Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 211/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski /spr./, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania, określenia wysokości cła oraz podatku od towarów i usług 1/uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. 2/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz R.S. kwotę [...] złotych, tytułem kosztów postępowania; 3/ określa, że decyzje wymienione w pkt. 1 nie podlegają wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) art. 13 § 1 i § 3 pkt 4, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 3 i ust. 5 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146 poz. 1639 ze zm.) art. 13, art. 16, art. 21, art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104 poz. 662 ze zm.) § 3, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2004 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. dot. dokumentu SAD Nr [...] dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym autobus marki Mercedes Benz, sprowadzony z Niemiec, taryfikowany do kodu PCN 8702 10 190. Z uwagi na fakt, iż jego pochodzenie zostało udokumentowane świadectwem przewozowym EUR.1 nr A 646767 z dnia [...] sierpnia 2002 r. do obliczenia kwoty cła zastosowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0%.

Z uwagi na wątpliwości, co do autentyczności przedmiotowe świadectwo przewozowe EUR.1 przesłano do weryfikacji przez niemieckie władze celne. Władze celne Niemiec pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. poinformowały, iż nie można było dokonać kontroli świadectwa przewozowego EUR.1 ponieważ widniejący jako sprzedający W. S. nie mógł być odnaleziony ani pod podanym adresem ani pod żadnym innym adresem. W konsekwencji nie potwierdzono niemieckiego preferencyjnego pochodzenia pojazdu.

Naczelnik Urzędu Celnego po wznowieniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. w części dotyczącej stawki celnej, kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz wezwał do uiszczenia kwoty cła obliczonej z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej.

Pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. strona złożyła odwołanie od tej decyzji, zaś w dniu [...] stycznia 2005 r. pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka W. S. na okoliczność ustalenia pochodzenia przedmiotowego pojazdu.

Dyrektor Izby Celnej rozpoznając odwołanie uznał, że w kontekście ustaleń weryfikacyjnych nadesłanych przez niemieckie władze sprawie nie zostało udokumentowane pochodzenie przedmiotu importu świadectwem przewozowym EUR.1 lub "deklaracją na fakturze", zgodnie z wymogami art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego stanowiącego integralną część Układu Europejskiego, obowiązującego na mocy Oświadczenia Rządowego z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie wejścia w życie Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11 poz. 39 ze zm.).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów, spełniających wymogi tego Protokołu, które są transportowane bezpośrednio między Wspólnotami i Polską, zaś zgodnie z art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z postanowień Umowy, pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR. 1 lub niekiedy tzw. "deklaracji na fakturze".

Władze celne Niemiec, jako jedyny organ uprawniony do weryfikacji preferencyjnych dowodów pochodzenia stwierdziły, iż preferencyjne dowody pochodzenia są nieprawidłowe.

Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, zgodnie z którym jeżeli brak jest odpowiedzi albo odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów i nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, to władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji. Przepis ten nakłada na organ celny obowiązek dokładnego przeanalizowania stanu faktycznego sprawy, pod kątem ewentualnych szczególnych okoliczności umożliwiających odstąpienie od przeprowadzenia postępowania celnego, mającego na celu obliczenie cła z uwzględnieniem rzeczywistego pochodzenia towaru. Jednak w ocenie organu nie wystąpiły przesłanki stosowania art. 32 pkt 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, gdyż na wniosek o przeprowadzenie weryfikacji dowodu pochodzenia została nadesłana odpowiedź niemieckiej administracji celnej, której treść jest zgodna z postanowieniami Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, zawierająca wyraźną informację, że władze celne Niemiec nie mogą potwierdzić preferencyjnego unijnego pochodzenia przedmiotu importu.

Dowodem potwierdzającym powyższe jest świadectwo przewozowe EUR. 1 załączone do pisma weryfikacyjnego. Na drugiej stronie tego dokumentu w polu 14 jest miejsce przeznaczone na wyniki weryfikacji. Na fotokopii otrzymanego dokumentu został zaznaczony drugi kwadrat informujący: "Przeprowadzona weryfikacja wykazała, że niniejsze świadectwo: nie spełnia wymogów co do autentyczności i rzetelności". Powyższa informacja została potwierdzona podpisem i pieczęcią celną.

Oceniając zaś moc dowodową pism weryfikacyjnych w świetle przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, organ wskazał, że przepisy ustawy wprawdzie regulują kwestię dowodów, lecz są stosunkowo zwięzłe, toteż w niniejszej sprawie zasadnym jest odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego. Dlatego dla oceny mocy dowodowej pism weryfikacyjnych należy sięgnąć do art. 1138 Kpc, którego istota polega na tym, że zrównuje zagraniczne dokumenty urzędowe z polskimi dokumentami urzędowymi w zakresie ich mocy dowodowej.

Przepis art. 194 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, stwierdza, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Fakt wynikający z takiego dowodu traktuje się jako udowodniony, bez potrzeby przeprowadzenia innych dowodów.

Organ uznaje, że przekazany wynik weryfikacji sporządzony został przez uprawnione władze, zgodnie z posiadanymi przez nie kompetencjami, określonymi w art. 32 pkt 3 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Postanowienia Protokołu nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadzały weryfikację. Oznacza to, iż organy celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, ani domagania się od władz weryfikujących szczegółowych wyjaśnień w jaki sposób władze celne ustaliły, że kontrolowane preferencyjne dowody pochodzenia nie stanowią prawidłowych dokumentów uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej.

W kontekście powyższego organ stwierdza, że pismo weryfikacyjne w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, bowiem zostało sporządzone przez organ obcego państwa (niemieckie władze celne) powołanym do sporządzenia takich dokumentów i dokumenty te dotyczą zakresu działania tego urzędu. Skoro zaś jest dokumentem urzędowym to stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy albo oświadczenia organu są niezgodne z prawdą (art. 194 Ordynacji podatkowej).

Mimo że strona ustaliła adres niemieckiego eksportera towaru oraz podjęła próbę uzyskania oświadczenia W. S., w którym podałby swój aktualny adres i zadeklarował, iż był właścicielem przedmiotowego pojazdu, to na wezwanie organu celnego o przedłożenie stosownego oświadczenia nie dostarczyła dokumentu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył pełnomocnik strony, który zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w zakresie naruszenia art. 13 § 1, § 3 pkt 4 ustawy Kodeks Celny, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej oraz ustęp 3 i ustęp 5 części A postanowień wstępnych do taryfy celnej, art. 13 art. 16 pkt. 1 lit a, art. 17 art. 31 i art. 32 protokołu nr 4 Układu Europejskiego, naruszenie art. 121, 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Pełnomocnik skarżącego wskazał, że opierając się na oświadczeniu Skarżącego, co do okoliczności zawarcia umowy zakupu samochodu, korzystając z uprzejmości zamieszkałego na stałe w Niemczech klienta, ustalił w ciągu 5 minut miejsce zamieszkania i telefon do W. S., mając jedynie te same dokumenty, co i Urząd i Izba Celna, poprzez informację telefoniczną. Pełnomocnik skarżącego, po przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2004 r. (zapewne chodzi o 2005 r.) z W. S. za pośrednictwem tłumacza rozmowie, ustalił, iż faktycznie W. S. był właścicielem przedmiotowego samochodu. Pełnomocnik poprosił o złożenie takiego oświadczenia na piśmie, jednak W. S. wykazał nadmierną nieufność i uznał, że jeżeli sprawa dotyczy sprawy urzędowej, to o potwierdzenie powinny wystąpić władze jego kraju, a nie nieznany mu prawnik.

Pełnomocnik skarżącego o powyższym poinformował Izbę Celną, która nie podjęła się sprawdzenia prawdziwości podanych tam danych a wezwała do złożenia oświadczenia W. S. Wg oświadczenia pełnomocnika pracownik Izby miał zadeklarować, że urząd wystąpi o przesłuchanie tego świadka na okoliczności kraju miejsca pochodzenia samochodu, czego jednak nie uczyniono.

W ocenie pełnomocnika skarżącego organy celne nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, zwłaszcza w zakresie potwierdzenia okoliczności podanych przez pełnomocnika skarżącego, co do miejsca pobytu W. S. Odstąpiono także od przeprowadzenia wnioskowanego dowodu ze słuchania W. S. Naruszono w ten sposób zasady określone wart. 121 i 122 ordynacji podatkowej nakazującej sposób prowadzenia postępowania dowodowego. Organ celny wydając decyzje w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego powinien przeprowadzić postępowanie mające na celu stwierdzenie, iż Sprzedający nie zamieszkuje pod podanym adresem i nie możliwości przeprowadzenia dowodu na potwierdzenie podnoszonych twierdzeń i prawdziwości zgłoszenia celnego.

Ani Naczelnik Urzędu Celnego rozpatrujący sprawę jako organ pierwszej instancji, ani też Dyrektor Izby Celnej, jako organ drugiej instancji, nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie samochód nie pochodził z Niemiec. Skarżący dysponuje umową sprzedaży i oryginalnym dokumentem urzędowym wydanym przez władze niemieckie F., z którego wynika, iż zakupiony samochód był własnością W. S.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera rozbudowane stanowisko, co do obowiązujących przepisów prawnych, których obowiązywanie nie jest sporne w sprawie. Sporne jest istnienie lub nie W. S., którego władze niemieckie nie mogły odnaleźć a skarżący mógł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowa argumentację w sprawie.

Ustosunkowując się do zarzutów organ wskazał, że organy celne w trakcie prowadzonego postępowania dopuściły jako dowód wszystko, co mogło się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, zaś zebrany materiał dowodowy został poddany starannej i wnikliwej ocenie.

Organy celne prawidłowo dokonały oceny mocy dowodowej pisma weryfikacyjnego, przyjmując pismo jako dowód w trybie art. 194 Ordynacji podatkowej. Przy ocenie dokumentów pochodzenia towarów jedynymi wiarygodnymi informacjami dla władz celnych kraju importera są informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportującego. Polskie władze celne nie dysponują żadnymi uprawnieniami kontrolnymi w tym zakresie.

Odnosząc się do kilkakrotnie zarzutu braku podejmowania niezbędnych kroków przez organ celny dla dogłębnego zbadania stanu faktycznego Organ zauważa, iż możliwość korzystania z preferencji celnych w stosunku do towarów pochodzących z Unii Europejskiej stanowi swojego rodzaju odstępstwo od zasady powszechności danin publicznych, do których zalicza się dług celny. Jeżeli podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą zamierza skorzystać z preferencji celnych (zwolnień lub ulg) będących naruszeniem zasady powszechności danin publicznych, ma obowiązek przedstawienia dowodu na istnienie okoliczności, z których wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne.

Strona nie dostarczyła jakiegokolwiek oświadczenia od W. S. W ocenie Dyrektora Izby Celnej tylko tak otrzymany dowód tj. z podpisem eksportera, mógłby stanowić ewentualną przesłankę o ponowne zwrócenie do niemieckich władz celnych o ponowną weryfikację.

Dyrektor Izby Celnej nie przyznał mocy dowodowej przedkładanym pismom, a tym samym nie było przesłanek do powtórnej weryfikacji przedkładanego świadectwa pochodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy w pierwszym rzędzie, że podważenie preferencyjnego pochodzenia pojazdu nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i budzący zaufanie, tym bardziej że w wyniku postępowania doszło do wzruszenia ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Organ celny powziął wątpliwości co do autentyczności dokumentów, lecz pochodzenie pojazdu nie zostało skontrolowane z tego względu, że niemieckie służby celne nie zdołały zidentyfikować i ustalić miejsca zamieszkania W. S. - osoby zadeklarowanej jako sprzedawca i eksporter samochodu. Jednocześnie polskie organy celne powołują się na adnotację dokonaną przez niemieckie służby celne na dokumencie EUR 1, z którego ma wynikać (mimo braku tłumaczenia na język polski i obowiązującej w Polsce zasady wyłącznego używania języka polskiego jako języka urzędowego), iż "przeprowadzona weryfikacja wykazała, że niniejsze świadectwo nie spełnia wymogów co do autentyczności i rzetelności" (k. 44 v.).

Zgodnie z art. 32 ust. 3 Protokołu, informacje podane w świadectwie przywozowym EUR 1 weryfikowane są przez władze celne kraju eksportu. Zgodnie jednak z art. 32 ust 5 tegoż Protokołu – wyniki te są przekazywane władzom wnioskującym, w taki sposób, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.

Nie ulega wątpliwości, że weryfikacja oznacza postępowanie dowodowe, jednak jego oceny dokonuje organ wnioskujący, a więc w tym wypadku polskie służby celne. Niedopuszczalne jest więc uznanie się za związanym przez opinię (stanowisko, rozstrzygnięcie – organy nie sprecyzowały jak ją traktują) niemieckich służb celnych, iż "przeprowadzona weryfikacja wykazała, że niniejsze świadectwo nie spełnia wymogów co do autentyczności i rzetelności". Raz jeszcze podkreślić należy, że w sprawie ocena skutków weryfikacji należała do polskich organów celnych, organy niemieckie miały dostarczyć tylko konkretnych dowodów.

Bezzasadnie powołuje się więc organ na treść art. 194 Ordynacji podatkowej o mocy dowodowej dokumentu urzędowego. Dokument urzędowy w sprawie jest dowodem wyłącznie nie odnalezienia sprzedawcy przez władze niemieckie – gdyż to leży w ich kompetencjach w ramach postanowień Protokołu, natomiast ocena wyników weryfikacji należy do organów polskich, zatem nie są one związane w żaden sposób oceną niemieckich służb celnych, nawet zawartą w formie dokumentu sygnowanego przez niemieckie władze. Powołanie się na należący do przepisów regulujących postępowanie dowodowe art.194 Ordynacji podatkowej jest więc tu całkowicie chybione.

Uznając z niezrozumiałych powodów udokumentowanie okoliczności zmiany adresu sprzedawcy za dowód nieprawidłowości znacznie wcześniej sporządzonego świadectwa pochodzenia, organ pominął treść art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie jest wyłączony przeciwdowód przeciwko dokumentom. Strona wnioskowała przeprowadzenie takiego przeciwdowodu, a z okoliczności sprawy zaś wynika, że nie była to tylko forma gry na zwłokę.

Błędne jest stanowisko organów celnych, przerzucające na stronę ciężar dowodu w sprawach, w których przedstawiła ona już wszystkie formalnie wymagane dokumenty, w tym świadectwo EUR 1. Skoro organ nie potrafi zakwestionować mocy dowodu, musi go przyjąć. Oczywiste jest przy tym, że strona nie dysponuje żadnymi środkami władczymi umożliwiającymi pozyskanie i przedstawienie jakiegokolwiek kolejnego dowodu.

W świetle odpowiedzi udzielonej przez niemieckie władze celne nie ma podstaw do twierdzenia, że okoliczność negatywnej weryfikacji świadectwa została potwierdzona dokumentem urzędowym. Wykazany został jedynie fakt nie zamieszkiwania sprzedawcy pod tym samym adresem, co w dacie deklarowanej sprzedaży. Reszta ustaleń wynika z pisemnych sugestii służb niemieckich, które ani nie leżą w ich kompetencjach, ani nie odpowiadają wymogom precyzji przedstawienia wyników ustaleń wynikającym z art. 32 pkt 5 Protokołu. Nie wiadomo nawet dlaczego i jakich konkretnych wymogów nie spełnia świadectwo w ocenie służb niemieckich, mimo iż wcześniej zostało przez te same służby zaaprobowane i potwierdzone stosowną adnotacją i pieczęcią na dokumencie.

Organ odwoławczy popadł przy tym w niekonsekwencję, stwierdzając z jednej strony, że organy celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, natomiast z drugiej strony zarzucając stronie, że nie przedstawiła organom dowodu, który byłby podstawą do ponownego zwrócenia się do niemieckich władz celnych.

O ile prawdziwa jest wersja pełnomocnika skarżącej, iż ustalił bez najmniejszych problemów adres sprzedawcy, oznaczałoby to, że niemieckie organy celne tylko pozornie wyjaśniły sprawę, a służby polskie wciąż nie dysponują żadnymi dowodami umożliwiającymi wyjaśnienie swoich wątpliwości. Niedopuszczalne byłoby wówczas obciążanie strony skutkami niedbalstwa i nieumiejętności współpracy służb celnych.

Przekazanie ścisłych informacji, a wcześniej przeprowadzenie rzetelnej procedury weryfikacyjnej nie wynika z uprzejmości służb celnych Państwa wezwanego, lecz jest ich prawnym obowiązkiem przyjętym umową międzynarodową.

Z ogromną ostrożnością powinien być przy tym stosowany art. 32 ust. 6 Protokołu, zgodnie z którym brak odpowiedzi lub odpowiedź niewyczerpująca uzasadniają niekiedy odmowę wszelkich preferencji, jako dotykające podstawowych praw obywateli oraz zasad postępowania wobec niego fair, kwestia ta jednak leży poza granicami kognicji sądu administracyjnego. Ponadto organ wskazał, że nie stosował tego przepisu, gdyż dane otrzymane od służb celnych niemieckich uznał za kompletne.

Preferencyjne stawki celne wynikają z regulacji prawnej, która nie jest szczególnym gestem wobec strony, lecz należącym do systemu prawa narzędziem polityki skarbowej Państwa oraz polityki międzynarodowej związanej z akcesją Polski z Unią Europejską. Dla strony ta regulacja jest źródłem praw podmiotowych.

Podsumowując – organ celny uznał odpowiedź służb niemieckich za wynik weryfikacji świadectwa EUR 1 i dowód jego nierzetelności. Oświadczenie to wystarczyło organowi do wzruszenia wcześniejszej ostatecznej decyzji i wydania nowej decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Zmianę adresu zamieszkania lub trudności z odnalezieniem sprzedawcy po kilkunastu miesiącach od dnia sprzedaży pojazdu organ uznał za dowód wadliwości świadectwa EUR 1. Zbagatelizował informacje pełnomocnika strony o ustaleniu adresu sprzedawcy, przerzucając jednocześnie na stronę ciężar dowodowy rozwiania obiekcji urzędu co do przedstawionych dokumentów.

Organ nie dysponował w istocie żadnym dowodem pozwalającym na skuteczne wzruszenie poprzednio wydanej ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie można z perspektywy upływu kilku lat utożsamiać trudności w odnalezieniu sprzedawcy przez służby niemieckie z wadliwością dokumentu EUR 1, uprzednio przez te służby potwierdzonego.

Konieczne jest zatem albo uznanie zgłoszenia za prawidłowe, albo precyzyjne i samodzielne ustalenie, w sposób pozbawiony dowolności, czy świadectwo EUR 1 jest nieautentyczne lub inny niż deklarowany jest status pochodzenia pojazdu – lub ustalenie braku możliwości weryfikacji.

Postępowanie przeprowadzone przez organy celne narusza zasadę zaufania, zawartą w art. 121 Ordynacji podatkowej oraz dyrektywę podejmowania wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zawartą w art. 122 Ordynacji podatkowej, rozwiniętą w szczególności w przepisach o postępowaniu dowodowym (art. 180-200 Ordynacji podatkowej). Nie doszło do zebrania materiału dowodowego pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, zatem stosowanie prawa materialnego poprzez ustalanie zobowiązania podatkowego było na tym etapie przedwczesne.

Podkreślić należy, że art. 128 Ordynacji podatkowej statuuje zasadę trwałości decyzji podatkowej. Podnosi się, że trwałość decyzji podatkowej pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy państwa zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Stabilizacja porządku prawnego jest wartością większą niż potrzeba eliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwych (S. Babiarz - Ordynacja podatkowa. Komentarz, 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 427). Tymczasem w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli sądowej organy, nie mając do tego wystarczających podstaw, podważyły ostateczną decyzję w wydaną w tej sprawie, ignorując podjęte przez stronę próby udowodnienia swych racji.

Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 121, art. 122, art. 128, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z treści art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.