Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 279/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. d i g, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 5 lit. a ppkt i
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 11 ust. 3, art. 11a ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 74, art. 92a ust. 1, 5 i 7, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 32, art. 34 ust. 1-4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 art. 1 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A S.A. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A S.A. w [...] (zwaną dalej skarżącą lub Spółką) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) z dnia 1 lipca 2020 r., nr [...] , którą uchylono w całości decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: OWITD) z dnia 15 listopada 2019 r., nr [...], i nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zawiadomieniem z dnia 10 kwietnia 2019 r. OWITD poinformował skarżącą o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie Spółki i wskazał, jaki okres zostanie objęty kontrolą oraz przedstawił w 22 punktach szczegółowy wykaz dokumentów, które należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli.

W dniach od 10 maja 2019 r. do 3 czerwca 2019 r. przeprowadzono kontrolę Spółki, której przedmiotem było przestrzeganie obowiązków i warunków przewozu drogowego, wynikających z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 marca 2019 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorstwo w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudniało 40 kierowców. Czynności kontrolne zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia 3 czerwca 2019 r., nr [...], wraz z opisem stwierdzonych naruszeń. Protokół został podpisany bez uwag przez R. K. - osobę upoważnioną do reprezentowania skarżącej w czasie kontroli.

Zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2019 r. poinformowano skarżącą o wszczęciu postępowania w zakresie ujawnionych podczas kontroli naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym i pouczono o możliwości złożenia wyjaśnień.

Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, OWITD decyzją z dnia 15 listopada 2019 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia 4 grudnia 2019 r. w zakresie oznaczenia numeru rachunku bankowego), działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 3 czerwca 2019 r., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 23.350 zł, ograniczoną do 20.000 zł, za naruszenie przepisów ustawy polegające na:

- niedochowaniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd - lp. 6.3.18. załącznika nr 3,

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut - lp. 5.11. załącznika nr 3,

- niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny - lp. 5.6. załącznika nr 3;

- skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny i o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin - lp. 5.7. załącznika nr 3;

- niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych - lp. 6.3.5. załącznika nr 3;

- niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę - lp. 1.1.5. załącznika nr 3;

- posiadaniu wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i wypisów z licencji wspólnotowej w łącznej liczbie przekraczającej liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 - za każdy kolejny ponadliczbowy wypis - lp. 1.1.2. załącznika nr 3.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przeprowadzoną w przedsiębiorstwie kontrolę i podał, że skarżąca skorzystała z uprawnień wynikających z art. 10 K.p.a., biorąc czynny udział w postępowaniu. Omówił też mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego i unijnego oraz odniósł się do poszczególnych naruszeń. Stwierdził również - po analizie materiału dowodowego - że brak jest przesłanek uprawniających Spółkę do zwolnienia się z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92b i art. 92c ustawy.

Od powyższej decyzji Spółka odwołała się w części dotyczącej naruszeń określonych w lp. 5.7., lp. 6.3.5. oraz lp. 1.1.5. załącznika nr 3 do ustawy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym:

- art. 7, art. 7a i art. 77 § 1 polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przyjęciu przez organ kontrolny niekorzystnej i nieuzasadnionej wykładni art. 92a ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń, w szczególności w zakresie naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mających wpływ na rejestrację danych;

- art. 10 polegające na nieuwzględnieniu złożonych w toku postępowania wyjaśnień w zakresie pojazdów wyłączonych z konieczności rejestrowania czasu pracy kierowcy, pomimo złożenia wniosków o przesłuchanie osób mogących potwierdzić te fakty.

Na podstawie tych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła odnośnie do naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy, że przypadki z dnia: 17.12.2018 r., 29.06.2018 r., 4.07.2018 r., 20.07.2018 r., 30.08.2018 r. i 17.07.2018 r. wykraczają poza okres kontroli czasu pracy kierowców wskazany w protokole. W zakresie naruszenia z lp. 5.7. załącznika nr 3 do ustawy skarżąca podniosła zarzut niezasadnego zsumowania kary pieniężnej za skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy o 1 godzinę i 59 minut. W ocenie Spółki, takie stosowanie taryfikatora nie jest potwierdzone żadnym przepisem prawnym, natomiast według zarządzenia Głównego Inspektora Pracy za to naruszenie powinna być nałożona kara opisana w lp. 5.7., czyli 350 zł za skrócenie odpoczynku dziennego o czas powyżej godziny do 2 godzin. Odnosząc się do naruszenia z lp. 1.1.5. załącznika nr 3 do ustawy dotyczącego pojazdów o numerach rejestracyjnych: a zakupiony 2.03.2017 r., b zakupiony 20.02.2017 r., c zakupiony 29.09.2017 r., d zakupiony 28.02.2017 r., e zakupiony 2.03.2017 r., f zakupiony 14.02.2017 r. - skarżąca zarzuciła, że ww. pojazdy zostały niezgłoszone w terminach wykraczających poza okres kontrolny, a zatem kary pieniężne zostały nałożone niezasadnie.

W tym samym piśmie Spółka wniosła zażalenie na postanowienie OWITD z dnia 15 listopada 2019 r. o odmowie uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania M. S., S. D. i N. M. na okoliczność ustalenia przyczyn prowadzenia pojazdów bez karty kierowcy w okresach wskazanych w protokole kontroli.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, GITD decyzją z dnia 1 lipca 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej w skrócie K.p.a., oraz art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 11 ust. 2 i 3, art. 11a, art. 14 ust. 1, art. 39a ust. 1, art. 39b ust. 1 i 2, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy, lp. 6.3.18., lp. 5.11.1., lp. 5.6.1., lp. 5.7.1., lp. 5.7.2., lp. 6.3.5., lp. 1.5. oraz lp. 1.2. załącznika nr 3 do ustawy, art. 4, art. 6-8, art. 10 ust. 5 lit. a, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 s. 1), zwanego dalej rozporządzeniem nr 561/2006, art. 32 ust. 1 i 2, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE L 60 s. 1), zwanego dalej rozporządzeniem nr 165/2014, art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 s. 16), zwanego dalej rozporządzeniem nr 581/2010.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania i szczegółowo omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego i unijnego, a następnie odniósł się do poszczególnych naruszeń.

W zakresie naruszenia polegającego na niedochowaniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd, opisanego w lp. 6.3.18. załącznika nr 3 do ustawy, organ stwierdził, że analiza danych cyfrowych okazanych przez przedsiębiorcę wykazała, że w przypadku pojazdów o następującym numerach rejestracyjnych:

- g od odczytu dokonanego w dniu 7 września 2018 r. do dnia sprzedaży pojazdu w dniu 28 lutego 2019 r. upłynęło 111 dni zarejestrowanej aktywności; dzień 7 września 2018 r. nie został wzięty pod uwagę jako dzień zarejestrowanej działalności, gdyż powinien on zostać wzięty pod uwagę przy wcześniejszej analizie pobranych danych cyfrowych;

- c od odczytu dokonanego w dniu 9 września 2018 r. do następnego odczytu dokonanego w dniu 2 marca 2019 r. upłynęło 149 dni zarejestrowanej aktywności; dzień 9 września 2018 r. nie został wzięty pod uwagę jako dzień zarejestrowanej działalności, gdyż powinien on zostać wzięty pod uwagę przy wcześniejszej analizie pobranych danych cyfrowych.

Za bezzasadne organ uznał wyjaśnienia skarżącej dotyczące dni zarejestrowanej działalności i wywiódł, że szczegółowa analiza danych cyfrowych wykazała bezsprzeczne, iż maksymalny ustawowy okres 90 dni na pobranie danych został przekroczony. Wyjaśnił też, że do dni zarejestrowanej działalności zaliczył dni, w których karta kierowcy była zalogowana w tachografie i rejestrowały się na niej wymagane przez przepisy aktywności, tj. prowadzenie pojazdu, inna praca oraz odpoczynki oraz dni, w których karta kierowcy nie była zalogowana, ale zarejestrowane zostały wymagane przez przepisy aktywności, tj. prowadzenie pojazdu. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, za zasadne organ uznał nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 1.000 złotych (500 zł za każdy pojazd).

Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut, opisanego w lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy, organ uznał, na podstawie analizy danych cyfrowych zawartych na karcie następujących kierowców, że:

- G. V. w dniu 17 stycznia 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty w okresie od godziny 22:22 do godziny 02:55. W okresie tym kierowca nie odebrał przerwy minimum 45-minutowej;

- C. V. w dniu 13 marca 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 37 minut w okresie od godziny 19:43 do godziny 00:20. W okresie tym kierowca nie odebrał przerwy minimum 45-minutowej.

Organ stwierdził, że przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie przez ww. kierowców od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji należało przyjąć, że wskazani kierowcy naruszyli normę określoną w art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 i za każdy z dwóch ww. przypadków nałożył karę po 100 zł.

W zakresie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku poprzez skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, opisanego w lp. 5.6.1 załącznika nr 3 do ustawy, organ stwierdził na podstawie okazanych przez skarżącą zapisów cyfrowych kierowcy B. M. że w dniu 17 stycznia 2019 r. o godzinie 20:44 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 49 minut, tj. od godziny 11:55 dnia 18 stycznia 2019 r. do godziny 20:44 dnia 18 stycznia 2019 r. czasu UTC+1. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 11 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków.

W konsekwencji powyższych ustaleń organ uznał, że kierowca naruszył normę określoną w art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 rozporządzenia nr 561/2006 i nałożył karę 100 zł.

Co do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i kilkuosobowej o czas do 1 godziny, opisanego w lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do ustawy organ stwierdził, że analiza danych cyfrowych - po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia - kierowcy B. V. wykazała, że:

- w dniu 21 stycznia 2019 r. o godzinie 19:17 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 52 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 10:25 dnia 22.01.2019 r. do godziny 19:17 dnia 22.01.2019 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 minut;

- w dniu 11 lutego 2019 r. o godzinie 20:19 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 55 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 11:24 dnia 12.02.2019 r. do godziny 20:19 dnia 12.02.2019 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 minut;

- w dniu 11 marca 2019 r. o godzinie 18:59 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 10:09 dnia 12.03.2019 r. do godziny 18:59 dnia 12.03.2019 r. czasu UTC + 1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 10 minut.

Organ podał, że przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków.

W konsekwencji powyższych ustaleń organ stwierdził, że kierowca naruszył normę określoną w art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 rozporządzenia nr 561/2006 i za każdy z trzech ww. przypadków nałożył karę po 150 zł.

Ponadto, odnośnie do kierowcy B. V. organ stwierdził naruszenie polegające na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny, opisanego w lp. 5.7.1. załącznika nr 3 do ustawy, oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, tj. naruszenie z lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do ustawy. Za przypisane naruszenie nałożył karę w łącznej kwocie 500 zł (suma kar 150 zł i 350 zł). Organ podał, że w rozważanym przypadku w dniu 25 marca 2019 r. o godzinie 19:53 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 1 minutę nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 12:52 dnia 26.03.2019 r. do godziny 19:53 dnia 26.03.2019 r. czasu UTC + 1. Oznacza to, że skrócono dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut.

Łącznie z tytułu ujawnionego naruszenia z lp. 5.7. załącznika nr 3 do ustawy organ nałożył karę pieniężną w wysokości 950 zł.

W zakresie naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych, czyli naruszenia ujętego w lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy, za które OWITD wymierzył karę w wysokości 3.000 zł, organ odwoławczy wskazał na treść art. 34 i art. 32 rozporządzenia nr 165/2014. Następnie stwierdził, że naruszenie to, przyjęte przez organ pierwszej instancji odnośnie do przewozu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym h- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 1 godzinę 1 minutę w okresie od dnia 17.12.2018 r. godz. 08:54 do dnia 17.12.2018 r. godz. 12:23 (59 km, 58,03 km\h), wypełnia znamiona naruszenia z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy, tj. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Kara pieniężna za powyższe naruszenie wynosi 5.000 zł, jednak mając na względzie treść art. 139 K.p.a., nie można było w toku instancji wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zostało udowodnione - na podstawie analizy okazanych danych cyfrowych - popełnienie naruszenia polegające na niedopuszczalnym wyjęciu karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych co do przewozu wykonywanego pojazdami o następujących numerach rejestracyjnych:

- i jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 26 minut w okresie od dnia 29.06.2018 r. godz. 11:11 do dnia 29.06.2018 r. godz. 12:02 (27 km; 62,31 km\h);

- j- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 31 minut w okresie od dnia 4.07.2018 r. godz. 11:44 do dnia 4.07.2018 r. godz. 12:15 (43,07 km; 83,55 km/h);

- j- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 22 minuty w okresie od dnia 20.07.2018 r. godz. 18:27 do dnia 20.07.2018 r. godz. 20:17 (14,07 km; 38,37 km/h);

- j- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 25 minut w okresie od dnia 30.08.2018 r. godz. 17:04 do dnia 30.08.2018 r. godz. 17:46 (17,23 km; 41,34 km/h);

- g- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 41 minut w okresie od dnia 17.07.2018 r. godz. 23:41 do dnia 18.07.2018 r. godz. 01:06 (10 km; 14,63 km/h).

W zakresie powyższego naruszenia organ odwoławczy nie uwzględnił wyjaśnień skarżącej z dnia 18 czerwca 2019 r. i 15 października 2019 r., w których podniesiono, że ww. pojazdy były poddane przez mechaników testom drogowym, a przejazdy nie były dokumentowane w postaci faktur, rachunków lub innych dokumentów, naprawy były wykonywane z materiałów znajdujących się na stanie magazynowym w firmie, a jedynym dowodem ich wykonania jest przesłuchanie mechanika N. M. i S. D. Twierdzenia Spółki nie zostały bowiem w żaden sposób udowodnione. Ponadto pojazdami poddawanymi próbom drogowym nie są wykonywane przejazdy na tak dużym dystansie i z tak dużą średnią prędkością. Natomiast z analizy danych cyfrowych bezsprzecznie wynika, że karta kierowcy została wyjęta celowo, a jazda kontynuowana.

Reasumując, organ stwierdził, że za opisane wyżej naruszenie z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy zasadne jest nałożenie kary w wysokości 3.000 zł.

Następnie, w zakresie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, określonego w lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy, GITD za udowodnione uznał, na podstawie informacji uzyskanej z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego GITD w Warszawie przy piśmie z dnia 23 maja 2019 r. oraz dokumentów okazanych przez stronę, że Spółka nie zgłosiła organowi w wymaganym terminie zmiany danych dotyczących niżej wskazanych pojazdów, które pomimo ich sprzedania nadal widnieją w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji nr [...].

- pojazd o numerze rejestracyjnym k sprzedany w dniu 28.02.2019 r.;

- pojazd o numerze rejestracyjnym l sprzedany w dniu 26.09.2018 r.;

- pojazd o numerze rejestracyjnym ł sprzedany w dniu 26.09.2018 r.;

- pojazd o numerze rejestracyjnym m sprzedany w dniu 21.03.2019 r.;

- pojazd o numerze rejestracyjnym n sprzedany w dniu 21.03.2019 r.

W przypadku ww. pojazdów organ podał, że przedsiębiorca okazał podczas kontroli wypełniony formularz WPC z dnia 15 maja 2019 r. dotyczący korekty danych o pojazdach zgłoszonych do swojej licencji, tym samym kontrolowany nie dopełnił obowiązku zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy w wymaganym terminie.

W dalszej kolejności organ wskazał na pojazdy zakupione przez Spółkę, które zgodnie z informacją otrzymaną z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego nie zostały zgłoszone do wykazu pojazdów zgłoszonych do licencji nr [...] , o następujących numerach rejestracyjnych: a zakupiony w dniu 02.03.2017 r., o zakupiony w dniu 22.02.2019 r., p zakupiony w dniu 05.01.2019 r., r zakupiony w dniu 28.05.2018 r., s zakupiony w dniu 28.05.2018 r., f zakupiony w dniu 20.02.2017 r., c zakupiony w dniu 29.09.2017 r., d zakupiony w dniu 28.02.2017 r., e zakupiony w dniu 02.03.2017 r., f zakupiony w dniu 14.02.2017 r., t zakupiony w dniu 05.01.2019 r. W zakresie omawianego naruszenia organ wskazał również, że skarżąca nie zgłosiła w wymaganym terminie zmiany danych do licencji [...] , dotyczących następujących pojazdów, które po wykupie z leasingu zmieniły numer rejestracyjny: pojazd o numerze rejestracyjnym u po wykupie z leasingu w dniu 30.06.2019 r. zmienił numer rejestracyjny na w , x po wykupie z leasingu w dniu 19.10.2018 r. zmienił numer rejestracyjny na y , pojazd o numerze rejestracyjnym z po wykupie z leasingu w dniu 21.11.2018 r. zmienił numer rejestracyjny na ź, pojazd o numerze rejestracyjnym ż po wykupie z leasingu w dniu 4.10.2018 r. zmienił numer rejestracyjny na Aa, pojazd o numerze rejestracyjnym Ab po wykupie z leasingu w dniu 31.10.2018 r. zmienił numer rejestracyjny na Ac. Odnośnie do pojazdu o numerze rejestracyjnym u, który po wykupie z leasingu w dniu 18.07.2018 r. zmienił numer rejestracyjny na w, organ odwoławczy stwierdził, że OWITD podwójnie nałożył karę pieniężną za przedmiotowe naruszenie. Ponadto GITD wywiódł, że z analizy akt sprawy wynika, iż w wykazie pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony będących w dyspozycji przedsiębiorstwa w okresie objętym kontrolą, tj. od 1.06.2018 r. do 31.03.2019 r. wskazano, że pojazd o nr rej. u został wykupiony z leasingu w dniu 30.06.2018 r. Z tego względu organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości 800 zł i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie. GITD uznał również, że organ pierwszej instancji omyłkowo wskazał, że naruszenie polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, określone jest pod lp. 1.1.5. załącznika nr 3 do ustawy, zamiast prawidłowo pod lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy, co stanowi omyłkę pisarską i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Za stwierdzone naruszenia dotyczące 21 ww. pojazdów, określone w lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy organ za zasadne uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 16.800 zł (po 800 zł za każdy pojazd).

W zakresie ostatniego ze stwierdzonych naruszeń polegającego na posiadaniu wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i wypisów z licencji wspólnotowej w łącznej liczbie przekraczającej liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 - za każdy kolejny ponadliczbowy wypis, opisanego w lp. 1.2. załącznika nr 3 do ustawy, organ odwoławczy wskazał na treść art. 11 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 11 ustawy i stwierdził, że analiza dokumentacji okazanej podczas kontroli w zestawieniu z informacją otrzymaną z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego (stan na dzień 23 maja 2019 r.) wykazała, że do licencji wspólnotowej numer [...] wydanych zostało 30 wypisów, natomiast skarżąca posiada 29 pojazdów. Za stwierdzone naruszenie należało zatem nałożyć na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł. GITD odnotował też, że organ pierwszej instancji wadliwie podał, iż omawiane naruszenie określone jest pod lp. 1.1.2. załącznika nr 3 do ustawy, zamiast prawidłowo pod lp. 1.2. załącznika nr 3 do ustawy, co stanowi omyłkę pisarską i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W oparciu o powyższe organ odwoławczy wyliczył, że suma kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia wyniosła 22.550 zł, jednak na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 2 ustawy wysokość kary została ograniczona do 20.000 zł.

Dalej, odnosząc się do zarzutów odwołania GITD stwierdził, że wyjaśnienia skarżącej dotyczące przypadków jazdy bez prawidłowej karty kierowcy są niewiarygodne. Wątpliwości organu odwoławczego budził fakt, że Spółka będąca profesjonalnym przedsiębiorcą wykonującym działalność z zakresu transportu drogowego nie dokumentuje za pomocą faktur, rachunków lub innych dokumentów wskazywanych przez siebie okoliczności prowadzenia pojazdu bez zalogowanej karty kierowcy, na które powinna posiadać odpowiednią dokumentację rachunkowo-księgową. Organ wskazał też, że we wszystkich przypadkach naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy jazda bez zalogowanej karty kierowcy kontynuowana była po jeździe z prawidłową kartą kierowcy przez kierowców wykonujących przewozy w imieniu i na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy, a wyjęcie karty i kontynuowanie jazdy trwało 1-2 minuty. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej w okresach jazdy bez zalogowanej karty kierowcy pojazdy prowadził mechanik N. M. lub S.D. W ocenie organu odwoławczego, okres 1-2 minut jest zbyt krótki, by kierowcy (kierowca i mechanik) zdążyli wymienić się na stanowisku. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, jakie czynności muszą zostać wykonane w czasie wymiany kierowców i stwierdził, że nie jest możliwe, aby w tak krótkim czasie od prawidłowej jazdy z zalogowaną kartą kierowcy pojazd został przejęty przez mechanika w celu poddania go próbom drogowym. Odnośnie do wyjaśnień skarżącej dotyczących jazdy bez prawidłowej karty kierowcy pojazdem o nr rej. h dnia 17.12.2018 r. organ uznał, że próba drogowa pojazdu w związku ze sprawdzeniem działania pneumatycznego zawieszenia pojazdu nie jest wykonywana na dystansie 59 km ze średnią prędkością 58,03 km/h. Prowadzi to do wniosku, że argumentacja przedstawiona przez Spółkę jest wyłącznie próbą uniknięcia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. Co do wniosku dowodowego dotyczącego przesłuchania świadków, tj. Prezesa Spółki oraz ww. mechaników na okoliczność ustalenia przyczyn prowadzenia pojazdów bez karty kierowcy, stwierdził organ, że w pierwszej kolejności skarżąca powinna przedstawić dokumenty w postaci np. rachunków i faktur za wykonane naprawy, które potwierdzałyby wskazywane przez nią okoliczności, ponieważ postępowanie administracyjne ma charakter pisemny. Dopiero w przypadku zaistnienia wątpliwości co do słuszności nałożonej kary pieniężnej organ mógłby przeprowadzić kolejny dowód w sprawie, jakim jest przesłuchanie świadków. Dlatego organ odwoławczy rozpatrując zażalenie Spółki uznał, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił uwzględnienia żądana strony w przedmiocie przesłuchania powyższych świadków. Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącej, w którym podniesiono, że przypadki naruszenia lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy wykraczają poza okres kontroli czasu pracy, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z zapisami protokołu kontroli z dnia 3 czerwca 2019 r. kontrolą objęto okres od 1.06.2018 r. do 31.03.2019 r., o czym poinformowano Spółkę w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli. Skarżąca na dzień rozpoczęcia kontroli powinna zatem przygotować i okazać dokumenty za ww. okres. Ponadto organ wywodził, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy naruszenie polegające na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych, zostało zakwalifikowane jako naruszenie z grupy naruszeń o stosowaniu tachografu (naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu), nie zaś naruszeń czasu pracy kierowców. Dane z tachografów cyfrowych zostały pobrane za okres 1.06.2018 r. - 31.03.2019 r., co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy Karta pobrania zapisów z urządzeń rejestrujących oraz Karta pobrania zapisów z urządzeń rejestrujących 2. Również odnośnie do naruszenia z lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy organ za niezasadne uznał zarzuty skarżącej, ponieważ na podstawie informacji z Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD nadesłanej przy piśmie z dnia 23.05.2019 r. ustalono pojazdy zgłoszone do dysponowanej przez stronę licencji nr [...] na dzień 16.05.2019 r. Jest zatem oczywiste, że jeżeli na dzień 16.05.2019 r. do ww. licencji nie zostały zgłoszone zmiany danych pojazdów powstałe nawet przed pierwszym dniem objętym kontrolą oraz kiedy wymagany termin zgłoszenia zmiany tych danych został niedopełniony przed pierwszym dniem objętym kontrolą, to w okresie kontroli 1 czerwca 2018 r. - 31 marca 2019 r. obowiązek zgłoszenia tych zmian w wymaganym terminie nadal nie został dopełniony. W zakresie zarzutu dotyczącego sumowania kary pieniężnej organ odwoławczy wskazał, że przekroczenie kolejnego progu czasowego oznacza zwiększenie rozmiarów stwierdzonego naruszenia i konieczność podniesienia wysokości kary pieniężnej. Ponadto organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b ustawy, gdyż skarżąca nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Nie przedstawiła również żadnych dowodów w tym zakresie. Jednocześnie organ uznał, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu, a zatem brak jest podstaw zastosowania art. 92c ustawy. Organ zwrócił uwagę, że nawet gdyby do naruszenia doszło wyłącznie z winy kierowcy, okoliczność ta nie stanowiłaby podstawy do zastosowania art. 92c, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Ponadto, w opinii organu odwoławczego, postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a.

W skardze na powyższą decyzję Spółka ponowiła zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w związku ze stwierdzeniem naruszenia dotyczącego niedopuszczalnego wyjęcia wykresówek lub karty kierowcy. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 10, art. 8 i art. 78 § 1 K.p.a., co polegało na nieuwzględnieniu złożonych w toku postępowania wyjaśnień w zakresie przejazdów wyłączonych z konieczności rejestrowania czasu pracy kierowcy, uniemożliwienia przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, których zeznania miały istotne znaczenie dla sprawy. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7a K.p.a. polegające na nieprawidłowym zastosowaniu zapisów wskazanych pod "lp. 5.7.1 i lp. 5.7. 2 załącznika nr 3 ustawy".

Na podstawie tych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W motywach skargi skarżąca dowodziła, że przypadki naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy wykraczają poza okres kontroli czasu pracy kierowców, wskazany w protokole w części dotyczącej metodologii kontroli oraz w karcie pobrania zapisów z urządzeń rejestrujących, a mianowicie poza okres między 1 stycznia 2019 r. a 31 marca 2019 r. Ponadto podniosła, że wobec braku dokumentów zakupowych przesłuchanie wnioskowanych świadków było jedynym możliwym dowodem potwierdzającym zasadność przewozów wyłączonych z konieczności rejestrowania czasu pracy kierowców. Tymczasem organ wątpliwości w tej kwestii rozstrzygnął na niekorzyść skarżącej, co narusza zasady K.p.a. Skarżąca zakwestionowała też słuszność sumowania kar za naruszenie z dnia 25 marca 2019 r. polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku kierowcy o 1 godzinę i 59 minut, co doprowadziło do nałożenia kary w łącznej wysokości 500 zł. Argumentowała, że takie stosowanie taryfikatora nie jest potwierdzone żadnym przepisem prawnym, co więcej, Główny Inspektorat Pracy wydał zarządzenie, w którym w sposób jednoznaczny ustalił sposób nakładania kar w przypadku takich naruszeń i wynika z niego, że karą adekwatną do omawianego naruszenia jest kara opisana w "lp. 5.7.b", czyli 350 zł za skrócenie odpoczynku dziennego o czas powyżej godziny do 2 godzin. Spółka nie zgodziła się też z nałożeniem kary przez organ za niezgłoszenie pojazdów w terminie wykraczającym poza okres kontroli, a co stanowiło naruszenie sankcjonowane w "lp. 1.1.5. załącznika nr 3 do ustawy".

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, które umożliwiałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy.

W piśmie procesowym z dnia 8 października 2020 r. Spółka podtrzymała zarzuty i wnioski skargi, dodatkowo zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na nieprawidłowym stwierdzeniu naruszenia polegającego na posiadaniu wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i wypisów z licencji wspólnotowej w łącznej liczbie przekraczającej liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 - za każdy kolejny ponadliczbowy wypis, w sytuacji gdy organ kontrolny nie zbadał, w jakiej wysokości został udokumentowany wymóg zdolności finansowej.

Odnosząc się do powyższego zarzutu skarżącej, GITD w piśmie procesowym z dnia 21 października 2020 r. wskazał, że w pełni podtrzymuje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji w zakresie zasadności nałożenia na stronę kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 1.2. załącznika nr 3 do ustawy. Podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, iż skarżąca dysponowała 29 pojazdami, posiadając jednocześnie 30 wypisów z licencji nr [...], dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, co stanowi naruszenie określone w lp. 1.2. załącznika nr 3 do ustawy. GITD zaznaczył, że w przypadku zmniejszenia liczebności floty transportowej poprzez zbycie części pojazdów przewoźnik jest zobligowany do zwrotu nadliczbowych wypisów z licencji do organu licencyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, nie zaistniały nieprawidłowości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo. Podjęte rozstrzygnięcie odpowiada również przepisom prawa materialnego, za wyjątkiem stwierdzonego przez organ naruszenia w przypadku kierowcy B. V, polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny, opisanego w lp. 5.7. pkt 1 i o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin sankcjonowanego w lp. 5.7. pkt 2 załącznika nr 3 do ustawy, które to uchybienie nie miało jednak wpływu na wysokość nałożonej na Spółkę kary pieniężnej i zostanie szerzej omówione w dalszej części uzasadnienia.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł stanowiły przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nadal zwanej w skrócie ustawą. W tym miejscu odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do treści ust. 2 i 3 tego przepisu, w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony. W przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ust. 2, ujawniono naruszenia powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz naruszenia powstałe po dniu jej wejścia w życie, do ustalenia sumy administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy nowe. Mając na uwadze treść przytoczonego przepisu, który wszedł w życie 3 września 2018 r., organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowe. W związku z tym wskazać należy, że art. 92a ust. 1 ustawy przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym na zasadzie art. 92a ust. 5 pkt 2 ustawy, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

Wyjaśnić od razu trzeba, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ustawy nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku.

Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.

Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego nadal rozporządzeniem nr 165/2014.

Dodać również wypada, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Po myśli art. 93 ust. 7 ustawy, w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.).

W kontekście zarzutów skargi, oceniając w pierwszej kolejności legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działania w tym postępowaniu. Natomiast ocena przeprowadzona na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Wyjaśnić trzeba, że decyzje dotyczące nałożenia kary pieniężnej wydane zostały w postępowaniu wszczętym przez OWITD po dokonaniu kontroli w siedzibie Spółki. W postępowaniu kontrolnym prowadzone są czynności wyjaśniające w zakresie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu stanowią następnie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zauważyć również należy, że w postępowaniu kontrolnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaakcentować przyjdzie, iż sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 w zw. z art. 76a ustawy, a ponadto protokół ten, jako dokument urzędowy - w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższy protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem osoby - podmiotu (przedstawiciela) kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Wprawdzie istnieje możliwość podważenia protokołu kontroli, ale wyłącznie na zasadzie przeprowadzenia przeciwdowodu, czyli jedynie przez konkretny dowód wskazujący, iż dane zawarte w protokole są nieprawdziwe. Tym samym, stwierdzić należy, że w prowadzonym postępowaniu kontrolnym możliwe było dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów zgromadzonych podczas kontroli.

Przechodząc już do okoliczności rozpoznawanej sprawy, celowe jest przypomnienie, że organ stwierdził 7 wskazanych poniżej naruszeń w zakresie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, sankcjonowanych w załączniku nr 3 do ustawy odpowiednimi karami pieniężnymi.

Odnośnie do stwierdzonego przez organ naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut (lp. 5.11. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy) wyjaśnić należy, że art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, iż po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zgodnie zaś z art. 4 lit. d rozporządzenia nr 561/2006, "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku. Z kolei wedle art. 4 lit. j tego rozporządzenia, "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany:

- automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85; lub

- ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.

Podczas kontroli w przedsiębiorstwie udostępniono dane z kart kierowców: G. V. i C. V.. Dokonując analizy zapisów cyfrowych zawartych na tych kartach, GITD prawidłowo uznał, że: G. V. w dniu 17 stycznia 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty; C. V. w dniu 13 marca 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 minut. W rezultacie powyższych ustaleń - w ocenie Sądu - niepozostawiających żadnych wątpliwości, prawidłowo organ nałożył na skarżącą za każdy stwierdzony przypadek karę w wysokości po 100 zł.

Odnośnie do naruszenia dotyczącego niespełnienia wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny (lp. 5.6. pkt 1) załącznika nr 3 do ustawy, wskazać należy, że wedle art. 4 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku". Zgodnie art. 4 lit. g tiret pierwsze tego rozporządzenia, "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin. Natomiast w artykule 8 ust. 1-4 rozporządzenia nr 561/2006 przewidziano, że kierowca W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Stosownie do powyższego organ prawidłowo przyjął, na podstawie udostępnionych kart kierowcy B. M. że w dniu 17 stycznia 2019 r. o godzinie 20:44 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 49 minut, tj. od godziny 11:55 dnia 18 stycznia 2019 r. do godziny 20:44 dnia 18 stycznia 2019 r. czasu UTC+1.Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 11 minut. Zasadnie zatem za ten przypadek stwierdzonego naruszenia, opisanego w lp. 5.6. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy, organ nałożył karę w wysokości 100 zł.

Kolejne ujawnione przez organ naruszenie dotyczyło skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej - o czas do 1 godziny, opisanego w lp. 5.7. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 4 lit. g tiret drugie rozporządzenia nr 561/2006, "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. Dane cyfrowe pobrane z karty kierowcy B. V. potwierdziły, że: w dniu 21 stycznia 2019 r. o godzinie 19:17 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 52 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 10:25 dnia 22.01.2019 r. do godziny 19:17 dnia 22.01.2019 r., a to oznacza, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 minut; w dniu 11 lutego 2019 r. o godzinie 20:19 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 55 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 11:24 dnia 12.02.2019 r. do godziny 20:19 dnia 12.02.2019 r., co oznacza, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 minut; w dniu 11 marca 2019 r. o godzinie 18:59 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 10:09 dnia 12.03.2019 r. do godziny 18:59 dnia 12.03.2019 r., czyli kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 10 minut. Na podstawie tych ustaleń organ prawidłowo uznał, że doszło do naruszenia sankcjonowanego w lp. 5.7. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy i nałożył karę w wysokości po 150 zł za każdy przypadek.

Ponadto w przypadku kierowcy B. V. dostrzec trzeba, że analiza danych cyfrowych wykazała, iż w dniu 25 marca 2019 r. o godzinie 19:53 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 1 minutę nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 12:52 dnia 26.03.2019 r. do godziny 19:53 dnia 26.03.2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut. Organ stanął na stanowisku, że z tytułu stwierdzonego naruszenia zasadne jest nałożenie kary w łącznej wysokości 500 zł, w tym 150 zł z lp. 5.7. pkt 1 - o czas do 1 godziny i 350 zł z lp. 5.7. pkt 2 załącznika nr 3 do ustawy - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin. W ocenie Sądu, nałożenie kary w takiej wysokości należy uznać za nieuprawnione. Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie, niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia. Przekroczenie minimalnych progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje bowiem uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji (por. przykładowo wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1386/19, dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem trzeba, że stwierdzone w przypadku kierowcy B. V. naruszenie z dnia 25 marca 2019 r. podlega wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 2 lp. 5.7. ww. załącznika i jednorazowej karze w wysokości 350 zł. Tymczasem organy w sposób błędny nałożyły karę osobno za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku o czas do 1 godziny i o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, co słusznie zarzucono w skardze. W przypadku omawianego naruszenia doszło więc do nieuprawnionego, podwójnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, zaś takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006 nakazującego, aby kary stosowane w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Po 791/16). Wykazane naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego i zawyżenie kary z tytułu naruszenia z lp. 5.7. nie miało jednak wpływu na wynik sprawy i ostateczną wysokość kary pieniężnej nałożonej na Spółkę zaskarżoną decyzją wobec przewidzianego w art. 92a ust. 5 pkt 2 ustawy ograniczenia kary, która w przypadku skarżącej nie może przekroczyć 20.000 zł.

W tym miejscu wskazać również trzeba, że z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, iż skarżąca w przypadku omówionych wyżej naruszeń nie przedstawiła żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Nie okazała też wydruków z kart kierowców z opisem przyczyn powstania naruszeń. W przypadku skarżącej nie mógł zatem mieć zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, który stanowi, że pod warunkiem, iż nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Skarżąca nie przedstawiła odpowiednich dokumentów, które umożliwiałyby zastosowanie odstępstwa przewidzianego w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

Przechodząc do oceny kolejnego stwierdzonego przez organ naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych (lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy), wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 34 ust. 1-4 rozporządzenia nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. W rozpoznawanej sprawie na podstawie okazanych przez skarżącą danych cyfrowych odnośnie do przejazdów wykonywanych pojazdami o numerach rejestracyjnych: h w dniu 17 grudnia 2018 r., i w dniu 29 czerwca 2018 r., z w dniach 4 lipca, 20 lipca i 30 sierpnia 2018 r. oraz Ae w dniach od 17 do 18 lipca 2018 r., organ prawidłowo przyjął, że przewóz był wykonywany w podanym w decyzji czasie bez prawidłowej karty kierowcy. Za ujawnione naruszenia organ zasadnie zatem nałożył karę w wysokości 3.000 zł, przy czym GITD trafnie zauważył, że stan faktyczny tego przypadku wypełnia znamiona naruszenia z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi - sankcjonowanego karą w wysokości 5.000 zł. GITD nie dokonał jednak zmiany kwalifikacji omawianego naruszenia i nie wymierzył skarżącej wyższej kary, ponieważ związany był treścią art. 139 K.p.a., wedle którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (...).

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo również uznał, że nie można powyższych przejazdów zakwalifikować jako prób (testów) drogowych, jak tego oczekiwała skarżąca. Przede wszystkim Spółka w toku postępowania nie wykazała, które przejazdy techniczne mogłyby zostać potwierdzone przez przedstawione przez nią dokumenty w postaci faktur za naprawy pojazdów czy chociażby zgłoszeń zaistniałych usterek. Ponadto, jak trafnie dostrzegł organ drugiej instancji, wśród stwierdzonych przypadków przejazdu bez prawidłowej karty kierowcy były jazdy realizowane na dużym dystansie, bo od 10 km do 59 km, które niewątpliwie trudno zakwalifikować jako wyłącznie przejazdy techniczne. Według Sądu, GITD celnie argumentował, że we wszystkich przypadkach przedmiotowego naruszenia jazda bez zalogowanej karty kierowcy kontynuowana była po jeździe z prawidłową kartą kierowcy przez kierowców wykonujących przewozy w imieniu i na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy, a wyjęcie karty i kontynuowanie jazdy nastąpiło w czasie 1-2 minut. Nie jest zatem możliwe, aby w tak krótkim czasie od prawidłowej jazdy z zalogowaną kartą kierowcy pojazd został przejęty przez mechanika w celu poddania go próbom drogowym. Kontynuowanie jazdy w niektórych przypadkach wiązałoby się z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Dlatego wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie nie mogły służyć za podstawę do czynienia ustaleń odnośnie do stwierdzonego naruszenia, stanowiąc jedynie wyraz przyjętej linii obrony, która nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Nie można nadto nie zauważyć, że kara pieniężna opisana w lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy sankcjonuje niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub kart kierowcy karą pieniężną w wysokości 3.000 zł, która jest niezależna od ilości stwierdzonych jazd bez karty kierowcy. W ocenie Sądu, zgodzić należy się także ze stanowiskiem organu co do nieuwzględnienia wniosku Spółki dotyczącego przesłuchania wnioskowanych świadków. Trafnie podniósł organ, że dowód z przesłuchania stron, o którym mowa w art. 86 K.p.a., ma charakter subsydiarny i przeprowadzany jest tylko w sytuacji, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1478/10). Natomiast brak dokumentów potwierdzających zasadność przejazdu bez prawidłowej karty kierowcy nie mógł zostać zastąpiony dowodem z przesłuchania mechaników czy Prezesa Spółki. W tym miejscu odnotować również trzeba, że przesłuchany przez organ w dniu 26 sierpnia 2019 r. w charakterze świadka Prezes Spółki – M. S. nie potrafił wyjaśnić ani okoliczności, ani charakteru przejazdów wykonywanych bez karty kierowcy. Poza tym skarżąca, zawiadomiona skutecznie w dniu 15 kwietnia 2019 r. o zamiarze wszczęcia przez organ kontroli oraz poinformowana, jakie dokumenty należy przygotować, miała wystarczający czas na zgromadzenie i ewentualne uzupełnienie stosownej dokumentacji podlegającej udostępnieniu w czasie kontroli. Dokumentacja taka nie została również okazana w terminie późniejszym. W zakresie omawianego naruszenia za niezasadny należy także uznać zarzut skargi dotyczący wykazania - wbrew zastosowanej przez organ metodologii kontroli - naruszeń, które wykraczają poza okres kontroli. Skarżący błędnie bowiem przyjął, że kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r., zamiast okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 marca 2019 r., co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli.

Przechodząc do kolejnego naruszenia dotyczącego obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd (lp. 6.3.18. załącznika nr 3 do ustawy), wyjaśnić przyjdzie, że stosownie do art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Z kolei w rozporządzeniu nr 581/2010 ustanowiono maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy. Wedle ust. 3 art. 1 tego rozporządzenia, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:

a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;

b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

W ocenie Sądu, w świetle powyższych przepisów organ zasadnie uznał na podstawie okazanych przez skarżącą plików cyfrowych, że naruszono maksymalny ustawowy termin pobierania danych z tachografu w przypadku 2 pojazdów o numerach rejestracyjnych: Ad i c, którymi wykonywany był przewóz drogowy w Spółce. Organ odwoławczy skrupulatnie wyliczył okres przekroczenia wczytania danych, przy czym słusznie uwzględnił tylko dni zarejestrowanej działalności. Dodatkowo dostrzec trzeba, że organ wyjaśnił, iż do dni zarejestrowanej działalności zaliczył dni, w których karta kierowcy była zalogowana w tachografie i rejestrowały się na niej wymagane przez przepisy aktywności, tj. prowadzenie pojazdu, inna praca oraz odpoczynki oraz dni, w których karta kierowcy nie była zalogowana, ale zarejestrowane zostały wymagane przez przepisy aktywności, tj. prowadzenie pojazdu. Wyjaśnienie to należy uznać za poprawne, zatem za 2 przypadki stwierdzonego naruszenia, opisanego w lp. 6.3.18. załącznika nr 3 do ustawy, organ nałożył łączną karę w wysokości 1.000 zł (po 500 zł za każdy pojazd).

W zakresie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, określonego w lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy, wskazać należy, że stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgodnie z art. 7a ust. 2 pkt 6 ustawy, zmiany te dotyczą rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zgłoszone zostały organowi właściwemu do udzielenia licencji. Istotne jest zatem, aby przewoźnik drogowy wykonywał transport tylko tymi pojazdami, które zgłoszone zostały przez przedsiębiorcę (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 587/16 i powołane tam orzecznictwo). Podkreślenia też wymaga, że celem nałożenia obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy jest m.in. zapewnienie aktualności danych związanych z zawodowym wykonywaniem działalności transportowej, a przymuszenie przedsiębiorców do wykonywania tego obowiązku poprzez zagrożenie wymierzenia kary pieniężnej za brak jego wykonania w określonym terminie ma zapewnić realizację tego celu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Go 85/19). Tak więc, każdorazowa zmiana danych dotyczących konkretnego pojazdu stanowi zdarzenie powodujące powstanie obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy. Dlatego słusznie stwierdził organ odwoławczy, że niezgłoszenie przez skarżącą danych dotyczących 21 pojazdów szczegółowo wcześniej opisanych, które zostały sprzedane, zakupione lub zmienił się ich numer rejestracyjny po wykupie z leasingu, rodzi odpowiedzialność Spółki z lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy w wysokości 800 zł - za każde naruszenie. Zgodzić też należało się z organem, że skarżąca mylnie przyjmuje, iż brak jest podstaw do nałożenia kary za przedmiotowe naruszenie w przypadku tych pojazdów, które nie zostały zgłoszone w terminach wykraczających poza okres kontroli. Skoro bowiem organ ustalił, że na dzień 16 maja 2019 r. termin zgłoszenia zmiany danych tych pojazdów nie został dopełniony, to obowiązek ten został niedopełniony przed pierwszym dniem objętym kontrolą, jak również w okresie od 1 czerwca 2018 r. do 31 marca 2019 r. Powyższe skutkuje uznaniem, że zaskarżona decyzja w tym zakresie nie narusza prawa i prawidłowo nałożono na skarżącą karę w łącznej wysokości 16.800 zł (21 pojazdów po 800 zł). Przy czym słusznie skorygował organ odwoławczy wysokość kary w przypadku pojazdu o numerze rej. u , co do którego organ pierwszej instancji nałożył karę podwójnie.

Odnośnie do ostatniego stwierdzonego przez organ naruszenia polegającego na posiadaniu wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i wypisów z licencji wspólnotowej w łącznej liczbie przekraczającej liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 - za każdy kolejny ponadliczbowy wypis, opisanego w lp. 1.2. załącznika nr 3 do ustawy, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy, organ udzielający licencji wspólnotowej, o którym mowa w art. 7 ust. 4 pkt 1, wydaje wypis lub wypisy z tej licencji w liczbie nie większej niż liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Przy czym art. 11a ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że zabrania się przedsiębiorcy posiadania wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i wypisów z licencji wspólnotowej w łącznej liczbie przekraczającej liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Natomiast przedsiębiorca jest obowiązany zwrócić ponadliczbowe wypisy do organu, który je wydał w terminie 7 dni od dnia, w którym łączna liczba wypisów przekroczyła liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Zdaniem Sądu, ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, znajdujący potwierdzenie w dokumentacji okazanej przez skarżącą i uzyskanej z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego, pozwalał na uznanie, że doszło do naruszenia przez Spółkę przepisów prawa w zakresie posiadania ponadliczbowych wypisów, ponieważ do licencji wspólnotowej nr [...] wydanych zostało 30 wypisów, a skarżąca posiada 29 pojazdów. Na powyższe stanowisko nie może mieć wpływu podniesiony dopiero w postępowaniu przed sądem argument o niezbadaniu przez organ wymogu zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia WE nr 1071/2009, już tylko z tej przyczyny, że udokumentowanie tego wymogu dotyczy zgłaszanych do licencji pojazdów i obciąża przedsiębiorcę. Wobec tego organ zasadnie nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 zł.

Odnośnie do opisanych wyżej naruszeń, w ocenie Sądu, trafnie uznał też organ, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania w przypadku skarżącej art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy.

Zgodnie z pierwszą ze wskazanych regulacji, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409),

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 ustawy, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Przytoczone regulacje stanowią wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 92a ust. 1 ustawy), a wystąpienie określonych w nich przesłanek powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Podkreślić należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest organizacja pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów (art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006). Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców, gdyż czas pracy kierowców i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. To na podmiocie wykonującym przewozy ciąży obowiązek przedstawienia dowodów zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów obu rozporządzeń oraz prawidłowych zasad wynagradzania. Ponadto przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń obowiązujących przepisów o czasie pracy. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy kierowców, aby transport drogowy wykonywany był zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W ocenie Sądu, skarżąca nie udowodniła, że stosowała właściwą organizację i dyscyplinę pracy, zapewniając przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa, a także nie wykazała, że stwierdzone naruszenia mają charakter incydentalny. Materiał dokumentacyjny sprawy dowodzi, że w wyniku braku odpowiedniej organizacji pracy doszło do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów i okresach odpoczynku. Liczne naruszenia w tym zakresie świadczą co najmniej o braku odpowiedniego przeszkolenia kierowców i braku dostatecznej weryfikacji ich działań, czyli o niezapewnieniu przez przedsiębiorcę właściwego i skutecznego nadzoru nad zatrudnionymi pracownikami. Zdaniem Sądu, skarżąca nie udowodniła również, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowców lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mogła przewidzieć. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wskazane w art. 92c ust. 1 ustawy przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Wymienić można np. sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. Podkreślenia nadto wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. przez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 4/18). Nie wystarczy więc wykazanie braku winy, lecz wymagane jest również pozytywne udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Takich dowodów co do przesłanek z art. 92b i art. 92c ustawy strona nie przedstawiła, a osoba upoważniona przez skarżącą do jej reprezentowania podczas kontroli podpisała protokół bez żadnych uwag. Wbrew zatem zarzutom skargi, organy były zobligowane do obciążenia skarżącej odpowiedzialnością finansową za ujawnione naruszenia.

Uwzględniając powiedziane powyżej, Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy potwierdził wystąpienie wymienionych w zaskarżonej decyzji naruszeń, a kara pieniężna z tego tytułu została nałożona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, za wyjątkiem, jak wykazano wcześniej, błędnego zsumowania kar w przypadku skrócenia dziennego czasu odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut przez kierowcę B. V. Ponadto w sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącej z odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, które to przesłanki zostały przez organ szczegółowo omówione. Stąd, nie zasługują na akceptację stawiane przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia art. 8, art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a. W przekonaniu Sądu, ustalenia i ocena organu znalazła wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającej wszystkie wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. W decyzji tej organ wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, przedstawiając swoje stanowisko w sposób jasny i zrozumiały, a także odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, prezentując w tym zakresie właściwą argumentację. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.