Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 662/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 § 1, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 29, art. 30
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2022 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako - WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 202 Ir. poz. 735 ze zmianami, dalej - kpa), po rozpatrzeniu odwołania R.N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako - PINB) nr [...] z dnia [...].08.2022 r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...].08.2022r. znak: [...], wydaną podstawie art. 105 § 1 kpa PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie bezodpływowego zbiornika na ścieki, zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu w/w decyzji PINB wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 27.01.2022r. sygn. akt II SAB/Go 201/21 uznał zasadność dopuszczenia się przez ten organ przewlekłości postępowania i zobowiązał do załatwienia wniosku R.N. o zbadanie zgodności z prawem budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki usytuowanego na działce nr [...]. W związku z powyższym PINB wydał na podstawie art. 61a Kpa postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...].04.2022 r. WINB uchylił w/w postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dalej PINB wskazał, że uwzględniając uwagi zawarte w postanowieniu organu wyższej instancji, zawiadomieniem z dnia [...].06.2022 r. wszczął postępowanie w sprawie i ustalił datę oględzin ([...].06.2022 r.) z udziałem stron. Z czynności tej został sporządzony protokół, w którym potwierdzono wcześniejszy stan rzeczy, wykonano ponownie pomiary i szkic lokalizacji urządzeń na posesji. Podsumowując PINB wskazał, że sporna inwestycja została wybudowana zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym w dniu [...].10.2014 r. Staroście przez A.R. W związku z tym organ nie stwierdził naruszenia przepisu ustawy Prawo budowlane i z tego względu w ocenie PINB dalsze postępowanie w sprawie jest niecelowe i należało je umorzyć.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R.N. Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...].11.2016 r. oraz pismem z dnia [...].03.2017 r., zwracał się do PINB o sprawdzenie zgodności z prawem budowlanym bezodpływowego zbiornika na ścieki, zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków, usytuowanego na działce nr [...]. Dalej Skarżący wskazał, że według PINB przedmiotowy zbiornik zintegrowany z biologiczną oczyszczalnią ścieków został przyjęty bez sprzeciwu w organie i nie narusza przepisów prawa, natomiast w ocenie Skarżącego jest to nieprawda, bowiem od lipca 2014 r. odkąd jest właścicielem posesji w [...], Starostwo nie informowało go o prowadzonych inwestycjach w obrębie jego posesji przez inwestorkę A.R. Dalej wskazał, że w dniu [...].08.2017 r. PINB przeprowadził kolejną kontrolę i od tego czasu, do dnia sporządzenia odwołania, odmawiał wydania decyzji o zgodności lub niezgodności z prawem budowlanym budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki.

WINB wskazał, że postępowanie zakończone wydaniem przez PINB powyższej decyzji nr [...] z dnia [...].08.2022 r. prowadzone było w przedmiocie legalności bezodpływowego zbiornika na ścieki, zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków, usytuowanego na działce nr [...]. Istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności umorzenia na podstawie art. 105 § 1 kpa w/w postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Organ wskazał, że zakres przedmiotowy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obejmuje sprawy wymienione w art. 1 oraz stosunki publicznoprawne związane z powstaniem oraz istnieniem obiektu budowlanego, począwszy od działalności związanej z projektowaniem obiektu budowlanego, przez jego budowę i utrzymanie aż do momentu, w którym faktycznie obiekt przestaje istnieć (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.08.2006r. sygn. akt II OSK 1121/05 - LEX nr 266067). Przy czym co do zasady na gruncie prawa budowlanego postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. W szczególności zaś zasadne jest wydanie decyzji umarzającej na podstawie art. 105 § 1 Kpa postępowanie naprawcze, w sytuacji gdy organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły faktu samowoli budowlanej w dacie realizacji inwestycji (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.09.2019r. sygn. akt II OSK 2500/17 -LEKnr 2727195). W rezultacie, bezwzględnym warunkiem prowadzenia w odniesieniu do określonego obiektu budowlanego postępowania legalizacyjnego i zakończenia tego postępowania orzeczeniem merytorycznym, jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, a zatem bez wymaganego pozwolenia na budowę lub z istotnym odstępstwem od tego pozwolenia, bądź bez dokonania zgłoszenia zamiaru jego budowy - jeżeli dopełnienie takich formalności było wymagane w świetle przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie realizacji obiektu. W ocenie WINB przeprowadzone przez organ powiatowy w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające nie wykazało takich faktów, a zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na postawienie zarzutów co do samowolnej budowy przedmiotowego zbiornika na ścieki, zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków. W świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę (art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo budowlane) oraz zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 (art. 29 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane). Również w stanie prawnym obowiązującym w dacie dokonania przez A.R. zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni biologicznej ze zbiornikiem, tj. w dniu [...].10.2014 r., budowa oczyszczalni ścieków o tożsamej wydajności zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy oczyszczalnia taka miała charakter przydomowy. Zwolnienie takiej inwestycji z pozwolenia na budowę uregulowane było wówczas w art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu zawartym w tekście jednolitym tej ustawy ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 2013r. pozycja 1409), zgodnie z którym "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę". Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane budowa taka wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ustawodawca w normach Prawa budowlanego nie określił wówczas legalnej definicji przydomowej oczyszczalni ścieków, jednakże wykładnia językowa tego pojęcia, przy odwołaniu się do definicji słownikowych, prowadziła do wniosku, że określenie "przydomowy" odnosiło się do budynku mieszkalnego, bez rozróżnienia, czy są to budynki mieszkalne jednorodzinne czy też wielorodzinne i bez względu na liczbę tych budynków, pod warunkiem jednak, że będą możliwe do spełnienia wymagania dotyczące maksymalnej jej wydajności. Warunkiem uznania za indywidualną przydomową oczyszczalnię ścieków jest nie tylko określona w tym przepisie maksymalna wydajność (do 7,50 m3 na dobę), lecz także jej charakter określony jako "przydomowy", tj. znajdujący się w pobliżu indywidualnego domu (miejsca) przeznaczonego do zamieszkiwania osób. Wyjątkowość tej instytucji przemawia bowiem za ścisłym (wąskim) interpretowaniem tego przepisu, co pozostaje w zgodności z wykładnią celowościową wyrażającą wolę ustawodawcy (patrz: Plucińska-Filipowicz Alicja (red), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany - LEX/el. 2022 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02.07.20I0r. sygn. akt IIOSK1033/09 - LEX nr 706003). Z dokumentów zgromadzonych przez PINB wynika, iż w dniu [...].10.2014 r. A.R. dokonała Staroście zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni biologicznej ze zbiornikiem na działce nr [...] w miejscowości [...]. Z przekazanych przez Starostwo Powiatowe dokumentów wynika, że objęta w/w zgłoszeniem przydomowa oczyszczalnia ścieków posiada przepustowość 1,5m3 na dobę, a zatem spełniała przewidziany w ówcześnie obowiązującym art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (obecnie art. 29 ust. 1 pkt 5) warunek do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z dokumentów sprawy nie wynika przy tym, aby właściwy w tej sprawie organ - Starosta, do zgłoszenia tego wniósł sprzeciw. Wobec spełnienia przez inwestora powyższych wymogów brak było podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej w tym zakresie. Zatem wbrew stanowisku Skarżącego należało stwierdzić, że A.R. posiadała prawo do legalnego realizowania inwestycji polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni biologicznej ze zbiornikiem. Organ wskazał na regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.z 2022r. pozycja 1225), zgodnie z którymi w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległość urządzeń sanitarno-gospodarczych o których mowa w ust. 1 (tj. odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3) powinna wynosić co najmniej 5m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej (§ 36 ust 2 pkt 1) oraz co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego (§ 36 ust 2 pkt 2). Ponadto, przepływowe, szczelne osadniki podziemne, stanowiące część przydomowej oczyszczalni ścieków gospodarczo-bytowych, służące do wstępnego ich oczyszczania, mogą być usytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie budynków jednorodzinnych, pod warunkiem wyprowadzenia ich odpowietrzenia przez instalację kanalizacyjną co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych w tych budynkach (§ 37). Uwzględniając treść powyższych przepisów, w ocenie organu odwoławczego lokalizacja spornej inwestycji nie narusza wymogów obowiązującego prawodawstwa co do odległości pokryw i wylotów ze zbiorników od granicy działki. Ze szkicu graficznego dołączonego do protokołu oględzin dokonanych w dniu [...].06.2022 r. wynika, że średnice dwóch pokryw - pokrywy zbiornika i pokrywy oczyszczalni, wynoszą każda po 60 cm, przy czym bliżej granicy z sąsiednią nieruchomością (nr [...]) znajduje się pokrywa zbiornika, której odległość od granicy w najbliższym punkcie wynosi 3,2 m. Brak było zatem podstaw, aby stwierdzić, że przepis techniczno-budowlany dotyczący lokalizacji tego rodzaju obiektu od granicy został naruszony, skoro wymagana minimalna odległość od granicy to 2 m. Z powyższego szkicu wynika również, że odległość tej ostatniej pokrywy od otworu okiennego budynku (jak należy wnosić - mieszkalnego) na sąsiedniej działce wynosi 6,10 m. Nie został zatem naruszony również przewidziany we wskazanych wyżej przepisach techniczno-budowlanych wymóg zachowania minimalnej 5-metrowej odległości od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Przy czym z treści protokołu kontroli dokonanej przez PINB w dniu [...].07.2022 r. wynika, że zdemontowane zostało istniejące dotychczas odpowietrzenie zbiornika (oznaczone nr 3 w protokole kontroli z dnia [...].04.2017 r.), jak również zadekowane zostało odpowietrzenie zbiornika które pierwotnie było podłączone do rury spustowej tarasu. Natomiast odpowietrzenie zbiornika bezodpływowego zostało poprowadzone przewodem wentylacyjnym do wolnego kanału kominowego. Powoduje to zachowanie wymagań, o których mowa w § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe, doły ustępów nieskanalizowanych oraz urządzenia kanalizacyjne i zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinny posiadać odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Jednocześnie, z dokumentów sprawy nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie mogła zachodzić ewentualna niezgodność lokalizacji przedmiotowej inwestycji względem studni (wymagania w tym zakresie określone zostały w § 31 ust. 1 pkt 3 w.w. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Z treści protokołu kontroli dokonanej w dniu [...].08.2017 r. przez PINB wynika mianowicie, że studnia pierwotnie istniejąca na terenie posesji nr [...] w momencie jej nabycia przez A.R., była częściowo zasypana i zamurowana, bez możliwości jej użytkowania, zaś otwór studzienny znajdował się na poziomie terenu. Otwór ten został jednak zasypany, ponieważ znajdował się na wjeździe na posesję. Dodatkowo organ zauważył, że według informacji zawartej w piśmie Wójta Gminy z dnia [...].11.2014 r., w okresie dokonywania spornego zgłoszenia działka nr [...] nie była objęta systemem kanalizacji sanitarnej (z akt sprawy nie wynika przy tym, aby stan faktyczny w powyższym zakresie uległ zmianie). Powoduje to zachowanie wymagań przewidzianych w § 34 ust. 1 w/w rozporządzenia, zgodnie z którym: "Zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być sytuowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich sytuowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz na terenach zalewowych ". Dodatkowo, w aktach sprawy znajduje się pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...].10.2021 r., w którym wyrażono stanowisko, że przydomowa oczyszczalnia ścieków zlokalizowana na w.w. posesji nie budzi zastrzeżeń i nie wykazuje żadnych nieprawidłowości. W ocenie WINB w rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo przyjął, że zaistniały określone w art. 105 § 1 Kpa przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki, zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...].

W ocenie organu odwoławczego nie mógł w przedmiotowej sprawie odnieść skutku podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący niewpuszczenia skarżącego na teren kontrolowanej nieruchomości przez jej właściciela. Prawo strony wynikające z art. 79 § 2 Kpa nie można bowiem tak rozumieć, że daje ono prawo wstępu na cudzą nieruchomość bez zgody jej właściciela, gdyż naruszałoby to wymagania art. 140 Kodeksu cywilnego oraz innych przepisów rangi konstytucyjnej, jak na przykład art. 21 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji RP. Organy nadzoru budowlanego nie mają również takiej możliwości, aby wbrew woli właściciela nieruchomości spowodować wejście na jej teren innej osoby, jeżeli nawet jest stroną postępowania, w toku którego mają zostać przeprowadzone oględziny. W rezultacie nie można oceniać wartości dowodowej przeprowadzonych oględzin wyłącznie w oparciu o to, że strona nie została wpuszczona na teren nieruchomości, na której były przeprowadzone oględziny, nie może to też świadczyć o naruszeniu zasady czynnego udziału strony (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27.01.20I7r. sygn. akt II OSK 1225/15 - LEXnr 2237700, z dnia 04.12.2015r. sygn. akt II OSK 872/14 - LEXnr 2000040, z dnia 13.12.2018r. sygn. akt 196/17 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 09.10.2019r. sygn. akt IISA/Go 473/19 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym WINB zauważył, że R.N. mógł skorzystać z prawa zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się co do każdego dowodu włączonego do materiału dowodowego sprawy, z którego to prawa nie skorzystał. Określona w art. 77 § 1 Kpa zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalniała Skarżącego z obowiązku dostarczenia takich materiałów dowodowych, które potwierdzałyby okoliczności dla niego korzystne biorąc pod uwagę kierowane żądania do organów prowadzących postępowanie. Inicjatywa dowodowa nie jest bowiem przypisana tylko organom orzekającym, ale należy też do stron postępowania.

Od powyższej decyzji WINB nr [...] z dnia [...].09.2022 r. R.N. wniósł skargę.

Zaskarżanej decyzji skarżący zarzucił podanie nieprawdziwych wymiarów bezodpływowego zbiornika na ścieki zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków na działce nr [...].

Skarżący wniósł o: - uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz uchylenie aktu pierwszej instancji oraz o zwrócenie się do Starostwa o informację - czy informował skarżącego o wydaniu decyzji na wkopanie bezodpływowego zbiornika na ścieki zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków na działce nr [...] położoną w [...], - zwolnienie z kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że WINB powiela nieprawdę podawaną przez PINB, który prowadził postępowanie od 2016 r. Obiekt jest samowolą budowlaną nie spełniającą wymiarów odległościowych. Starostwo nie informowało skarżącego o wydaniu zezwolenia na wkopanie bezodpływowego zbiornika na ścieki zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków. Wymiary które podaje PINB nie są prawdziwe. Rzeczywisty wymiar od pokrywy bezodpływowego zbiornika na ścieki zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków do granicy działki wynosi 3 m i od granicy 1.15 m do drzwi wejściowych skarżącego, łącznie od pokrywy do drzwi odległość wynosi 4.15 m, dopuszczalna odległość wynosi nie miej jak 5 m. Odpowietrznik znajduje się w odległości 5 m lecz jest przytwierdzony do ściany tarasu, a wylot znajduje się pod okapem tarasu co powoduje, że smród wije się po ścianie wpada pomiędzy taras inwestorki, a ganek skarżącego, gdzie znajdują się jego dwa okna i drzwi wejściowe do mieszkania. Skarżący wskazał, że w zaskarżanej decyzji nie ma mowy o studniach - studnia na działce nr [...] znajduje się w odległości około 8 m, studnia sąsiadki na działce nr [...] około 2 do 4 m, jest ukryta. Nie jest prawdą, że studnia na sąsiedniej działce jest zakopana, a woda pobierana jest z rzeki [...]. Prawdą jest, że właścicielka działki nr [...] do rzeki [...] pompuje ścieki z tej oczyszczalni, pomimo zgłoszenia do gminy [...]i policji w [...]. Wodę pobiera ze studni. Hydrofor słychać jak się włącza w piwnicy. Dom przystosowała pod wynajem pokoi i zaczęła wynajmować. PINB odmawia wydania decyzji o zgodności z prawem budowlanym zmiany konstrukcji dachu, dobudowy tarasu i wkopania bezodpływowego zbiornika na ścieki zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej - p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b)naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art.145 § 1 p.p.s.a.

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania legalizacyjnego prowadzonego w sprawie bezodpływowego zbiornika na ścieki, zintegrowanego z biologiczną oczyszczalnią ścieków, usytuowanego na działce nr [...]. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania jest więc orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia.

W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2019, s. 613).

W badanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego była legalizacja obiektu budowlanego. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane procedura legalizacyjna dotyczy obiektu co do którego stwierdzono samowolę budowlaną, przy czym jedną z form samowoli budowlanej jest wzniesienie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 16 października 2014 r. A.R. złożyła w Starostwie Powiatowym zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego w postaci przydomowej biologicznej oczyszczalni o przepustowości 1.5 m3 na dobę wraz ze zbiornikiem na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...]. Starosta Powiatu nie wniósł sprzeciwu do w.w. zgłoszenia wykonania robót budowlanych. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. (w wersji obowiązującej w dacie dokonania zgłoszenia) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa, natomiast wymaga zgłoszenia budowa przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Przy czym warto zauważyć, że w obecnym stanie prawnym budowa przydomowej biologicznej oczyszczalni o przepustowości do 7.50 m3 na dobę również nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia (por. art. 29 ust.1 pkt 5 p.b. Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe regulują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. 2022 poz. 1225, dalej jako - rozporządzenie).

Stosownie do treści § 36 ust. 2 rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości, o których mowa w ust. 1 (tj. odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3) powinny wynosić co najmniej:

1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej;

2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w toku postępowania organ kilkukrotnie przeprowadził wizje lokalne działki nr [...] podczas, których ustalono stan oraz usytuowanie przedmiotowej oczyszczalni wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2022 r. wynika mi.n, że zbiornik bezodpływowy znajduje się w odległości 3,20 m od granicy z działką sąsiednią (stanowiącą własność skarżącego) oraz w odległości 6,10 m od otworów okiennych w budynku na działce sąsiedniej (j.w.), natomiast oczyszczalnia posadowiona jest za zbiornikiem na nieczystości, czyli w dalszych odległościach aniżeli w.w. W protokole oględzin z dnia [...] lipca 2021 r. stwierdzono m.in., że użytkowniczka zdemontowała odpowietrzenie zbiornika bezodpływowego i podłączyła odpowietrzenie zbiornika bezodpływowego oraz kanalizacji przewodem wentylacyjnym do wolnego kanału kominowego. Jednocześnie w protokole tym stwierdzono, że sprawę opróżniania zbiornika bezodpływowego PINB przekazuje wg właściwości ZGKiM .

W piśmie z dnia [...] października 2021 r. ZGKiM poinformował PINB, że przydomowa oczyszczalnia ścieków zlokalizowana na posesji w miejscowości [...] nie budzi zastrzeżeń i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.

W tym stanie sprawy, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zasadnie organ przyjął, że okoliczności sprawy nie potwierdzają sygnalizowanej przez skarżącego samowoli budowlanej przy budowie przydomowej oczyszczani ścieków wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Bezspornie budowa tego obiektu została prawidłowo zgłoszona Staroście, nadto - jak wskazuje materiał dowodowy - stan techniczny przedmiotowego obiektu nie budzi zastrzeżeń. Dodać należy, że w budowa przedmiotowej oczyszczalni ścieków wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe została przeprowadzona z zachowaniem § 34 ust. 1 rozporządzenia, bowiem działka nr [...] nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia wymaganych odległości względem studni ( § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Z akt sprawy wynika bowiem, że studnia została zasypana.

Zawrócić należy uwagę, że kwestionując położenie przedmiotowej oczyszczalni ścieków, jej odległość od granicy z działką sąsiednią oraz od drzwi wejściowych do budynku, jak również stan techniczny przedmiotowej oczyszczalni ścieków skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów na podważenie ustaleń wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 kpa w procedurze administracyjnej obowiązuje otwarty system dowodzenia, co oznacza że dowodem może być wszystko co nie jest sprzeczne z prawem. Źródłem dowodu w postępowaniu administracyjnym mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, bądź oświadczenia. Wobec powyższego należy stwierdzić, że ustalenia organu przyjęte za podstawę orzekania w sprawie mają oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie zostały skutecznie przez stronę podważone. Jednocześnie ocena zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego została przeprowadzona przez organ zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów ( art. 80 kpa).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy zauważyć, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych, o którym mowa w art. 29 i 30 p.b., nie wszczyna postępowania administracyjnego, a w związku z tym na tym etapie nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisów dotyczących stron postępowania administracyjnego. Zgłoszenie wykonania robót budowlanych inicjuje tzw. postępowanie uproszczone, zwane również postępowaniem gabinetowym. Na tym etapie nie ustala się stron postępowania, a zatem strony nie biorą udziału w sprawie. Dopiero w wyniku analizy treści zgłoszenia i stwierdzenia podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych, organ wydając decyzję o wniesieniu sprzeciwu stosuje przepisy procedury administracyjnej, od tego też momentu zastosowanie znajdują przepisy kpa, w tym dotyczące stron postępowania. W związku z powyższym nie stanowiło uchybienia procesowego brak zawiadomienia skarżącego o zgłoszeniu robót budowlanych przy budowie oczyszczalni ścieków na działce nr [...].

Wobec powyższego, ocenie Sądu, stanowisko organu w kwestii bezprzedmiotowości postępowania legalizacyjnego przydomowej oczyszczalni ścieków wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na działce nr [...] w miejscowości [...] znajduje oparcie w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.