Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1409/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 4, art. 241 par.2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Łabuda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi H .D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 maja 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania H.T. (dalej: Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 stycznia 2019 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2016r., którą orzeczono o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - prezesa zarządu "A" Sp. z o. o. z siedzibą w G. solidarnie z tą Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podał, że Skarżący wnosząc o wznowienie postępowania, powołał się na art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p."). Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu (tj. gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) dokonywane jest na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji w sprawie mającej być przedmiotem wznowienia (art. 241 § 2 pkt 1 O.p.). Warunek ten w przedmiotowej sprawie nie został zachowany. Poza sporem pozostaje bowiem fakt zapoznania się przez pełnomocnika Skarżącego w siedzibie Urzędu Skarbowego z decyzją ostateczną z dnia 30 grudnia 2016r., nr [...] w dniu 14 lutego 2018r. Tym samym należało uznać, że pełnomocnik reprezentujący Skarżącego powziął wiadomość o wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 30 grudnia 2016r. nr [...] najpóźniej w dniu, w którym został z nią zapoznany w Urzędzie Skarbowym. Od dnia 14 lutego 2018r., należało zatem liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Termin ten upłynął w dniu 14 marca 2018r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 5 grudnia 2018r. (data stempla pocztowego), a zatem z uchybieniem miesięcznego terminu wynikającego z art. 241 § 2 pkt 1 O.p. Brak dopełnienia ustawowej przesłanki w postaci terminowego wniesienia żądania wznowienia postępowania spowodował niedopuszczalność wznowienia, co skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 O.p.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w złożonym odwołaniu dotyczącej braku wyznaczenia Stronie przez organ pierwszej instancji terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że pomimo iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wyznaczył Odwołującemu siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania to jednak pozostawało to bez wpływu na rezultat prowadzonego postępowania i w żaden sposób nie wpłynęło na treść zaskarżonego orzeczenia, zaś uchylenie decyzji możliwe jest tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym nie można z góry zakładać, że każde naruszenie art. 200 § 1 O.p. taki wpływ wywiera.

Odpowiadając na zarzut niedoręczenia przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, co prawda zaniechał doręczenia decyzji pełnomocnikowi Skarżącego drogą elektroniczną, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona adresatowi za pośrednictwem poczty pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, miał zatem możliwość zapoznania się z treścią wydanej decyzji oraz złożenia od niej odwołania z zachowaniem przewidzianego przepisami prawa terminu, czego dokonał terminowo w dniu 4 lutego 2019r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H.T. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 maja 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do jej uchylenia.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2016r., którą orzeczono o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - prezesa zarządu "A " Sp. z o. o. z siedzibą w G. solidarnie z tą Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji organu podatkowego kończącej postępowanie. Jest to instytucja procesowa, stwarzająca prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą prawną. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 240 § 1 O.p . Należy do nich m.in. wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przesłanka, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 241 § 2 pkt 1 O.p). Stosownie do art. 244 O.p., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zauważyć należy, że złożenie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. W pierwszej kolejności rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności "uruchomienia" trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p. Organ, badając pod tym kątem złożony wniosek, wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, treść art. 243 § 3 O.p. należy odczytywać w ten sposób, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie lub nie mająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie terminu do wznowienia postępowania, dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r., sygn. akt IV SA 487/91, ONSA z 1991 r. Nr 2, poz. 50). W przypadku, gdy żądanie wznowienia postępowania oparte jest na przesłance z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wynosi miesiąc i biegnie on od dnia, w którym strona powzięła wiadomość o decyzji ( art. 241 § 2 pkt 1 O.p.).

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe stanęły na stanowisku, że Skarżący (działający przez pełnomocnika) dowiedział się o decyzji z dnia 30 grudnia 2016 r. w dniu 14 lutego 2018 r., co oznacza, że nie dochował on miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Termin powyższy liczy się bowiem od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, zaś wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 5 grudnia 2018 r. Tym samym, istniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją podatkową.

Wskazać należy, że zbadanie zachowania terminu do złożenia wniosku jest bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa jako godzące w ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r. II OSK 976/2006, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Sąd podkreśla, że pojęcie "powzięcie wiadomości" o wydaniu decyzji użyte w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., swym zakresem pojęciowym obejmuje szereg stanów faktycznych, przy czym przez powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o treści rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji z jakiegokolwiek źródła oraz w jakikolwiek sposób (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 840/10 i z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 487/06 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, za prawidłowe należało uznać stanowisko organów w kwestii wykładni przepisu art. 241 § 2 pkt 1 O.p. i zawartego tam pojęcia " powzięcia wiadomości o decyzji ". W ocenie Sądu, w świetle art. 241 § 2 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. nie budzi wątpliwości, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi, jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona powzięła wiadomość o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono w stopniu pozwalającym na sformułowanie zarzutu wznowienia postępowania - dotyczy to więc takich danych jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest konieczne natomiast zaznajomienie się z jej treścią, bowiem nie mamy tutaj z do czynienia jej doręczeniem. Wystarczające jest posiadanie przez stronę informacji, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki NSA z dnia 14 października 1999 r. IV SA1662/97 LEX 48730;).

Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić organowi podatkowemu, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że podanie strony o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednego miesiąca, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postepowania. Strona występująca z wnioskiem powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się przez nią o istnieniu przesłanki do wznowienia postępowania.

Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez doktrynę, że w tym zakresie bowiem zachowanie terminu przez stronę musi być udowodnione, a nie uprawdopodobnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2011,s 572 -573).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Skarżący dowiedział się o treści decyzji w dniu 14 lutego 2018 r., w tym dniu bowiem pełnomocnik Skarżącego, w siedzibie Urzędu Skarbowego zapoznał się z decyzją ostateczną z dnia 30 grudnia 2016 r., której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że Skarżący nie kwestionuje tej okoliczności.

Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 5 grudnia 2018 r. nastąpiło zatem z uchybieniem miesięcznego terminu wynikającego z art. 241 § 2 pkt 1 O.p., co musiało skutkować wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 O.p.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji zauważyć trzeba, że począwszy od dnia 1 stycznia 2016 r. z art. 144 § 5 O.p. wynika, że pełnomocnikom profesjonalnym (doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom) oraz organom administracji publicznej pisma są doręczane za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, czyli odmiennie niż pozostałym osobom fizycznym, osobom prawym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady przewidzianej w art. 144 § 1 oraz w art. 144a O.p. Doręczanie pism w postaci tradycyjnej - papierowej, podmiotom wymienionym w art. 144 § 5 O.p., co do zasady, jest możliwe tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy pełnomocnik lub organ administracji publicznej (osoba reprezentująca taki podmiot) znajdują się w siedzibie organu podatkowego. Ponadto doręczenie pełnomocnikowi profesjonalnemu może również nastąpić w sposób tradycyjny, czyli na zasadach określonych w art. 144 § 1 pkt 1 O.p. w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 144 § 3 O.p.). Z powyższego wynika zatem, iż doręczenie profesjonalnemu pełnomocnikowi pism w postępowaniu podatkowym co do zasady następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zaś doręczenie drogą tradycyjną - dopiero w przypadku wystąpienia problemów technicznych, uniemożliwiających organowi doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Zatem stwierdzić należało, że doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej decyzji organu I instancji w formie papierowej na wskazany adres do doręczeń, a nie na wskazany adres w formie elektronicznej, dokonane zostało z naruszeniem wskazanego wyżej przepisu art. 144 § 5 O.p., jednak w ocenie Sądu, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący nie został pozbawiony możliwości realizowania prawa do obrony i w istocie prawo to zrealizował wnosząc w ustawowym terminie odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Końcowo zauważyć trzeba, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wyznaczył Skarżącemu siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, stwierdzone uchybienie pozostawało jednak bez wpływu na wynik prowadzonego postępowania i w żaden sposób nie wpłynęło na treść rozstrzygnięcia, zaś uchylenie decyzji możliwe jest tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym nie można z góry zakładać, że każde naruszenie art. 200 § 1 O.p. taki wpływ wywiera.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.