Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 77/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 8 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 8, art. 36 pkt 2c, art. 37, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. nr 115, poz. 728 ze zm.); dalej ustawy, po rozpoznaniu odwołania H. B. (dalej: skarżący) od, wydanej z upoważnienia Burmistrza P. Z., decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z., z dnia [...] 2011 r., nr [...] przyznającej zasiłek stały w kwocie 372,47 zł w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 28 lutego 2012 r. oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne w powyższym okresie w wysokości określonej przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano, że z aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący jest osobą pełnoletnią, samotnie gospodarującą, niezdolną do pracy, posiadającą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W decyzji tej ustalono, że miesięczny dochód skarżącego wynosi 104,53 zł i nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, które wynosi 477 zł.

W związku z powyższym organ I instancji, zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy, przyznał skarżącemu zasiłek stały w kwocie 372,47 zł, stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (477 zł) a dochodem tej osoby (104,53 zł), dodając, że kwota tego zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł i niższa niż 30 zł miesięcznie. Jako przyczynę uzasadniającą przyznanie tego zasiłku podano niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym (orzeczenie z dnia 20 lutego 2009 r. ) i ubóstwo.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o merytoryczne rozpoznanie sprawy i skontrolowanie postępowania OPS, umorzenie postępowania OPS z dnia 17 sierpnia 2011 r. i uchylenie decyzji oraz przyznanie zasiłku stałego od marca 2009 r. w pełnej wysokości, czyli w kwocie 444 zł. Zarzucił fałszowanie dowodów, które doprowadziły do przyznania zasiłku stałego od dnia 1 sierpnia 2011 r. i pomniejszenie jego wysokości o nieistniejący dochód w kwocie 104,53 zł. Kategorycznie zaprzeczył, że złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego w dniu 3 sierpnia 2011 r. i że osiągnął dochód w kwocie 104,53 zł. Prawdą jest natomiast, że w dniu 18 marca 2009 r. zwrócił się o ustalenie zabezpieczenia społecznego, o którym mowa w art. 67, art. 68, art. 69 Konstytucji RP, realizowanego przez organy pomocy społecznej, co potwierdza protokół OPS z dnia 18 marca 2009 r. Do dnia 17 sierpnia 2011 r. OPS nie podejmował żadnych działań, które zabezpieczyłyby jego egzystencję od lutego 2009 r., tj. od daty kiedy stał się osobą niepełnosprawną.

Kolegium po rozpoznaniu odwołania stwierdziło, że zgodnie zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, gdyż obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. W wyroku NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 podkreślono, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencję do merytorycznego rozpoznania sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie i zmiana.

W dniu 3 sierpnia 2011 r. (w decyzji Kolegium błędnie określono tę datę jako 3 marca 2011 r.– uwaga Sądu) skarżący złożył oświadczenie, że zamieszkuje wspólnie z E. B., jednak prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. Podał, że jego stan zdrowia jest zagrożony z uwagi na brak środków do życia. Podczas przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w dniu 4 sierpnia 2011 r., ubiegał się o przyznanie zasiłku stałego, pod tym bowiem świadczeniem widnieje podpis skarżącego.

Zgodnie z art. 8 ust. 10-3 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 531 zł, 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie – przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz na ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy).

Do dochodu ustalonego, zgodnie z ust. 3, nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (art. 8 ust. 4 ustawy).

W myśl art. 37 ustawy zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowitej niezdolności do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowitej niezdolności do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (ust. 1).

Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie (ust. 2).

Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje, jest wyrejestrowany w urzędzie pracy, posiada orzeczenie z dnia [...] 2009 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane na okres do dnia 28 lutego 2012 r.

Decyzją Burmistrza z dnia [...] 2011 r., nr [...] przyznano żonie skarżącego dodatek mieszkaniowy w wysokości 209,07 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2011 r. do 30 listopada 2011 r.

Przyznany dodatek stanowi dochód wszystkich mieszkańców danego lokalu proporcjonalnie do ilości osób zamieszkujących dany lokal. Skoro skarżący zamieszkuje z żoną i prowadzi z nią odrębne gospodarstwo domowe, to przyznany dodatek stanowi dochód małżonków w wysokości ½ dla każdego z nich, czyli w kwocie 104,53 zł. Kwota ta stanowi dochód skarżącego.

Wysokość zasiłku stałego, przysługująca skarżącemu w kwocie 372,47 zł, została ustalona zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy. W myśl tego przepisu od kwoty 477 zł, stanowiącej kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, należy odjąć kwotę stanowiącą dochód tej osoby, który w przypadku skarżącego wynosi 104,53 zł (477 zł – 104,53 zł = 372,47 zł).

Zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

Skoro wniosek o przyznanie zasiłku stałego skarżący złożył w sierpniu 2011 r., to od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia 28 lutego 2012 r. (data upływu ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności) przysługuje mu prawo do tego zasiłku.

Skarżący domagał się przyznania świadczenia od marca 2009 r. powołując się na złożony wniosek o przyznanie prawa do zabezpieczenia społecznego. Z protokołu nie wynika jednak o jakiego rodzaju świadczenie z zabezpieczenia społecznego ubiega się skarżący. Sprawa dotycząca rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 18 marca 2009 r. jest obecnie przedmiotem postępowania Kolegium wskutek zażalenia skarżącego na bezczynność Kierownika OPS.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił niewłaściwy sposób postępowania składu orzekającego Kolegium w dniu 8 listopada 2011 r. Wniósł o stwierdzenie, że Kolegium naruszyło zasadę prawdy obiektywnej urzeczywistniającej stan faktyczny, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, zasadę informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie prawa do świadczeń, zasadę czynnego udziału w sprawie w postępowaniu przed organami obydwu instancji. Wniósł również o stwierdzenie, że decyzja Kolegium jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 §1 pkt 1-7 kpa oraz orzeczenie o winie składu orzekającego. Zażądał przeprowadzenia jawnej rozprawy w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi oraz obowiązkowego wezwania na nią uczestników postępowania administracyjnego bez możliwości zastępowania ich przez pełnomocników.

W uzasadnieniu tej skargi podniósł, że nie jest prawdą, aby złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego w dniu 4 sierpnia 2011 r., tak jak to sugeruje Kolegium, czego dowodem jest skarga na bezczynność OPS z dnia 8 grudnia 2011 r. Wskazał, że w dniu 4 sierpnia 2011 r. miało miejsce wyłudzenie podpisu na czystym druku przez pracownika socjalnego OPS, co jest często praktykowane w tym organie, czego dowodem jest wywiad środowiskowy, którego treści nie zna.

Kolegium naruszyło również obowiązek zgromadzenia w wyczerpujący sposób materiału dowodowego i obowiązek rozpatrzenia całokształtu zebranego materiału dowodowego w celu ustalenia podstawy faktycznej i prawnej decyzji. Naruszenie to polega na braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowano dowodowego przez Kolegium w tym całkowite pominięcie zarzutów podniesionych w odwołaniu i pozbawienie go prawa do udziału we własnej sprawie.

Kolegium uchybiło przy tym terminowi załatwienia sprawy, określonemu w art. 35 i art. 36 kpa, gdyż odwołanie od decyzji organu I instancji rozpoznało po upływie 60 dni od dnia jego wniesienia nie podając przyczyn tej bezczynności, czego dowodem jest odwołanie z dnia 2 września 2011 r. rozpoznane decyzją z dnia [...] 2011 r., nadaną w dniu 25 listopada 2011 r., odebraną w dniu 29 listopada 2011 r.

Ponadto zarzucił, że skład orzekający Kolegium nie podpisał w czytelny sposób zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2011 r., co wywołuje skutki podobne do określonych w glosie do wyroku NSA z dnia 12 lutego 1991 r., sygn. akt SA/Lu 889/99, (OPS 1992/2/27), uregulowane w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto omyłkowo wskazało, że zasiłek stały został przyznany skarżącemu na okres od 1 czerwca 2011 r. do 30 listopada 2011 r.

Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że postanowieniem z dnia [...] 2011 r. , nr [...] uznało za bezzasadne zażalenie skarżącego na bezczynność organu I instancji w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego i odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu na załatwienie wniosku skarżącego z dnia 18 marca 2008 r. o ustalenie prawa do tych świadczeń. Skarżący omyłkowo podał rok 2009, zamiast 2008, ponieważ w dniu 18 marca 2008 r. został sporządzony protokół, w którym zwrócił się on o udzielenie pomocy w zakresie zabezpieczenia społecznego. Organ I instancji pismem z dnia 27 października 2011 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania jakiego rodzaju świadczenia z pomocy społecznej domaga się w ramach zabezpieczenia społecznego, w terminie 7 dni pod rygorem postawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

W podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, z którego wynika, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz ust. 2 pkt 1 i ust. 3 tego przepisu z których wynika, że zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł i niższa niż 30 zł miesięcznie.

Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, iż skarżący pismem z dnia 3 sierpnia 2011 r., w którym wskazał że jego stan zdrowia jest zagrożony z uwagi na brak środków do życia złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, o którym mowa w art. 37 ustawy. Potwierdza to treść wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 4 sierpnia 2011 r., z którego rubryki nr IIII obejmującej potrzeby i oczekiwania osoby (rodziny) zgłoszone podczas przeprowadzania tego wywiadu jednoznacznie wynika, że skarżący ubiegał się o przyznanie zasiłku stałego. O zasiłku tym jest również mowa w rubryce nr IV wywiadu zawierającej ocenę sytuacji osoby (rodziny) i wnioski pracownika socjalnego. Skarżący potwierdził powyższe dane własnoręcznym podpisem składając oświadczenie, że dane te są zgodne z prawdą. Rodzinny wywiad środowiskowy sporządzany jest na urzędowym kwestionariuszu i stanowi formę protokołu w rozumieniu art. 67 § 2 pkt 2 i 3 kpa, z których wynika, że organ administracji sporządza protokół z przesłuchania strony (pkt 2), co miało miejsce w niniejszej sprawie (uwaga Sądu) czy dokonania oględzin (pkt 3) (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1994 r., sygn. akt I SA 336/94, OSP 1996/4/76; wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 59/07, LEX nr 376835). W powołanym wyrokach stwierdzono również, że do protokołu zawierającego rodzinny wywiad środowiskowy znajduje także zastosowanie art. 68 § 2 kpa, zatem osoby biorące udział w sporządzeniu tego wywiadu powinny podpisać ten dokument bezpośrednio po udzieleniu wyjaśnień, a odmowę lub brak podpisu należy omówić w protokole. Skarżący zaś, jak już wyżej wskazano, podpisał rodzinny wywiad środowiskowy nie zgłaszając żadnych uwag co do jego treści, do których miał prawo wynikające z art. 68 § 1 kpa, co oznacza że złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Rodziny wywiad środowiskowy obejmuje nie tylko zebranie niezbędnej dokumentacji, o której mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r. (Dz. U. nr 27, poz. 138), ale i obserwację warunków zamieszkiwania, a także przeprowadzenie rozmowy w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby i właśnie ustalenia poczynione w ten sposób, w tym w trakcie tej rozmowy, zawarte są w poszczególnych rubrykach kwestionariusza wywiadu, a więc i we wspomnianej rubryce nr III, obejmującej potrzeby i oczekiwania wnioskodawcy, które w niniejszej sprawie sprecyzowane zostały w formie zasiłku stałego.

Powyższe pozwala przyjąć, że w trakcie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżący ubiegał się o przyznanie zasiłku stałego.

W tej sytuacji nie można podzielić zarzutów skarżącego podniesionych w skardze, iż nie znał treści wywiadu środowiskowego oraz że złożył podpis na czystym (niewypełnionym) druku kwestionariusza wywiadu.

Poza tym skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji domagał się przyznania prawa do zasiłku stałego z datą wcześniejszą tj. od marca 2009 r. w kwocie 444 zł, co dodatkowo świadczy, że ubiegał się o przyznanie prawa do tego zasiłku. Ponadto także treść skargi wniesionej do Sądu potwierdza, że skarżący nie kwestionuje prawa do zasiłku stałego, ale jego wyskość.

Przechodząc do dalszych rozważań dotyczących kwestii przyznania prawa do zasiłku stałego stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie w prawidłowy sposób ustaliły, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, zdefiniowaną w art. 6 pkt 10 ustawy, czyli osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, co wynika z treści jego podania z dnia 3 sierpnia 2011 r. oraz oświadczenia opatrzonego tą samą datą (złożonego w organie I instancji następnego dnia) i przeprowadzonego wywiadu środowiskowego.

Organy te prawidłowo ustaliły wysokość dochodu skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, w kwocie 104,53 zł, obejmującego ½ kwoty dodatku mieszkaniowego, który wymienioną wyżej, decyzją Burmistrza z dnia [...] 2011 r. został przyznany jego żonie, z którą wspólnie zamieszkuje, w wysokości 209,07 zł na okres 6 miesięcy od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia 30 listopada 2011 r.

Dodatek mieszkaniowy jest źródłem dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, z którego wynika, że za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz na ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Przepis ten w pkt 1-3 wymienia obciążenia i wydatki, które pomniejszają dochód, a w ust. 4 określa również świadczenia, które nie są wliczane do dochodu (jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne, zasiłek celowy, pomoc materialna mająca charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawana na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartość świadczeń w naturze, świadczenia przysługujące osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych).

Świadczenia, wymienione w art. 8 ust. 4 ustawy, które nie są wliczane do dochodu, stanowią katalog zamknięty i nie obejmują dodatku mieszkaniowego.

W orzecznictwie sądowym ugruntowany został przy tym podgląd, zgodnie z którym świadczenia z tytułu dodatku mieszkaniowego wliczane są do dochodu, o którym mowa w powołanej ustawie (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2001 r., sygn. akt I SA 2170/00, LEX nr 53793; wyrok NSA z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1901/11, LEX nr 1145078).

Zauważyć należy, iż w uzasadnieniu wspomnianej decyzji przyznającej żonie skarżącego dodatek mieszkaniowy wskazano, że dodatek ten jest przeznaczony na pokrycie wydatków mieszkaniowych związanych z konkretnym lokalem. Skoro zaś skarżący we wniosku z dnia 3 sierpnia 2011 r., podał, że zamieszkuje wspólnie z żoną, mimo iż prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i ponosi koszty utrzymania mieszkania obejmujące opłaty za czynsz, wodę i wywóz nieczystości, to powyższe pozwala przyjąć, że koszty te zostały pomniejszone o przyznany dodatek mieszkaniowy i wobec tego dodatek ten stanowi również dochód skarżącego.

Dodatek mieszkaniowy zmniejsza obciążenia z tytułu odpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego.

Dodatek ten jest zatem, w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, źródłem dochodu dla każdego z małżonków wspólnie zamieszkujących, pomimo że każdy z nich prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.

Tym samym organy administracji trafnie ustaliły, w sposób określony w art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy, wysokość zasiłku stałego w kwocie 372,47 zł, czyli w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 477 zł, a wysokością dochodu tej osoby, tj. w kwocie 104,53 zł (477 – 104,53 =372,47).

Zasiłek ten nie przekracza również maksymalnej kwoty, określonej w art. 37 ust. 2 pkt 1, czyli 444 zł i nie jest niższy od kwoty minimalnej, która zgodnie z ust. 3 tego przepisu, wynosi 30 zł. Z powyższych względów brak jest podstaw prawnych do przyznania przez organy administracji skarżącemu zasiłku stałego w maksymalnej wysokości, czyli w kwocie 444 zł.

W sytuacji skarżącego zachodzą również przesłanki określone w art. 7 pkt 4 i 5 ustawy, uzasadniającej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej tj. bezrobocie i niepełnosprawność, gdyż skarżący jest osobą bezrobotną niezarejestrowaną w urzędzie pracy, legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności obejmującym okres od dnia 20 lutego 2009 r. do dnia 28 lutego 2012 r.

Z treści art. 106 ust. 3 ustawy wynika, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego w dniu 4 sierpnia 2011 r. Słusznie zatem organy orzekające w sprawie przyznały skarżącemu prawo do zasiłku stałego począwszy od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie tj. od sierpnia 2011 r. do dnia upływu terminu ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, tj. do dnia 28 lutego 2012 r.

W świetle powyższego zasadne jest stanowisko Kolegium, że zasiłek stały nie przysługuje skarżącemu od marca 2008 r. tj. od momentu złożenia wniosku o ustalenie praw do świadczeń z zabezpieczenia społecznego (skarżący błędnie określił w odwołaniu od decyzji I instancji datę złożenia tego wniosku podając marzec 2009 r.- uwaga Sądu). Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 marca 2008 r. został sporządzony w mieszkaniu skarżącego protokół zawierający jego ustny wniosek o ustalenie prawa do wspomnianych świadczeń.

Postępowanie dotyczące ustalenia prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego zostało wszczęte odrębnym wnioskiem, złożonym dnia 18 marca 2008 r., i zostało ono, jak to wskazano w odpowiedzi na skargę, zakończone powyższym postanowieniem Kolegium z dnia [...] 2011 r. uznającym za niezasadne zażalenie skarżącego na bezczynność i odmawiającym wyznaczenia temu organowi dodatkowego terminu na załatwienie wniosku z dnia 18 marca 2008 r. Z postanowienia tego wynika, że skarżący nie sprecyzował jakiego rodzaju świadczenia z pomocy społecznej domaga się w ramach zabezpieczenia społecznego.

Postępowanie dotyczące ustalenia prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego dotyczyło zatem zupełnie innej kwestii niż przyznanie prawa do zasiłku stałego.

Tym samym organy orzekające w sprawie nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zasady pogłębiania zaufania obywateli do prawa (art. 8 kpa), zasady informowania stron (art. 9 kpa) oraz czynnego udziału stron (art. 10 kpa), tak jak to zarzucił skarżący w skardze. Orany te w wyczerpujący sposób zgromadziły i rozpatrzyły całokształt zebranego materiału dowodowego, o którym mowa w art. 77 § 1 i art. 80 kpa, co czyni zarzuty skarżącego w tym zakresie bezzasadne.

Sąd nie znalazł również podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, określonych w art. 156 kpa. Sąd rozpoznając sprawę obowiązany jest bowiem uwzględnić z urzędu przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Chybiony jest również zarzut dotyczący złożenia nieczytelnych podpisów przez członków Kolegium w zaskarżonej decyzji, ponieważ art. 107 § 1 kpa nie wprowadza obowiązku złożenia czytelnego podpisu, gdyż wynika z niego, iż decyzja powinna zawierać podpis osoby upoważnionej do jej wydania z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Z akt sprawy jednoznacznie zaś wynika, że decyzja ta została własnoręcznie podpisana przez trzech członków Kolegium, którzy zostali wyznaczeni do rozpoznania odwołania skarżącego zarządzeniem Prezesa Kolegium z dnia 7 listopada 2011 r.

Zarzut dotyczący uchybienia przez Kolegium terminu do rozpoznania odwołania pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Wojewódzki sąd administracyjny nie posiada kompetencji pozwalających na rozpatrzenie wniosku skarżącego w zakresie orzeczenia o winie członków Kolegium, która spowodowała u niego szkodę. Kwestia odpowiedzialności członków Kolegium została uregulowana w odrębnych aktach prawnych.

W skardze skarżący złożył również wniosek o przeprowadzenia jawnej rozprawy. W myśl art. 90 § 1 p.p.s.a, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądu są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie, która w niniejszej sprawie miała miejsce w dniu 18 lipca 2012 r. Z przebiegu tej rozprawy został sporządzony protokół, z którego wynika, że skarżący nie stawił się, pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie tej rozprawy, przy czym stawiennictwo to nie jest obowiązkowe.

Nie mógł zostać uwzględniony wniosek skarżącego o wezwanie na rozprawę do obowiązkowego stawiennictwa uczestników postępowania, ponieważ z treści art. 132 i art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem na podstawie akt sprawy. Akta te obejmują akta postępowania administracyjnego i sądowego (art. 12a p.p.s.a), a więc dokumenty. Ponadto w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Poza tym sąd może, stosownie do art. 91 § 3 p.p.s.a., w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej ze stron osobiście lub przez pełnomocnika, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.

W tej sytuacji zbędny jest wniosek o złożenie przez wezwanych uczestników oświadczenia w trybie art. 233 kk, zwłaszcza że przepisy p.p.s.a nie przewidują takiej możliwości, zaś obowiązek złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej musi zawsze wynikać z przepisów rangi ustawy.

Nie zasługiwało również na uwzględnienie, sformułowane w skardze, żądanie o przeprowadzenie rozprawy w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi, która wpłynęła do Sądu w dniu 6 lutego 2012 r. Zgodnie z art. 17 § 1 p.p.s.a. wyznaczenie składu orzekającego do rozpoznania sprawy na rozprawie lub posiedzeniu jawnym określają regulaminy wewnętrznego urzędowania sądów administracyjnych, wydane na podstawie odrębnej ustawy, tj. rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. obejmujące Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. nr 169, poz. 1646), z którego § 25 ust. 1 i 2 wynika, że przewodniczący wydziału ustala terminy rozpraw na kolejne okresy trzymiesięczne, biorąc pod uwagę kolejność wpływu spraw z uwzględnieniem spraw, które podlegają rozpoznaniu poza kolejnością, przy czym sprawa której przedmiotem jest zasiłek stały nie należy do tej kategorii spraw.

Sprawami rozpoznawanymi poza kolejnością wpływu są np. sprawy, które z woli ustawodawcy, powinny zostać załatwione przez sąd w ściśle określonym przez ustawę terminie. Do tej materii spraw należą m. in. sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej, ponieważ z treści art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do tej informacji (Dz. U. z 2010 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.) wynika, że wojewódzki sąd administracyjny rozpatruje skargę w tym przedmiocie w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Sąd administracyjny zobowiązany jest również, na podstawie art. 92 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) wyznaczyć rozprawę nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wpłynięcia skargi złożonej przez organ gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze.

Z tych właśnie względów sprawa będącą przedmiotem skargi złożonej przez skarżącego została rozpoznana według kolejności wpływu.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie naruszają zatem prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.