Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 929/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1, art. 17b ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 września 2022 r. nr KO.441.230.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 13 września 2022 r., znak KO.441.230.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A.F. od decyzji z dnia 24 czerwca 2022 r. Nr GOPS/5121/3/2022/2, wydanej przez Wójta Gminy Ręczno w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na brata K.F., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.; dalej "u.ś.r."), gdyż K.F. posiada orzeczenie lekarza orzecznika KRUS o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji wydane w dniu 02.09.2021 r. Niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa. Dnia 29.12.2021 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy. Dokonując zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji uznał, że rozmiar opieki sprawowanej przez Panią A.F. nad niepełnosprawnym bratem nie jest na tyle duży, aby uniemożliwiał jej podjęcie lub wykonywanie pracy, a tym bardziej prowadzenia gospodarstwa rolnego, co jest bardziej elastyczną formą pracy. Ze Środowiskowego Domu Samopomocy w G. uzyskano informację, że Pan K.F. ma możliwość przebywania w placówce 8 godzin dziennie, gdyż jest dowożony przez siostrę do Ośrodka. W tym czasie Pani A.F. może podjąć zatrudnienie.

Ponadto przeprowadzono wywiady środowiskowe z rodzeństwem wnioskodawczyni i ustalono, iż rodzeństwo nie jest w stanie wspomóc wnioskodawczyni w opiece nad bratem z powodu wykonywania pracy zarobkowej, jak również znacznej odległości ich dzielącej. Uzyskane dochody przeznaczają na potrzeby swoje i rodziny oraz inne zobowiązania. Zgodnie ze złożonymi oświadczeniami nie są w stanie pokryć wydatków na opiekę nad bratem. Utrzymują pozytywny kontakt z wnioskodawczynią oraz niepełnosprawnym bratem. Pani A.F. oświadczyła, że jest rolnikiem i zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1 grudnia 2021 r. Z informacji KRUS wynika, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie z mocy ustawy, co oznacza, że w dalszym ciągu jest rolnikiem, zgodnie z definicją zawartą w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, a zatem nie wystąpiła przesłanka zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, która winna wynikać z oświadczenia zawartego w III części wniosku zgodnie z art. 17 u.ś.r. Następstwem złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego jest utrata statusu osoby objętej ubezpieczeniem rolników. Skoro wnioskodawczyni podlega ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik, to tym samym brak jest podstaw do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ podlegając wymienionemu ubezpieczeniu potwierdza fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie można więc uznać, iż nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Także z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa otrzymano informację, że strona wnioskowała o dopłaty w latach 2004-2021. Na dzień wydania zaświadczenia, tj. 12.05.2022 r. nie złożyła wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich na rok 2022. Nie wiadomo jednak czy wniosek ten faktycznie nie zostanie złożony przez zainteresowaną, bowiem ma na to czas do 31.05.2021 r. Z tego względu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Od ww. decyzji organu I instancji odwołanie wniosła skarżąca.

Organ II instancji wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że brat wnioskodawczyni, na którego ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, K.F. będący kawalerem, ma orzeczoną trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji, czego potwierdzeniem jest wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego OR/PT w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 02.09.2021 r. Nr [...] oraz orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14.05.2021 r. znak: [...] o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do 31.05.2024 r.

Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie spełnione są zatem przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj.: legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i pozostawania skarżącej i jej brata w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. Organ II instancji wskazał, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (z pracy w gospodarstwie rolnym) przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad bratem. Kolegium podniosło, że skoro świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga, to musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest więc ustalenie, czy taki związek istnieje.

W sprawie ustalono, że Pani A.F. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem K.F. (brak innych osób w domu). Pan K.F. jest kawalerem, rodzice nie żyją, dzieci nie posiada. W 2017 r. zmarła mama Pana K.F. i od tej pory całkowitą opiekę nad nim sprawuje wnioskodawczyni. Pan K.F. ma niedowład lewostronny (niesprawna ręka), nie jest w stanie wykonywać żadnych czynności, w których wymagany jest udział dwóch rąk (zakładanie obuwia, wiązanie sznurowadeł, zapinanie guzików i kurtki, przygotowanie posiłków, posmarowanie chleba masłem, zrobienie herbaty, nie wleje wody do kubka). Niedowład nogi powoduje problemy z chodzeniem. Miał bardzo duży przykurcz lewej dłoni, dzięki rehabilitacji oraz ortezie przykurcz ten został zminimalizowany. Skarżąca sprawuje opiekę nad bratem pomaga w codziennej higienie, przygotowuje ubrania, ubiera, mierzy ciśnienie przygotowuje i podaje posiłki, sprząta, pierze, prasuje, opłaca rachunki, realizuje recepty, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, a także uczestniczy w doraźnych wizytach u lekarzy (rodzinnego, neurologa, psychologa, sporadycznie psychiatry), dba o wykonywanie przez brata ćwiczeń fizycznych, w zależności od potrzeby kilka razy w miesiącu wychodzi z bratem do kościoła. Codziennie K.F. wychodzi na spacery, na które, jeżeli są blisko domu, wychodzi sam. Skarżąca dba nie tylko o potrzeby fizyczne brata, ale również o jego stan emocjonalny, motywuje do aktywności poprzez wspólne czytanie książek, wykonywanie prac plastycznych (malowanie obrazów), układanie puzzli czy ćwiczenia dłoni. Dba także, aby ćwiczył swoją samodzielność przynajmniej w czynnościach, które jest w stanie sam wykonać np. zakładanie piżamy, którą wcześniej mu przygotowuje, czy obieranie jajka. Dowozi do Środowiskowego Domu Samopomocy w G. Opieka nad bratem, jak twierdzi zajmuje jej około 12 godzin dziennie. Rozmiar sprawowanej opieki spowodował, że zainteresowana oddała posiadane gospodarstwo rolne w dzierżawę, gdyż nie dawała rady podołać obowiązkom, zwłaszcza gdy w 2019 r. wyprowadził się z domu mąż i została sama z bratem. Skarżąca ze względu na pracę w gospodarstwie rolnym często nie była w stanie odwieźć brata na zajęcia w Ośrodku, co spotykało się z jego strony z silną reakcją emocjonalną: złością, płaczem. Pani A.F. prowadziła gospodarstwo rolne (hodowla bydła i trzody chlewnej oraz produkcja roślinna), ze względu na pogarszający się stan zdrowia brata stopniowo rezygnowała najpierw z hodowli zwierząt (ok. trzech lat temu) następnie z pozostałej działalności rolniczej. Od sierpnia 2021 r. oddała na podstawie ustnej umowy w dzierżawę pole, a od 1 grudnia 2021 r. podpisała umowę dzierżawy na wszystkie grunty rolne (14,67 ha).

Zajęcia w Środowiskowym Domu Samopomocy mają bardzo duży wpływ na funkcjonowanie (fizyczne i psychiczne) Pana K.F., ma tam bowiem zapewnioną codzienną rehabilitację oraz zajęcia terapeutyczne. Z zaświadczenia z dnia 10.02.2022 r. znak: ŚDS.0710.4.02.2022 Środowiskowego Domu Samopomocy w G. wynika, że jest ośrodkiem dla osób przewlekle chorych psychicznie i z niepełnosprawnością intelektualną. Zajęcia odbywają się w godzinach od 7:30 do 15:30 i obejmują treningi umiejętności społecznych oraz terapię zajęciową. K.F. uczestniczy w zajęciach od 1 grudnia 2012 r. z przerwami.

Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że w odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest jednak kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na pojęcie innej pracy. Opieka sprawowana nad bliską osobą musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Nie każda bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem, jest sprawowanie opieki.

Kolegium uznało, że w świetle zebranego materiału dowodowego nie można uznać, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym bratem zajmowały taką ilość czasu w ciągu dnia, aby skarżąca zmuszona była do rezygnacji z aktywności zawodowej. Zdaniem tego organu opieka nad bratem nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, robienie zakupów) - są to typowe czynności dnia codziennego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Część z tych czynności nie jest wykonywana każdego dnia. Do codziennych czynności nie należą również wizyty u lekarza. Zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy.

Kolegium zauważyło, że skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 14,67 ha. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 01.12.2021 r. Z załączonej kserokopii umowy dzierżawy zawartej w dniu 01.12.2021 r. wynika, że gospodarstwo zostało wydzierżawione na okres pięciu lat. Skarżąca, jak wynika z umowy dzierżawy, za wydzierżawione grunty otrzymuje czynsz w wysokości 2 ton pszenicy płatny po żniwach, podatek oraz wszelkie należności wobec Państwa związane z własnością dzierżawionych gruntów rolnych.

Z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 04.05.2022 r. znak: 0909-PU.0152.82.2022 wynika, że A.F. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od 01.01.2001 r. do nadal z mocy ustawy jako rolnik w pełnym zakresie. Z powyższych względów w ocenie Kolegium nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej.

Ponadto w ocenie Kolegium skarżąca może prowadzić gospodarstwo rolne i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Ma możliwość zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny. Zatem istnieje możliwość pogodzenia obowiązków związanych z zarządzaniem/prowadzeniem gospodarstwa rolnego z opieką nad niepełnosprawnym bratem. Ustalony zakres opieki nie uniemożliwia skarżącej dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego, czy też zarządzania nim, tym bardziej że niepełnosprawny brat ma możliwość korzystania z usług Środowiskowego Domu Samopomocy w G.

Kolegium ponadto zauważyło, że K.F. oprócz skarżącej ma jeszcze dwoje rodzeństwa: siostrę D.M. zamieszkałą w W. i brata B.F. mieszkającego w Ł., na których także ciąży obowiązek alimentacyjny względem brata, wynikający wprost z treści art. 129 § 1 k.r.o. Przy czym sprawowanie opieki nad bratem nie musi być wykonywane bezpośrednio i polegać na osobistym świadczeniu tej opieki. Dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych, w tym poprzez wypłatę niezbędnych środków lub pokrycie koniecznych wydatków, w tym zapewnienia usług opiekuńczych.

W ocenie Kolegium pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką a rezygnacją przez skarżącą z pracy w gospodarstwie rolnym nie istnieje związek przyczynowy, co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem.

Skargę na decyzję z dnia 13 września 2022 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, znak, KO.441.230.2022, wniosła A.F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. M.J., zaskarżając ww. decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaną przez Nią opieką nad bratem podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje;

b) niezastosowanie normy przepisu art. 17b ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez nieoparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym twierdzenie Organu, iż Skarżąca nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym i w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pomimo spełnienia przez Skarżącą przesłanki opisanej w/w przepisem.

2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki Skarżącej nad bratem, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

2. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. o uchylenie decyzji organu I instancji.

3. Na podstawie art. 153 P.p.s.a. o zobowiązanie Organów I i II instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie.

4. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Ponadto na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w skardze wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że organ II instancji niezasadnie przyjął, że czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym bratem nie zajmują takiej ilość czasu w ciągu dnia, aby skarżąca zmuszona była do rezygnacji z aktywności zawodowej. Powyższe ustalenia Organ poczynił w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Pomimo, że K.F. korzysta z zajęć w środowiskowym domu samopomocy to nie oznacza to, że zdejmuje to ze Skarżącej opiekę w jakimś stopniu nad niepełnosprawnym.

Skarżąca podniosła tak, że tylko częściowo można zgodzić się z organem, że opieka nad bratem nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, robienie zakupów) - są to typowe czynności dnia codziennego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Wynika to z faktu, że część czynności wykonywanych przez Skarżącą to typowe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, jednakże w przypadku Skarżącej nie związane z funkcjonowaniem w pełni zdrowych domowników, co organ pomija. Nadto skarżąca wykonuje szereg czynności stricte związanych z niepełnosprawnością brata, czego nie wskazano w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem skarżącej opieka nad bratem skarżącej zajmuje znaczną część dnia. Organ odwoławczy nie wziął także pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, co w niniejszej sprawie zachodzi. Innymi słowy, znaczy stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w skardze wskazano, że o istnieniu związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki przesądza w istocie to, jaki jest rzeczywisty zakres tej opieki, jakie są potrzeby danej osoby niepełnosprawnej wynikające z posiadanych przez nią konkretnych schorzeń. Ponadto sprawowanie opieki poprzez faktyczne prowadzenie domu stanowi wykonywanie opieki w sposób stały i trwały. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem skarżącej zakres sprawowanej opieki jest stały, co uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Nadto zdaniem skarżącej naruszono art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17b ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez organ, że skarżąca nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym co wynika z faktu podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu społecznemu w KRUS. Skarżąca podniosła, że ciężar dowodu wykazania faktu zaprzestania działalności rolniczej ciąży na rolniku, a środkiem dowodowym jest oświadczenia rolnika składane w trybie art. 17b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następstwem złożenia oświadczenia o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym jest utrata statusu osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników. W ocenie skarżącej należy stwierdzić, że skarżąca w oświadczeniu złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej wskazała, iż zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Złożone przez skarżącą oświadczenie jest podstawą wyłączenia jej przez KRUS z ubezpieczenia społecznego rolników, a tym samym jest podstawą do uznania, że skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania prac w gospodarstwie.

W ocenie skarżącej zostały spełnione wszelkie przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek w tym przedmiocie został złożony przez stronę skarżącą oraz przez organ.

Materialnoprawne przesłanki wydania zaskarżonej decyzji zostały określone w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.), dalej "u.ś.r.".

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie zaś do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Art. 17b ust. 1 u.ś.r. stanowi, że w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.).

Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest spełnienie przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, czyli legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez osobę wymagającą opieki oraz pozostawania skarżącej i jej brata – osoby niepełnosprawnej - w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym.

W ocenie organów przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni był brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w tym wypadku zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, jak również faktem niezaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii ww. związku przyczynowo-skutkowego, należy zauważyć, że biorąc pod uwagę treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest faktyczna rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wynika, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą wskazaną w ustawie (tak np. wyrok WSA w Poznaniu z 12.05.2022 r., II SA/Po 917/21, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2020 r.; sygn. akt I OSK 1148/20). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2020 r.; sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi zatem dokonać dogłębnej oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13).

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem w następującym zakresie: pomaga bratu w codziennej higienie, przygotowuje ubrania, ubiera, mierzy ciśnienie przygotowuje i podaje posiłki, sprząta, pierze, prasuje, opłaca rachunki, realizuje recepty, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, uczestniczy w doraźnych wizytach u lekarzy, dba o wykonywanie przez brata ćwiczeń fizycznych, w zależności od potrzeby kilka razy w miesiącu wychodzi z bratem do kościoła, wychodzi na spacery. Skarżąca dba również o jego stan emocjonalny, motywuje do aktywności poprzez wspólne czytanie książek, wykonywanie prac plastycznych (malowanie obrazów), układanie puzzli czy ćwiczenia dłoni. Dba także, aby ćwiczył swoją samodzielność przynajmniej w czynnościach, które jest w stanie sam wykonać, a ponadto dowozi do Środowiskowego Domu Samopomocy w G.

Zdaniem Sądu przedstawiony powyżej, a ustalony przez organy i niekwestionowany w skardze zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą wobec niepełnosprawnego brata, nie wyczerpuje ustawowej przesłanki sprawowania opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgodzić należy się co prawda ze skarżącą, że część z tych czynności, to czynności, które nie są związane z funkcjonowaniem w pełni zdrowych domowników, część z nich to czynności związane stricte z niepełnosprawnością brata. Nie zmienia to jednak zdaniem Sądu końcowej oceny zakresu oraz charakteru sprawowanej przez skarżącą opieki. Organy na uwadze zakres oraz charakter wykonywanych przez skarżąca w ramach opieki nad niepełnosprawnym bratem czynności poprawnie dokonały oceny materiału dowodowego uznając, że rozmiar tej opieki nie jest na tyle duży i absorbujący czasowo, że uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia lub wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też prowadzenie gospodarstwa rolnego. Co prawda u.ś.r. nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece, w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę charakter oraz zakres sprawowanej przez skarżącą opieki, nie można więc zdaniem Sądu uznać, że jest to opieka w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W tym miejscu Sąd zauważa nadto, że jak wynika z materiału aktowego niepełnosprawny K.F. ma możliwość korzystania od poniedziałku do piątku z usług Środowiskowego Domu Samopomocy w G. i to w wymiarze 8 godzin dziennie, co tym bardziej nie wyklucza wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, czy też podjęcie innej pracy zarobkowej.

Z powyższych względów w ocenie Sądu uznać należy, że zarzut dokonania błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest zupełnie chybiony. W ocenie Sądu charakter większości czynności wykonywanych przez skarżącą w związku z opieką nad bratem sprowadza się do czynności wykonywanych w każdym gospodarstwie domowym, a ich zakres nie wyklucza w ocenie Sądu podjęcia pracy lub innej działalności zarobkowej, w tym także prowadzenia gospodarstwa rolnego, tym samym należy podzielić stanowisko organów w powyższym zakresie.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, że już sam brak związku przyczynowo-skutkowego uzasadnia wydanie decyzji odmowej.

Odnieść się jednak należy do spornej kwestii dotyczącej oceny, czy skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b u.ś.r. Jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione expressis verbis w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jeśli jednak opiekunem osoby niepełnosprawnej jest rolnik przesłanką uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia przezeń gospodarstwa rolnego.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy przyjęły, że do zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą nie doszło, co wynika przede wszystkim z faktu, że skarżąca stosownie do znajdującego się w materiale aktowym zaświadczenia KRUS podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Nie budzi wątpliwości, że skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 14,67 ha. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 grudnia 2021 r.

Stosownie do art. 17b ust. 2 u.ś.r. dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej (tak przykładowo wyrok WSA w Lublinie z 30.03.2022 r., II SA/Lu 99/22).

Zauważyć należy, że w przepisach u.ś.r. nie wprowadzono definicji rolnika, zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego ani zaprzestania wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, brak jest także bezpośredniego odesłania w tym zakresie do innych regulacji prawnych,

Sąd nie podziela jednak stanowiska orzekających w sprawie organów, że jedną z przeszkód do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest sam fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS. Jak wynika z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 04.05.2022 r. znak: 0909-PU.0152.82.2022, skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 1 stycznia 2001 r. do nadal z mocy ustawy jako rolnik w pełnym zakresie. Organy na tej podstawie przyjęły, że skarżąca nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. Zdaniem Sądu z faktu objęcia ubezpieczeniem społecznym rolnika na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2022 r. poz. 933 ze zm.) wynika wyłącznie domniemanie prawne prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 1 tej ustawy ubezpieczenie społeczne rolników obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników [...]. Natomiast stosownie do art. 6 pkt 1 cyt. wyżej ustawy, przez rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.

Jak słusznie zauważono w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów u.ś.r. nie opiera się na domniemaniu prawnym prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz na stwierdzeniu w stanie faktycznym rzeczywistego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wynikające z objęcia ubezpieczeniem przysługującym rolnikowi wynika – jak wskazano wyżej – wprost z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, natomiast przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się na domniemaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy. Fakt zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego prowadzi do obalenia domniemania. Ciężar dowodu wykazania tego faktu ciąży na rolniku i ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. (por. wyrok NSA z 30 października 2020 r., I OSK 1273/20). W powołanym wyżej orzeczeniu NSA wskazał także, że niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie stanowi dowodu potwierdzającego zaistnienie tego stanu faktycznego, lecz jest jedynie jego następstwem. Konsekwencją złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego powinna być bowiem utrata statusu do ubezpieczenia społecznego rolników i zastosowanie mechanizmów wprowadzonych znowelizowanymi ustawami o systemie ubezpieczenia społecznego i o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Stosownie do wynikającego z art. 17b ust. 2 u.ś.r. wymogu, skarżąca złożyła oświadczenie o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organy kwestionując to oświadczenie, nie przedstawiły żadnej argumentacji przemawiającej za utożsamieniem podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS z faktycznym prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Podkreślić należy, że poczynienie odpowiednich ustaleń faktycznych w tym zakresie nie może zostać zastąpione stwierdzeniem, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Następstwem złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa może być bowiem utrata statusu osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników. Zatem sam fakt, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników nie przekreśla jeszcze możliwości uzyskania przez nią wnioskowanego świadczenia (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26.05.2022 r., sygn. akt I SA/Gd 422/22).

Jak ustaliły organy na podstawie umowy dzierżawy zawartej dnia 1 grudnia 2021 r. gospodarstwo zostało wydzierżawione na okres pięciu lat, przy czym za wydzierżawione grunty skarżąca otrzymuje rocznie czynsz w wysokości 2 ton pszenicy płatny po żniwach, podatek oraz wszelkie należności wobec Państwa związane z własnością dzierżawionych gruntów rolnych. Organy nie uzasadniły jednak szerzej swego stanowiska, czy i z jakich przyczyn umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego stanowi podstawę do uznania, że nie doszło do zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą.

Jak wskazał organ pierwszej instancji na podstawie informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, skarżąca wnioskowała o dopłaty w latach 2004-2021. Na dzień wydania zaświadczenia, czyli na 12 maja 2022 roku, skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich na rok 2022, jednakże nie wiadomo czy wniosek ten faktycznie nie zostanie złożony przez skarżącą, gdyż termin na złożenie tego wniosku upływa 31 maja. Tu należy zauważyć, że decyzja przez organ pierwszej instancji została wydana w dniu 24 czerwca 2022 r. W tym więc zakresie organ nie przeprowadził w pełnym zakresie postępowania dowodowego, mając bowiem na uwadze dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, organ mógł dokonać ustaleń w powyższym zakresie, czego nie uczynił, a organ II instancji nie odniósł się uzasadnieniu decyzji do tej kwestii. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia poczynione przez organy I i II instancji, w ocenie Sądu kwestia zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą nie została w pełni wyjaśniona.

Niemniej jednak ze względu na fakt, że sam brak związku przyczynowo-skutkowego, co wykazano wyżej, uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczności dotyczące gospodarstwa rolnego nie mają więc wpływu na końcowe rozstrzygnięcie organów administracji. Wskazane wyżej uchybienia, nie uzasadniają wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Reasumując Sąd stwierdza, iż pomimo faktu, że skarżąca należy do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a więc uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to jednak z uwagi na brak wykazania istnienia, wynikającej z powyższego przepisu przesłanki związku pomiędzy brakiem jej aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem, za prawidłowe uznać należy negatywne rozpatrzenie zgłoszonego przez skarżącą żądania. Z powyższych względów zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznać należało za niezasadny.

Sąd nie kwestionuje złego stanu zdrowia niepełnosprawnego brata skarżącej i konieczności opiekowania się nim przez skarżącą, jednak sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był zatem w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że żądane świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane.

Rozpoznając niniejszą skargę w ramach przysługującej kognicji, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Postępowanie administracyjne, pomimo wskazanych wyżej uchybień, zostało co do zasady przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi K.p.a., a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. Naruszenie przepisu art. 77 § 1 i 80 K.p.a., polegające w ocenie Sądu na niepełnym zebraniu oraz ocenieniu przez organy całokształtu materiału dowodowego, nie ma charakteru istotnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania ze wskazanych powyżej przyczyn nie miały wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie organów administracji. Zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy uznać należy za chybiony. Stwierdzić także należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji podobnie jak decyzji ją poprzedzającej, odpowiada, z zastrzeżeniami poczynionymi powyżej, wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Ze względu na powyższe na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.

is