Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 475/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46h par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 3 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Referent stażysta – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 roku sprawy ze skargi K.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia zastawów skarbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 475/20

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wykreślenia ustawowego prawa zastawu ustanowionego:

1/ w kwocie 12 667,89 zł na samochodzie osobowym marki Suzuki Celerio z 2016 r., nr rej.[...], wpisanego do rejestru zastawów skarbowych w dniu 6 czerwca 2017 r. na wniosek ZUS nr 141689,

2/ w kwocie 5 764,45 zł na samochodzie osobowym marki Suzuki Celerio z 2016 r., nr rej.[...], wpisanego do rejestru zastawów skarbowych w dniu 14 maja 2018 r. na wniosek ZUS nr 1026642.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 31 maja 2019 r. A SA wystąpił o wykreślenie zastawu ustanowionego na pojeździe marki SUZUKI Celerio, nr rej. [...], w związku z postępowaniem egzekucyjnym skierowanym przeciwko K. C. Bank podniósł, że zgodnie z art. 46h § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej O.p., wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych następuje, jeżeli rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe. W związku z faktem, że A Bank jest właścicielem ww. pojazdu, bank wniósł o jego wykreślenie.

Uzupełniając wniosek bank przekazał kopię umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia 2 listopada 2016 r. W oświadczeniu z dnia 13 czerwca 2019 r. bank oświadczył, że stał się właścicielem pojazdu z dniem 1 grudnia 2017 r. Natomiast z kopii umowy o przewłaszczeniu na zabezpieczenie oraz cesji praw z polisy AC(WZ) z § 2 ust. 1 pkt a) wynika, że przewłaszczający – K. C. przenosi na Bank prawo do własności pojazdu pod warunkiem zawieszającym, następującym z chwilą zalegania przez kredytobiorcę z zapłatą co najmniej 50% raty kredytowej oraz nieuregulowania zadłużenia w terminie 10 dni, licząc od daty wymagalności raty kredytowej z dniem następującym po upływie owych 10 dni. Organ dodał, że do ww. wniosku nie załączono dokumentów potwierdzających fakt, kiedy ziścił się warunek zawieszający.

W dniu 5 sierpnia 2019 r. do ZUS wpłynęło pismo wnioskodawcy z informacją, że pismem z dnia 2 kwietnia 2019 r. bank poinformował właściwy Wydział Komunikacji o przejściu prawa własności pojazdu na bank, a także że nie podejmowano żadnych innych czynności wynikających z umowy przewłaszczenia.

Jako podstawę odmowy wykreślenia zastawu ustanowionego w dniu 6 czerwca 2017 r. organ wskazał, że skoro bank twierdzi, że miałby się stać właścicielem pojazdu dopiero od dnia 1 grudnia 2017 r., a zastaw został ustanowiony prawie pół roku wcześniej, to brak jest podstaw do jego wykreślenia w trybie art. 46h § 1 pkt 1 O.p.

Natomiast w zakresie wniosku o wykreślenie zastawu wpisanego w rejestrze zastawów skarbowych w dniu 14 maja 2018 r. na wniosek ZUS nr[...], organ odmówił wykreślenia zabezpieczenia z uwagi na fakt, że bank w żaden sposób nie udowodnił, że faktycznie doszło do przewłaszczenia pojazdu na jego rzecz w dniu 1 grudnia 2017 r. Organ ustalił, że w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel pojazdu nadal figuruje dłużniczka K. C., natomiast z załączonej do akt umowy nie wynika, kiedy miałoby dojść faktycznie do przewłaszczenia. Z jej treści wynikają jedynie ogólne warunki, kiedy miałoby dojść do przewłaszczenia, a nie kiedy warunek się ziścił. Umowa została zawarta pod warunkiem zawieszającym, którego konstrukcja prawna polega na wystąpieniu zdarzenia objętego treścią warunku.

Od ww. decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła K. C., podnosząc, że w trakcie postępowania nie wskazano, na podstawie jakich tytułów wykonawczych są dochodzone przedmiotowe kwoty oraz czy tytuły te zostały prawidłowe doręczone stronie. Ponadto w ocenie wnioskodawczyni ww. kwoty zostały już od niej wyegzekwowane wobec skutecznej egzekucji z rachunku bankowego.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia[...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji nie udowodniono, że w momencie dokonywania zastawów K. C. nie była właścicielem pojazdu, na którym dokonano zastawu skarbowego. Zgłoszony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ocenie organu nie dotyczył meritum sprawy i organ wniósł o sprecyzowanie ww. pisma. W związku z tym że K. C. nie zajęła stanowiska ww. zakresie, organ dokonał oceny na podstawie posiadanego materiału dowodowego.

Organ podał, że podstawą do wpisu zastawu skarbowego były decyzje określające zadłużenie K. C.: z dnia 7 lutego 2017 r., obejmująca okresy zaległości od maja 2013 r. do października 2016 r. oraz z dnia 16 lutego 2018 r., obejmująca okresy zaległości od maja 2017 r. do września 2017 r. Od ww. decyzji K. C. nie wniosła odwołania.

W toku postępowania wyegzekwowano kwoty, które jednak nie pokryły wszystkich należności objętych zastawami skarbowymi. K. C. jako płatnik składek nie dokonała żadnej dobrowolnej wpłaty na poczet składek od stycznia 2016 r., która mogłaby zmniejszyć zadłużenie, które zostało objęte zabezpieczeniem. Tym samym brak jest podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła K. C. Zarzuciła jej naruszenie:

1/ art. 80 k.p.a., poprzez brak prawidłowych ustaleń faktycznych i uznanie, że prowadzi pozarolniczą działalność podczas, gdy tej działalności nie prowadzi, jak również nieuwzględnienie faktu, że pojazd, na którym ustanowiono zastaw skarbowy, stanowi narzędzie osobistej pracy zarobkowej skarżącej oraz niewskazanie tytułów wykonawczych, z jakich pochodzi dochodzona zaległość oraz jej wysokość, jak też niewskazanie, na jakiej podstawie została ustanowiona kwota zabezpieczenia, nieuwzględnienie terminów przedawnienia, nieprawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych, nieuwzględnienie, że kwota zabezpieczenia została zapłacona. W jej ocenie ustalenie, czego dotyczy zabezpieczenie, ma znaczenie w celu uniknięcia egzekucji. Podniosła także zarzut przedawnienia odnośnie do należności za lata 2013, 2014, 2015 i 2016. Jednocześnie podniosła, że tytuły wykonawcze, na podstawie których ZUS prowadzi egzekucję, nie były skarżącej doręczone;

2/ art. 78 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym po złożeniu przez nią zażalenia z dnia 19 grudnia 2019 r., choć opłaciła należności objęte zabezpieczeniem w wyniku skutecznej egzekucji komorniczej oraz nieprzesłuchanie jej na te okoliczności;

3/ art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak wnikliwego i logicznego wytłumaczenia przyczyn, dla których organ uznał, że mimo ściągnięcia kwoty 18 432,34 zł organ nie wykreślił zastawu;

4/ art. 75 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez brak dopuszczenia przydatnych w jej ocenie dowodów w postaci: tytułów wykonawczych, na podstawie których wpisano zastawy na ruchomości należącej do skarżącej, chociaż organ miał obowiązek wskazać, z jakich tytułów pochodzi wysokość zobowiązania oraz za jakie okresy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na początku rozważań należy podkreślić, że ich przedmiotem jest rozstrzygnięcie organu administracji odnośnie do wniosku o wykreślenie zastawów skarbowych. Żądanie wykreślenia takich zastawów w oparciu o art. 46h ust. 1 pkt 1 O.p., zawarte we wniosku A SA z dnia 31 maja 2019 r., wyznacza granice sprawy administracyjnej, którą organ w ramach swoich kompetencji musi rozstrzygnąć w oparciu o właściwą podstawę prawną. W myśl tego przepisu organ, na wniosek którego ustanowiono zastaw skarbowy, może wydać decyzję w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru zastawów, na wniosek osoby powołującej się na swoje prawo własności ruchomości lub zbywalne prawo majątkowe, jeżeli ruchomość lub zbywalne prawo majątkowe obciążone zastawem skarbowym w dniu jego powstania nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zobowiązanie podatkowe lub zaległości podatkowe.

Przepis ten stanowi właściwą i jedyną podstawę prawną dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wniosek o wszczęcie postępowania o wykreślenie zastawów skarbowych na podstawie wskazanego wprost art. 46h ust. 1 pkt 1 O.p. wyznacza granice sprawy administracyjnej, których organ administracji nie może zmienić wedle własnego uznania. We wniosku o wszczęcie postępowania z dnia {...] A SA wystąpił o wykreślenie zastawu ustanowionego na pojeździe marki SUZUKI Celerio, nr rej. [...], powołując się na to, że jest właścicielem ww. pojazdu.

Zatem przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie mogło być jedynie ustalenie, czy rzeczywiście A S.A. w dniu ustanowienia zastawów na wskazanej w decyzji ruchomości był ich właścicielem. Organ wymogom tym sprostał, do czego odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W motywach decyzji precyzyjnie wykazał, że bank nie udowodnił, że w momencie dokonywania zastawów K. C. nie była właścicielem pojazdu, na którym dokonano zastawu skarbowego. Organ podał przy tym, że podstawą do wpisu zastawu skarbowego były decyzje określające zadłużenie K. C.: z dnia 7 lutego 2017 r., obejmująca okresy zaległości od maja 2013 r. do października 2016 r. oraz z dnia 16 lutego 2018 r., obejmująca okresy od maja 2017 r. do września 2017 r. Od ww. decyzji K. C. nie wniosła odwołania.

Znamienne jest, że wnioskujący o wykreślenie zastawów bank nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. Wniosek taki złożyła za to właścicielka pojazdu – K. C., jednakże wniosek ten nie dotyczył meritum sprawy – nie odnosił się bowiem do ustaleń odnośnie do uprawnień właścicielskich do samochodu w dacie ustanawiania zastawów, w związku z czym organ wniósł o sprecyzowanie żądania zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże K. C. nie odpowiedziała na wezwanie organu. W ocenie Sądu organ prawidłowo zatem dokonał oceny na podstawie posiadanego materiału dowodowego i uznał, że w momencie ustanawiania zastawów skarbowych A SA nie był właścicielem pojazdów, co z kolei oznaczało, ze wniosek o ich wykreślenie na podstawie art. 46h ust. 1 pkt 1 O.p. był niezasadny.

Nie mogą zatem nie tylko przynieść oczekiwanego rezultatu, ale nawet zostać rozważone przez Sąd zarzuty związane z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącej, kwot wyegzekwowanych w ramach postępowania egzekucyjnego, czy też doręczenia jakichkolwiek tytułów wykonawczych w ramach prowadzonej egzekucji. Wykracza to bowiem poza granice sprawy administracyjnej objętej kontrolą Sądu. Raz jeszcze podkreślić należy, że granice kontrolowanej przez Sąd sprawy administracyjnej wyznacza treść art. 46h ust. 1 pkt 1 O.p. Wobec niewykazania przez wnioskodawcę, że w momencie ustanawiania zastawów był właścicielem samochodu osobowego marki Suzuki Celerio z 2016 r., nr rej. [...], organ wydał prawidłową decyzję o odmowie wykreślenia zastawów. Również sama skarżąca, zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w samej skardze nie przedstawiła żadnych argumentów na obalenie ustaleń organów. Odnosiła się wyłącznie do okoliczności, które w niniejszej sprawie nie mają prawnego znaczenia. Wykreślenie zastawów skarbowych na podstawie przepisów O.p. i egzekucja administracyjna stanowią odrębne instytucje prawne i nie mogą jednocześnie stanowić podstawy prawnej decyzji wydanej w indywidualnej sprawie administracyjnej – zupełnie bowiem odmienne są przedmioty spraw administracyjnych nimi objętych. Fakt, że mogą dotyczyć ruchomości będących własnością skarżącej nie oznacza, że można uregulowane w nich kwestie łączyć i poprzez analogię wyprowadzać tezy, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie prowadził egzekucji z ww. ruchomości (samochodu osobowego) tylko dokonał na niej zabezpieczenia w postaci ustanowienia zastawu. Zarzuty skarżącej, że w decyzji organ nie wyjaśnił, na podstawie jakich tytułów wykonawczych jest prowadzona egzekucja, nie mogą być w ogóle brane pod uwagę w kontekście kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Jak wskazano w jej uzasadnieniu zastaw został ustanowiony na podstawie decyzji określających zadłużenie, od których skarżąca się nie odwołała. Tym samym brak jest podstaw do twierdzenia, że zabezpieczenie zostało ustanowione na podstawie tytułów wykonawczych i organ nie wskazał, jakie są to tytuły wykonawcze.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

d.j.