Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 222/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83  ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 127 par. 1 ,3 ,  art. 7,75,77 par. 1, art. 80 ,  art. 8-11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. S. S. – zwany dalej skarżącym – zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za lata [...], wskazując na trudną sytuację materialną oraz zły stan zdrowia związany z niemożnością leczenia z uwagi na niedostatek życia.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych za okres do [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaległości figurujące na koncie skarżącego dotyczą wyłącznie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników, którzy podlegają szczególnej ochronie. Mogą być umorzone jedynie w sytuacji wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1989 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. 2009 nr 205, poz. 1585).

W przedmiotowej sprawie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy, tj. prowadzone w stosunku do skarżącego postępowanie upadłościowe zostało umorzone, ponieważ majątek masy nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. Niemniej z uwagi, że skierowane do Komornika Sadowego tytuły wykonawcze pozostają w realizacji, brak podstaw do umorzenia należności w oparciu o powyższa przesłankę. Ponadto organ I instancji podkreślił, że na pisemny wniosek, skarżący - na znak protestu - pozbawił siebie jedynego źródła dochodu, którym jest przyznana [...] deklarując, iż od daty zawieszenia świadczenia [...] tj. od dnia [...] r. będzie na wyłącznym utrzymaniu [...]. Nie występuje w sprawie przesłanka umorzenia, o której mowa w art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074). Organ podniósł, ze zachowanie skarżącego nosi znamiona świadomego działania na szkodę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przejawem tego jest zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej, darowanie [...] dwóch nieruchomości.

Stosownie do treści pouczenia skarżący wystąpił o ponowne rozpoznanie sprawy, wnosząc o umorzenie zaległości składkowych z okresu [...] r.- [...] r. Podniósł w nim, że w jego sytuacji występują przesłanki całkowitej nieściągalności należności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 3, 5 i 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazał także, że w jego sytuacji winna mieć także zastosowanie przesłanka umorzenia wskazana w art. 28 ust. 3a ustawy. Skarżący oświadczył, że zawarta w uzasadnieniu decyzji sugestia co przyczyny zawieszenia pobór renty jest - z uwagi na bezskuteczność egzekucji - nieuzasadniona.

Podniósł także, że niesłusznym jest argument Zakładu, jakoby świadomie działał na szkodę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazał, iż z chwilą zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej, firma "A" była u szczytu rozwoju, zatrudniając ponad [...] ludzi. W dalszej części wniosku szczegółowo opisał proces zbycia nieruchomości opisanych w księgach wieczystych nr [...] i [...]. Wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał nadal niczym nie uszczuplone prawa do prowadzenia egzekucji z powyższych nieruchomości, czego nie uczynił. Ba, zrezygnował z prowadzenia postępowania egzekucyjnego, skutkiem czego Komornik Rewiru [...] wydał zezwolenie na wykreślenie obciążeń w księgach wieczystych nr [...] i [...] na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wreszcie skarżący podniósł, że w [...] r. [...] sprzedała te nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, uprzednio spłacając z kredytów i zaliczek wszelkie obciążenia tych nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, odmówił umorzenia wnioskowanych należności. W uzasadnieniu wskazał, iż dokonując analizy przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należy zgodzić z organem I Instancji, że brak jest podstaw do umorzenia należności z tego tytułu Z zebranego bowiem w sprawie materiału dowodowego, zdaniem organu wynika, że nie zachodzą okoliczności o których mowa w przesłankach całkowitej nieściągalności określonych w punkcie 1, 4, 4a art. 28 ust. 3 powyższej ustawy, z tego też względu nie podlegają one ocenie. Z akt wynika, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, obecnie jest na utrzymaniu córki, wobec czego zdaniem organu, uznać należy, że po stronie skarżącego występują następcy prawni, dlatego też pomimo, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności nie można stwierdzić, że zachodzi przesłanka określona w punkcie 3 art. 28 ust. 3 ustawy. W sprawie skarżącego – jak dalej podniósł organ w uzasadnieniu spełniona została przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż prowadzone w stosunku do skarżącego postępowanie upadłościowe zostało umorzone, ponieważ majątek masy nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania.

Niemniej, zdaniem organu, mimo zaistnienia tej przesłanki, mając na uwadze okoliczność, iż skierowane do Komornika Sądowego tytuły wykonawcze pozostają w realizacji, brak jest podstaw do umorzenia należności w oparciu o ten przepis. Nadto – jak dalej wskazał organ - Naczelnik Urzędu Skarbowego jak i Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił wprawdzie tytuły wykonawcze, jednakże nie ze względu na brak majątku, ale z uwagi na okoliczność, iż w stosunku do skarżącego ogłoszona została upadłość. Tytuły wykonawcze zostały zwrócone we [...] r., a upadłość ogłoszona została w dniu [...] r. W toku postępowania upadłościowego spieniężany został majątek skarżącego, a postępowanie upadłościowe umorzone zostało w dniu [...] r. Aktualnie – jak dodał organ - Komornik Sądowy prowadzi egzekucję ze świadczenia [...], a wystawione tytuły wykonawcze pozostają w realizacji. A zatem – zdaniem organu - nie może mieć zastosowania także przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 pkt 5. gdyż brak możliwości pokrycia wydatków egzekucyjnych może stwierdzić jedynie organ egzekucyjny, co w sprawie nie zostało stwierdzone.

Dalej organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że nietrafny jest zarzut, co do błędnego ocenienia przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy. Organ pierwszej instancji nie stwierdził, iż można egzekwować należności z ewentualnego dochodu małżonki. Wskazał on bowiem jedynie, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, co jest zgodne ze stanem faktycznym sprawy. Okoliczność, iż pomiędzy małżonkami ustanowiona została rozdzielność majątkowa nie ma znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Istotnym jest natomiast ustalenie, czy osoba zobowiązania pozostaje w związku małżeńskim, czy też nie. Jeśli tak, to wykładnia gramatyczna tego przepisu – jak dalej podniósł organ - nie pozwala na umorzenie należności na podstawie tego przepisu. To samo dotyczy następców prawnych. Dalej organ wskazał, że z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa wynika, iż wśród następców prawnych są spadkobiercy. Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim oraz, że po jego stronie występują następcy prawni. Ponadto organ podniósł, że uwzględniając brak stwierdzenia organu prowadzącego egzekucję, że nie jest możliwe pokrycie wydatków egzekucyjnych nie można uznać, że zachodzi przesłanka określona w pkt 6 we wskazanym artykule.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że dokonując oceny materiału dowodowego pod kątem występowania przesłanek całkowitej nieściągalności, należy określić, czy przesłanki te są spełnione na dzień orzekania, bowiem muszą mieć one charakter trwały i istnieć w chwili podejmowania decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika – jak podniósł organ - że w chwili obecnej Komornik Sądowy prowadzi w stosunku do skarżącego postępowanie egzekucyjne, wobec czego uznać należy, iż nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie przepis art. 28 ust. 3 pkt. 5 ustawy.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skarżącego, iż organ pierwszej Instancji niesłusznie stwierdził, że brak jest podstaw do rozpoznania wniosku o zapis art. 28 ust. 3a. ustawy organ wskazał, że na podstawie tego przepisu mogą być umarzane wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Ponieważ jednak zobowiązania skarżącego dotyczą wyłącznie osób ubezpieczonych (dotyczą składek należnych za pracowników) nie będących jednocześnie płatnikami składek, przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki upoważniające Zakład do umorzenia należności w oparciu o przepis art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i zmianie niektórych innych ustaw. Przemawiają za tym, zdaniem organu, następujące ustalenia faktyczne w sprawie. I tak: skarżący prowadził działalność gospodarczą w oparciu o zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydane przez Urząd Miejski W. Działalność ta została zlikwidowana i nastąpiło wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Wskutek niedopełnienia ustawowego obowiązku odprowadzania składek, na koncie rozliczeniowym skarżącego powstało zadłużenie, które jest skierowane na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżącemu przyznano [...] znak: [...] z tytułu [...], aczkolwiek na jego pisemny wniosek z dnia [...] r. od dnia [...] r. do odwołania jej wypłata została wstrzymana. Skarżący pozostaje na utrzymaniu [...]. Skarżący we wniosku z dnia [...] r. wskazuje na swój zły stan zdrowia, załączając do akt sprawy stosowną dokumentację medyczną oraz że go nie stać na wykupywanie leków i normalne leczenie, jednocześnie jednak zdecydował się na rezygnację ze świadczenia [...]. Skarżący w załączonym oświadczeniu majątkowym wymienił wprawdzie przeciętne wydatki w gospodarstwie domowym ([...] zł na żywność oraz ok. [...] zł na zakup lekarstw), nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających ich ponoszenie.

W uzasadnieniu podtrzymano także stanowisko o działaniu na szkodę Zakładu Ubezpieczeń społecznych. Decyzją z dnia [...] r. ZUS umorzył skarżącemu częściowo zaległe należności z tytułu składek, tj. za okres od [...]r. do [...]r. (w całości należności na osobiste ubezpieczenia oraz w części za zatrudnionych pracowników) na łączną kwotę [...] zł. Wprawdzie od decyzji tej skarżący złożył odwołanie do Sądu Okręgowego we W., wnosząc o jej zmianę i umorzenie w całości należności z tytułu składek, zarzucając, że ewentualna odmowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, aczkolwiek wyrokiem z dnia [...]r. Sąd Okręgowy we W. odwołanie to oddalił.

Organ II instancji podkreślił, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. posiadał zabezpieczenie hipoteczne tylko na część zaległości, gdyż zobowiązania skarżącego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczą okresu do [...]r., a zabezpieczenie hipoteczne obejmowało okres do [...]r. Z uwagi na umorzenie skarżącemu znacznej części zobowiązań wobec ZUS, tj. należności składkowych wraz z odsetkami za okres do [...] r., hipoteka Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wygasła, ze względu na wygaśnięcie wierzytelności, która była zabezpieczona hipoteką. Ponadto organ II instancji wskazał, iż skarżący choć posiadał świadomość, że ma jeszcze zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które nie zostały umorzone, tj. za okres od [...] r. do [...] r. i które nie były zabezpieczone hipoteką przymusową, to i tak umową darowizny z dnia [...] r. wraz z małżonką przekazał nieruchomość położoną we W. przy ul. [...] oraz nieruchomość przy ul. [...] na rzecz [...] M. S. Przy czym umowa darowizny nastąpiła jeszcze przed uprawomocnieniem się decyzji umarzającej skarżącemu zobowiązania wobec ZUS na łączną kwotę [...] zł. Z uwagi na umowę darowizny, jak dalej podniósł organ II instancji - Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie mógł dokonać zabezpieczenia hipotecznego na należności, które nie zostały umorzone. Wreszcie organ II instancji wskazał, iż [...] skarżącego chcąc sprzedać nieruchomość wolną od obciążeń zobowiązana była spłacić wierzycieli hipotecznych i tak uczyniła. Niestety jednak wśród spłaconych wierzycieli hipotecznych nie było wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż ze względu na umowę darowizny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie mógł dokonać zabezpieczenia hipotecznego, a należności, które były zabezpieczone zostały skarżącemu umorzone.

Dlatego też w ocenie organu II instancji uznać należy, iż skarżący - pozbywając się przedmiotowych nieruchomości, które w wyniku pozytywnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. dotyczącej umorzenia mu zaległości na kwotę [...] zł wolne były od obciążeń hipotecznych na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mając świadomość o istniejącym dalszym zadłużeniu wobec ZUS - działał na szkodę Oddziału ZUS.

Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył skargę na powyższą decyzję wnosząc o:

- uznanie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i wycofanie jej z obiegu prawnego;

- uznanie, iż – stosownie do treści art. 30 pkt. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych - zaległości podatkowe z okresu lat [...] i [...] nie mogą być dochodzone po upływie dziesięciu lat z racji przedawnienia;

- zbadanie czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydając zaskarżoną decyzję zachował przesłanki formalne wymagane przepisami k.p.a. w zakresie oceny jego wniosku z dnia [...] r.

Ponadto skarżący wniósł w dniu [...] r. pismo procesowe, w którym potrzymał zarzut przedawnienia zobowiązań, dołączając do niego kserokopię pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. – [...], informujące o bezskuteczności postępowań egzekucyjnych prowadzonych w sprawach [...].

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazał, iż należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu ponieważ podjęto czynności zmierzające do ich wyegzekwowania wydając decyzje z dnia [...] r., a ponadto – jak dalej podkreślił organ - sprawa o składki została prawomocnie osądzona w dniu [...] r. przez Sąd Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych przed upływem terminu przedawnienia. W piśmie procesowym z dnia [...]r. ZUS podtrzymał stanowisko, że należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponadto podniósł, że pismo Komornika nie jest potwierdzone za zgodność z oryginałem.

Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu [...] r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - podniósł, iż zobowiązania uległy przedawnieniu na dowód czego przedłożył (dopuszczony przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.p.s.a), oryginał wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. skierowany do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. – [...], o umorzenie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu od zalęgłości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na koncie pracowników z okres [...] r. – [...] r. z uwagi na przedawnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2). Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a".), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), a także przy którego wydaniu nastąpiło naruszenie innych przepisy postępowania, o ile mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz obowiązany jest z urzędu badać, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Podkreślić nadto należy, że ustanowiona w art. 15 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie "k.p.a.")., zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza, że każda sprawa administracyjna na skutek wniesionego odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dwukrotnie rozpatrywana i rozstrzygana: po raz pierwszy przez organ administracji publicznej pierwszej instancji i po raz drugi - na skutek wniesionego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - przez organ odwoławczy (art. 127 § 1 i § 3 K.p.a.).

W myśl art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2009 r., Nr 205, poz. 1585.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przysługuje zainteresowanemu prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone ustawą Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie to nie jest postępowaniem dwuinstancyjnym w tym znaczeniu, że sprawa ta zostaje rozpatrywana i rozstrzygana dwukrotnie przez dwa organy różnego stopnia, jak ma to miejsce w przypadku wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 127 § 1 k.p.a. Jednak nie oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniosku złożonego przez stronę, organ nie bada jej ponownie, a ogranicza się jedynie do kontroli kasacyjnej – tzn. bada czy organ pierwszej instancji nie naruszył prawa przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Dla uznania jednak, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarczy samo stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia różnych stopni. Właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyr. NSA z dnia 29 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 112/98, niepubl.; wyr. NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Chodzi zatem o to, by "przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony" (uzasadnienie uch. SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82). Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę jest kolejne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu I instancji.

Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy co do zasady, że zaskarżone rozstrzygnięcie spełnia wymóg powtórnego rozpatrzenia sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał bowiem nie tylko kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia [...] r., lecz dokonał także merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niemniej podnieść należy – iż organ ten w ogóle nie odniósł się do podstawowej kwestii mającej zasadnicze znaczenie w sprawie, a polegającej na ustaleniu czy należności skarżącego z tytułu składek z okresu od [...] do [...] roku i od [...] do [...] roku uległy przedawnieniu, czy też nie.

Tymczasem skarżący załączył do pisma procesowego z dnia [...] r. kserokopię pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. – [...], informujące o bezskuteczności postępowań egzekucyjnych z wniosku wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadzonych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. w sprawach [...].

Organ rozpatrujący ponownie sprawę w odpowiedzi podniósł ogólnie, że rozpatrywane należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponieważ podjęto czynności zmierzające do ich wyegzekwowania wydając decyzję z dnia [...] r., a ponadto sprawa o składki została prawomocnie osądzona w dniu [...] r. przez Sąd Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych. Nie wykazał jednak w sposób szczegółowy dlaczego w oparciu powyższe rozstrzygnięcia przedmiotowe należności uległy przedawnieniu.

Wskazać należy, że skarżący na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu [...] r., przedłożył wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. skierowany do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. – [...], w którym organ ten – jako wierzyciel - w związku z pismem skarżącego z dnia [...] r., wiążąco wniósł do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] r. o nr od [...] do [...], oraz od [...] do [...], obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na koncie pracowników za okres od [...] do [...] r., od [...] do [...] r., świadczenia PRS, odsetki od świadczeń PRS i opłat dodatkowych, z uwagi na ich przedawnienie. Pismo to Sąd dopuścił jako dowód w sprawie.

Powyższe wskazuje na niejednolitość stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – jako wierzyciela – w kwestii przedawnienia wymagalnych należności składkowych za lata [...], który to w [...] r. (opowiedz na skargę, pismo procesowe) stwierdza, że nie uległy one przedawnieniu, zaś już w [...] r. w piśmie kierowanym do organu egzekucyjnego wskazuje na ich przedawnienie. Brak w rozpatrywanej sprawie jednoznacznego wyjaśnienia i ustalenia, czy przedmiotowe należności w sprawie uległy przedawnieniu czy też nie. I czy nastąpiło przedawnienie wszystkich zobowiązań. Podnieść należy, iż w aktach administracyjnych sprawy brak pism na które powołuje się nie tylko skarżący (pisma Komornika z dnia [...] r.) lecz również sam organ (pismo skarżącego z dnia [...] r.).

Tymczasem bezspornym jest, iż kluczowe znaczenie dla przedmiotowego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego w tym także w zakresie przedawnienia wymaganych należności – zgodnie z przepisami proceduralnymi. Po myśli art. 7 k.p.a., wyrażającego m.in. zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie zaś do art. 80 kpa, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym według art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto organ orzekający powinien prowadzić postępowanie w sposób zapewniający zaufanie strony do organu (art. 8 k.p.a.), informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich jej praw i obowiązków (art. 9 k.p.a.). Winien także zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.), wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi się kierował załatwiając sprawę (art.11 k.p.a.).

W toku dalszego postępowania organ winni jednoznacznie ustalić czy należności z tytułu składek będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie uległy, czy te nie przedawnieniu, zgodnie z wskazanymi powyżej regułami i w zależności od wyniku podjąć stosowne rozstrzygniecie.

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, gdyż została wydana bez należytego wyjaśnienia i oceny wszystkich, istotnych dla właściwego załatwienia sprawy administracyjnej, okoliczności oraz zebranych dowodów, co uchybia regułom proceduralnym wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie w punkcie II znajduje umocowanie w art. 200 p.p.s.a. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie III wyroku.