Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 846/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

16 lipca 2012 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo M.J. i J.C. zawierające prośbę o sprawdzenie, czy firma P.U.H. P R.P. "dokonała samowoli budowlanej" na działce o nr ewid. [...] w zakresie wykonania: płyty betonowej, pomieszczenia biurowego dobudowanego do budynku mieszkalnego i pomieszczenia socjalnego z toaletami.

Do powyższego wystąpienia dołączono kopię pisma Naczelnika Wydziału Administracji Architektonicznej i Budowlanej w Starostwie Powiatowym z [...] lipca 2012 r. znak: [...], informującego Panią J. i Pana C., iż Starosta nie wydał żadnego pozwolenia na budowę ani nie przyjął żadnego zgłoszenia robót budowlanych dla działki nr [...] na rzecz inwestora - PUH P R.P..

[...] sierpnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) przeprowadził kontrolę na terenie działki nr [...]. W wyniku tej czynności organ ustalił, że inwestor R.P. wykonał utwardzenie z betonu części w/w działki wraz z podjazdem do wagi zamontowanej na czterech stopach betonowych. Ponadto Pan P. dobudował do istniejącego budynku mieszkalnego od strony szczytu obiekt o wymiarach ok. 4,50 x 8,50 m i wysokości do 2,30 — 2,50 m. W dobudowanej części (o konstrukcji drewnianej, wykończonej płytą OSB i ocieploną wełną mineralną z dachem jednospadowym o nachyleniu w kierunku działki i o pokryciu z blachy trapezowej) istnieją cztery pomieszczenia: biurowe z częścią socjalną i WC, magazynowe i na narzędzia. Do dobudowy doprowadzona z budynku mieszkalnego została instalacja wodno-kanalizacyjna, elektryczna i centralnego ogrzewania. Organ ustalił, że roboty budowlane wykonano na przełomie lat 2011-2012 a na ich wykonanie inwestor nie posiadał pozwolenia ani skutecznie przyjętego zgłoszenia. Uczestniczący w kontroli R.P. oświadczył, że budynek biurowy z częścią socjalną i magazynowy został "zagospodarowany" z pierwotnie istniejącej wiaty, przy czym budynek ten nie posiada fundamentów - wkopane są słupki w ziemię, na których opiera się cała konstrukcja dobudowanego obiektu biurowego z częścią socjalną i magazynową.

[...] września 2012 r. PINB wydał postanowienie znak: [...], którym powołując się na art. 48 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm. dalej: P.b) nałożył na R. i B.P. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 14.12.2012r.:

- zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- dokumentów, o których mowa w art. 32 ust.2 pkt 1 i 2 (z zastrzeżeniem, że do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust3 pkt 2):

a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust.7, aktualnym na dzień opracowania projektu,

b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Natomiast [...] grudnia 2012 r, PINB wydał decyzję nr [...], którą powołując się na art. 48 ust.1 w związku z ust.4 P.b nakazał Państwu R. i B.P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu biurowego z częścią socjalną i magazynową, usytuowanego na działce nr [...].

Powyższa decyzja w wyniku rozpatrzenia odwołania R.P. została uchylona w trybie art. 138 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z [...] lutego 2013 r. znak: [...] (sprostowanej następnie postanowieniem z [...].03.2013r. znak: [...]j) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) stwierdził, że z akt sprawy wynikało, że jedynym inwestorem obiektu jest R.S. prowadzący w wybudowanym przez siebie obiekcie działalność gospodarczą - firma "P.U.H, P". Tym samym decyzja rozbiórkowa nr [...] z dnia [...].12.2012r. (jak również poprzedzające ją postanowienie nr [...] z dnia [...].09.2012r.) skierowana została do niewłaściwego adresata – B.P., niebędącej inwestorem budowy omawianego obiektu.

Ponownie rozpatrując sprawę PINB [...] lutego 2013 r. wydał postanowienie nr [...], którym powołując się na art. 48 ust.1 i ust. 3 P.b nałożył na R.P. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30.04.2013 r.:

- zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- dokumentów, o których mowa w art. 32 ust.2 pkt 1 i 2 (z zastrzeżeniem, że do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust.3 pkt 2):

a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust.7, aktualnym na dzień opracowania projektu,

b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Kontynuując postępowanie organ powiatowy [...] maja 2013 r. przeprowadził kontrolę w sprawie budowy przedmiotowego obiektu. W trakcie tej czynności R.P. oświadczył, iż odkupił od Pani A.H. "udziały" w nieruchomościach, jak wynika z kopii aktów notarialnych z dnia [...].05.2012r. i z dnia [...].08.2012r. dołączonych do protokołu, stanowiących zabudowaną działkę gruntu nr [...] oraz niezabudowane działki nr [...]. Ponadto Pan P. oświadczył, że nie występował o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W protokole z kontroli zapisano również, że obiekt jest nadał użytkowany jako biurowy z częścią socjalną i magazynową, nadto ustalono, że inwestorem budowy jest R.P..

Pismem z [...] maja 2013 r. znak: [...] organ I instancji zawiadomił uczestników postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.

Następnie [...] czerwca 2013 r. PINB wydał decyzję nr [...], którą powołując się na art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 P.b nakazał R.P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu biurowego z częścią socjalną i magazynową, usytuowanego na działce nr [...].

Uzasadniając wydanie decyzji rozbiórkowej organ wskazał na brak przedstawienia w wymaganym terminie dokumentów, żądanych postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2013 r. znak: [...].

Odwołanie od decyzji PINB wniósł R.P.. W odwołaniu zarzucono, iż organ I instancji pominął w postępowaniu Państwa R. i B.P., którzy od października 2012 r. są współwłaścicielami nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki. Z tego względu zdaniem skarżącego materiał dowodowy w omawianej sprawie "nie mógł zostać zebrany w sposób wyczerpujący, co ostatecznie wpłynęło na to, że nie mógł on również zostać rozpatrzony w całości". W związku z tym w odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB.

WINB decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB.

WINB podzielił tryb postępowania naprawczego przyjęty przez PINB w odniesieniu do przedmiotowego obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Skoro jak ustalił organ I instancji obiekt ten posiada przegrody i dach oraz jego konstrukcja nośna zakotwiona jest w gruncie, to obiekt ten spełnia definicję budynku podaną w art. 3 pkt 2 P.b (zgodnie z tym przepisem przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach). W związku z tym zauważyć należy, że trwałość połączenia budynku z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna budynku, a połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, że pozwała na pobyt ludzi w celach mieszkalnych i opiera się czynnikom (np. atmosferycznym) mogącym niszczyć tę konstrukcję. Posadowienie budynku na fundamentach punktowych w żadnym wypadku nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie takiego obiektu jako budynku. Sama technologia uformowania fundamentu nie zmienia charakteru obiektu budowlanego jako budynku (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wllkp. z dnia 22.09.201lr. sygn. akt II SA/Go 531/11 - LEX nr 965330).

Bez znaczenia – zdaniem WINB - dla kwalifikacji prawnej omawianego przypadku pozostaje również podniesiona przez skarżącego R.S. w trakcie kontroli przeprowadzonej w sprawie przez PINB w dniu [...].08.2012 r. okoliczność, iż budynek będący przedmiotem nakazu rozbiórki został "zagospodarowany" z pierwotnie istniejącej wiaty. Jeśli bowiem roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, to wówczas dokonywana jest odbudowa, która zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 P.b zalicza się do budowy. Przy odbudowie powstaje fizycznie nowa substancja budowlana (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07.04.2011 r. sygn. akt II OSK 582/10 - LEX nr 1081799). Natomiast z dokumentów sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowy obiekt nie jest wiatą, wskazaną przez skarżącego, lecz stanowi nową substancję budowlaną w postaci budynku biurowego z częścią socjalną i magazynową, usytuowaną na działce nr [...].

Budowa takiego obiektu nie została zwolniona w przepisach art. 29 ust. 1 i pkt 2 P.b z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zaś jego brak spowodował konieczność wdrożenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy. Zatem przyjęty przez PINB tryb postępowania w omawianej sprawie należy ocenić jako prawidłowy.

WINB zwrócił PINB, że w świetle wymagań procesowych prawidłową formą czynności dowodowej, mającej na celu dokonanie bezpośrednich spostrzeżeń dotyczących faktów będących przedmiotem postępowania, są oględziny, o których mowa w art. 85 K.p.a , a nie kontrola obiektu budowlanego wykonywana na podstawie art. 81a P.b, jaką dwukrotnie (w dniu [...].08.2012 r. oraz w dniu [...].05.2013 r.) przeprowadził w omawianej sprawie PINB. Analiza przepisów dotyczących wykonywania czynności kontrolnych wskazuje bowiem, że czynności tego rodzaju nie są oględzinami w rozumieniu przepisów K.p.a. W przypadku, gdy organ prowadzi stosowne postępowanie administracyjne jego obowiązkiem jest zawiadomienie o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin stron postępowania, jak też zapewnienie tym stronom możliwości udziału w czynności oględzin (art. 79 § 1 i 2 K.p.a). Natomiast kontrola wykonywana przez organy nadzoru budowlanego ma szczególny cel i charakter. Organy te zostały na mocy przepisów P.b wyposażone w szczególne uprawnienia i w szczególnych przypadkach jest możliwe przeprowadzenie kontroli bez uprzedzenia podmiotu kontrolowanego. W tym zakresie przepisy P.b są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów K.p.a (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 08.03.2012r. sygn. akt II SA/Gl 907/11 - LEX nr 1138474). Niemniej, opisana wyżej okoliczność nie może doprowadzić do oceny, iż PINB w omawianym postępowaniu naruszył wymagania procesowe w sposób dyskwalifikujący dokonane w trakcie przeprowadzonych kontroli ustalenia, skoro ze stosownym wyprzedzeniem (co najmniej 7 dni przed terminem - art. 79 § 1 K.p.a) zawiadomił podmioty uczestniczące w postępowaniu o miejscu i terminie planowanych kontroli obiektu biurowego z częścią socjalną i magazynową, usytuowanego na działce nr [...], samowolnie wybudowanego przez R.P.. Ponadto organ sporządził pisemny protokół z przeprowadzonych kontroli, dokonując w nich zapisów odnośnie podjętych ustaleń, co wypełnia normy z art. 67 i 68 K.p.a.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odstępstwo od tej generalnej zasady jest możliwe tylko w przypadku, gdy zachodzą okoliczności określone w ust.2 przepisu art. 48, to jest gdy budowa obiektu jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W przypadku ustalenia, że w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego łub jego części zachodzą okoliczności określone w ustępie 2 art. 48, organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, związanych z budową obiektu.

Wydając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, organ ma obowiązek nałożyć na adresata rozstrzygnięcia — inwestora, obowiązek przedstawienia określonych w art. 48 ust.3 pkt.1 i 2 P.b dokumentów, na które składają się dokumenty wymagane do wniosku o pozwolenie na budowę. Niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust.3 P.b stanowi przesłankę do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego (art. 48 ust. 4). W wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, to jest przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Natomiast złożenie wymaganych dokumentów w terminie traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeśli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 P.b). Stosownie do przepisu art. 49 ust. 1 P.b organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

- zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

- wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Przy czym zgodnie z art. 49 ust. 3 w przypadku stwierdzenia naruszeń w powyższym zakresie organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji ocenił, iż zachodzą przesłanki do legalizacji omawianego obiektu budowlanego i wydał na podstawie art. 48 ust. 3 P.b postanowienie nr [...] z dnia [...].02.2013r., którym nałożył na inwestora – R.P. obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie wymaganych, przepisem ust. 3 dokumentów. Przy czym ze względu na brak prowadzenia robót (są one ukończone) organ odstąpił od orzeczenia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Postanowienie to zostało doręczone w dniu [...].02.2013r. na adres Pana P., a przesyłkę podjęła Pani B.P. - żona inwestora, co wypełnia hipotezę z art. 43 K.p.a odnośnie skuteczności w/w doręczenia.

Z akt sprawy wynika natomiast, że w wyznaczonym terminie (30.04.2013 r.) inwestor – R.P., nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych żądanych przez PINB. W konsekwencji w tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym nastąpiło niedotrzymanie terminu przedłożenia dokumentów, co z kolei stanowiło przesłankę do wydania przez PINB decyzji o nakazie rozbiórki omawianego obiektu budowlanego. W sytuacji bowiem niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 P.b, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać decyzję o rozbiórce samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08.12.2011 r. sygn. akt II OSK1757/10 – LEX nr 1134671).

WINB zauważył, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że R.P. nie przestawił żadnego z dokumentów wymaganych art. 48 ust. 3 P.b wymienionych w postanowieniu organu I instancji, ani też nie występował o zmianę terminu przedłożenia dokumentów. Powyższe świadczy zatem, iż żądanie organu nadzoru budowlanego I instancji zawarte w postanowieniu nr [...] z dnia [...].02.2013r., zostało przez niego zignorowane.

Odnosząc się do zwartego w odwołaniu zarzutu o braku uczestnictwa w postępowaniu Państwa R. i B.P., będących - jak wskazał skarżący - współwłaścicielami nieruchomości gruntowej, na której usytuowany jest rozpatrywany obiekt budowlany, organ odwoławczy zauważył, że jakkolwiek okoliczność ta świadczy o wadliwości postępowania organu I instancji, niemniej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z ustaleń PINB wynika jednoznacznie, iż inwestorem robót związanych z budową obiektu biurowego z częścią socjalną i magazynową na działce nr [...] był R.P.. Natomiast przepis art. 52 P.b ustanawia zasadę, iż inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 57. Zauważyć w związku z tym należy, że pojęcie inwestora w rozumieniu w/w przepisu oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. Zatem w pierwszej kolejności nakazy z art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 powinny być skierowane do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej.

Wprawdzie brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu administracyjnym stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a), jednak wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje wyłącznie na wniosek pominiętej strony (art. 147 K.p.a). Powołany przepis ma na celu uniemożliwienie wzruszenia z urzędu przez organ ostatecznej decyzji administracyjnej w przypadku, w którym strona, która nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy nie stara się bronić swoich praw i nie jest zainteresowana wynikiem tego postępowania. W postępowaniu administracyjnym to strona rozporządza swoimi prawami procesowymi. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w sposób dostateczny gwarantują stronie, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy możliwość obrony jej praw, przyznając jej uprawnienia do wzruszenia decyzji administracyjnej wydane w tym postępowaniu. Ma ona bowiem prawo żądania wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § ł pkt 4 K.p.a, zaś w postępowaniu przed sądem administracyjnym może brać udział w charakterze uczestnika postępowania.

Z tego względu zdaniem WINB nie jest konieczne w niniejszym przypadku automatyczne uchylenie zaskarżonej decyzji zapadłej w takich warunkach skoro strony pominięte w postępowaniu administracyjnym nie ujawniły w sposób dostateczny zamiaru wzięcia udziału w tym postępowaniu. Tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać, (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.06.2006r. sygn. akt IOSK 911/05, z dnia 3.07.2008r. sygn. akt IIOSK 754/07, z dnia 22.12.2008r. sygn. akt II OSK 1109/07 - niepublikowane).

Niemniej, organ odwoławczy działając w trybie art. 136 K.p.a dokonał weryfikacji, co do określenia podmiotów posiadających interes prawny w omawianej sprawie na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia [...].08.2013r. dla działki nr [...], przesłanego przez organ I instancji w ramach postępowania uzupełniającego. Osobom tym, w tym również osobom wymienionym w odwołaniu od decyzji rozbiórkowej, które nie brały udziału w postępowaniu PINB poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, WINB przesłał odpis niniejszego orzeczenia administracyjnego.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja rozbiórkowa PINB nr [...] z dnia [...].06.2013r. nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchylenia, w związku z czym wniesione od niej odwołanie adresata tej decyzji nie mogły zostać uwzględnione.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R.P. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę skarżący stwierdził, że PINB wydając decyzję naruszył przepisy proceduralne wynikające z K.p.a, uniemożliwiając uczestnictwo w toczącym się postępowaniu pozostałym współwłaścicielom nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, tj. R. i B.P.. Współwłaściciele ci nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu, nie mieli szansy brać czynnego udziału w jego przebiegu, ani też podejmować przysługujących im zgodnie z przepisami czynności. Skarżący wskazali, że zgodnie z art. 10 § 1- 3 K.p.a, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. Zdaniem skarżącego analiza akt sprawy wskazuje, że nie zaszła okoliczność wymieniona w § 2-3 wskazanego artykułu, wobec czego należy traktować działanie organu pierwszej instancji jako bezprawne.

Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 K.p.a, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niedopuszczenie do udziału stron postepowania spowodowało, iż materiał dowodowy w sprawie nie mógł zostać zebrany w sposób wyczerpujący, co ostatecznie wpłynęło na to, że nie mógł on również zostać rozpatrzony w całości. Strony postepowania R. i B.P. są współwłaścicielami nieruchomości od października 2012 r., a ich prawo jest ujawnione w księdze wieczystej [...]. Oznacza to, że powinni być oni stronami postępowania jeszcze przed dniem wydania pierwszej decyzji w sprawie, tj. decyzji z [...].12.2012 r. nr [...].

W ocenie skarżącego utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez WINB wobec powyższego stanowi naruszenie przepisów proceduralnych wynikające z K.p.a. Organ ten bezprawnie dokonał legitymizacji decyzji wydanej niezgodnie z prawem. WINB wskazał w uzasadnieniu uchybienia dokonane przez organ pierwszej instancji w zakresie postępowania dowodowego, jednocześnie uznał, że nie mogą one prowadzić do oceny, iż PINB naruszył wymagania procesowe w sposób dyskwalifikujący dokonane w trakcie przeprowadzonych kontroli ustalenia, skoro ze stosownym wyprzedzeniem zawiadomił podmiotu uczestniczące o kontroli. WINB nie uwzględnił jednak, że w rzeczywistości nie zostali o tych czynnościach powiadomieni wszyscy uczestnicy postępowania. Wobec powyższego w całkowitej sprzeczności pozostaje późniejsze stwierdzenie przez WINB, iż brak uczestnictwa w postepowaniu R. i B.P. stanowi wadliwość postępowania organu pierwszej instancji, niemniej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Poinformował jednocześnie, że obok skargi na decyzję z [...].08.2013 r. wpłynął do niego wniosek R. i B.P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) i art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a), polega na badaniu zgodności decyzji z prawem. Sąd kontrolując legalność decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada wszelkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bez względu na to czy były one podnoszone przez stronę skarżącą.

Jak trafnie określiły organy administracji orzekające w sprawie, materialną podstawę podjętych decyzji stanowiły przepisy art. 48 P.b. Niespornym było w sprawie, że skarżący pobudował na działce nr [...] której jest współwłaścicielem obiekt biurowy z częścią socjalną i magazynową. Ustalono jednoznacznie, że obiekt ten posiada przegrody i dach. Jego konstrukcja nośna zakotwiona jest w gruncie. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że obiekt ten spełnia definicję budynku z art. 3 pkt 2 P.b, zgodnie z którą przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Słuszne jest także stanowisko organów, że budynek ten jest nie jest wiatą, lecz stanowi nową substancję budowlaną w postaci budynku biurowego z częścią socjalną i magazynową. Obiekt ten wybudowano bez wymaganego P.b pozwolenia. Budynek skarżącego nie mieści się bowiem w katalogu budów i robót budowlanych wymienionych w art. 29-30 P.b, niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę. W tej sytuacji zastosowanie miał ww. art.48. Stosownie do treści ust.1 tego przepisu, samowola budowlana, polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady, skutkuje nakazem rozbiórki. Przed podjęciem decyzji o rozbiórce, organ nadzoru budowlanego powinien jednak rozważyć czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 P.b, umożliwiające legalizację samowoli budowlanej. Jak wynika z powyższych przepisów, legalizacja jest możliwa jeżeli samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. PINB w niniejszej sprawie uznał, że zachodzą przesłanki do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego i na podstawie art. 48 ust. 3 P.b wydał [...] lutego 2013 r. postanowienie nakładające na skarżącego obowiązek przedstawienia (w terminie do 30 kwietnia 2013 r.) dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu, tj. zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Żądanych dokumentów w wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył, zatem zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 P.b PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu.

Przechodząc do zarzutów skargi należy uznać, że są one chybione. Z art. 52 P.b wynika, że adresatem decyzji o nakazie rozbiórki może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zatem w niniejszej sprawie stroną postępowania powinien być skarżący który dopuścił się samowoli budowlanej ale także ewentualnie inne osoby, czyich interesów prawnych lub obowiązków dotyczyło postępowanie (art. 28 K.p.a), a więc w niniejszej sprawie wszyscy współwłaściciele działki nr [...], w tym R.P. i B.P..

Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdził, że wbrew przepisom art. 10 K.p.a, w postępowaniu nie brali udziału wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której posadowiono przedmiotowy budynek. Wskazać jednak należy, że orzecznictwie sądowym istnieje ugruntowany pogląd, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (tak m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442, wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., LEX nr 996668, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2010 r., II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715).

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż skarżący nie podnosi zarzutu, iż to on nie brał udziału w postępowaniu, lecz udział ten nie został zapewniony R.P. i B.P., którzy z kolei mogą domagać się wznowienia postępowania powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Nadto skarżący nie wskazał żadnych czynności, których mogliby oni dokonać przed organami, gdyby zostali zawiadomieni o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków. Zatem całkowicie gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami jest twierdzenie skarżącego, iż niedopuszczenie do udziału stron postępowania spowodowało, iż materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie mógł zostać zebrany w sposób wyczerpujący. Przeciwnie materiał ten w sposób jednoznaczny (zwłaszcza dokumentacja fotograficzna) potwierdza, że wybudowany obiekt nie jest wiatą, lecz nowym obiektem budowlanym. Mając powyższe na uwadze a także okoliczność, iż skarżący nie wykonał obowiązków niezbędnych do legalizacji przedmiotowego obiektu, PINB zobowiązany był wydać decyzję o nakazie rozbiórki.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględniania skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.