Uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA, sygn. akt OPK 2/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 610  Sprawy komunalizacji mienia
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 28 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 214, art. 233
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
journal: M.P. 1965 nr 6 poz. 18
Teza: Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.

TEZY

Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny z udziałem W. Czerwińskiego, prokuratora Prokuratury Wojewódzkiej delegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości, w sprawie z odwołania Andrzeja Ż. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 marca 1997 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 1998 r. na posiedzeniu jawnym pytania prawnego pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, zgłoszonego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./, o następującym brzmieniu:

Czy przepis art. 82 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ może i powinien stanowić prawną podstawę rozpoznania wniosku złożonego w trybie uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie /M.P. nr 6 poz. 18/, czy też postępowanie to powinno ulec umorzeniu?

podjął następującą uchwałę:


UZASADNIENIE

Pełny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, działając na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./, podjął w dniu 12 grudnia 1997 r. uchwałę w sprawie wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym przedstawionym na wstępie.

W uzasadnieniu uchwały przytoczono następujący stan faktyczny sprawy:

Nieruchomość położona w Warszawie przy ul. W. nr 50, oznaczona numerem hip. (...), zabudowana budynkiem wielomieszkaniowym /30 lokali/, przeszła na własność Gminy m.st. Warszawy na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/. Dotychczasowi właściciele tej nieruchomości nie złożyli wniosku o ustanowienie na ich rzecz własności czasowej w trybie art. 7 ust. 1 powołanego dekretu. Wnioskiem z dnia 30 lipca 1965 r. spadkobierczyni byłego właściciela nieruchomości Janina Ż. zgłosiła żądanie ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców na zasadzie par. 2 ust. 1 powołanej uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. Decyzją z dnia 13 kwietnia 1966 r. nr GM.GT-4/381/66 Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Warszawa - (...) nie uwzględniono wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego, powołując się na inne przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 31 października 1995 r., po rozpoznaniu wniosku Andrzeja Ż., jednego z następców prawnych byłych właścicieli, na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stwierdziło nieważność wyżej podanej decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Warszawa - (...) z dnia 13 kwietnia 1966 r.

W powyższym stanie faktycznym /wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 13 kwietnia 1966 r./ wyłoniła się konieczność rozpoznania wniosku z dnia 30 lipca 1965 r., złożonego przez Janinę Ż., o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz byłych właścicieli w trybie powołanej uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r.

Decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 14 marca 1997 r. (...) umorzono postępowanie w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku złożonego przez Janinę Ż., uznając postępowanie za bezprzedmiotowe. W ocenie tego organu, samoistna Uchwała nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. nie może być podstawą prawną wydania decyzji administracyjnej, wobec czego wszczęte w 1965 r. postępowanie należało umorzyć.

Rozpoznając odwołanie Andrzeja Ż. od decyzji z dnia 14 marca 1997 r., skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, po ustaleniu, że byli właściciele nie zgłosili wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., ale dopiero w 1965 r. na podstawie uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r., powziął wątpliwości związane z oceną prawną zgłoszonego roszczenia. Wprawdzie wniosek został zgłoszony w dniu 30 lipca 1965 r. /na zasadzie uchwały/, lecz skoro do jego rozpoznania dochodzi w 1997 r., to należałoby rozważyć, czy w sprawie ma zastosowanie art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./. Ten przepis bowiem dopuszcza ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz poprzednich właścicieli /w określonych warunkach/, którzy zgłosili wnioski w tym przedmiocie w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r.

Wątpliwości te podzielił pełny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc m.in., że według utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego samoistna Uchwała Rady Ministrów /jaką jest Uchwała nr 11/ nie może stanowić podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej. Podstawą taką natomiast może być art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jednakże organ I instancji, umarzając postępowanie administracyjne, nie zbadał, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki ustanowienia użytkowania wieczystego. Wszystkie te względy, w ocenie pełnego składu Kolegium, uzasadniają wystąpienie z pytaniem prawnym przytoczonym na wstępie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uchwała Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 grudnia 1997 r. spełnia warunki formalne określone w art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./. Pod względem wymagań formalnych jednak na plan pierwszy wysuwa się zagadnienie dopuszczalności udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie /zresztą merytorycznie bardzo istotne/ w świetle ustawowych przesłanek wystąpienia z pytaniem prawnym określonych w art. 22 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.

Wątpliwości prawne dotyczą, jak to wynika z treści uchwały, przepisu art. 82 ust. 2 "obecnie obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości". Ustawa ta jednak utraciła moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 1998 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/. Nowa ustawa wprawdzie zawiera niemal takie samo unormowanie jak art. 82 ust. 2 ustawy z 1985 r. /art. 214/, jednakże ten przepis nie ma już w sprawie zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami "sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów". Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie strony, obowiązane jest zastosować w sprawie przepisy z dnia orzekania, a więc przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odpowiedź na pytanie i wątpliwości zgłoszone na tle art. 82 ust. 2 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w związku ze wspomnianą zmianą stanu prawnego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 stycznia 1998 r. OPK 38/97, a także uprzednio w uchwale z dnia 3 marca 1997 r. OPK 2/97 /ONSA 1997 Nr 3 poz. 108/.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.