Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 387/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 116 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art.201,
journal: Dz.U. 2017 poz 1577
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości grupy producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Kujawsko – Pomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu (dalej: "Dyrektor Oddziału", "organ I instancji") z dnia [...] września 2017 r. nr [...], orzekająca o odpowiedzialności R. C. (dalej: "Strona", "Skarżący") pełniącego funkcję Prezesa Zarządu Spółki w czasie powstania należności, za zaległości Grupy Producentów Warzyw i Owoców "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w N.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach

faktycznych i prawnych.

W dniu 17 stycznia 2013 r. Dyrektor Oddziału upomnieniem nr [...]

wezwał zobowiązaną Grupę Producentów Warzyw i Owoców "[...]" sp. z

o.o. z siedzibą w N. (dalej: "Grupa Producentów", "spółka") do uregulowania

należności ustalonych decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. z tytułu

pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów, w wysokości

4.385.024,80 zł wraz odsetkami za okres między wypłatą pomocy grupie

producentów, a zwrotem nienależnie wypłaconej pomocy.

W związku z niedokonaniem przez Grupę Producentów zapłaty ww.

należności, w dniu 28 lutego 2013 r. Dyrektor Oddziału przesłał do Naczelnika

Urzędu Skarbowego w A. tytuły wykonawcze nr

[...] oraz nr [...]. Następnie Naczelnik US przekazał akta

sprawy Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w A.

Kujawskim Ł. B. (dalej: "Komornik Sądowy") celem łącznego

prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Grupy Producentów.

Na skutek bezskuteczności egzekucji, postanowieniem z dnia [...] stycznia

2015 r. (sygn. akt Km 436/13) Komornik Sądowy umorzył postępowanie

egzekucyjne.

W związku z powyższym, organ I instancji podjął czynności zmierzające do

ustalenia stanu majątkowego Prezesa spółki rozważając przy tym zastosowanie

procedury odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki. W dniu 14 czerwca

2016 r. Dyrektor Oddziału wystosował do wspólników Spółki: R.

C. , R. C. , M. C. , S.

C. oraz J. C. , wezwanie do złożenia oświadczenia

o posiadanym majątku lub źródłach dochodu.

W odpowiedzi na powyższe R. C. , J. C. , M. C. oraz S. C. oświadczyli, że nie są i nigdy nie byli

członkami zarządu Grupy Producentów. Natomiast R. C. pismem z

dnia 23 czerwca 2016 r. wskazał, że majątek spółki został zlicytowany w drodze

egzekucji sądowej. Jednocześnie oświadczył, że jako osoba fizyczna dokonał

poręczenia za zobowiązania dłużnej spółki i w związku z tym cały jego majątek został

zajęty przez Komornika Sądowego, który zlicytował wszystkie składniki majątku

ruchomego i znacznie większą część nieruchomości. Jednocześnie oświadczył, że

nie posiada żadnego innego majątku, rachunków bankowych, ani też środków

pieniężnych, nie przysługuje mu również żadna wierzytelność, a jedynym źródłem

utrzymania jest dochód z zatrudnienia w ramach najniższego wynagrodzenia.

Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Oddziału wydał w dniu [...]

września 2017 r. decyzję nr [...] o odpowiedzialności R.

C. za zaległości spółki w następującej wysokości:

- 4 384 939,94 zł - ustalone decyzją Dyrektora Oddziału nr [...] z

dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie nienależnie pobranych środków finansowych z

tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów;

- 1 590 484,60 zł – tytułem odsetek na dzień wydania niniejszej decyzji;

- 8,80 – tytułem kosztów upomnienia.

W dniu 5 października 2017 r. do Kujawsko-Pomorskiego Oddziału

Regionalnego ARiMR w Toruniu wpłynął wniosek R. C. o

uzupełnienie decyzji w zakresie: wskazania daty, w jakiej decyzja stanie się

wykonalna, pouczenia o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego,

pouczenia o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...]

Dyrektor Oddziału odmówił uzupełnienia przedmiotowej decyzji.

Pismem z dnia 13 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) Strona złożyła

odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2017 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Agencji, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r.

nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Powołując się na art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja

podatkowa (Dz.U. 2017 r. poz. 201, dalej: "o.p."), organ II instancji zaznaczył, że za

zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają

członkowie jej zarządu. Odpowiedzialność ta odnosi się do zaległości podatkowych z

tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich

obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 o.p. powstałe w

czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Organ II instancji wskazał, że zgodnie

z art. 116 § 4 o.p., przepisy te mają zastosowanie również w stosunku do byłych

członków zarządu spółki. Prezes ARiMR powołując się na orzecznictwo wskazał, że

odpowiedzialność członków zarządu może powstać dopiero wtedy, gdy egzekucja z

majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Organ II instancji,

wskazał, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., jest on

zobowiązany jedynie do wykazania przesłanek pozytywnych z art. 116 o.p.,

natomiast wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych

spoczywa na członku zarządu. Organ podkreślił, że członek zarządu może zwolnić

się z odpowiedzialności m.in. poprzez wykazanie, że we właściwym czasie został

zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości, a jeśli wniosek taki nie został zgłoszony,

że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy.

Organ II instancji rozpoznając sprawę zauważył, że bezspornym jest fakt

bezskuteczności prowadzonej egzekucji wobec spółki jak również to, że

postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności skarżącego zostało

wszczęte po powstaniu zaległości wynikającej z ostatecznej decyzji orzekającej

obowiązek zwrotu przez spółkę nienależnie pobranych płatności obszarowych.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na podstawie wpisu w Krajowym

Rejestrze Sądowym nr 0000250672 (Dział 2), jako organ uprawniony do

reprezentacji wymieniony został zarząd, przy czym w dniu rejestracji Grupa

Producentów posiadała następujące dane dla zarządu: "R. C. Prezes Zarządu". Ponadto Prezes ARiMR

podkreślił, że na podstawie wyroku Sądu

Rejonowego II Wydziału Karnego w A. z dniem 07 lipca 2014

r. R. C. został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego i tym

samym przestał pełnić funkcję Prezesa Zarządu Spółki. Jednocześnie organ II

instancji wskazał, że Sąd Rejonowy w T. VII Wydział Gospodarczy Krajowego

Rejestru Karnego dokonując wykreślenia R. C. na podstawie

ww. wyroku nie miał wiedzy, o tym, że Strona nie pełni już funkcji członka zarządu, a

zatem zdaniem organu należało przyjąć, że w dniu, w którym upłynął termin płatności

należności wobec ARiMR wynikających z decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., Skarżący

był członkiem Zarządu.

Organ odwoławczym odnosząc się do argumentacji Strony, że skarżący na

podstawie dowodu z dokumentu urzędowego (akt notarialny - repertorium A numer

620/2006) z dnia 03 lutego 2006 r.] pełnił funkcję członka zarządu w okresie

pięcioletniej kadencji, wskazał, że odpowiedzialność członka zarządu koreluje

wyłącznie z okresem pełnienia obowiązków i obejmuje co do zasady osoby pełniące

funkcję członka zarządu danej osoby prawnej bez względu na zakres ich

obowiązków, dziedziny funkcjonowania firmy jakie im formalnie powierzono i jakie

nadzorowali faktycznie. Prezes ARiMR podkreślił, że przy ustalaniu przesłanki

"pełnienia funkcji" nie ma znaczenia rodzaj stosunku prawnego łączącego członka

zarządu ze spółką, czy też w jakim zakresie faktycznie spełnia swoje obowiązki.

Zdaniem organu II instancji R. C. posiadał bieżące

informacje dotyczące Spółki oraz wiedzę o podejmowanych decyzjach, ponieważ w

nich uczestniczył, o czym świadczy: odbiór dokumentów spółki, podpisany wniosek o

przyznanie pomocy finansowej, jak też postępowanie prokuratorskie oraz

postepowanie sądowe.

Powyższą decyzję Prezesa ARiMR R. C. zaskarżył do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że w dniu 6 grudnia

2012 r. był członkiem Zarządu Grupy Producentów, pomimo faktu, że w

dniu 3 lutego 2006 r. został powołany do zarządu na pięcioletnią kadencję;

2) naruszenie przepisu art. 116 § 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie;

3) naruszenie przepisu art. 201 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r.

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej jako "k.s.h.") poprzez jego

niezastosowanie;

4) naruszenie przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o

krajowym rejestrze sądowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją

decyzją Dyrektora Oddziału i umorzenie postępowania w sprawie.

Jako żądanie ewentualne, Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji

poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału i przekazanie sprawy organowi I

instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że do zarządu Grupy Producentów

Warzyw i Owoców "[...]" spółka z o.o. został powołany w chwili

zawiązywania spółki — aktem notarialnym z dnia 3 lutego 2006 r., gdzie zgodnie z

zapisem § 16 ust. 2 umowy spółki kadencja członków zarządu wynosiła 5 lat, zaś

zobowiązanie Grupy Producentów zostało ustalone dopiero decyzją Dyrektora

Oddziału z dnia [...] grudnia 2012 r. (nr [...]). Skarżący podniósł, że w

chwili wydawania tej decyzji nie był już członkiem zarządu Spółki. Ponadto Strona

podniosła, że nie zmienia tego fakt, braku wykreślenia z KRS, wskazując przy tym,

że wpis członka zarządu do KRS (a zgodnie z art. 20 ust. 4 k.s.h. wpisem jest też

wykreślenie) ma jedynie charakter deklaratoryjny i nie wpływa na skuteczność

powołania czy też zaprzestania pełnienia funkcji.

Skarżący zwrócił także uwagę na art. 201 § 4 k.s.h., w myśl którego członek

zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki

stanowi inaczej. W ocenie Strony oznacza to, że zmiany w składzie zarządu są

skuteczne z chwilą podjęcia uchwały lub zaistnienia zdarzenia przewidzianego

umową Spółki, a w stosunku do Skarżącego zdarzeniem tym był upływ kadencji na

jaką został powołany i nie przedłużenie jej stosowną uchwałą wspólników.

Zdaniem Skarżącego organy powinny ustalić, czy był on w dniu 6 grudnia

2012 r. członkiem zarządu Grupy Producentów, skoro przedstawił on na tą

okoliczność dowód w postaci uchwały sporządzonej w formie aktu notarialnego z

dnia 3 lutego 2006 r., powołującej R. C. do Zarządu na okres

5 lat.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując

dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami

m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a".), sprowadzają się do kontroli

działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli

zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także

prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować

z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest

stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa

materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu

postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też

przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1

lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia,

że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a.

lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej

sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma

prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu

administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze

podniesiony.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta

sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa,

które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej

decyzji.

Przede wszystkim wskazać należy, że regulacja prawna o odpowiedzialności

członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania tej

spółki w warunkach bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce, jest instytucją

znaną od lat na gruncie szeroko rozumianego prawa cywilnego. Zawierał ją art. 298

dawnego kodeksu handlowego – rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

27 czerwca 1934 r. Obecnie zawiera ją art. 299 obowiązującego kodeksu spółek

handlowych. Jest to surowa, szczególna odpowiedzialność członków zarządu spółki

wynikająca z konstrukcji prawnej spółki, gdzie wyłączone są prawa wspólników do

powadzenia spraw spółki i jednocześnie prowadzenie tych spraw powierzone jest

odpowiednio wybranym, uprawnionym członkom jej zarządu. Według regulacji

art. 299 k.s.h. jest to odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

Mająca zastosowanie w tej sprawie ordynacja podatkowa zawiera własną,

podobną regulację odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. za

zobowiązania podatkowe spółki. Jest to przepis szczególny w stosunku do art. 299

k.s.h., na co zezwala § 3 tego przepisu. Różnica polega na tym, że w art. 116 § 2

o.p. stanowi się wprost o momencie, w którym ustalany jest krąg osób mogących

ponosić odpowiedzialność za zaległość podatkową. Przepis ten wskazuje, że

odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu

zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich

obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienionych w art. 52 ordynacji

podatkowej powstałych w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego

dokonane przez organy obu instancji, zawarte w decyzjach z [...] września 2017 r.

i z [...] grudnia 2017 r.

Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki

akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim

majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się

w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto

postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania

zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez

jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie

zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zatem do pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki należą: bezskuteczność

egzekucji z majątku spółki oraz powstanie zaległości w czasie pełnienia obowiązków

przez członka zarządu.

Natomiast przesłanki negatywne tej odpowiedzialności zdefiniowane zostały

następująco:

1) wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie

upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości

(postępowania układowe), albo że

2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie

postępowania układowego nastąpiło bez winy, bądź też wskazanie mienia, z

którego egzekucja jest możliwa.

Należy tym samym wskazać, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu

spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności

pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania

podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz

bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś wykazanie zaistnienia którejkolwiek

z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu.

Jednocześnie profesjonalizm wymagany od członków zarządu spółki kapitałowej,

a także wynikająca z niego podwyższona staranność (wynikająca m.in. z art. 355 § 2

k.c.), pozwala na przyjęcie, iż każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować

sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że

jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości

(patrz: wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1735/12, LEX nr

1518901).

Natomiast brak podejmowania przez członka zarządu działań mających na celu

zapewnienie mu rzeczywistego egzekwowania praw i realizacji obowiązków

przypisanych im z racji piastowanej funkcji, nie może stanowić okoliczności

wyłączającej odpowiedzialność za zobowiązania spółki (patrz: wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 970/13, LEX nr 1469966).

Należy również wspomnieć o regulacji wynikającej z art. 208 § 2 k.s.h., który

stanowi, że każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki.

Ponadto, przesłanka odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki jest

spełniona, gdy dana osoba, niezależnie od okoliczności wynikających z treści art.

369 § 4 k.s.h., faktycznie sprawuje funkcję członka zarządu.

Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie wykazały zaistnienie przesłanek

pozytywnych określonych przepisem art. 116 § 1 o.p., Skarżący zaś nie przedstawił

skutecznie dowodów na to, że w sprawie zaistniały przesłanki negatywne określone

tym przepisem.

Odnosząc się bowiem do cytowanych powyżej regulacji wynikających

z powszechnie obowiązujących przepisów prawa Sąd nie może uznać zarzutów

podnoszonych przez Skarżącego.

Poza sporem pozostaje fakt, że R. C. , pełnił funkcję Prezesa

Zarządu Grupy Producentów Warzyw i Owoców "[...]" sp. z o.o. z siedzibą

w N. w dniu 6 grudnia 2012 r., tj. w dacie, w której powziął informację o

obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy

finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów (decyzja Dyrektora Oddziału

Regionalnego ARiMR w Toruniu nr [...]). Podkreślić przy tym należy, że

zarząd spółki był jednoosobowy. Okoliczności tej nie negował także sam Skarżący.

Bezsporne było również wystąpienie kolejnej przesłanki, a mianowicie

bezskuteczność egzekucji. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych

wynika, że wobec spółki było prowadzone postępowanie egzekucyjne, w wyniku

której sprzedano należącą do spółki nieruchomość, natomiast egzekucja co do

rachunku bankowego okazała się bezskuteczna. W toku czynności egzekucyjnych

ustalono, że poza sprzedaną nieruchomością, spółka nie posiada innych składników

majątkowych, do których można skierować egzekucję. W związku z tym,

postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Komornik Sądowy postępowanie

egzekucyjne umorzył, a w dniu [...] marca 2015 r. zwrócił tytuły wykonawcze

[...] i [...].

Sąd podkreśla, że ustalenie organu, iż egzekucja przeciwko spółce jest

bezskuteczna w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. jest ustaleniem prawidłowym i należycie

udowodnionym w sprawie.

Podnieść przy tym należy, że bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce jest

warunkiem poniesienia odpowiedzialności przez członków zarządu. Wykładnia

językowa terminów "egzekucja" i "bezskuteczna" kojarzy się jednoznacznie

z podjęciem przez uprawniony podmiot przewidzianego prawem formalnego

postępowania przymuszającego, którego skutek w postaci zaspokojenia

wierzytelności nie nastąpił. Bezskuteczność egzekucji w powyższym rozumieniu

w pewnym uogólnieniu określić można jako stan, w którym istnieją niezaspokojone

zobowiązania, których nie można wyegzekwować od samej spółki. Z takim stanem

mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Zostało to należycie wykazane przez

organ. Bezskuteczność egzekucji może być udowodniona za pomocą każdego

dowodu wykazującego brak istnienia majątku, który mógłby posłużyć zaspokojeniu

dochodzonej należności. Istota przesłanki bezskuteczności egzekucji nie ogranicza

się wyłącznie do wykazania negatywnego wyniku zakończonego postępowania

egzekucyjnego, ale polega także na wykazaniu, że stan majątkowy spółki z o.o. nie

pozwala na zaspokojenie jej wierzyciela. Zwykle postanowienie o umorzeniu

egzekucji jest uznawane za wystarczający środek dowodowy, za pomocą którego

wierzyciel może wykazać bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Podkreślić też

należy, że w przedmiotowej sprawie umorzono egzekucję z uwagi na brak majątku

Spółki i brak możliwości zaspokojenia zobowiązań podatkowych Spółki powstałych

w okresie kiedy Skarżący był członkiem zarządu.

Jak już wyżej wskazano, członek zarządu może uwolnić się od

odpowiedzialności w trzech sytuacjach:

- jeżeli wykaże, że we właściwym czasie doszło do złożenia wniosku

o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto wobec niej postępowanie układowe

(nie jest konieczne, aby stosowny wniosek złożyła spółka lub któryś z członków

zarządu);

- jeżeli wykaże, że choć nie doszło we właściwym czasie do złożenia wniosku

o ogłoszenie upadłości spółki (lub nie wszczęto postępowania układowego), to miało

to miejsce nie z jego winy;

- jeżeli wykaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie

zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Należy nadmienić, że obowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości

spółki winien to uczynić w terminie 14 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do

ogłoszenia upadłości. Na podstawie uregulowań zawartych w art. 21 ust. 1 i 2 p.u.n.,

członkowie zarządu mają obowiązek, nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia,

w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek

o ogłoszenie upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości spółki z o.o. jest jej

niewypłacalność, która zachodzi, gdy spółka nie wykonuje swoich wymaganych

zobowiązań pieniężnych. Drugą przesłanką uznania spółki za niewypłacalną jest

sytuacja, gdy zobowiązania spółki przekroczą wartość jej majątku, niezależnie od

tego, czy na bieżąco wykonuje ona swoje zobowiązania (art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n.).

Ciężar dowodu wskazanych wyżej okoliczności spoczywa na członku zarządu spółki.

Żadnej z powyższych przesłanek Skarżący nawet nie próbował wykazać.

Sąd odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 201 § 4 k.s.h. poprzez jego

niezastosowanie wskazuje, że zgodnie z tym przepisem, członek zarządu spółki z

o.o. jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników. Oznacza to, że takie

powołanie (odwołanie) jest skuteczne w stosunkach wewnętrznych spółki, a wpis

zmiany w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma tylko charakter

deklaratoryjny. Jednakże odwołanie członka zarządu spółki, nie ujawnione w

rejestrze, nie zwalnia go automatycznie od odpowiedzialności wynikającej z art. 116

§ 1 o.p. Faktem jest, że odpowiedzialność z art. 116 § 1 o.p. jest dolegliwa (całym

swoim majątkiem), dlatego należy jednoznacznie wskazać: 1) obowiązek

określonego postępowania przez członka zarządu, 2) oraz niedopełnienie tego

obowiązku. W sytuacji, gdy członek zarządu, mimo ważnego zapisu w rejestrze

sądowym, kwestionuje fakt bycia członkiem zarządu w dacie powstania

zobowiązania, winien wykazać w toku postępowania przed organami podatkowymi

lub przed sądem, że został skutecznie odwołany z tej funkcji (por. wyrok NSA z 10

czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1687/12).

Treść art. 116 § 2 o.p. stanowi o "pełnieniu obowiązków", a więc o ich

wykonywaniu, działaniu aktywnym, o określonym stanie faktycznym, a nie

formalnym, wynikającym tylko z "figurowania" w określonych dokumentach czy

piastowania danego stanowiska. Wskazuje na to również wykładnia celowościowa,

gdyż podstawa do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki

jest fakt, że w danym okresie, konkretna osoba, bardziej lub mniej właściwie

prowadzi sprawy danego podmiotu, co oznacza, że jako członek organu

zarządzającego odpowiada całym swoim majątkiem za działania lub zaniechania.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd wskazuje, że organy

prawidłowo uznały, że R. C. pełnił funkcję członka zarządu spółki w

czasie, kiedy upływał termin płatności podatków. Przede wszystkim Skarżący

posiadał bieżące informacje dotyczące spółki oraz wiedzę o podejmowanych

decyzjach, w których sam uczestniczył. Świadczy o tym m.in.: odbiór dokumentów

Spółki, podpisany wniosek o przyznanie pomocy finansowej, a także prowadzone

wobec Strony postępowania prokuratorskie oraz sądowe. Ponadto R. C. po otrzymaniu wezwania Dyrektora

Oddziału Regionalnego ARiMR z

dnia 14 czerwca 2016 r. do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku lub

źródłach dochodu Grupy Producentów, w odpowiedzi na powyższe pismo w imieniu

spółki złożył stosowne wyjaśnienie wskazując m.in., że majątek spółki został

zlicytowany w drodze egzekucji. Strona pomimo podnoszonej okoliczności

rzekomego wygaśnięcia mandatu członka zarządu nie wystąpiła do sądu

rejestrowego o wykreślenie jej z właściwego rejestru. Skarżący nadal występował

jako członek zarządu dłużnej spółki. W tej sytuacji nie można zgodzić się z

R. C. , jakoby wygaśnięcie kadencji członka zarządu z mocy

prawa było okolicznością uniemożliwiającą pociągnięcie go do odpowiedzialności

solidarnej za zobowiązania Spółki w przedmiotowej sprawie.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 17 ustawy o Krajowym

Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 2017 r., poz. 700, ze zm.,

dalej: "k.r.s.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem Skarżącego

niezasadne jest powoływanie się na treść tego przepisu i zawartego w nim

domniemania prawdziwości danych zawartych w rejestrze, gdyż jest to domniemanie

wzruszalne.

Sąd wskazuje, że wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 k.r.s. domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są

prawdziwe. Jednakże domniemanie zgodności ze stanem rzeczywistym wpisu do

rejestru wynikające z art. 17 ust. 1 k.r.s. może być wzruszone. Domniemanie z art. 17

ust.1 k.r.s. ma chronić osoby trzecie, nawiązujące ze spółką stosunki cywilnoprawne,

nie może natomiast mieć zastosowania do sytuacji, gdy powołuje się nań członek

zarządu, który ma uprawnienie do dokonania odpowiednich zmian w tym zakresie.

Podkreślić należy, że jeżeli dane wpisano do rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem

podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby

trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli

zaniedbał niezwłocznego wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub

wykreślenie wpisu. Przepis art. 17 ust. 1 k.r.s. nie może stanowić generalnej zasady

zmierzającej do bezwzględnego uznawania, że osoby formalnie figurujące w tym

rejestrze jako członkowie zarządu spółki, wobec których zaniechano

przeprowadzenia przewidzianych prawem procedur wykreślenia z rejestru, zgodnie z

prawem reprezentują spółkę w ramach jej zarządu (por. G. Skowroński, Glosa do

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2008 r. III CZP 124/08, opubl. w Glosie

z 2009 r. Nr 4, s.46).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd wskazuje jednak, że Skarżący nie wykazał, iż

domniemanie dotyczące wpisu do KRS jest nieprawdziwe. Samo przytoczenie w

skardze kilku orzeczeń dotyczących doniosłości art. 17 ust. 1 k.r.s. nie może

prowadzić do uwzględnienia zarzutu, w świetle wskazanych wyżej okoliczności

faktycznych sprawy i faktu, że Strona nie wzruszyła domniemania wynikającego z

tego przepisu.

Nie podlega wątpliwości Sądu, że art. 17 ust. 1 i 2 k.r.s. wprowadza

domniemanie, iż dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Jednakże w sytuacji, gdy

wpisano do rejestru dane niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego

zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w

dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli podmiot zaniedbał

niezwłocznego wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub

wykreślenie wpisu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ

nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób mogący istotnie

wpłynąć na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w sposób wpływający

na wynik sprawy.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.