Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1318/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, pkt 10 lit. c), art. 4 ust. 1-5 art. 6 ust. 2, art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1  art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S. z dnia [...].11.2012 r., znak [...], wymierzającą C. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) karę pieniężną w wysokości 140.000,00 zł (słownie: sto czterdzieści tysięcy złotych) w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanego artykułu rolno - spożywczego o nazwie: K., puszka 500 ml, Piwo jasne pełne, partia produkcyjna: 76.800 szt., partia magazynowa 48.384 szt., data produkcji 09.03.2011 r., data minimalnej trwałości 13.07.2011 r., numer partii L 113, niespełniającego wymagań jakości handlowej z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie świadczące o zafałszowaniu.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...].03.2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w S. przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej piwa, transportu i składowania u skarżącej – C. S.A. - w Oddziale [...] w S., co zostało udokumentowane Protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.

W toku przeprowadzonej kontroli zakwestionowano oznakowanie partii piwa o nazwie: K., puszka 500 ml, piwo jasne pełne, partia 48.348 szt., data produkcji 09.03.2011 r., data minimalnej trwałości 13.07.2011 r., nr partii L 113.z uwagi na fakt, iż wyprodukowana została w całości w [...] S., podczas, gdy na opakowaniu widniał zapis "[...] ".

Organ uznał, iż zakwestionowany produkt jest zafałszowany w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 10 lit c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, zgodnie którym: "artykuł rolno - spożywczy zafałszowany - produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: w oznakowaniu podano niezgodnie z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej."

Wojewódzki Inspektor JHARS w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] nakazał zastosowanie właściwego oznakowania ww. partii produktu, poprzez usunięcie informacji "[...] ". Decyzją z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] Główny Inspektor JHARS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę spółki wniesioną od powyższej decyzji, wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie sygnatura akt: VI SA/Wa 2233/11, oddalił skargę – powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 22 sierpnia 2012 r.

W dniu [...] października 2012 r. Wojewódzki Inspektor JHARS w S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego o nazwie: K., puszka 500 ml, Piwo jasne pełne, partia produkcyjna: 76.800 szt., partia magazynowa 48.384 szt., data produkcji 09.03.2011 r., data minimalnej trwałości 13.07.2011 r., numer partii L 113.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w dniu [...] listopada 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor JHARS wydał decyzję administracyjną, znak: [...], wymierzającą skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 140.000,00 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanej partii ww. artykułu rolno-spożywczego. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Organ decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. wydał decyzję administracyjną, znak: [...] utrzymującą w całości decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą rozstrzygnięcia były w przedmiotowej sprawie ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach [...] marca 2011 r. w browarze [...]. Ustalenia te były przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzjami WIJHARS w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz GIJHARS z dnia [...] września 2011 r. poddanymi następnie kontroli sądowoadministracyjnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt: VI SA/Wa 2233/11). Organ wskazał na przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie: art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. c, art. 4 ust. 1-5 oraz art. 16 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, art. 8 ust. 1 i 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. UE.L.02.31 z późn.zm.); art. 45 ust. 2 i 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Organ wyraził pogląd, iż fakt podania mylnego miejsca produkcji piwa na opakowaniu oznakowanego w ten sposób produktu stanowi okoliczność wprowadzającą w błąd m.in. w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2007 r. nr 171 poz. 1206) gdyż jest działaniem mogącym powodować podjęcie przez konsumenta decyzji o zakupie, której inaczej by nie podjął. Zasugerowanie konsumentowi, iż produkt pochodzi z innego regionu Polski jest, zdaniem organu, niewątpliwie naruszeniem przepisów prawa i świadczy o zafałszowaniu produktu. Nie jest zasadny w ocenie organu argument strony, iż oznakowanie ma na celu dopuszczalne prawem nawiązanie do tradycji, gdyż wymagałoby to jasnego i nie budzącego wątpliwości zaznaczenia na opakowaniu produktu, gdy tymczasem umieszczenie na opakowaniu (puszce) napisu "[...]" wskazuje, w sposób niezgodny z prawdą, na miejsce jego pochodzenia. W ocenie organu, w świetle unormowań prawa w sposób szeroki definiujących pojęcie "wprowadzania do obrotu", nie są także trafne zarzuty skarżącej odnoszące się do niespełnienia przesłanek: wprowadzania do obrotu przedmiotowego produktu, jak również skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu, czyli skarżącej, nie mającej de facto wpływu na oznakowanie warzonego przez siebie piwa. Organ odwoławczy przyjął, iż na wysokość kary nałożonej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych miały wpływ takie przesłanki, jak: stopień szkodliwości czynu – fakt naruszenia norm prawa krajowego oraz przepisów UE (rozporządzenie WE nr 178/2002); ponadto - fakt, iż zafałszowanie dotyczyło każdej z puszek piwa składających się na partię 76.800 sztuk po 500 ml, tj. 38 400 l. piwa. Na rozstrzygnięcie nie mogła mieć natomiast wpływu okoliczność, iż spółka przystąpiła do zmiany zakwestionowanego oznakowania, gdyż nastąpiło to po wprowadzeniu partii zakwestionowanego produktu do obrotu handlowego. Organ wskazał nadto, iż nałożona kara stanowi zaledwie 0,02% rocznego przychodu skarżącej w 2011 r. Przypomniał, iż w myśl art. 17 ust. 2 Rozporządzenia WE nr 178/2002 kary nakładane w sprawach z zakresu prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Poza tym, aby kara była odstraszająca, jej wysokość musi być dolegliwa dla przedsiębiorcy.

Spółka wniosła od ww. decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła:

naruszenie przepisów postępowania, tj. w szczególności:

art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, co doprowadziło do przyjęcia błędnej definicji interesu społecznego oraz interesu obywateli,

art. 7 i 8 k.p. a. poprzez niewyczerpującą analizę materiału dowodowego oraz potwierdzenie stanowiska organu I instancji w zakresie znacznego stopnia zawinienia Skarżącego oraz nieuwzględnienie faktu, iż 1,5 roku przed wydaniem decyzji rozpoczął on wprowadzanie nowych opakowań do obrotu,

art. 80 k.p.a. poprzez przypisanie C. S.A. znacznego stopnia zawinienia z uwagi na fakt, iż poprzednie kontrole wykazały nieprawidłowości, podczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na takie uznanie,

art. 6 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, na jakiej podstawie organ uznał stopień szkodliwości czynu oraz znaczny zakres naruszenia,

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. w szczególności:

art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno — spożywczych poprzez błędne uznanie, iż Skarżący wprowadził do obrotu zafałszowany artykuł rolno - spożywczy,

art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 uznając, iż C. S.A. jest producentem opakowania produktu i odpowiada za treści na nim zamieszczone, w konsekwencji za co nałożono na niego karę pieniężną,

art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez nie uznanie faktu, iż 1,5 roku od daty wydania decyzji C. S.A. rozpoczęła wprowadzanie na rynek nowych opakowań produktu oraz określenie, iż stopień zawinienia oraz zakres naruszenia są znaczne,

art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez pominięcie faktu, iż C. S.A. nie może być adresatem ww. przepisu, a co najwyżej przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, tj. art. 97,

art. 77 i nast. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w związku z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 uznając, iż C.S.A. odpowiada za treści znajdujące się na opakowaniu spornego produktu.

Z uwagi na powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

C.S.A. podniosła, iż decyzja Głównego Inspektora JHARS wydana została z naruszeniem prawa z uwagi na nieuwzględnienie odwołania oraz powiela stanowisko organu I instancji.

Skarżąca wyraziła pogląd, iż decyzja nakładająca karę pieniężną w trybie art. 40a ww. ustawy winna być następstwem wydanej uprzednio decyzji, stwierdzającej naruszenie przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. W przedmiotowej sprawie organ takiej decyzji nie wydał. W opinii Skarżącej niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ wymierza karę za naruszenie, które wcześniej nie zostało stwierdzone w trybie administracyjnym poprzez wydanie prawomocnej decyzji potwierdzającej, iż zakwestionowana partia piwa K. jest zafałszowana i została wprowadzona do obrotu.

Skarżąca podniosła, iż decyzja Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] jedynie nakazała usunąć z opakować spornego piwa sformułowanie "[...] ", nie ustaliła jednak faktu zafałszowania tego produktu. Brak jest zatem w materiale dowodowym aktu administracyjnego potwierdzającego ustalenia powzięte przez organ, iż partia produktu K. objęta zaskarżoną decyzją była zafałszowana.

Zdaniem skarżącej, wskazywanie w treści uzasadnienia decyzji administracyjnej stanowiska organu przyjętego w innej sprawie nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie nałożenia kary. Podkreśliła, iż jedynie rozstrzygnięcie sprawy jest wiążące, a nie uzasadnienie. Strona zarzuciła, iż organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego oraz nie gromadził materiałów dowodowych, czym naruszył art. 7 i 77 § 1 przepisy k.p.a. Tak więc skarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Odnosząc się do stopnia zawinienia oraz stopnia szkodliwości czynu, Spółka podkreśliła, iż ustalenia w tym zakresie ograniczyły się tylko i wyłącznie do stwierdzenia, iż naruszyła ona normy i reguły dotyczące konsumentów, nie uwzględniając, iż stwierdzone nieprawidłowości nie naraziły ani interesów konsumentów ani ich zdrowia.

Skarżąca podniosła, iż organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie o stwierdzenie, iż partia towaru trafiła do obrotu handlowego, podczas, gdy żaden z organów nie ustanowił zakazu wprowadzania tych artykułów do obrotu, a po zakończeniu kontroli partia została zwolniona z zabezpieczenia, bez żadnych dodatkowych warunków. Dlatego też uczynienie zarzutu z faktu wprowadzenia do obrotu jest "nielogiczne" oraz świadczy o niewłaściwej ocenie materiału dowodowego.

Skarżąca Spółka podkreśliła również, iż organ odwoławczy pominął fakt, iż proces wprowadzania zmian w oznakowaniu piwa K. rozpoczął się już jesienią 2010 r., jednak jest to proces długotrwały, a w czasie kontroli prowadzonej w 2011 r. Spółka informowała o tym, iż projekt opakowań jest gotowy i niedługo rozpocznie się jego wdrażanie.

Powoływanie się na poprzednią decyzję administracyjną w kontekście negatywnych zachowań jest, w opinii Skarżącego, świadectwem "tendencyjności organu". W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wprowadzania przedmiotowego piwa do obrotu Strona podkreśliła, iż stanowisko w tej sprawie należy interpretować zgodnie z europejskimi Wytycznymi w sprawie wdrażania art. 11, 12, 14, 17, 18, 19 i 20 Rozporządzenia WE Nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymogi z zakresu prawa żywnościowego - Wnioski Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt z dnia 26 stycznia 2010 r. Zgodnie ww. Wytycznymi, składowanie na magazynie nie może być uznane za czynność wprowadzenia do obrotu, natomiast wykładnia art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 r., podtrzymana również przez wyrok sądu, zakładająca, iż odpowiedzialność producentów jest bezwzględna i dotyczy wszystkich etapów produkcji, jest zbyt daleko idąca oraz niepoprawna.

W Wytycznych uznano bowiem, iż na podstawie art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 "podmioty odpowiadają za działania znajdujące się pod ich kontrolą, zgodnie z tradycyjnymi zasadami odpowiedzialności, zakładającymi, że każda osoba powinna być pociągana do odpowiedzialności za rzeczy i działania pozostające pod jej kontrolą" jak również "należy dokonać przeglądu odpowiedzialności poszczególnych ogniw łańcucha pod kątem właściwego wykonania nałożonych na nie szczegółowych obowiązków."

W nawiązaniu do powyższego Skarżąca podkreśliła, iż niesłuszne jest stwierdzenie, jakoby to ona ponosiła odpowiedzialność za produkt, gdyż jest podmiotem, który jedynie tylko warzy piwo i rozlewa je do opakowań jednostkowych, w rzeczywistości nie wprowadzając go do obrotu.

Dodatkowo, w ocenie Skarżącej, oznakowanie zakwestionowanego piwa było prawidłowe, gdyż nazwa K. jest historycznie powiązana z Browarem w [...], a samo opakowanie nie zawiera oznaczenia sugerującego, że miejscem produkcji jest Browar w [...], np. "wyprodukowano w...", "wyprodukowano przez...". Zabieg odwoływania się do historycznych receptur, technologii oraz regionów wytwarzania jest praktyką często stosowaną na rynku spożywczym. Przykładem dla ww. konwencji mogą być produkty: kiełbasa, krakowska sucha oraz kiełbasa żywiecka podsuszana. Zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji, określenie krakowska oraz żywiecka powinno wskazywać na miejsce produkcji. Tymczasem obie kiełbasy produkowane są przez Zakłady Mięsne [...] w [...] (województwo m.), co nawiązuje do artykułów produkowanych w tych regionach Polski. Także określenie "podlaski" stosowane przez spółkę [...] ma na celu wskazanie miejsca, z którego produkt tradycyjnie się wywodzi, podczas, gdy produkowany jest w W. (woj. m.).

Reasumując, Skarżąca podkreśliła, iż zastosowana w przedmiotowej sprawie wykładnia art. 3 ust. 8 rozporządzenia 178/2002 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, iż skarżąca Spółka produkuje na zlecenie "wsad" (piwo) z komponentów nie będących jej własnością oraz przeprowadza paczkowanie produktu gotowego, a więc nie dysponuje piwem K.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Przepis pkt 10 ww. ustawy definiuje artykuł rolno-spożywczy zafałszowany - jest to "produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:

dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej".

Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:

oszukańczym lub podstępnym praktykom;

fałszowaniu żywności, oraz

wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Jednocześnie art. 17 ust.1 cyt. rozporządzenia określając obowiązki stanowi, że podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno - spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

W myśl art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno - spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Przepis art. 45 ust. 2 powyższej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Należy w tym miejscu zauważyć, iż fakt wprowadzenia przez C. S.A. do obrotu partii produktu o charakterze zafałszowanym wynika z ustaleń faktycznych przyjętych na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] marca 2011 r. w browarze [...]. Ustalenia te były przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzjami WIJHARS w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz GIJHARS z dnia [...] września 2011 r. poddanymi następnie kontroli sądowoadministracyjnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt: VI SA/Wa 2233/11). Wbrew poglądowi skarżącej, w powyższym postępowaniu w sposób jednoznaczny oparto rozstrzygnięcia o ustalenie, iż poddany badaniu artykuł rolno spożywczy miał charakter produktu zafałszowanego. Podkreślenia wymaga tożsamość partii produktu będącego przedmiotem obydwu spraw – wyżej opisanej oraz niniejszej. Organy administracyjne nie działały jednak w warunkach związania wynikami poprzedniego postępowania, zakończonego decyzją w przedmiocie nakazu zastosowania właściwego oznakowania. Przeciwnie – organ w sprawie niniejszej dokonywał własnych ustaleń faktycznych, rzecz jasna posługując się stosownymi ustaleniami w szczególności wynikami kontroli w zakresie jakości handlowej piwa, transportu i składowania przeprowadzonej u skarżącej - C. S.A. - w Oddziale [...] w S. , co zostało udokumentowane Protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.

Organ wskazał na przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie: art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. c, art. 4 ust. 1-5 oraz art. 16 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, art. 8 ust. 1 i 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. UE.L.02.31 z późn.zm.); art. 45 ust. 2 i 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Organy administracyjne w rezultacie prawidłowo przeprowadzonego postępowania doszły do konkluzji w postaci stwierdzenia, iż fakt podania mylnego miejsca produkcji piwa na opakowaniu oznakowanego w ten sposób produktu stanowi okoliczność wprowadzającą w błąd m.in. w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2007 r. nr 171 poz. 1206) gdyż jest działaniem mogącym powodować podjęcie przez konsumenta decyzji o zakupie, której inaczej by nie podjął. Zasugerowanie konsumentowi, iż produkt pochodzi z innego regionu Polski jest, zdaniem organu, niewątpliwie naruszeniem przepisów prawa i świadczy o zafałszowaniu produktu.

Powyższe okoliczności trafnie ustalono i poddano analizie prawnej w niniejszym postępowaniu, biorąc przy tym pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w uprzednio prowadzonym postępowaniu, które toczyło się w odniesieniu do tej samej strony postępowania i w odniesieniu do tej samej partii zakwestionowanego produktu.

Brak jest w tej sytuacji podstaw prawnych do żądania wydania jeszcze jednej decyzji, o charakterze czysto deklaratoryjnym, mającej na celu ustalenie zafałszowanego charakteru zakwestionowanego produktu - czego domaga się skarżąca.

Podstawą nałożenia kary był przepis art. 40a ust 1 pkt 4 ustawy o jakości, w myśl którego" Kto (...) wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł.

Należy uznać za nietrafny argument, że skarżąca działała zgodnie z prawem, kierując się wieloletnią tradycja istniejącą na rynku spożywczym, pozwalającą na odwoływanie się do historycznego pochodzenia artykułów rolno-spożywczych.

Sąd podziela pogląd organu, że wskazanie na tradycję czy też na historyczne miejsce pochodzenia powinno być podkreślone w oznakowaniu w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Organy słusznie uznały, że umieszczona na puszkach zakwestionowanej partii piwa "K. ", wyprodukowanej w S. , informacja "[...]" jest zafałszowana.

Prawidłowe są także ustalenia i idąca za nimi ocena organu, że zakwestionowana partia piwa z danymi niezgodnymi co do miejsca wytworzenia, może wprowadzić konsumenta w błąd.

Zastosowane oznaczenie sugeruje konsumentowi, że produkt pochodzi z innego, niż w rzeczywistości, regionu Polski i stanowi naruszenie przepisów dotyczących znakowania żywności.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy stwierdzić, iż również i one nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd nie stwierdził naruszenia art. 17 ust. 1 rozporządzenia WE Nr 178/2002 z dn.28.01.2002r. poprzez, jak to sformułowano w skardze, niepoprawne przyjęcie, że bezwzględnie każdy podmiot uczestniczący na jakimkolwiek etapie produkcji tego artykułu odpowiada za jakość handlową takiego artykułu w pełnym zakresie. W myśl ww. przepisu, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Jak wynika z powyższego, przepis kreuje obowiązki po stronie podmiotów uczestniczących na wszystkich etapach poprzedzających wprowadzenie określonych produktów do obrotu i tym samym koreluje z szeroko rozumianą w prawie żywnościowym odpowiedzialnością administracyjną za ich jakość handlową – w tym m.in. za prawidłowość ich oznakowania.

Organ zasadnie uznał odpowiedzialność skarżącej z tytułu wprowadzenia do obrotu zakwestionowanej partii produktu, pomimo późniejszego w stosunku do tej kontroli wprowadzenia nowego typu opakowań. Naruszenie prawa zostało bowiem stwierdzone w kontroli przeprowadzonej u skarżącej jako producenta piwa, potwierdzone jej protokołem i jedynie ten fakt mógł być brany pod uwagę jako materialna podstawa nałożenia kary na mocy art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości.

W ocenie Sądu organ zasadnie stwierdził, że to skarżąca jako producent zakwestionowanego piwa ponosi odpowiedzialność za jego jakość handlową na każdym etapie procesu produkcyjnego i nie ma tu znaczenia czy jest to warzenie piwa, czy też rozlewanie go do opakowań jednostkowych /puszek/, gdyż są to poszczególne etapy produkcji.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, że decyzja została wydana w stosunku do podmiotu nie będącego stroną w sprawie tj. C. S.A. (producenta) zamiast C. sp. z o.o. (właściciela opakowań). Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 77 i nast. Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wbrew poglądowi skarżącej, w sposób właściwy C. S.A była wskazana jako strona postępowania administracyjnego, do której skierowano zaskarżoną decyzję; kontrola odbyła się bowiem w Browarze [...]. będącym zakładem skarżącej, która jest producentem zakwestionowanego piwa. Pogląd, że stroną postępowania winna być wyłącznie C. Sp. z o.o. jako, że jest właścicielem opakowań /puszek/ jest niezasadny. Organy administracyjne, w ocenie Sądu, zasadnie w tym kontekście podkreśliły, że podmioty działające na rynku spożywczym zobowiązane są zorganizować całość procesu produkcyjnego, który umożliwi przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego. Ustalenie w umowie cywilnoprawnej zakresu odpowiedzialności stron tej umowy może oddziaływać jedynie w sferze ich wzajemnych relacji prawnych, nie może natomiast powodować wyłączenia obowiązywania przepisów prawa publicznego.

Organy w sposób właściwy uzasadniły wysokość nałożonej na skarżącą kary pieniężnej, wskazując, iż na jej wysokość na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych miały wpływ takie przesłanki, jak: stopień szkodliwości czynu – fakt naruszenia norm prawa krajowego oraz przepisów UE (rozporządzenie WE nr 178/2002), jak również fakt, iż zafałszowanie dotyczyło każdej z puszek piwa składających się na znacznych rozmiarów partię: 76.800 sztuk po 500 ml, tj. 38 400 l. piwa.

Na rozstrzygnięcie nie mogła mieć natomiast wpływu okoliczność, iż spółka przystąpiła do zmiany zakwestionowanego oznakowania, gdyż fakt ten miał miejsce po tym, jak partia zakwestionowanego produktu trafiła już do obrotu handlowego. Jak wskazał organ, nałożona kara stanowi zaledwie 0,02% rocznego przychodu skarżącej w 2011 r. W myśl art. 17 ust. 2 Rozporządzenia WE nr 178/2002 kary nakładane w sprawach z zakresu prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Poza tym, aby kara była odstraszająca, jej wysokość musi być dolegliwa dla przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Stosownie do art. 6 kpa decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa. Organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy, zachował obowiązki i umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu, należycie informował o przebiegu postępowania a w wydanej decyzji swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Zachował w ten sposób wymogi określone przepisami art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 , art. 11 kpa. Wobec powyższego nie znajdują oparcia zarzuty skarżącej spółki naruszenia przepisów postępowania w sposób, który istotnie miałby wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.