Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2912/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64e § 1-3
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w [...] ) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej także jako "Naczelnik Urzędu") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego M.P. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w C., (dalej także jako "ZUS" lub "skarżący"). Tytuły wykonawcze obejmowały zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz wpłat na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Czynności egzekucyjne podjęte w ramach postępowania nie doprowadziły do wyegzekwowania wymienionych należności, wobec czego postępowanie egzekucyjne umorzono.

Następnie Naczelnik Urzędu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] obciążył wierzyciela powstałymi kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 20.739.20 zł. Zażalenie ZUS na to postanowienie nie zostało uwzględnione. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej także jako: "Dyrektor Izby") utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. o nr [...].

W dniu [...] kwietnia 2016 r. ZUS zwrócił się do Naczelnika Urzędu z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych ustalonych ww. postanowieniem. W ocenie wnioskodawcy obciążenie go tymi kosztami nie jest uzasadnione gospodarczo, a za ich umorzeniem przemawia ważny interes publiczny. Zaznaczył, iż do jego zadań należy pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne i to z tych wpływów realizuje zadania pozostałe, tj. m.in. wypłaca świadczenia z tytułu ubezpieczeń społecznych (m.in. emerytalno-rentowe). Na pokrycie kosztów egzekucyjnych pójdą więc środki publiczne pochodzące z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co będzie miało również wpływ na stan finansów budżetu państwa. Zakład podniósł też, iż w przypadku nieopłacenia składek ma obowiązek podjąć czynności w celu ich przymusowego ściągnięcia, czyli m.in. przekazać sprawę do organu egzekucyjnego. Bezskuteczna egzekucja generuje koszty, dlatego w planie finansowym na rok 2016 przeznaczył na koszty egzekucyjne kwotę 50.000 zł. Z kwoty tej korzysta 7 jednostek Oddziału ZUS w P. Wnioskodawca obawia się, że z powodu zaobserwowanego zwiększenia ilości przypadków umarzania postępowań egzekucyjnych z uwagi na ich bezskuteczność, powyższa kwota może okazać się niewystarczająca. Zaznaczył, iż w dniu sporządzenia wniosku miał już do zapłaty kwotę 30.186,50 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych należnych Naczelnikowi Urzędu.

W toku postępowania ZUS dostarczył do organu jednostronicową "Informację o środkach finansowych w planie finansowym Oddziału ZUS P. na rok 2016".

Naczelnik Urzędu, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] odmówił umorzenia ZUS kosztów egzekucyjnych w kwocie 20.739,20 zł. Na postanowienie to wnioskodawca wniósł zażalenie.

Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby, postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu II instancji w sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane przez wnioskodawcę w postaci ważnego interesu publicznego czy braku gospodarczego uzasadnienia dla obciążenia wierzyciela obowiązkiem uiszczenia powstałych kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby uważa, że powołanie się przez wierzyciela na fakt bycia podmiotem publicznym (państwową instytucją publicznoprawną) nie jest okolicznością wyjątkową spełniającą przesłankę interesu publicznego. W egzekucji administracyjnej co do zasady wierzyciel jest takim podmiotem, a mimo to ustawodawca przewidział obciążenie go kosztami w określonych sytuacjach (w szczególności, gdy koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego). Akceptacja stanowiska ZUS prowadziłaby do przyjmowania realizacji przesłanki interesu publicznego w każdej sprawie z udziałem ZUS i doprowadziłaby do umarzania kosztów egzekucyjnych względem tego podmiotu w każdej analogicznej sprawie, a zatem statuowałaby pozanormatywne nieobciążanie go kosztami egzekucyjnymi. Ustawodawca tymczasem nie wprowadził ani przedmiotowych, ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdjęłyby z ZUS obowiązek ponoszenia kosztów egzekucji. W tym zakresie pozycja wnioskodawcy nie różni się od pozycji innych wierzycieli. Organ podkreślił również, że gdyby ustawodawca w sposób szczególny traktował na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji należności Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to niewątpliwie znalazłoby to wyraz w zwolnieniu ZUS z ponoszenia kosztów związanych z egzekucją.

Dalej Dyrektor Izby stwierdził, że kierując tytuły wykonawcze na drogę postępowania egzekucyjnego ZUS winien liczyć się z możliwością zapłaty ww. kosztów i zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. Do pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego, zobowiązuje go bowiem art. 64c § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". W przepisie tym ustawodawca wyraźnie wskazał podmiot odpowiedzialny za pokrycie powstałych kosztów egzekucyjnych w takiej sytuacji, więc argumentacja ZUS, iż jest instytucją publiczną, nie może go zwalniać od obowiązku zapłaty powstałych kosztów.

Odnośnie przesłanki braku gospodarczego uzasadnienia dla obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi organ II instancji wyjaśnił, że odnosi się ona do kondycji finansowej wierzyciela, którą należy utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się w takiej kondycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, np. upadłości lub likwidacji podmiotu. ZUS nie wykazał natomiast, że zaplata przedmiotowych kosztów egzekucyjnych spowoduje powstanie uszczerbku o charakterze istotnym i doprowadzi do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w jego finansowych. Z pewnością nie świadczy o tym fakt przeznaczenia w planie finansowym ZUS na rok 2016 kwoty 50.000 zł na wydatki z tytułu kosztów egzekucyjnych i wykorzystania już z tej puli środków w wysokości 15.900 zł. Zdaniem Dyrektora Izby wysokość środków finansowych na opłaty i koszty egzekucyjne ujęte w planie finansowym mogą być modyfikowane z uwagi na zmiany zachodzące w trakcie roku budżetowego.

ZUS zaskarżył powyższe postanowienie Dyrektora Izby do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. art. 64e § 1, § 2 pkt 1 i 2 oraz § 3 u.p.e.a. polegające na błędnej wykładni wykluczającej możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych wierzycielowi należącemu do sektora finansów publicznych,

2. art. 64e § 1 w zw. z art. 64e § 2 pkt 1 i 2 w zw. z § 3 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie kosztów egzekucyjnych ze względu na ważny interes publiczny oraz brak gospodarczego uzasadnienia dla obowiązku ich zapłaty.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu.

W ocenie ZUS dokonana przez organy obu instancji wykładnia art. 64e § 2 i 3 u.p.e.a. w zasadzie wyklucza możliwość skorzystania przez wierzyciela – ZUS – z instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych. Występowanie braku uzasadnienia gospodarczego dla obowiązku uiszczenia kosztów nie może być zawężane tylko do sytuacji grożącej unicestwieniem bytu wierzyciela wskutek zapłaty kosztów bezskutecznej egzekucji. Interes gospodarczy wyraża się również w ograniczonej możliwości uiszczenia kosztów spowodowanej koniecznością respektowania planu finansowego jak również poprzez fakt, że działalność wierzyciela finansowana jest ze środków publicznych.

Skarżący podniósł, że jest państwową jednostką organizacyjną wykonującą działalność w zakresie wskazanym w art. 68-69 oraz art. 71 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), którą finansuje z przychodów wymienionych w art. 76 ust. 1 tej ustawy. Przychodami tymi są m.in. dotacja budżetowa oraz odpisy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i innych funduszy, zatem działalność ZUS faktycznie finansowana jest częściowo z pobieranych składek. Zapłata kosztów egzekucyjnych spowoduje zatem z jednej strony wzrost kosztów działalności ZUS, z drugiej natomiast możliwy wzrost środków koniecznych na finansowanie bieżącej działalności z budżetu państwa, ponieważ koszty Zakładu nieznajdujące pokrycia w przychodach, zostaną uzupełnione w ramach dotacji budżetowej. Zdaniem ZUS nie leży to w interesie Skarbu Państwa i z tego względu obciążenie go obowiązkiem zapłaty ZUS uznaje za nieuzasadnione gospodarczo.

Dalej ZUS zwrócił uwagę, iż niedookreślenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" powoduje konieczność jego sprecyzowana w realiach konkretnej sprawy. W tej sprawie koszty egzekucyjne powstały w wyniku dochodzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FGŚP. Ze składek powyższych finansowane są w szczególności świadczenia długoterminowe (emerytury i renty) oraz krótkoterminowe (zasiłki). Należności powyższych ZUS zobowiązany jest dochodzić, a ich niedobór pokrywany jest z dotacji budżetowej. Działania wierzyciela zostały więc podjęte w interesie publicznym i w celu realizacji wynikającego z przepisów prawa obowiązku o charakterze publicznoprawnym. Co więcej środki, którymi dysponuje wierzyciel powinny być szczególnie chronione z uwagi na to, że osoby ubezpieczone mają prawo wymagać, aby ich składki były przeznaczone w głównej mierze na wypłatę świadczeń ubezpieczonym. Odmowa zatem umorzenia wierzycielowi powstałych kosztów egzekucyjnych godzi w ważny interes publiczny, bowiem koszty postępowania egzekucyjnego faktycznie zostaną poniesione z funduszy publicznych.

ZUS wyraził też pogląd, iż uiszczenie tak znacznych kosztów egzekucji, które pochodzić będą ze środków budżetowych państwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że beneficjentem tych środków będzie inny podmiot również finansowany z tych samych źródeł, jest sprzeczne z interesem publicznym oraz gospodarczo nieuzasadnione. Zapłata przez niego kosztów egzekucyjnych spowoduje jedynie przesunięcie środków publicznych między jednostkami sektora finansów publicznych. Ponadto kwota powstałych kosztów nie wynika z nakładu działań egzekucyjnych i powstałych przez to wydatków, ale z wysokości należności głównej skierowanej do przymusowego dochodzenia, od której ryczałtowo naliczone zostały opłaty stanowiące koszty egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organy orzekające, które dawałyby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia kosztów czynności egzekucyjnych prowadzonych na wniosek skarżącego.

Nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest w sprawie kwestionowane, że wierzyciel ma prawem przepisany obowiązek ponieść koszty egzekucyjne przypadające na rzecz organu egzekucyjnego, który w jego imieniu i na jego rzecz egzekwował od zobowiązanego określony tytułem wykonawczym obowiązek (w tej sprawie o charakterze pieniężnym), choćby egzekucja okazała się nieskuteczna i zakończyła umorzeniem. W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma przepisów, na mocy których organ egzekucyjny z urzędu umarzałby przypadające mu od wierzyciela koszty egzekucyjne w sytuacji bezskuteczności egzekucji nawet wtedy, gdy wierzyciel jest finansowanym z budżetu państwa organem administracji publicznej. Korzystając natomiast z dyspozycji art. 64e § 1 u.p.e.a. wierzyciel może wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie tych kosztów.

W myśl art. 64e § 1 u.p.e.a., po rozpatrzeniu takiego wniosku, organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Użycie przez ustawodawcę w tym przepisie zwrotu "może" oznacza, że został oparty na konstrukcji uznania administracyjnego. Konstrukcja ta pozwala organowi egzekucyjnemu na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej.

W każdym przypadku złożenia wniosku o umorzenie należnych kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachodzą ustawowe okoliczności pozwalające na umorzenie tych kosztów. Przesłanki te powinny być oceniane indywidualnie w zależności od ustalonych okoliczności faktycznych występujących w konkretnej, rozpoznawanej sprawie. Stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku. Z kolei w przypadku ustalenia ich istnienia organ jest uprawniony zarówno do umorzenia jak i odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Z tego też względu sama odmowa umorzenia tych kosztów nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.

Sądowa kontrola legalności postanowień wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do stwierdzenia, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych sprawy w świetle zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Swobodne uznanie nie może prowadzić do dowolności i musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i rozważeniem powyższych przesłanek. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia kosztów egzekucyjnych, powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wyczerpująco rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Należy przy tym podkreślić, że sąd nie dokonuje oceny postanowień wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego z punktu widzenia ich słuszności czy sprawiedliwości.

Przesłanki pozwalające na umorzenie kosztów egzekucyjnych zostały wymienione w art. 64e § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem koszty egzekucyjne mogą być umorzone jeżeli: stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej (pkt 1); za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny (pkt 2); ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne (pkt 3). Ponadto w § 3 tego przepisu wskazano, że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

W rozpoznanej sprawie ZUS powołuje się na ważny interes publiczny oraz brak gospodarczego uzasadnienia dla obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych. Skupił się przy tym głównie na wykazaniu swojego szczególnego statusu i roli w systemie administracji publicznej. W ocenie Sądu organy zasadnie jednak uznały, iż wskazane przesłanki nie zaistniały w stosunku do wnioskodawcy.

Jak słusznie zauważyli zarówno skarżący jak i organy orzekające w sprawie przesłanka "interesu publicznego", określona w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie to powinno być ocenione z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Interes ten nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem strony o zasadności umorzenia kosztów. Interes publiczny musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 października 2008 r., I SA/Gd 387/08, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne powoływane orzeczenia).

Powyższa przesłanka nie odnosi się natomiast do statusu przysługującego poszczególnym wierzycielom, którymi w przypadku egzekucji administracyjnej są przede wszystkim podmioty finansowane ze środków publicznych i wykonujące zadania publiczne, czyli takie jak skarżący ZUS. Na gruncie ustawy egzekucyjnej nie jest to okoliczność uznana za wyjątkową. Dotyczy to także argumentu finansowania zarówno wierzyciela jak i organu egzekucyjnego ze środków publicznych. Nie można bowiem pominąć faktu, że ustawodawca przyznając ZUS określony status i zadania publiczne (niewątpliwie społecznie istotne) oraz wyposażając go w uprawnienia wierzycielskie wiedział, iż będzie się z tym wiązał obowiązek uiszczania kosztów egzekucyjnych. Miał przy tym świadomość źródeł finansowania działalności tej instytucji, ponieważ sam je wskazał, co podkreślił też skarżący w uzasadnieniu skargi. Pomimo tego ustawodawca nie wprowadził ani przedmiotowych ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdjęłyby z ZUS obowiązek ponoszenia kosztów egzekucji. W tym zakresie pozycja ZUS nie różni się od pozycji innych wierzycieli. Oznacza to, że przekazując tytuły wykonawcze do realizacji przez inny organ egzekucyjny, czyli naczelnika urzędu skarbowego ZUS, już jako wierzyciel, musiał liczyć się z możliwością obciążenia go kosztami prowadzonej na jego rzecz egzekucji, w zależności od jej wyniku (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 191/15 ).

Z tej przyczyny status skarżącego ukształtowany przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie mógł zostać uznany za wystarczający do stwierdzenia, że w sprawie spełniona została przesłanka "ważnego interesu publicznego", pozwalająca na umorzenie w całości przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych. Akceptacja stanowiska przeciwnego, prezentowanego przez skarżącego, prowadziłaby do przyjmowania realizacji tej przesłanki w każdej sprawie z udziałem ZUS i doprowadziłaby do umarzania kosztów egzekucyjnych względem tego podmiotu we wszystkich analogicznych sprawach. Kreowałoby to pozanormatywną przesłankę nieobciążania ZUS kosztami egzekucyjnymi, czyli w praktyce powstałby precedens niedopuszczalny w polskim systemie prawnym. Do działalności prawotwórczej nie są bowiem uprawnione ani sądy ani organy administracji.

W ocenie Sądu trzeba mieć także w uwadze, że rezygnacja przez państwo z opłat i kosztów związanych z egzekucją administracyjną nie jest uzasadniona, z uwagi na pośrednie zmniejszenia środków budżetowych wykorzystywanych na potrzeby całego społeczeństwa. Budżet państwa nie finansuje egzekucji administracyjnej, gdyż jest ona finansowana właśnie z kosztów egzekucyjnych. Innymi słowy egzekucja administracyjna nie toczy się na koszt budżetu państwa nawet w sytuacji, w której wierzycielem są państwowe osoby prawne lub organy administracji. Umorzenie kosztów egzekucyjnych, czyli w konsekwencji uszczuplenie środków na tę działalność państwa, odbiłoby się negatywnie na jej efektywności. Zmniejszyłoby to ściągalność należności publicznoprawnych, w tym także tych, które płatnicy obowiązani sią uiszczać z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a od czego się uchylają. W rezultacie tego zmniejszyłyby się również środki budżetowe ZUS w części pochodzącej z poboru składek. Nie można więc podzielić argumentu skarżącego, iż wskutek zapłaty kosztów egzekucyjnych dojdzie jedynie do przesunięcia środków publicznych między jednostkami sektora finansów publicznych.

W tym miejscu wypada wspomnieć, że ZUS (a dokładniej dyrektorzy oddziałów ZUS posiadający status organów egzekucyjnych) działając jako organ egzekucyjny nalicza koszty egzekucyjne i obciąża nimi zobowiązanych, w wyniku czego uzyskuje środki finansowe na prowadzenie postępowań egzekucyjnych. Wydatki na ich prowadzenie nie muszą więc obciążać Skarbu Państwa. ZUS zatem, jak każdy inny wierzyciel musi ponosić ryzyko obciążenia kosztami egzekucyjnymi nie ściągniętymi od zobowiązanego.

Skarżący upatrywał w treści art. 64e § 3 u.p.e.a. (brak gospodarczego uzasadnienia dla obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi) kolejnej przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, która w jego ocenie ma w sprawie zastosowanie. Jak wynika wprost z treści tego przepisu odsyła on do art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a., który odnosi się jednak do zobowiązanego, a nie do wierzyciela i jego sytuacji finansowej, czyli braku zabezpieczenia sobie odpowiednich środków na prowadzone w jego imieniu i na jego rzecz egzekucje. W związku z tym organy prawidłowo zinterpretowały treść wskazanego przepisu, przede wszystkim w kontekście sytuacji skarżącego, który prowadzi samodzielną gospodarkę finansową w ramach posiadanych środków i występując w roli wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym musi liczyć się z tym, że zostanie obciążony kosztami egzekucyjnymi, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

W ocenie Sądu organy obu instancji wnikliwie rozpatrzyły, czy zaistniały wskazane przez skarżącego przesłanki umorzenia koszów egzekucyjnych. Pamiętać przy tym należy, ze postępowanie określone w art. 64e § 1 u.p.e.a., wszczynane jest na wniosek strony, zatem organ związany jest wnioskiem. Oznacza to, iż nie może z urzędu oceniać przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych we wniosku niewymienionych (tak NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2016 r sygn. akt II GSK 2958/16). Działając w ramach swojego uznania organy nie naruszyły też zasady swobodnej oceny dowodów.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), oddalił skargę.