Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1 i 2, 151, 188, 203 pkt2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 ust. 1 i 2, art. 5, 34, 3, 81
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych A. W. i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 705/13 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od K. B. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych i na rzecz A. W. kwotę 237 (dwieście trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 września 2013 r., VII SA/Wa 705/13 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Poznania nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na terenie nieruchomości usytuowanej przy ul. [...] w [...], na działce o nr geod. [...] oraz zjazdu z ul. [...] działka nr geod. [...], obręb [...], na ww. działkę. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż postępowanie wszczął na wniosek właścicieli sąsiedniego budynku w zabudowie szeregowej – A. i M. W., którzy zarzucili decyzji Prezydenta Miasta Poznania nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r rażące naruszenie prawa. Zdaniem wnioskujących o stwierdzenie nieważności przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę został naruszony art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623). Zaprojektowany budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej nie stanowi konstrukcyjnie samodzielnej całości z uwagi na fakt, iż projekt budowlany będący podstawą wydania powołanej powyżej decyzji nie zakłada wybudowania czterech niezależnych ścian zewnętrznych dla budynku. Wnioskujący o stwierdzenie nieważności wskazali także, iż zaprojektowany budynek nie spełnia normy akustycznej [...]. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ustalił, iż budowa segmentu na przedmiotowej działce o nr [...] została rozpoczęta na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1992 r. znak: [...]. Następnie budowa została przerwana na poziomie ścian piwnic, a przerwa trwała na tyle długo, że pozwolenie na budowę utraciło ważność. Stąd inwestor wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Poznania o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji gdyż działka nr [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy terenu dla przedmiotowej inwestycji, a ponadto postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. udzielił zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.) dopuszczając do usytuowania schodów zewnętrznych, tarasu i daszku w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki budowlanej. Analiza akt sprawy wykazała, że kwestionowany budynek mieszkalny nie posiada własnej ściany, w tym ściany oddzielenia pożarowego (dowód: rzut piwnic rys. nr PB/1_01, rzut parteru rys. nr PB/A_02, rzut piętra rys. nr PB/A_03). W tej sytuacji organ uznał, iż budynek nie spełnia warunków określonych w § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda Wielkopolski stwierdził także, iż inwestycja nie posiada charakteru budynku w rozumieniu art. 3 ust. 2 i 2a ustawy Prawo budowlane. Zatwierdzony projekt budowlany zawiera opis stanu robót wykonanych na podstawie poprzedniej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1992r. Z opisu tego wynika, iż na przedmiotowej działce zostały wykonane ławy fundamentowe, ściany fundamentowe, ściany piwnic, część nadproży w poziomie piwnic oraz ściany szczytowe (wspólne z budynkami sąsiednimi). Jak wynika z projektu budowlanego ściana boczna od strony działki nr [...] znajduje się w osi granicy działki, natomiast druga ściana boczna zlokalizowana jest prawie w całości na działce nr [...]. Tym samym organ stwierdził, iż założenie projektu budowlanego ingeruje w nieruchomość sąsiednią, gdyż wykorzystuje ścianę konstrukcyjną sąsiedniego budynku. Wojewoda Wielkopolski wskazał na istniejącą rozbieżność pomiędzy grubością ściany szczytowej (bocznej) wskazanej w projekcie archiwalnym (dowód: rzut piwnic rys. nr PA_01), a ściany opisanej jako istniejąca w projekcie zatwierdzonym decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. (rzut piwnic rys. nr PB/A_01). Zauważył, iż wzdłuż granicy z działką o nr [...] ściana ta jest węższa. Następnie Wojewoda Wielkopolski odniósł się do pisma inwestora z dnia [...] października 2012 r., w którym inwestor wyjaśnił, iż ściany boczne (szczytowe) zostały wybudowane, jako ściany wspólne sąsiednich budynków, na wspólnych ławach fundamentowych, na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1992 r. dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, segment zabudowy szeregowej wg powtarzalnej dokumentacji technicznej, między innymi dla działek o numerach geodezyjnych: [...] ul. [...],[...] ul. [...] oraz [...] ul. [...]. Inwestor wskazał, iż było to pozwolenie na budowę budynku w zabudowie szeregowej, składającego się z sześciu powtarzalnych segmentów na wspólnej ławie fundamentowej. Zdaniem organu kwestionowany budynek nie tylko posiada wspólne fundamenty z budynkami zlokalizowanymi na działkach sąsiednich, ale również jego budowa oparta jest na ścianie nośnej budynku znajdującego się na działce o nr [...]. Powyższe oznacza, iż budynek przy granicy z ww. działką nie posiada własnej ściany, czyli nie stanowi konstrukcyjnie samodzielnej całości. Dlatego też organ I instancji uznał, iż inwestycja nie spełnia definicji budynku wyrażonej w art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane. Organ wyjaśnił, iż powyższy przepis został wprowadzony przez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 718), która w tym zakresie weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Zdaniem Wojewody Wielkopolskiego sposób zaprojektowania ścian szczytowych w latach 1992 r., nie może usprawiedliwiać niedostosowania projektu budowlanego do obecnie obowiązujących przepisów prawa. Mając zatem na uwadze art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego według stanu na dzień 29 czerwca 2012r oraz art. 3 pkt 2 i 2a Prawa budowlanego i § 272 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Wojewoda Wielkopolski uznał, iż zasadnym jest stwierdzenie, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta Poznania nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając na uwadze skutki społeczno-gospodarcze powyższego naruszenia organ wskazał, iż utrzymanie kontrolowanej decyzji, byłoby wyrazem pobłażliwości dla społecznie nagannej i niepożądanej z punktu widzenia państwa prawnego tendencji nierespektowania obowiązującego porządku prawnego. Oczywistość stwierdzonego naruszenia nie budzi wątpliwości, również charakter naruszonego przepisu, oraz skutki społeczno-gospodarcze nie pozwalają uznać decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr 1405/2012 za rozstrzygnięcie wydane przez organ praworządnego państwa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż z części opisowej badanego projektu budowlanego wynika, że inwestycja polega na dokończeniu rozpoczętej już budowy na podstawie decyzji Prezydenta miasta Poznania z dnia [...] października 1992r o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej. W ramach decyzji Prezydenta miasta Poznania z dnia [...] października 1992r wykonane zostały ławy fundamentowe, ściany fundamentowe, ściany piwnic, część nadproży w poziomie piwnic oraz ściany szczytowe (wspólne z budynkami sąsiednimi), przyłącza. Jak wynika z badanego projektu budowlanego inwestycja "budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej" jest usytuowany pomiędzy budynkiem mieszkalnym na działce nr [...] i budynkiem mieszkalnym na działce nr [...]. Z rzutu poziomowego inwestycji (rzut piwnic - rys. nr PB/A_01; rzut parteru - rys. nr PB/A_02; rzut piętra - rys. nr PB/A_03; rzut poddasza nieużytkowego - rys. nr PB/A_04) wynika, że przedmiotowy "budynek" - segment nie posiada własnych ścian bocznych szczytowych, lecz jest oddzielony od obiektów sąsiednich istniejącymi ścianami bocznymi budynków mieszkalnych na działkach nr [...] i [...] - ściana budynku na działce nr [...] zlokalizowana jest w osi granicy, natomiast ściana budynku na działce [...] znajduje się prawie w całości na działce nr [...]. Wobec powyższej analizy przyjętych rozwiązań technicznych, organ odwoławczy stwierdził, że inwestycja polegająca w istocie na budowie dwóch ścian frontowej i tylniej, ścian wewnętrznych oraz dachu, na którą udzielono pozwolenia kontrolowaną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nie stanowi samodzielnej całości architektoniczno - konstrukcyjnej, w szczególności nie może być uznana za budynek. Organ dodał, że budynek musi posiadać m.in. własne przegrody budowlane, a więc jeżeli projekt przewiduje ścianę wspólną dla dwóch niezależnie funkcjonujących części budynku, to przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego jest cały budynek. Stwierdził że w/w inwestycja nie stanowi samodzielnego zamierzenia inwestycyjnego, a tym samym nie może być przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem art. 33 ust 1 w zw. z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z uwagi na brak ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł inwestor K. B. domagając się uchylenia obu decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie:

1) art. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm., dalej jako "ustawa" lub "Prawo budowlane") poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej nie stanowi budynku w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i w konsekwencji, że na pobudowanie takiego budynku nie jest możliwe udzielenie pozwolenia na budowę, a przy tym naruszenie art. 3 pkt 2a ustawy poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej nie może stanowić budynku, a jego pobudowanie - samodzielnego zamierzenia budowlanego, przy czym powyższe naruszenie miał jednoznaczny wpływ na wynik sprawy, gdyż stanowiło bezpośrednią i główną podstawę do uznania decyzji Prezydenta Miasta Poznania za nieważną i w konsekwencji podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego,

2) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż organ administracji w niniejszej sprawie winien podejmować czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, podczas gdy wydając zaskarżoną decyzję organ administracji ograniczył się do ustaleń mających niekorzystne znaczenie dla skarżącego i jednocześnie nie ustosunkował się do żadnego z zarzutów zawartych w odwołaniu i nie poczynił ustaleń w zakresie kwestii poruszonych w odwołaniu,

3) art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż organ administracji w niniejszej sprawie nie działał w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, jako że brał pod uwagę jedynie okoliczności niekorzystne dla skarżącego i w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu,

4) art. 15 k.p.a., jako że GINB podał jako przesłanki nieważności decyzji Prezydenta Miasta Poznania inne przepisy niż te, które podał Wojewoda Wielkopolski, z uwagi na co należy przyjąć, że sprawa skarżącego nie była rozpoznana w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, gdyż w każdej z decyzji powoływano inne przepisy mające uzasadnić nieważność decyzji Prezydenta Miasta Poznania, z uwagi na co pewne podstawy do stwierdzenia nieważności nie były objęte całym postępowaniem przed dwiema instancjami, a ustalone były jedynie przed GINB,

5) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż organ administracji wydając decyzję nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nadto, organ administracji nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, w szczególności nie wyjaśnił na jakiej podstawie uznać należy, że decyzja Prezydenta Miasta Poznania została wydana z naruszeniem prawa i to mającym charakter rażący, w konsekwencji czego uznać należało ją za nieważną,

6) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta Poznania została wydana w warunkach nieważności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę uwzględnił. Sąd wskazał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada uprawnień do sprawdzania i oceny projektu architektoniczno-budowlanego, a wyłącznie ma uprawnienia do sprawdzania prawidłowości sporządzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu. Ustawą z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 80, poz 718 ) uchylono bowiem ust 2 art. 35, w którym dopuszczano możliwość badania przez organ administracyjny wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5. Taka zmiana świadczy o tym, że w obecnym stanie prawnym organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada takiego uprawnienia. Kontrola stosowania przepisów techniczno-budowlanych została przesunięta do postępowania dyscyplinarnego członka samorządu zawodowego (art. 41 pkt 1 i art. 45 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów – Dz.U. z 2001 r, nr 5, poz. 42 ze zm.). Za projekt wyłącznie odpowiedzialność ponosi projektant albo osoba sprawdzająca. Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu budowlanego, a następnie zapewnienie sprawdzenia tego projektu pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Takie oświadczenie zostało złożone do przedmiotowego projektu budowlanego. Organ nadzorczy wadliwie przeprowadził postępowanie oceniając we własnym zakresie projekt architektoniczno-budowlany i zarzucając nietrafnie organowi administracji architektoniczno-budowlanej brak przeprowadzenia takiej oceny.

Od tego wyroku GINB wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i przyjęcie, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał błędnej wykładni art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, oceniając we własnym zakresie projekt architektoniczno-budowlany, podczas gdy organ nadzorczy badał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i stwierdził rażące naruszenie innych przepisów prawa materialnego skutkujące nieważnością decyzji, a w związku z tym skarga winna ulec oddaleniu;

- art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieodniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich istotnych okoliczności sprawy i twierdzeń zawartych w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że organ naruszył art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, podczas gdy organ nadzorczy wskazał w swoim rozstrzygnięciu, w sposób wyczerpujący, przesłanki z powodu których decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego.

Wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nieważnościowym. Istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę rażąco naruszającego wymagania określone w przepisach prawa. Przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego powinien być cały budynek, gdyż planowana konstrukcja nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego ze względu na brak wszystkich przegród budowlanych. Wadliwe jest także uzasadnienie wyroku sądu.

Od tego wyroku skargę kasacyjną złożyła także A. W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

- art. 35 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może dokonać sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami Prawa budowlanego (art. 3 pkt 2 i 2a), w zakresie jakim czyni to na potrzeby ustalenia prawnej kwalifikacji przedmiotu zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę oraz w zakresie jakim przeprowadzenie takiej oceny jest konieczne w ramach badania zgodności planowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy;

- art. 35 ust 1 pkt 2 w zw. z art. art. 3 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie polegające na niedostrzeżeniu, że zakwalifikowanie w projekcie zagospodarowania działki planowanego obiektu jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego, pomimo iż nie posiada on własnych ścian szczytowych stoi w rażącej sprzeczności z przepisami Prawa budowlanego;

- art. 33 ust 1 w zw. z art. 3 pkt 2 i 2a Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w zakresie w jakim Sąd bezpodstawnie przyjął, że przedmiotem pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie mógł być obiekt nie mogący samodzielnie funkcjonować, i który nie odpowiada prawnej definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego;

- art. 3 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 141 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa poprzez dopuszczenie się przez Sąd I instancji błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na: pominięciu faktu, iż organy administracji w niniejszej sprawie dokonały sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki i przyjęciu, iż sprawdzeniu podlegał wyłącznie projekt architektoniczno-budowlany oraz niedokonaniu w oparciu o akta sprawy własnych ustaleń w zakresie spełniania przez przedmiotowy obiekt kryterium samodzielności, tj. nie odniesienie się do istotnej części materiału dowodowego sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 2 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i 77 kpa oraz w zw. art. 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej dokonując sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi zwolniony jest z obowiązku dokonywania togo sprawdzenia przy uwzględnieniu całego materiału zebranego w sprawie, w tym projektu architektoniczno-budowlanego.

Wniosła o uchylenie wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, że projekt powinien przewidywać realizację obiektu wskazanego we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Organy badały nie tylko projekt architektoniczno-budowlany, ale także zagospodarowanie działki. Z projektu zagospodarowania powinno wynikać czy obiekt budowlany jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych czy nie. Jeżeli nie ma on ścian, nie może być uznany za budynek. Organ wadliwie przeprowadził ustalenia w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu K. B. wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że zarzuty skargi kasacyjnej sformułowano wadliwie. Podnoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne są zasadne.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Podstawowy zarzut obu skarg kasacyjnych dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art.35 ust.1 prawa budowlanego. Na wstępie należy zaznaczyć, że zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że ustawą z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 80, poz 718 ) uchylono ust 2 art. 35, w którym dopuszczano możliwość badania przez organ administracyjny wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5. Nie można natomiast zgodzić się z stanowiskiem Sądu I instancji, iż obowiązujący stan prawny, a szczególnie art.35 ust.1 prawa budowlanego zwalnia organ architektoniczno-budowlany od jakiejkolwiek oceny przedłożonego projektu budowlanego. Okoliczność, iż sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało przez ustawodawcę ograniczone tylko do projektu zagospodarowania działki lub terenu (art. 35 ust. 1 pkt 2), nie może wykluczyć sytuacji, że organ budowlany pod tym względem będzie mógł sprawdzić również drugą część projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby bowiem prowadzić do sytuacji w której przedmiotem przedłożonego projektu budowlanego byłoby zupełnie inne przedsięwzięcie niż by to wynikało z tytułu projektu architektoniczno-budowlanego. Dlatego też przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien sprawdzić jaki obiekt budowlany jest przedmiotem tego postępowania, mając na uwadze, że definicja obiektu budowlanego, definicje budynku, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowli, obiektów liniowych znajdują się w art.3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art.34 ust.1 ustawy Prawo budowlane, projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zatem decyzja o warunkach zabudowy dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, to również przedmiotem przedłożonego projektu budowlanego ma być ten rodzaj budynku. Tym samym organ zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę powinien zbadać, czy zachodzi tożsamość przedmiotu, mając na uwadze ustawowe definicje zawarte w art.3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art.3 pkt 2a ustawy przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo lokalu jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji architektoniczno budowlanej wydając decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zobowiązany jest zbadać, czy przedłożony projekt architektoniczny-budowlany dotyczy rzeczywiście takiego budynku w rozumieniu ustawowej definicji zawartej w art.3 pkt 2a ustawy. Zgodnie bowiem z art.35 ust.1 pkt 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast odrębnym i dalszym zagadnieniem jest, zgodność przedłożonego projektu architektoniczno-budowlanego z wszystkimi warunkami i przepisami technicznymi, w tym zakresie należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż kontrola stosowania tych przepisów została przesunięta do postępowania dyscyplinarnego członka samorządu zawodowego. Za przedstawionym stanowiskiem prawnym, zgodnie z którym organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub zatwierdzeniu projektu budowlanego powinien zbadać, co jest przedmiotem projektu budowlanego w kontekście definicji zawartych w art.3 ustawy przemawia również treść art.35 ust.1 pkt 3 ustawy zgodnie z którym przed wydaniem wskazanej wyżej decyzji organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji i dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, albowiem aby wykonać obowiązek wynikający z powołanego art.35 ust.1 pkt 3 ustawy należy wpierw zbadać co jest przedmiotem projektu budowlanego w rozumieniu art.3 ustawy. Nadto należy jeszcze zwrócić uwagę na treść art.81 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z tym przepisem do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy 1) nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności; a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że wskazane obowiązki , w tym nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, dotyczą również organów administracji architektonicznej- budowlanej.

W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Poznania wydał w dniu [...] czerwca 2012r. decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielił pozwolenia budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, w sytuacji gdy z przedłożonego projektu wynika, że nie jest spełniona definicja domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zawarta w art.3 pkt 2a ustawy, albowiem zamierzona inwestycja nie stanowi konstrukcyjnie samodzielnej całości. W takich okolicznościach w postępowaniu nadzorczym organy zasadnie stwierdziły nieważność decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] czerwca 2012r. , a kontrola przeprowadzona przez Sąd I instancji jest niewłaściwa. Tym samym wniesione skargi kasacyjne są zasadne. Mając na uwadze, że podstawowe zarzuty skarg kasacyjnych dotyczyły naruszenia prawa materialnego, a podnoszone w takich okolicznościach zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.188 w związku z art.151 p.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczona na podstawie art.203 pkt 2 p.p.s.a.