Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 567/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2, art. 2, art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem S. B. z dnia [...] maja 2011r. o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu represji okupanta niemieckiego oraz band UPA w Ż. , powiat H. w latach 1943 i 1944.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 1- 4 oraz art.22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) orzekł o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że strona wystąpiła z nieudokumentowanym wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich , a zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 01 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami zbrodni wojennych i okresu powojennego , o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 tej ustawy orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku osoby zainteresowanej oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. (...). W ocenie organu podnoszona przez stronę okoliczności pacyfikowania rodzinnej wsi przez niemieckich żołnierzy oraz bandy UPA nie stanowią represji - działalności kombatanckiej w rozumieniu art. 1-4 ustawy.

S. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, składając jednocześnie ponownie uzupełniony druk wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich , w którym oprócz represji wskazanych we wniosku inicjującym postępowanie , dodatkowo wskazał jako trzecią represję " upokorzenia i szykany w okresie stanu wojennego w latach 1981i 1982". Na poparcie swoich twierdzeń odwołujący zaoferował oświadczenia dwóch świadków A. B.i E. H. .

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną. W motywach decyzji ostatecznej organ stwierdził , że strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji własnej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał ,że przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) oraz aktów wykonawczych do niej enumeratywnie wyliczają tytuły, które mogą być uznane za działalność kombatancką lub działalność z nią równoważną uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich. Podnoszone przez stronę okoliczności pacyfikacji rodzinnej miejscowości przez niemieckich żołnierzy oraz oddziały UPA nie są represjami w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. W przedmiotowej sprawie jako bezsporny uznał organ również fakt , że podnoszone przez stronę okoliczności szykan doznanych ze strony władz komunistycznych w latach 1981-1982 nie stanowią represji w rozumieniu wskazanej wyżej ustawy i nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w art. 1-4 wyczerpująco określa przesłanki nabycia uprawnień kombatanckich. Nie przewiduje przy tym możliwości przyznania uprawnień kombatanckich w okolicznościach przywołanych przez stronę. Tym samym organ administracji, związany treścią bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, nie może uwzględnić żądania strony.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi S. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, że jego sytuacja związana z represjami jakich doznawał w latach od 1943 do 1944 powinna być traktowana równorzędnie z działalnością kombatancką.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał stanowisko wraz z uzasadnieniem zawartym w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych , rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego , co wynika z przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Wobec tego Sąd ten nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Analizując pod tym kątem decyzję będącą przedmiotem osądu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził , że nie jest ona obarczona wadami , stanowiącymi podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego .

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu represji okupanta niemieckiego oraz band UPA w Ż. , powiat H. w latach 1943 i 1944 , a także upokorzeń i szykan w okresie stanu wojennego w latach 1981 i 1982, co wynika ze złożonego przez niego wniosku w tym zakresie. Podstawę materialno-prawną obu wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego( Dz. U. Nr 142, poz.950 z późn. zm.), która w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 zawiera pełny zestaw tytułów, za które uzyskuje się lub utrzymuje uprawnienia kombatanckie. Postępowanie w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich toczy się w ramach i na zasadach określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ orzekający w ramach postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich powinien ustalić czy zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie tychże uprawnień. Wprawdzie ciężar dowodu na okoliczności uzasadniające uzyskanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie, która ubiega się o takie uprawnienia, jednakże nie zwalnia to organu administracji z obowiązków nałożonych przepisami prawa wynikających z faktu bycia gospodarzem prowadzonego postępowania. To właśnie na organie spoczywa obowiązek zakreślenia ram tegoż postępowania poprzez ustalenie faktów umożliwiających podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Oceniając w takim kontekście obie wydane w sprawie decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że wydano je w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy. W szczególności ma rację organ administracji , kiedy wywodzi ,że wobec enumeratywnego wskazania przez ustawodawcę w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, tytułów, które mogą być uznane za działalność kombatancką lub działalność z nią równoważną uzasadniająca przyznanie uprawnień kombatanckich , wskazywane przez stronę okoliczności faktyczne , związane z represjami okupanta niemieckiego i band UPA w Ż. (powiat H. ) w latach 1943 i 1944 , a także doznanie upokorzeń i szykan w okresie stanu wojennego w latach 1981 i 1982 , nie stanowią represji w rozumieniu powołanej wyżej ustawy i nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Przepisy art.1- 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , ściśle definiują , jakiego rodzaju działalność uznaje się za kombatancką ewentualnie za równorzędną z kombatancką , a także jakiego rodzaju represje stanowią podstawę do zastosowania omawianej ustawy w stosunku do osób , które im podlegały . Ich brzmienie ma charakter kategoryczny i nie pozwala na swobodę decyzyjną organu . W związku z tym w świetle ujawnionych okoliczności sprawy organ administracji nie mógł na zasadzie uznania orzec o przyznaniu uprawnień kombatanckich przez skarżącego . W ustalonym stanie faktycznym sprawy wydanie innej decyzji niż decyzja zaskarżona , naruszałoby porządek prawny.

W tym miejscu podkreślenia wymaga , że ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania przepisów komentowanej ustawy o kombatantach i przyznania uprawnień wynikających z niej z tytułu przeżyć i udręki , jakie niosły za sobą działania wojenne lub stan wojenny ( zob. wyrok NSA z 29 maja 2002r. sygn. VSA 2728/01) . Te doświadczenia rzutujące z pewnością na całe dalsze życie , nie stanowią jednak podstawy do uznania ich za działalność kombatancka lub równorzędną z nią. Przyznanie bowiem uprawnień musi mieć za podstawę albo działalność, z którą ustawa łączy te uprawnienia , bądź też być ofiarą represji w miejscach i z przyczyn określonych w tej ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w realiach badanej sprawy .

Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej oddalenia na podstawie art.151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.