Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 497/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 90 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 109 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. j. M. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 794/18 w sprawie ze skargi M. Sp. j. M. w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 września 2018 r. nr BP.501.952.2018.0949.SZ16.4955 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o przewozie towarów niebezpiecznych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 stycznia 2019r., sygn. akt VIII SA/Wa 794/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz 1301 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. spółka jawna M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z 11 września 2018r., nr BP.501.952.2018.0949.SZ16.4955 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 28 czerwca 2018r. w Szczecinie przy ul. Szosa Stargardzka dokonano kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki DROMECH o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T. D. wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy ze S. do L. w imieniu przedsiębiorcy M. Spółka Jawna M. z siedzibą w miejscowości D. pod nr [...]. Kierujący wykonywał przejazd próżnym nieoczyszczonym pojazdem - cysterną po dokonaniu rozładunku towaru niebezpiecznego UN 1965 węglowodory gazowe, mieszanina skroplona i.n.o. 21. Podczas kontroli ustalono, że w dokumencie przewozowym nr [...] zamieszczono adnotację o dokonaniu rozładunku w dniu 28 czerwca 2018r. potwierdzoną nieczytelnym podpisem i pieczątką odbiorcy towaru oraz czytelnym podpisem kierującego. W toku kontroli stwierdzono również, że w.w zespół pojazdów nie został wyposażony w urządzenie oświetleniowe (latarkę). Kierujący dysponował tylko telefonem komórkowym z funkcją świecenia. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr WlTD.DI.P.A.XIV0562/48/l8 z dnia 28 czerwca 2018r.

Pismem z 29 czerwca 2018r., WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.

W wyjaśnieniach strona wskazała, iż nie doszło do naruszeń stwierdzonych przez inspektorów przeprowadzających kontrolę w dniu 28 czerwca 2018r. w Szczecinie. Dokument przewozowy nr [...] zawierał informację o dokonanym rozładunku i tym samym wykonywaniu przejazdu pustym zespołem pojazdów. Podczas kontroli w tym zespole pojazdów nie brakowało urządzenia oświetleniowego (latarki), ponieważ kierujący posiadał telefon komórkowy marki EVOLVEO STRONG PHONE X3 z funkcją świecenia o takiej samej mocy jak przenośna latarka.

Decyzją Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 9 lutego 2017r. nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 500 złotych za niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane wyposażenie ochronne określone odpowiednio w ADR lub ADN - za każdy brakujący element oraz przewożenie towaru niebezpiecznego z dokumentem przewozowym, o którym mowa w pkt 2 lub 3, albo bez dokumentu przewozowego.

Pismem z 9 sierpnia 2018r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zdaniem skarżącego podczas kontroli kierujący posiadał właściwy dokument przewozowy. Był to dokument nr [...], w którym zamieszczono informację o rozładowaniu ładunku w przedsiębiorstwie I. Sp. z o.o. Fakt dokonania rozładunku w ww. dokumencie potwierdził podpisem i pieczątką firmową przedsiębiorstwa odbiorca ładunku. Tę okoliczność potwierdził także własnoręcznym podpisem kierujący pojazdem. Zatem z powyższego dokumentu przewozowego ponad wszelka wątpliwość wynikało, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28 czerwca 2018r. skontrolowany zespół pojazdów był próżny. Tym samym w ocenie strony nie doszło do naruszenia przepisów umowy ADR oraz lp. 1.1 pkt 4 i lp. 3.2 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Według strony także stwierdzenie braku urządzenia oświetleniowego jest niesłuszne, ponieważ kierujący posiadał telefon komórkowy marki EVOLVEO STRONG PHONE X3 posiadający funkcję świecenia takiej samej mocy jak przenośna latarka. Kierujący okazał kontrolującym go inspektorom opisany telefon i zademonstrował działanie latarki zainstalowanej w telefonie. Dlatego w ocenie skarżącego nie miało miejsca naruszenie przepisu 5.4.3 umowy ADR. Z ostrożności procesowej strona podniosła, że ewentualną winę za zaistnienie ewentualnych naruszeń ponosi wyłącznie kierujący, bowiem posiada on uprawnienia ADR i przed ich uzyskaniem został przeszkolony w zakresie zasad przewozu towarów niebezpiecznych.

Decyzją z 11 września 2018r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1257), art. 4, art. 11, art. 13, art. 59 oraz art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z 19 sierpnia 2011r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2018r., poz. 169 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 lipca 2018r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 1481), przepisów 1.4.1.1, 1.4.2.2.1 lit. c), 5.4.1.1.1, 5.4.1.1.6.2.2., 8.1.5.1, 8.1.5.2, 8.1.5.3 i 8.3.4 załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957r. (Dz.U. z 2017r. poz. 1119) oraz Ip. 1.1 pkt 4 i Ip. 3.2 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, utrzymał w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 20 lipca 2018r.

W uzasadnieniu wydanej decyzji GITD wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że kierujący w imieniu strony przed zatrzymaniem do kontroli wykonywał przejazd po uprzednio dokonanym rozładunku towaru niebezpiecznego UN 1965 węglowodory gazowe, mieszanina skroplona i.n.o., 2.1. Dlatego w dokumencie przewozowym powinna zostać zamieszczona informacja wskazująca na wykonywanie przejazdu pojazdem próżnym nieoczyszczonym. Informacja ta powinna być wpisana przed numerem UN, prawidłową nazwą przewozową towaru, nalepkami i kodem ograniczeń przewozu przez tunele, w sposób określony w przepisie 5.4.1.1.6.2.2 załącznika A do umowy ADR. W ww. dokumencie wpisano tylko "Rozładunek 28.06.2018r.", a wpis ten został potwierdzony przez odbiorcę towaru nieczytelnym podpisem i pieczątką firmową oraz czytelnym podpisem kierującego. Zatem wymieniony dokument przewozowy nie spełniał wymogów rozdziału 1 działu 5 załącznika A do umowy ADR. Skoro strona wykonywała przejazd próżnym pojazdem-cysterną na podstawie dokumentu przewozowego, w który nie zawierał takiej informacji, uzasadniało to nałożenie na kary pieniężnej w wysokości 300 zł stosownie do treści art. 107 ust. l i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i lp. 1.1 pkt 4 załącznika do tej ustawy.

Wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika też, że zespół pojazdów nie był wyposażony zgodnie z przepisami umowy ADR. Podczas kontroli stwierdzono brak w wyposażeniu ww. zespołu pojazdów urządzenia oświetleniowego. Kierujący przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że jego zmiennik zostawił latarkę w siedzibie przedsiębiorstwa, a on dysponuje tylko telefonem komórkowym z funkcją świecenia. Strona w swoich wyjaśnieniach złożonych w piśmie z 11 lipca 2018r. także potwierdziła, że w ww. zespole pojazdów był tylko telefon z funkcją świecenia i był to telefon marki EVOLVEO STRONG PHONE X3. Ze strony producenta tego telefonu wynika, że telefon jest wyposażony w wymienialne metalowe wzmocnienia boczne. Natomiast zgodnie z przepisem 8.3.4 załącznika B do umowy ADR, przenośne urządzenia oświetleniowe nie powinny zawierać powierzchni metalowych mogących spowodować iskrę krzesaną. Zatem telefon, którym dysponował kierujący, w razie konieczności użycia go nie mógłby zostać wykorzystany. Tym samym nie spełniał on wymogów urządzenia oświetleniowego określonego przepisami umowy ADR.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że dokument przewozowy nie może być sporządzony w jakiejkolwiek formie i przy pomocy jakichkolwiek sformułowań informacji dotyczących istotnych kwestii przewozu. Przepisy zawarte w dziale 5 rozdziale 1 umowy ADR wskazują jakie informacje trzeba zamieścić w dokumencie przewozowym. Przepisy te określają także jakich sformułowań należy użyć do wskazania określonych informacji. Zatem niezastosowanie się do tych przepisów przy sporządzaniu dokumentu przewozowego stanowi naruszenie tych przepisów, za które w załączniku do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych są przewidziane określone kary pieniężne. Dokument przewozowy nr [...] okazany do kontroli przez kierującego nie spełniał wymogów dokumentu przewozowego wskazanych w przepisach 5.4.1.1.1 i 5.4.1.1.6.2.2 załącznika A do umowy ADR. Zamieszczenie zapisów określonych w tych przepisach dotyczących informacji o przewozie próżnej cysterny i ostatnim ładunku, który był w niej przewożony przed opróżnieniem są bardzo istotne dla służb kontrolnych czy służb ratunkowych i nie mogą budzić żadnych wątpliwości. Dlatego w dokumencie przewozowym nie mogą być używane sformułowania, które nie zostały wskazane w przepisach umowy ADR.

Ponadto, zdaniem organu odwoławczego przedmiotowej sprawie nie znajduje także zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, a niedopełnienie obowiązków przez kierującego wykonującego w imieniu strony przewóz drogowy nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Przedsiębiorca zatrudniający kierującego czy z nim współpracującego ma wpływ na wypełnianie przez kierującego nałożonych na niego obowiązków poprzez stosowanie odpowiednich środków dyscyplinujących czy motywujących kierującego do wypełniania obowiązków. Tym samym ma wpływ na ewentualne powstanie naruszeń przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Także fakt przeszkolenia pracownika w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia przepisów wymienionej ustawy.

Oddalając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 24 stycznia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielając stanowisko organów orzekających w sprawie podkreślił, że w dokumencie przewozowym powinna zostać zamieszczona informacja wskazująca na wykonywanie przejazdu pojazdem próżnym nieoczyszczonym. Informacja ta powinna być wpisana przed numerem UN, prawidłową nazwą przewozową towaru, nalepkami i kodem ograniczeń przewozu przez tunele, w sposób określony w przepisie 5.4.1 .1 .6.2.2 załącznika A do umowy ADR. Jak podkreślił wymieniony dokument, nie zawierał informacji zamieszczonej w formie wskazanej w ww. przepisie. W przedmiotowym dokumencie wpisano tylko "Rozładunek 28.06.2018r.", a wpis ten został potwierdzony przez odbiorcę towaru nieczytelnym podpisem i pieczątką firmową oraz czytelnym podpisem kierującego. Zatem wymieniony dokument przewozowy nie spełniał wymogów rozdziale 1 działu 5 załącznika A do umowy ADR. Również zgodnie z przepisem 8.3.4 załącznika B do umowy ADR, przenośne urządzenia oświetleniowe nie powinny zawierać powierzchni metalowych mogących spowodować iskrę krzesaną. Strona w swoich wyjaśnieniach złożonych w piśmie z 11 lipca 2018r. potwierdziła, że ww. zespole pojazdów był tylko telefon z funkcją świecenia i był to telefon marki EVOLVEO STRONG PHONE X3. Ze strony producenta tego telefonu wynika, że telefon jest wyposażony w wymienialne metalowe wzmocnienia boczne. Zatem telefon, którym dysponował kierujący, w razie konieczności użycia go nie mógłby zostać wykorzystany. Tym samym nie spełniał on wymogów urządzenia oświetleniowego określonego przepisami umowy ADR.

W ocenie Sądu I instancji dokument przewozowy nie może być sporządzony w jakiejkolwiek formie i przy pomocy jakichkolwiek sformułowań informacji dotyczących istotnych kwestii przewozu. Przepisy zawarte w dziale 5 rozdziale 1 umowy ADR wskazują jakie informacje trzeba zamieścić w dokumencie przewozowym. Przepisy te określają także jakich sformułowań należy użyć do wskazania określonych informacji. Zatem niezastosowanie się do tych przepisów przy sporządzaniu dokumentu przewozowego stanowi naruszenie tych przepisów, za które w załączniku do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych są przewidziane określone kary pieniężne.

WSA podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Wskazał, że pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu należy rozumieć tylko zjawiska występujące rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Tylko takie okoliczności i zdarzenia są tymi, których w rozumieniu wymienionego przepisu, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Natomiast "działania osób trzecich", o którym mowa w powyższym przepisie nie można utożsamiać z zaniedbaniami pracowników zatrudnionych przez uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, bowiem kwestie właściwego doboru pracowników nie mieszczą się w zakresie ww. regulacji.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego mającego na celu wymierzenie skarżącemu przedsiębiorcy kary pieniężnej, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie przepisu art. 109 ust. 1 pkt. 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Wniósł też o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Wskazał, że ewentualną karę pieniężną w tym konkretnym przypadku powinien otrzymać wyłącznie kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów – T. D.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wobec zgłoszonego wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i wobec wydanego w sprawie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów.

Zauważyć należy też, że stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skład orzekający NSA podziela pogląd, że wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy COVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone regulacje należy traktować jako "szczególne" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W niniejszej sprawie należało mieć też na uwadze ograniczone możliwości przeprowadzenia rozpraw we wszystkich sprawach przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021r., sygn. akt III OSK 3743/21 i uchwała NSA z 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże).

Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji, o czym świadczy wskazane wyżej związanie jej podstawami, sprowadzające się do tego, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa autor skargi kasacyjnej podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma nie tylko obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy Sąd I instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Ponadto, co istotne w rozpoznawanej sprawie, pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny czy działające w sprawie organy.

Podkreślić również należy, że istotnym elementem skargi kasacyjnej, jest jej uzasadnienie, które powinno zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które wnoszący skargę kasacyjną uznaje za naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. W konsekwencji strona wnosząca skargę kasacyjną, ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu I instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 18 października 2017r., sygn. akt II OSK 2702/16).

Zauważenia także wymaga, że skarżący formułując zarzut naruszenia art. 109 ust. 1 pkt. 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych nie tylko nie wskazuje na czym naruszenie to polegało, ale ponadto nie wskazał żadnego z przepisów procedury sądowoadministracyjnej, mających zastosowanie w postępowaniu przed Sądem I instancji, który został w jego ocenie naruszony.

Pomimo tej wadliwości, Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze treść uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009r. (sygn. akt I OPS 10/09), w której wyrażono pogląd, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, ale tylko w takim zakresie w jakim da się wyinterpretować, że stawiany zarzut ma swoje uzasadnienie, odniesie się do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Podkreślić należy, że zakres ustaleń faktycznych - w kwestii objętej zarzutami skargi kasacyjnej - był determinowany przez treść normy prawnej wywodzonej z art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

W zaskarżonym wyroku WSA przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, bowiem działania osób trzecich, o którym mowa w powyższym przepisie nie można utożsamiać z zaniedbaniami pracowników zatrudnionych przez uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, natomiast kwestie właściwego doboru pracowników nie mieszczą się w zakresie ww. regulacji.

W myśl art. 109 ust.1 pkt 1 ustawy nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 i art. 108, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odpowiednio uczestnik przewozu lub podmiot prowadzący kursy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec.

Przepis art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie towarów niebezpiecznych. W piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa rozumiana, jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności.

W tej sprawie skarżący kasacyjnie skutecznie nie zakwestionował poprawności ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a mianowicie, że okazany podczas kontroli w dniu 28 czerwca 2018r. dokument przewozowy nie spełniał wymogów wskazanych w rozdziale 1 działu 5 załącznika A do umowy ADR, a telefon, którym dysponował kierujący, w razie konieczności użycia go nie mógłby zostać wykorzystany. Trafne jest stanowisko WSA, iż w dokumencie przewozowym powinna zostać zamieszczona informacja wskazująca na wykonywanie przejazdu pojazdem próżnym nieoczyszczonym. Informacja ta powinna być wpisana przed numerem UN, prawidłową nazwą przewozową towaru, nalepkami i kodem ograniczeń przewozu przez tunele, w sposób określony w przepisie 5.4.1 .1 .6.2.2 załącznika A do umowy ADR. Wymieniony dokument, jak zasadnie wskazano nie zawierał informacji zamieszczonej w formie wskazanej w ww. przepisie. W przedmiotowym dokumencie wpisano tylko "Rozładunek 28.06.2018r.", a wpis ten został potwierdzony przez odbiorcę towaru nieczytelnym podpisem i pieczątką firmową oraz czytelnym podpisem kierującego. Zatem wymieniony dokument przewozowy nie spełniał wymogów rozdziale 1 działu 5 załącznika A do umowy ADR. Również zgodnie z przepisem 8.3.4 załącznika B do umowy ADR, przenośne urządzenia oświetleniowe nie powinny zawierać powierzchni metalowych mogących spowodować iskrę krzesaną. Również skoro w ww. zespole pojazdów był tylko telefon z funkcją świecenia i był to telefon marki EVOLVEO STRONG PHONE X3, a skoro ze strony producenta tego telefonu wynika, że telefon jest wyposażony w wymienialne metalowe wzmocnienia boczne., który w razie konieczności użycia go nie mógłby zostać wykorzystany, to tym samym nie spełniał wymogów urządzenia oświetleniowego określonego przepisami umowy ADR.

Podkreślić też należy, że istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, z powołaniem się na zdarzenia lub okoliczności, o których mowa w omawianym przepisie, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć, a jego następstwom nie można było zapobiec (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015r., sygn. akt II GSK 178/14).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika też, że do stwierdzonego naruszenia doszło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym skarżący nie mógł zapobiec.

W takim stanie rzeczy nie było podstaw do zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.