Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1215/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 2, 3, 4
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z siedzibą w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. G. (skarżący) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (organ) z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. organ odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Jako podstawę prawną decyzji organ podał art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (ustawa z dnia 20 marca 2015 r.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący w dniu 14 listopada 2017 r. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Organ wyjaśnił, że przesłanką formalną do wydania decyzji merytorycznej w sprawach na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., jest przedstawienie dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 oraz decyzji administracyjnej Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej — Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Prezes IPN) w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokumentu potwierdzającego nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. Wraz z wnioskiem skarżący przedstawił decyzję Prezesa IPN z dnia [...] października 2017 r., życiorys, ogólne oświadczenia podpisane przez J. G. oraz E. N., kopię świadectwa pracy z dnia [...] listopada 1985 r., kopię legitymacji członkowskiej NSZZ "Solidarność" RI oraz kopię deklaracji członkowskiej do NSZZ "Solidarność" RI.

Skarżący wskazał we wniosku, że jako przewodniczący koła NSZZ "Solidarność" działał na terenie Gminy [...] i gmin sąsiadujących. Działalność ta miała polegać m.in. na "wydawaniu decyzji" członkom Solidarności RI, roznoszeniu ulotek antykomunistycznych. Za swoją działalność skarżący miał być szykanowany, co w ostateczności doprowadziło do zwolnienia go z pracy w 1985 r. Ponadto skarżący wskazał, że brał udział w wszystkich strajkach chłopskich organizowanych przez zarządy powiatowe i wojewódzkie.

Następnie organ wskazał, że w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, w dniu 21 listopada 2017 r. wystąpił z wnioskiem o kwerendę do Instytutu Pamięci Narodowej. W odpowiedzi Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. poinformował, iż w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu oraz w dostępnych pomocach archiwalno-historycznych nie odnaleziono żadnych dokumentów, w oparciu o które możliwe byłoby przygotowanie informacji o działalności opozycyjnej lub doznanych przez skarżącego represjach, w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r., w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Organ wyjaśnił, że wobec braku dokumentów potwierdzających działalność opozycyjną skarżącego, ustalając stan faktyczny zmuszony był oprzeć się na dołączonych przez skarżącego materiałach.

W dniu 3 stycznia 2018 r. organ powiadomił skarżącego o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). W odpowiedzi skarżący przesłał dokumentację NSZZ "Solidarność" RI z okresu 1990-2001.

W ocenie organu, wniosek skarżącego o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych nie zasługiwał na uwzględnienie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do wskazanego okresu 12 miesięcy nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.

Organ wskazał, że skarżący przedłożył oświadczenia świadków. W oświadczeniu podpisanym przez J. G. znajduje się informacja, że skarżący: "(...) działał i pomagał mi w roznoszeniu ulotek antykomunistycznych. Współpracowaliśmy w działalności antykomunistycznej, nie należeliśmy do PZPRu, do którego nas namawiali komuniści pracujący w/w gminach". Oświadczenie o takiej samej treści złożył także E. N.

W ocenie organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że skarżący prowadził działalność opozycyjną lub podlegał represjom w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Ustawodawca wskazał bowiem, że potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych może nastąpić wyłącznie po udowodnieniu, że zainteresowany prowadził łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialności karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, z wyłączeniem okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący poza ogólnymi oświadczeniami świadków nie przedłożył jakichkolwiek dowodów potwierdzających spełnienie przez niego warunków z art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Organ stwierdził, że ogólne oświadczenia świadków nie zawierają informacji potwierdzających, że działania podejmowane przez skarżącego prowadzone były przez niego w ramach zorganizowanych struktur opozycyjnych lub przy współpracy z takim strukturami i nie zawierają opisu działalności, który pozwoliłby uznać, iż skarżący spełnia kryteria określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. Z uwagi na lakoniczność sformułowań, brak konkretnych, rzeczowych informacji o działalności skarżącego, wymienione wyżej oświadczenia nie mogą być uznane za dowód istotny w sprawie, nie umożliwiają bowiem ustalenia na czym polegała działalność skarżącego i przez jaki dokładnie okres była prowadzona. Również w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej nie zachowały się żadne dokumenty, z których wynikałaby okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności antykomunistycznej.

Organ stwierdził ponadto, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza również, aby skarżący podlegał represjom, o którym mowa w art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. doznała określonych represji politycznych, których katalog jest zawarty w powyższym przepisie.

W ocenie organu skarżący nie wykazał, by podlegał którejkolwiek z wymienionych wyżej represji.

Reasumując organ stwierdził, że skarżący nie udowodnił, by przez okres co najmniej 12 miesięcy prowadził działalność opozycyjną, ani też nie wskazał represji, która byłaby ujęta w katalogu represji politycznych, upoważniających do uzyskania uprawnień określonych w ustawie z dnia 20 marca 2015 r.

Skarżący złożył do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, że nie był internowany, utrzymywał kontakty z byłymi działaczami Solidarności RI z terenu L., J. i R., brał czynny udział w spotkaniach i uroczystościach organizowanych w L. i K. (min. uroczystość dzielenia się opłatkiem dla internowanych).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w celu zweryfikowania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokładnego rozpoznania sprawy, zwrócił się o zaopiniowanie przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną wniosku skarżącego o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w trybie art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

W odpowiedzi Wojewódzka Rada Konsultacyjna do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w [...] (Wojewódzka Rada Konsultacyjna) przesłała uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. wraz z uzasadnieniem - opiniując negatywnie wniosek skarżącego.

W uzasadnieniu uchwały Wojewódzka Rada Konsultacyjna wskazała, że w dokumentach skarżącego znajdują się oświadczenia świadków, które nie zawierają konkretnych działań opozycyjnych wykonywanych przez skarżącego w okresie stanu wojennego, a jedynie opisują niektóre zdarzenia z tego okresu. W celu doprecyzowania opisywanych zdarzeń, skarżący został zaproszony na posiedzenie Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej, podczas którego złożył dodatkowe oświadczenia świadków: S. S. i R. G. na okoliczność zwolnienia z pracy w 1985 r. Ponadto Przewodniczący Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej skontaktował się telefoniczne ze świadkiem E. N., prosząc o wyjaśnienie, na jakiej podstawie świadek napisał w oświadczeniu, że przed zwolnieniem skarżącego podszedł do niego kierownik placówki i powiedział, że skarżący nie będzie buntował mu ludzi. E. N. wyjaśnił, że nie był naocznym świadkiem tej sytuacji, tylko usłyszał o tym zdarzeniu od znajomych skarżącego. Wojewódzka Rada Konsultacyjna wskazała również, że w zgromadzonej dokumentacji znajdują się opisy zdarzeń nie związanych z działalnością opozycyjną skarżącego, wobec powyższego uznano, że podnoszone okoliczności nie spełniają wymogów ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Następnie organ wyjaśnił, że ponownie rozpoznając sprawę poinformował pisemnie skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, jednocześnie przesyłając skarżącemu uchwałę Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej. W piśmie z dnia 18 czerwca 2018 r. skarżący podniósł, że jego działalność została zauważona i odnotowana, czego potwierdzeniem jest dyplom przyznany w dniu 15 maja 2011 r. z okazji 30 rocznicy rejestracji NSZZ RI Solidarność za zasługi i wkład w pielęgnowanie tradycji związkowej. Skarżący również wskazał, że podczas stanu wojennego był zaangażowany w kolportaż ulotek wraz z R. R., E. N. oraz J. G. W trakcie postępowania skarżący załączył również informację z Sądu Rejonowego w [...] z dnia 15 czerwca 2018 r., z której, wynika że wyrokiem z dnia [...] października 1985 r. skarżący został skazany za przestępstwo z art. 236 k.k. (znieważenie funkcjonariusza publicznego) na karę grzywny. Ponadto skarżący załączył również dodatkowe oświadczenia F. G. i J. S. mające potwierdzić okoliczność przeszukania samochodu i zatrzymania "do dyspozycji prokuratora". Z wyjaśnień skarżącego wynika, że został zatrzymany na okres 48 godzin i był przesłuchiwany przez prokuratora.

Organ wskazał, że w dniu 12 lipca 2018 r. skarżący przesłał uzupełniające oświadczenia świadków E. N. oraz J. G. W oświadczeniu z dnia 10 lipca 2018 r. E. N. stwierdził, że skarżący jako działacz opozycji był wrogiem ustroju komunistycznego, mocno angażował się w działalność związkową, organizował zebrania solidarnościowe, tłumaczył ludziom jaki jest to ustrój. W stanie wojennym wstąpił do podziemia i dalej prowadził swoją działalność antykomunistyczną. Z kolei J. G. w oświadczeniu z dnia 9 lipca 2018 r. stwierdził, że skarżący współpracował z nim od 1981 r. do 1989 r. Po ogłoszeniu stanu wojennego skarżący miał podjąć działania przeciwko władzy komunistycznej, angażował się w kolportowanie ulotek, dostarczał informacje o działalności PZPR.

Mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ wskazał, iż okoliczności powoływane przez skarżącego nie spełniają wymogów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Z akt sprawy, wyjaśnień skarżącego, oświadczeń świadków jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący prowadził działalność legalną.

Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zaangażowania w tworzenie i działalność związkową w latach 1980-1981, czyli podczas gdy związek ten został już formalnie zalegalizowany, organ wskazał, iż okoliczność ta nie stanowi podstawy do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. W aktach sprawy, brak dowodów potwierdzających działalność skarżącego w okresie późniejszym przez okres co najmniej 12 miesięcy. W zakresie prowadzenia działalności opozycyjnej w okresie trwania stanu wojennego skarżący załączył oświadczenia świadków, jednak w dalszym ciągu - pomimo wezwania organu o ich uzupełnienie - są one zbyt ogólnikowe, aby uznać, że skarżący prowadził działalność opozycyjną przez okres co najmniej 12 miesięcy.

Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie brak jest również jakichkolwiek dokumentów archiwalnych świadczących o prowadzeniu przez skarżącego działalności opozycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r., również Wojewódzka Rada Konsultacyjna negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego po jego wcześniejszym wysłuchaniu.

Organ podkreślił również, iż organ administracji działa na podstawie prawa. Oznacza to, że zgodnie z przepisem art. 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., można w drodze decyzji administracyjnej w trybie cytowanej ustawy potwierdzić status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 tej ustawy.

Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego okoliczności zwolnienia go z pracy organ wyjaśnił, że uzyskanie uprawnień osoby represjonowanej z tytułu zwolnienia z pracy jest ściśle związane z wcześniejszym wzięciem udziału w wystąpieniu wolnościowym (strajk, manifestacja) na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka i doznaniu represji bezpośrednio wynikających i powiązanych z tym wystąpieniem. Tymczasem skarżący przedłożył w tym względzie m. in. oświadczenie E. N., którego wiedza o tym zdarzeniu, jak wynika z ustaleń Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej, nie pochodzi z bezpośredniej wiedzy świadka, ale z opowiadań osób trzecich, zatem budzi uzasadnione wątpliwości organu.

Organ zauważył, że w aktach sprawy brak jest również dowodów potwierdzających okoliczność zatrzymania skarżącego na okres dłuższy niż 48 godzin za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika także, aby skarżący doznał represji określonych w art. 3 bądź też prowadził działalność, określoną w art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i przyznania mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga została oddalona jako pozbawiona w stopniu oczywistym usprawiedliwionych podstaw.

W toku przeprowadzonej z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.) legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które których rodzaj lub stopień uzasadniałyby wzruszenie mocy obowiązującej powyższych decyzji na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Nie stwierdzono zatem istnienia wad nieważności i wad wznowienia postępowania, jak również takich naruszeń prawa materialnego i prawa procesowego, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego jej rozstrzygnięcia.

Legalność proceduralna decyzji (w tym prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy) nie budzi zastrzeżeń. Ustalenia faktyczne są wystarczające oraz znajdują odpowiednie potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Legalność materialnoprawna w zakresie wykładni i stosowania przepisów art. 2-5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (u.d.o.a.) również nie budzi wątpliwości, co uzasadnia wniosek, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, w drodze decyzji administracyjnej, Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest warunkowane spełnieniem przesłanek pozytywnych z art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. oraz brakiem realizacji przesłanki negatywnej z art. 4 u.d.o.a.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.o.a. działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się jednak okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 u.d.o.a.).

Z powyższego przepisu wynika zatem, że aby uznać daną osobę za działacza opozycji antykomunistycznej konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków:

1) osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza musi wykazać, że w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy (z wyłączeniem jednak okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.), prowadziła działalność w ramach struktur zorganizowanych opozycji antykomunistycznej lub we współpracy z nimi;

2) działalność antykomunistyczna musiała być prowadzona na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) wykonywana działalność antykomunistyczna musiała być zagrożona odpowiedzialnością karną w momencie jej wykonywania.

Inny charakter mają natomiast przesłanki pozytywne uznania danej osoby za osobę represjonowaną z powodów politycznych. Zgodnie z art. 3 cytowanej ustawy tego rodzaju status może nabyć tylko ta osoba, która spełnia co najmniej jedną przesłankę z ustawowego katalogu. Osobą represjonowaną z przyczyn politycznych jest więc osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Nabycie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest ponadto uzależnione od wykazania, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 4 u.d.o.a. Konieczne jest więc wykazanie, że:

1) osoba ubiegająca się o powyższy status nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i

2) co do tej osoby w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

W sprawie, której dotyczy skarga, bezspornie wykazano jedynie brak realizacji przesłanki negatywnej z art. 4 u.d.o.a. Z prawidłowo ustalonego i wyjaśnionego stanu faktycznego sprawy nie wynika natomiast, że skarżący spełnił przesłankę z art. 2 lub co najmniej jedną z przesłanek z art. 3 u.d.o.a. Należy przy tym podkreślić, że skarżony organ nie ograniczył się jedynie do weryfikacji materiałów przedstawionych przez skarżącego, lecz z urzędu podjął wszystkie niezbędne kroki w celu ustalenia i wyjaśnienia okoliczności, które mogłyby wskazywać na spełnienie przez skarżącego przesłanek z art. 2 i 3 ustawy. Przede wszystkim organ ten na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy wystąpił w dniu 21 listopada 2017 r. do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. W odpowiedzi Prezes Instytutu w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. poinformował organ, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu oraz w dostępnych pomocach archiwalno-historycznych nie odnaleziono żadnych dokumentów, w oparciu o które możliwe byłoby przygotowanie informacji o działalności opozycyjnej lub doznanych przez skarżącego represjach, w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r., w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Skarżony organ zwrócił się ponadto w trybie art. 5 ust. 6 ustawy o zaopiniowanie wniosku skarżącego przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną do spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w [...]. W odpowiedzi Wojewódzka Rada Konsultacyjna przesłała wraz z uzasadnieniem uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku skarżącego. W uzasadnieniu uchwały Wojewódzka Rada Konsultacyjna wskazała, że w dokumentach skarżącego znajdują się oświadczenia świadków, które nie zawierają konkretnych działań opozycyjnych wykonywanych przez skarżącego w okresie stanu wojennego, a jedynie opisują niektóre zdarzenia z tego okresu. W celu doprecyzowania opisywanych zdarzeń, skarżący został zaproszony na posiedzenie Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej, podczas którego złożył dodatkowe oświadczenia świadków: S. S. i R. G. na okoliczność zwolnienia z pracy w 1985 r. Ponadto Przewodniczący Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej skontaktował się telefoniczne ze świadkiem E. N., prosząc o wyjaśnienie, na jakiej podstawie świadek napisał w oświadczeniu, że przed zwolnieniem skarżącego podszedł do niego kierownik placówki i powiedział, że "skarżący nie będzie buntował mu ludzi". E. N. wyjaśnił, że nie był naocznym świadkiem tej sytuacji, tylko usłyszał o tym zdarzeniu od znajomych skarżącego. Wojewódzka Rada Konsultacyjna wskazała również, że w zgromadzonej dokumentacji znajdują się opisy zdarzeń niezwiązanych z działalnością opozycyjną skarżącego, wobec powyższego uznano, że podnoszone okoliczności nie spełniają wymogów ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Jeżeli chodzi o możliwość uznania skarżącego za działacza opozycji antykomunistycznej, to w tym zakresie nie doszło do wykazania jakiejkolwiek przesłanki nabycia tego statusu. Skarżący nie wykazał zatem, że w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, prowadził zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce w ramach struktur zorganizowanych opozycji antykomunistycznej lub we współpracy z nimi. Przedłożona deklaracja członkowska potwierdzająca przynależność od 1981 r. do organizacji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych (NSZZ RI) "Solidarność" nie jest w tym zakresie wystarczająca, gdyż nie wynikają z niej żadne okoliczności świadczące o działalności antykomunistycznej lub represjonowaniu z przyczyn politycznych. Trzeba ponadto pamiętać, że do minimalnego okresu 12 miesięcy nie można zaliczyć okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Z kolei przedłożona legitymacja członkowska w NSZZ RI "Solidarność" wskazuje, że skarżący był członkiem związku dopiero od 1989 roku. Dołączone do wniosku pisemne oświadczenia J. G. i E. N. niewskazujące żadnych konkretnych okoliczności i okresów działalności antykomunistycznej nie mogą być uznane za wiarygodny dowód spełnienia ustawowych przesłanek. Same twierdzenia o roznoszeniu ulotek, dostarczaniu prasy podziemnej, działaniach organizacyjnych w ramach związku lub udziale w strajkach chłopskich nie są wystarczające do uznania, że przesłanki z art. 2 zostały spełnione. Również oświadczenia F. G., J. G., J. G., S. S. i R. G. nie wnoszą do sprawy żadnych istotnych ustaleń. Należy ponadto podzielić negatywną oceną ich wiarygodności dokonaną przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną oraz skarżony organ. Kolejne oświadczenia skarżącego (10 lipiec 2018 r.), J. G. (9 lipiec 2018 r.) oraz E. N. (10 lipiec 2018 r.) również są nieskonkretyzowane faktualnie i czasowo, co nie pozwala na przyznanie im mocy dowodowej.

W przedmiotowej sprawie nie została również wykazana jakakolwiek z przesłanek z art. 3 u.d.o.a.

W świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów (w tym oświadczeń samego skarżącego, E. N., J. S. i F. G.) nie można przede wszystkim stwierdzić, że w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. skarżący przebywał w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 3 pkt 1 lit. a) u.d.o.a.). Jak wynika z relacji skarżącego oraz F. G., J. S., został on zatrzymany przez funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej w ramach kontroli drogowej w dniu [...] czerwca 1985 r. na okres 48 godzin w związku ze znieważeniem funkcjonariusza, a następnie po przesłuchaniu przez prokuratora został zwolniony. Wyrok skazujący skarżącego za przestępstwo z art. 236 kodeksu karnego z 1969 r. (przestępstwo znieważenia funkcjonariusza publicznego) zapadł [...] października 1985 r. przed Sądem Rejonowym w [...]. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że czas powyższego zatrzymania nie przekroczył 48 godzin, a ponadto brak podstaw, aby przyjąć, że zatrzymanie lub skazanie w powyższej sprawie miało związek z działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 3 pkt 1 lit. a) i pkt 4 u.d.o.a.). Dowodem spełnienia przesłanki ustawowej nie jest również potwierdzenie rozwiązania z dniem [...] listopada 1985 r. ze skarżącym przez pracodawcę za wypowiedzeniem umowy o pracę na stanowisku kierowcy. Wskazane w oświadczeniach E. N. (k. 69, 119) oraz samego skarżącego okoliczności towarzyszące zwolnieniu z pracy nie mogą być uznane za realizację przesłanki z art. 3 pkt 3 lit. lit. d) u.d.o.a. Nie można bowiem na tej podstawie przyjąć, że skarżący brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym została z nim rozwiązana umowa o pracę.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie naruszyły prawa w stopniu uzasadniającym ingerencję w ich moc obowiązującą, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.