1 dotyczy także osób fizycznych, które już po wejsciu w życie ustawy nabyły prawo użytkowania wieczystego nieruchomosci zabudowanych na cele mieszkaniowe, o ile prawo to istniało już w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. Z treści tegoż przepisu nie można wyprowadzać ograniczenia uprawnienia do żądania administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie do nabywców udziałów w prawie użytkowania wieczystego.

2. Art. 1 ust. 4 ustawy odsyła do bezpośedniego stosowania w stosunku do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy ustępu 2 tegoż artykułu, z pominięciem ustępu 3 co wyraźnie wskazuje na zamiar uregulowania sytuacji prawnej (uprawnień) osób o jakich mowa w ust. 4 w sposób  niezależny od uprawnień przysługujących ich poprzednikom prawnym.

TEZY

1. Dokonując wykładni art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowiącego, iż przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy przyjąć należy, iż stosowanie przepisów art. 2 pkt 1 dotyczy także osób fizycznych, które już po wejsciu w życie ustawy nabyły prawo użytkowania wieczystego nieruchomosci zabudowanych na cele mieszkaniowe, o ile prawo to istniało już w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. Z treści tegoż przepisu nie można wyprowadzać ograniczenia uprawnienia do żądania administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie do nabywców udziałów w prawie użytkowania wieczystego.

2. Art. 1 ust. 4 ustawy odsyła do bezpośedniego stosowania w stosunku do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy ustępu 2 tegoż artykułu, z pominięciem ustępu 3 co wyraźnie wskazuje na zamiar uregulowania sytuacji prawnej (uprawnień) osób o jakich mowa w ust. 4 w sposób  niezależny od uprawnień przysługujących ich poprzednikom prawnym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. J. i B. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...]2010 r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010 r., znak [...] Starosta G. orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie przekształcenia przysługującego B. J. i M. J. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w G., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb G., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni 0.1888 ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. oraz działka nr [...] o powierzchni 0.0776 ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G., w prawo własności.

Jako podstawę prawną decyzji Starosta G. wskazał art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z 2005 r. ze zm.)

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. J. i B. J. nabyli od firmy "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w P. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] w dniu 30 czerwca 2008 r., zaś prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] w dniu 28 grudnia 2009 r., a zatem na dzień 13 października 2005 r., to jest na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości użytkownikiem działek nr [...]i [...] była osoba prawna, a nie osoba fizyczna. Zgodnie zaś z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą wystąpić osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. J. i B. J., którzy zarzucili zaskarżonemu orzeczeniu, iż zostało wydane z naruszeniem art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu odwołania M. J. i B. J. podnieśli, że w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wskazano również osoby prawne jako podmioty mogące wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, natomiast w art. 1 ust. 3 tej samej ustawy wskazano, że z takim żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Nadto w ocenie odwołujących się niesprawiedliwe i niezrozumiale byłoby wykluczenie z katalogu takich podmiotów osób, które kupiły nieruchomość od osoby prawnej po 2005 r.

Decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Wojewoda Wielkopolskiego orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji Starosty G. w mocy.

Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy przedstawił poczynione w sprawie ustalenia faktyczne oraz podniósł, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (art. 1 ust. 1).

Nadto organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 omawianej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1) oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 pkt 2). W myśl art. 1 ust. 3 tej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy (art. 1 ust. 4). Osoby, o których mowa w ust. 1-4, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do dnia 31 grudnia 2012 r (art. 1 ust. 5).

Dokonując wykładni powyższych przepisów Wojewoda wskazał, że do kategorii podmiotów, którym przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zaliczają się:

1. osoby fizyczne, będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (art. 1 ust. 1),

2. osoby, którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów przed dniem 5 grudnia 1990 r.,

3. osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego,

4. spółdzielnie mieszkaniowe, będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży,

5. osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób zaliczonych do kategorii pierwszej oraz drugiej (art. 1 ust. 3).

6. osoby prawne oraz fizyczne będące następcami prawnymi podmiotów zaliczonych do kategorii trzeciej i czwartej (art. 1 ust. 3).

Zdaniem Wojewody z brzmienia art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika, iż osoba prawna posiadająca budynek mieszkalny na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, w którym nie wyodrębniono jeszcze samodzielnych lokali nie może wystąpić o przekształcenie tego prawa w prawo własności nieruchomości.

Nadto Wojewoda Wielkopolski powołując się na poglądy przedstawiane w nauce prawa wskazał, iż zgodnie z treścią ustępu 4 art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., przepis ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które nabyły udział w użytkowaniu wieczystym po dniu wejścia w życie ustawy. Niewątpliwie chodzi tu wyłącznie o sytuacje, w których prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione przed wejściem w życie ustawy i również przed tym terminem został wyodrębniony co najmniej jeden lokal. Wówczas nabycie lokalu, a tym samym udziału w użytkowaniu wieczystym, po dniu 13 października 2005 r. nie stanowi przeszkody do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność.

W oparciu o tak dokonaną wykładnię przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości organ odwoławczy stwierdził, iż skoro M. J. i B. J. nie byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowych nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, to jest 13 października 2005 r., to nie są podmiotami wymienionymi w art. 1 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Wnioskodawcy nie należą również do kategorii podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 bowiem nie są właścicielami lokali usytuowanych na działkach nr [...] i nr [...] , gdyż na tych nieruchomościach brak lokali będących odrębnymi od gruntu przedmiotami własności. Działka nr 4/1 zabudowana jest budynkiem, stanowiącym odrębną nieruchomość, a działka nr 4/15 stanowi nieruchomość gruntową, niezabudowaną. Wnioskodawcy nie są też następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osób, o których mowa w ust. 2.

Reasumując Wojewoda Wielkopolski stwierdził, że M. J. i B. J. nie mieszczą się w kategorii podmiotów, którym, zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje, wymienione wyżej roszczenie.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że choć zgodnie z przepisami ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, również osoby prawne mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania nieruchomości, a ponadto także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób prawnych, to należy wskazać, że uprawnienie to przysługuje wyżej wymienionym podmiotom w ściśle określonych w ustawie warunkach, które w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Wojewoda Wielkopolski wskazał nadto, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów administracyjnego stosunku prawnego, co oznacza, że nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Elementami materialnego stosunku prawnego są podmiot stosunku prawnego - z jednej strony zawsze organ administracji państwowej, a z drugiej strony osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, bądź inny organ administracji państwowej oraz przedmiot stosunku prawnego - uprawnienie lub obowiązek w zakresie spraw należących do kompetencji organów administracji państwowej. W sprawie niniejszej zdaniem Wojewody Wielkopolskiego brak jest drugiego z elementów administracyjnego stosunku prawnego i co za tym idzie spełniona jest przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli M. J. i B. J. podnosząc, że w zaskarżonej decyzji nie podjęto próby odniesienia się do kwestii następstwa prawnego, o którym mowa w art. 1 ust. 3 ustawy, poza lapidarnym przyjęciem, że wnioskodawcy nie są następcami prawnymi osób wskazanych w art. 1 ust. 1i1a oraz ust. 2 ustawy, w sytuacji gdy na gruncie omawianej ustawy chodzi o każdy rodzaj następstwa prawnego, zarówno pod tytułem ogólnym jak i szczególnym. Nadto skarżący podnieśli, iż bezzasadne jest przyjęcie przez Wojewodę Wielkopolskiego, że wnioskodawcy nie należą do kategorii podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy, bowiem nie są właścicielami lokali usytuowanych na działkach nr 4/1 i nr 4/15, gdyż na tych nieruchomościach brak lokali będących odrębnymi od gruntu przedmiotami własności. Z aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 2008 r. nr rep. A 14389/2008 bezspornie wynika bowiem, że M. i B. J. nabyli od Spółki "A" prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz własność znajdującego się na niej budynku, a więc i wszystkich lokali usytuowanych w ramach tego budynku.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o wydanie decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego M. i B. J. w prawo własności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że odnosząc się do zarzutu braku omówienia w decyzji zagadnienia następstwa prawnego należy podkreślić, że Wojewoda Wielkopolski obszernie wskazał jakim podmiotom, zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a zawarte w decyzji sformułowanie, że: "wnioskodawcy nie są też następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i la oraz osób, o których mowa w ust. 2" nie oznacza kwestionowania następstwa prawnego wnioskodawców po spółce "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w P., lecz stwierdzenie, że także wyżej wymienionej Spółce roszczenie o przekształcenie nie przysługiwało. W tych okolicznościach, za niecelowe uznano zamieszczanie w decyzji rozważań na temat skutków prawnych różnych rodzajów następstwa prawnego. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 1 ust. 2 ustawy organ wskazał, że wynika on prawdopodobnie z błędu terminologicznego. Wnioskodawcy pod pojęciem "lokal" rozumieją zapewne fizycznie wyodrębnione części budynku, podczas gdy użyte w art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości sformułowanie "lokal" oznacza "nieruchomość lokalową" w rozumieniu art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz .93 ze zm.), to jest taką, dla której prowadzona jest odrębna księga wieczysta. Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są: "części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności". W myśl przepisu art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości, w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym - jak wynika z treści art. 145 § 1 - Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym, przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, należy wyjaśnić stronie skarżącej, iż sąd nie jest uprawniony do wydania decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącym w prawo własności, a jedynie do skontrolowania czy wydana w tym przedmiocie decyzja organu administracji odpowiada prawu.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie w pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż decyzje organów obu instancji uznać należy za wydane z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. polegającym na błędnym uznaniu, iż prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, przy czym przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.

W realiach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, iż M. J. i B. J. wystąpili z wnioskiem o przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w G., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr [...] oraz jako działka nr [...] w prawo własności w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz, że organy administracji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustaliły, iż wnioskodawcy nie spełniają przewidzianych w tejże ustawie kryteriów uprawniających do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo nieruchomości, albowiem prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości nie przysługiwało im w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., jak również zarówno oni, jak i poprzedni użytkownik wieczysty przedmiotowych nieruchomości ("A" Spółka Akcyjna z siedzibą w P.), nie są i nie byli właścicielami wyodrębnionych lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości gruntowych.

Nie dokonując na tym etapie oceny prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji oraz dokonanej przez nie wykładni przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uznać zatem należy, iż organy administracji – po przeprowadzeniu postępowania dowodowego – stwierdziły, że nie zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku M.J. i B.J., mimo że są oni użytkownikami wieczystymi.

W ocenie Sądu oczywistym jawi się zatem, iż w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania bowiem brak przesłanek uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 k.p.a., lecz oznacza bezzasadność żądania strony. Zauważyć należy, iż w określonych w ustawie okolicznościach prawnie dopuszczalnym jest administracyjne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność, a co za tym idzie koniecznym jest rozpoznanie złożonego w tym zakresie wniosku w trybie przewidzianym przepisami k.p.a. celem poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych dla podjęcia rozstrzygnięcia. Ewentualny brak ustawowej przesłanki do uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz stanowi podstawę do wydania decyzji odmownej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2010 r., sygn. II OSK 1581/09, publ. LEX nr 746662, z dnia 14 października 2010 r., sygn. II GSK 910/09, publ. LEX nr 746325, z dnia 21 września 2010 r., sygn. II OSK 1393/09, publ. LEX nr 611777, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. II SA/Rz 1107/10, publ. LEX nr 738074, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. I SA/Bd 407/10, publ. LEX nr 643436, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 marca 2010 r., sygn. III SA/Lu 572/09, publ. LEX nr 606788). Analogiczny pogląd wyrażany jest również w doktrynie gdzie wskazuje się, iż bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C. H. Beck Warszawa 2011 teza 6 do art. 105, str. 411).

Inaczej rzecz ujmując okolicznością uzasadniającą umorzenie postępowania administracyjnego w tego rodzaju sprawie mogłoby być wyłącznie stwierdzenie, iż brak jest przedmiotu postępowania, albowiem nie istnieje prawo użytkowania wieczystego nieruchomości (do czego mogłoby dojść na przykład w następstwie przeniesienia prawa własności nieruchomości gruntowej na rzecz wnioskodawców na drodze umowy cywilnej), względnie strona cofnęła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, bądź też brak jest podmiotu postępowania (na przykład w następstwie zgonu wnioskodawców), albowiem w takiej sytuacji niepotrzebne byłoby postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności sprawy, które dotyczą spełnienia przesłanek administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności określonych w art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., zaś samo rozstrzygnięcie miałoby charakter orzeczenia formalnego, kończącego postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia, ze względu na brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Przesłanką umorzenia postępowania mogłoby być również wystąpienie przez wnioskodawców z wnioskiem o przekształcenie w prawo własności innego niż użytkowanie wieczyste ograniczonego prawa rzeczowego, albowiem brak byłoby podstaw prawnych do rozpoznania takowego wniosku w drodze postępowania administracyjnego.

Za przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego nie może zaś być uznana – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – bezzasadność wniosku wynikająca z niespełnienia przez wnioskodawców kryteriów ustawowych uprawniających do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie administracyjnym. Stwierdzenie przez organ administracji ewentualnego braku ustawowej przesłanki do uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku ma bowiem charakter rozstrzygnięcia merytorycznego i co za tym idzie nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym.

Z tych też powodów uznać należy, iż zarówno decyzja Starosty G. umarzająca postępowanie administracyjne, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody Wielkopolskiego wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a więc na wynik sprawy.

Już tylko to uchybienie uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Wojewody Wielkopolskiego zapadła z naruszeniem prawa materialnego polegającym na błędnej jego wykładni.

Podstawę rozstrzygnięcia organów administracji w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Według art. 1 ust. 1 tej ustawy, osoby fizyczne, które w dniu wejścia w życia ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r., były użytkownikami wieczystymi terenów zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia swojego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Istotne znaczenie dla rozważanej sprawy ma jednak art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, gdyż jak prawidłowo ustalono w toku postępowania administracyjnego, do nabycia przez skarżących, będących osobami fizycznymi, prawa własności budynku mieszkalnego położnego na działce nr [...] oraz prawa użytkowania wieczystego tej działki doszło w dniu 30 czerwca 2008 r., zaś prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] nabyli oni w dniu 28 grudnia 2009 r.

W świetle art. 1 ust. 2 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, mogą także wystąpić:

1) osoby fizyczne i prawne, będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2) spółdzielnie mieszkaniowe, będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

Z odpowiednim wnioskiem mogą również wystąpić na podstawie art. 1 ust. 3 tejże ustawy następcy prawnymi wymienionych podmiotów.

Ustawodawca nakazał ponadto w art. 1 ust. 4 – który to przepis ma w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie – stosowanie przepisu art. 1 ust. 2 także w odniesieniu do osób, które swoje prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie nabyły dopiero po wejściu w życie ustawy.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie zawiera definicji lokalu na potrzeby procesu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wyraźne odesłanie do znaczenia pojęć użytych w ustawie zostało sformułowane jedynie w stosunku do nieruchomości rolnej (art. 1 ust. 1 ustawy) i osoby bliskiej (art. 4 ust. 15 ustawy). Nie oznacza to jednak, że w pozostałych przypadkach zasadne byłoby ustalenie znaczenia zastosowanych pojęć w sposób szczególny dla potrzeb przedmiotowej ustawy. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) konieczne jest posługiwanie się w ustawie określeniami, które zostały użyte w ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, w szczególności w ustawie określanej jako "kodeks" lub "prawo". W konsekwencji uzasadnione jest przyjęcie założenia, że ustawodawca zrealizował powyższy obowiązek, a użyte w ustawie określenie - opisane we wcześniejszej ustawie, w której nastąpiło całościowe uregulowanie danej instytucji prawnej – ma identyczne znaczenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, II SA/GL 134/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Jeżeli zatem w ustawie wskazano na możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w przypadku przysługiwania użytkownikowi wieczystemu własności lokalu, to właściwe było ustalenie znaczenia pojęcia "lokalu" w oparciu o definicję zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.).

Wykładnia językowa przywołanych powyżej przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w powiązaniu z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali sugeruje dojście do wniosków analogicznych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a sprowadzających się do stwierdzenia, iż podmiotami uprawnionymi do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie administracyjnym są poza osobami fizycznymi, które w dniu wejścia w życie ustawy (to jest w dniu 13 października 2005 r.) były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (art. 1 ust. 1), osobami fizycznymi i prawnymi, które także w dniu wejścia wżycie ustawy były właścicielami wyodrębnionych, samodzielnych lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego oraz następcy prawni tych osób (art. 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 2) oraz spółdzielniami mieszkaniowymi (art. 1 ust. 2 pkt 2) i osobami wskazanymi w art. 1 ust. 1 a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (które to przepisy nie znajdują jednakże zastosowania w niniejszej sprawie i dla klarowności wywodu zostaną pominięte w dalszych rozważaniach), jedynie te osoby fizyczne, które już po wejściu w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nabyły udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych związany z nabytą własnością wyodrębnionych samodzielnych lokali.

A contrario przyjęty przez organy administracji sposób wykładni przywołanych powyżej przepisów wyklucza zatem możliwość administracyjnego przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nabytego przez osoby fizyczne po dniu wejścia wżycie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w związku z nabyciem własności budynku mieszkalnego wzniesionego na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego będącym przedmiotem użytkowania wieczystego.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż choć nie ulega wątpliwości, że zasadnicze znaczenie w procesie stosowana prawa ma wykładnia językowa, to jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego, absolutnego i nie można poprzestać na jej zastosowaniu, gdy otrzymanego wyniku nie da się zaakceptować ze względu na konsekwencje o charakterze systemowym. Wówczas należy posiłkować się wykładnią celowościową i funkcjonalną. W wyroku z dnia 20 czerwca 2000 r., sygn. akt I KZP 14/2000 Sąd Najwyższy stwierdził, że nie tylko prawem, ale i obowiązkiem każdego Sądu jest interpretowanie przepisów prawa w sposób zgodny Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika to z art. 178 ust. 1 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślić należy, że bezpośredniość stosowania Konstytucji wynikająca z jej art. 8 ust. 2 polega między innymi na uwzględnieniu kontekstu konstytucyjnego przy interpretacji ustaw. O metodach wykładni wypowiadał się także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 28 czerwca 2000 r., sygn. akt K 25/99 stwierdził, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, nie jest granicą bezwzględną, co oznacza, że dopuszczalnym jest jej przekroczenie, aczkolwiek wymaga ono silnego uzasadnienia aksjologicznego, odwołującego się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych.

W ocenie Sądu sposób wykładni przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. zaprezentowany w zaskarżonej decyzji prowadził zaś do wyników naruszających naruszających art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl którego, wszyscy są wobec prawa równi oraz wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, co wymaga przyznania pierwszeństwa innej, celowościowej i systemowej wykładni art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., która to wykładnia nie budziłaby wątpliwości konstytucyjnych.

Art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, iż wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Istota wyrażonej w powyższym przepisie konstytucyjnym zasady została ustalona w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie podkreślał że istotą tej zasady jest nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie tej samej kategorii (klasy), przynależnej do tej samej kategorii ze względu na to, że posiadają tę samą cechę istotną (relewantną). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną, powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (por. wyroki Trybunał Konstytucyjnego z 12 grudnia 2000 r., sygn. SK 9/00, publ. OTK ZU nr 8/2000, poz. 297, z 5 listopada 1997 r., sygn. K 22/97, publ. OTK ZU nr 3-4/1997, poz. 41; z 18 stycznia 2000 r., sygn. K 17/99, publ. OTK ZU nr 1/2000, poz. 4).

Od tak pojmowanej zasady równości i równego traktowania przez władze publiczne Trybunał dopuszczał w swoim orzecznictwie wyjątki. Władze publiczne, a w szczególności normodawca muszą jednak, dopuszczając wyjątki od omawianej zasady, przestrzegać określonych reguł. Ewentualne wyjątki od zasady określonej w art. 32 ust. 1 winny bowiem odpowiadać następującym wymogom:

- muszą mieć charakter relewantny, tzn. pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz służyć ich realizacji;

- muszą być proporcjonalne, tzn. waga interesów, którym ma służyć zróżnicowanie sytuacji adresatów normy, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych;

- muszą pozostawać w związku z innymi wartościami, zasadami lub normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych (por. wyrok z 18 listopada 2008 r., sygn. P 47/07, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 156 oraz przywołane tamże inne wyroki Trybunału).

W świetle przywołanej powyżej zasady równości wobec prawa nie sposób zaś znaleźć jakiegokolwiek uzasadnienia dla różnicowania sytuacji prawnej tych osób fizycznych, które po dniu wejścia w życie ustawy nabyły nieruchomości lokalowe w postaci wyodrębnionych, samodzielnych lokali mieszkalnych wraz z przynależnym udziałem w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oraz osób fizycznych, które po dniu wejścia w życie ustawy nabyły własność budynków mieszkalnych, w tym w szczególności domów jednorodzinnych wraz z prawem użytkowania wieczystego działek gruntu, na których budynki te zostały posadowione.

Brak jest bowiem jakiegokolwiek czytelnego kryterium różnicującego te dwie grupy osób fizycznych, którym przysługuje prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. Przykładowo wskazać należy, iż kryterium tego nie może niewątpliwie stanowić wartość nieruchomości do której przysługuje prawo własności, albowiem oczywistym jest, iż wartość zarówno samodzielnego lokalu mieszkalnego, jak i budynku mieszkalnego determinowana jest ich wielkością, położeniem i standardem wykonania i co za tym idzie wartość lokalu mieszkalnego o określonych parametrach może przewyższać wartość budynku parametrów tych nie spełniającego.

Nieuzasadniona nierówność w traktowaniu grup obywateli jest przy tym szczególnie wyraźnie widoczna w realiach niniejszej sprawy i sprowadza się do tego, iż przy przyjęciu wykładni zaproponowanej przez organy administracji przywilej nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługiwałby osobom, które nabyły od dewelopera będącego osobą prawną wyodrębnione lokale mieszkalne wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na jakim budynek, w którym lokale te się znajdują jest posadowiony, a jednocześnie przywileju tego pozbawione byłyby osoby fizyczne, które od tego samego dewelopera nabyłby własność nie lokali mieszkalnych, lecz domów wzniesionych na gruncie oddanym temuż deweloperowi w użytkowanie wieczyste. Wykładnia takowa jest nie do zaakceptowania także z tego punktu widzenia, iż niejako zmusza obywateli, dla skorzystania z dobrodziejstwa ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. do pozornego wyodrębnienia własności lokali w należących do nich budynkach mieszkalnych.

Pamiętać przy tym należy, iż celem ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. było, jak wynika chociażby z uzasadnienia jej projektu (druku sejmowy nr 3668, Sejm RP IV kadencji), było dopuszczenie do jak najszerszego udrożnienia przekształceń przez osoby fizyczne oraz szerokiej możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przez osoby fizyczne, niezależnie od celu, na jaki nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste.

Stąd też dokonując wykładni art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. stanowiącego, iż przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy przyjąć należy, iż stosowanie przepisów ust. 2 pkt 1 dotyczy także osób fizycznych, które już po wejściu w życie ustawy nabyły prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe, o ile prawo to istniało już w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Z treści tegoż przepisu nie można przy tym wyprowadzać ograniczenia powyższego uprawnienia do żądania administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie do nabywców udziałów w prawie użytkowania wieczystego, jak również uzależniać uprawnienia do żądania przekształcenia użytkowania wieczystego we własność, od przysługiwania takowego roszczenia osobom prawnym, od których osoba fizyczna dokonała nabycia prawa użytkowania wieczystego. Podkreślić bowiem należy, iż art. 1 ust. 4 ustawy odsyła do bezpośredniego stosowania w stosunku do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy ustępu 2 tegoż artykułu, z pominięciem ustępu 3 co wyraźnie wskazuje na zamiar uregulowania sytuacji prawnej (uprawnień) osób o jakich mowa w ust. 4 w sposób niezależny od uprawnień przysługujących ich poprzednikom prawnym. Gdyby bowiem przyjąć, iż osoba fizyczna może ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy jedynie w sytuacji, gdy uprawnienie do wystąpienia z takowym roszczeniem służyło jej poprzednikowi prawnemu, to zakres stosowania normy określonej w art. 1 ust. 4 w całości zawierałby się w regulacji określonej w art. 1 ust. 3 ustawy, a co za tym idzie przepis ust. 4 byłby zbędny. Racjonalny ustawodawca nie ustawia zaś przepisów zbędnych i pozbawionych treści normatywnej.

Wymóg istnienia prawa użytkowania wieczystego w dniu wejścia w życiem ustawy wynika z faktu, iż przepisy art. 1 ust. 2 i co za tym idzie także art. 1 ust. 4 muszą być odczytywane w powiązaniu z brzmieniem przepisu art. 1 ust. 1 ustawy, który wymaga , aby prawo użytkowania wieczystego istniało w dniu wejścia w życie ustawy, bowiem możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co do zasady, jest możliwa wyłącznie w odniesieniu do użytkowników wieczystych, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy, czyli w dniu 13 października 2005 r. Zastrzeżenie to dotyczy wszystkich kategorii nieruchomości podlegających przekształceniu i wszystkich podmiotów uprawnionych do przekształcenia.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż Sądowi znane są orzeczenia przedstawiające odmienny niż przedstawione w niniejszym wyroku pogląd prawny, a sprowadzający się do stwierdzenia, iż ustawa nie przewiduje możliwości uwzględnienia żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w przypadku wystąpienia z takim żądaniem przez osobę fizyczna będącą właścicielem budynku mieszkalnego, której prawo użytkowania wieczystego nie przysługiwało w dniu wejścia w życie ustawy i która prawo własności tegoż budynku, bez wyodrębnionych lokali mieszkalnych, oraz prawo użytkowania wieczystego gruntu nabyła od osoby prawnej (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. IV SA/Po 1012/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009 r., sygn. I SA/Wa 1166/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymsto0ku z 1 czerwca 2010 r., sygn. II SAQ/Bk 205/10 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych) to jednak, z przyczyn wskazanych wyżej poglądu tego Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił.

Powyższe rozważania wskazują na błędną wykładnię przepisów prawa materialnego dokonaną przez organy administracyjne rozpoznające wniosek skarżących, które to naruszenie miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, co również stanowiło w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze wskazać natomiast należy, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie.

Jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę bez jakiekolwiek znaczenia dla sprawy pozostawała podnoszona w skardze kwestia następstwa prawnego skarżących względem uprzedniego użytkownika wieczystego nieruchomości - Spółki Akcyjnej "A" z siedzibą w P., które to zagadnienie jest bezsporne i nigdy nie było przez organy administracji kwestionowane. Wbrew twierdzeniom skarżących z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny wynika bowiem, iż organ administracji nie zakwestionował następstwa prawnego skarżących w stosunku do Spółki Akcyjnej "A" z siedzibą w P., lecz jako podstawę swego rozstrzygnięcia przyjął, iż to Spółka ta nie należy do kręgu osób prawnych o jakich mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., albowiem na dzień wejścia w życie tejże ustawy nie była posiadaczem wieczystym nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w którym wyodrębniono by samodzielne lokale mieszkalne w rozumieniu ustawy o odrębnej własności lokali.

Z przyczyn wyłożonych już w niniejszym uzasadnieniu za bezzasadny uznać należy również drugi z zarzutów skargi, albowiem w ocenie Sądu ustalenie znaczenia pojęcia "lokalu" w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. musi nastąpić w oparciu o definicję zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności o własności lokali, a co za tym idzie skarżący będąc właścicielami budynku mieszkalnego nie są niewątpliwie właścicielami wyodrębnionych lokali w rozumieniu art. 1 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

Realizując dyspozycję art. 141 § 4 in fine p.p.s.a. wskazać należy, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji winny uwzględnić poglądy prawne wyrażone w niniejszym wyroku. Przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie organ prowadzący postępowanie winien przy tym wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, to jest ustalić w sposób jednoznaczny i pewny kiedy ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości nr [...] i nr [...] (to jest czy istniało ono w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.) oraz w jaki sposób zagospodarowane są działki których dotyczy wniosek i czy sposób ich zagospodarowania, w tym w szczególności sposób zagospodarowania działki nr [...] ma wpływ na ocenę dopuszczalności przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zauważyć bowiem należy, iż w następstwie dokonania wadliwej wykładni przepisów sprowadzającej się do ustalenia, iż B. J. i M. J. nie są uprawnieni do złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działek nr [...] i nr [...] w prawo własności organy obu instancji pominęły w swoich ustaleniach zagadnienie, czy obie działki, przekształcenia praw do których dotyczy wniosek, spełniają kryteria przedmiotowe określone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, to jest są zabudowane na cele mieszkaniowe lub garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany.

W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.

W niniejszej sprawie Sąd uchylił decyzję utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Z uwagi zatem na charakter prawny wyeliminowanego z obrotu prawnego aktu, który to akt miał charakter wyłącznie proceduralny i nie wiązał się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadawał się on do wykonania (nie miał przymiotu wykonalności). Co za tym idzie nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w trybie art. 152 p.p.s.a. Zauważyć w tym miejscu należy, iż również sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 p.p.s.a. wskazuje, że choć obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, to jednocześnie przepis ten nie determinuje treści konkretnego rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu