Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 43/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 13 ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art.5 pkt.3
journal: Dz.U. 2017 poz 1261
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jedn.
article: art.119pkt.3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi B.B., J. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do pełnego rozpoznania wniosku skarżących z dnia 27 grudnia 2017 r. w zakresie pkt 6 w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących B. B., J. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SAB/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Pismem z dnia [...] r. B. B. oraz J. B. (dalej: "Strona"/"Skarżący") złożyli do Inspektor Sanitarny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udzielenie odpowiedzi na 16 pytań:

1. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Haemophilus Influenzae, Poliomyelitis?

2. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych

po podaniu szczepionki przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Haemophilus Influenzae, Poliomyelitis?

3. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (odpowiedzi należy udzielić z podziałem na ilość i rodzaje - w zakresie pytań nr 1 i 2)

4. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna

na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

6. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

7. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

8. Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

9. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

10. Od którego roku dane te są gromadzone?

11. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

12. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą

w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

13. Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wyszczepialność na [...]

nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele [...] poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

14. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem

z odnotowywaniem zauważa prof. A. Z. (strona [...]),

prof. J. W., dr H. C. (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): [...] 24) oraz dr P. G. (wywiad z dnia [...] r., telewizja WP, program "Tu i teraz")

15. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie

art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego, zgodnie

z którym "Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr [...], decyzja [...] s. 91-93 ).

W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa,

że obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczają ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez

art. 8 ust. 1." (orzeczenie Matter vs Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti vs Włochy z 2002 r., 42197/98.?

16. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. została skierowana już skarga

do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

W uzasadnieniu wnioski Strona wskazała, że powyższe dane są niezbędne

w związku z treścią pisma organu z dnia [...] r. mającego na celu przymuszenie do szczepień, aby podjąć odpowiedzialną decyzję co do szczepień. Wniosek wpłynął do organu w dniu [...] r.

Pismem z dnia [...] r. Inspektor Sanitarny udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, informując Stronę, że w zakresie pytań nr od 1 do 6 oraz 9 do 16 nie posiada takich danych, natomiast w zakresie pytań nr 7 i 8 udzielił żądanej informacji publicznej.

I tak w zakresie pytania nr 7 organ wskazał, że "Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w K. prowadzi Rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych i podlega kontroli zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia

z dnia 21 grudnia 2010 r. (Dz. U. Nr 254, poz. 1711). Sądy administracyjne w Polsce uznały, że odnotowanie przez [...] niepożądanych odczynów poszczepiennych nie podlega kontroli – kognicji sądów administracyjnych, np. postanowienie WSA Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 301/17. W zakresie pytania nr 8 organ wskazał, że "Decyzje wstrzymania bądź wycofania preparatu farmakologicznego podejmuje Główny Inspektor Farmaceutyczny zgodnie

z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie określenia szczegółowych zasad

i trybu wstrzymania i wycofania z obrotu produktów leczniczych i wyrobów medycznych."

Pismem z dnia [...] r. Strona złożyła ponaglenie

do Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

w S., wzywając Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego

w K. do udzielenia odpowiedzi na wniosek z [...] r. na wszystkie z przedstawionych pytań.

Następnie, pismem z dnia [...] r. Strona – reprezentowana przez adwokata - wniosła skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o:

1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie

14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych

za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku

z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący podnieśli, że z treści przepisów § 8 ust. 1 i 2 oraz § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

(Dz. U. nr 245, poz. 1711), wynika, że organ powinien prowadzić odpowiedni rejestr, w oparciu, o który mógł udzielić informacji publicznej, o które wnioskowali w punkcie 1 i 2 swojego wniosku.

Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym "udostępnienie informacji" obejmuje także informację o nieposiadaniu żadnych dokumentów. W takiej sytuacji niewystarczające jest samo stwierdzenie nieposiadania informacji, ale koniecznym jest wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. Ma to na celu umożliwienie podmiotowi dochodzenie praw i oddalenie ewentualnego zarzutu bezczynności organu (wyrok NSA z 26 stycznia 2017, sygn. akt I OSK 2055/16).

Z uwagi na powyższe Skarżący, stwierdzili, że nie sposób twierdzić, iż organ prawidłowo rozpoznał wniosek i udzielił odpowiedzi na postawione pytania stanowiące informację publiczną. Natomiast wnioskowane informacje są niezbędne, aby Skarżący mogli świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka.

W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ odwoławczy wniósł o:

1) umorzenie w zakresie żądania zawartego w pkt 1 skargi wobec udzielenia skarżącym przez organ administracyjny żądanego zakresu informacji publicznej,

2) oddalenie skargi w zakresie żądania zawartego w pkt 2 skargi wobec braku zaistnienia przesłanek do uznania, że bezczynność organu miała miejsce

z rażącym naruszeniem prawa;

3) niewymierzanie organowi grzywny,

4) obciążenie Skarżących kosztami postępowania w tym kosztami zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu pisma, organ wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy, pismem z dnia [...] r. udzielił Skarżącym informacji uzupełniającej

w sprawie wniosku o dostęp do informacji publicznej. Skarżący otrzymali ww. pismo [...] r.

Organ wskazał, że w treści ww. pisma udzielił wyczerpującej odpowiedzi na pytania nr 1-5, 7-10 i 12, natomiast w zakresie pytań nr 6, 11 i 14-16 poinformował,

że wnioski o udzielenie informacji publicznej nie dotyczą sfery faktów, lecz posiadanej przez organ wiedzy, a tego rodzaju pytania należy uznać za pytania niedotyczące informacji publicznej

Organ wskazał, przy tym, że w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił Skarżącym, że błędne zinterpretował treść wniosku z dnia [...] r.

w zakresie stawianych pytań, i dlatego udzielił odpowiedzi uzupełniającej w zakresie dostępu do informacji publicznej. Organ wskazał, że jego błąd polegał na niewłaściwym zinterpretowaniu stawianych we wniosku pytań jako udzielenie informacji publicznej posiadanej przez organ w zakresie faktów dotyczących całego kraju, a nie jak to wynika z późniejszych pism (ponaglenia i skargi) tylko w zakresie właściwości miejscowej, tj. powiatu koszalińskiego. Ponadto organ wskazał,

iż we wniosku nie wskazano jakiego okresu dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej. Niemniej, organ po analizie sprawy, uzupełnił udzielenie informacji publicznej w zakresie faktów znajdujących się w posiadaniu organu i stanowiących informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej,

za 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07).

Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmowano, że w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa.

Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1764 ze zm. – dalej w skrócie: "u.d.i.p") udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Co warte podkreślenia, w sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Lu 507/02 – orzeczenie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji.

Wobec tego należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).

Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. w Dz. U. z 2017 r., poz. 1261) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2 (obejmuje to "prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska"), należy między innymi "ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie".

Na tym tle normatywnym żądane przez Skarżących informacje w postaci informacji dotyczących szczepień ochronnych – jako informacje odnoszące się do realizacji zadań ustawowo przypisanych Inspekcji Sanitarnej – należało uznać za informację publiczną w rozumieniu ustawy.

Nie budzi też wątpliwości, iż Inspektor Sanitarny jako organ administracji rządowej powołanym do wykonywana zadań publicznych z zakresu zdrowia publicznego (art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych – art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż bez wątpienia organ nie udzielił żądanej informacji w 14-dniowym terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek wpłynął do organu w dniu [...] r. podczas gdy pierwszej odpowiedzi udzielono w dniu [...] r., a zatem po upływie 14-dniowego terminu. Już przez sam powyższy fakt organ popadł w stan bezczynności, albowiem jak już wskazano stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności.

Dodatkowo odpowiedź udzielona w dniu [...] r. przez Inspektor Sanitarny na wniosek Skarżących z dnia [...] r. nie wyczerpywała obowiązku nałożonego na ten organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w piśmie z [...] r. wskazał skarżącym iż w odniesieniu do pytań nr od 1 do 6 oraz od 9 do 16 nie posiada takich danych. Odniósł się natomiast do pytań nr 7 i nr 8.

Natomiast dopiero w dniu [...] r. po upływie terminu do udzielenia odpowiedzi i już po wniesieniu skargi do Sądu, organ udzielił skarżącym dodatkowo szczegółowej informacji w zakresie pytań od nr 1 do nr 5 oraz od nr 7 do nr 10 i pytania 12, natomiast w odniesieniu do pytań 6, 11, 14, 15 i 16 wyjaśnił iż dotyczą one posiadanej przez organ wiedzy nie zaś sfery faktów, które w efekcie należy uznać za pytania niedotyczące informacji publicznej. Organ tłumaczył udzielenie informacji w tym terminie i w takim zakresie, niewłaściwym zinterpretowaniem treści wniosku. Sąd jednak wskazuje, iż w przypadku wątpliwości co do zadanych pytań organ winien był w terminie przewidzianym do udzielenia odpowiedzi zwrócić się do Strony o sprecyzowanie wniosku, czego organ nie uczynił.

Wobec stwierdzenia bezczynności należy przejść do oceny zasadności żądania Skarżących dotyczącego zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej. Zdaniem Sądu żądanie takie, wobec udzielenia odpowiedzi na szereg kwestii objętych wnioskiem zarówno w piśmie z dnia 17 stycznia jak i piśmie uzupełniającym z dnia [...] r., doręczonym Skarżącym już po wniesieniu skargi, jest uzasadnione jedynie w odniesieniu do pytania nr 6.

W ocenie Sądu pytanie dotyczące badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności stanowi informację publiczną. Zagadnienie poruszone w tym pytaniu związane jest z zakresem obowiązkowych badań kwalifikacyjnych, wynikających z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzedzających szczepienia ochronne, nadzór nad którymi mają organy inspekcji sanitarnej. Informacje o przeprowadzeniu takich badań mogą wynikać z dokumentacji gromadzonej w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. W zgłoszeniu bowiem wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego – zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – wskazuje się dane o stanie zdrowia i inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru nad występowaniem odczynów poszczepiennych, zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną. Powyższe przesądza również o publicznym charakterze takiej informacji. Jeśli organ nie posiada takich informacji winien był wskazać to w sposób jednoznaczny w piśmie, stanowiącym odpowiedź na wniosek i wyjaśnić dlaczego takimi informacjami nie dysponuje. Przy czym podkreślenia wymaga, iż z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika zasada, że do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w ich posiadaniu. Oznacza to, iż adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy ją samodzielnie wytworzył, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów. Tymczasem organ w odniesieniu do pytania 6 dotyczącego powyższej kwestii w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że nie posiada takich danych, zaś w piśmie z dnia [...] r. zajął odmienne stanowisko, iż informacja ta nie stanowi informacji publicznej. W świetle powyższego poglądu należało to ostatnie stanowisko uznać za nieprawidłowe, wobec czego Sąd uznał za zasadne nałożenie na organ zobowiązania do udzielenia Skarżącym jednoznacznej informacji w tym przedmiocie.

Zwrócić natomiast należy uwagę, iż część żądanych we wniosku informacji dotyczy wiedzy organu w zakresie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, faktu kierowania do tego Trybunału skarg w związku z działalnością innego organu, czy też prawa krajowego obowiązującego w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej bądź świadomości organu czy znajomości konkretnych publikacji dotyczących problemu powikłań. Pytania te wykraczają jednak poza pojęcie informacji publicznej. Treść regulacji prawnych dotyczących obowiązku szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa krajowego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania na terenie Polski zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Ponadto z przepisów u.d.i.p. nie wynika, iż w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego z prawem międzynarodowym, czy też racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Pytania Skarżących zawarte w pkt 11, 14, 15 i 16 wniosku nie dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Podkreślenia wymaga, iż aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się ona odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tegoż podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 września 2017 r. o sygn. akt II SAB/Po 99/17 - dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nie może ona też odnosić się do subiektywnej świadomości osób pełniących funkcje organu czy ich wiedzy na temat orzecznictwa sądów czy trybunałów czy też fachowej literatury bądź publikacji.

Również co do pytania nr 13 na które organ w piśmie z dnia [...] r. udzielił odpowiedzi iż nie posiada takich danych, to wskazać należy, że treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach, w ramach ich prawa wewnętrznego, nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym w związku z tym organ nie był zobowiązany do wskazywania, czy stwierdzono epidemie chorób, co do których obowiązek szczepień istnieje na Ukrainie. Organ nie musiał zatem w tym względzie także posiadać jakichkolwiek danych.

W ocenie Sądu zadane natomiast przez Skarżących we wniosku z [...] r. pytania dotyczące danych w zakresie liczby odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko chorobom wymienionym we wniosku, charakteru niepożądanych odczynów poszczepiennych, czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne, w jaki sposób ustalana jest aktualna sytuacja epidemiologiczna, czy rejestr niepożądanych odczynów poszczepiennych podlega kontroli sądowej, z jakiej statystyki wynikają dane którymi organ dysponuje oraz od którego roku dane te są gromadzone, obejmują informacje publiczne w rozumieniu art. 1 i art. 6 u.d.i.p. Co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017, poz. 1261) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania ( Dz. U z 2010 r. nr 254, poz. 1711) - por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17 – (orzeczenie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. określono sposób udostępnienia informacji zawartych w tym rejestrze, tj. poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii, wydanie oryginału, jednakże ze względu, iż regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru - w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że na pytania 1,2,3,4,5,7,8,9,10,12 i 13 organ co prawda po terminie, jednak udzielił odpowiedzi w pismach z dnia [...] r. i [...] r. w związku z czym w odniesieniu do tych pytań jak i tych które nie dotyczyły informacji publicznej nie było podstaw do zobowiązywania organu do udzielania informacji publicznej. Natomiast wobec braku jednoznacznego rozpatrzenia wniosku w zakresie wszystkich zadanych pytań, które dotyczyły informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pyt. 6.

W ocenie Sądu bezczynność organu nie wyczerpywała jednak przesłanki rażącego naruszenia prawa, albowiem jak wskazano wcześniej, częściowo w dniu [...] r., a następnie w dniu [...] r. tj. już po wniesieniu skargi do Sądu organ udzielił informacji w zakresie części pytań natomiast w odniesieniu do pytań 11, 14, 15 i 16 trafnie wyjaśnił iż dotyczą one posiadanej przez organ wiedzy nie zaś sfery faktów, które w efekcie należy uznać za pytania niedotyczące informacji publicznej.

Kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, organowi w tym zakresie nie można przypisać złej woli, zwłaszcza że z zestawienia dat wynika, iż załatwienie wniosku Skarżących, nastąpiło po 6 dniach od upływu ustawowego czternastodniowego terminu od otrzymania wniosku przez organ właściwy, natomiast drugie pismo w tej sprawie terminu sporządzono niezwłocznie po tym jak wniesiono skargę z treści której organ wywnioskował, iż pierwotnie źle zinterpretował zakres stawianych pytań . W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie okres bezczynności organu nie był podyktowany celowym działaniem, czy też uporczywym zaniechaniem organu, a był podyktowany błędną oceną organu odnośnie zakresu informacji publicznej. W konsekwencji Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że brak rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej stanowił rażące naruszenie prawa.

W związku z powyższym sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Zważyć należy, że z treści tego przepisu wynika, iż orzeczenie o wymierzeniu grzywny w kwocie określonej w art. 154 § 2 P.p.s.a., ma charakter fakultatywny. Ponadto, zdaniem Sądu, wymierzenie grzywny na tej podstawie służy realizacji funkcji dyscyplinującej, jak też represyjnej oraz prewencyjnej i ma na celu zapobieganie ewentualnym przyszłym działaniom organu narażającym strony na negatywne skutki bezczynności. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny byłby zatem uzasadniony w razie stwierdzenia rażącego naruszenia przez organ prawa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dlatego, w tym zakresie skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenia pełnomocnika Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800).

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a, według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania