Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 751/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8, art. 15f ust. 1, ust. 4 pkt 1, ust. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi B.... z siedzibą w T. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... lutego 2019 r. nr ... w przedmiocie pozostawienia nazw domen w Rejestrze domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2018 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęły zabezpieczone przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] materiały dotyczące domen [...] oraz [...]. W wyniku analizy nadesłanych materiałów Minister Finansów uznał, iż zostały spełnione przesłanki, określone w art. 15f ust. 4 ustawy o grach hazardowych, uzasadniające dokonanie wpisu nazw przedmiotowych domen do Rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych i w dniu 9 listopada 2018 r. zatwierdził dokonanie wpisu. W dniu [...] listopada 2018 r. ww. nazwy domen zostały wpisane do Rejestru.

W dniu [...] stycznia 2019 r. do organu wpłynął sprzeciw z dnia [...] stycznia 2019 r. od wpisu do Rejestru domen.

Po rozpatrzeniu wniesionego sprzeciwu, mając na uwadze zaistniały w sprawie stan faktyczny i prawny, Minister Finansów postanowił pozostawić nazwy domen [...] oraz [...] w Rejestrze domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych (decyzją z dnia [...] lutego 2019r.). W uzasadnieniu ww. decyzji (znak: [...]) organ wskazał m.in., że przepisy ustawy o grach hazardowych przewidują określony tryb dokonywania wpisu do przedmiotowego Rejestru. Stosownie do art. 15f ust. 6 cytowanej ustawy wpisu do rejestru dokonuje się po dokonaniu jego zatwierdzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub upoważnionego przez niego sekretarza stanu lub podsekretarza stanu. Podstawą dokonania zatwierdzenia wpisu mogą być, zatem tylko stwierdzone wypadki zidentyfikowania urządzania gier hazardowych, poparte prawidłowo i wyczerpująco zgromadzonym materiałem oraz dowodami, odpowiednio zabezpieczonymi.

Umieszczenie nazwy domeny w Rejestrze wywołuje określone skutki związane z obowiązkami przedsiębiorców telekomunikacyjnych i dostawców usług płatniczych. Wniesienie przez stronę sprzeciwu nie niweluje skutków dokonanego wpisu. Decyzja wydana w trybie art. 15f ust. 9 ustawy o grach hazardowych o pozostawieniu nazw domen w Rejestrze nie kreuje, zatem nowej sytuacji prawnej, lecz potwierdza jedynie uprzednio dokonany wpis do Rejestru.

Sprzeciw, o którym mowa w art. 15f ust. 7 ustawy o grach hazardowych ma charakter kontrolny, zaś przedmiotem oceny przez Ministra Finansów w związku z wniesionym sprzeciwem jest poprawność dokonania wpisu nazwy domeny do Rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych, a zatem, czy na dzień zatwierdzenia dokonania wpisu istniały przesłanki, o których mowa w art 15f ust 4 ustawy o grach hazardowych, od których zaistnienia przepisy prawa uzależniają zatwierdzenie dokonania wpisu nazwy domeny do Rejestru domen, a po jego zatwierdzeniu, wpis nazwy domeny do Rejestru.

Stosownie do art. 15f ust. 1 ustawy o grach hazardowych minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą, zwany dalej "Rejestrem".

Zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu wpisowi do Rejestru podlega:

1) nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych

bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności, gdy strony internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są:

a) dostępne w języku polskim,

b) reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z analizy zabezpieczonych materiałów przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], dotyczących domen objętych sprzeciwem [...] oraz [...], wynika, iż służą one urządzeniu gier hazardowych niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych.

Stwierdzone naruszenie polegało na urządzaniu gier hazardowych na stronie internetowej [...] niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych. Podmiot urządzający gry hazardowe na ww. stronie nie posiada koncesji lub zezwoleń, uprawniających do urządzania gier hazardowych na terenie Polski. Powołana wyżej strona internetowa nie jest dostępna w języku polskim. Oferowane gry skierowane są m.in. do graczy na terytorium Polski. Na ww. stronie internetowej opublikowany został regulamin, który nie jest dostępny w języku polskim. W pkt 7.5 przedmiotowego regulaminu wskazano, że gracz przed zarejestrowaniem się w serwisie zobowiązany jest do sprawdzenia, czy udział w oferowanych przez serwis grach jest zgodny z przepisami prawa obowiązującymi w kraju, w którym uczestnik podejmuje grę.

Regulamin strony internetowej w pkt 5 wskazuje wprost wyłączenia mieszkańców niektórych państw z gry. Wśród wymienionych państw nie jest wskazana Polska. Ponadto w regulaminie wskazano, że poszczególne gry są zakazane dla graczy z niektórych krajów, inne zaś skierowane są do graczy z konkretnych krajów. Wśród krajów, w których można grać w gry [...] ([...], [...]), została wymieniona Polska (pkt. 28 Dodatek 1.1. regulaminu).

Dodatkowo, w pkt 12.13 regulaminu zapisano, iż w serwisie obowiązują następujące kursy wymiany (...) PLN: 1 EUR - 4,50zł.

Zatem poza przerzuceniem na uczestnika konieczności sprawdzenia obowiązujących ograniczeń prawnych dotyczących udziału w oferowanych grach w miejscu korzystania z serwisu, regulamin strony internetowej [...], nie zawiera treści odnoszących się do zakazu uczestnictwa w grach hazardowych dla użytkowników z polskiej jurysdykcji.

Zachodzą również inne przesłanki wskazujące na to, że usługi w zakresie gier hazardowych kierowane są m.in. do usługobiorców znajdujących się na terytorium Polski.

Na przedmiotowej stronie internetowej istnieje możliwość otwarcia konta poprzez wypełnienie formularza rejestracyjnego. Formularz rejestracyjny zawiera pola do wypełnienia danych dotyczących gracza m.in. adres e-mail, hasło, imię, nazwisko, państwo, numer telefonu, data urodzenia. W przypadku pól określających państwo i numer telefonu, w rozwijanych listach można wybrać odpowiednio Poland oraz 48.

W przypadku nazwy domenowej [...] wpisanie jej nazwy do przeglądarki internetowej, powoduje otwarcie strony internetowej [...] wykorzystującej nazwę domeny [...].

Spółka we wniesionym sprzeciwie nie wskazała żadnych okoliczności, które wskazywałyby, iż w przypadku przedmiotowych domen nie zostały spełnione prawem określone przesłanki do ich wpisu do Rejestru domen, jedynie wskazując, iż nie było intencją Wnoszącego sprzeciw kierowanie usług za pośrednictwem przedmiotowych domen do usługobiorców z terenu Polski, jak również powołanie się na nieznajomość polskiej regulacji, w tym zachodzących w niej zmian, wskazując, iż nie śledziła zmian legislacyjnych w zakresie przepisów prawa hazardowego w Polsce.

W wyniku przeprowadzonej w dniu [...]stycznia 2019 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] weryfikacji stwierdzono, iż wpisanie nazw przedmiotowych domen w dalszym ciągu powoduje otwarcie stron internetowych serwisu. Poza tym, na stronach formularza rejestracyjnego, w części zawierającej dane adresowe, w polu wyboru państwa oraz numeru telefonu nadal dostępne są rozwijane listy z możliwością wyboru odpowiednio Poland oraz 48 (pismo z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]).

Nie jest prawdziwe twierdzenie Strony, iż wprowadziła w regulaminie takie zmiany, aby wyraźnie zakazać korzystania z usług hazardowych Spółki przez osoby przebywające na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

W nowym regulaminie z dnia 28 września 2018 r. w pkt 5 wskazano wprost wyłączenia mieszkańców niektórych państw z gry. Wśród wymienionych państw nie została wskazana Polska.

Ponadto w regulaminie wskazano, że poszczególne gry są zakazane dla graczy z niektórych krajów, inne zaś skierowane są do graczy z konkretnych krajów. Wśród krajów, w których można grać w gry [...] ([...], [...]), została wymieniona Polska (pkt. 28 Dodatek 1.1. regulaminu)

Weryfikacja przesłanek określonych w art. 15f ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych oraz sposób ich dokumentowania, w tym prawidłowość i kompletność zgromadzonego materiału dowodowego, jak i interpretacja art. 15f powołanej ustawy były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznając prawidłowość działań Ministra Finansów, oddalił skargi na decyzje w przedmiocie pozostawienia nazw domen w Rejestrze domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych, w tym również domen niedostępnych w polskiej wersji językowej (wyrok z dnia 13 czerwca 2018 r. o sygn. akt

VSA/Wa 1888/17, wyroki z dnia 19 czerwca 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 1321/17, VSA/Wa 1731/17, V SA/Wa 1772/17 oraz V SA/Wa 54/18, wyrok z 21 czerwca 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 1266/17, wyrok z dnia 23 października 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 663/18).

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła [...] zarzucając jej:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) Naruszenie art. 15f ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w ktorej przepis ten jako oczywiście sprzeczny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE"), art. 47 i 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, jak również z zasadą demokratycznego państwa prawa oraz zasadą transparentności, a także z ogólną zasadą prawa unijnego, gwarantującą prawo do obrony, którego integralna część stanowi prawo do bycia wysłuchanym nie powinien być stosowany w całości w celu zapewnienia porządku prawnego Unii Europejskiej, w tym swobód traktatowych;

b) naruszenie art 15f ust. 4 pkt 1) Ustawa o Grach Hazardowych poprzez jego błędne zastosowanie, skutkujące wpisaniem do Rejestru Domen, w sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki do ich wpisu, określone w powołanym przepisie.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

c) naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 124 w zw. z art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 Ustawy o Grach Hazardowych, poprzez brak umożliwienia stronie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji przez co doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a sama strona została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, oraz zgłoszonych żądań.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) Ppsa;

2) zobowiązanie Ministra Finansów, na podstawie art. 145a § 1 Ppsa, do wydania decyzji w przedmiocie wykreślenia z Rejestru Domen, tj. [...] oraz [...], w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego niniejszą skargę.

3) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie art. 200 Ppsa;

4) skierowanie do TSUE pytań prejudycjalnych sformułowanych na K 3-4 skargi

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że ustawa o grach hazardowych została znowelizowana mocą ustawy zmieniającej i w obecnym kształcie obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2017 r. Ustawa zmieniająca, jako akt zawierający przepisy o charakterze technicznym była na etapie prac legislacyjnych notyfikowana Komisji Europejskiej zgodnie z Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (powiadomienie 2016/398/PL).

Zgodnie z art. 15f ust. 1 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą, zwany dalej "Rejestrem".

W myśl art. 15f ust. 4 pkt 1 u.g.h. wpisowi do Rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności, gdy strony internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są: a) dostępne w języku polskim; b) reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy, domeny o nazwach [...] oraz [...] były wykorzystywane do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, a także były skierowane do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako dostępne w języku polskim.

Sąd podkreśla przy tym, że z dniem wejścia w życie przepisu art. 15f ust. 5 Ustawy o Grach Hazardowych tj. z dniem 1 lipca 2017 r. Skarżący został pozbawiony możliwości świadczenia usług na rzecz usługobiorców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż przedsiębiorcy telekomunikacyjni zobowiązani są do blokowania stron internetowych wykorzystujących nazwy domen wpisanych do Rejestru. W konsekwencji wejścia w życie powyższej regulacji. Skarżący od dnia [...] lipca 2017 r. ponosi znaczne straty majątkowe związane z brakiem możliwości świadczenia usług na rzecz usługobiorców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Sąd podziela stanowisko Ministra, że w uzasadnieniu sprzeciwu, poza twierdzeniami odnoszącymi się do niezgodności regulacji art. 15f u.g.h. z prawem Unii Europejskiej (zatem samej podstawy prawnej dokonania wpisu do Rejestru), spółka nie zawarła żadnych argumentów przemawiających za zasadnością wykreślenia przedmiotowych domen z Rejestru. Ze względu na to, że sformułowane przez stronę zarzuty dotyczą w istocie rzeczy zgodności zastosowanych przez Ministra przepisów u.g.h. z prawem Unii Europejskiej, w pierwszej kolejności odnieść należy się do tej kwestii.

Rozważania zacząć wypada od przywołania uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej (VIII.795), w którym wskazano, iż głównym celem wprowadzanych zmian w u.g.h. miało być zmniejszenie skali występowania tzw. "szarej strefy" w zakresie gier na automatach do gier oraz gier w sieci Internet. Realizacja niniejszego celu nastąpić miała poprzez wprowadzenie narzędzi prawnych umożliwiających blokowanie stron internetowych nielegalnych operatorów jak również utrudnianie dokonywania płatności na ich rzecz. Wprowadzenie możliwości blokowania dostępu do nielegalnych domen miało również spowodować, że gracze nie będą mieli wątpliwości, co do tego, czy korzystają z usług legalnego operatora gier hazardowych.

Problematyka, jaka legła u podstaw nowelizacji u.g.h. była również przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego przy okazji badania zgodności z Konstytucją RP zapisów tej ustawy sprzed nowelizacji. Przypomnieć, zatem wypada, że w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. o sygn. akt P 4/14 Trybunał wskazał, iż co do zasady w orzecznictwie TSUE ugruntowany jest pogląd, że państwom członkowskim przysługuje szeroki zakres swobody regulacyjnej w określaniu zasad prowadzenia gier hazardowych, uzasadniony specyfiką gier hazardowych, a przede wszystkim wiążącego się z nimi poważnego niebezpieczeństwa zarówno dla podmiotów w nich uczestniczących, jak i je organizujących. TSUE zauważa, bowiem, że gry hazardowe stwarzają zagrożenia dla sytuacji ekonomicznej, społecznej i rodzinnej osób biorących w nich udział i mogą prowadzić do uzależniania porównywalnego z uzależnieniem od narkotyków i alkoholu.

Z kolei w wyroku z dnia 21 października 2015 r. o sygn.. akt P 32/12 Trybunał Konstytucyjny przypomniał w rozważaniach dotyczących zarzutu "nieproporcjonalności zastosowanej sankcji", że z zasady proporcjonalności wyprowadza trzy powiązane między sobą obowiązki prawodawcy: (1) przyjmowanie danej regulacji tylko wówczas, gdy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest związana; (2) nakaz kształtowania danej regulacji w sposób zapewniający osiągnięcie zamierzonych skutków (celów); (3) warunek zachowania proporcji między efektami wprowadzonej regulacji a ciężarami, względnie niedogodnościami wynikającymi z niej dla obywateli. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, wskazane przez projektodawcę u.g.h. cele są celami legitymizowanymi, ponieważ ochrona zdrowia i mienia osob oraz mienia Skarbu

Państwa, zapobieganie i karanie przestępstw czy ochrona praworządności stanowią cele, wartości i zasady wyrażone wprost w przepisach Konstytucji.

Wskazać następnie należy, że z punktu widzenia prawa Unii Europejskiej działanie ustawodawcy krajowego, które stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług jest jednak dopuszczalne z uwagi na potrzebę ochrony nadrzędnego interesu społecznego. Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie TSUE. W wyroku z dnia 6 marca 2007 r. w sprawach połączonych C-338/04, C-359/04 i C-360/04, TSUE stwierdził, że w sytuacji, w której udział społeczeństwa w niezalegalizowanych formach hazardu stanowi poważny problem społeczny, rozszerzenie usług świadczonych w ramach monopolu może być uzasadnione ciążeniem państwa do skierowania skłonności społeczeństwa do hazardu na kontrolowane tory. Z kolei w wyroku z dnia 8 września 2009 r. w sprawie C-42/07, TSUE podkreślił, że powierzenie urządzania gier i zakładów podmiotowi podlegającemu najwyższym władzom państwowym daje gwarancję stałego nadzoru nad działalnością tego podmiotu i uzasadnia domniemanie, że organizacja gier hazardowych będzie przebiegała z poszanowaniem zasad uczciwości. Przyznanie monopoliście państwowemu wyłącznego prawa do urządzania gier hazardowych w Internecie może, zdaniem TSUE, stanowić odpowiedni środek do skierowania aktywności hazardowej społeczeństwa na kontrolowane tory i zapewnienia konsumentom bezpieczeństwa w obliczu oszukańczej działalności operatorów hazardowych.

Podkreślić przy tym należy, że przyjęte przez poszczególne państwa członkowskie ograniczenia w swobodach traktatowych mogą zostać uznane za uzasadnione względami nadrzędnego interesu społecznego, jeżeli przyjęte środki ochrony są: 1) proporcjonalne, a zatem nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonego celu ustawy; 2) niedyskryminacyjne, co oznacza wymóg stosowania tych samych zasad rynkowych i regulacyjnych wobec podmiotów krajowych i zagranicznych; 3) a podjęte przez państwo działania stanowią element spójnej i systematycznej polityki bezpieczeństwa. Badanie proporcjonalności środków należy przeprowadzić zarówno w kontekście całego ustawodawstwa dotyczącego hazardu, jak i w kontekście prowadzonej polityki.

W orzecznictwie TSUE wskazuje się, że to do sądu krajowego należy zbadanie, czy biorąc pod uwagę szczegółowe zasady jego stosowania, ustawodawstwo takie służy faktycznie celom, które mogłyby je uzasadniać oraz czy ograniczenia, które ustawodawstwo to nakłada, nie są nieproporcjonalne w świetle tych celów (por. wyrok TSUE z dnia 6 listopada 2003 r., C-243/01). Z kolei w wyroku z dnia 3 czerwca 2010 r. w sprawie C-258/08, TSUE wskazał, iż zadaniem sądu krajowego jest zbadanie, czy nielegalna działalność w zakresie gier może w danym państwie członkowskim stanowić problem, który można rozwiązać dzięki ekspansji dozwolonej i regulowanej działalności, oraz czy rozmiary tej ekspansji nie mogą sprawić, że będzie ona nie do pogodzenia z celem w postaci ograniczenia uzależnienia (por. pkt 38; pkt 1 sentencji). Co jednak istotne, TSUE dodatkowo stwierdził, że w celu zastosowania regulacji państwa członkowskiego dotyczącej gier losowych, zgodnej z art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, sąd krajowy nie ma obowiązku badania, w każdej konkretnej sprawie, czy środek wykonawczy mający zapewnić poszanowanie tej regulacji jest odpowiedni do zagwarantowania realizacji celu, któremu ona służy, i zgodny z zasadą proporcjonalności, o ile środek ten jest elementem niezbędnym do zapewnienia skuteczności tej regulacji i nie zawiera żadnego dodatkowego ograniczenia w stosunku do ograniczenia, które wynika z niej samej.

Również prawo Wspólnot Europejskich nie reguluje kompleksowo problematyki gier hazardowych. Zgodnie z zasadą subsydiarności, unormowanie tej kwestii pozostawiono kompetentnym władzom państw członkowskich. W wyroku z dnia 28 czerwca 2012 r. o sygn. akt III SA/Wa 1912/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w świetle orzecznictwa TSUE prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych uznawane jest za świadczenie usług. Oznacza to objęcie legalnej działalności w dziedzinie hazardu jedną z czterech podstawowych wspólnotowych wolności - wolności świadczenia usług. TSUE stoi jednak na stanowisku, że ochrona tej wolności nie ma charakteru bezwzględnego i może być ograniczona przez państwa członkowskie pod pewnymi określonymi względami.

W tym miejscu warto również wskazać, że ustawa nowelizująca stała się już przedmiotem analizy krajowej doktryny, w której stawia się tezę, że wprowadzone zmiany w zakresie rozszerzenia monopolu państwa na hazard online wpisują się w dotychczasową tendencję polityki ścisłej reglamentacji dostępu do usług hazardowych i stanowią jej oczywistą kontynuację. Z uwagi na brak harmonizacji przepisów hazardowych na poziomie unijnym, decyzja w sprawie zakresu ochrony, jaki ma być oferowany konsumentom na terytorium danego państwa członkowskiego, należy do władz krajowych.

Reasumując powyższe rozważania. Sąd podkreśla, że zadaniem nowelizacji u.g.h. było zmniejszenie występowania szkodliwych społecznych i ekonomicznych skutków hazardu, poprzez ograniczenie występowania zjawiska "szarej strefy" w środowisku gier hazardowych i zapewnienie jak najwyższego poziomu ochrony graczy przed negatywnymi skutkami hazardu, poprzez podniesienie poziomu społecznej świadomości, co do zagrożeń wynikających z korzystania z nielegalnych usług operatorów hazardowych. Rozszerzenie monopolu państwa na organizację niektórych form rozrywki hazardowej, w tym w szczególności w sferze Internetu, stanowi element spójnej i systematycznej polityki bezpieczeństwa w sferze usług hazardowych, a ustanowione ograniczenia w swobodzie przepływu usług są uzasadnione względami ochrony nadrzędnego interesu społecznego.

Wobec podniesionych wyżej rozważań, za niezasadny uznać należało generalny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie przez Ministra przepisu art. 15f u.g.h., który w ocenie skarżącej uznać należałoby za sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Sąd jeszcze raz podkreśla, że dopuszczalność zastosowania mechanizmu blokowania dostępu do stron internetowych oferujących nielegalne usługi hazardowe została zaaprobowana w orzecznictwie TSUE.

Na kwestię ochrony praworządności poprzez "walkę z szarą strefą" zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu do wyroku z dnia 21 października 2015 r. o sygn. akt P 32/12 stwierdził, że rynek gier hazardowych nie może być postrzegany, jako zwykły rynek gospodarczy, a działalność w tym zakresie, jako zwykła działalność gospodarcza. Uczestnictwo w grach hazardowych [...] może mieć, jako skutek zysk finansowy bez konieczności poniesienia proporcjonalnych kosztów. Po części, dlatego rynek gier hazardowych nieuchronnie generuje ryzyka uzależnień, korupcji i przestępczości. Te uwarunkowania i skutki uboczne hazardu usprawiedliwiają szczególną uwagę, jaką władza publiczna poświęca rynkowi gier hazardowych. Podstawowym celem polityki w tym zakresie jest regulacja i kontrola hazardu, z położeniem szczególnego nacisku na zapobieganie uzależnieniom od hazardu, ochronie konsumentów i ich rodzin oraz zwalczaniu przestępczości, w tym zorganizowanej, i innego rodzaju nielegalnej działalności.

Również w doktrynie i piśmiennictwie wskazuje się, że zamknięcie rynku internetowych usług hazardowych z wykorzystaniem wyłącznie zakazu ich oferowania okazywało się w przeszłości nieskuteczne. Potencjalny zysk przedsiębiorców z prowadzenia nielegalnej działalności hazardowej był zdecydowanie wyższy, aniżeli ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji prawnych. Tym samym dolegliwość sankcji, wymierzonej w związku z taką działalnością, nie stanowiła wystarczającego narzędzia prewencji, które wyraźnie przyczyniłoby się do ograniczenia zjawiska szarej strefy hazardowej. Wprowadzenie mechanizmu blokowania dostępu do stron internetowych oferujących nielegalne usługi hazardowe jest konieczną konsekwencją efektywności wykonywania monopolu państwowego (zob. Maria Lewandowicz, Wybrane aspekty nowelizacji ustawy o grach hazardowych w świetle prawa unijnego, i powołane tam piśmiennictwo).

W konsekwencji Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, iż regulacja zawarta w przepisie art. 15f u.g.h. jest zgodna z zasadą proporcjonalności i stanowi element niezbędny do zapewnienia skuteczności ochrony nadrzędnego interesu publicznego, a tym samym nie narusza ona przepisów Unii Europejskiej, w szczególności art. 56 TFUE.

Sąd zauważa, że od dnia 3 września 2015 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2015, poz.

1201) istnieje możliwość uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych Online przez podmioty z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA). Ustawa ta umożliwiła spółkom akcyjnym, spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółkom działającym na zasadach właściwych dla tych spółek, mających siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, prowadzącym działalność w zakresie m.in. zakładów wzajemnych, prowadzenie takiej działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie, udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, pod warunkiem ustanowienia przedstawiciela albo w formie oddziału. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżąca występowała o takie zezwolenie lub była w trakcie procedury uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych online.

Zdaniem Sądu, ewentualne badanie wskazanych przez stronę przepisów u.g.h. i ich ewentualnej niezgodności z prawem wspólnotowym powinno być dokonane w postępowaniu mającym za przedmiot np. odmowę udzielenia zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych online, a nie w postępowaniu w przedmiocie wpisu do rejestru domen służących oferowaniu gier hazardowych niezgodnie z u.g.h.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz w aspekcie przywołanego wyżej orzecznictwa sądów krajowych i TSUE trudno jest, zatem wywodzić o nieuzasadnionym ograniczeniu przez krajowego ustawodawcę zagwarantowanych w prawie traktatowym swobód przepływu towarów, przedsiębiorczości i świadczenia usług.

Sąd uznał także, za zasadne odniesienie się do zawartego w skardze wniosku skarżącej o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE.

Przesłanki dopuszczalności pytania prawnego do TSUE zostały określone w art. 267 TFUE. Są one następujące; pytanie musi dotyczyć wykładni lub/i ważności przepisów prawa wspólnotowego, kwestia wykładni lub/i obowiązywania prawa wspólnotowego została podniesiona przed sądem lub trybunałem państwa członkowskiego oraz rozstrzygnięcie tej kwestii jest niezbędne do wydania przez sąd lub trybunał orzeczenia. Z użytego w art. 267 TFUE pojęcia "niezbędne" należy wnioskować, że ostatnio wymieniona przesłanka nie zachodzi w sytuacjach, gdy odpowiedź na pytanie prawne w żaden sposób nie wpłynie na wynik sprawy lub gdy wykładnia prawa wspólnotowego nie ma odniesienia do istoty sprawy lub przedmiotu skargi.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2013 r. o sygn. akt II GSK 1131/11: "Nie jest, zatem tak, że wskazanie wątpliwości przez stronę obliguje sąd ostatniej instancji do zadania pytania prejudycjalnego, bowiem ostateczna ocena, czy rozstrzygnięcie o pytaniu prejudycjalnym jest niezbędne do wydania wyroku należy do sądu krajowego. Wyklucza to wiążący skutek wniosku stron o zadanie pytania prejudycjalnego. To sąd krajowy, prowadzący postępowanie, samodzielnie podejmuje decyzję, czy orzeczenie dotyczące ważności lub wykładni prawa unijnego jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sporu głównego".

Mając na uwadze powyższe. Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 267 TFUE, bowiem dokonanie wykładni prawa wspólnotowego nie ma odniesienia do istoty sprawy, a ewentualna odpowiedź na zaproponowane przez skarżącą pytania prawne - w ocenie Sądu - w żaden sposób nie miałaby wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów procesowych, w szczególności do zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez brak umożliwienia zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji, uwzględnić należy specyficzny charakter postępowania w przedmiocie wpisu domen do Rejestru.

Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej, dokonywanie wpisu, jego zmiana i wykreślenie stanowiłyby czynności materialno-prawne, które mogłyby zostać dokonane wyłącznie po zatwierdzeniu ich osobiście przez Ministra Finansów bądź upoważnionego przez niego sekretarza lub podsekretarza stanu. Poprawność dokonywanych w Rejestrze wpisów zapewniona zostanie poprzez wprowadzenie kontroli sądowo-administracyjnej. O ile sam wpis stanowi czynność materialno-prawną, to już odpowiedź organu na sprzeciw przybiera formę decyzji administracyjnej. W związku z tym służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do którego kompetencji należeć będzie ostateczne rozstrzygnięcie kwestii wpisu do Rejestru.

Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 8 u.g.h., do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy O.p., chyba, że ustawa stanowi inaczej.

W odniesieniu do postępowania w sprawie wpisu domen do Rejestru, w art. 15f ust. 10 u.g.h. postanowiono, że do decyzji, o której mowa w ust. 9, nie stosuje się przepisu art. 221 § 1 O.p. ani przepisu art. 52 § 4 p.p.s.a. (ten ostatni przepis został uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r.).

Zgodnie z art. 221 § 1 O.p., w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym.

Skarżąca wskazuje, że organ naruszył wskazane w skardze przepisy prawa (zarzut 2a) poprzez brak umożliwienia stronie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu zarzut ten nie może zostać uwzględniony.

Zauważyć należy, iż na Ministra nałożony został obowiązek wydania decyzji o pozostawieniu nazwy domeny w Rejestrze albo o jej wykreśleniu z Rejestru - w terminie 7 dni od dnia otrzymania sprzeciwu. Gdyby w terminie 7 dni od dnia otrzymania sprzeciwu, organ wystosował do strony zawiadomienie o trybie art. 200 § 1 O.p. i tym samym wyznaczył jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, to oczywistym jest, że nawet gdyby owo zawiadomienie doręczono stronie przed upływem siedmiodniowego terminu od dnia otrzymania sprzeciwu, to wypowiedzenie w trybie art. 200 § 1 O.p. byłoby albo w ogóle niemożliwe albo miało charakter iluzoryczny.

Sąd wskazuje przy tym, że w art. 8 u.g.h. jest mowa o "odpowiednim" stosowaniu przepisów O.p., a także o pierwszeństwie stosowania przepisów u.g.h. poprzez użycie sformułowania "chyba, że ustawa stanowi inaczej". Jednocześnie przepis art. 15f ust. 10 u.g.h. wyłącza stosowanie art. 221 § 1 O.p., w którym jest mowa o odpowiednim stosowaniu przepisów w postępowaniu odwoławczym.

Reasumując sąd stanął na stanowisku, że postępowanie uregulowane w art. 15f u.g.h. stanowi lex specialis wobec klasycznego postępowania odwoławczego określonego w O.p. Tym samym działający w sprawie Minister miał obowiązek wydania zaskarżonej decyzji w terminie 7 dni od dnia "otrzymania sprzeciwu" (art. 15f ust. 9 u.g.h.), a nadto nie miał obowiązku odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu odwoławczym (art. 15f ust. 10 u.g.h.), co wyłączyło w konsekwencji "odpowiednie" stosowanie art. 200 § 1 O.p.

Dodatkowo wskazać trzeba, że z uwagi na specyficzny charakter samego wpisu do Rejestru, który stanowi czynność o charakterze materialno-prawnym, strona winna wszelkie zarzuty i argumenty wyrazić w sprzeciwie, w sposób umożliwiający organowi zweryfikowanie zasadności dokonanego wpisu. Skoro zakres przedmiotowy sprzeciwu został wskazany w art. 15f ust. 8 pkt2 u.g.h., to sprzeciwiająca się winna wskazać okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że w odniesieniu do danej domeny nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15f ust. 4 u.g.h. Taka konstrukcja omawianych regulacji nie narusza - w ocenie Sądu - generalnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.