Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3264/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 148 par., 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak /spr./ sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2761/13 w sprawie ze skargi Z. J., B. P., J. P. i J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2761/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. J., B. P., J. P. i J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, oddalił.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po ponownym rozpoznaniu wniosku Z. J., J. P., B. P., J. P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] w związku z postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...], odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyżej wskazaną ostateczną decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...], rozstrzygającą o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (działka nr ewid. [...]), położonej przy ul. N. w C., celem wykonania robót budowlanych - zewnętrznych elewacyjnych na ścianie tylnej budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w C. przy ul. N.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawcy żądanie wznowienia postępowania oparli na okoliczności, iż jako spadkobiercy po zmarłym współwłaścicielu działki nr [...] – F. P. zostali pozbawieni możliwości uczestnictwa w tym postępowaniu bez własnej winy. Okoliczność ta wyczerpuje przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji, gdy podmiot wnoszący podanie o wznowienie postępowania żądanie swe opiera o przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. wywodzi je z faktu, że jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wówczas uprawnienie do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania obwarowane jest miesięcznym terminem liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. Wnioskodawcy podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r. złożyli dnia [...] października 2011 r. Oświadczyli, że o wydanej w sprawie decyzji dowiedzieli się: Z. J. - [...] października 2011 r., J. P., B. P. oraz J. P. - [...] października 2011 r. Wnioskodawcy wskazali, że żadna z pominiętych stron nie śledziła przebiegu konfliktu z K. F. Jedynie mama wnioskodawców (K. P.) i ich siostra (I. D.) były zaangażowane w postępowanie sądowe w zakresie zasiedzenia części sąsiedniej działki, przy czym przesłanki zasiedzenia nie miały związku z inwestycją prowadzoną przez K. F. Organ wskazał, że z całokształtu materiału dowodowego wynika, że wnioskodawcy o kwestionowanej decyzji dowiedzieli się w innej dacie oraz w innych okolicznościach, aniżeli wskazują. Informację w tym zakresie powzięli w toku prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim Wydział I Cywilny postępowania z wniosku K. P. z udziałem K. F. i innych o zasiedzenie części działki nr [...] w pasie gruntu przyległym do zlokalizowanego na działce tej budynku i przy granicy z działką nr [...] (sygn. akt I Ns 430/09), w którym - jak wskazali - uczestniczyli od grudnia 2009 r. jako spadkobiercy F. P. Zatem przedmiotowa informacja dotarła do wnioskodawców co najmniej 11 kwietnia 2011 r., na prowadzonej w toku powyższego postępowania rozprawie, w której wszyscy uczestniczyli, co wynika z treści protokołu. Na rozprawie tej złożona została przez A. F. - pełnomocnika uczestnika postępowania sądowego i inwestora K. F., decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w piśmie Sądu z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt I Ns 430/09, w którym Sąd wskazał, że decyzja z dnia [...] marca 2011 r. została w dniu rozprawy złożona do akt. Potwierdza to także sam pełnomocnik – A. F. w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. Złożenie powyższej decyzji nie jest jedyną okolicznością faktyczną świadczącą, iż wnioskodawcy o decyzji powzięli wiadomość co najmniej w dniu rozprawy. Z odnotowanych w protokole zeznań uczestników postępowania sądowego wynika, że w toku wskazanej rozprawy wielokrotnie podnoszono kwestię konieczności i niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr [...] celem wykonania przez inwestora projektowanego ocieplenia tylnej ściany rozbudowywanego na działce nr [...] budynku mieszkalnego, zlokalizowanej przy spornym pasie gruntu objętym wnioskiem o zasiedzenie oraz przy granicy z działką nr [...]. Ponadto w toku postępowania o zasiedzenie prowadzonego z udziałem wszystkich wnioskodawców przeprowadzono dowód z opinii z dnia [...] listopada 2010 r. biegłego sądowego z dziedziny geodezji – J. J. zawierającej przedstawienie projektu podziału działki nr [...] z uwzględnieniem jej części będącej przedmiotem zasiedzenia, a przy której zlokalizowana jest ściana objęta planowanym ociepleniem. Z tej opinii i jej załączników wynika, iż projekt podziału opracowano w dwóch wersjach, przy czym w wersji II wskazano, że opracowana wersja uwzględnia ocieplenie istniejącego rozbudowywanego budynku mieszkalnego. Ocieplenie to jest zgodne z pozwoleniem na rozbudowę. W projekcie rozbudowy przewidziane jest też ocieplenie budynku od strony działki nr [...] o szerokości 10 cm. Dodatkowo Sąd na wspomnianej rozprawie dopuścił dowód z ustnej uzupełniającej opinii biegłego. Biegły zeznał m.in., że sporządzoną pisemnie opinię podtrzymuje. Wymieniona opinia z dnia [...] listopada 2010 r. w wersji II stanowi integralną część orzeczenia zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim Wydział I Cywilny z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I Ns 430/09, wydanego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. sprawy z wniosku K. P. z udziałem m.in. wnioskodawców, stwierdzającego nabycie w drodze zasiedzenia nieruchomości oznaczonej w wersji II jako działka nr [...]. W tej sytuacji organ uznał, że z wymienionych powyżej zeznań uczestników i świadków, jak i z opinii biegłego wynika, iż na działce nr [...] była prowadzona budowa od 2009 r., w czasie której inwestor wielokrotnie przebywał na posesji sąsiadów nie pytając ich o zgodę. W ramach budowy tej zaplanowano również ocieplenie ściany przy spornym pasie gruntu objętym wnioskiem o zasiedzenie, co stało się źródłem konfliktu między sąsiadami. Wykonanie tych prac budowlanych wymagało postawienia rusztowania, zaś nie ma możliwości postawienia rusztowania w pasie gruntu za budynkiem o szerokości 30 cm i niezbędnym było skorzystanie w tym zakresie z nieruchomości sąsiada. Stąd koniecznym było wystąpienie do Starosty o zezwolenie na korzystanie z tej nieruchomości, celem wykonania przedmiotowego ocieplenia. Skoro wszyscy wnioskodawcy w rozprawie tej uczestniczyli, a nadto złożona została decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., jak też dopuszczono dowód z ustnej uzupełniającej opinii biegłego, a biegły podtrzymał swą pisemną opinię z dnia [...] listopada 2010 r., która dodatkowo w wersji II stanowi integralną część orzeczenia kończącego postępowanie o zasiedzenie, organ stwierdził, iż w toku postępowania o zasiedzenie części działki nr [...], na tejże rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r. do wnioskodawców dotarły wystarczające informacje o konieczności oraz niezbędności wejścia i skorzystania z terenu sąsiedniej nieruchomości celem wykonania prac dociepleniowych i elewacyjnych, jak też informacja o uzyskanym w tym zakresie przez inwestora od Starosty zezwoleniu. Jeśli nawet wnioskodawcy nie zapoznali się na tej rozprawie z treścią złożonej w jej toku decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., pozyskane przez nich inne informacje pozwalają zidentyfikować przedmiot kwestionowanej przez nich decyzji w zakresie wystarczającym do stwierdzenia czego decyzja ta dotyczyła oraz w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. W świetle powołanych argumentów organ przyjął, iż wnioskodawcy o kwestionowanej decyzji powzięli wiadomość w toku prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim Wydział I Cywilny postępowania o sygn. akt I Ns 430/09 co najmniej w dniu wskazanej rozprawy, tj. 11 kwietnia 2011 r. Z tych względów nie dał wiary oświadczeniom wnioskodawców co do daty, w której dowiedzieli się o wyżej wymienionej decyzji, a także co do źródeł, z których informację tę powzięli. Organ nie zgodził się z twierdzeniami, że jako pominięte strony nie śledzili przebiegu konfliktu z K. F., a nadto, że jedynie mama – K. P. i siostra – I. D. były zaangażowane w postępowanie sądowe o zasiedzenie części działki inwestora. Skoro wszyscy wnioskodawcy byli uczestnikami postępowania o zasiedzenie, w szczególności brali udział w rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r., nie dał wiary ich oświadczeniom, że dopiero w trakcie spotkania z radcą prawnym u siostry – I. D. i mamy – K. P. w dniu [...] października 2011 r. wnioskodawczyni – Z. J. powzięła wiadomość, że strony pozostają w konflikcie, źródłem którego jest rozbudowa budynku i K. F. dysponuje tzw. prawem wejścia na posesję przy ul. N. . Tym samym organ nie dał wiary twierdzeniom, że pozostali wnioskodawcy – J. P., B. P. i J. P. informację tę powzięli dopiero [...] października 2011 r. od siostry – Z. J. Za udowodnioną organ uznał okoliczność, iż Z. J., J. P., B. P. i J. P., wnosząc dnia [...] października 2011 r. podanie o wznowienie postępowania, nie zachowali ustawowego terminu do jego wniesienia z art. 148 § 2 k.p.a. Wskazał, że w razie niewystąpienia warunku ustawowego do wznowienia postępowania, jakim jest wniesienie podania o wznowienie postępowania z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a., organ winien zastosować dyspozycję z art. 149 § 3 k.p.a., tj. wydać decyzję o odmowie wznowienia. Niemniej, aby odmówić wznowienia postępowania w związku z niedochowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość wcześniejszego dowiedzenia się o decyzji, lecz trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie. W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawcy wiedzieli o kwestionowanej decyzji wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a tym samym nie zachowali ustawowego terminu z art. 148 § 2 k.p.a. Stąd organ odmówił wznowienia postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli J. P., J. P. oraz Z. J.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy, przy czym nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeżeli posiadła informację czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co może mieć miejsce dopiero po jej doręczeniu. Wnioskodawcy wskazali, że o decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. dowiedzieli się – Z. J. w dniu [...] października 2011 r., zaś J. P., B. P. i J. P. - [...] października 2011 r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wyżej wskazane osoby o przedmiotowej decyzji dowiedziały się w innym terminie, niż to zostało wskazane. Z protokołu z rozprawy przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim z dnia 11 kwietnia 2011 r., w której udział brali Z. J., J. P., B. P. i J. P. wynika, że pełnomocnik inwestora K. F. złożyła do akt decyzję z dnia [...] marca 2011 r., utrzymującą w mocy decyzją Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. Zatem o decyzji z dnia [...] marca 2011 r. wnioskodawcy dowiedzieli się co najmniej w dniu rozprawy, tj. 11 kwietnia 2011 r., a miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie upłynął w dniu [...] maja 2011 r. Tym samym organ uznał, że wniosek z dnia [...] października 2011 r. został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W tej sytuacji utrzymał w mocy postanowienia Wojewody Kujawko - Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że pełnomocnik K. F. składając na posiedzeniu Sądu decyzję z dnia 24 marca 2011 r. nie doręczył uczestnikom postępowania sądowego odpisów decyzji, pomimo obowiązku wynikającego z treści art. 128 § 1 w zw. z art. 13 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964r., Nr 43, poz. 296 ze zm.), dalej "k.p.c.", co wyklucza możliwość uznania, że stronom skutecznie doręczono treść decyzji, organ wskazał, że nie ma podstaw by przyjąć, że stronom faktycznie nie doręczono odpisu decyzji. Zgodnie z treścią art. 128 § 1 k.p.c. do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie do pisma procesowego odpisów w liczbie wymaganej przez art. 128 k.p.c., mającym zastosowanie na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. także w postępowaniu nieprocesowym, stanowi brak formalny podlegający usunięciu przez wnoszącego pismo, pod sankcją w nich określoną. Z protokołu wynika, iż Sąd nie wezwał składającego decyzję do uzupełnienia braku w trybie art. 130 k.p.c., dlatego też domniemywać należy, że w toku prawidłowo prowadzonego postępowania doręczono uczestnikom odpisy decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. J., J. P., B. P. i J. P.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że przed Sądem Rejonowym w Aleksandrowie Kujawskim nie otrzymali od pełnomocnika K. F. odpisów decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r., czynność pełnomocnika ograniczyła się tylko do przekazania decyzji przewodniczącemu składu sędziowskiego. Osnowa decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. nie miała najmniejszego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie o zasiedzenie, a Sąd odbierając od pełnomocnika decyzję dokonał adnotacji tylko o dacie jej wydania pomijając potrzebę odnoszenia się co do organu wydającego, treści rozstrzygnięcia czy też innych elementów. Doręczona decyzja nie została włączona do materiału dowodowego mającego znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego. Skarżący podnieśli, że organ administracji nie wystąpił do Sądu Rejonowego w Aleksandrowie z pytaniem, czy uczestnikom postępowania sądowego doręczono odpisy decyzji, celem wyjaśnienia wątpliwości podniesionych przez skarżących. Wskazali, że informacja w protokole o złożeniu do akt decyzji z dnia [...] marca 2011 r., który to dokument nie został zaliczony w poczet materiału dowodowego, nie może stanowić przesłanki do sformułowania twierdzenia, że strony w dniu 11 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu Sądu powzięły pozytywną wiedzę o treści decyzji administracyjnej. Dołączenie wskazanej decyzji do protokołu rozprawy, bez zaznajomienia stron z treścią rozstrzygnięcia, nie daje podstaw do twierdzenia, że uczestnicy zapoznali się z jej treścią. Brak jest regulacji prawnych wprowadzających konstrukcję, według której dołączenie decyzji do protokołu powoduje domniemanie, że uczestnicy zapoznali się z jej treścią. Organy obu instancji dokonują nadinterpretacji zeznań uczestnika procesu sądowego K. F., który miałby odnosić się bezpośrednio do decyzji Starosty. Z analizy literalnej zeznań uczestnika K. F., wyjaśnień jego pełnomocnika oraz informacji uzyskanych od innych świadków i biegłego nie można wyprowadzić wniosku, że strony powzięły wiedzę o istnieniu decyzji administracyjnej, która rozstrzygałaby o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. N. w C. celem wykonania robót budowlanych - zewnętrznych na ścianie tylnej budynku mieszkalnego. Decyzja Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r., jak i późniejsza decyzja Wojewody Kujawsko Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim pod sygn. akt I Ns 430/09. Zatem nieusprawiedliwione są twierdzenia organu I instancji, że nie można dać wiary twierdzeniom wnioskodawców co do daty, w której dowiedzieli się o przedmiotowej decyzji. Gdyby nie data przywołana przez Sąd w protokole, nie byłoby możliwości powiązania doręczonego dokumentu z decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Wiedza prawnicza organu pozwala stwierdzić, że dokument przedłożony przez pełnomocnika K. F. nie został potraktowany w trybie art. 128 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jako pismo procesowe. Z zasad doświadczenia życiowego nie sposób wyprowadzić wniosku, że podanie daty decyzji bliżej nieokreślonego organu i nieznanej treści rodzi wiedzę uczestników o tej decyzji. Skarżący podtrzymali wcześniejsze wyjaśnienia, co do chwili powzięcia wiadomości o decyzji rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. N. w C. celem wykonania robót budowlanych - zewnętrznych na ścianie tylnej budynku mieszkalnego. Organ I instancji w oparciu o protokół z posiedzenia Sądu nie jest w stanie wykazać, że strony powzięły pozytywną wiedzę o decyzji organu Wojewody Kujawsko Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wojewody Kujawsko- Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały zgodnie z prawem. Przypomniał, że postępowanie toczyło się w nadzwyczajnym trybie administracyjnym, jakim jest tryb wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało wszczęte z wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Powołał się na art. 148 § 1 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazał, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Kluczowym więc dla pozytywnego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania jest zachowanie terminu do jego złożenia, co musi być przez stronę udowodnione. W wyżej wymienionym przepisie mowa jest o dniu, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji. Nie ma więc znaczenia, czy fizycznie otrzymała tę decyzję. W związku z powyższym istotne dla oceny, czy złożony przez skarżących wniosek o wznowienie został złożony w terminie jest ustalenie daty powzięcia przez nich informacji o rozstrzygnięciu o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót budowlanych – zewnętrznych elewacyjnych na ścianie tylnej budynku mieszkalnego położonego na sąsiedniej działce, a więc o decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r. (decyzja II instancji) lub o decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. (decyzja I instancji). Skarżący wskazali, że o wydaniu powyższej decyzji dowiedzieli się w dniach: Z. J. - [...] października 2011 r., J. P., B. P. oraz J. P. - [...] października 2011 r. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] października 2011 r. W ocenie Sądu zasadnie organy administracji nie zgodziły się z tym stanowiskiem i wskazały, że skarżący znacznie wcześniej dowiedzieli się o wskazanych wyżej decyzjach, gdyż uczestniczyli w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Aleksandrowie Kujawskim Wydział I Cywilny o sygn. akt I Ns 430/09 o zasiedzenie części działki nr [...]. Na rozprawie przed tym Sądem w dniu 11 kwietnia 2011 r., w której uczestniczyli wszyscy wnioskodawcy, złożona została przez A. F. - pełnomocnika uczestnika postępowania sądowego i inwestora K. F., do akt sądowych decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, iż wnioskodawcy o kwestionowanej decyzji powzięli wiadomość co najmniej w dniu wskazanej rozprawy. Z odnotowanych w protokole tej rozprawy zeznań uczestników postępowania sądowego wynika, iż w jej toku wielokrotnie podnoszono kwestię konieczności i niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr [...] celem wykonania przez inwestora projektowanego ocieplenia tylnej ściany rozbudowywanego na działce nr [...] budynku mieszkalnego, zlokalizowanej przy spornym pasie gruntu objętym wnioskiem o zasiedzenie oraz przy granicy z działką nr [...], a jednocześnie pełnomocnik jednej ze stron złożył do akt decyzję zezwalającą na takie wejście. Sąd w tej sytuacji uznał, że skarżący faktycznie dowiedzieli się o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2011 r. na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r., wraz ze złożeniem tej decyzji do akt sądowych. W ocenie Sądu, w myśl art. 148 § 2 k.p.a. ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, to jest powzięła wiadomość o istnieniu tej decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Znaczenie w kontekście tego przepisu ma zatem tylko data uzyskania informacji o wydaniu decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Z materiałów zebranych w sprawie, tj. kopii protokołu utrwalającego przebieg rozprawy z dnia 11 kwietnia 2011 r., w trakcie której podnoszone były kwestie wejścia na grunt sąsiedni w celu wykonania prac budowlanych oraz faktu złożenia do akt sądowych decyzji pozwalającej na takie zachowanie, wynika, że w tej dacie skarżący dowiedzieli się o wydaniu powyższych decyzji. Wskazują na to wszystkie powiązane ze sobą okoliczności sprawy, takie jak zeznania uczestników i świadków na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r., jak też dane zawarte w opinii biegłego sądowego, z których wynika, iż na działce nr [...] była prowadzona budowa od 2009 r., w czasie której inwestor wielokrotnie przebywał na posesji sąsiadów nie pytając o zgodę. W ramach budowy tej zaplanowano również ocieplenie ściany przy spornym pasie gruntu objętym wnioskiem o zasiedzenie, co stało się źródłem konfliktu między sąsiadami. Wykonanie tych prac budowlanych wymagało postawienia rusztowania i niezbędnym było skorzystanie w tym zakresie z nieruchomości sąsiada. Stąd koniecznym było wystąpienie do Starosty o zezwolenie na korzystanie z tej nieruchomości celem wykonania ocieplenia. Skoro wszyscy wnioskodawcy uczestniczyli w rozprawie, na której podnoszono m.in. kwestie prac budowlanych, a nadto na rozprawie złożona została decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., jak też dopuszczono dowód z ustnej uzupełniającej opinii biegłego, a biegły podtrzymał swą pisemną opinię z dnia [...] listopada 2010 r., uznać należało, iż w toku postępowania o zasiedzenie części działki nr [...], na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r., do wnioskodawców dotarły wystarczające informacje o konieczności oraz niezbędności wejścia i skorzystania z terenu sąsiedniej nieruchomości celem ustawienia rusztowań i wykonania prac dociepleniowych i elewacyjnych, jak też dotarła informacja o uzyskanym w tym zakresie przez inwestora od Starosty zezwoleniu. Sąd zgodził się z organami, że jeżeli nawet wnioskodawcy nie zapoznali się na rozprawie z treścią złożonej w jej toku decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., to pozyskane przez nich wszystkie inne powołane wyżej informacje pozwalają zidentyfikować przedmiot kwestionowanej przez nich decyzji w zakresie wystarczającym do stwierdzenia, czego decyzja ta dotyczyła oraz w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Z tych względów Sąd uznał za prawidłowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach, stwierdzające przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego i wskazał, że konsekwencją powyższego musiała być odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, gdyż wszczęcie takiego postępowania pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 148 § 1 k.p.a. przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny), godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09). W tym stanie rzeczy skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Z. J., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok "w części w zakresie pkt I w całości".

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 7 k.p.a. poprzez niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej kasacyjnie,

2) art. 8 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

3) art. 15 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jedynie skontrolował decyzję organu I instancji, zamiast przeprowadzić swoje własne ustalenia w sprawie,

4) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuznanie, że skarżąca kasacyjnie nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy,

5) art. 148 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca kasacyjnie dowiedziała się o decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] w dniu 11 kwietnia 2011 r.

Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części w zakresie pkt I w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości stawki minimalnej powiększonej o podatek od towarów i usług VAT na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu, oświadczając, że wyżej wymieniona opłata nie została zapłacona w całości ani w jakiejkolwiek jej części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych, to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, oraz precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie możliwego istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 8, art. 15, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 2 k.p.a.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, że sądy administracyjne nie stosują przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tylko przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a zatem Sąd I instancji nie mógł naruszyć wyżej wymienionych przepisów.

Przyjmując jednak, że w istocie skarżącej kasacyjnie chodziło o – jej zdaniem – wadliwe uznanie przez Sąd I instancji, że organy administracyjne nie naruszyły powyższych przepisów procedury administracyjnej, to stwierdzić trzeba, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma ocena zasadności zarzutu naruszenia art. 148 § 2 k.p.a. W myśl tego przepisu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Sąd I instancji uznał bowiem za prawidłowe ustalenie przez organy administracyjne, że o decyzji rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości skarżąca kasacyjnie dowiedziała się w dniu 11 kwietnia 2011 r., podczas rozprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Aleksandrowie Kujawskim Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt I Ns 430/09. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, o przedmiotowej decyzji dowiedziała się ona w dniu [...] października 2011 r., a podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Aleksandrowskiego z dnia [...] listopada 2010 r., z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożyła ona wraz z innymi osobami w dniu [...] października 2011 r.

Analizując akta sprawy podzielić należy stanowisko organów i Sądu I instancji, że o przedmiotowej decyzji skarżąca kasacyjnie dowiedziała się w dniu 11 kwietnia 2011 r., podczas rozprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Aleksandrowie Kujawskim. Wynika to w szczególności z treści protokołu powyższej rozprawy. Stanowisko swoje w tej kwestii organy administracyjne zajęły po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego i należycie je uzasadniły. W tej sytuacji Sąd I instancji, który również kwestię tę wnikliwie przeanalizował, prawidłowo uznał stanowisko organów administracyjnych za trafne.

Powyższe sprawia, że brak jest uzasadnionych podstaw do skutecznego zakwestionowania analizowanego ustalenia faktycznego, poprzedzonego prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Zauważyć przy tym trzeba, że wobec wyczerpującego wyjaśnienia omawianej kwestii przez organ I instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał stanowisko tego organu za prawidłowe. Wbrew wywodom skarżącej kasacyjnie, organ odwoławczy również w sposób rzeczowy i poważny przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy, dochodząc do takich samych wniosków, jak organ I instancji, gdyż materiał ten nie pozwalał mu na wysnuwanie wniosków odmiennych. Z uwagi zaś na treść art. 148 § 2 k.p.a. brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a zatem nie mogło dojść do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów postępowania wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania są zatem w realiach niniejszej sprawy pozbawione uzasadnionych podstaw i nie mogły zostać uwzględnione.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Wskazać jednocześnie należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. W związku z tym należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną z urzędu (także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.