Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3230/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64e
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. upomnieniem z dnia [...] września 2010r. skierowanym do Skarżącego – S. J., wezwał do uregulowania zaległości w podatku dochodowym od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2005, 2006 i 2007 rok na łączną kwotę 172.096 zł należności głównej.

Z uwagi na nieuregulowanie ww. należności w całości Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] lutego 2011r. wystawił wobec Skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2006 i 2007 r. na łączną kwotę 126.888,80 zł należności głównej.

W celu pokrycia dochodzonych należności organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] lutego 2011r. o numerach od [...] do [...] podjął próbę zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego w dziewiętnastu bankach. Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu w dniu 1 marca 2011r. Skuteczne okazały się zajęcia w [...] S.A. i [...] S.A. Dłużnicy zajętej wierzytelności poinformowali jednak o braku środków na rachunkach Skarżącego umożliwiających realizację zajęcia.

W związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2011r. o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości 65.752 zł (liczonych na dzień złożenia wniosku) od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36L) za 2005r., 2006r., 2007r. w łącznej kwocie 172.096 zł oraz rozłożeniu na 36 rat zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36L) za 2006r. i 2007r. w łącznej kwocie 126.888,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 43.615,00 zł organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] maja 2011r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], a następnie zawiadomił dłużników zajętej wierzytelności o wstrzymaniu realizacji zajęcia wierzytelności.

Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego W. po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z dnia 28 kwietnia 2011r. o uchylenie zajęcia rachunków bankowych postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. uchylił zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego w [...] S.A. i [...] S.A. dokonane na podstawie zawiadomień z dnia [...] lutego 2011r.

W dniu 21 maja 2012r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynął złożony na podstawie art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej “u.p.e.a.", wniosek Skarżącego z dnia 21 maja 2012r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych powstałych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że pismem z dnia 21 września 2010r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z prośbą o rozłożenie na raty zaległości podatkowych w podatku dochodowych od osób fizycznych oraz umorzenie odsetek za zwłokę powstałych w związku ze złożonymi w dniu 21 września 2010r. korektami zeznań podatkowych PIT-36L za 2005- 2007r., natomiast tytuł wykonawczy Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił w dniu [...] lutego 2011r. Zdaniem Skarżącego w dniu wystawienia tytułu wykonawczego była już zapewne znana decyzja odnośnie rozłożenia na raty zaległości, a zatem tytuł nie powinien być wystawiony. Mając na uwadze fakt toczącego się od pięciu miesięcy postępowania podatkowego w ocenie Skarżącego nie powinno się zajmować rachunku bankowego, ponieważ doprowadziło to do sztucznego powstania kosztów egzekucyjnych. Skarżący wskazał przy tym, że zdaje sobie sprawę, iż złożenie wniosku o raty nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, ale w jego ocenie, skoro ten sam organ prowadził postępowanie, to nie powinien wystawiać tytułu wykonawczego. Zobowiązany zauważył również, że w dniu [...] kwietnia 2011r. została wydana pozytywna decyzja rozkładająca na raty jego zaległości, które spłacił dużo wcześniej niż przewidywał harmonogram, uchylono wszelkie czynności egzekucyjne oraz otrzymał zaświadczenie o niezaleganiu. Zatem przekonany był, że sprawa została zakończona, natomiast zgłosił się do niego pracownik urzędu o zapłatę kosztów egzekucyjnych.

Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o umorzenie przedmiotowych kosztów z uwagi na ważny interes publiczny wskazując, że zgodnie z orzecznictwem sądowym dobrem, które mieści się w tym pojęciu jest bez wątpienia zaufanie obywatela do organów Państwa, które w tym przypadku zostało naruszone. Zobowiązany zauważył przy tym, iż wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa jest zasadniczym elementem zasady demokratycznego Państwa prawa oraz ma swoje umocowanie i źródło w art. 2 Konstytucji. Stawia ona wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i rozstrzygnięcie wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzić zaufanie obywateli do organów administracji publicznej. Brak zaufania obywateli do organów Państwa jest z reguły skutkiem naruszenia przez te organy takich wartości jak równość i sprawiedliwość. W celu realizacji zasady, o której mowa w art. 8 k.p.a. konieczne jest zwłaszcza dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, konkretne ustosunkowanie się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienie w rozstrzygnięciu zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli. Zakładając, iż wszyscy obywatele są równi wobec prawa organ administracji nie może rozstrzygnąć sprawy bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych oraz bez uwzględnienia, wchodzących w grę, wszystkich interesów, nie ustosunkowując się jednocześnie do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron. Stanowiłoby to bowiem naruszenie zaufania obywateli do organów Państwa.

W ocenie Skarżącego w przedmiotowej sprawie został naruszony art. 8 k.p.a. i koszty egzekucyjne powinny zostać umorzone. W żadnym wypadku nie powinien być nimi obciążony. Zobowiązany zauważył przy tym, iż w toku postępowania podatkowego w zakresie rozłożenia na raty zaległości zawsze był do dyspozycji organu podatkowego i to jego opieszałość doprowadziła do wystawienia tytułu wykonawczego. Zdaniem Skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił tytuły wykonawcze aby wygenerować koszty skoro za chwilę zawiesił postępowanie i uchylił dokonane czynności. Ponadto poinformował, iż aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie wnosi zatem o udzielenie mu pomocy de minimis.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 10.604,40 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że w związku z zastosowanym środkiem egzekucyjnym powstały koszty egzekucyjne składające się z opłaty manipulacyjnej w wysokości 1.767,40 zł naliczonej na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz opłaty za czynność zajęcia w wysokości 8.837 zł naliczonej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 ww. ustawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedstawił również uregulowany w art. 64e § 2 u.p.e.a. katalog przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych wskazując jednocześnie, że jest to wyliczenie pełne i nie pozostawia organowi egzekucyjnemu możliwości stosowania umorzenia kosztów także w innych przypadkach.

Organ podkreślił, że umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego ma charakter fakultatywny na co wyraźnie wskazuje użycie w art. 64e § 1 u.p.e.a. sformułowania "może". Na mocy tego przepisu organ egzekucyjny otrzymał więc kompetencje do uznaniowego działania, które dotyczy oceny występowania samych przesłanek, jak i podjęcia decyzji o zastosowaniu instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego zauważył przy tym, że z uwagi na uznaniowy charakter tego rozstrzygnięcia zobowiązany jest na mocy art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy i przeanalizować wszystkie aspekty sprawy, a w szczególności wyjaśnić sprawę w kontekście spełnienia przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 2 i 3 u.p.e.a.

Naczelnik Urzędu Skarbowego zauważył także, iż o ile zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa zapisano w art. 89 k.p.a., to o tyle nie można pominąć faktu, że w odniesieniu do całego systemu prawa obowiązuje norma wyższego rzędu, o której mowa w art. 84 Konstytucji RP nakładająca na "każdego" obowiązek ponoszenia określonych w ustawach ciężarów i świadczeń publicznych. W przekonaniu organu egzekucyjnego nie należy również zapominać, iż w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego w administracji polski ustawodawca nadał zasadzie prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej rangę metanormy. Przejawia się to w tym, że stosownie do brzmienia literalnego art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się przez zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku, wierzyciel ex lege jest zobowiązany do podjęcia wszelkich czynności służących wykonaniu ustalonego obowiązku. Zdaniem organu egzekucyjnego uregulowana w przedmiotowym przepisie zasada prowadzenia egzekucji ex officio wyłącza w zupełności zasadę rozporządzalności dochodzenia przez wierzyciela wykonania obowiązku spoczywającego na zobowiązanym, nie pozostawiając wierzycielowi możliwości wyboru co do tego, czy podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, czy też nie. Organ egzekucyjny zaznaczył przy tym, iż za stan nieuchylania się od obowiązku ciążącego na zobowiązanym trudno uznać samo wystąpienie z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, chociażby z tego względu, że podjęte na wniosek Skarżącego postępowanie podatkowe na podstawie art. 67a § 1 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – dalej “O.p.", nie gwarantuje odniesienia skutku zgodnego z jej oczekiwaniami z tej racji, iż ulgi płatnicze, przewidziane w powołanej regulacji jurydycznej, mają charakter uznaniowy i nawet, mimo zidentyfikowania ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, organ podatkowy rozstrzygając co do istoty wniosek o ulgę może, ale nie musi, takiej ulgi przyznać, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma ku temu podstaw po dokonaniu analizy kondycji finansowej, zdrowotnej i rodzinnej podatnika.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady zaufania do instytucji państwowych poprzez wystawienie tytułu wykonawczego aby wygenerować koszty skoro za chwilę zawieszono postępowanie i uchylono dokonane czynności, Naczelnik Urzędu Skarbowego zaakcentował, iż realizowane czynności były dokonywane na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, a zatem z poszanowaniem zasady legalizmu i praworządności. Organ egzekucyjny zauważył przy tym, że brak zaufania obywateli do organów Państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedstawił chronologiczny przebieg zdarzeń stwierdzając, iż w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny postępował zgodnie z literą prawa. Po spłaceniu układu ratalnego powstałe koszty egzekucyjne są nadal wymagalne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy zdaniem organu egzekucyjne potwierdza, że jego działania nie naruszyły zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zauważył również, iż zgodnie z ustawą zasadniczą źródłem powszechnie obowiązującego prawa są enumeratywnie wymienione w art. 87 Konstytucji RP akty prawne, w tym ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie której zostały naliczone przedmiotowe koszty egzekucyjne.

Jednocześnie organ egzekucyjny podkreślił, że wierzyciel jest bezczynny jeżeli w razie stwierdzenia uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Powyższe zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego potwierdza, że obowiązkiem wierzyciela było wystawienie tytułu wykonawczego na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 i 2007, gdyż w/w zaległość stała się wymagalna kolejno w dniu 1 maja 2007r. i 1 maja 2008r., a więc przed złożeniem przez Skarżącą wniosku o rozłożenie zaległości na raty.

Ponadto organ egzekucyjny zauważył, ze złożenie przez Skarżącego wniosku o rozłożenie zaległości na raty jest postępowaniem odrębnym, które do czasu wydania decyzji pozytywnej dla podatnika nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Złożenie wniosku, o którym mowa powyżej nie wstrzymuje podejmowania czynności, a tym samym nie stanowi przesłanki umorzenia powstałych w trakcie rozpatrywania wniosku kosztów egzekucyjnych. Dopiero wydanie orzeczenia o rozłożeniu zaległości na raty stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w administracji. W przypadku zawieszenia postępowania organ egzekucyjny na podstawie art. 58 § 2 ww. ustawy może uchylić dokonane czynności egzekucyjne na wniosek Strony ze względu na jej ważny interes, nie powoduje to jednak umorzenia należnych kosztów egzekucyjnych.

Zawiadomieniami z dnia [...] czerwca 2012r. organ egzekucyjny w celu pokrycia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] podjął próbę zajęcia prawa majątkowego stanowiącego odpowiednio wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A., [...] w S., [...] S.A. i [...] S.A oraz wierzytelności pieniężnej w E. S. J. J. M. Spółka Jawna.

Po przekazaniu przez [...] S.A w dniu 11 lipca 2012r. całej dochodzonej kwoty Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniami z dnia [...] lipca 2012r. uchylił pozostałe zajęcia.

Pismem z dnia 10 lipca 2012r., Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2012r. podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów art. 8 i 11 k.p.a., tj. prowadzanie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, tzn. w sposób stronniczy oraz brak kompleksowego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto w złożonym zażaleniu Skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku z dnia 21 maja 2012r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2012r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest postanowienie pierwszej instancji wydane w trybie art. 64e u.p.a., w myśl którego organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne (§ 1) w następujących przypadkach, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne (§ 2).

Organ wskazał, iż postanowienie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych oparte jest na uznaniu administracyjnym, które ograniczone jest dyrektywami ustawowymi, nakazującymi organowi rozważenie każdej sprawy z punktu widzenia wystąpienia, bądź braku w konkretnym przypadku ważnego interesu publicznego lub sytuacji finansowej zobowiązanego, które uzasadniałyby umorzenie kosztów egzekucyjnych. Przesłanka interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do obywateli i organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Pojęcie "interes publiczny", o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny".

Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo wyjaśnił Skarżącej, że złożenie przez Skarżącego wniosku o rozłożenie zaległości na raty nie upoważnia organu egzekucyjnego do zaniechania obowiązków wynikających z przepisów prawa. Toczące się postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych nie ma bowiem wpływu na postępowanie egzekucyjne w administracji, ponieważ inny jest merytoryczny zakres tych postępowań i dopiero prawomocne rozstrzygnięcie o rozłożeniu należności na raty odniesie skutki w stosunku do postępowania egzekucyjnego polegające na zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zgodnie z dyspozycją art. 56 § pkt 1 u.p.e.a.

Według organu odwoławczego, działanie organu egzekucyjnego polegające na wszczęciu egzekucji, mimo, że nie został rozstrzygnięty wniosek o rozłożenie na raty zaległości, nie może zostać uznane za sprzeczne z interesem publicznym, w tym zasadą zaufania obywateli do organów Państwa. W interesie publicznym jest bowiem przestrzeganie przez organy administracji publicznej powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto w interesie publicznym jest również właściwe funkcjonowanie organu egzekucyjnego, który powinien realizować zadania publiczne i pobierać za dokonane czynności należności określone przez ustawodawcę w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości a następnie o umorzenie przedmiotowych kosztów lub alternatywnie o uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ze względu na naruszenie art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z art. 5 K.c. oraz art. 1 ust. 2 w zw. z art. 7 § 2 i § 3 u.p.e.a.

Zdaniem Skarżącego, złamane zostało prawo, bowiem koszty egzekucyjne powinny zostać umorzone zgodnie ze złożonym wnioskiem. W ocenie Skarżącego, egzekucja z całą pewnością nie miała bowiem na celu tego, do czego została powołana, czyli zaspokojenia wierzyciela a jedynie wygenerowania nadmiernych kosztów, gdyż jej skutkiem nie została wyegzekwowana ani złotówka podatku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przed podjęciem zasadniczych rozważań konieczne jest poczynienie kilku ogólnych uwag.

I tak, podstawę prawną ulgi, o którą wystąpił Skarżący, tj. umorzenia kosztów egzekucyjnych, stanowi przepis art. 64e u.p.e.a.

W § 2 stanowi on, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

W świetle powołanego przepisu, podzielić należy pogląd organów egzekucyjnych, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego.

Uznanie administracyjne to konstrukcja, w której przepis prawa nie łączy z pewną sytuacją koniecznego nastąpienia określonych skutków, lecz do określenia, czy i jakie skutki mogą nastąpić, powołuje organ administracyjny (por. J. Łętowski, Prawo administracyjne. Zagadnienia podstawowe, PWN, Warszawa 1990, s. 164).

W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów, zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego (organ "może" umorzyć), nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może - lecz nie musi - prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć tych kosztów. Sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96; LEX nr 31877).

Tak więc nawet w przypadku, gdy organ stwierdzi istnienie przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia. W tym zakresie organ ma jedynie obowiązek przeprowadzić w sposób prawidłowy postępowanie w sprawie i wydać postanowienie. Dlatego też sądowa kontrola postanowienia podjętego w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się jedynie do oceny, czy organ badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 64e § 2 u.p.e.a. przesłanek, jak również to, czy organ w sposób prawidłowy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie może bowiem nosić cech "dowolności".

Dokonując ustaleń organ orzekający ma obowiązek działać według zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione.

Nie zmienia to jednak zakresu swobody decyzyjnej organu przy podejmowaniu postanowienia. Oznacza to, że Sąd nie może ingerować w samo rozstrzygnięcie organu, o ile zostało ono w sposób wyczerpujący umotywowane.

Skarżący we wniosku o umorzenie wskazał przesłankę ważnego interesu publicznego przewidzianą w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.

Wskazać należy, że stanowiąc w art. 64e u.p.e.a. materialno-prawną podstawę umorzenia kosztów egzekucyjnych ustawodawca posłużył się ww. pojęciem nieostrym, niedookreślonym, przy odkodowaniu którego należy odwołać się do dorobku orzecznictwa i piśmiennictwa, które ukształtowało pomocne w tym zakresie wskazówki interpretacyjne.

Przez "interes publiczny" należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, a także sytuację, gdy zapłata określonych należności publicznoprawnych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy, lecz z drugiej strony winno także uwzględniać ten aspekt sprawy, że interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Tak więc umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes społeczny może wystąpić, w sytuacji gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samego zobowiązanego. "Interes publiczny", o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes.

W myśl postanowień art. 64 § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, albowiem są one następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku i w konsekwencji konieczności wszczęcia przeciwko zobowiązanemu przymusu egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne oraz związana z nim konieczność funkcjonowania organu egzekucyjnego jest bowiem następstwem braku pożądanych zachowań zobowiązanego.

Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu jako wynagrodzenie za przeprowadzoną egzekucję. Ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością, ani z realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego.

Powoływanie się przez stronę na zastosowanie przez organ środków egzekucyjnych, które należało uznać za prowadzące wyłącznie do powstania znacznych kosztów egzekucyjnych w świetle art. 64e u.p.e.a. regulującego umorzenie kosztów egzekucyjnych, nie może zostać uznane za przesłankę umorzenia tych kosztów. Tego rodzaju okoliczności mogą stanowić podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, np. na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a.

Poruszając się w zakresie przyznanych kompetencji Sąd uznaje, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa i prawidłowość postępowania organów w ponownym postępowaniu nie budzi zastrzeżeń orzekającego w sprawie Sądu, a zatem brak podstaw do uchylenia wydanych w sprawie postanowień.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie egzekucyjne obu instancji dokonały całościowej oceny materiału dowodowego przedstawiając ją w uzasadnieniu obu postanowień. Rozstrzygnięcie podjęte w wyniku powyższej oceny, mimo że niezgodne z oczekiwaniami Skarżącego nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wynika, że organy rozważały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego także okoliczność, że w sprawie toczyło się równolegle postępowanie o rozłożenie zaległości na raty (por. str. 7 uzasadnienia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz str. 7-8 uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r.). Uznały jednak, że było to odrębne postępowanie, a sposób rozstrzygnięcia w przedmiocie odroczenia terminu płatności nie ma normatywnie określonego wpływu na sposób załatwienia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Bo rolą organów podatkowych – wierzycieli jest podejmowanie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.p.e.a.). Wszczęcie zatem postępowania egzekucyjnego nie zależy od woli wierzyciela.

Tak więc ta szczególnie akcentowana przez Skarżącego okoliczność została przez organy uwzględniona przy ocenie stanu faktycznego sprawy. Odniosły się przy tym do tych faktów, które Skarżący przedstawił na uzasadnienie stanowiska o wystąpieniu omawianej przesłanki.

Niemniej jednak organy nie uznały, że stanowiła ona o ważnym interesie publicznym istotnym z punktu widzenia prawa do przyznania ulgi na podstawie art. 64e u.p.e.a.

Fakt, że nie spełniono żądania Skarżącego nie oznacza, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ może bowiem - w granicach tego uznania - nie uwzględnić wniosku strony, o ile - tak jak w niniejszej sprawie - sprecyzuje w sposób racjonalny (zgodnie z omówionymi wyżej wymogami) przyczyny tego stanu rzeczy.

Dokonując analizy stanu faktycznego sprawy, organy nie dostrzegły wyjątkowości położenia Strony w kontekście zastosowania wnioskowanej ulgi. Wyraz tej analizy i wniosków znajduje się w uzasadnieniach kwestionowanych postanowień. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zdaniem Sądu prawidłowo i w zgodzie z przepisami prawa, a stanowisko organów podatkowych zostało należycie wyjaśnione i uzasadnione.

Nie dostrzegając naruszenia prawa Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.