Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 671/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 lipca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 16 kwietnia 2018 r., nr WF. [...]

określającą [...] (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wysokości podatku od nieruchomości za 2013 rok na kwotę [...]zł.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia 16 kwietnia 2018 r. nr jw. Burmistrz W. określił Stronie wysokość podatku od nieruchomości należnego w 2013 r. Przedmiotem opodatkowania były m.in. grunty o łącznej powierzchni [...] m kw. leżące pod [...] będącymi własnością przedsiębiorstwa energetycznego, położone na terenie gminy W. i sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako Ls (lasy - [...] m kw), RIV a (użytki rolne - [...] m kw) i Tr (tereny różne – [...] m kw).

Powodem wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego były stwierdzone nieprawidłowości i niejasności powstałe w trakcie czynności sprawdzających, których przedmiotem była złożona przez Stronę deklaracja na podatek od nieruchomości

za 2013 r. i jej korekta złożona dnia 19 kwietnia 2013 r.

Organ podatkowy I instancji ustalił, że grunty będące w zarządzie Strony

o pow. 170.388 m kw. są przedmiotem m.in. trzech umów służebności przesyłu zawartych dnia 17 stycznia 2012 r. ustanowionych na rzecz [...]

w G. oraz umowy wykonawczej z dnia 15 listopada 2012 r. zawartej

z [...] Sp. z o.o. w P.. Organ ten ustalił, uwzględniając

m.in. niekwestionowaną treść ww. umów że pasy gruntu pod [...] służą przede wszystkim działalności ww. przedsiębiorstw energetycznych w zakresie bezpiecznego i bezawaryjnego przesyłu [...]. W związku z tym organ stwierdził, że jest to grunt zajęty na działalność gospodarczą przedsiębiorstwa energetycznego i mimo klasyfikacji geodezyjnej jako Ls, RIVa i Tr podlega opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości ustaloną dla gruntów związanych

z działalnością gospodarczą (tj. [...] zł za m kw.).

Zdaniem organu I instancji, [...] prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. dystrybucji [...], zaś grunty objęte aktami notarialnymi oraz umową wykonawczą zostały udostępnione przedsiębiorcy w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu, modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych. Organ wskazał, że kwestia istnienia pasów technicznych pod liniami elektroenergetycznymi nie jest sporna, z kolei wytyczenie pasa wymaga usunięcia drzew, lub krzewów lub ich podkrzesywaniu w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpiecznej pracy linii i urządzeń ( § 2 ust.2 lit. d Umowy Wykonawczej, § 3 ust. 2 aktów notarialnych o ustanowieniu służebności). Organ uznał, że użyte w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2010.95.613 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") określenie "grunty w posiadaniu przedsiębiorcy" obejmuje swym zakresem nie tylko posiadanie gruntów w rozumieniu art. 336 K.c., ale każdy przejaw władztwa nad gruntami zajętymi na prowadzenia działalności gospodarczej, w tym także posiadanie służebności gruntowej w rozumieniu art. 352 § 1 K.c.

Z kolei grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem

"Tr" nie zajęte na pasy techniczne o łącznej pow. [...] m kw. organ opodatkował

wg stawki dla gruntów pozostałych, z uwzględnieniem ich położenia na terenie sołectw gminy W. tj. wg stawki [...] zł za 1 m kw.

Ponadto organ I instancji opodatkował jako pozostałe grunty położone na terenie miasta W. o łącznej pow. [...] kw. o symbolu "B" (wg stawki [...] zł), grunty pod jeziorami o pow. [...] ha (wg stawki [...] zł), budynki mieszkalne

o pow. użytkowej [...] m kw. (wg stawki [...] zł), budynki gospodarcze

o pow. użytkowej [...] m kw. (wg stawki [...] zł).

Strona zaskarżyła decyzję organu I Instancji odwołaniem, wnosząc

o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego,

tj.: art. 2 ust.2 , art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 3 pkt 1, 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1

lit. a) u.p.o.l., art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U.2017.1821.j.t. ze zm.; dalej: "u.p.l."), art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 4 pkt 2a i 3 lit. c) i d) ustawy o lasach w zw. z art. 1 ust. 3 u.p.l. oraz art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 2, ust. 4 pkt 2a i 3 lit c) i d) ustawy o lasach oraz art. 1a ust. 1 pkt 7) u.p.o.l., art. 2 ust.2 , art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b i ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 336 K.c., błąd w ustaleniach faktycznych organu podatkowego, który przyjął, że [...] sp. z o.o. na spornych gruntach pod liniami elektroenergetycznymi prowadzi działalność gospodarczą, podczas gdy [...] Ł. prowadzi tam cały czas ograniczoną gospodarkę leśną oraz przepisów postepowania, tj.: art. 121 § 1, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 t.j. ze zm.; dalej: "O.p."), poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym sprzeczne ustalenie wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości zawarte w sentencji decyzji tj. [...] zł z treścią wyliczenia wysokości zobowiązania zawartego w tabeli (wiersz 6 kolumna 7 i wiersz 8).

Z ostrożności, na wypadek braku uwzględnienia ww. zarzutów, Strona podniosła dodatkowy zarzut niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 2 u.p.o.l. skutkującego uznaniem Strony za podatnika podatku od nieruchomości (jako zarządcy gruntu), podczas gdy podatnikiem we właściwie ustalonym stanie faktycznym, winien być [...] na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. a to wobec zawarcia umowy wykonawczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ww. decyzją z dnia

30 lipca 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy, wskazując na zebrany w sprawie materiał dowodowy (deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2013, korekty deklaracji, akty notarialne z 17 stycznia 2012 r. wraz z załącznikami mapowymi, oświadczenia

o deklarowanych stawkach podatkowych za lata 2013 – 2017, umowy wykonawcze

z 15 listopada 2012 r. wraz z załącznikiem), stwierdził, że w sprawie sporny jest jedynie wymiar zobowiązania podatkowego w zakresie opodatkowania gruntów znajdujących się pod [...] wg stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Kolegium wskazało dalej, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że [...] nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani samoistnym posiadaczem gruntów będących przedmiotem opodatkowania, co wyklucza możliwość uznania jej za podatnika na podstawie

art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. Stwierdziło następnie, odwołując się do pojęcia posiadania, posiadania służebności i służebności przesyłu określonych w art. 336, art. 352, art. 305 K.c. oraz postanowień ww. umów ustanowienia służebności przesyłu z 17 stycznia 2012 r. oraz ww. umowy wykonawczej z dnia 15 listopada 2012 r., zawartej pomiędzy Stroną a [...] sp. z o.o. z/s w P., a także przepisów prawa, że [...] na podstawie ww. umów nie stał się posiadaczem gruntów i podatnikiem podatku od nieruchomości, gdyż nie można mu przypisać cechy posiadacza zależnego, a jedynie prawo do korzystania z nieruchomości [...] w zakresie odpowiadającym posiadaniu służebności przesyłu. Zdaniem Kolegium, analiza treści umowy przedstawionej przez Stronę, prowadzi do wniosku, że czynności do wykonywania których uprawniona została spółka zmierzają do utrzymania w należytym stanie urządzeń służących do dystrybucji [...], odpowiadają zatem zakresowi służebności przesyłu, o której mowa w art. 305 K.c. W ocenie organu odwoławczego nie ma natomiast znaczenia fakt braku przystąpienia przez strony do formalnego ustanowienia służebności przesyłu, mimo że strony umowy taką czynność wprost przewidziały (§ 1 ust.3 , § 11 umowy wykonawczej), skoro posiadanie na zasadzie służebności może odbywać się także bez formalnego ustanowienia tego prawa.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że status Strony jako podatnika podatku od nieruchomości wobec wszystkich gruntów pod napowietrznymi liniami i urządzeniami elektroenergetycznymi, objętych zaskarżoną decyzją, wynika z art. 3 ust.2 u.p.o.l. W ocenie organu ww. przedsiębiorstwa przesyłowe nie są posiadaczem, o którym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Zarówno bowiem na podstawie umowy wykonawczej jak i umów ustanowienia służebności przesyłu nie mamy do czynienia z władaniem gruntem na podstawie art. 336 k.c., nie jest więc możliwe zakwalifikowanie posiadania na zasadzie służebności jako posiadania zależnego.

Ponadto Kolegium, powołując się na orzecznictwo NSA podzieliło stanowisko organu I instancji, że grunty oznaczone symbolem użytku m.in. "Ls", "RIVa", "Tr" będąc zajęte na działalność gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorstwo energetyczne podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawki obowiązującej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, gdyż grunty są zajęte

na prowadzenie działalności gospodarczej, nie zaś leśnej czy rolnej.

W ocenie Kolegium, fakt że przedsiębiorstwo przesyłowe uzyskało wobec przedmiotowych gruntów status posiadacza służebności, a więc posiadania odrębnego w stosunku do posiadania rzeczy (samoistnego i zależnego), to nie ulega wątpliwości, że w oparciu o ustanowioną służebność uzyskało stały dostęp do swoich urządzeń, a tym samym prawo korzystania z gruntów na których zlokalizowane są słupy przesyłowe wraz z rozciągniętymi napowietrznymi [...], w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych. Choć przedsiębiorca energetyczny na podstawie tej umowy nie stał się posiadaczem o którym mowa w art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. (posiadaczem zależnym), to jednak związek tych gruntów z jego działalnością gospodarczą jest niewątpliwy, gdyż grunty wytyczone na potrzeby pasów technicznych są mu niezbędne do świadczenia usług przesyłu energii i faktycznie są przez niego zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Przedsiębiorca korzystając z gruntów dla potrzeb eksploatacji linii przesyłowych, jest też zobowiązany utrzymywać grunty w odpowiednim stanie (oczyszczać z ewentualnych przeszkód), bo tylko w ten sposób może zapewnić sprawność stanowiących jego własność urządzeń przesyłowych. To z kolei oznacza, że grunty zajęte na pasy techniczne są nie tylko pasami eksploatacyjnymi linii przesyłowych ale także pasami bezpieczeństwa, a zatem należy uznać je za związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorstwo energetyczne, mimo, że grunty te pozostają w zarządzie [...], nieprowadzącego działalności gospodarczej w rozumieniu art, la ust.2 u.p.o.l.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Strony, że przedsiębiorca przesyłowy korzysta ze spornych gruntów jedynie incydentalnie, skoro istotą ustanowionej służebności przesyłu było zapewnienie przedsiębiorcy stałego dostępu

do urządzeń, a tym samym do gruntów na którym wytyczone są pasy techniczne.

Kolegium nie zgodziło się ze Stroną, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. gospodarki leśnej

na okoliczność prowadzenia działalności leśnej na spornych gruntach, skoro sama Strona w zawartych umowach oświadczyła, że prowadzenie gospodarki leśnej

na gruntach pod liniami elektroenergetycznymi jest ograniczone, zaś ograniczenie dotyczą w szczególności realizacji ciągłości i zrównoważonego wykorzystywania wszystkich funkcji lasu.

Organ odwoławczy stwierdził także, że w decyzji organu I instancji,

w uzasadnieniu został popełniony błąd rachunkowy we wskazaniu wartości podatku, który nie miał jednak wpływu na prawidłową wartość zobowiązania podatkowego określonego w sentencji decyzji.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że należało opodatkować podatkiem od nieruchomości sporne grunty, stosując stawkę przewidzianą dla gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, niezależnie od ich sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków.

Strona zaskarżyła ww. decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną

do tutejszego Sądu, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji w części określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości od gruntów pod napowietrznymi [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że na Skarżącym ciąży obowiązek zapłaty podatku

od nieruchomości w odniesieniu do gruntów sklasyfikowanych jako lasy oznaczone w ewidencji symbolem "Ls", oraz gruntów rolnych sklasyfikowanych jako użytki rolne oznaczone w ewidencji symbolem "RIVa", nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne, według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy

w rzeczywistości Skarżący nie jest przedsiębiorcą, nie prowadzi na tych gruntach działalności gospodarczej (prowadzi działalność leśną lub rolną), ani też grunty nie są w posiadaniu przedsiębiorcy, a działalność wykonywana na tych gruntach przez przedsiębiorcę ma charakter incydentalny, zatem grunty

te nie są związane z działalnością gospodarczą ani zajęte na taką działalność,

a co za tym idzie nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek związanych z działalnością gospodarczą, tylko podatkiem leśnym stosownie do art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.p.l. albo podatkiem rolnym stosownie do art. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym;

- art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie, że lasy oraz użytki rolne powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości z uwagi na ich zajęcie

na prowadzenie działalności gospodarczej, w sytuacji gdy grunty leśne oraz rolne nie są w posiadaniu przedsiębiorcy i nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, tylko są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem klasyfikacyjnym, czyli do działalności leśnej lub rolnej;

- art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez przyjęcie,

że na Skarżącym ciąży obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości

w odniesieniu do wszystkich gruntów sklasyfikowanych jako “Tr" (tereny różne), nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości Skarżący nie jest przedsiębiorcą, nie prowadzi na tych gruntach działalności gospodarczej, ani też grunty nie są w posiadaniu przedsiębiorcy, a działalność na gruntach wykonywana przez [...]

ma charakter incydentalny, zatem grunty te nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani zajęte na taką działalność i powinny

być opodatkowane według stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l.

(od gruntów pozostałych);

- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z 336 i 348 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że grunty pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi

są związane z działalnością gospodarczą, podczas gdy grunty

te nie są w posiadaniu przedsiębiorcy energetycznego (ani samoistnym

ani zależnym);

- art. 1 ust. 3 u.p.l., art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o lasach, poprzez niezastosowanie tych przepisów i pominięcie okoliczności,

że działalność leśna na gruntach pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi w 2013 r. była prowadzona przez Skarżącego w szerokim zakresie, w sposób zorganizowany i ciągły, a co za tym idzie grunty pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi były zajęte na potrzeby gospodarki leśnej;

- art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 4 i 7 oraz ust. 3 pkt 2 u.p.o.l., a także art. 1 ust. 1, 2 i 3 u.p.l. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zajęcie lasu

na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza również sytuację,

gdy na gruncie leśnym stanowiącym pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi znajdują się te urządzenia, a [...] linii wykonuje sporadycznie czynności związane z konserwacją urządzeń przesyłowych, co nie wyłącza prowadzenia na tym terenie działalności leśnej, pomimo że prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż o zajęciu gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można mówić dopiero wtedy, gdy wykonywanie działalności gospodarczej wyklucza całkowicie prowadzenie na danym obszarze działalności leśnej, zatem obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za grunt leśny powstaje dopiero w sytuacji, gdy ten grunt jest stale zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej w sposób wyłączający możliwość prowadzenia choćby ograniczonej gospodarki leśnej, a nie jedynie sporadycznie zajmowany w celu dokonania czynności mających związek z prowadzeniem działalności gospodarczej;

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

w postaci art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez brak podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj.:

- bezpodstawne odrzucenie wyjaśnień Skarżącego odnośnie prowadzenia na gruntach pod liniami napowietrznymi działalności leśnej lub rolnej, bez wskazania dowodów na poparcie tezy organów, że działalność gospodarcza ma charakter dominujący w stosunku do działalności leśnej lub rolnej;

- bezpodstawne i arbitralne przyjęcie, że grunty pod liniami napowietrznymi (sklasyfikowane jako lasy, grunty rolne oraz tereny różne) są zajęte

na prowadzenie działalności gospodarczej, bez zbadania czy występuje przesłanka trwałego i faktycznego władania tymi gruntami przez przedsiębiorcę;

- brak ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania gruntów i rodzaju prowadzonej działalności na gruntach pod napowietrznymi [...] (brak przeprowadzenia w tym zakresie stosownych dowodów np. oględzin gruntów pod napowietrznymi [...], dowodu

z opinii biegłego ds. gospodarski leśnej, dowodu z przesłuchania reprezentanta Skarżącego na okoliczność prowadzenia działalności leśnej lub rolnej na przedmiotowych gruntach, dowodu z przesłuchania reprezentanta przedsiębiorcy energetycznego na okoliczność sposobu, częstotliwości

i warunków korzystania przez przedsiębiorcę energetycznego z gruntów

pod napowietrznymi [...]

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasady zaufania do organów i zasady przekonywania.

Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu z opinii prawnej

dr hab. J. P., na okoliczność czy przedsiębiorstwu energetycznemu,

na rzecz którego ustanowiono służebność przesyłu przysługuje status posiadacz gruntu stanowiącego nieruchomość obciążoną. Do skargi Skarżący załączył ekspertyzę prawną prof. zw. dr hab. [...] z dnia 23 sierpnia 2014 r. oraz opracownie wykonane przez [...] w P. z 2014 r.

Jednocześnie Skarżący podniósł, iż w dniu 7 sierpnia 2018 r. została podpisana ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym, która ma zasadnicze znaczenie przy orzekaniu w niniejszej sprawie. A mianowicie ustawa wprowadza przepisy stanowiące, iż za grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie uważa się gruntów przez które przebiega infrastruktura służąca do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub [...] oraz infrastruktury telekomunikacyjnej.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał argumenty na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Pismem procesowym z dnia 13listopada 2018 r. Skarżący powołując

się na wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., II FSK 131/18 i nowelizację przepisów u.p.o.l., u.p.l. i ustawy o podatku rolnym ponowił argumentacje i zarzuty skargi w odniesieniu do błędnego zakwalifikowania Skarżącego jako podatnika podatku od nieruchomości w rozpoznawanej sprawie, a to z uwagi na fakt zależnego posiadania spornych gruntów przez przedsiębiorstwo przesyłowe.

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił wniosek dowodowy Skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci opinii prawnych załączonych do skargi i dopuścił dowód z załączonego do skargi dokumentu w postaci opracowania [...] w P..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się de facto do ustalenia jakim podatkiem, tj. czy podatkiem od nieruchomości wg stawki właściwej dla gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej czy podatkiem leśnym lub rolnym powinny być objęte grunty pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi.

Spór dotyczy również prawidłowości ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.

W sytuacji, gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.

W pierwszej kolejności odnieść się należy zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania.

Sąd za nieuprawnione uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania,

tj.: art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art.187 § 1 i art. 191 O.p., zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, naruszenia zasady zaufania do organów i przekonywania.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. zasadą zaufania postepowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto zasada prawdy obiektywnej, wyrażona

w art 122 O.p., oraz zasada zupełności postępowania dowodowego, zawarta

art. 187 O.p., nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Przy czym, zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jak stanowi z kolei art. 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponująca takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Okoliczności zaś mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być ustalone przez organy w taki sposób, by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak stanowi zaś art. 191 O.p., wyłącznie w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena sprawy oraz prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony.

Sąd podkreśla, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1) lit b) i c) oraz pkt 2) P.p.s.a.

nie każde naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę wyeliminowania przez Sąd zaskarżonego aktu z obrotu prawnego a jedynie takie, które bądź stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź też zachodzą przyczyny nieważności aktu prawnego wynikające z właściwych przepisów.

Według składu orzekającego w sprawie, organy w rozpoznawanej sprawie sprostały ww. wymogom, nie naruszając żadnego z ww. przepisów postępowania. Organy zgromadziły bowiem materiał dowodowy w zakresie pozwalającym

na zrekonstruowanie stanu faktycznego niezbędnego dla przeprowadzenia prawidłowego procesu subsumcji i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej,

a nie dowolnej, oceny tych dowodów. W uzasadnieniu decyzji organy te wskazały podstawy prawne i faktyczne poczynionych ustaleń. Dowody z dokumentów nie były przy tym kwestionowane. Skarżący był też powiadamiany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Wyprowadzona z zebranego materiału dowodowego ocena prawna jest zgodna z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada wymogom art. 191 O.p.

Zbędne w sprawie, w ocenie sądu, było przeprowadzenie dowodu z oględzin oraz opinii biegłego ds. gospodarki leśnej a także przesłuchania reprezentanta Skarżącego czy też reprezentanta przedsiębiorstwa przesyłowego, na rzecz którego ustanowiona została służebność przesyłu oraz będącego stroną umowy wykonawczej na okoliczność faktycznego czy też hipotetycznego prowadzenia na opodatkowanych gruntach działalności leśnej oraz sposobu, częstotliwości i warunków korzystania przez przedsiębiorcę energetycznego z gruntów pod napowietrznymi [...]. Ustalenie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy nie wymagało bowiem ani wiadomości specjalnych ani dokonania oględzin opodatkowanych gruntów ani też przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron umowy ustanowienia służebności przesyłu i umowy wykonawczej.

Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika bowiem, że grunty

pod napowietrznymi [...] zostały obciążone w spornym okresie przez Skarżącego - na podstawie zawartych w formie aktu notarialnego umów ustanowienia służebności przesyłu z dnia 17 stycznia 2012 r. (Rep. A nr: [...], [...] i [...]) - służebnością przesyłu ustanowioną na rzecz [...] S.A. Jak wynika z treści ww. umów powyższa służebność zobowiązała Skarżącego do znoszenia istnienia na spornych nieruchomościach urządzeń elektroenergetycznych

w postaci napowietrznych [...], korzystania przez ww. [...] z pasa znajdującego się pod ww. liniami celem: eksploatacji, konserwacji, remontów

i modernizacji linii, usuwania awarii, przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywania w zakresie niezbędnym dla utrzymania urządzeń i instalacji elektroenergetycznych w należytym stanie aby uniknąć zagrożenia dla funkcjonowania tych urządzeń. Jednocześnie ustanowiono na rzecz ww. spółki prawo wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez jej pracowników jak i wszystkie podmioty i osoby, którymi spółka ta się posługuje w związku z prowadzona działalnością.

Ponadto zakres uprawnień przedsiębiorstwa przesyłowego w stosunku

do spornych gruntów, wynika również z pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego m.in. dokumentu Umowy wykonawczej

nr [...] z dnia 15 listopada 2012 r. zawartej pomiędzy Skarżącym a [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., załącznika pn. "Inwentaryzacja linii i urządzeń elektroenergetycznych [...]" Sp. z o.o., eksploatowanych przez [...] S., [...] G. zlokalizowanych na gruntach zarządzanych przez [...] Ł." i pisma ww. spółki z dnia 27 lutego 2018 r. Z umowy tej i ww. dokumentów wynika, że sporne grunty pod napowietrznymi [...] zostały udostępnione przez Skarżącego - przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. - celem eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji znajdujących się na nich linii i urządzeń elektroenergetycznych oraz uzgodnień budowy nowych linii i urządzeń elektroenergetycznych (§ 1 pkt 1 umowy). Strony umowy wyraziły też wolę ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu dla linii i urządzeń posadowionych

na gruntach podatnika (§ 1 pkt 2 umowy).

Te dowody i okoliczności uprawniały organy podatkowe do uznania,

że wymienione grunty zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Dodać przy tym należy, że organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały, co do zasady, iż na tym terenie (tj. obszarze pasów technicznych położonych pod ww. napowietrznymi liniami, a znajdujących się w zarządzie Skarżącego) była możliwość prowadzenia działalności leśnej czy rolnej a nawet, iż taka działalność była de facto na tym terenie prowadzona. Jednakże jak słusznie wskazywały, było to możliwe jedynie

w ograniczonym zakresie, całkowicie zależnym od właściwego i niezakłóconego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przesyłu prądu przez [...]

Wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie zebrał materiał dowodowy obejmujący te okoliczności, z którymi na gruncie stosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego wiążą się skutki prawne zaś w toku postępowania – również sądowego - Skarżący nie przedłożył dowodów, z których wynikałaby nieprawidłowość ww. ustaleń. Za taki dowód Sąd nie uznał bowiem załączonego do skargi dokumentu pn.: "Ocena funkcji przyrodniczych terenów pod liniami elektroenergetycznymi i możliwości prowadzenia gospodarki leśnej na tych terenach" z 2014 r. Dokument ten nie stanowi bowiem przeciwdowodu ani w stosunku do ustaleń organów w przedmiocie zakresu uprawnień przedsiębiorstw przesyłowych w stosunku do spornych gruntów (wynikających z ww. umów ustanowienia służebności przesyłu i umowy wykonawczej) ani też w odniesieniu do twierdzeń w zakresie dopuszczalności prowadzenia przez Skarżącego czynności na spornych gruntach związanych m.in. z gospodarką leśną.

Reasumując, w kontrolowanym postępowaniu nie można dopatrzyć

się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów procesowych mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym wskazanych w zarzutach skargi.

Przechodząc w dalszej kolejności do rozpoznania zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd wskazuje, że również tych zarzutów

nie podzielił.

Wskazać należy, że - zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.) - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.).

Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 ustawy o lasach, opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. W odniesieniu do gruntów leśnych wskazać należy, że za działalność leśną, w rozumieniu tej ustawy, uważa

się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym (art. 1 ust. 3). Tożsamej treści definicję działalności leśnej zawiera art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. zaś pkt 4 tego przepisu stanowi, że działalność gospodarcza oznacza działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem w ust. 2, zgodnie z którym za działalność gospodarczą nie uważa się m.in. działalności rolniczej lub leśnej.

Definicja lasu została zaś precyzyjnie określona w art. 1 ust. 2 u.p.l., który stanowi, że lasem są grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy ("Ls"). W art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.o.l. wskazano, że pod terminem lasu i użytków rolnych należy rozumieć grunty tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków.

Na podstawie z kolei art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., zwalnia się od podatku

od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Jak stanowi art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., użyte w niej określenie: "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza - "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych".

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, uznać należy, że pierwszym

i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2010.193.1287 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Stanowią one podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r., II FSK 533/10). Zgodnie z § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016.1034), użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: 1) użytki rolne, 2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, [...], 7) tereny różne oznaczone symbolem Tr. Zgodnie także z § 68 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz ust. 2 rozporządzenia, grunty rolne dzielą się m.in. na użytki rolne, do których zalicza się grunty orne, oznaczone symbolem R oraz nieużytki, oznaczone symbolem N. Na podstawie § 68 ust. 2 rozporządzenia, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na: 1) lasy, oznaczone symbolem Ls, 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem Lz.

Od wskazanej powyżej reguły istnieje jednak wyjątek i jest nim okoliczność zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 1

ust. 1 u.p.l., art. 1 ustawy o podatku rolnym). I tak np. co do zasady, grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako m.in. Ls powinny zostać opodatkowane odpowiednio podatkiem leśnym chyba, że grunty te zostały zajęte

na prowadzenie działalności gospodarczej i wówczas podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podobnie w odniesieniu do podatku rolnego, w sytuacji zajęcia gruntu, sklasyfikowanego w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne

lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, wyklucza ich opodatkowanie podatkiem rolnym i skutkuje opodatkowanie podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Podobnie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, które co do zasady zwolnione są od podatku od nieruchomości, chyba że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

W tej sytuacji kluczowe staje się wyjaśnienie terminu: "zajęcie gruntów

na prowadzenie działalności gospodarczej", tym bardziej, że to sformułowanie

jest sporne w rozpoznawanej sprawie, a nie zostało zdefiniowane ani w u.p.l.,

ani też w u.o.p.l., w których uregulowany jest podatek od nieruchomości czy ustawie

o podatku rolnym. Powyższy termin służy zatem jako kryterium rozgraniczające opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości albo podatkiem leśnym lub rolnym czy też zwolnienia podatkowe, ale tylko do gruntów w ww. przepisie wymienionych. Zauważyć przy tym należy, że kryterium "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" pojawia się jeszcze w u.p.o.l. w niektórych przepisach odnoszących się do stawek podatku od nieruchomości, np. w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) i lit c), lecz przepisy te, jako że dotyczą budynków, nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok NSA z 15 maja 2018 r., FSK 2969/17).

Tożsamy do powyższego problem prawny był niejednokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. w wyrokach: z dnia 9 czerwca

2016 r., II FSK 1238/14, II FSK 1156/14 i II FSK 1157/14, z dnia 17 czerwca 2016 r.,

II FSK 1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14, II FSK 1387/14, z dnia 1 lutego

2017 r., II FSK 3714/14, z dnia 9 marca 2017 r., II FSK 1987/15.

Skład orzekający w sprawie akceptuje wykładnię terminu "zajęcie

na prowadzenie działalności gospodarczej" zaprezentowaną w wymienionych wyrokach i stanowisko NSA, który wskazał, że termin "grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" obejmuje faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednoznaczną podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym czynności te muszą być wykonywane w sposób trwały (nieincydentalnie).

Natomiast, w aprobowanej przez Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zgodzić

się z twierdzeniami, że nieodzowną cechą owego zajęcia, warunkującą uznanie jego zaistnienia, jest również stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności.

W przywołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że spółki energetyczne, prowadząc działalność w zakresie przesyłu [...], wykorzystują w sposób trwały i nieincydentalny, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi [...], które zostały wytyczone

w związku z przebiegającymi przez las [...], które są niezbędne

do prowadzenia przesyłu energii, a nadto spółki te jako [...] są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych, przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących, m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia [...].

W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r.:

II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14 Sąd poczynił szeroko umotywowane wywody w zakresie negatywnego oddziaływania [...] wysokiego napięcia na otoczenie, a co za tym idzie braku możliwości prowadzenia na gruncie usytuowanym w pasie technicznym działalności leśnej w zakresie ochrony

i zagospodarowania lasu, a także utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych.

Skład orzekający w sprawie podziela stanowisko wyrażone w ww. wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc zatem powyższą argumentację do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy w pierwszej kolejności, że z akt sprawy wynika, ż zarządcą gruntów jest Skarżący, jako jednostka [...], który jest podatnikiem podatku od nieruchomości, podatku leśnego i rolnego w stosunku do zarządzanych przez niego gruntów i na gruntach tych nie prowadzi działalności gospodarczej

w rozumieniu art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Skarżący nie jest zatem podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz, ale jako zarządca nieruchomości będących własnością [...]. Sytuacja ta uległaby zmianie, w razie przekazania przez Skarżącego gruntu innemu podmiotowi na podstawie umowy cywilnoprawnej, gdyż wówczas obowiązek podatkowy przeszedłby na posiadacza zależnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.).

W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka jednak nie powstała, co wynika

z zapisów ww. umów o ustanowienie służebności przesyłu i Umowy Wykonawczej, albowiem realizacja ich postanowień nie mogła spowodować przeniesienia posiadania gruntu na rzecz przedsiębiorstw energetycznych, a jedynie ograniczała korzystanie z nich przez Skarżącego w pasach strefy kontrolowanej o powierzchni wskazanej w tych umowach. Fakt ustanowienia na spornych gruntach służebności przesyłu

nie spowodował bowiem, wbrew twierdzeniom Skarżącego, przeniesienia posiadania tych gruntów na rzecz [...]. Posiadanie bowiem służebności, w doktrynie prawa cywilnego oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest utożsamiane z posiadaniem rzeczy a jedynie prawa, co oznacza, że ustanowienie służebności – w tym przesyłu - nie pozbawia osoby uprawnionej władztwa

nad nieruchomością a jedynie ogranicza prawo właściciela (tu zarządcy) nieruchomości obciążonej w korzystaniu z niej. Każdy kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności. Jest to posiadanie swoiste, gdyż nie łączy się z władztwem nad cudzą rzeczą w dosłownych znaczeniu wynikającym z art. 336 k.c. (por. K.A. Dadańska "Prawo rzeczowe" Beck 2017, str. 34.; S. Kołodziekski, Posiadanie samoistne, zależne i służebne, Palestra 10/12, 1966 r., str. 44; M. Warciński, Służebności gruntowe według kodeksu cywilnego, LEX 2013, s.154; E. Skowrońska – Bocian (w: Kodeks cywilny, t.1, red. K. Pietrzykowski, 2011, str. 1228; P. Księżak, Glosa do uchwały SN z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZP 29/05-OSP 2006/3/35; M. Balwicka – Szczyrba, Lex, komentarz do art. 352 k.c.; wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r., II FSK 861/16). Skarżący nie wykazał również aby doszło do wydania spornych gruntów przedsiębiorstwu przesyłowemu w myśl art. 348 k.c.

Również z treści ww. umowy wykonawczej z dnia 15 listopada 2012 r.

i dokumentu "[...] [...]

Sp. z o.o., eksploatowanych przez Oddział Dystrybucji S., Rejon Dystrybucji G. zlokalizowanych na gruntach zarządzanych przez [...] Ł."

nie wynika aby miało miejsce przeniesienie posiadania spornych gruntów

na przedsiębiorstwo przesyłowe. Przeciwnie zarówno tytuł jak i treść w. dokumentów wskazują na pozostawanie spornych gruntów w zarządzie Skarżącego. Jak już bowiem powyżej wskazano celem umowy wykonawczej było umożliwienie przedsiębiorstwu przesyłowemu - na gruntach znajdujących się w zarządzie Skarżącego - eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji znajdujących się na nich linii i urządzeń elektroenergetycznych oraz uzgodnienia budowy nowych linii i urządzeń elektroenergetycznych (§ 1 pkt 1 umowy). Strony umowy wyraziły też wolę ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu dla linii i urządzeń posadowionych

na gruntach podatnika (§ 1 pkt 2 umowy).

Sąd podkreśla również, że w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2012 r.,

II CSK 218/12, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na cel służebności przesyłu. Jest nim umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa (art. 551). Nie może ulegać wątpliwości, że funkcjonowanie przedsiębiorstwa energetycznego polega

na przesyłaniu i dystrybucji [...] [...], które stanowią składnik tego przedsiębiorstwa i stają się elementem połączonego z nim systemu sieci. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U.2012.1059 t.j. ze zm.) określa w art. 3 pkt 12 przedsiębiorstwo energetyczne jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi i przesyłania dwutlenku węgla, a w art. 3 pkt 11 definiuje sieci jako instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Przepisy tej ustawy należy uwzględniać przy wyjaśnianiu pojęcia korzystania z widocznego i trwałego urządzenia użytego w art. 292 K.c. Istnieje zatem związek techniczny i gospodarczy pomiędzy elementami sieci energetycznej, do których niewątpliwie należą linie energetyczne, utrzymujące je słupy, stacje transformatorowe

i inne urządzenia. Po wybudowaniu stanowią składnik przedsiębiorstwa włączony

do sieci. Jeżeli zatem przedsiębiorstwo energetyczne funkcjonuje i prowadzi działalność gospodarczą polegającą na przesyłaniu [...], to korzysta z urządzeń stanowiących sieć energetyczną, łącząc je z innymi elementami instalacji. Podkreślić również należy, że użyte w art.305(1) K.c. pojęcia "korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej" oraz "zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń", jakkolwiek mają charakter normatywny, są tak ogólne, że w każdym wypadku wymagają jej wypełnienia przez strony w treści zawartej umowy ustanawiającej tą służebność. Uszczegółowienie powinno być odpowiednie dla specyfiki przedsiębiorstwa, rodzaju i umiejscowienia urządzeń przesyłowych, obecnego sposobu ich wykorzystywania, działań przyszłych mieszczących się w granicach prawidłowego gospodarowania oraz przewidywalnych potrzeb. Celowe jest zwłaszcza wskazanie, że obciążenie obejmuje dostęp, korzystanie poprzez bieżącą eksploatację, dokonywanie kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, usuwanie awarii, wymiany urządzeń posadowionych na danej nieruchomości w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa – co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Sąd w składzie orzekającym nie podziela stanowiska zawartego w wyroku NSA z dnia 5 lipca 2018 r., II FSK 131/18 w zakresie przeniesienia posiadania nieruchomości na przedsiębiorstwo przesyłowe w wyniku ustanowienia na jego rzecz służebności przesyłu.

Fakt pozostawania spornych gruntów w zarządzie i posiadaniu Skarżącego

nie został również skutecznie podważony przez Skarżącego.

Sąd wskazuje również, że Skarżący na gruntach tych nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a u.p.o.l., lecz taką działalność prowadził w 2013 r. ww. [...] w zakresie dystrybucji [...]. Na gruntach będących w zarządzie Skarżącego posadowione były w tym czasie linie elektroenergetyczne będące własnością ww. [...]. [...] korzystał z gruntów Skarżącego pod liniami. Korzystanie z gruntów odbywało się na zasadach określonych w ww. umowach ustanowienia służebności przesyłu zawartych dnia 17 stycznia 2012 r. Według zapisów tych umów, Skarżący zezwolił [...] na dokonywanie czynności celem: eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji linii, usuwania awarii, przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywania w zakresie niezbędnym dla utrzymania urządzeń i instalacji elektroenergetycznych w należytym stanie aby uniknąć zagrożenia dla funkcjonowania tych urządzeń. Jednocześnie ustanowiono na rzecz ww. spółki prawo wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez jej pracowników jak i wszystkie podmioty i osoby, którymi spółka ta się posługuje w związku z prowadzona działalnością. Ponadto Skarżący zobowiązał się do znoszenia posadowionych na spornych gruntach urządzeń elektroenergetycznych w postaci m.in. energetycznych linii napowietrznych.

Ponadto korzystanie ze spornych gruntów odbywało się także na podstawie

ww. Umowy Wykonawczej z dnia 15 listopada 2012 r. na powyżej już wskazanych zasadach.

Powyższe postanowienia umowne przesądzają o tym, że trafnie uznały organy podatkowe, iż grunty pod liniami napowietrznymi są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez [...], który, prowadząc działalność w zakresie przesyłu [...], wykorzystuje w sposób trwały, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi [...], które zostały wytyczone w związku z przebiegającą linią energetyczną i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Nadto, [...] są zobowiązany jest utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznej. Zatem, ww. grunty były nie tylko związane, ale i zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu [...], co oczywiście nie stoi jednak na przeszkodzie możliwości prowadzenia na tych gruntach, jednakże w ograniczonym zakresie m.in. działalności leśnej, czy też działalności związanej z gospodarką leśną. Zajęcie gruntów na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej nie wyklucza bowiem równoczesnego prowadzenia na nich ograniczonej działalności m.in. leśnej. Mając bowiem na uwadze, że przesył energii oddziałuje na grunt jedynie w ograniczonym zakresie, to nie można przyjmować, że wyklucza to całkowicie prowadzenie na nim innego rodzaju działalności.

W konsekwencji należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie grunty

pod liniami napowietrznymi zajęte zostały na prowadzenie działalności gospodarczej

w zakresie przesyłu [...]. Konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie

ani możliwość, ani fakt prowadzenia przez Skarżącego na tych gruntach,

w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach m.in. działalności leśnej. Zatem, grunty te, należało uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkować je według stawek najwyższych na podstawie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uznał także zarzuty skargi

w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego za niezasadne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak

w sentencji.

Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne

są na [...]