Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 399/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
article: art. 146
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie zapewnienia transportu do placówki oświatowej I. uznaje czynność za bezskuteczną, II. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. M., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie zapewnienia transportu do placówki oświatowej.

W skardze podała, że zaskarża czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] w całości, zarzucając :

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 poz. 1148, dalej w niniejszym uzasadnieniu Prawo oświatowe) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na bezzasadnej odmowie zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia z miejsca zamieszkania do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] (dalej SOSW w [...]) wskutek błędnego uznania, że najbliższą placówką edukacyjną w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów jest Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr [...] w [...], podczas gdy organ zaniechał należytego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności wykazania, iż wskazana przezeń placówka edukacyjna jest dostosowana do indywidualnych psychofizycznych potrzeb małoletniego ucznia, które wynikają z jego niepełnosprawności,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w z w. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz. 256 dalej K.p.a.) poprzez niedopełnienie obowiązku pełnego wyjaśnienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów

Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r., znak [...] oraz o uznanie uprawnienia małoletniego dziecka skarżącej do bezpłatnego transportu do SOSW w [...], o uznanie obowiązku Prezydenta Miasta do zapewnienia małoletniemu dziecku skarżącej bezpłatnego transportu do SOSW w [...] oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podano, że skarżąca jest matką A. M., która jest dzieckiem autystycznym z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym. Na podstawie skierowania Starosty [...] oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający w Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w [...] dziecko skarżącej trafiło do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...]. Placówka ta specjalizuje się w wychowaniu i edukacji dzieci i młodzieży z zaburzeniem autystycznym. Jest to jedyna placówka w najbliższej okolicy miejsca zamieszkania dziecka skarżącej, która zapewnia wsparcie dla dzieci autystycznych. Jednakże z uwagi na oddalenie Ośrodka od miasta [...], gdzie skarżąca zamieszkuje wraz z rodziną, skarżąca zmuszony jest do pokrywania codziennych kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do szkoły i powrotu. Wydatki te w znacznym stopniu uszczuplają budżet i możliwości finansowe skarżącej.

Skarżąca wskazała, że w dniu [...] grudnia 2019 r. zwróciła się z wnioskiem do Prezydenta Miasta o zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu jej niepełnosprawnej córki do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] w roku szkolnym [...].

Prezydent Miasta, pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. nie przychylił się do wniosku skarżącej.

Następnie, pismem z [...] stycznia 2020 r. skarżąca ponownie zwróciła się do Prezydenta Miasta o zapewnienie dowozu jej niepełnosprawnego dziecka do placówki w [...], wskazując że ten ośrodek jest w stanie zapewnić jej dziecku pełną pomoc terapeutyczną i realizację zaleceń poradni psychologiczno- pedagogicznej. Do wniosku załączyła aktualne orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka oraz potwierdzenie przyjęcia dziecka do szkoły lub ośrodka specjalnego wydane przez dyrektora szkoły lub placówki.

W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że otrzymał informację od Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr [...] ul. [...] i [...] z [...] marca 2020 r. w [...], że placówka ta gwarantuje przyjęcie dziecka skarżącej. Szkoła ta, jest przygotowana do zapewnienia pełnej realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] sierpnia 2019 r. (k. 54 akt sądowych) na każdym etapie edukacyjnym.

Organ wskazał, że ww. placówka prowadzi zarówno zajęcia z pomocy psychologiczno-pedagogicznej, realizując wskazania zawarte w orzeczeniu. Zajęcia rewalidacyjne prowadzone są zgodnie z analizą zawartą w IPET ucznia oraz na podstawie wielospecjalistycznej oceny okresowej przygotowywanej przez zespół uczący. Porady i konsultacje zalecone w orzeczeniu są realizowane podczas działań doraźnych oraz w godzinach pracy pedagoga i psychologa wg. potrzeb rodziców. Placówka posiada również wysoko wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną, specjalizującą się w pracy z uczniami ze spektrum autyzmu.

Mając to na uwadze Prezydent wskazał, że nie znajduje podstaw aby uwzględnić wniosek skarżącej i pokrywać koszty dojazdu jej córki do placówki w [...].

Skarżąca podała, że placówki oświatowe na terenie [...] wskazywane przez Prezydenta Miasta, pomimo jego zapewnień, nie osiągają zamierzonych celów edukacyjnych w pracy z dziećmi z zaburzeniem autystycznym. Z trzech ośrodków wychowawczych nominalnie przystosowanych do edukacji dzieci autystycznych w obrębie powiatu [...] jedynie ośrodek w [...] wyraźnie specjalizuje się i odnosi sukcesy w skutecznej pracy z dziećmi i młodzieżą autystyczną. Naturalną konsekwencją jest więc, że rodzic, korzystając z konstytucyjnego uprawnienia wychowywania swojego dziecka, wybiera placówkę oświatową najbardziej odpowiednią nie poprzez formalną specjalizację w danej dziennie, ale poprzez realne efekty odnoszone przez kadrę danej jednostki oświatowej. D. reputacja Specjalistycznego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] potwierdzona jest nie tylko opinią samego Skarżącego, ale również wśród środowiska rodziców dzieci autystycznych ośrodek ten wskazywany jest za najlepszą placówkę dla dzieci z zaburzeniem autystycznym.

Zdaniem strony skarżącej organ mając do dyspozycji bogaty materiał dowodowy sprawy, w tym dokumentację medyczną i orzeczenia przedłożone przez skarżącą, dokonał dowolnej a nie swobodnej oceny tych dowodów, a w konsekwencji dokonał błędnej wykładni art. 39 ust. 4 i 3 ustawy Prawo oświatowe, sugerując że najbliższą szkołą podstawową dla dziecka skarżącej jest ośrodek Szkolno- Wychowawczy w [...]. W ocenie skarżącej prawidłowa wykładnia art. 39 powinna zmierzać do tego, że najbliższą szkołą podstawową będzie taka, która jest w stanie zapewnić pełną realizację potrzeb niepełnosprawnego dziecka czyli ta w [...], a organ winien ponieść koszty dojazdu dziecka do tej placówki.

Odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] maja 2020 r. udzieliła Gmina [...], reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego M. K. na mocy pełnomocnictwa udzielonego mu przez Prezydenta Miasta.

Wnosząc w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi pełnomocnik organu wywiódł, że z przepisów ustawy dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a zwłaszcza z art. 11a wynika, że podmiotem praw i obowiązków jest gmina, a nie jej organy, jednakże organ gminy nie może być traktowany jako podmiot od niej niezależny. Zgodnie z przepisami Prawa oświatowego, to na gminie ciąży obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Prezydent Miasta negatywnie rozstrzygając wniosek skarżącej w tej sprawie, działał więc w imieniu i na rzecz gminy, a nie w imieniu własnym. Skarżąca miała zatem obowiązek skierować sprawę przeciwko gminie, a nie prezydentowi, który nie posiada zdolności sądowej. Zatem skarga powinna zostać odrzucona.

Z ostrożności procesowej, na wypadek przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania, pełnomocnik wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do podniesionych w niej zarzutów.

W tym zakresie wskazano, że w [...] znajdują się dwa specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze zajmujące się kształceniem dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawności sprzężone, w tym niepełnosprawność umysłową w stopniu umiarkowanym, tj.: Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr [...] przy [...] i [...] oraz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr [...] przy ul. [...].

Wypełniając obowiązek ustawowy prezydent przeanalizował złożony wniosek o zwrot kosztów dowozu ucznia do szkoły w kontekście dwóch elementów składających się na bliskość w rozumieniu Prawa oświatowego. Element położenia geograficznego, tj. odległość szkoły od miejsca zamieszkania ucznia oraz element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności.

Jeśli chodzi o element geograficzny, to bezsporne jest, że bliższe miejscu zamieszkania ucznia są ośrodki w [...], które znajdują się w odległości odpowiednio 1,3 km i 2,4 km. Droga do ośrodka w [...] jest kilkukrotnie dłuższa i wynosi niespełna 17 km.

W przypadku drugiego elementu, prezydent w toku postępowania wyjaśniającego zwrócił się pismami z dnia [...] marca 2020 r. do dyrektorów ośrodków w [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy są w stanie przyjąć ucznia i wypełnić zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Do korespondencji skierowanej do dyrektorów placówek, prezydent dołączył zanonimizowane orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor SOSW Nr [...] w [...] odpowiedział, że ośrodek "może w pełni zrealizować wszystkie zalecenia wskazane w orzeczeniach dziesięciu spośród siedemnastu przypadków dzieci". Jednocześnie wyjaśnił, że nie ma możliwości przyjęcia i zrealizowania zaleceń zawartych w orzeczeniach nr [...], z uwagi na brak zapisu w orzeczeniu o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim, co jest warunkiem edukacji w ośrodku.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor SOSW Nr [...] w [...] odpowiedział, że "jest w stanie przyjąć dzieci oraz wypełnić zalecenia wskazane w orzeczeniach oznaczonych nr [...]". Natomiast w stosunku do orzeczeń nr [...] i [...], z uwagi na wskazane niepełnosprawności nie ma możliwości przyjęcia dzieci do ośrodka. Z powyższego wynika więc, że zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dla ucznia (Nr [...]) mogą zostać zrealizowane przez SOSW Nr [...] w [...].

Organ wskazał również, że w odpowiedzi na zapytanie Dyrektora Wydziału Edukacji UM w [...] z [...] listopada 2019 r., dotyczące możliwości przyjęcia i wypełnienia zaleceń wskazanych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego, dyrektorzy ośrodków z [...] zapewnili, że są w stanie przyjąć i wykonać wszystkie zalecenia zawarte w orzeczeniach. Przesłane wiadomości zawierały ponadto szczegółową informację o prowadzonych w każdym z ośrodków zajęciach terapeutycznych.

Zdaniem organu, istotne jest również to, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że spośród trzech ośrodków specjalnych prowadzonych przez ten sam podmiot, tylko ośrodek w [...] jest w stanie spełnić zalecenia wynikające z posiadanych orzeczeń. Twierdzenia zawarte w skardze są więc wyłącznie subiektywną opinią skarżącej.

Pełnomocnik organu wniósł o połączenie do wspólnego rozpatrzenia wszystkich skarg wniesionych przez rodziców, którym czynnością z dnia [...] marca 2020 r. odmówiono uwzględnienia wniosków o dofinansowanie kosztów dojazdu dzieci do SOSW w [...].

Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. odniósł się do stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej P.p.s.a.).

Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). To ostatnie zastrzeżenie jest o tyle istotne, iż zarówno skarga, jak i kolejne pismo procesowe mimo sporządzenia ich przez profesjonalnego pełnomocnika nie zawierały argumentacji odnoszącej się do realiów tej konkretnej sprawy, o czym świadczy chociażby powołanie się na rzekomy autyzm u dziecka skarżącej, co nie odpowiada treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dotyczącego małoletniej, czy też szerokie rozważania dotyczące trybu kształcenia realizowanego w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczy Nr [...] w [...], podczas gdy zgodnie ze stanowiskiem organu najbliższą placówką mogącą wypełnić zalecenia dotyczące dziecka skarżącej był Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr [...] w [...].

Mimo takiej oczywistej wadliwości argumentacji podnoszonej tak w skardze, jak i kolejnym piśmie procesowym, wskazującej na przygotowywanie tych pism przez pełnomocnika metodą "kopiuj - wklej" zasługiwała ona jednak na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie, kontroli Sądu poddano czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r. w postaci odmowy pokrywania kosztów dowozu dziecka skarżącej do Specjalistycznego Ośrodka Szkolono-Wychowawczego w [...] (dalej SOSW w [...]).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenie skargi. Skarżąca zakwestionowała bowiem czynność, która została dokonana przez Prezydenta Miasta. Okoliczność, że organ ten działa w imieniu Gminy, nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi. Gmina nie działa tu bowiem bezpośrednio, lecz przez swój organ, jakim jest Prezydent i to właśnie czynność tego organu jest kwestionowana.

Sąd nie uwzględnił również wniosku organu o połączenie do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wszystkich spraw ze skarg na czynność odmowy zwrotu kosztów dojazdu dzieci z miasta [...] do SOSW w [...]. W tym zakresie organ wyjaśnił, że na czynność Prezydenta z dnia [...] marca 2020 r. wpłynęło w sumie 15 skarg, wniesionych przez rodziców dzieci, które dowożone są do Ośrodka w [...]. Wskazać zatem należy, że połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie zostało uznane za racjonalne procesowo, brak jest bowiem tożsamości sytuacji faktycznej dzieci skarżących, chociażby z uwagi na różne schorzenia stanowiące o konieczności kształcenia specjalnego oraz wskazań i zaleceń co do sposobu kształcenia. Ponadto w świetle art. 111 § 2 P.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku połączenia spraw.

Odnosząc się natomiast do przedmiotu sporu wskazać należy, że materialnoprawną podstawą skarżonej czynności jest przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego. Zgodnie z tym przepisem, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia.

W rozpoznawanej sprawie, z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] wynika, że u córki skarżącej zdiagnozowano dziecięce porażenie mózgowe, postać mieszana, niedowład połowiczy prawostronny, niedowład kończyn dolnych. Stwierdzono niepełnosprawność sprzężoną intelektualną w stopniu umiarkowanym i ruchową. Aktualna diagnoza psychologiczno-pedagogiczna wskazuje na regres w rozwoju. Zespół orzekający zalecił kształcenie specjalne realizowane w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym – kształcenie specjalne dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością sprzężoną – z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym oraz niepełnosprawnością ruchową. Zespół wskazał ponadto, że ze względu na poziom zaburzeń dziecka w sferze poznawczej, trudności komunikacyjne, zaleca się rozpoczynanie z córką skarżącej pracy w grupie liczącej do 5 uczniów oraz jak najczęstsze pracowanie w kontakcie indywidualnym. Orzeczona forma kształcenia może być realizowana również w szkole ogólnodostępnej lub oddziale specjalnym (k. 9-12 akt sądowych).

Skarżąca, w oparciu o powyższą opinię domaga się zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia z miejsca zamieszkania do SOSW w [...]. Skarżąca wskazała, że jej dziecko trafiło do tego Ośrodka na podstawie skierowania Starosty [...] oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający w Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w [...] (k. 13). Zdaniem skarżącej tylko ośrodek w [...] jest w stanie w pełni sprostać potrzebom jej chorej córki, zapewnić jej odpowiednią opiekę i edukację. Podkreśliła, że jest zmuszona do pokrywania kosztów dojazdu do placówki, podczas gdy organ powinien ponieść te koszty.

W ocenie organu, wniosek skarżącej jest nieuzasadniony. Organ zwrócił bowiem uwagę, że w [...] znajduje się szkoła, która jest w stanie zagwarantować przyjęcie dziecka skarżącej i zapewnić jej odpowiednią opiekę, zgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ stanął na stanowisku, że SOSW nr [...] w [...] jest najbliższą szkołą dla dziecka skarżącej, co oznacza że nie ma podstaw aby refundować koszty dojazdy do szkoły w [...].

W tym kontekście przyjdzie wskazać, że na użyte w art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego pojęcie "bliskości" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element winien być oceniany indywidualnie, w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę (vide: wyrok WSA z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt. III SA/Gd 897/18, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu. Zdaniem NSA "szkołą najbliższą (...) jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu" (vide: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ nie wykazał, iż wskazana przez niego placówka w [...] była "szkołą najbliższą" w rozumieniu cytowanego powyżej przepisu.

W zaskarżonej czynności organ podniósł, że z informacji otrzymanych od Dyrektora SOSW nr [...] placówka ta "gwarantuje przyjęcie córki skarżącej. Szkoła ta jest przygotowana do zapewnienia pełnej realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] na każdym etapie edukacyjnym". Organ wskazał, ze placówka prowadzi zarówno zajęcia z pomocy psychologiczno- pedagogicznej realizując wskazania zawarte w orzeczeniu. Zajęcia rewalidacyjne prowadzone są zgodnie z analizą zawartą w IPET ucznia oraz na podstawie wielospecjalistycznej oceny okresowej przygotowywanej przez zespół uczący. Porady i konsultacje zalecone w orzeczeniu są realizowane podczas działań doraźnych oraz w godzinach pracy pedagoga i psychologa wg. Potrzeb rodziców. Placówka posiada również wysoko wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną, specjalizująca się w pracy z uczniami w spektrum autyzmu".

Ponadto w aktach sprawy znajduje się wydruk wiadomości mailowej z dnia [...] listopada 2019 r. z której wynika, że placówka SOSW nr [...] dysponuje miejscami dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi, pod warunkiem posiadania przez dziecko niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym i niżej. Placówka prowadzi zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizując w miarę możliwości wskazania zawarte w orzeczeniu. Zajęcia rewalidacyjne prowadzone są zgodnie z analizą zawartą w IPET ucznia oraz Wielospecjalistycznej ocenie okresowej przygotowywanej przez zespół uczący. Porady i konsultacje zalecone w orzeczeniach są realizowane podczas działań doraźnych w godzinach pracy pedagoga i psychologa wg. potrzeb rodziców (k. 40).

W aktach znajduje się również kserokopia pisma z [...] marca 2020 r., z której wynika, że w odpowiedzi na pismo Prezydenta (nr [...], k. 52) placówka poinformowała że mogłaby zrealizować wszystkie zalecenia wskazane w orzeczeniach w dziesięciu spośród siedemnastu przypadków dzieci (nie mają możliwości przyjęcia nr [...] z powodu braku zapisu w orzeczeniu o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim, co jest warunkiem realizacji edukacji w ich placówce) - por. k. 58.

Z akt sprawy wynika, że prawdopodobnie zanonimizowanemu orzeczeniu dotyczącego dziecka skarżącej nadano nr [...] (por. adnotacja ręczna na k. 54).

Kluczowe znaczenie ma jednak ogólnikowość omówionych wyżej dokumentów i zawartych w nich zapisów. Z żadnego dokumentu nie wynika, że placówka SOSW nr [...] w [...] jest w stanie konkretnemu uczniowi, o konkretnych potrzebach i indywidualnych schorzeniach zapewnić wskazaną, wyszczególnioną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego edukację i opiekę. Wskazane przez organ dokumenty jedynie w sposób lakoniczny i zbiorczy odnoszą się do przesłanych przez Prezydenta orzeczeń. W szczególności z punktu widzenia niniejszej sprawy z informacji uzyskanej od placówki SOSW nr [...] w [...] nie wynika aby była w stanie zrealizować konkretne potrzeby córki skarżącej, w tym np. zapewnić jej możliwość nauki w klasie do 5 osób, z zaleceniem pracy indywidualnej, jak i przeprowadzić wszystkie wskazane zajęcia dla dziecka z jej typem niepełnosprawności - rewalidacyjne, logopedyczne, korekcyjno-kompensacyjne, w odpowiednim wymiarze czasu. Znamiennym jest, iż w samym piśmie pochodzącym od SOSW nr [...] w [...] wskazano, iż placówka prowadzi zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizując jedynie w miarę możliwości wskazania zawarte w orzeczeniu. A contrario wynikać z tego może, iż niektórych wskazań placówka ta nie jest w stanie zrealizować, co jednakże nie zostało w sposób wnikliwy i szczegółowy wyjaśnione przez organ odnośnie wskazań dotyczących dziecka skarżącej.

Przekazana rodzicom informacja o odmowie pokrywania kosztów dojazdu do placówki w [...] nie wskazuje na żadne konkretne dane ani dokumenty, pozwalające uznać że wszystkie indywidualne potrzebny A. M. mogą być realizowane w SOSW nr [...] w [...]. Informacja ta ma charakter ogólnikowy i jest w zasadzie kopią wiadomości mailowej znajdującej się na k. nr [...] akt sądowych. Zwrócić należy uwagę na to, że to do organu należy rzeczowe ustalenie, na podstawie stosowanego materiału dowodowego, która placówka szkolna będzie właściwa dla zapewnienia opieki stosownej do stopnia i rodzaju niepełnosprawności konkretnego dziecka. Podkreślenia przy tym wymaga, iż odbiorcą uprawnień opisanych w omawianej regulacji prawnej są dzieci niepełnosprawne, zarówno w zakresie ruchowym, jak też w zakresie ograniczeń intelektualnych. Ocena potrzeb i możliwości takich osób powinna więc być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. I OSK 1604/19, CBOSA). Ta zaś znajduje się m.in. w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Jest w nim opisany m.in. rodzaj niepełnosprawności (szczegółowa diagnoza), a także zalecenia dotyczące dalszego sposobu postępowania z dzieckiem (w tym także dotyczące dalszego kształcenia) wraz z uzasadnieniem. Takiej pełnej oceny, wbrew twierdzeniom Prezydenta Miasta, w rozpoznawanej sprawie zabrakło.

Należy więc stwierdzić, że oświadczenie dyrektora SOSW nr [...] przede wszystkim z uwagi na całkowicie ogólny, czyli abstrakcyjny charakter – nie mogło stanowić podstawy do wykazania przez organ, że wymienia placówka jest w stanie zrealizować wszystkie zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego A. M.. Wobec tego trudno uznać aby najbliższą szkołą w myśl art. 39 ust. 4 pkt 1 dla małoletniej A. była szkoła SOSW nr [...] w [...].

Z uwagi na pominięcie przez organ zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji tego – z powodu braku ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku i przeprowadzenia oceny prawnej w zakresie tych okoliczności - na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., należało stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Jednocześnie z tych samych przyczyn brak było podstaw dla orzekania przez Sąd na podstawie art. 146 § 2 P.p.s.a. o uznaniu uprawnienia lub obowiązek wynikających z przepisów prawa. Zaskarżona czynność była powiem przedwczesna, a jej wadliwość nie wynikała nie z odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły uczniowi niepełnosprawnemu, któremu świadczenie takie się w świetle przepisów prawa należało, lecz wyłącznie z braku wystarczająco wnikliwego zbadania, czy w sprawie zachodzą przesłanki dla zastosowania art.39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego w stosunku do konkretnego, zindywidualizowanego ucznia.

Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej będzie uwzględnienie zawartych w niniejszym wyroku wytycznych sądu co do zakresu koniecznych do poczynienia ustaleń faktycznych i następnie rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o taki, kompletny materiał.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę uiszczonego wpisu od skargi ([...] zł), koszty zastępstwa procesowego ([...] zł) oraz zwrot uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa ([...] zł).