Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1127/87
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1988-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 999
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 1954 nr 32 poz. 135
law: Obwieszczenie Ministra Rolnictwa z dnia 26 czerwca 1954 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli.
article: art. 21 ust. 4, art. 28 ust. 1, art. 29
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Teza: Artykuł 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli /Dz.U. 1954 nr 32 poz. 135/ nie wyłącza w sprawach robót budowlanych, związanych z powszechną elektryfikacją wsi, stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, w tym jej art.. 21 ust. 4, art.. 28 ust. 1 i art.. 29.

TEZY

Artykuł 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli /Dz.U. 1954 nr 32 poz. 135/ nie wyłącza w sprawach robót budowlanych, związanych z powszechną elektryfikacją wsi, stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, w tym jej art.. 21 ust. 4, art.. 28 ust. 1 i art.. 29.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art.. 207 par. 5 Kpa skargę Przedsiębiorstwa Elektryfikacji i Technicznej Obsługi Rolnictwa w Rz. na decyzję Ministra Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej z dnia 5 sierpnia 1987 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej decyzją z dnia 5 sierpnia 1987 nr NB/053-K-103/87, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Tadeusza M., uchylił decyzję Głównego Architekta Wojewódzkiego w P. z dnia 8 stycznia 1987 nr UAN-V-3/8380/9/86/87, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody P-kiego z dnia 18 maja 1982 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego modernizacji urządzeń elektroenergetycznych we wsi D. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Zdaniem Ministra postępowanie w trybie art.. 145 Kpa w sprawie zakończonej decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego jest bezprzedmiotowe, gdyż decyzja ta utraciła ważność z mocy prawa - w myśl art.. 21 ust. 4 prawa budowlanego - po upływie roku od jej wydania, ponieważ inwestor nie uzyskał decyzji zezwalającej na wejście w teren i nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Prowadzone roboty budowlane zatem powinny być traktowane jako samowola, z wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami prawnymi i materialnymi.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo Elektryfikacji i Technicznej Obsługi Rolnictwa "E". w Rz. wniosło o jej uchylenie, podając, że inwestycja prowadzona była w ramach powszechnej elektryfikacji rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli /Dz.U. 1954 nr 32 poz. 135/ i zarządzenia Wojewody P-kiego z dnia 5 kwietnia 1983 r. w sprawie prowadzenia powszechnej elektryfikacji oraz modernizacji urządzeń elektrycznych w roku 1983, a zatem uzyskanie decyzji zezwalającej na wejście w teren i o pozwoleniu na budowę nie było potrzebne, gdyż uprawnienia takie dla wykonawcy wynikają z przepisów cytowanej ustawy i zarządzenia Wojewody.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o tej oddalenie, wywodząc, że przepisy prawa budowlanego nie wyłączają takich inwestycji spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że uzyskanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego oraz uzyskanie lub posiadanie uprawnienia do wejścia na cudzą nieruchomość w celu wykonania określonych robót budowlanych to odrębne kategorie prawne, regulowane odrębnymi aktami normatywnymi. Pozwolenie na budowę obiektu budowlanego to kategoria prawa budowlanego.

Istotą pozwolenia na budowę jest - według art.. 28 ust. 1 i art.. 29 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ - udzielenie uprawnienia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych w celu realizacji danej inwestycji, określonej w decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, przy czym - w myśl art.. 29 ust. 5 prawa budowlanego - warunkiem udzielenia tego pozwolenia jest wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością. Uzyskanie zaś prawa do dysponowania nieruchomością to - w zależności od sytuacji - zagadnienie albo prawa cywilnego, albo prawa wywłaszczeniowego. Stosownie do art.. 75 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99 ze zm./ zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej wymaga zezwolenia terenowego organu administracji państwowej, a art.. 95 tej ustawy stanowi, że pozostają w mocy zasady i tryb wywłaszczania lub przejmowania nieruchomości, określone w przepisach szczególnych.

Przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed dniem 1 sierpnia 1985 r., zagadnienie to normował art.. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64/, a art.. 38 pkt 2 tej ustawy stanowił, że pozostają w mocy szczególny tryb i zasady wywłaszczania lub zajęcia nieruchomości, określone przez przepisy ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli /Dz.U. 1954 nr 32 poz. 135/. Ta ostatnia ustawa natomiast w art.. 4 stanowi, że we wsiach lub osiedlach, objętych zarządzeniem o powszechnej elektryfikacji, osobom posiadającym odpowiednie upoważnienie właściwego przedsiębiorstwa elektryfikacji rolnictwa przysługuje prawo wstępu na nieruchomości i do budynków, dokonywania tam oględzin i pomiarów oraz wykonywania robót i zakładania urządzeń, jakich wymagać będzie powszechna elektryfikacja. Właściciel, użytkownik, dzierżawca, najemca, posiadacz lub zarządca budynku albo posesji obowiązany jest umożliwić wstęp i wykonanie powyższych czynności. Artykuł 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przeprowadzenie powszechnej elektryfikacji na określonym obszarze zarządza terenowy organ administracji państwowej.

Z podanych wyżej przepisów wynika, że dotyczą one wyłącznie zagadnienia uprawnień do wstępu na nieruchomość w celu realizacji zadań objętych prowadzoną na danym terenie powszechną elektryfikacją, przy czym do nabycia tych uprawnień nie jest wymagane uzyskanie decyzji administracyjnych przewidzianych w art.. 75 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. /poprzednio art.. 35 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r./, gdyż uprawnienia te wynikają z ogólnego aktu administracyjnego, jakim jest zarządzenie terenowego organu administracji państwowej o właściwości ogólnej w sprawie prowadzenia na określonym terenie powszechnej elektryfikacji, wydane na podstawie art.. 1 ust. 1 omawianej ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. Oznacza to, że art.. 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli /Dz.U. 1954 nr 32 poz. 135/ jest przepisem szczególnym w stosunku do art.. 75 ust. 1 w związku z art.. 95 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99/. Przepis ten natomiast nie dotyczy pozwolenia na budowę i nie wyłącza w sprawach robót budowlanych, związanych z powszechną elektryfikacją, stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym art.. 28 ust. 1, art.. 29 i art.. 21 ust. 4 tego prawa. Przepis ten, z chwilą wejścia w życie zarządzenia wydanego przez terenowy organ administracji państwowej na podstawie art.. 1ust. 1 omawianej ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r., uprawnia - w zakresie w nim określonym - do dysponowania nieruchomościami do celów związanych z powszechną elektryfikacją, stanowiąc przesłankę przewidzianą w art.. 29 ust. 5 prawa budowlanego do wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych dotyczących powszechnej elektryfikacji. Także żaden inny przepis cytowanej ustawy o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli nie zawiera unormowań odmiennych w stosunku do przepisów prawa budowlanego, gdyż ustawa ta w ogóle nie reguluje zagadnień normowanych przez prawo budowlane. Z kolei ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 39 poz. 229 ze zm./ nie wyłącza spod swego działania spraw objętych ustawą o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli. Podkreślić przy tym trzeba, że stosowanie do art.. 2 ust. 1 prawa budowlanego obiektami budowlanymi są także sieci energetyczne bez żadnych wyjątków, co oznacza, że są nimi również sieci energetyczne wykonane w ramach powszechnej elektryfikacji wsi.

Z powyższych unormowań zatem wynika, że rozpoczęcie i wykonywanie robót budowlanych, dotyczących prowadzenia powszechnej elektryfikacji lub modernizacji sieci elektroenergetycznych, zarządzonej w trybie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli /Dz.U. 1954 nr 32 poz. 135/. Wymaga uzyskania pozwolenia na budowę /art.. 29 prawa budowlanego/ pod rygorem skutków wymienionych w art.. 21 ust. 4 prawa budowlanego.

Skoro więc w niniejszej sprawie jest bezsporne, że w ciągu roku od zatwierdzenia planu realizacyjnego modernizacji urządzeń elektroenergetycznych we wsi D. decyzją z dnia 18 maja 1982 nie wystąpiono o wydanie pozwolenia na budowę i nie uzyskano przedłużenia tego terminu, to prawidłowe jest stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że zatwierdzenie powyższego planu realizacyjnego utraciło ważność z mocy art.. 21 ust. 4 prawa budowlanego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art.. 207 par. 5 Kpa orzekł o oddaleniu skargi.