Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 370/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 7 ust.1 pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 10, art. 11
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 10 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 878/07 w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. R. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 878/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę G. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lipca 2007 r. o nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. przyznał G. R. rentę strukturalną w kwocie 1911,87 zł, tj. 320% kwoty najniższej emerytury wynoszącej w dniu wydania decyzji 597,46 zł. Na wysokość przyznanej renty złożyły się: 1) 210% wysokości najniższej emerytury, 2) 50% zwiększenia za trwałe przekazanie gospodarstwa o powierzchni co najmniej 3 ha, 3) zwiększenie po 3% za każdy hektar z 10 ha przekazanych na powiększenie innego gospodarstwa rolnego, 4) zwiększenie po 3% za każdy hektar z 10 ha przekazanych na rzecz rolnika poniżej 40 roku życia. Renta strukturalna została przyznana na okres 10 lat.

Odwołanie od decyzji wniósł G. R. Skarżący podniósł m.in., że w zamian za rentę przekazał córce ponad 30 ha gruntów, zaś zwiększenie za przekazanie gruntów (powyżej 3 ha) na powiększenie innego gospodarstwa rolnego oraz za przekazanie ich na rzecz rolnika poniżej 40 roku życia zostało policzone tylko dla 10 ha.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, że skarżący posiadanie części gruntów (działka [...] obręb K.) przekazał w dzierżawę W. Sp. z o.o. W aktach sprawy brak jest dokumentu stwierdzającego okoliczność rozwiązania umowy dzierżawy, a zatem skarżący mógł przekazać córce wyłącznie prawo własności działki [...] obręb K., bowiem nie był posiadaczem tej działki i nie wchodziła ona w skład jego gospodarstwa rolnego. W konsekwencji do wyliczeń renty strukturalnej przyjęto powierzchnię 13,31 ha ze stanowiących własność skarżącego 34,86 ha. Pozostałe 21,06 ha (działka [...] obręb K.) pozostawały w posiadaniu W. Sp. z o.o.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. G. R. Podniósł, że organy dokonały nieprawidłowej interpretacji umowy dzierżawy z dnia 30 maja 2003 r. z W. Sp. z o.o. Umowa ta nie pozbawiała skarżącego posiadania działki [...], zaś sama działka nie została wyłączona z gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego. Na podstawie umowy dzierżawy istniało współposiadanie działki przez wydzierżawiającego oraz dzierżawcę. Umowa dzierżawy przewidywała, że dzierżawa miała obejmować tylko te części działki, które są niezbędne do posadowienia elementów infrastruktury wiatrowej. Ponadto między W. sp. z o.o. a skarżącym zawarte zostało porozumienie z dnia 25 czerwca 2005 r., z którego wynika, że na spornej nieruchomości siłownia wiatrowa nie zostanie posadowiona. Faktycznie na dzień składania wniosku nie nastąpiło wyłączenie terenu działki pod siłownię wiatrową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę. Sąd nie podzielił argumentów skarżącego, że zawarta z W. Sp. z o.o. umowa dzierżawy działki o obszarze 21,03 ha nigdy nie pozbawiła G. R. posiadania nieruchomości. Zdaniem Sądu I instancji, wydzierżawienie gruntu przez skarżącego spółce W. uniemożliwia przejmującemu gospodarstwo realizację zobowiązań, które nakłada na niego art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. UE Nr L 160 z dnia 26 czerwca 1999 r., s. 80, ze zm. zwane dalej rozporządzeniem Rady (WE) nr 1257/1999), gdyż tylko faktyczne władztwo nad gruntami (posiadanie) umożliwia w pełni wypełnienie norm tego przepisu. Ponadto, zgodnie z pkt C/2 II rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE nr L 216 z 12 sierpnia 2002 r., s. 1 zwane dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1444/2002), wydzierżawionego gruntu nie można uważać za część gospodarstwa właściciela, ale zawsze za przynależny do gospodarstwa dzierżawcy.

Sąd I instancji stwierdził, że jego zadaniem nie jest analiza poszczególnych paragrafów umowy dzierżawy, lecz sprawdzenie, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, że G. R. przestał być posiadaczem działki nr [...] obręb K. wskutek zawarcia 30 letniej umowy dzierżawy. Zdaniem Sądu, organy administracji trafnie uznały, że grunt o powierzchni 21,03 ha (działka nr [...] obręb K.) znajdował się w posiadaniu W. Sp. z o.o. W dziale III księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla działek o nr [...], [...], [...], [...] obręb R. oraz dla działki o nr [...] obręb K. wpisano prawo dzierżawy działki o nr [...] o powierzchni 21,03 ha na 30 lat na rzecz W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność wykreślenia prawa z księgi wieczystej, bądź rozwiązania umowy dzierżawy.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 1 umowy dzierżawy wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu zawarcia umowy dzierżawy i brak zapisu, aby posiadanie dzierżawy było ograniczone i aby grunt był we współposiadaniu. Sąd podniósł, że wydzierżawiający wyraził zgodę na podjęcie przez dzierżawcę niezbędnych działań zmierzających do określenia przydatności przedmiotu dzierżawy pod budowę siłowni wiatrowych, w tym także na badania geologiczne (§ 5 pkt 5 umowy). Mimo, że skarżący przedłożył porozumienie, z którego wynika, iż na wydzierżawionym terenie nie powstanie żadna siłownia wiatrowa, to jednocześnie nie przedstawił żadnego dowodu na rozwiązanie umowy dzierżawy, czy też wykreślenie jej z księgi wieczystej. Trudno wyobrazić sobie prowadzenie prac rolniczych przy jednoczesnym prowadzeniu prac geologicznych.

W ocenie Sądu stan faktyczny został przez organy ustalony prawidłowo i pozwolił na przyznanie renty strukturalnej tylko w związku z przekazaniem przez skarżącego córce R. R. gruntów rolnych o powierzchni 13,3 ha.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. R. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 11 rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999, poprzez przyjęcie, że jedynie władztwo (posiadanie) nad gruntami umożliwia w pełni wypełnienie powołanej normy,

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisów art. 136 § 1 oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez niedokonanie wszechstronnego rozważenia istoty sprawy, w szczególności treści stosunku prawnego łączącego skarżącego z W. Sp. z o.o.,

3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zaskarżone decyzje administracyjne naruszają przepis art. 6, 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że błędny jest pogląd, iż z pkt C2 rozporządzenia Komisji (WE) 1444/2002 wynika, że grunt wydzierżawiony zawsze przynależy do gospodarstwa dzierżawcy. Pogląd taki byłby zasadny, gdyby dzierżawa obejmowała pełne korzystanie z gruntu, w tym prowadzenie na nim gospodarstwa rolnego. Z wielu zapisów umowy dzierżawy wynika, że gospodarstwo rolne nie zostało wydzierżawione, a jego prowadzenie pozostało w zakresie uprawnień właściciela gruntu. Gospodarstwo rolne może znajdować się w posiadaniu kilku podmiotów, a tylko jeden z nich może prowadzić to gospodarstwo rolne w całości. O tym, czy zachodzi taki stan prawny decyduje za każdym razem treść stosunku cywilnoprawnego, a więc w tym wypadku umowa dzierżawy. Na jej podstawie istniało współposiadanie nieruchomości przez skarżącego i W. Sp. z o.o., przy czym posiadanie dzierżawcy było w znacznej mierze funkcjonalnie ograniczone jedynie do wykorzystywania nieruchomości na określone w umowie cele, nie stojące w sprzeczności z dalszym prowadzeniem przez skarżącego gospodarstwa rolnego. W zaskarżonym rozstrzygnięciu całkowicie pominięto okoliczność, że faktycznie w ogóle nie nastąpiło wyłączenie terenu pod siłownie wiatrowe, co wynika z treści porozumienia z dnia 25 czerwca 2006 r. Wpis dzierżawy do księgi wieczystej przesądza o istnieniu posiadania dzierżawcy w zakresie określonym umową dzierżawy, nie decyduje natomiast o wyłączeniu współposiadania innych podmiotów, w tym wydzierżawiającego. Z umowy dzierżawy wynika, że dzierżawa obejmuje tylko te części działki, które są niezbędne do posadowienia elementów infrastruktury wiatrowej, które to elementy wykorzystują tylko niewielką część działki. Posiadanie nieruchomości pozostało przy wydzierżawiającym i był on zdolny do wypełnienia zobowiązań z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999.

Błędne jest, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, stanowisko Sądu I instancji, że nie jest jego zadaniem badanie stanu prawnego wynikającego z umowy dzierżawy. Obowiązkiem Sądu jest kompleksowe zbadanie stanu prawnego sprawy. Skoro stan prawny mający wpływ na treść decyzji administracyjnej jest kształtowany między innymi przez treść umowy dzierżawy, to umowa ta powinna być zbadana przez organ wydający decyzję administracyjną, a następnie przez Sąd w toku kontroli sądowo-administracyjnej. Uzasadnienie wyroku jest wewnętrznie niespójne, gdyż Sąd w jednym miejscu twierdzi, że nie jest jego rolą analiza umowy dzierżawy, a z drugiej wskazuje na obowiązek weryfikacji ustaleń dokonanych przez organy administracji. Organy administracji i Sąd nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego, a zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenie o pominięciu w rozstrzygnięciu treści umowy dzierżawy świadczy o naruszeniu zasad prowadzenia postępowania i przemawia za uznaniem ustaleń dokonanych przez organy administracyjne za dowolne i naruszające art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniósł o oddalenie tej skargi oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł, że art. 136 § 1 i art. 1 § 2 p.p.s.a., które wskazane zostały przez skarżącego, jako naruszone przepisy prawa, nie istnieją. Ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów doprecyzowanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ zanalizował treść umowy dzierżawy, a w szczególności jej § 1 i § 3, z których to postanowień wynika zakres korzystania z nieruchomości przez dzierżawcę i podkreślił, że zakres ten wyklucza dysponowanie gruntem przez wydzierżawiającego w sposób, odpowiadający definicji posiadacza z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999. Treść umowy dzierżawy nie ograniczała uprawnień dzierżawcy do usytuowania na terenie działki [...] innych elementów technicznych określonych w § 1 pkt 1 umowy dzierżawy, a to uniemożliwia uznanie, że spełnione zostały warunki z § 7 ust.1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszar wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zmianami). Zdaniem organu wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu i dlatego skarga kasacyjna winna zostać oddalona w całości.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny /dalej zwany NSA/ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne. W ramach tych podstaw należy postawić zarzuty kasacyjne, tj. przywołać konkretne przepisy prawa, które naruszył Sąd I instancji oraz określić sposób naruszenia tych przepisów.

Rozpoznawana skarga została oparta na obydwu ustawowych podstawach, o których stanowi art. 174 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania, a w ramach każdej z podstaw sformułowane zostały konkretne zarzuty i powołane przepisy prawa, które zdaniem kasatora zostały naruszone przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd I instancji.

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

NSA najpierw rozważał zarzut naruszenia prawa materialnego, bowiem z jego sformułowań wynika, że kasatorowi chodzi o naruszenie prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 11 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999., zaś od tej wykładni zależy zakres ustaleń, które powinny być poczynione w postępowaniu dowodowym i co za tym idzie ocena zasadności zarzutów procesowych dotyczących niekompletności tych ustaleń.

Zgodnie z art. 10 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 (umieszczonym w rozdziale IV rozporządzenia, zatytułowanym Wcześniejsze emerytury) wsparcie przechodzenia na wcześniejszą emeryturę ma przyczyniać się do zapewnienia dochodu starszym rolnikom, którzy decydują się na zaprzestanie gospodarowania i ma zachęcić do zastępowania tych starszych rolników przez rolników, którzy mogą poprawić rentowność pozostawionych im gospodarstw. Z art. 11 cytowanego rozporządzenia wynikają warunki dotyczące osoby przekazującej oraz osoby przejmującej gospodarstwo rolne. W szczególności przejmujący gospodarstwo rolne ma doprowadzić do poprawy jego rentowności i podejmuje się prowadzić gospodarstwo przez co najmniej 5 lat. Niemożność spełnienia tego warunku uniemożliwia zastosowanie przepisów o rencie strukturalnej. Również przepisy polskiego rozporządzenia, które precyzuje obowiązujące w Polsce warunki i tryb przekazywania gospodarstw za rentę strukturalną (§ 7 ust. 1 pkt 1 lit. d cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r.) uzależniają uprawnienie do renty strukturalnej od zobowiązania przejmującego, że będzie prowadził na przejętych użytkach rolnych działalność rolniczą, przez co najmniej 5 lat.

Okolicznością wpływającą na wysokość renty strukturalnej, w związku z treścią § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r., jest wielkość przekazywanego gospodarstwa.

Mając na względzie treść uregulowań powyższych uznać należy, że do renty strukturalnej uprawnia tylko przekazanie gospodarstwa rolnego, co do którego przejmujący może realnie złożyć zobowiązanie jego prowadzenia przez co najmniej 5 lat.

Zważywszy powyższe w ocenie NSA trafna była zastosowana przez organ i Sąd wykładnia art. 11 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999, że tylko pełne władztwo nad gospodarstwem umożliwia realizację celów wyznaczonych rozporządzeniem, zaś pierwszy zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za nieusprawiedliwiony.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania na wstępie zauważyć należy, że kasator w ramach tej podstawy, zarówno przy sformułowaniu zarzutów, jak i przy ich uzasadnieniu, jako naruszone przepisy postępowania wskazał art. 136 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 p.p.s.a. Przepisy tak oznaczone nie istnieją.

Wobec powołanej wyżej, wynikającej z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasady związania NSA granicami skargi kasacyjnej, obowiązkiem wnoszącego tę skargę jest poprawne jej sporządzenie. NSA nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzupełniania oraz stawiania hipotez w zakresie uzasadnienia zarzutu obrazy wskazanego w kasacji przepisu prawa (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 109/07, niepublikowany).

Zważywszy powyższe zarzut dotyczący naruszenia art. 1 § 2 p.p.s.a. nie może być uwzględniony, bowiem art. 1 p.p.s.a. nie zawiera jednostki redakcyjnej opatrzonej § 2, a z uzasadnienia skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wynika, o który przepis prawa chodziło kasatorowi.

Przystępując do badania drugiego zarzutu procesowego wskazać należy, że nie istnieje również druga jednostka redakcyjna powołana przez kasatora, tj. art. 136 § 1 p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jednak, że kasator zarzuca, iż stan prawny sprawy nie został zbadany "kompleksowo", bowiem organy i Sąd nie zbadały treści umowy dzierżawy, a badanie treści umowy dzierżawy nie może zostać pominięte. Ze sformułowań uzasadnienia wynika, że przy wskazywaniu numeru naruszonego przepisu doszło do zwykłej omyłki pisarskiej, a kasatorowi chodziło o naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. i wydanie wyroku z pominięciem części materiału znajdującego się w aktach sprawy, tj. z pominięciem treści umowy dzierżawy. NSA uznał więc, że skarga kasacyjna, co do tego zarzutu zawiera jedynie omyłkę pisarską i spełnia wymogi ustawowe.

Rozpatrywany zarzut nie jest uzasadniony. W postępowaniu administracyjnym, którego celem jest rozpoznanie konkretnej sprawy administracyjnej ustalać należy tylko te okoliczności faktyczne i prawne, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia, tj. pozwalają na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Tak sprecyzowany cel postępowania administracyjnego zakreśla ramy postępowania dowodowego i zakres koniecznych ustaleń.

Również sąd administracyjny, oceniając legalność decyzji, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., tj. w świetle materiału zawartego w aktach sprawy, może i powinien szczegółowo rozważyć ten materiał zawarty w aktach, który ma znaczenie dla zastosowania prawa materialnego i rozstrzygnięcia sprawy. Sąd może uznać, że niektóre okoliczności wynikające z materiału znajdującego się w aktach sprawy nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia i takie działanie nie stanowi naruszenia art. 133 § 3 p.p.s.a.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej i mając na względzie przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego, uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że dla oceny sprawy istotny jest sam fakt zawarcia umowy dzierżawy gruntu na cele elektrowni wiatrowej na 30 lat, a nie szczegóły tej umowy.

Trafność stanowiska Sądu wynika z uregulowań prawa materialnego, które ustanawia warunki przekazania gospodarstw za rentę strukturalną. W sprawie należało więc ustalić te tylko okoliczności, które pozwalały na stwierdzenie, czy, w świetle przepisów prawa materialnego, wnioskodawca spełnia warunki do przyznania renty strukturalnej i które pozwalały obliczyć jej wysokość. Zakres ustaleń czynionych przez organy administracji oraz poprawność oceny tych ustaleń przez sąd administracyjny były więc zdeterminowane przepisami prawa materialnego, których realizacji służyły poczynione ustalenia.

W świetle powyższego obowiązkiem organu było ustalić taką powierzchnię przekazywanego gospodarstwa rolnego, co do której mogło być zapewnione spełnienie warunków przewidzianych przepisami prawa i tę powierzchnię brać pod uwagę przy obliczaniu wysokości renty strukturalnej.

Obowiązkiem Sądu było ocenić, czy organ wielkość tę ustalił prawidłowo. Oceniając prawidłowość pominięcia przez organ przy obliczaniu wielkości przekazanego gospodarstwa działki [...], Sąd wziął pod uwagę, że w aktach sprawy znajduje się zawarta w dniu 30 maja 2003 r. umowa dzierżawy działki [...] przez firmę W. Spółka z o.o. na cele budowy elektrowni wiatrowej, na okres 30 lat, a umowa ta nie została rozwiązana.

Sąd I instancji uznał, że szczegóły uregulowań zawartych w umowie dzierżawy z firmą W., nie mają istotnego znaczenia w sprawie, bowiem z samego faktu zawarcia tej umowy wynika, że G. R. przestał być posiadaczem działki [...], zaś okoliczność zawarcia umowy dzierżawy na 30 lat wynika z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...].

W ocenie NSA Sąd I instancji trafnie uznał, że sam fakt zawarcia umowy dzierżawy uniemożliwia przejmującemu gospodarstwo realizację zobowiązań z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999, gdyż jak to wskazano wyżej przy rozważaniach dotyczących wykładni prawa materialnego, wykonanie tych zobowiązań jest możliwe tylko przy pełnym władztwie nad gruntami. Zawarcie umowy dzierżawy sprawia, że wydzierżawiający i jego następca prawny tracą pełne władztwo nad działką i tracą status "kierownika gospodarstwa rolnego" (por. art. 11 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999), nawet jeżeli tymczasowo nadal uprawiają działkę oddaną w dzierżawę. Wydzierżawienie działki dotychczas rolnej na cele elektrowni wiatrowej sprawia, że wydzierżawiający nie może już twierdzić, iż posiada tę działkę w sposób umożliwiający wywiązanie się ze zobowiązań określonych w art. 11 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999, które to zobowiązania są przecież nałożone na rolnika dla osiągnięcia celów określonych w preambule powołanego rozporządzenia i których realizacji służy także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. Wywiązanie się ze zobowiązań przejmującego gospodarstwo rolne (prowadzenie gospodarstwa rolnego przez co najmniej 5 lat i poprawa jego rentowności) jest możliwe tylko przy pełnym władztwie nad przejętym gospodarstwem rolnym.

Po zawarciu umowy dzierżawy gruntu na cele elektrowni wiatrowej działka wydzierżawiona nie mogła być brana pod uwagę przy obliczeniu wysokości renty strukturalnej nawet, gdy za zgodą dzierżawcy przez pewien czas i pewnym zakresie była nadal użytkowana rolniczo. Realizacja przez wnioskodawcę celów rolniczych na działce [...] była niepewna i uzależniona od zakresu wykorzystania działki na cele elektrowni wiatrowej, które to cele miały priorytet w związku z zawartą umową dzierżawy, a umowa ta ma być kontynuowana przez cały okres objęty warunkami rozporządzenia.

W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie uznał, że samo zawarcie umowy dzierżawy działki [...] stanowi okoliczność wystarczającą do pominięcia jej powierzchni przy obliczaniu powierzchni przekazywanego gospodarstwa. Ustalenie tej okoliczności przez organ było wystarczające do wydania decyzji w sprawie i nie było potrzeby badania treści umowy dzierżawy, ani przez organ, ani przez Sąd.

Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, 7 i 77 k.p.a. są więc nieusprawiedliwione.

Na marginesie wskazać należy, że sam wnioskodawca (kasator) potwierdził, iż po zawarciu umowy dzierżawy stał się, co najwyżej, współposiadaczem działki [...] i z tego współposiadania wywodził swoje uprawnienia do renty strukturalnej. Trzeba zatem podkreślić, że stosowanie polskich cywilistycznych konstrukcji współposiadania do oceny spełnienia warunków przewidzianych przez przepisy Unii Europejskiej i ustanowione dla ich realizacji przepisy polskie, jest nieuzasadnione, bowiem przepisy Unii mają swoje własne definicje i uregulowania podyktowane celami, dla których realizacji zostały ustanowione. To te cele określone w przepisach Unii muszą być brane pod uwagę zarówno przy wykładni przepisów unijnych, jak i przepisów prawa polskiego, służących realizacji w Polsce uregulowań unijnych. Celem przepisów regulujących renty strukturalne jest doprowadzenie do przekazania gospodarstw rolnym młodszym rolnikom dla poprawy ich rentowności. Cele takie nie mogą być osiągnięte tylko przy przekazaniu pełnego władztwa nad gospodarstwem rolnikowi przejmującemu, zaś zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości na zupełnie inne cele uniemożliwia realizację celów, którym służą renty strukturalne.

W tym stanie rzeczy NSA uznał za nieusprawiedliwione wszystkie zarzuty podniesione przez kasatora i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zmianami) i zasądził na rzecz organu kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed NSA przez radcę prawnego, który uczestniczył w rozprawie przed NSA, a nie reprezentował strony w postępowaniu przed Sądem I instancji.