Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1727/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 3, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1, art. 210 § 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], odmówił N. W. (dalej zwanej również skarżącą) umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., (PIT-39) w kwocie [...]zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień 12 maja 2016 r., w kwocie [...]zł.

Dnia 12 maja 2016 r., skarżąca wystąpiła do organu I instancji o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego za 2013 r. od sprzedaży nieruchomości wraz z odsetkami. Skarżąca podała we wniosku, że jest na utrzymaniu rodziców, gdyż studiuje na Politechnice [...]. Ojciec skarżącej, pracując jako taksówkarz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, uzyskuje bardzo niskie dochody. Matka skarżącej jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a dochód z gospodarstwa rolnego jest niewielki. Rodzina skarżącej ma problemy z regulowaniem składek na rzecz KRUS. Rodzice przekazali skarżącej w formie darowizny gospodarstwo rolne położone w [...] wraz z domem, który wymagał kapitalnego remontu. Wskazane gospodarstwo zostało wcześniej przekazane przez matkę ojca skarżącej również w formie darowizny. W celu uzyskania środków na remont domu skarżąca w 2013 r., sprzedała niezabudowaną nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku w którym doszło do jej nabycia. Skarżąca podniosła, że o konieczności zapłaty podatku dochodowego dowiedziała się u notariusza już po podpisaniu umowy przedwstępnej, więc nie mogła wycofać się z transakcji. Następnie z uwagi na zbyt duży dochód przypadający na członka rodziny skarżącej nie przyznano jej prawa do stypendium socjalnego, z uwagi na co rodzice musieli pokrywać koszty studiów skarżącej. Skarżąca podała, że jest czwartym pokoleniem w rodzinie, które będzie uprawiać ziemię oraz że czuje się oszukana, iż jest zmuszona do płacenia podatku od sprzedaży części gruntu. Skarżąca wskazała również, że nie jest w stanie udokumentować wydatków poniesionych na remont, gdyż materiały zostały zakupione bez faktur, a prace w znacznym stopniu były wykonywane samodzielnie bez udziału innych osób. Skarżąca podała, że nie ma środków na zapłatę podatku i nie chciałaby wkraczać w dorosłe życie z zadłużeniem na rzecz Skarbu Państwa. W toku prowadzonego postępowania skarżąca dodatkowo wskazała, że jej matka choruje i wymaga leczenia. Podczas zakładania instalacji wodno-kanalizacyjnej na ulicy, przy której znajduje się nieruchomość skarżącej bardzo ucierpiały zabudowania, które wymagają natychmiastowego remontu, z uwagi na ryzyko zawalenia.

Odnosząc się do wniosku skarżącej, organ I instancji wskazał, że podstawą umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę jest art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), który upoważnia organy podatkowe do umarzania zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zaznaczono również, że decyzje w sprawie umorzenia są decyzjami wydawanymi w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wyjaśniono, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca studiuje na Politechnice [...], uzyskuje średni miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...]zł, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, zarejestrowaną jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz z ojcem prowadzącym działalność gospodarczą, który uzyskuje średni miesięczny dochód w kwocie [...]zł. Skarżąca jest przy tym właścicielką zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oraz współwłaścicielką (wraz z ojcem) samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1989. Skarżąca nie posiada zobowiązań kredytowych. Średnie miesięczne wydatki rodziny skarżącej to opłaty za podatek od nieruchomości – [...] zł, gaz – [...] zł, ogrzewanie – [...] zł, energię elektryczną – [...] zł, wodę i kanalizację – [...] zł, telefon – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, wydatki na wyżywienie – [...] zł, wydatki na lekarstwa i leczenie – [...] zł, wydatki na edukację – [...] zł, oraz wydatki związane z utrzymaniem środków transportu – [...] zł. Skarżąca oświadczyła również, że posiada zaległości z tytułu składek na rzecz KRUS. W 2015 r. skarżąca osiągnęła dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...]zł.

Organ I instancji po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał, że nie neguje trudnej sytuacji finansowej skarżącej jednak, te nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Za istotny uznano fakt, że zaległość podatkowa powstała w związku ze sprzedażą nieruchomości za kwotę [...]zł. Skarżąca uzyskując dochód i mając wiedzę odnośnie obowiązku podatkowego była zobowiązana zabezpieczyć środki finansowe na jego uregulowanie podatku. Fakt, że skarżąca jest czwartym pokoleniem w rodzinie, które przejęło własność gruntu nie zwalnia od obowiązku zapłacenia podatku. Zdaniem organu I instancji umorzenie objętej wnioskiem zaległości podatkowej stanowiłoby niebezpieczny precedens polegający na akceptowaniu braku dyscypliny podatkowej. Stałoby to również w sprzeczności z interesem innych podatników wywiązujących się z nałożonych na nich obowiązków. Zaznaczono również, że skarżąca jest młodą osobą, której sytuacja finansowa może ulec zmianie i pozwoli na spłatę zadłużenia. Końcowo zaznaczono, że organ I instancji dostrzega możliwości wystąpienia z wnioskiem o rozłożenie na raty spłaty zaległości podatkowej.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu odwołania opisano sytuację zawodową oraz zdrowotną matki skarżącej. Wskazano, że skarżąca posiada zadłużenie wobec KRUS na [...] zł. W odwołaniu opisano również przyczyny nieuregulowania zobowiązania podatkowego, które przekształciło się w zaległość podatkową.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia 18 października 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji.

W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy omówił uznaniowy charakter decyzji wydawanych w przedmiocie udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonano ponownej analizy okoliczności powstania objętych wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych oraz przesłanek przemawiających za ewentualnym udzieleniem ulgi. W kontekście sytuacji finansowej skarżącej wskazano, że wartość ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania jest zdecydowanie wyższa niż uzyskiwane miesięcznie dochody. W złożonym w toku postępowania odwoławczego oświadczeniu skarżąca dodatkowo wskazała, że jej matka ponosi wydatki na leczenie w kwocie [...]zł. Skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, gdzie uprawia owies, osiągając z tego tytułu roczny dochód w kwocie [...]zł. Skarżąca posiada również zaległości wobec KRUS w kwocie [...]zł, objęte układem ratalnym, gdzie miesięczna rata płatności wynosi [...] zł. Skarżąca przedłożyła również zaświadczenie, że jest studentką pierwszego roku Wydziału [...] Politechniki [...] na kierunku [...] oraz decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] utrzymującą w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej o nieprzyznaniu stypendium socjalnego oraz stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki w semestrze zimowym w roku akademickim [...]. Przedłożono również decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla ojca skarżącej w kwocie [...]zł. Z zaświadczenia dotyczącego działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej wynika dochód ojca skarżącej za 2015 r., w kwocie [...]zł. Przedłożona została również dokumentacja medyczna związana z leczeniem matki skarżącej. Przedstawiono decyzję KRUS wraz z harmonogramem udzielonej ulgi w zapłacie należności głównej w wysokości [...] zł (20 rat po [...] zł każda) oraz dokument potwierdzający zadłużenie na kwotę [...]zł.

W ocenie organu II instancji, skarżąca, dokonując sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat od daty nabycia winna dokładnie zapoznać się z obowiązującymi przepisami podatkowymi, dołożyć należytej staranności, aby rzetelnie ustalić, jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania. Zaznaczono, że skarżąca, uzyskując informację u notariusza o wysokości należnego podatku, posiadała wiedzę na temat obowiązku podatkowego, jak też warunków do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania. Skarżąca świadomie doprowadziła do powstania zaległości podatkowej. Zgodzono się również ze stanowiskiem organu I instancji, że jeżeli skarżąca nie posiada dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków finansowych na własne cele mieszkaniowe, objętych zwolnieniem to brak jest podstaw do stosowania ulgi. Skarżąca, uzyskując dochód ze sprzedaży nieruchomości była w posiadaniu środków finansowych z uwagi na co mogła zabezpieczyć środki na zapłatę podatku. Zachowanie skarżącej w ocenie organu II instancji wskazuje na brak dyscypliny płatniczej i nie może być premiowane udzieleniem ulgi w postaci umorzenia. Mając na uwadze sposób powstania zaległości, jak i całokształt zaistniałych okoliczności w sprawie, stwierdzić należy, że nie są one następstwem żadnych szczególnych, czy nie przewidzianych zdarzeń. Przedstawione przez skarżącą argumenty, takie jak trudna sytuacja finansowa oraz że uzyskane środki finansowe ze sprzedaży nieruchomości przeznaczono na potrzeby remontu domu, nie są wystarczającą i nadzwyczajną przesłanką świadczącą o konieczności umorzenia zaległości. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że rodzina skarżącej posiada stałe, choć niskie źródło dochodu. Wskazano również, że skarżąca jest młodą osobą, która w przyszłości ukończy naukę na studiach, co umożliwi jej podjęcie pracy lub kontynuowanie pracy na roli. Możliwe jest zatem uznanie, że w określonej perspektywie czasowej sytuacja materialna skarżącej może ulec znacznej poprawie. Z uwagi na powyższe umorzenie zobowiązania podatkowego byłoby przedwczesnym rezygnowaniem z należnych dochodów, co stałoby w sprzeczności zasadami dobra publicznego i naruszałoby zasadę równego traktowania podatników. Umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych byłoby zdecydowanie niesprawiedliwe względem innych podatników, którzy pomimo problemów zdrowotnych i finansowych płacą swoje zobowiązania podatkowe, nie korzystając z żadnego wsparcia organu podatkowego. Końcowo zaznaczono, że obecny brak zgody na umorzenie zaległości podatkowej nie pozbawia skarżącej możliwości dokonywania wpłat na jej rzecz, w każdym czasie, w każdej wysokości, aż do jej całkowitego zaspokojenia. Odmowa umorzenia nie pozbawia również możliwości ubiegania się o ulgę w spłacie w postaci rat. Składając jednak wniosek z ponownym żądaniem winno się wykazać posiadanie środków, z których ewentualna spłata zadłużenia byłaby możliwa i realna w relatywnie krótkim okresie.

Ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U z 2015 r., poz. 613 ze zm.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Charakter decyzji w przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie budzi wątpliwości - ani w orzecznictwie, ani w doktrynie. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ale ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2004, str. 282). Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Ważny interes podatnika jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać jedynie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych jako bezwzględnym warunkiem udzielenia ulgi w każdym przypadku. Niewątpliwie ważny interes podatnika to coś więcej niż jego subiektywne przekonanie o konieczności umorzenia zaległości, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Będzie to też sytuacja, gdy zapłata należności podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków ze strony państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.

Ocena okoliczności wskazanych przez stronę musi być dokonana przy uwzględnieniu zasad demokratycznego państwa prawnego wyrażonego w art. 2 Konstytucji RP, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej. W związku z tym ocena, czy przesłanki udzielenia ulgi podatkowej istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Ordynacji podatkowej). Ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Uzasadnienie, szczególnie decyzji negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności lub zastosował ją, uwzględniając w części wniosek strony.

Odnosząc powyższe wyjaśnienia do ustaleń poczynionych w sprawie poddanej sądowej kontroli przez organy obu instancji, należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i został prawidłowo ustalony w toku postępowania. Organy ustaliły wszelkie okoliczności niezbędne do stwierdzenia zaistnienia bądź nie przesłanek warunkujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania wyjaśniono sytuację osobistą i materialną skarżącej w sposób niebudzący wątpliwości.

W świetle ustalonego stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji wadliwie jednak zastosowano art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim uznano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne nie uzasadniają stwierdzenia, że w sprawie zaistniał ważny interes podatnika, a tym samym nie uzasadniają stwierdzenia, że wystąpiły przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Nie można zgodzić się w szczególności z organem podatkowym, że w sprawie poddanej sądowej kontroli istnienie zaległości podatkowej nie jest następstwem żadnych szczególnych, czy nieprzewidzianych zdarzeń. Nie można się także zgodzić z organem, że okolicznością przemawiająca za odmową umorzenia zaległości podatkowej jest fakt uzyskiwania przez członków rodziny skarżącej stałych, choć – jak przyznaje organ – niskich dochodów. W szczególności należy podkreślić, że to ostatnie twierdzenie kontrastuje ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym odmowa umorzenia zaległości podatkowej nie pozbawia możliwości ubiegania się przez skarżącą o ulgę w spłacie w postaci rat. Tym bardziej, że jak podkreślił organ, składając wniosek z ponownym żądaniem winno się wykazać posiadanie środków, z których ewentualna spłata zadłużenia byłaby możliwa i realna w relatywnie krótkim okresie.

Odnosząc się do przedstawionych twierdzeń organu, podkreślić należy, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca jest studentką na Wydziale [...] Politechniki [...] na kierunku [...]. Z uwagi na uzyskanie dochodu ze sprzedaży nieruchomości otrzymała decyzję o nieprzyznaniu stypendium socjalnego oraz stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki w semestrze zimowym w roku akademickim [...]. Skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, z którego osiąga roczny dochód w wysokości [...] zł. W 2015 r. skarżąca osiągnęła dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...]zł. Skarżąca jest zadłużona w KRUS na kwotę [...]zł (należność główna). Zadłużenie to zostało rozłożone na raty w wysokości [...] zł miesięcznie. W 2015 r. ojciec skarżącej uzyskał dochód w wysokości [...] zł z działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej. Ponadto otrzymał [...] zł na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Matka skarżącej jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i nie uzyskuje dochodu.

Mając powyższe na uwadze nie sposób twierdzić w okolicznościach faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli, że nie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika. Z bezspornych ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że skarżąca nie uzyskuje dochodów, z których możliwe byłoby spłacenie istniejącej zaległości podatkowej. Dochodów takich nie uzyskują także członkowie najbliższej rodziny skarżącej. Na podkreślenie zasługuje fakt, że łączne roczne dochody skarżącej i członków jej najbliższej rodziny stanowią mniejszą wartość niż kwota zaległości podatkowej. W tej sytuacji za całkowicie bezpodstawne należy uznać twierdzenie organu, zgodnie z którym skarżąca winna zwrócić się z wnioskiem o ulgę w spłacie w postaci rat. Skarżąca nie byłaby bowiem w stanie spełnić warunku, na który wskazał organ w zaskarżonej decyzji, tj. nie byłaby w stanie wykazać posiadania środków, z których spłata zadłużenia byłaby możliwa i realna w relatywnie krótkim okresie. Skoro łączne roczne dochody skarżącej i członków jej najbliższej rodziny są niższe niż zaległość podatkowa to nie jest możliwe ani wykazanie środków, z których spłata zadłużenia byłaby możliwa, ani tym bardziej wykazanie, że spłata zadłużenia nastąpi w relatywnie krótkim okresie.

O ile należy się zgodzić z organem, że brak wiedzy skarżącej co do podatkowych skutków sprzedaży nieruchomości nie może wpływać w jakikolwiek sposób na powstanie zobowiązania podatkowego, to nie można zaaprobować twierdzenia organu, że okoliczności związane z powstaniem zaległości nie mogą wywierać wpływu na zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, okoliczności dotyczące powstania zaległości podatkowej nie tylko można, ale i należy brać pod uwagę przy umorzeniu zaległości podatkowej. Nie można bowiem abstrahować od faktu, że przedmiotem transakcji rodzącej zobowiązanie podatkowe, której skutkiem jest zaległości podatkowa, o umorzenie której wniosła skarżąca, była nieruchomość należąca od wielu pokoleń do rodziny skarżącej. W związku z tym była to nieruchomość, którą skarżąca traktowała jako własną. Nie mając profesjonalnej wiedzy podatkowej mogła zatem błędnie pozostawać w przeświadczeniu, że sprzedaż takiej nieruchomości nie zrodzi zobowiązania podatkowego. Raz jeszcze należy podkreślić, że okoliczność pozostaje bez znaczenia dla powstania zobowiązania podatkowego. Należy ją jednak brać pod uwagę przy ocenie zasadności umorzenia wynikającej z tego zobowiązania zaległości podatkowej.

Niezależnie od tego, z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że sprzedaż nieruchomości stała się dla skarżącej koniecznością w związku z tym, że podczas zakładania instalacji wodno-kanalizacyjnej na ulicy, przy której znajduje się nieruchomość bardzo ucierpiały zabudowania, które wymagały natychmiastowego remontu, z uwagi na ryzyko zawalenia. Nie można się zatem zgodzić z organem, że zachowanie skarżącej wskazuje na brak dyscypliny płatniczej. W okolicznościach faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli wydatkowanie środków ze sprzedaży nieruchomości na remont domu nie było działaniem nieroztropnym, lecz uzasadnionym ryzykiem poniesienia jeszcze większych kosztów z uwagi na ryzyko potencjalnych szkód.

Dodatkowo należy zauważyć, że organ nie może antycypować sytuacji majątkowej skarżącej. W zaskarżonej decyzji wskazano, że skarżąca jest młodą osobą, która w przyszłości ukończy naukę na studiach, co umożliwi jej podjęcie pracy zawodowej lub kontynuowanie pracy na roli. Możliwe jest zatem – według organu – uznanie, że w określonej perspektywie czasowej sytuacja materialna skarżącej ulegnie znacznej poprawie. Z uwagi na powyższe – w ocenie organu – umorzenie zobowiązania podatkowego byłoby przedwczesnym rezygnowaniem z należnych dochodów, co stałoby w sprzeczności zasadami dobra publicznego i naruszałoby zasadę równego traktowania podatników. Umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych – zdaniem organu podatkowego – byłoby zdecydowanie niesprawiedliwe względem innych podatników, którzy pomimo problemów zdrowotnych i finansowych płacą swoje zobowiązania podatkowe, nie korzystając z żadnego wsparcia organu podatkowego.

Odnosząc się do przytoczonych twierdzeń organu podatkowego, podkreślić należy, że rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości podatkowej organ jest zobowiązany ustalić stan faktyczny aktualny w czasie rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie ma podstaw, by antycypować sytuację materialną skarżącej. Tym bardziej nie może snuć przypuszczeń co do możliwości polepszenia jej sytuacji finansowej w przyszłości. Ponadto podkreślić należy, że każdy dzień zwłoki w spłacie zaległości podatkowej powoduje niekorzystne dla skarżącej konsekwencje w postaci odsetek od zaległości podatkowych i w rezultacie skutkuje stałym wzrostem zaległości podatkowej. Skarżąca nie może przecież obecnie dokonać spłaty zaległości podatkowej z przyszłych, potencjalnych dochodów, gdyż one nie istnieją. Odraczanie spłacenia zaległości podatkowej do czasu uzyskania większych dochodów narazi natomiast skarżącą na znacznie większe koszty w związku z naliczaniem odsetek od zaległości.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, narusza art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim organ stwierdził, że w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy nie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika uzasadniająca umorzenie zaległości podatkowej.

Prowadząc ponownie postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej, organ zobowiązany będzie wziąć pod uwagę przedstawioną ocenę prawną, ze szczególnym uwzględnieniem wykładni art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej dokonanej w kontekście prawidłowo ustalonego stanu faktycznego poddanej sądowej kontroli sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jak w sentencji wyroku.