Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1847/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. znak [...] Komendant Główny Straży Granicznej ( dalej organ II instancji ) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela. Republiki [...], M.S. ( dalej skarżący ) od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] ( dalej organ I instancji ) w sprawie odmowy wjazdu na granicy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący :

W dniu [...] lutego 2017 r. do kontroli granicznej na kierunku wjazdowym do Polski w przejściu granicznym Placówki Straży Granicznej w [...] zgłosił się obywatel Republiki [...], pan M.S. ur. [...] 1981 r. legitymujący się paszportem seria i numer [...] wydanym przez władze Republiki [...] w dniu 25 maja 2010 r. ważnym do dnia 25 maja 2018 r.

Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] stwierdzając, że cudzoziemiec nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach odmówił mu wjazdu na terytorium RP.

Skarżący odwołał się od przedmiotowej decyzji do Komendanta Głównego Straży Granicznej wnosząc o udzielenie ochrony międzynarodowej, uchylenie zaskarżonej decyzji i umożliwienie wjazdu na terytorium RP celem udziału w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej. W uzasadnieniu podniósł, że : jest uchodźcą z [...]. W dniu wydania zaskarżonej decyzji chciał złożyć wniosek o udzielenie mu w Polsce ochrony międzynarodowej, jednak funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] odmówili mu złożenia wniosku i wjazdu do Polski uzasadniając i o tym, iż nie posiada ważnej wizy lub dokumentu pobytowego. Nie zgadza się z decyzją o odmowie wjazdu i uważa, że została wydana z naruszeniem prawa. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] nie mógł odmówić skarżącemu wjazdu do Polski w sytuacji, gdy ubiegał się o ochronę międzynarodową.

Pełnomocnik skarżącego, poza zarzutami podniesionymi w odwołaniu zaskarżonej decyzji tj. naruszenie art. 28 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990 ze zm.) oraz przepisów prawa UE tj. art. 14 ust.1 i pkt 1.1.4.1 lit.b Załącznika VI Kodeksu granicznego Schengen, dodatkowo zarzucił naruszenie:

- art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego i nie wzięcie pod uwagę faktu, że cudzoziemiec złożył deklarację chęci ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej podczas kontroli granicznej w dniu

1. lutego 2017 r,

- art. 67 § 1 i § 2 pkt 2 k.pa. w zw. z art. 34 § 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez nie sporządzenie protokołu przesłuchania cudzoziemca podczas czynności kontroli granicznej II linii, mimo iż podawane przez niego informacje dotyczące celu wjazdu na terytorium RP mają istotne znaczenie w sprawie dotyczącej odmowy wjazdu, gdyż na ich podstawie wydaje się lub nie wydaje się (w przypadku zadeklarowania chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową ) decyzji o odmowie wjazdu,

- art. 32 k.p.a. poprzez nie dopuszczenie do czynności przesłuchania podczas czynności kontroli granicznej II linii pełnomocnika strony, pana D.W., pomimo, iż cudzoziemiec może działać przez pełnomocnika podczas postępowania, zaś pełnomocnik ma prawo być obecnym przy każdej czynności postępowania,

- art, 10 k.p.a. w zw. z art. 8ł k.p.a. i art. 32 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności, iż cudzoziemiec ubiegał się o wjazd do Polski w celu ekonomicznym w sytuacji, gdy ani on sam, ani jego pełnomocnik nie miał możliwości wypowiedzenia się co do tej okoliczności,

- art. 34 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób opisany w tym przepisie, tj. nie uzyskanie niezbędnych informacji w sprawie deklaracji ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie mu ochrony międzynarodowej od organizacji społecznej, tj. [...] Fundacji Praw Człowieka, pomimo, iż pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. przekazała ona organowi informację o chęci ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie mu ochrony międzynarodowej i powodach, dla których chce się on o tę ochronę ubiegać.

W związku z powyższym, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości oraz przeprowadzenie czynności wskazanych w art. 14 ust. 3 kodeksu granicznego Schengen. Wyjaśnił, że powodem przyjazdu cudzoziemca do Polski była chęć ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej. W tym celu wielokrotnie stawiał się wcześniej na granicy, każdorazowo otrzymując decyzję o odmowie wjazdu. Podczas odprawy granicznej w dniu 1 lutego 2017 r. w obecności pełnomocnika – D.W. - złożył deklarację chęci ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, jednak fakt ten nie został wzięty pod uwagę przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] Jako dowód powyższych oświadczeń, pełnomocnik załączył:

- pismo HFPC do Komendanta PSG w [...] z dnia 14 grudnia 2016 r. wraz wydrukami ze stron internetowych w języku [...] i [...] dotyczące opozycji w [...],

- pisemne oświadczenie pełnomocnika, D.W. wraz z załącznikami,

Ponadto wskazał, że w dniu 1 lutego 2017 r. w PSG w [...] , podczas stawienia się skarżącego do kontroli granicznej, D.W. złożył pełnomocnictwo do reprezentowania cudzoziemca w postępowaniu w sprawie odmowy wjazdu. Zostało ono przyjęte przez organ, jednak D.W. nie został dopuszczony do żadnej czynności postępowania, nie doręczono mu również decyzji o odmowie wjazdu. Nie umożliwiono mu również zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w sprawie przed wydaniem decyzji o odmowie wjazdu. Czynność zapoznania cudzoziemca ze zgromadzonym materiałem w sprawie w sytuacji, gdy dokonano jej bez udziału tłumacza i pełnomocnika stanowiła naruszenie art. 10 i art. 81 w zw. z art. 32 k.p.a. W takiej sytuacji organ nie mógł uznać za udowodnioną okoliczności, iż cudzoziemiec deklarował podczas kontroli granicznej ekonomiczny cel wjazdu. Ponadto, cudzoziemcowi w tym samym dniu odmówiono przyjęcia odwołania, które ostatecznie zostało wysłane listem poleconym w dniu 10 lutego 2017 r.

Komendant Główny straży Granicznej po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem w sprawie oraz złożonym odwołaniem utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II uznał, że słusznie odmówiono skarżącemu wjazdu na terytorium RP ponieważ czynności dokonane podczas kontroli granicznej wykazały, że nie posiada ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Komendant Główny Straży Granicznej powołał się na treść art. 14 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen), który stanowi, że obywatelowi państwa trzeciego nie spełniającemu wszystkich warunków wjazdu ustanowionych w art. 6 ust. 1 i nie należącemu do żadnej z kategorii osób, o których mowa w art. 6 ust. 5, odmawia się wjazdu na terytorium państw członkowskich.

Organ II instancji wskazał także na treść art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach stanowiącym, że cudzoziemcowi odmawia się wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jeżeli nie posiada ważnego dokumentu podróży, ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. W myśl art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 lub art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ostatnio powołanej ustawy, przyjęcie przez komendanta placówki lub oddziału Straży Granicznej od cudzoziemca wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej następuje wyłącznie na skutek zgłoszenia przez niego osobiście chęci ubiegania się o tego rodzaju ochronę. Wniosek przyjmowany jest przez funkcjonariusza Straży Granicznej na formularzu, którego wzór określił w drodze rozporządzenia Minister Spraw Wewnętrznych, a cudzoziemiec osobiście udziela wymaganych informacji i odpowiedzi na zadawane pytania.

Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wyjaśnił, że odprawa graniczna stanowi zespół czynności kontrolnych przeprowadzanych w przejściu granicznym przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Ma ona na celu m.in. weryfikację spełniania przez cudzoziemca warunków wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Funkcjonariusz z chwilą stawienia się cudzoziemca na granicy dokonuje weryfikacji posiadania przez niego dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu a także celu i warunków pobytu cudzoziemca. Jeżeli cudzoziemiec nie spełnia warunków wjazdu - jak miało to miejsce w tym przypadku nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu i nie zgłasza zamiaru ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej

przekazywany jest w celu prowadzenia dalszych czynności na tzw. "drugą linię kontroli". "Kontrola drugiej linii", jest odprawą szczegółową która w myśl przepisów kodeksu granicznego Schengen może być przeprowadzona w innym miejscu, innym niż to, w którym dokonywana jest odprawa wszystkich osób (pierwsza linia). Takie działania mają na celu m. in. zapewnienie płynności ruchu granicznego. Co istotne, uczestnikami kontroli drugiej linii są wyłącznie funkcjonariusz, który posiada stosowne upoważnienia w tym zakresie (w tym dostęp do pomieszczeń służbowych Straży Granicznej) oraz cudzoziemiec i nie jest możliwe dopuszczenie do udziału w niej osób postronnych. Cudzoziemiec sam, osobiście wypowiada się odnośnie celu i warunków swojego wjazdu. Charakter czynności na drugiej linii oraz miejsce ich prowadzenia (specjalnie wydzielona strefa na terenie placówki Straży Granicznej) uniemożliwiają dopuszczenie - nawet w charakterze obserwatora - do nich pełnomocnika ustanowionego przez cudzoziemca w postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu.

Skarżący w całości zaskarżył decyzję Komendanta Główny Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2017r. znak [...] zarzucając jej naruszenie przepisów mających wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie okoliczności, że skarżący złożył deklarację chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową podczas kontroli granicznej w dniu 1 lutego 2017 r. na przejściu granicznym w [...], pomimo, iż deklaracja taka znajdowała się w treści odwołania od zaskarżonej decyzji sporządzonej przez skarżącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a z treści dowodów przedstawionych podczas postępowania administracyjnego wynikało, że celem wjazdu skarżącego do Polski była chęć ubiegania się o ochronę międzynarodową,

- art. 67 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. oraz art. 34 § 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w ramach postępowania, podczas którego sporządzono notatkę służbową z rozpylania cudzoziemca dotyczącego deklarowanego przez niego celu wjazdu do Polski, zaś nie przeprowadzono przesłuchania skarżącego i nie sporządzono protokołu z tego przesłuchania, pomimo, iż informacje dotyczące celu wjazdu na terytorium RP podawane przez skarżącego mają istotne znaczenie w sprawie dotyczącej odmowy wjazdu, gdyż na ich podstawie wydaje się lub nie wydaje się (w przypadku zadeklarowania chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową) decyzji o odmowie wjazdu,

- art. 34 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach poprzez utrzymanie w mocy decyzji w wydanej w ramach postępowania, podczas którego nie dokonano czynności wskazanych w tym przepisie, tj. organ I instancji nie uzyskał niezbędnych informacji w sprawie deklaracji ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie mu ochrony międzynarodowej od organizacji społecznej tj. [...] Fundacji Praw Człowieka, pomimo iż już pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. organizacja ta przekazała organowi informację o chęci ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie mu ochrony międzynarodowej i powodach dla których chce on się o tę ochronę ubiegać,

- art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. i art. 32 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w ramach postępowania, podczas którego nie zapewniono cudzoziemcowi i jego pełnomocnikowi – D.W. - czynnego udziału w postępowaniu i w związku z tym, bezpodstawne uznanie za udowodnioną okoliczności, iż cudzoziemiec ubiegał się o wjazd do Polski w celu ekonomicznym w sytuacji, gdy ani on sam ani jego pełnomocnik nie miał możliwości wypowiedzenia się co do tej okoliczności,

- art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 2 pkt 2) lit. b ustawy o cudzoziemcach oraz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (wersja przekształcona) (dalej: dyrektywa 2013/32, dyrektywa proceduralna) - poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji o odmowie wjazdu na granicy, pomimo, że z okoliczności sprawy wynika, iż skarżący na granicy, jak również w odwołaniu od decyzji o odmowie wjazdu wyraził chęć złożenia wniosku o udzielenie mu ochrony międzynarodowej,

- art. 14 ust. 1 i ust. 3 akapit 3 kodeksu granicznego Schengen poprzez ich nie zastosowanie i nie wzięcie pod uwagę szczególnych uregulowań dotyczących prawa cudzoziemca do ochrony międzynarodowej co spowodowało nie uchylenie decyzji o odmowie wjazdu w sytuacji, gdy decyzja ta była nieuzasadniona, jak również nie dokonanie innych wskazanych w tych przepisach czynności, w sytuacji, gdy skarżący w trakcie postępowania w sprawie odmowy wjazdu zadeklarował chęć złożenia wniosku o udzielenie mu ochrony międzynarodowej.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o:

1. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

2. Na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - skierowanie przez Sąd, wniosku o rozstrzygnięcie wstępne (zadanie pytania prejudycjalnego) do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), dotyczącego następujących kwestii prejudycjalnych: dokonanie wykładni art. 2 lit. b oraz 6 ust. 1 dyrektywy 2013/32 w świetle motywu 27 tej dyrektywy oraz art. 14 ust. 1 i art. 14 ust. 3 w zw. z art. 3 i 4 kodeksu granicznego Schengen i art. 18 Karty Praw Podstawowych UE i odpowiedź na pytania:

- czy art. 2 lit. b i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2013/32, w świetle motywu 27 tej dyrektywy, należy rozumieć w ten sposób, że wystąpienie z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, o którym mowa w tych przepisach może mieć dowolną formę (np. może ono nastąpić w odwołaniu od decyzji o odmowie wjazdu, tak jak w niniejszym postępowaniu i czy w przypadku takiego wystąpienia obowiązkiem krajowych organów administracji jest zapewnienie rzeczywistej możliwości jak najszybszego złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (w tym także poprzez, uchylenie wcześniej wydanej decyzji o odmowie wjazdu) oraz zarejestrowanie wniosku?

- czy art. 14 ust. 1 zdanie drugie kodeksu granicznego Schengen w zw. z art. 3 i 4 kodeksu granicznego Schengen i art 18 Karty Praw Podstawowych U E należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wystąpienia (w dowolnej formie) z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, w rozumieniu art. 2 lit. b i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2013/32 (np. poprzez zawarcie go w decyzji o odmowie wjazdu, jak w niniejszym postępowaniu), organ krajowy nie może wydać decyzji o odmowie wjazdu, ewentualnie powinien uchylić własną wcześniejszą decyzję o odmowie wjazdu (jeśli prawo krajowe na to zezwala) celem zapewnienia cudzoziemcowi rzeczywistej możliwości ubiegania się o ochronę międzynarodową?

- czy art. 14 ust. 3 akapit 3 kodeksu granicznego Schengen w zw. z art. 3 lit. b i 4 kodeksu granicznego Schengen i art. 18 Karty Praw Podstawowych UE należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku, gdy cudzoziemiec występuje (w dowolnej formie) z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, w rozumieniu art. 2 lit. b i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2013/32, w odwołaniu od decyzji o odmowie wjazdu, to czy w takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uznać, że decyzja o odmowie wjazdu była nie uzasadniona i dokonać czynności wskazanych w tym przepisie?

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W dniu 13 września 2017r. skarżący skierował replikę na odpowiedź na skargę.

W dniu 16 października 2017r. został złożony wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej – [...] Fundacji Praw Człowieka z siedzibą w [...] – do udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Na rozprawie w dniu 17 października 2017r. Sąd postanowił dopuścić [...] Fundację Praw Człowieka z siedzibą w [...] do udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Główny Straży Granicznej jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] nie naruszają prawa.

Zaistniałą w niniejszej sprawie sytuację reguluje art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach( Dz.U.z 2016r. poz.1990 ze zm.), zgodnie z ktorym cudzoziemcowi odmawia się wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jeżeli nie posiada ważnego dokumentu podróży, ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. W myśl art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 lub art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen, Dz.Urz. L 77 z dnia 23 marca 2016 r.,s.1) w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące:

a) posiadają oni ważny dokument podróży uprawniający posiadacza do przekroczenia granicy i spełniający następujące kryteria:

(i) jest on ważny przez przynajmniej trzy miesiące po planowanej dacie wyjazdu z terytorium państw członkowskich; w uzasadnionych pilnych przypadkach kryterium to może zostać pominięte;

(ii) został wydany w okresie ostatnich 10 lat;

b) posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001(25), chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową;

c) uzasadnią cel i warunki planowanego pobytu oraz posiadają wystarczające środki utrzymania, zarówno na czas trwania planowanego pobytu, jak i na powrót do ich państwa pochodzenia lub na tranzyt do państwa trzeciego, co do którego istnieje pewność, że uzyskają zezwolenie na wjazd na jego terytorium, lub jeżeli mają możliwość uzyskania takich środków zgodnie z prawem;

d) nie są osobami, wobec których dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu w SIS;

e) nie są uważani za stanowiących zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych żadnego z państw członkowskich, a w szczególności nie dokonano wobec nich, na tej samej podstawie, wpisu do celów odmowy wjazdu w krajowych bazach danych państw członkowskich.

Artykuł 14 ust. 1 wskazanego rozporządzenia stanowi, że obywatelowi państwa trzeciego, który nie spełnia wszystkich warunków wjazdu ustanowionych w art. 6 ust. 1 i który nie należy do żadnej z kategorii osób, o których mowa w art. 6 ust. 5, odmawia się wjazdu na terytorium państw członkowskich. Ostatnio powołany przepis stanowi, że na zasadzie odstępstwa od ust. 1:

a) obywatelom państw trzecich, którzy nie spełniają wszystkich warunków ustanowionych w ust. 1, jednakże posiadają dokument pobytowy lub wizę długoterminową, zezwala się na wjazd na terytorium innych państw członkowskich w celu tranzytu, tak aby mogli oni dotrzeć na terytorium państwa członkowskiego, które wydało dokument pobytowy lub wizę długoterminową, chyba że ich nazwiska znajdują się w krajowym wykazie wpisów państwa członkowskiego, którego granice zewnętrzne usiłują przekroczyć, a wpisowi towarzyszy instrukcja odmowy wjazdu lub tranzytu;

b) obywatelom państw trzecich, którzy spełniają warunki ustanowione w ust. 1, z wyjątkiem warunku ustanowionego w lit. b), którzy zgłaszają się na granicy, można zezwolić na wjazd na terytorium państw członkowskich, jeżeli na granicy zostanie im wydana wiza zgodnie z art. 35 i 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009(26).

Państwa członkowskie opracowują statystyki dotyczące wiz wydawanych na granicy zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 810/2009 i załącznikiem XII do tego rozporządzenia.

Jeżeli zamieszczenie wizy w dokumencie nie jest możliwe, wizę zamieszcza się wyjątkowo na oddzielnej karcie załączonej do dokumentu. W takim przypadku stosuje się jednolity wzór formularza, na którym umieszcza się wizę, określony w rozporządzeniu Rady (WE) nr 333/2002(27);

c) obywatele państw trzecich, którzy nie spełniają jednego lub większej liczby warunków ustanowionych w ust. 1, mogą uzyskać zezwolenie państwa członkowskiego na wjazd na jego terytorium ze względów humanitarnych, ze względu na interes narodowy lub zobowiązania międzynarodowe. W przypadku gdy wobec danego obywatela państwa trzeciego dokonano wpisu, o którym mowa w ust. 1 lit. d), państwo członkowskie wydające mu zezwolenie na wjazd na swoje terytorium informuje o tym odpowiednio pozostałe państwa członkowskie.

Skarżący nie przynależał do kategorii osób określonych w art. 6 ust. 5 kodeksu granicznego Schengen.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz odnosząc się do argumentacji podniesionej przez skarżącego w toku postępowania Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, że przyjęcie przez komendanta placówki lub oddziału Straży Granicznej od cudzoziemca wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej następuje wyłącznie na skutek zgłoszenia przez niego osobiście chęci ubiegania się o tego rodzaju ochronę. Wniosek przyjmowany jest przez funkcjonariusza Straży Granicznej na formularzu, którego wzór określił w drodze rozporządzenia Minister Spraw Wewnętrznych, a cudzoziemiec osobiście udziela wymaganych informacji i odpowiedzi na zadawane pytania.

Sąd aprobuje także stanowisko organu, że przyjęcie wniosku następuje w dniu, w którym cudzoziemiec zadeklarował zamiar jego złożenia i tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży Granicznej wniosek nie może być przyjęty w dniu, w którym cudzoziemiec stawił się do siedziby organu, cudzoziemiec jest informowany o terminie i miejscu jego przyjęcia (art. 28 w/w ustawy). Dla organu administracji wiążąca w tym przypadku jest jedynie wola samego cudzoziemca wyrażona przez niego w sposób samodzielny, bezpośredni w toku odprawy granicznej, organ z całą pewnością nie miał obowiązku zaproponowania cudzoziemcowi przyjęcia od niego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Odprawa graniczna stanowi zespół czynności kontrolnych przeprowadzanych w przejściu granicznym przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Ma ona na celu m.in. weryfikację spełniania przez cudzoziemca warunków wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Funkcjonariusz z chwilą stawienia się cudzoziemca na granicy dokonuje weryfikacji posiadania przez niego dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu a także celu i warunków pobytu cudzoziemca.

Sąd uznał za słuszne wyjaśnienia organu, że jeżeli cudzoziemiec nie spełnia warunków wjazdu - jak miało to miejsce w tym przypadku nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu i nie zgłasza zamiaru ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej

przekazywany jest w celu prowadzenia dalszych czynności na tzw. "drugą linię kontroli". "Kontrola drugiej linii", jest odprawą szczegółową która w myśl przepisów kodeksu granicznego Schengen może być przeprowadzona w innym miejscu, innym niż to, w którym dokonywana jest odprawa wszystkich osób (pierwsza linia). Takie działania mają na celu m. in. zapewnienie płynności ruchu granicznego. Co istotne, uczestnikami kontroli drugiej linii są wyłącznie funkcjonariusz, który posiada stosowne upoważnienia w tym zakresie (w tym dostęp do pomieszczeń służbowych Straży Granicznej) oraz cudzoziemiec i nie jest możliwe dopuszczenie do udziału w niej osób postronnych. Cudzoziemiec sam, osobiście wypowiada się odnośnie celu i warunków swojego wjazdu. Charakter czynności na drugiej linii oraz miejsce ich prowadzenia (specjalnie wydzielona strefa na terenie placówki Straży Granicznej) uniemożliwiają dopuszczenie - nawet w charakterze obserwatora - do nich pełnomocnika ustanowionego przez cudzoziemca w postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu.

Niezwykle istotnym jest, że jako formacja graniczna Straż Graniczna obowiązana jest także przeciwdziałać nielegalnej migracji i chronić dostępu do terytorium RP osobom nie spełniającym warunków wjazdu i pobytu na nim. Powoduje to konieczność przeprowadzenia w każdym przypadku indywidualnej wnikliwej oceny sytuacji na podstawie rozpytania cudzoziemca odnośnie szczegółów wjazdu i pobytu. Taka szczegółowa odprawa przeprowadzana jest na drugiej linii kontroli. Jeżeli w trakcie niej cudzoziemiec podaje osobiste lub ekonomiczne przyczyny wjazdu i brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia od niego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, komendant placówki Straży Granicznej wszczyna postępowanie w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy. Zasadnym jest zatem uznanie, że na dorozumianą deklarację chęci złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej składa się całość wypowiedzi cudzoziemca podczas odprawy granicznej.

W przypadku, gdy nie budzi wątpliwości fakt, że cudzoziemiec nie spełnia warunków wjazdu obowiązkiem organu jest podjęcie określonych w przepisach prawa czynności w kierunku uniemożliwienia mu wjazdu i wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie, przy czym decyzja w tym przedmiocie podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Takie działanie ma służyć przede wszystkim ochronie interesów państwa oraz ładu i porządku publicznego.

Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, organ administracji nie uniemożliwiał stronie zrealizowania uprawnień wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego takich jak ustanowienie pełnomocnika, zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem w postępowaniu, wypowiedzenie się co do dowodów w sprawie czy wniesienie odwołania.

Wbrew zarzutom skargi z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że cudzoziemiec mimo iż wyrażał m.in. niezadowolenie z ogólnej sytuacji panującej w kraju pochodzenia nie deklarował chęci złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Nie znajdują zatem potwierdzenia ani argumenty sformułowane w skardze odnośnie deklarowania przez stronę chęci złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, ani zarzuty pod adresem funkcjonariuszy placówki Straży Granicznej, iż odmówili przyjęcia takiego wniosku. Mając na względzie rygory prawne w razie przekroczenia uprawnień, czy niedopełnienia obowiązków, w takiej sytuacji założenie najwyższej staranności działania funkcjonariusza jest uzasadnione. Sąd nie znalazł ani w toku postępowania ani w trakcie rozprawy sądowoadministracyjnej argumentów przemawiających za uznaniem w/w zarzutów za słuszne.

Czynności z udziałem skarżącego, przeprowadzane zostały przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] przy udziale tłumacza języka [...] umożliwiono mu przedstawienie faktycznych okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia i zamierzonego pobytu na terytorium RP. Z uwagi na to, że fakt niespełniania przez cudzoziemca warunków wjazdu nie budził wątpliwości, nie było konieczne przesłuchanie cudzoziemca w celu ustalenia dodatkowych okoliczności. Sporządzanie przez funkcjonariuszy Straży Granicznej każdorazowo notatek dotyczących czynności weryfikacyjnych podejmowanych wobec cudzoziemca, zawierających jego oświadczenia w zakresie okoliczności wjazdu oraz wyniki sprawdzeń dokonanych w dostępnych systemach informatycznych służy uzupełnieniu materiału dowodowego i pełni rolę informacyjną w przypadku ewentualnych podejmowanych wobec cudzoziemca działań oraz dowodzi, że organ dochował wymaganej staranności w zakresie precyzyjnego określenia w sposób zindywidualizowany powodu wjazdu na terytorium RP.

Sąd podziela stanowisko organu, ze prowadzenie dodatkowych czynności z udziałem skarżącego było bezcelowe i służyłoby nieuzasadnionemu przedłużaniu postępowania, ponieważ zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne do wydania decyzji w sprawie.

Należy także zaakceptować, że Komendant Główny Straży Granicznej nie jest organem właściwym w zakresie udzielenia ochrony międzynarodowej i jeżeli zamiarem cudzoziemca jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej, to winien zgłosić ten zamiar w chwili stawienia się do odprawy granicznej. Artykuł 24 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi bowiem, że cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jedynie za pośrednictwem komendanta oddziału lub komendanta placówki Straży Granicznej. W sytuacji stawienia przez cudzoziemca do odprawy granicznej i zadeklarowaniu przez niego osobiście, bezpośrednio w chwili przekraczania granicy RP zamiaru ubiegania się o ochronę międzynarodową, taki wniosek zostanie przez komendanta placówki Straży Granicznej przyjęty.

Reasumując : art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach stanowi jednoznacznie, iż cudzoziemcowi odmawia się wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdy nie posiada ważnego dokumentu podróży, ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Kategoryczne brzmienie przepisu powoduje, ze jest to decyzja związana, ustawodawca pozbawił w tym przypadku organ możliwości uznania.

W ocenie Sądu czynności przeprowadzone, w trakcie odprawy granicznej, wobec skarżącego zostały zrealizowane zgodnie z procedurą dotyczącą umożliwienia cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP w celu poszukiwania ochrony międzynarodowej postępowania – jaka obowiązuje funkcjonariuszy Straży Granicznej. W związku z tym, że skarżący nie deklarował w dniu 1 lutego 2017 r. chęci złożenia wniosku o udzielenie tego rodzaju ochrony i nie spełniał warunków wjazdu i pobytu na terytorium RP, Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] był obowiązany do zastosowania przepisów prawa materialnego i nie miał możliwości wyboru innego sposobu rozstrzygnięcia, poza odmową wjazdu na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania za słuszne zarzutów skargi zarówno dotyczących naruszenia przepisów postepowania tj. art. 7, art. 10, art. 32, art. 67 § 1 i § 2 pkt 2, art. 77, art. 80 oraz art. 81 kpa, jak i prawa materialnego tj. art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 2 pkt 2) lit. B oraz art. 34 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, a także oraz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE i art. 14 ust.1 i ust.3 kodeksu granicznego Schengen.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art.151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.