Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1750/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 10 i art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6, art. 141 § 4 i art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1781/14 w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1781/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę S.S. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych, uchylając zaskarżoną decyzję i zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z dnia 30 lipca 2013 r. S.S. zwrócił się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z prośbą o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada odbiornika radiowego/telewizyjnego. Pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r., nr [...] skarżący został wezwany do niezwłocznego uzupełnienia wniosku o wymienione dokumenty, jednocześnie został szczegółowo poinformowany o kryterium dochodowym stanowiącym jedną z przesłanek do umorzenia. W dniu 9 września 2013 r. do akt sprawy dołączono ponowny wniosek o umorzenie zaległości z uwagi na nie posiadanie odbiornika.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji odmówiła skarżącemu umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu, gdyż w przypadku skarżącego nie wystąpiły przesłanki do umorzenia, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.).

W wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżący nie udokumentował szczególnej sytuacji materialno - bytowej oraz innych sytuacji za którymi przemawiają szczególne względy społeczne lub przypadki losowe.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie zasady lex retro non agit poprzez powołanie się na ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, błędną wykładnię art. 2 pkt. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego i rażącą niewspółmierność decyzji w odniesieniu do osób nigdy niewidniejących w spisie abonentów Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a korzystających - w przeszłości - z odbiorników radiowo - telewizyjnych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych świadków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ istotnym naruszeniem procedury administracyjnej dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego było zaniechanie powiadomienia strony skarżącej, stosownie do treści art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1579), o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Sąd I instancji podkreślił, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę do sformułowania żądania wszczęcia postępowania w sprawie jego wznowienia na wniosek strony. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu pozawala na wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu we wskazanych czynnościach skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W ocenie Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie przed wydaniem decyzji w obu instancjach organ nie zastosował art. 10 § 1 k.p.a., a tym samym nie dał stronie możliwości wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę do wydania decyzji. Z uwagi na brak zawiadomienia skarżącego o treści art. 10 § 1 k.p.a., skarżący przeniósł inicjatywę dowodową na etap postępowania sądowoadministracyjnego.

Sąd I instancji zwrócił uwagę na przedawnienie należności abonamentowych za miesiące marzec - grudzień 2008 r. Za mało wiarygodne Sąd uznał twierdzenia skarżącego, że został wprowadzony w błąd przez pracownika Poczty Polskiej co do trybu wyrejestrowania odbiornika. Sąd odnosząc się co to tego, czy małżonka skarżącego uiszczała raty abonentowe jeszcze przez kilka lat po zawarciu związku małżeńskiego stwierdził, że powinien on ponowić wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, o których mowa w skardze. Sąd zauważył ponadto, ze skarżący prawidłowo pouczony, nie przedstawił organowi swojej sytuacji ekonomicznej, jako przesłanki umorzenia dochodzonych należności.

W skardze kasacyjnej Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 10 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 147 k.p.a. poprzez brak należytej kontroli zaskarżonej decyzji KRRiT z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie stronie nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, co było naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podczas gdy właściwa analiza akt spraw prowadziłaby do wniosku, iż strona brała czynny udział w postępowaniu i nie ma podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez brak oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 6 w zw. z art. 163 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wskazywanie stronie, jakie czynności powinna podejmować w postępowaniu ewentualnie prowadzonym przez tut. organ w sytuacji, w której Sąd jest zobowiązany tylko i wyłącznie do instruowania strony co do jej uprawnień procesowych związanych z postępowaniem sądowym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez uznanie, iż brak uchylenia części decyzji KRRiT [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i umorzenia postępowania w zakresie przedawnionej zaległości był uchybieniem procesowym mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy właściwa analiza akt spraw prowadziłaby do wniosku, iż w sytuacji, w której stronie odmówiono umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych, takie działanie nie miało żadnego wpływu na sytuację prawną strony, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W piśmie z dnia 4 kwietnia 2017 r. skarżący S.S. oświadczył, że nie przedstawił organowi swojej sytuacji majątkowej, bowiem uznał, że nie stanowiła ona dowodu uzasadniającego umorzenie zaległości abonamentowych. Opisał raz jeszcze okoliczności podnoszone w toku postępowania i wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów które oparte zostały na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu I instancji, kontrolowana decyzja nie jest zgodna z prawem z tego powodu, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony skarżącej o umorzenie należności z tytułu zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od dnia 1 marca 2008 r. do dnia 30 lipca 2013 r. w kwocie 1.135,74 zł wraz z odsetkami w wysokości 410,64 zł, na etapie bezpośrednio poprzedzającym wydanie tej decyzji uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podważając zgodność z prawem tego stanowiska, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, a mianowicie, w szczególności naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 10 i art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 k.p.a., a także naruszenie przepisu art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. oraz naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i 3 i art. 105 k.p.a.

Z zarzutów tych i prezentowanej w ich uzasadnieniu argumentacji, gdy skonfrontować wynikające z nich wnioski ze stanowiskiem prezentowanym przez Sąd I instancji wynika, że zasadniczą kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi zagadnienie odnoszące się do oceny prawidłowości realizacji przez organ administracji publicznej w postępowaniu zakończonym kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją ostateczną, zasady czynnego udziału strony w tymże postępowaniu. Jednoznacznie wynika to z podstawy prawnej wydanego w sprawie orzeczenia sądowego, którą stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) p.p.s.a. - z faktu, że przed wydaniem decyzji organ administracji nie powiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Sąd I instancji wywiódł bowiem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co powiązał z przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - oraz z podważającego jej prawidłowość zarzutu z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej i prezentowanej w jego uzasadnieniu argumentacji.

Ocena zasadności wskazanego zarzutu kasacyjnego, a mianowicie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 10 i art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 k.p.a. nie może pomijać tego, że wynikająca z art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie w sprawie do stworzenia i zapewnienia stronie tego postępowania prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów, której przeciwieństwem jest niedopuszczenie jej do udziału w postępowaniu dotyczącym jej praw i obowiązków.

W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że z akt sprawy administracyjnej na podstawie których orzekał Sąd I instancji nie wynika, aby w zainicjowanym wnioskiem strony postępowaniu administracyjnym w sprawie umorzenia zaległych należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od dnia 1 marca 2008 r. do dnia 30 lipca 2013 r., strona tego postępowania została pozbawiona w jego toku efektywnego prawa do składnia wniosków i przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, w tym również prawa do odwołania, z którego skorzystała występując z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją organu administracji z dnia [...] listopada

2013 r. Zasadność tego wniosku, aż nadto wyraźnie i jednoznacznie potwierdza chociażby analiza treści pism adresowanych przez organ administracji w toku prowadzonego postępowania do strony, a mianowicie pism z dnia 8 sierpnia 2013 r. oraz z dnia 6 listopada 2013 r., a w tym kontekście, gdy chodzi o pierwsze z tych pism, stopień szczegółowości zawartych w nim informacji oraz pouczeń o istotnym znaczeniu w sprawie, w tym również odnośnie do mających w niej zastosowanie przepisów prawa, a także - co również należy podkreślić - stopień szczegółowości zawartego w nim wezwania do uzupełnienia wniosku o wymienione w tym piśmie dokumenty o zasadniczym znaczeniu z punktu widzenia możliwości uczynienia zadość żądaniu zawartemu we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie.

Z akt sprawy administracyjnej nie wynika jednocześnie, aby z informacji oraz pouczeń zawartych w przywołanym powyżej piśmie strona postępowania skorzystała, czyniąc z nich stosowny użytek. Nie wynika z nich również, aby w odpowiedzi na zawarte w piśmie z dnia 8 sierpnia 2013 r. wezwanie do złożenia wskazanych w nim dokumentów, dokumenty te złożyła. Nie dołączyła ich również do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] listopada 2013 r., składając dokumenty, które w świetle pouczenia zawartego w przywołanym piśmie nie były jednak istotne w sprawie. Jakkolwiek więc niespornym w sprawie faktem jest, że przed wydaniem wymienionej decyzji oraz przed wydaniem zaskarżonej decyzji ostatecznej strona nie została powiadomiona, w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, to jednak w świetle przedstawionych powyżej okoliczności obrazujących sposób korzystania przez stronę z przysługujących jej w prowadzonym postępowaniu praw oraz uprawnień, o których (bezskutecznie) pouczał i informował ją organ realizując obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a., podejmując także inne stosowne działania procesowe zmierzające, poprzez adresowane do strony wezwania (również jednak bezskuteczne), do uzyskania istotnych w sprawie dokumentów, nie ma podstaw, aby twierdzić - jak uczynił to Sąd I instancji - że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a w konsekwencji, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

Hipotezą normy prawnej dekodowanej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) objęta jest bowiem sytuacja polegająca na niezawinionym przez stronę braku jej udziału (uczestnictwa) w całym postępowaniu lub w jednej z jego faz, co odnieść należy do niezapewnienia jej (zarówno biernego, jak i czynnego) udziału w prowadzonym postępowaniu oraz w istotnych jego czynnościach, co wyrażać się może na przykład w braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu lub na wniosek innej strony, zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i jednoczesnym braku wezwania do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego albo w niezapewnieniu stronie, wbrew przepisom prawa, aktywnego udziału w czynnościach procesowych podejmowanych w prowadzonym postępowaniu, odrzucaniu jej wniosków dowodowych i uniemożliwieniu jej wypowiedzenia się w sprawie, czy też w niezawiadomieniu o wniesieniu odwołania i przeprowadzeniu postępowania bez udziału strony.

Konfrontując przedstawiony kierunek wykładni przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powyżej przywołanymi okolicznościami obrazującymi aktywność strony w poszczególnych fazach zainicjowanego z jej wniosku postępowaniu o udzielenie ulgi w spłacie należności pieniężnej, nie ma podstaw aby twierdzić, że bez własnej winy pozbawiona była ona prawa do udziału w tym postępowaniu, w tym również poprzez niezawiadomienie jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zwłaszcza, gdy w tym kontekście, a mianowicie w odniesieniu do kwestii wiążącej się z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. oraz charakterem tego naruszenia podkreślić, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela, że naruszenie przywołanego przepisu poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (zob. np.: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; wyrok NSA z dnia 24 maja

2007 r., sygn. akt II GSK 4/07; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1614/06; postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1142/11; por. również uchwałę 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, podjętą na gruncie analogicznej, do zawartej w art. 10 § 1 k.p.a., regulacji art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa).

W związku z powyższym, i jednocześnie w sytuacji, gdy w zainicjowanym wnioskiem strony postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od dnia 1 marca 2008 r. do dnia 30 lipca 2013 r., z uwagi na przedmiot żądania zawartego w tym wniosku, a tym samym z uwagi na przedmiot sprawy rozpatrywanej w wymienionym postępowaniu, organ administracji publicznej mógł orzekać wyłącznie w oparciu o dowody oraz dokumenty przedstawione przez samą stronę, której aktywność w tym względzie oraz jej konsekwencje dla wyniku wymienionego postępowania przedstawione zostały powyżej, stanowisko prezentowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku uznać na nieprawidłowe. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić również, że Sąd I instancji nie wskazał, ani też nie wyjaśnił na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - tj. innymi słowy, z uniemożliwieniem podjęcia przez stronę jakiej konkretnie czynności procesowej naruszenie to należałoby wiązać - oraz na czym dokładnie miałby polegać wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, albowiem z przedstawionych powyżej powodów za nieuzasadnione uznać należało stanowisko tego Sądu o wydaniu kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

Jakkolwiek zasadniczy trzon argumentacji Sądu I instancji odnośnie do oceny o braku zgodności z prawem kontrolowanej decyzji stanowiła ocena i formułowany na jej podstawie wniosek, że w rozpoznawanej sprawie strona bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu - niezasadne jednak w świetle powyżej przedstawionych argumentów - co skutkowało stwierdzeniem naruszenia prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a, to jednak z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że nie była to wyłączna przyczyna, z powodu której Sąd I instancji uwzględnił skargę strony na wymienioną decyzję.

Mianowicie, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również, że zdaniem Sądu I instancji o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji wnioskować należało i na tej podstawie, że organ administracji nie uwzględnił przy jej podejmowaniu pięcioletniego okresu przedawnienia należności abonamentowych, co powinien był uczynić.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego postawiony w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 w zw. z art. 3

§ 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i 3 i art. 105 k.p.a. skutecznie podważa zasadność przywołanego stanowiska Sądu I instancji. Przede wszystkim z tego powodu, że nie uwzględnia ono istotnego w analizowanym zakresie zagadnienia odnoszącego się do podstaw kompetencyjnych działania organu administracji, przed którym toczyło się zainicjowane wnioskiem strony postępowanie w sprawie umorzenia zaległych należności z tytułu opłat abonamentowych - nota bene stanowiło to również przedmiot szczegółowych wyjaśnień, pouczeń i informacji zawartych w skierowanym do strony piśmie organu z dnia 8 sierpnia 2013 r. W tym też kontekście, za nie bez znaczenia z punktu widzenia oceny odnośnie do zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego uznać należy i to, że przecież, jak powyżej już to wyjaśniono, zasadniczym motywem wydania decyzji negatywnej dla strony było to, że mimo pouczeń oraz wezwań organu administracji strona nie złożyła do akt sprawy dowodów istotnych, a mianowicie dowodów niepozostających bez wpływu na pozytywny wynik sprawy, a eksponowane przez nią w toku postępowania okoliczności oraz przedkładane dowody nie miały w świetle stosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego istotnego znaczenia. Z tego powodu, że nie odnosiły się one do przesłanek, zaistnienie których stanowiło podstawę umorzenia zaległości. Stąd też, nawet istnienie rzeczywiście niższej - wobec przedawnienia części należności - kwoty zaległości, niż wynikająca z treści żądania wniosku, nie uzasadniało umorzenia zaległych opłat abonamentowych, a to wobec braku wykazania przesłanek do ich umorzenia. Podnoszona przez Sąd I instancji okoliczność pozostawała więc bez istotnego wpływu na wynik sprawy, co prowadzi do wniosku, że niezasadnie zarzucił on organowi administracji publicznej nieuwzględnienie tej okoliczności.

Za usprawiedliwiony uznać należało również zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, w zakresie w jakim na jego gruncie zarzucono Sądowi I instancji brak sformułowania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania.

Znaczenie procesowe wymienionego powyżej elementu uzasadnienia wyroku wyraża się między innymi w tym, że w razie wątpliwości ma umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej oraz innych skutków prawnych wyroku (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I FSK 185/15). Co przy tym nie mniej istotne, wskazany element musi pozostawać w takiej korespondencji z pozostałymi obligatoryjnymi elementami uzasadnienia wyroku, której rezultat wyrazi się stworzeniu pewnej niesprzecznej względem nich całości (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3045/14), co z kolei prowadzi do wniosku, że wskazania co do dalszego postępowania - których brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zasadnie zarzuca skarżący kasacyjnie organ, o czym mowa dalej - stanowią konsekwencję zawartej w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej - dotyczącej właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie - która z kolei musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wobec tego więc, że wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, to z oceną tą muszą korespondować i powinny być sformułowane w jednoznaczny sposób, to jest tak, aby w ponowionym postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich wskazanych i wytkniętych uchybień prawa, z powodu których sąd administracyjny uchylił kontrolowany akt, a w konsekwencji, aby doprowadzić do wydania w sprawie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Nie oznacza to jednak rzecz jasna, że formułując wytyczne co dalszego postępowania sąd administracyjny jest zobowiązany do sporządzenia swoistego rodzaju planu czynności procesowych, ze wskazaniem ich rodzaju, jakie organ administracji jest zobowiązany podjąć w ponownym postępowaniu.

W świetle przedstawionych uwag, zwłaszcza zaś, gdy formułowane na ich podstawie wnioski skonfrontować z wnioskami formułowanymi na podstawie analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stwierdzić należy, że uzasadnienie to nie zawiera omawianego obligatoryjnego jego elementu, a mianowicie adresowanych do organu administracji publicznej wskazań co do dalszego postępowania. Nie sposób ich w ogóle zrekonstruować, co z punktu widzenia przedstawionego powyżej ich znaczenia nie może pozostawać bez wpływu na wniosek, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie czyni zadość wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., a uchybienie to nie może być ocenione inaczej, jak tylko, jako również niepozostające bez istotnego wpływu na wynik sprawy.

Jednocześnie nie sposób podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, która brak wskazań co do dalszego postępowania wiąże z brakiem sformułowania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny prawnej, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. - w tej mierze zupełnie inną jeszcze kwestią jest ocena trafności wskazanej podstawy prawnej wyroku oraz prawidłowości jej wyjaśnienia, co nawet w sytuacji ich podważenia nie oznacza, że wymienionego elementu uzasadnienie wyroku nie zawiera. W rozpatrywanej sprawie nie mogło dojść do naruszenia przywołanego przepisu z tego powodu, że jak jednoznacznie wynika to z jego treści oraz funkcji, dotyczy on granic związania sądu i organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego toku postępowania, zawartą w prawomocnym wyroku sądowym już poprzednio wydanym w danej sprawie, co oznacza, że mógłby być on naruszony jedynie w przypadku przekroczenia tych granic albo nie wykonania owych wskazań przez organ administracji ponownie rozpoznający sprawę oraz przez sąd administracyjny ponownie kontrolujący zgodność z prawem ponownie wydanego w sprawie aktu (por. np. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2137/14). Sytuacja opisana w hipotezie normy prawnej dekodowanej z przywołanego przepisu w rozpatrywanej sprawie jednak nie zaistniała, co oznacza, że nie sposób zasadnie zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wymienionego przepisu prawa procesowego.

W odniesieniu natomiast do zarzutu z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 6 w zw. z art. 163 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wskazywanie stronie, jakie czynności powinna podejmować w postępowaniu prowadzonym przez organ w sytuacji, w której Sąd jest zobowiązany wyłącznie do instruowania strony co do jej uprawnień procesowych związanych z postępowaniem sądowym stwierdzić należy, że jakkolwiek istotnie, jak słusznie podnosi to skarżący kasacyjnie organ, Sąd I instancji wymienionym przepisom uchybił, to jednak podnieść należy, że wynikającym z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. warunkiem koniecznym oceny, że wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w rezultacie, że omawiany zarzut oparty został na usprawiedliwionych podstawach, jest uprawdopodobnienie istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, co wiąże się z obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie omawianego zarzutu tego elementu jednak nie zawiera.

Ponownie orzekając w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględni przedstawione powyżej uwagi i argumenty stanowiące podstawę formułowanej oceny prawnej.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 185 § 1 w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.