Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 349/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 108 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
article: art. 145 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1lit. b
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Rektora Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku z dnia 22 lutego 2022 r. (bez numeru) w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Dyrygentury, Kompozycji i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2022 r. (bez numeru).


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 11 października 2021 r. sygn. akt 1/2021 Komisja Dyscyplinarna ds. Studentów A., powołując się na § 13 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia orzekła wobec obwinionego K. W. (dalej także jako "student" albo "skarżący"), będącego w chwili wydania orzeczenia studentem pierwszego roku studiów magisterskich na Wydziale [...] – kierunek [...] karę dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

K. W. zakwestionował powyższe orzeczenie w drodze odwołania, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komisji Dyscyplinarnej pierwszego stopnia.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna ds. Studentów A. orzeczeniem z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt 1OKS/2021 utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej pierwszej instancji w całości.

W dniu 10 stycznia 2022 r. K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gd 184/22.

W odpowiedzi na skargę wniesioną w dniu 10 stycznia 2022 r. organ wniósł o jej oddalenie.

W dniu 21 stycznia 2022 r. Dziekan Wydziału [...] A. działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 22 ust. 1 pkt d Regulaminu Studiów I i II Stopnia A. skreślił K. W., studenta stacjonarnych, magisterskich studiów na kierunku [...] z listy studentów z powodu ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji powołał się na fakt wydania opisanego wyżej orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów A.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego Rektor A. decyzją z dnia 22 lutego 2022 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 104 w zw. z art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 22 ust. 1 pkt d Regulaminu Studiów I i II Stopnia A.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy powołał się na fakt wydania opisanego wyżej orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów A. jak i obowiązek wydania w takiej sytuacji przez organ uczelni decyzji o skreśleniu z listy studentów. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że wniesienie skargi na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów A. nie miało wpływu na bieg postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.

W dniu 29 marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła wniesiona w dniu 9 marca 2022 r. skarga K. W. na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego wydaną w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Sprawa z tej skargi została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gd 349/22.

Skarżący podnosząc szereg zarzutów dotyczących postępowania dyscyplinarnego oraz procedury dyscyplinarnej, jak i niezasadne utrzymanie przez Rektora decyzji organu pierwszej instancji o skreśleniu z listy studentów wniósł o uchylenie wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargę wniesioną w dniu 9 marca 2022 r. organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 349/22 mając na uwadze konieczność wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturze akt III SA/Gd 184/22.

Wyrokiem z dnia 28 lipca 2022 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 184/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił orzeczenie z dnia 11 października 2021 r. sygn. akt 1OKS/2021 Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów A. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 17 września 2022 r.

Pismem z dnia 4 października 2022 r. pełnomocnik organu wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 349/22.

Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. postępowanie sądowe zostało w tej sprawie podjęte.

W dalszych pismach procesowych strony przedstawiły swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje nadto przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. p.p.s.a. sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W realiach rozpatrywanej sprawy podkreślenia wymaga, że stanowiące podstawę decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej do Spraw Studentów A. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w następstwie prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Oceniając zatem zgodność z prawem decyzji wydanych w przedmiocie skreślenia z listy studentów Sąd orzekający obecnie nie mógł pomijać skutków, jakie wiążą się z wydaniem wskazanego wyżej prawomocnego wyroku. Zauważyć bowiem należy, że materialnoprawna podstawa do wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, to jest art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi wprost, że studenta skreśla się z listy studentów w przypadku ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Decyzja o skreśleniu z listy studentów z tej przyczyny ma zatem charakter następczy i zależny od stosownego orzeczenia komisji dyscyplinarnej.

Przepisy art. 108 tej ustawy określają w drodze wyliczenia enumeratywnego, to jest zamkniętego, przyczyny skreślenia studenta z listy studentów uczelni (publicznej i niepublicznej) – zarówno skutkujące obligatoryjnie, wymienione w ust. 1, jak i fakultatywne, wymienione w ust. 2. Regulacje te nie zawierają terminów i innych wymagań odwołania od decyzji o skreśleniu (w ogóle nie wzmiankują o możliwości odwołania) jak i kwestii związanych z weryfikacją w trybach nadzwyczajnych decyzji, które uzyskały walor ostateczności. Z art. 108 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika jednakże, że decyzja o skreśleniu jest decyzją administracyjną. Mają zatem do niej w pełni zastosowanie przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Skoro zaś orzeczenie w przedmiocie ukarania karą dyscyplinarną zostało z obrotu prawnego wyeliminowane w następstwie prawomocnego wyroku wydanego przez sąd administracyjny zachodzi w realiach sprawy przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Sąd ma pełną świadomość, że w dniu 12 października 2022 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna ds. Studentów A. wydała orzeczenie sygn. akt 1OKS/2021, w świetle którego utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej pierwszej instancji z dnia 11 października 2021 r. w całości. Sądowi wiadomo nadto z urzędu, że przedmiotowe orzeczenie zostało przez skarżącego zakwestionowane w drodze skargi, a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gd 810/22. Rozstrzygnięcie to jak i fakt jego zaskarżenia nie mogą mieć jednakże znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów, gdyż te decyzje skorelowane zostały z orzeczeniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów A. z dnia 14 grudnia 2021 r. W rozpatrywanym przypadku rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia z listy studentów z dnia 21 stycznia 2022 r. (pierwszoinstancyjne) oraz z dnia 22 lutego 2022 r. (drugoinstancyjne), na tle stanu faktycznego jak w realiach tej sprawy, winny być postrzegane jako pozbawione podstaw zważywszy na fakt wydania opisanego wyżej prawomocnego wyroku w sprawie III SA/Gd 184/22. Choć sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności organów administracji w ujęciu ustrojowym jak i organów administracji w ujęciu funkcjonalnym (na przykład organów uczelni) jego rozstrzygnięcie nie zawiera tylko oceny zgodności z prawem samych czynności jurysdykcyjnych organu orzekającego, lecz także ocenę zgodności z prawem ich rezultatu w postaci decyzji administracyjnej. Tenże rezultat - w razie wystąpienia którejkolwiek z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego - może być albo - jak w realiach tej sprawy - po prostu jest wadliwy.

W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie, dopiero definitywne zakończenie postępowania sądowego, w toku którego ocenie zostaną poddane orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego (w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 810/22) otworzy organom uczelni drogę do ewentualnego wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. W przypadku wydania prawomocnego wyroku oddalającego skargę w powyższej sprawie zajdzie obligatoryjna podstawa do wydania decyzji na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Inne zakończenie postępowania sądowego w tej sprawie z oczywistych względów stanowić będzie przeszkodę do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o regulację zawartą w art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Mając na uwadze powyższe zapatrywania i wskazane okoliczności jak i brzmienie art. 318 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym od prawomocnego orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej służy skarga do sądu administracyjnego, uznać należy, że Dziekan Wydziału [...] A. winien zawiesić postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów do czasu definitywnego - tak jak Sąd wskazał powyżej - zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego. Dalsze czynności w postępowaniu w przedmiocie skreślenia z listy studentów jak i ewentualne dalsze rozstrzygnięcia organów Uczelni w tym postępowaniu uzależnione są od wyniku postępowania sądowego w sprawie III SA/Gd 810/22.

W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.