Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1428/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 264, art. 265 par. 1 pkt 1, art. 267 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 19 ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1428/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010r., sprawy ze skargi M. C., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 2 lipca 2010r. Nr [...] (sprostowano numer decyzji), w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania kontrolnego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 12 kwietnia 2010 r. Nr [...] ustalające M. C. wysokość kosztów postępowania kontrolnego, które strona zobowiązana była wpłacić na rachunek UKS.

Zaskarżone postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym.

W toku prowadzonego postępowania kontrolnego w stosunku do M.C. powstały wątpliwości, co do wartości sprzedanej nieruchomości "K" położonej w Z. na działce nr [...], udokumentowanej faktura VAT nr [...] z dnia 28 lutego 203 roku na kwotę 241.300 zł. Organ podatkowy stwierdził bowiem, że wartość przedmiotowej transakcji znacznie odbiega od wartości transakcji podobnych nieruchomości z tego rynku i okresu.

Postanowieniami z dnia 9 lipca 2007 roku, Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej powołał zespół biegłych celem ustalenia rynkowej wartości przedmiotowej nieruchomości. Biegli w opinii z dnia 6 sierpnia 2007 roku ustalili rynkową wartość nieruchomości na kwotę 380.600 zł. Opinia ta została uznana za dowód w prowadzonym postępowaniu. Koszty sporządzenia opinii tj. wynagrodzenie biegłych stało się kosztami prowadzonego postępowania na mocy art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 14 poz. 176 z 2000 roku, dalej zwanej u.p.d.o.f.)

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej (po uprzednim dwukrotnym uchyleniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej) - postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 roku Nr [...] ponownie obciążył M. C. kosztami w kwocie 12.000 zł.

Na powyższe postanowienie M. C. wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, który postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, w całości podzielając stanowisko organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.C. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając organom podatkowym naruszenie:

1. art. 265 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędna wykładnię i niezastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 1975 roku w sprawie kosztów przeprowadzenia opinii biegłych w postępowaniu sądowym, względnie niewłaściwe zastosowanie art. 265 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ustalenie wynagrodzenia biegłych w wysokości znacznie przewyższającej ceny rynkowe wyceny nieruchomości,

2. błędną ocenę materiału dowodowego, poprzez bezzasadne i nie poparte dowodami przyjęcie, że organ I instancji wykazał, że podjął szereg czynności zmierzających do wyboru biegłych oraz ustalił ich wynagrodzenie według cen rynkowych, a nadto, że uwzględnił zgłaszane przez skarżącą zarzuty i udowodnił – zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, że uzasadnił w należyty sposób konieczność powołania zespołu biegłych, oraz wysokość przyznanego im wynagrodzenia,

3. naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania przyczyn, dla których organ odwoławczy odstąpił od prezentowanego wcześniej stanowiska w przedmiocie podstaw ustalenia wynagrodzenia w postępowaniu podatkowym.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest stwierdzenie, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwana dalej " p.p.s.a."

W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem sporu jest zasadność obciążenia skarżącej kosztami postępowania wynikająca z powołania przez organ podatkowy zespołu biegłych celem określenia w stosunku do skarżącej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym do osób fizycznych za 2003 rok.

Prowadząc postępowanie kontrolne w sprawie określenia skarżącej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok, organy skarbowe stwierdziły, że istnieje niezgodność między sumą przychodów za miesiąc luty 2003 rok wpisaną w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, co skutkowało nieprawidłową wysokością wpisaną do tej księgi i wykazaną przez skarżącą z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdaniem organu skarżąca zaniżyła przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości położonej w Z. "K" na kwotę 241.300 zł, gdyż wartość transakcji znacznie odbiegała od wartości podobnych transakcji nieruchomości z tego rynku i okresu. Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. Po stwierdzeniu faktu zaniżenia ceny, organ kontroli skarbowej powinien wezwać strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. Jeżeli przyczyny podawane przez stronę - w ocenie organu - zasługują na uwzględnienie, to postępowanie zostanie umorzone. Natomiast gdy podatnik odmówi odpowiedzi albo gdy nie dokona zmiany wartości, albo gdy przyczyny przez niego podane nie są wiarygodne i uzasadnione, organ kontroli skarbowej określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. W świetle powołanych przepisów ustawy, stwierdzić należy, że organy podatkowe były uprawnione do zakwestionowania wartości podanej w umowie z dnia 26 lutego 2003r a wobec odmowy przez skarżącą podwyższenia tej wartości – do określenia je z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. W konsekwencji Posłużenie się zatem w sprawie opinią rzeczoznawców: M.N., M.K. i K.B. było prawidłowe i nie naruszało art. 19 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym bardziej, że uprzednio byli powoływani dwaj biegli, z czego jeden zrezygnował, a drugi sporządził opinię, która następnie została przez skarżącą zakwestionowana.

Powołany zespół biegłych sporządził opinię, w której określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na dzień zawarcia transakcji – na kwotę 380.600,00 zł ( w tym wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej – 44.000 zł). Zatem określona przez biegłych wartość rynkowa nieruchomości była wyższa o ponad 33% od ceny zbycia przedmiotowej nieruchomości. W oparciu o tą opinię Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 21 grudnia 2007 roku wydał decyzję Nr [...] w której określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok w kwocie 30.493,00 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia 6 listopada 2009 roku Nr [...] Następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 24 lutego 2010 roku sygn. akt I SA/Kr 50/10 skarga na powyższą decyzję ostateczną została odrzucona.

Co do kwestionowanej przez skarżącą zasadności i wysokości kosztów opinii biegłych, podkreślić należy, że zgodnie z art. 264 Ordynacji podatkowej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa. Zatem co do zasady kosztami postępowania obciążony jest podmiot prowadzący postępowanie, a obciążenie strony kosztami postępowania podatkowego jest odstępstwem od tej zasady. W konsekwencji strona może ponosić tylko takie koszty postępowania podatkowego, które wyraźnie przewidują odrębne przepisy. Jak słusznie wskazują organy, odstępstwem od tej zasady jest art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym Stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Do takich przepisów niewątpliwie należy powołany przez organ art. 19 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten będący uregulowaniem szczególnym (lex specialis) w stosunku do przepisów zawartych w rozdziale 23 Ordynacji podatkowej, nie zawiera wymogu ustalania kosztów biegłych zgodnie z przepisami o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym.

W ocenie Sądu uregulowanie to wynika nie tylko z charakteru lex specialis art. 19 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z związku z art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w stosunku do lex generalis art. 265 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ale również z wykładni systemowej. Limity ustalania kosztów przewidziane w art. 265 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowią granice bezpieczeństwa dla strony postępowania, która nie ma wpływu na działanie organów podatkowych w zakresie powołania biegłych. Dlatego też ustawodawca wprowadził zewnętrzne mierniki zasadności ustalania kosztów powołanych biegłych. Natomiast w przypadku procedury z art. 19 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powołanie biegłych jest uzależnione od przeprowadzeni procedury wezwania strony umowy do zmiany jej wartości lub wskazania przyczyn które uzasadniają cenę transakcyjną. Strona postępowania ma więc świadomość, w jakich okolicznościach (ściśle określonych przez powołany art. 19 ust. 4 zadnie ostatnie) poniesie koszty sporządzenia opinii przez powołanych biegłych. Przepis art. 19 ust. 4 nie zawiera żadnych ograniczeń i zasad ustalania wysokości wynagrodzenia biegłego lub powołanych biegłych. Reasumując zadaniem sądu organy podatkowe powołując w trybie art. 19 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie są zobowiązane ustalając wynagrodzenie dla biegłych do stosowania art. 265 § 1 pkt 1 in fine Ordynacji podatkowej. Odnosząc się dodatkowo do argumentacji skarżącej, o zawyżenie wynagrodzenia biegłych powołanych przez organ, w porównaniu do kosztów sporządzenia opinii przez biegłego prywatnego (opinia biegłego sporządzona na zlecenie skarżącej) stwierdzić należy, że ceny usług zależne są od nakładu pracy (zapoznanie się z aktami, oględziny w terenie, przygotowanie materiału porównawczego) oraz indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami. Stąd proste zestawienie różnic wysokości wynagrodzenia biegłych nie może przesądzać o zasadności argumentacji skarżącej.

W konsekwencji, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych rozstrzygnięciach takiego naruszenia przepisów postępowania ani naruszenia prawa materialnego, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.