Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 901/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pracownicy samorządowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16a ust. 1-5, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 września 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B. decyzję z dnia 5 lipca 2013 r. znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania A. S. prawa do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. S.

Jak wynika z akt sprawy organ I instancji odmówił A. S. ww. świadczenia z uwagi na treść art. 16a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po ustaleniu, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego

W odwołaniu A. S. podniosła, że decyzją z dnia 14 lutego 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało jej świadczenie pielęgnacyjne od 1 sierpnia 2010 r. do 31 maja 2024 r. w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Brak spełnienia kryterium dochodowego nie uzasadnia jej zdaniem odmowy przyznania świadczenia wobec treści art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie strony ustawa o świadczeniach rodzinnych powinna być zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ pozbawiła ją praw nabytych.

Organ odwoławczy ustalił, że matka wnioskodawczyni orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Zatrudnienia i Inwalidztwa w B. z dnia 3.08.1995r. została zaliczona do I grupy inwalidów na stałe, co jest równoznaczne z zaliczeniem do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. rodzice wnioskodawczyni, J. S. i A. S., osiągnęli w 2011 roku, tj. w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych), dochód w kwocie 35.240,76 zł. Po pomniejszeniu o podatek należny i składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ww. ustawy) wyniósł on 31.495,76 zł, tj. 2.624,65 zł miesięcznie, czyli 874,88 zł na osobę. Tym samym przekroczone zostało kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy (623 zł).

Organ wskazał, że ze względu na niespełnienie kryterium dochodowego określonego wynikającego z art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie było możliwe przyznanie A. S. wnioskowanego świadczenia. Ponadto wyjaśnił, że z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny (77 zł) oraz brak ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w poprzednim okresie zasiłkowym nie było możliwości przyznania świadczenia na podstawie art. 16a ust. 3 ww. ustawy.

Kolegium wskazało dodatkowo, że wnioskodawczyni nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką (art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organ ustalił, że strona była zatrudniona w Zakładzie Fotograficznym M. J. w okresie od 17.05.1993r. do 30.06.2009r. w pełnym wymiarze czasu pracy, a stosunek pracy ustał na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę. Od dnia 22.10.2009r. wnioskodawczyni była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, a w okresie od 4.11.2009r do 4.05.2010r. miała ustalone prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Do dnia 1.08.2010r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Decyzją Kolegium z dnia 14 lutego 2011 r. zostało jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką na okres od 1.08.2010r. do 31.05.2024r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że specjalny zasiłek opiekuńczy przyznawany jest nie z uwagi na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, lecz z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad taką osobą. Jego funkcja polega zatem na zrekompensowaniu osobie faktycznie rezygnującej z zatrudnienia utraty dotychczas uzyskiwanego dochodu. Rezygnacja z zatrudnienia musi być wyłącznie spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie zaś przyczynami leżącymi po stronie osoby, która ma tę opiekę sprawować. Z uwagi na powyższe Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie ma związku między ustaniem zatrudnienia A. S. a koniecznością sprawowania opieki nad matką. Osoba bezrobotna, jaka była strona w okresie poprzedzającym ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może być zdaniem organu uznana za osobę rezygnującą z zatrudnienia, ponieważ pozostając bez pracy nie mogła z pracy zrezygnować.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. S. wniosła o uchylenie ww. decyzji podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. 1) art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie niespełnienia kryterium rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; 2) art. 16a ust. 3 poprzez uznanie braku podstaw do zastosowania tego przepisu w zakresie przesłanki niedochodowej. Ponadto w skardze podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. 1) art. 7 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności i nieuwzględnienie interesy społecznego i słusznego interesu strony z uwagi na niezawieszenie postępowania, mimo że rozpatrzenie sprawy zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, względnie rozważenia wątpliwości związanych z konstytucyjnością stosowanych przepisów; 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie mimo braku podstaw.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji na rzecz rodziców i sprawuje osobistą opiekę nad matką oraz niepełnosprawnym ojcem, który nie jest w stanie zapewnić tej opieki. Matka porusza się na wózku inwalidzkim, na nogach ma niegojące się rany, które wymagają codziennie 2-3-krotnej zmiany opatrunków. Ponadto ma problemy z sercem i cukrzycą. Stan ojca pogorszył się od 2012 roku, obecnie jest osoba leżącą.

Skarżąca wyjaśniła, że specjalny zasiłek opiekuńczy pozwoliłby jej na zachowanie poczucia bezpieczeństwa związanego z posiadaniem ubezpieczenia zdrowotnego, zwłaszcza przy jej alergii (np. na użądlenie pszczoły). Podniosła, że kryterium dochodowe stawia pod znakiem zapytania deklarowana wszędzie pomoc rodzinom i osobom niepełnosprawnym. Dochód w wysokości 874,88 zł jest bowiem niczym biorąc pod uwagę wydatki na opatrunki w kwocie 1000 zł miesięcznie. Przerzucenie odpowiedzialności za rodziców na Dom Pomocy Społecznej jest nieporozumieniem z uwagi na wyższy koszt utrzymania w takim domu.

Na poparcie stanowisk, że osobie bezrobotnej wnioskowane świadczenie przysługuje skarżąca przywołała wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gdańsku (w sprawie III SA/Ga 532/13) i Gorzowie Wielkopolskim (w sprawie II SA/Go 681/13). Wskazała także na art. 68 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej m.in. osobom niepełnosprawnym, oraz na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dnia 18 lipca 2008 r. sygn. P 27/07.

Odnośnie naruszenia art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych skarżąca wskazała, że aby przepis ten nie pozostał martwy należy przyjąć, że chodzi o przysługujące poprzednim okresie zasiłkowym odpowiadające mu świadczenie z ww. ustawy.

Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że w dniu 26.07.2013r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP art. 17 ust. 1b oraz art. 16a ust. 2-5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wątpliwości w zakresie konstytucyjności stosowanych przepisów, w tym zwłaszcza kryterium dochodowego, powinny być zatem rozstrzygnięte w momencie rozpatrywania odwołania przez Kolegium lub być podstawa zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyjaśnił, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym co do oceny zgodności ustawowego unormowania z konstytucją nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie podkreślić należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Strony różnią się natomiast stanowiskiem co do skutków, jakie wywołuje on w sferze prawa materialnego.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania (art. 133 p.p.s.a.). Od dnia 1 stycznia 2013r. obowiązują nowe przepisy zmieniające ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), dokonane ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548). Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Jedną z przesłanek, których spełnienie jest niezbędne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawcy – zarówno na gruncie obecnie, jak i poprzednio obowiązujących przepisów – jest brak podjęcia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad określoną osobą (art. 17 ust. 1 ustawy).

Odrębnym świadczeniem jest natomiast specjalny zasiłek opiekuńczy, który – jak wynika z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej ustawą – przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (ust. 2 ) – obecnie 623 zł.

W świetle cyt. regulacji niesporne jest spełnienie w niniejszej sprawie przesłanek dotyczących legitymowania się przez matkę skarżącej J. S. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (z którym równoważne jest orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej). Nie budzi również wątpliwości, że na skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. Strony różnią się natomiast stanowiskiem, co do spełnienia przez skarżącą wynikającego z art. 16a ust. 1 ustawy wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca zakwestionowała ponadto zasadność zastosowania w niniejszej sprawie kryterium dochodowego wskazując na treść art. 68 Konstytucji RP oraz fakt, że w dniu 26.07.2013r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP m.in. art. 16a ust. 2-5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzającego kryterium dochodowe.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ art.16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przede wszystkim należy podkreślić, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wymaga, aby sprawowanie stałej opieki nad osobą niepełnosprawną wiązało się bezpośrednio z uprzednią rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tym przypadku, inaczej niż przy świadczeniu pielęgnacyjnym, samo niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie wystarcza. Z porównania brzmienia art. 16a ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że zakres pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" na gruncie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być rozszerzany na przypadki niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, uwzględniane na tle art. 17 ust. 1. Za taką ścisłą wykładnią przemawia wzgląd na dokonane przez ustawodawcę wyraźne rozróżnienie obu tych pojęć w treści art. 17 ust. 1 ustawy, co uniemożliwia ich utożsamianie na gruncie art. 16a. Wynika to już z językowych dyrektyw interpretacyjnych, w postaci tzw. zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którym różnym zwrotom użytym w danym akcie prawnym nie należy nadawać tego samego znaczenia, oraz dopełniającego go zakazu wykładni homonimicznej, czyli niedopuszczalności nadawania tym samym zwrotom różnych znaczeń (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i nast.). W świetle tych dyrektyw, skoro w art. 17 ust. 1 cyt. ustawy ustawodawca, obok przesłanki: "rezygnują z zatrudnienia", osobno wyszczególnił: "nie podejmują zatrudnienia", to oznacza, że pojęcia te mają dla ustawodawcy różne zakresy znaczeniowe (obejmują różne stany faktyczne).

Istotą świadczenia przyznawanego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną jest niewątpliwie zrekompensowanie osobie podejmującej się tej opieki konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej, poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty oraz opłacenie składki na ubezpieczenie. Musi więc istnieć wyraźny i bezpośredni związek (czasowy i co do motywów) między rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem opieki nad wskazaną w ustawie osobą, co trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium. Ustawowy wymóg "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" implikuje konieczność wykazania przez osobę ubiegającą się o specjalny zasiłek opiekuńczy wystąpienia bezpośredniego związku, tak funkcjonalnego, jak i, co do zasady, czasowego, pomiędzy zaprzestaniem pracy zarobkowej, a podjęciem się sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sytuacji braku wystąpienia zbieżności czasowej pomiędzy obu zdarzeniami można, co do zasady, mówić jedynie o sytuacji niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co już jednak nie uprawnia do otrzymania zasiłku z art. 16a ust. 1 cyt. ustawy.

W przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie przed wystąpieniem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskodawczyni pobierała świadczenie pielęgnacyjne, ocenę spełnienia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia" należy odnieść do czasu przed przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji należy zbadać, czy świadczenie to zostało wówczas przyznane w związku z rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), czy też wyłącznie z uwagi na niepodejmowanie przezeń zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Sytuacji faktycznej tych dwóch kategorii osób nie można utożsamiać, gdyż w przypadku osób niepodejmujących pracy, w ogóle nie podlegało badaniu, czy miały one rzeczywistą możliwość podjęcia pracy, a co za tym idzie – osiągania z tego tytułu określonych dochodów. Natomiast osoby z pierwszej grupy (tj. które zrezygnowały z pracy) dobrowolnie zrzekały się faktycznie posiadanej możliwości zarobkowania. Powyższe zróżnicowanie sytuacji faktycznej tych osób pozwala na wprowadzenie również zróżnicowania prawnego, a w konsekwencji na uznanie, że w świetle art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tylko te spośród osób pobierających uprzednio świadczenie pielęgnacyjne mogą obecnie ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy, które uzyskały to świadczenie w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie wyłącznie z ich niepodejmowaniem.

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie zalicza się do grupy osób, które zrezygnowały z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, gdyż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to pracodawca w drodze wypowiedzenia (art. 36 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy) rozwiązał z nią z dniem 30 czerwca 2009 r. ostatnią umowę o pracę (świadectwo pracy wystawione przez Zakład Fotograficzny M. J. dniu 30.06.2003r., k. 32 akt adm.). Niepełnosprawność matki skarżącej w stopniu znacznym (I grupa inwalidzka) datuje się natomiast od 1995 roku. Brak jest zatem bezpośredniego związku funkcjonalnego pomiędzy ustaniem zatrudnienia skarżącej, a podjęciem przez nią stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Okoliczność przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2011 r. nie daje podstaw do uznania, że spełnia ona również przesłanki umożliwiające jej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jak wynika bowiem z wcześniejszych rozważań specjalny zasiłek opiekuńczy uregulowany w art. 16a ustawy jest świadczeniem nowym, odrębnym od świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie, w jakim świadczenie to było określone w art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązującym poprzednio.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można również rozpatrywać zagadnienia stosowania cyt. art. 16a ust. 1 ustawy w kontekście spełnienia wymogu rezygnacji wyłącznie z gotowości do świadczenia pracy (nie zaś samego jej wykonywania), wywodzonej z definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r. poz. 674), zgodnie z którą osobą posiadającą taki status jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Dokonana przez Sąd wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi bowiem do odmiennych konkluzji. Jednocześnie zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją dwie odmienne linie orzecznicze, dotyczące stosowania art. 16 a ust. 1 ustawy wobec osób, które w dacie składania wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego pozostawały bezrobotne. W tym zakresie tut. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko WSA w Bydgoszczy, przedstawione w uzasadnieniach wyroków z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 920/13, z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 775/13 oraz z dnia 22 października 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 794/13 (orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA), zgodnie z którym przypadek niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nie może być utożsamiany z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy.

Zachowanie praw do świadczeń przez osoby, którym dotychczas przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne (w uprzednio obowiązującym kształcie) w świetle brzmienia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostaje zatem bez wpływu na ocenę spełniania przesłanek nowo wprowadzonego przez ustawodawcę świadczenia (specjalnego zasiłku opiekuńczego). Wobec powyższego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie zrezygnowała z pracy, aby sprawować opiekę na niepełnosprawną matką, a zatem nie spełniła warunku koniecznego dla uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jakim jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (a nie rezygnacja z gotowości do świadczenia pracy jak w przypadku skarżącej), dlatego Sąd uznał, że organ podejmując decyzję w tej sprawie nie naruszył art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odnosząc się do kwestii kryterium dochodowego i podniesionej przez skarżącą konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z wnioskiem o zbadanie przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z konstytucją art. 16a ust 2-5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazać należy, że brak spełnienia warunku rezygnacji z zatrudnienia (art. 16a ust. 1 ustawy), co zostało w niniejszej sprawie wykazane, implikuje konieczność odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego bez względu na spełnienie kryterium dochodowego (art. 16a ust. 2-5 ustawy). Szczegółowe odnoszenie się do kwestii konstytucyjności przepisów wprowadzających ww. kryterium dochodowe jest całkowicie zbędne, ponieważ okoliczność ta nie miałaby żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro organ prawidłowo ustalił, że skarżąca nie spełniła wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tytułem wyjaśniania Sąd wskazuje, że jego obowiązkiem jest kontrola działalności administracji publicznej sprawowana w oparciu o kryterium zgodności z prawem, co oznacza, że jest ona związana z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym i polega na ocenie, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy dokonał właściwej jej interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. Sąd administracyjny bada więc, czy zaskarżony akt został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym ustawami. W wyroku pełnego składu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r., sygn. P 4/99 (publ. OTK 2001/1/5) stwierdzono m.in., że "w żadnym wypadku podstawą odmowy zastosowania przez sąd przepisów ustawowych (...) nie może być zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji). Bezpośredniość stosowania Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli został wyraźnie i jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucję. Artykuł 188 Konstytucji zastrzega do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego orzekanie w wymienionych w nim sprawach bez względu na to, czy rozstrzygnięcie ma mieć charakter powszechnie obowiązujący, czy też ma ograniczać się tylko do indywidualnej sprawy. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być tylko obalone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca". Analogiczne stanowisko prezentowane jest również w dominującym nurcie orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok SN z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt III CK 536/02, LEX nr 172784, wyrok NSA z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt I FSK 816/05, LEX nr 282647, wyrok NSA z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 548/06, LEX nr 275509). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela trafność powyższego stanowiska, dlatego też zarzuty naruszenia przez zaskarżoną decyzję przepisów Konstytucji RP nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przepisy art. 16a ust. 2-5 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostają w obrocie prawnym i obowiązkiem organów administracji publicznej oraz sądu administracyjnego było ich zastosowanie.

W tym miejscu wskazać należy, że wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności przepisów art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r. (sygn. K 27/13), na mocy których doszło do wygaśnięcia z dniem 30 czerwca 2013 r. dotychczasowych decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, został rozpoznany przez Trybunał Konstytucyjny na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. Trybunał orzekł, że zakwestionowane przepisy są niezgodne z art. 2 Konstytucji RP. Jednak orzeczenie to nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, ponieważ nie dotyczy zgodności z Konstytucją art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Drugi z wniosków, Grupy Posłów o zbadanie zgodności z Konstytucją RP m.in. art. 16a ust. 2–5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzających przesłankę kryterium dochodowego (sygn. K 38/13), nie został dotychczas przez Trybunał Konstytucyjny rozpoznany, jednakże kwestie podniesione w tym wniosku nie mają wpływu na wynik rozpoznawanej tej sprawy, ponieważ jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.