Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 653/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 art. 169 par. 1 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 39 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1142
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. Spółki komandytowej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za okres od lutego do grudnia 2011 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., zaskarżonym postanowieniem z [...] r. utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] r., którym pozostawiono bez rozpatrzenia odwołanie A spółki z o.o. spółki komandytowej w W. od decyzji Wójta Gminy M. z [...] r., określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2011 r.

Kolegium w uzasadnieniu postanowienia z [...] r. wyjaśniło, że spółka wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy M. z [...] r., określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2011 r. Odwołanie nie zawierało podpisu wnoszącego, wobec czego pismem z 15 grudnia 2016 r. wezwano spółkę do usunięcia tego braku formalnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Pismo zostało doręczone spółce 28 grudnia 2016 r. Spółka jednak nie usunęła braku odwołania w wyznaczonym terminie, bowiem pismo uzupełniające brak zostało przez nią nadane w placówce pocztowej 5 stycznia 2017r., czyli dzień po terminie. Skutkiem powyższego było postanowienie Kolegium z [...] r., o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.

Spółka wniosła zażalenie na owo postanowienie, wskazując na to, że wezwanie do uzupełnienia braków skierowane zostało na niewłaściwy adres, bowiem zamiast wysłać je na adres komplementariusza organ skierował je na adres siedziby spółki.

Kolegium rozpoznając zażalenie wyjaśniło, że zgodnie z wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego, uprawnionym do reprezentowania spółki jest organ reprezentujący jej komplementariusza, tj. A spółka z o.o. z siedzibą w B., działającej zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w kodeksie spółek handlowych oraz umową A spółki z o. o. Dodało, że jak wynika z art. 201 § 1 ksh sprawy spółki z o.o. prowadzi i jej reprezentację sprawuje zarząd. Skład zarządu A spółki z o.o. jest jednoosobowy. Uprawnionym do reprezentowania spółki jest zatem, zgodnie z wypisem z KRS, prezes zarządu A spółki z o.o. z siedzibą w B., którą to funkcję pełni M. K.. Zdaniem Kolegium wskazanego organu nie można uznać za pełnomocnika skarżącej spółki w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), wobec czego nie znajdą zastosowania przepisy o doręczaniu korespondencji pełnomocnikom.

Kolegium dodało, że z akt sprawy wynika, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy M. z [...] r. wniosła spółka. Podmiotem praw i obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) jest bowiem spółka, a nie organ, przez który spółka działa. Odwołanie nie zawierało podpisu wnoszącego, wobec tego było obarczone brakiem formalnym. Podkreślono, że z dyspozycji art. 169 § 1 o.p. wynika, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W myśl art. 168 § 3 o.p. podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro przedmiotowe odwołanie zostało wniesione przez spółkę i z uwagi na brak podpisu wnoszącego nie spełniało wymogów, o których mowa w art. 168 § 3 o.p., to zasadnym było skierowanie wezwania do usunięcia braku formalnego do skarżącej spółki. Kolegium wypełniło tym samym dyspozycję art. 151 § 1 o.p., z którego wynika, że osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Siedziba spółki znajduje się w W. przy ul. A 45/175. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wzywającego do usunięcia braku wynika, że pod wskazanym adresem korespondencja jest doręczana w sposób skuteczny. W niniejszej sprawie na przeszkodzie terminowemu uzupełnieniu braku formalnego odwołania nie stanęło zatem nieprawidłowe doręczenie pisma, lecz niewłaściwa komunikacja wewnątrz spółki.

Organ zaznaczył, że wbrew twierdzeniu M. K. z odwołania nie wynika, że wskazany przez nią adres był adresem do doręczeń korespondencji spółce. Powołanie się przy tym na art. 42 k.p.a. jest niezrozumiałe. Po pierwsze przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w sprawach podatkowych, ponieważ stosuje się do nich procedurę uregulowaną przepisami Ordynacji podatkowej, po drugie powołany przepis k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych.

Kolegium zwróciło przy tym uwagę, że adres podany w odwołaniu przez M. K. był wyłącznie adresem, pod którym funkcjonuje organ. Nie był to adres do doręczeń w rozumieniu przepisów regulujących tryb doręczania pism pełnomocnikowi do doręczeń ustanowionemu przez podatnika, o którym mowa w art. 138f lub art. 138g o.p. M. K. nie jest, w ocenie organu, pełnomocnikiem spółki, a co za tym idzie do doręczania jej korespondencji nie mają zastosowania podane wyżej przepisy. Jej funkcja polega na wypełnianiu roli organu - prezesa zarządu spółki. To, że osoba pełniąca funkcję organu spółki wykonuje czynności pod adresem innym niż adres spółki będącej podatnikiem, w ocenie Kolegium nie pozwala na przyjęcie, że wszelką korespondencję należy kierować wyłącznie na adres organu. W ocenie Kolegium zasadność stanowiska co do konieczności doręczania spółce, jako osobie prawnej, korespondencji na adres jej siedziby ugruntowuje nie tylko art. 151 o.p., ale także art. 151 a § 1 o.p., bowiem nie ulega wątpliwości, że spółka istnieje, co potwierdza aktualny wypis z KRS, a także jest znany adres jej siedziby. W dziale 1, rubryka 2 wypisu z powyższego rejestru widnieje stosowny zapis dotyczący adresu siedziby spółki, wskazujący, że mieści się ona w lokalu nr 175 przy ul. A 45 w W. Zatem wysłanie wezwania do usunięcia braku formalnego na adres podany przez M. K., pełniącą funkcję organu, zamiast na adres siedziby spółki, stałoby w sprzeczności z dyspozycją art. 151 § 1 o.p. w konsekwencji Kolegium nie miało wątpliwości, że korespondencję należy kierować na adres podmiotu zobowiązanego, tj. spółki.

Końcowo wskazano, że z uwagi na fakt, że termin na uzupełnienie braku formalnego upłynął w dniu 4 tycznia 2017 r. (wezwanie zostało odebrane w dniu 28 grudnia 2016 r., a brak został uzupełniony w dniu 5 stycznia 2017 r. zasadnym było pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.

W skardze na postanowienie z [...] r. spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 120, 121 § 1, 122 oraz 125 o.p., poprzez nie podjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia, w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, i w konsekwencji prawidłowego załatwienia sprawy administracyjnej, pomimo istnienia wątpliwości co do daty nadania pisma uzupełniającego braki formalne w związku z wezwaniem z 15 grudnia 2016 r.,

- art. 180, 187 oraz 191 o.p., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji publicznej całości materiału dowodowego w sprawie, skutkiem czego organ dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu niezależnie od zasadności zarzutów sformułowanych w skardze.

Zgodnie z wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego załączonym do skargi do reprezentowania spółki skarżącej upoważniony jest komplementariusz tejże spółki to jest A spółka z o.o. z siedzibą w B.

Wydając w dniu [...] r. decyzję wymiarową określającą spółce skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2011 r. Wójt Gminy M. zaadresował ją prawidłowo na adres komplementariusza to jest C., ul. B 90.

W odwołaniu od tej decyzji wskazano ten sam adres nadawcy (odwołanie z dnia [...] r.).

Jednak z nieznanych przyczyn organ drugiej instancji wzywając spółkę skarżącą do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie wezwanie to skierował na adres spółki tj. W., ul. A 45/175. (wezwanie z dnia 15 grudnia 2016 r.).

Zauważyć należy, że w trakcie postępowania podatkowego wpis do KRS w zakresie reprezentacji spółki był tożsamy ze wskazanym wyżej. Nie istniały zatem żadne przyczyny prawne uzasadniające przesyłanie korespondencji dla spółki na jakikolwiek inny adres niż wynikający z KRS adres jej reprezentanta. Niedopuszczalne było zwłaszcza dokonywanie swego rodzaju rozdziału i kierowanie części korespondencji na adres reprezentanta spółki (vide decyzja wymiarowa) a części na adres samej spółki – wezwanie do usunięcia braków formalnych. Takie procedowanie nie ma umocowania w przepisach prawa a ponadto zaburza pewność obrotu prawnego, rodzi niepokój i bezradność po stronie podatnika, czego nie można zaakceptować w demokratycznym państwie prawa.

Skoro więc w ramach danego postępowania, zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 687), korespondencję dla spółki doręcza się na adres jej prawowitego reprezentanta to nie ma żadnych podstaw prawnych odstępstwo od tej reguły i doręczanie korespondencji na inny adres, choćby adres spółki. Stanowi to naruszenie art. 39 punkt 1 cytowanej ustawy o KRS a zwłaszcza art. 169 § 1 o.p., zgodnie z którym do usunięcia braków formalnych wzywa się wnoszącego podanie, co oznacza, że wezwanie ma być skierowane do podmiotu, który nadesłał wadliwą korespondencję niezależnie od tego, czy działa w swoim imieniu czy imieniu swego mocodawcy lub innego podmiotu.

Powyższemu stanowisku nie przeczy treść art. 151 § 1 o.p. który określa, że osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepis ten reguluje sposób doręczania korespondencji reprezentantowi spółki uwidocznionemu w Dziale 2 KRS, któremu, gdy jest on osobą prawną, doręcza się korespondencję w lokalu jego siedziby.

W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że organ był zobowiązany do skierowania wezwania do usunięcia braków formalnych na stosowany do tej pory adres reprezentanta spółki skarżącej, a nie samej spółki.

Konsekwencją powyższych wywodów jest zaś stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia jest przedwczesne i narusza art. 169 § 4 o.p. Skoro bowiem wezwanie zostało skierowane pod niewłaściwy adres to nie rozpoczął biegu 7 dniowy termin, z upływem którego ustawa wiąże niekorzystne skutki dla strony (art. 169 § 1 i § 4 o.p.) Jeśli zaś termin ten nie rozpoczął biegu to strona nie może ponosić niekorzystnych dla niej skutków jego upływu. Oznacza to, że wydanie zaskarżonego postanowienia nie znajduje podstaw prawnych.

Wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania, aby mogło zostać obwarowane rygorem z art. 169 § 4 o.p. musi zostać przesłane na właściwy adres to jest w rozpoznawanej sprawie adres reprezentanta spółki skarżącej wynikający z KRS.

W tak zakreślonych ramach faktycznych i prawnych zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu niezależnie od zarzutów skargi, która akcentowała zachowanie terminu 7 dniowego, o którym mowa w art. 169 § 1 o.p.

W toku ponowionego postępowania organ odwoławczy uwzględni powyższe wskazania jako wiążące.

Jedynie na marginesie należy w tym miejscu wyrazić przekonanie, że inspiracją dla wydania zaskarżonego postanowienia nie stała się informacja przekazana do SKO przez Wójta Gminy M. pismem z dnia 7 lutego 2017 r. (akta organu pierwszej instancji).

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c ustawy z dnia 30sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1369) należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

A.J.