Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 346/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.a-c; art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156; art7; art. 77 par 1 i 79 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17; art. 14
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 24 ust. 1; art. 12 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 3 ust. 1; art. 3 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności na rok 2009 oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: K.p.a.), art. 3, art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.), art. 14 i art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16), art. 2 pkt 33, art. 12 ust. 3 i ust. 4, art. 24 pkt 1 lit. c), art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.), poszczególne rozporządzenia dalej zwane: rozporządzenie nr (...) – Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatu W. ARiMR z dnia [...] r., Nr [...], którą przyznano M. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w pomniejszonej wysokości.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w dniu 14 maja 2009 r. M. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR dla powiatu w. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 do działek rolnych o łącznej powierzchni 91,08 ha, o identyfikatorach: A/A1 (2,47 ha), B/B1 (40,97 ha), C/C1 (3,56 ha), D/D1 (16,81 ha), E/E1 (13,81 ha), F/F1 (7,90 ha), G/G1 (2,65 ha), H/H1 (2,91 ha), położonych odpowiednio na działkach ewidencyjnych o numerach: 43/3, 5, 64/1, 74/1, 19/4, 105/3 oraz 85/4 - w województwie z., powiecie w., gminach: W. i T., obrębach: G., R., D. oraz K. Wraz z wnioskiem strona złożyła 7 załączników graficznych oraz Tabelaryczne zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych, zawierające m.in. informacje o powierzchni ewidencyjno-gospodarczej działek ewidencyjnych zgłoszonych w ww. wniosku.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał M. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni 86,22 ha (po pomniejszeniu powierzchni działek: G/G1 o 0,11 ha, D/D1 o 0,10 ha, F/F1 o 3,83 ha, E/E1 o 0,28 ha, B/B1 o 0,31 ha i C/C1 o 0,23 ha) w ramach jednolitej płatności obszarowej (dalej: JPO) w kwocie [...] zł oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (dalej: UPO) w kwocie [...] zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ ten wskazał, że do obliczenia płatności przyjął powierzchnie stwierdzone działek ewidencyjnych, ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Organ wyjaśnił również, że z uwagi na ustalony poziom nieprawidłowości na poziomie 5,64 % w przypadku zarówno JPO, jak i UPO, płatności te pomniejszono zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez M. G., nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcia w sposób żądany przez odwołującego się.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił technikę weryfikacji działek rolnych zadeklarowanych przez stronę do przyznania płatności, wskazując, że właściwa identyfikacja poszczególnych działek rolnych w przestrzeni oraz ich powierzchni kwalifikującej się do przyznania pomocy została dokonana podczas przeprowadzonej dla wniosku kontroli administracyjnej, na podstawie i w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, na który składają się mapy, dokumenty ewidencji gruntów oraz inne dane kartograficzne. powierzchnie kwalifikowane ustalono na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zachowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 pkt 1 lit. c) rozporządzenia nr 796/2004, kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, m.in. dzięki kontrolom krzyżowym dotyczącym zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych a także weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów. Kontrola administracyjna jako jeden z nieodzownych etapów obsługi wniosków o przyznanie płatności stanowi więc tę część obsługi wniosku, podczas której istnieje możliwość wizualizacji zadeklarowanych gruntów, wykonania pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności czy oceny trwałych elementów krajobrazu występujących na działkach. Proces ten przeprowadzany jest przy wykorzystaniu Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) utworzonego na potrzeby obsługi systemu dopłat do działalności prowadzonej na obszarach wiejskich, do którego zaimplementowane są warstwy wektorowe i rastrowe, uznawane (według rozporządzenia nr 73/2009, 796/2004) jako dane referencyjne w oparciu, o które przeprowadza się kontrole administracyjne oraz postępowanie wyjaśniające. Nadto, z uwagi na fakt, że ARiMR jako podmiot realizujący płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w tym z tytułu JPO i UPO - obowiązana do weryfikacji warunków kwalifikowalności wniosków o płatność za pomocą ZSAiK, w skład którego wchodzi m.in. System Identyfikacji Działek Rolnych - LPIS (art. 14 i art.17 rozporządzenia nr 73/2009), dysponuje oprogramowaniem informatycznym umożliwiającym przestrzenną obserwację zdjęć lotniczych, umożliwiającym z dokładnością do 0,3 m określać wysokość wszystkich obiektów znajdujących się na zdjęciach lotniczych oraz z dokładnością do 0,15 m określać granice mierzonych obiektów i właśnie tę możliwość wykorzystuje w przeprowadzanej przez pracowników ARiMR kontroli administracyjnej.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w sprawie z wniosku M. G. o przyznanie płatności JPO i UPO (w części dotyczącej działek rolnych G/G1, D/D1, F/F1, E/E1, B/B1 oraz C/C1), podczas wizualizacji działek ewidencyjnych, na których położone są ww. działki rolne wykonano pomiar powierzchni kwalifikującej się do objęcia systemem pomocy przy zachowaniu norm w rozumieniu art. 2 pkt 33 rozporządzenia nr 796/2004, czyli wszystkich znajdujących się na działce użytków rolnych typu grunty orne, pastwiska, łąki, sady czy wieloletnie uprawy, z wykluczeniem tej części gruntów, na której znajdowały się elementy trwale wykluczone z prawa ubiegania się o płatności typu zakrzaczenia, zadrzewienia czy nieużytki. Powierzchnia zadeklarowana przez stronę we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynosiła 91,08 ha dla JPO i UPO, natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku prowadzonego postępowania dla tych płatności wynosiła 86,22 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania dla JPO i UPO stanowiła 5,64% [(91,08 - 86,22) / 86,22 x 100], wobec tego

- zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia nr 1975/2006 - wysokość pomocy obliczono na podstawie obszaru stwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Wnioskodawcy przyznano zatem JPO w kwocie [...] zł, tj. po pomniejszeniu o [...] zł (4,86 ha x 2 x [...] zł), zaś UPO - w kwocie [...] zł, tj. po pomniejszeniu o [...] zł (4,86 ha x 2 x [...] zł).

Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że wraz z wnioskiem spersonalizowanym do M. G. wysłano kartę informacyjną, w której umieszczone zostało tabelaryczne zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych. W przedmiotowym zestawieniu są wyszczególnione powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze dla poszczególnych działek użytkowanych przez stronę. Tabelaryczne zestawienie powierzchni pełni więc funkcję informacyjną i ma służyć wnioskodawcy do poprawnego wypełnienia wniosku o przyznanie płatności, aby nie dochodziło do sytuacji, w których powierzchnia zadeklarowana dla określonej działki we wniosku przez wnioskodawcę była większa od powierzchni ewidencyjno-gospodarczej tej działki. Wraz z tabelarycznym zestawieniem oraz spersonalizowanym wnioskiem o przyznanie płatności do wnioskodawcy wysłano także materiały graficzne, wskazujące położenie każdej z działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, natomiast rolnik - będąc w posiadaniu tych dokumentów - miał za zadanie wskazać położenie każdej działki rolnej na materiale graficznym, oraz składając wniosek, w razie konieczności, poprawić wstępnie zadrukowany wniosek spersonalizowany (art. 12 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004). Analizując materiał graficzny złożony przez stronę w zestawieniu z ortofotopmapą, organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący dokonał wskazania nowego obrysu działek: w odniesieniu do działek rolnych o identyfikatorach G/G1 oraz C/C1, włączając do ich powierzchni część obszaru uznanego za "pozostały teren wyłączony" (tj. terenu zadrzewionego czy zagospodarowanego w sposób inny niż rolniczy), a w przypadku działki E/E1, włączając do jej powierzchni drogę o szerokości powyżej 2 m. Organ zakwestionował zatem deklarację strony odnośnie tych części działek E/E1, G/G1 oraz C/C1, zlokalizowanych odpowiednio na częściach działek ewidencyjnych nr 74/1, 105/3 i 5, jako wykluczonych z prawa do przyznania płatności.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że organ pierwszej instancji, biorąc pod uwagę informacje wynikające z ortofotomapy, stanowiącej dowód użytkowania konkretnej działki ewidencyjnej oraz mając na względzie, że wykonany pomiar powierzchni obejmował obszar działki, co do którego nie wystąpiły żadne wątpliwości, iż jest on obszarem użytkowanym rolniczo, na którym nie znajduje się żaden z elementów trwale wykluczonych z prawa do przyznania płatności, nie mógł postąpić w sposób inny niż wyrażony w swej decyzji, tj. przyjąć do naliczenia płatności areał inny niż ustalony na podstawie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej oznaczonej na ortofotomapie.

Odnosząc się do ustalonej powierzchni spornych działek rolnych, organ odwoławczy wskazał, że:

1) w przypadku działki F/F1 organ pierwszej instancji dokonał pomiaru powierzchni uprawnionej zgodnie z wypełnionym przez stronę załącznikiem graficznym, na którym M. G. wskazał, jaki obszar działki zagospodarował pod uprawę orzecha włoskiego, wyłączając z powierzchni tej działki obszar nieużytkowany rolniczo, oznaczony na załączniku jako "Teren zalesiony i zakrzewiony". Wobec tego, organ pierwszej instancji nie mógł postąpić w sposób inny niż uznać do powierzchni uprawnionej działki F/F1 obszar, który - jak wynika z ortofotomapy dla działki ewidencyjnej 19/4 - jest obszarem spełniającym kryteria dostępu do pomocy finansowej, tym bardziej, że sam wnioskodawca na materiale graficznym potwierdził, że właśnie ten obszar użytkuje rolniczo i do niego ubiega się o przyznanie płatności obszarowych. Niemniej jednak strona w swoim wniosku wskazała powierzchnię znacznie przekraczającą areał odpowiadający oznaczonemu na załączniku graficznym obszarowi, pomniejszając powierzchnię działki rolnej F/F1 (7,90 ha) jedynie o 0,11 ha względem powierzchni całkowitej działki (pow. całk. dz. ewid. 19/4 - 8,01 ha), przy czym obrys powierzchni użytkowanej dokonany przez M. G. (pomierzony przez organ pierwszej instancji w trakcie kontroli administracyjnej wniosku) wyniósł 4,07 ha;

2) odnośnie działek rolnych B/B1 oraz C/C1 położonych na działce ewidencyjnej nr 5

- podobnie jak to miało miejsce w przypadku działki F/F1 - powierzchnia stwierdzona obu działek ustalona została na podstawie pomiaru powierzchni uprawnionej oznaczonej przez stronę na załączniku graficznym nr 7/7, z uwzględnieniem wszystkich oznaczonych przez nią wyłączeń terenów nieuprawianych rolniczo;

3) co do działki rolnej D/D1 położonej na działce ewidencyjnej 64/1 - pomiarowi powierzchni uprawnionej do płatności poddana została cała działka po jej granicach ewidencyjnych, zgodnie z uzupełnionym przez stronę załącznikiem graficznym, i pomiar wyniósł 16,71 ha, a nie jak zostało to zadeklarowane we wniosku - 16,81 ha;

4) odnośnie działki rolnej E/E1 położonej na działce ewidencyjnej 74/1 - w pomierzonej powierzchni działki, uprawnionej w opinii organu do uzyskania płatności obszarowych, nie uwzględniono tej części działki, na której znajduje się droga o szerokości powyżej 2 m, którą strona na załączniku graficznym 2/7 włączyła do powierzchni działki rolnej, co spowodowało, że z zadeklarowanej powierzchni działki (13,81 ha) wykluczeniu podlegał obszar 0,28 ha i do obliczenia płatności przyjęto powierzchnię stwierdzoną, tj. 13,53 ha;

5) w przypadku działki rolnej G/G1 - różnica w powierzchni przyjętej do naliczenia płatności (2,54 ha) względem zadeklarowanej we wniosku (2,65 ha) powstała na skutek pomiaru powierzchni uprawnionej działki ewidencyjnej nr 105/3 bez uwzględnienia obszaru 0,11 ha, z uwagi na zagospodarowanie terenu w sposób inny niż rolniczy.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów odwołującego się w kwestii naruszenia przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności naruszenia art.art. 7, 10, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Organ ten wyjaśnił w szczególności, że regulacje przyjęte w art. 3 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, spowodowały odejście bądź istotne ograniczenie zasad wynikających z art. 7 i art. 10 K.p.a. Powołując się na treść art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ wskazał także, że w rozpoznawanej sprawie strona na etapie postępowania prowadzonego przed organ pierwszej instancji w żaden sposób nie wnosiła o udzielenie przez organ jakichkolwiek informacji mogących mieć wpływ na przyjęte w sprawie rozstrzygnięcie, stąd bezzasadne jest, w opinii organu odwoławczego, wywodzenie wniosków odnośnie zaniedbania organu w kwestii poinformowania strony o okolicznościach, które miały wpływ na kształt wydanej decyzji w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wyczerpująco rozpatrzył wszystkie zebrane w sprawie dowody, w szczególności materiały graficzne, na których strona naniosła oznaczenia działek rolnych zgłoszonych do płatności oraz wyznaczył obszary użytkowane rolniczo, a uzasadnienie decyzji tego organu spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M. G. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący zarzuca decyzjom organów obu instancji naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego oraz procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego, ustalona przez organy mniejsza powierzchnia użytków rolnych nie odpowiada wielkością faktycznie wykorzystywanej przez stronę powierzchni użytków rolnych, zaś powołane przez te organy przepisy prawa, a zwłaszcza art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 796/2004, zostały wadliwie zastosowane. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, płatności do powierzchni określonej za pomocą systemu informacji geograficznej odmawia się do obszarów wykraczających poza obszar powierzchni referencyjnej. Zdaniem skarżącego, za pomocą systemu informacji geograficznej określa się powierzchnie referencyjną uprawnioną do płatności, a przez powierzchnie referencyjną rozumiemy powierzchnie użytków rolnych, które na dzień 30 czerwca 2003 r. była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Tymczasem ani rozstrzygnięcia organów obu instancji, ani zgromadzony materiał dowodowy nie dowodzą tego, że powierzchnia wykluczona z płatności nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Ponadto wadliwość stanowiska organów potwierdzają także decyzje ARiMR z lat ubiegłych, w których na podstawie tego samego stanu faktycznego oraz tej samej dokumentacji zdjęciowej skarżącemu przyznawano płatności do wyłączonej w 2009 r. powierzchni.

Skarżący zarzucił także, że ze wskazanych przez organy podstaw prawnych, a zwłaszcza art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 określającej system identyfikacji działek rolnych nie można wyprowadzić wniosku, że wykonane w oparciu o skomputeryzowany system informacji geograficznej pomiary odnoszą się do okresu referencyjnego. Nie potwierdził tego żaden z organów, a przy braku odniesienia stanu użytków rolnych do okresu referencyjnego może on stanowić wsparcie przy określaniu powierzchni użytków rolnych obejmujących okres wykonania dokumentacji zdjęciowej. W przypadku działki rolnej B i C w wyniku wykonania pomiarów w systemie ZSZiK na podstawie załącznika graficznego - wykluczono powierzchnie 0,54 ha.

Skarżący podniósł również, że organ traktuje System Identyfikacji Działek Rolnych jako samodzielną podstawę do przyznawania płatności do gruntów rolnych, gdy w rzeczywistości jest ona jednym z elementów Systemu Zintegrowanego pozwalającego organowi na weryfikację uprawnień do płatności w sytuacji, gdy istnieją rozbieżności pomiędzy danymi (LPIS) a stanem rzeczywistym określonym art. 34 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia.

Skarżący zakwestionował wartość dowodową karty informacyjnej dołączanej do wniosku spersonalizowanego. W jego ocenie, nieuprawnione jest powoływanie się organu na kształt tej karty, gdy zawarte w niej informacje zostały ustalone w sposób wadliwy. Zwłaszcza, że - jak wskazał - rzeczywista uprawiana przez niego powierzchnia odpowiada treści zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009. Skarżący podkreślił, że jest przekonany o prawidłowości zadeklarowanej powierzchni użytków rolnych, gdyż przed wypełnieniem wniosku o przyznanie płatności dokonał pomiarów działek rolnych.

Zdaniem skarżącego, powyższe uchybienia wskazują na wadliwe ustalenia organów, co do określenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej użytków rolnych oraz zebranie przez organy niepełnego materiału dowodowego uniemożliwiającego jednoznaczne poczynienie ustaleń zgodnych z twierdzeniem ARiMR, co dowodzi naruszenia przez organy przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art.art. 7, 77 § 1 i 79 § 1 K.p.a., oraz art. 124 rozporządzenia nr 73/2009, przez jego błędne zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe, zaś oparte na nich wnioski - spójne i logiczne.

W rozpoznawanej sprawie M. G. wystąpił do właściwego organu administracji z wnioskiem o przyznanie na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych do ośmiu działek rolnych o łącznej powierzchni 91,08 ha. Organ administracji do przyznania wnioskowanych płatności przyjął natomiast powierzchnię działek nie w wartości zadeklarowanej przez skarżącego, lecz w wielkości stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej wniosku (tj. 86,22 ha), tj. po pomniejszeniu powierzchni sześciu działek: G/G1 o 0,11 ha, D/D1 o 0,10 ha, F/F1 o 3,83 ha, E/E1 o 0,28 ha, B/B1 o 0,31 ha i C/C1 o 0,23 ha.

Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, w myśl którego system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (tzw. system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 wynika zaś, że kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości - w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych - a według art. 24 ust. 1 lit. c) dotyczą one zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy. Kontrole administracyjne, jak i postępowanie wyjaśniające przeprowadza się przy wykorzystaniu Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) utworzonego na potrzeby obsługi systemu dopłat do działalności prowadzonej na obszarach wiejskich, do którego zaimplementowane są warstwy wektorowe i rastrowe, uznawane (według rozporządzenia nr 73/2009, 796/2004) za dane referencyjne. ARiMR, jako podmiot realizujący płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zobowiązana do weryfikacji warunków kwalifikowalności wniosków o płatność za pomocą zintegrowanego systemu administrowania i kontroli, w skład którego wchodzi m.in. system identyfikacji działek rolnych (art. 14, art. 17 rozporządzenia nr 73/2009), dysponuje zaś oprogramowaniem informatycznym umożliwiającym przestrzenną obserwację zdjęć lotniczych, z możliwością określania wysokość wszystkich obiektów z dokładnością do 0,3 m i pomiaru powierzchni z dokładnością do 0,15 m.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że powierzchnia działek zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku pomocowym została zweryfikowana przez organy obu instancji (tak dla płatności JPO, jak i UPO) w ramach kontroli administracyjnej, przy wykorzystaniu ustanowionego, jak to podkreślały organy, w zgodzie z prawem wspólnotowym i krajowym, systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), stanowiącego element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Natomiast strona wskazywała na niezgodność danych przyjętych przez organy Agencji (powierzchnie działek) ze stanem rzeczywistym.

Twierdzeniom skarżącego nie sposób jednak przyznać racji. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że kontrola administracyjna została przeprowadzona prawidłowo i brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania pomiarów wykonanych wskazaną powyżej metodą na spornych działkach.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004, w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, skarżącemu przekazano formularz zawierający informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności przyznania płatności oraz materiał graficzny wskazujący granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację. Na podstawie tych materiałów informacyjnych, skarżący samodzielnie dokonał wskazania położenia każdej działki rolnej, którą zadeklarował we wniosku pomocowym. Zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym, uwzględniono informacje naniesione przez skarżącego na załącznikach graficznych, a odzwierciedlające obszary zagospodarowane pod konkretne działki rolne. Organy, analizując materiał graficzny złożony przez stronę w zestawieniu z ortofotopmapami, stwierdziły jednak, że w przypadku działek:

– B/B1, C/C1, D/D1, F/F1 pomiar powierzchni w pełni obejmujący obszar tych działek z materiału graficznego nie potwierdził deklaracji powierzchni z wniosku o przyznanie płatności;

– E/E1 rolnik włączył do jej powierzchni obszar (0,28 ha), stanowiący drogę o szerokości ponad 2 m;

– G/G1 producent włączył do jej powierzchni obszar (0,11 ha), który stanowił teren zagospodarowany w sposób inny niż rolniczy.

Wskazać w tym miejscu należy, że - wbrew zarzutom skargi - żaden z organów, dokonując pomiaru powierzchni uprawnionej zgodnie z obrysem skarżącego, nie kwestionował, że do powierzchni działek rolnych producent włączył obszary niespełniające warunku, o którym mowa w art. 143b ust. 4 i ust. 5 uchylonego rozporządzenia nr 1782/2003 i art. 124 rozporządzenia nr 73/2009, w którym stwierdza się, iż powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego jest określana jako powierzchnia użytków rolnych będących użytkami rolnymi na dzień 30 czerwca 2003 r. Celem działań podjętych przez organy było bowiem jedynie uzyskanie potwierdzenia, że wskazanie przez wnioskodawcę powierzchni działek zostało dokonane prawidłowo.

Podobnież za bezzasadny należy uznać zarzut skargi odnośnie pomniejszenia przez organ powierzchni uznanej do płatności w poprzednich latach. Redukcji tych powierzchni dokonano bowiem w roku 2009, zgodnie z przywołanym powyżej art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, po rozpoznaniu wniosku na ten właśnie rok, wobec czego decyzje dotyczące lat ubiegłych nie mają znaczenia dla oceny rozstrzygnięcia o dopłatach na 2009 r.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi w kwestii naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art.art. 7, 77 § 1 i 79 § 1 K.p.a., stwierdzić należy, że nie mają one uzasadnionych podstaw. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.; dalej: ustawa), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Jak wynika z powyższych regulacji, zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego przepisu K.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W art. 3 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (vide: Komentarz do art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.08.170.1051), [w:] J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska, Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Komentarz, Oficyna, 2008).

Z kolei w myśl art. 3 ust. 3 ustawy, na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.

Wobec powyższych regulacji, uznać należy, że zawarty w skardze zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 K.p.a. jest niezasadny. Organy rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz zweryfikowały stawiane zarzuty. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie stawianych przez siebie tez. W szczególności strona nie przedstawiła żadnego dowodu świadczącego o tym, że przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009 dokonała pomiaru swoich działek, a który to miałby potwierdzać prawidłowość złożonej deklaracji.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 79 § 1 K.p.a. Przepis ten nakłada bowiem na organ administracji obowiązek zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Tymczasem, jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie przeprowadzał wskazanych powyżej dowodów.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania skargi za uzasadnioną i uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.