Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1767/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Anna Łuczaj Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 476/06 w sprawie ze skargi Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu podatkowego I instancji i orzeczenia o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt ISA/Łd 476/06 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...], nr [...] którym uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] i orzekł o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W dniu 20 lipca 2003 r. został usunięty z drogi, a następnie umieszczony na parkingu Zakładu D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] pojazd marki Fiat 126p. Samochód ten nie został odebrany przez żadnego ze współwłaścicieli w terminie 6 miesięcy od daty usunięcia z drogi, zatem na mocy art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1998 r. Nr 87, poz. 602 ze zm.) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), przeszedł na własność Skarbu Państwa, co zostało potwierdzone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 3 sierpnia 2004 r., nr [...].

W dniu 28 października 2004 r. Zakład D. Spółka z o.o. w [...] wniósł o zwrot kosztów parkowania samochodu przez okres 232 dni w wysokości 15 984,80 zł, przy zastosowaniu stawki 68,90 zł za dobę.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] przyznał wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 291,49 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznał wynagrodzenie za dozór samochodu od dnia otrzymania dokumentów niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, tj. od dnia 18 czerwca 2004 r. do dnia sprzedaży pojazdu w dniu 29 września 2004 r., tj. za 103 dni. Wynagrodzenie za parkowanie organ ustalił na podstawie średniej ceny opłaty miesięcznej na prywatnych parkingach zlokalizowanych w pobliżu miejsca postoju samochodu. Stawkę dzienną organ wyliczył w wysokości 2,83 zł, co za dozór pojazdu w okresie 103 dni dało kwotę 291,49 zł. W konkluzji uzasadnienia organ pierwszej instancji podał, że warunki w jakich przechowywane są pojazdy na parkingu należącym do Zakładu D. (brak zadaszenia, brak należytej obsługi w celu m.in. doładowywania akumulatorów, uruchamiania silników, uzupełnienia ciśnienia w oponach) powodują drastyczny spadek ich wartości użytkowej. Tym samym nie został spełniony warunek określony w treści art. 102 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), czyli przechowywania ruchomości z taką starannością, aby nie straciła na wartości.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Zakład D. Spółka z o.o. w [...] zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) oraz przepisów ustawy o samorządzie powiatowym i wydanej na ich podstawie uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...] w sprawie ustalenie opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów. Podniosła, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało oparte na błędnej podstawie prawnej, gdyż organ powołał przepis art. 102 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy tymczasem pojazd nie był oddany stronie pod dozór. Kwestionowane rozstrzygnięcie narusza również przepis § 12 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że wydatki związane z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa pokrywa się z kwot uzyskanych ze sprzedaży tych ruchomości, a w przypadku wydatków przekraczających kwoty uzyskane ze sprzedaży pokrywa się z budżetu państwa. Ograniczenie zwrotu wydatków do czasu dysponowania przez organ odpowiednimi dokumentami jest nieuzasadnione. Nadto zdaniem strony, organ I instancji naruszył przepisy ustawy o samorządzie powiatowym i wydaną na ich podstawie uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...], gdyż ustalił stawkę dzienną wynagrodzenia za dozór pojazdu w wysokości średnich cen stosowanych na danym terenie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przyznał wynagrodzenie w kwocie 5 200 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że wysokość wynagrodzenia za parkowanie powinna być ustalona z uwzględnieniem stawek wynikających z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...], a nie w formie średniej opłaty obowiązującej na danym terenie. Natomiast podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie wskazania okresu czasu, za który przysługuje Zakładowi D. Spółka z o.o. wynagrodzenie. Ponadto stwierdził, że opłata należy się tylko za czas, w którym organ dysponował dokumentacją niezbędną do prowadzenia postępowania likwidacyjnego.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Zakładu D. Sp. z o.o. w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części dotyczącej odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu za czas kiedy organ nie dysponował dokumentami niezbędnymi do prowadzenia postępowania likwidacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Wskazując na powyższą podstawę, wniosła o jego uchylenie i przyznanie wynagrodzenia również za dozór pojazdu w okresie od 21 stycznia 2004 r. do 17 czerwca 2004 r. w kwocie 7 450 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo, w piśmie z dnia 8 maja 2006 r. wyraził pogląd, że przechowywanie na parkingach pojazdów, które stały się własnością Skarbu Państwa odbywa się na zasadach wynikających z przepisów art. 100–103 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954), w związku z treścią § 3 pkt 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W oparciu o te przepisy organ stwierdził, że podmiotowi prowadzącemu parking przysługuje prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepisy uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...], Nr [...] w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów, określają stawki opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów, które mają zastosowanie do właścicieli pojazdów i osób uprawnionych do ich odbioru. Nie mają natomiast zastosowania do Skarbu Państwa przejmującego, na mocy art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), pojazd nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając powyższą skargę, stwierdził, iż zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.

W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. stanowił, że pojazd usunięty z drogi publicznej w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. O przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.). Wynika z tego, że orzeczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Stwierdza ono, że z chwilą upływu okresu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej, przechodzi on na własność Skarbu Państwa.

Skoro w stanie faktycznym sprawy Skarb Państwa, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, to należy uznać, że od tego dnia powinien ponosić wszelkie opłaty związane z przechowywaniem pojazdu.

Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że powoływana przez organy podatkowe okoliczność, że Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał z Komendy Miejskiej Policji w [...] dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania w sprawie przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z pewnym opóźnieniem, nie może zwalniać tego organu od pokrycia należnych opłat związanych z przechowywaniem pojazdu na parkingu prowadzonym przez stronę skarżącą w okresie od upływu 6 miesięcy od umieszczenia pojazdu na parkingu do dnia otrzymania ww. dokumentów. Sąd zaznaczył, że odmowa organów podatkowych przyznania stronie skarżącej wynagrodzenia za ten okres wynika z treści uzasadnień postanowień organów obu instancji, a także z treści zażalenia strony.

W odniesieniu do kwestii wysokości przyznanego Zakładowi D. Spółka z o.o. w [...] wynagrodzenia, Sąd pierwszej instancji uznał, że żądanie zapłaty przez Skarb Państwa tych kosztów w wysokości wyliczonej w oparciu o stawkę wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów, nie jest uzasadnione. Wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] parkingu prowadzonego przez stronę skarżącą do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Miejską w [...] opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie zostało dokonane na podstawie m.in. art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt: K 23/04, uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP. Jednakże wymienione przepisy stracą moc obowiązującą dopiero z dniem 30 czerwca 2006 r.. Ponadto z treści przepisu art. 130a ust. 1–7 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w ust. 6 oraz w powołanej przez stronę uchwale Rady Miejskiej dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy zostały odebrane. Natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa ,na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji do przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez stronę skarżącą i związanych z tym należności, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449), powinny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy. Przepis ten określa obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Sąd pierwszej instancji nie podzielił wyrażonego w kwestionowanym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, że podstawę prawną do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia Rady Ministrów. Przepis ten bowiem dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, a taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Taką podstawę prawną stanowi regulacja § 3 ust. 1 lit. c rozporządzenia, odnosząca się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie m.in. zrzeczenia się własności lub objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej.

Zgodnie z art. 180 kodeksu cywilnego, właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Przepis ten nawiązuje do treści przepisu art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Sąd pierwszej instancji, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt I SA/Bd 477/04, stwierdził, że prowadzącemu parking, na którym umieszczane są pojazdy, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przysługuje, z mocy prawa, jako dozorcy, uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Do wyliczenia stosownej kwoty konieczne jest uwzględnienie specyfiki parkingu oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność.

Sąd pierwszej instancji wskazał jednak, że pogląd ten pozostaje bez wpływu na wyrażone w wyroku stanowisko Sądu co do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia tylko w zaskarżonej części odnoszącej się do okresu, za który należne było wynagrodzenie za dozór pojazdu. Stanowisko takie warunkuje treść art. 134 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym ustawodawca zawarł zakaz reformationis in peius. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że zachodzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżone postanowienie narusza przepisy normujące sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdów, ale nie w sposób rażący, skutkujący koniecznością stwierdzenia jego nieważności.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w zaskarżonej części.

Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art.145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. oraz w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia, pomimo iż w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz, pomimo, że zaistniały te przesłanki Sąd przesądził, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, gdyż jest związany zakazem reformationis in peius, mimo, iż rażąco naruszono prawo w sposób niedający pogodzić się z wymogami praworządności,

b) art.141 § 4 ustawy P.p.s.a., polegające na rozbieżności pomiędzy podstawą prawną rozstrzygnięcia i treścią uzasadnienia wyroku, gdyż Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżone postanowienie zamiast stwierdzić jego nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. pomimo, że w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że do określenia należności za przechowywanie na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa winny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy, w świetle którego organ likwidacyjny jest zobowiązany pokryć na żądanie dozorcy prowadzącego parking, na którym przechowywany był pojazd stanowiący własność Skarbu Państwa zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, oraz że organ likwidacyjny, przyznając koszty za przechowywanie pojazdu, nie jest związany postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także, pomimo że Sąd stwierdził, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w art. 130a ust. 6 powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz w powołanej uchwale Rady Miejskiej, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na którego rzecz pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 w/w ustawy, czyli zastosowano niewłaściwe przepisy prawa materialnego, co niewątpliwie jest rażącym naruszeniem prawa,

c) art. 138 ustawy P.p.s.a poprzez niewskazanie w sentencji skarżonego wyroku zakresu rozstrzygnięcia, tj. nie wskazano jakiej części ono dotyczy.

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 w związku z art. 130a ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133) w sprawie usuwania pojazdów polegające na błędnej wykładni ww. przepisów poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu podczas, gdy z treści przepisu wynika, że z upływem 6 miesięcy od usunięcia pojazdu i nieodebrania go przez właściciela pojazd "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się" i że przepis przesądza jedynie zasadę, zgodnie z którą pojazd porzucony z zamiarem wyzbycia się przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy oraz poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa jest zobowiązany zwrócić dozorcy konieczne wydatki za dozór pojazdu, który przeszedł na rzecz Skarbu Państwa z upływem 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, a nie od dnia uprawomocnienia się decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa podczas, gdy wydanie ww. decyzji musi być poprzedzone wyczerpaniem przewidzianej przez przepisy procedury przejęcia.

Powołując się na powyższe naruszenia prawa skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniósł, że zastosowanie w sprawie przepisu, który zobowiązuje organ likwidacyjny do pokrywania opłat za parkowanie pojazdu w wysokości 50 zł za dobę i który, jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, nie ma zastosowania do Skarbu Państwa zamiast przepisu z zupełnie innej ustawy, który zobowiązuje organ likwidacyjny do zwrotu dozorcy koniecznych wydatków, jest niewątpliwie rażącym naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.

Ponadto, w ocenie strony skarżącej Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że Skarb Państwa automatycznie z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej staje się z mocy prawa z tym dniem właścicielem pojazdu. Tymczasem z treści powołanego przepisu wynika jedynie, że z upływem terminu, o którym mowa, pojazd uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Z treści przepisu wynika, że taki pojazd przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, nie wskazuje on jednak terminu, z jakim następuje przejście własności. Jednocześnie ustawodawca w art. 130a ust. 11 przewidział wydanie przepisów wykonawczych określających procedurę przejęcia. W związku z powyższym zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym dopiero po wyczerpaniu przez naczelnika urzędu skarbowego szczegółowej procedury możliwe jest wydanie przez naczelnika decyzji w sprawie przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa, a stanowisko WSA, że przejście własności następuje automatycznie z upływem 6 miesięcy jest nieuprawnione. W konsekwencji także od momentu uprawomocnienia się decyzji w sprawie przejęcia pojazdu dopuszczalne jest obciążenie organu likwidacyjnego koniecznymi wydatkami związanymi z dozorem pojazdu.

W myśl bowiem § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów, usunięcie pojazdu z drogi polega na wydaniu dyspozycji wyznaczonej przez starostę jednostce. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, podmiot który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu winien powiadomić o tym niezwłocznie właściciela pojazdu. W przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie 6 miesięcy jednostka prowadząca parking w myśl § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.

W ocenie skarżącego, nie ulega wątpliwości, iż przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu usuniętego z drogi i nieodebranego przez właściciela w ciągu 6 miesięcy, organ je wydający winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające w szczególności fakt nieodebrania pojazdu przez jego właściciela. Warunkiem nieodzownym do ustalenia, że sytuacja taka wystąpiła, jest skuteczne skierowanie do właściciela wezwania do odebrania pojazdu oraz informacja, że wezwany nie zastosował się do jego treści bądź zrzekł się prawa własności. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i dopiero taka sytuacja umożliwia wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, który staje się pierwotnym właścicielem tego pojazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określone w § 2 art. 183 cyt. ustawy w tej sprawie nie występują.

Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada wymogom określonym w art. 174 i 176 P.p.s.a. lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Z uwagi na to, że skarga jest oparta na obu podstawach kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wymienionych w niej przepisów postępowania. Zarzut ten uznać należy za chybiony.

W sprawie jest niesporne, że podstawę prawną rozstrzygnięcia orzeczeń organów podatkowych w tej sprawie stanowi przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Zarówno ten przepis jak i inne przepisy powołanej ustawy nie wyjaśniają jak należy ustalić przedmiotową należność. Niewątpliwie należność ta powinna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.

Autor skargi kasacyjnej, a także Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że opłaty za parkowanie jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli innych niż Skarb Państwa pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cyt. ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Jednakże w przypadku, gdy organ administracyjny przy ustalaniu w trybie powołanego art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór odniesie się tak jak w tym przypadku do ustaleń uchwały rady powiatu – w tej sprawie Rady Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów - zastosuje stawkę opłat za parkowanie wynikającą z tej uchwały to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi to podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia organu podatkowego.

Zauważyć należy, że przedmiotowa uchwała ustala stawki opłat za parkowanie na wyznaczonych parkingach pojazdów, o których wyżej mowa ponoszonych przez ich właścicieli. Należy zatem uznać, że przy określaniu jej wysokości organ stanowiący powiatu wziął pod uwagę wydatki poniesione przez prowadzącego parking związane z wykonywaniem dozoru oraz należne mu z tego tytułu wynagrodzenie. Jeżeli zatem organ podatkowy uznał, że wysokość stawki z uchwały odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór to nie ma podstaw do żądania stwierdzenia nieważności jego orzeczenia tylko z tego powodu, że zastosował stawkę opłat z uchwały, które nie odnoszą się bezpośrednio do Skarbu Państwa. Nie oznacza to, że stawka ta nie odpowiada kosztom przechowywania pojazdu stanowiącego własność Skarbu Państwa.

Podkreślić należy, iż autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wyliczona przy zastosowaniu omawianej stawki opłat za parkowanie należność dla dozorującego odbiega od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdu Skarbu Państwa. Ponadto wyjaśnić należy, że zawarte w sentencji wyroku rozstrzygnięcie uchyla zaskarżone postanowienia w części, oznacza tą jego część, która nie uwzględniała wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za dodatkowy okres.

Jako niezasadny ocenić należy również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 130a ust. 10 w związku z art. 130a ust. 11 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia od kiedy Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie art. 130a ust. 10 przeszedł na własność Skarbu Państwa. Zdaniem organu obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa przedmiotowych kosztów powstaje w dniu przejścia na własność pojazdu usuniętego i nieodebranego przez jego właściciela na rzecz Skarbu Państwa z tym, nie – jak twierdzi Sąd – z dniem upływu 6 miesięcznego terminu od jego usunięcia lecz z dniem, kiedy decyzja naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stała się prawomocna.

Sąd w składzie orzekającym poglądu skarżącego nie podziela. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym w art. 130a ust. 10 stanowi, iż pojazd usunięty w trybie w tych przepisach określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. A zatem upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa.

Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów jest mowa, o "przejęciu" na rzecz Skarbu Państwa to art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa, a o tym orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Mogłoby to sugerować, że decyzja wydana w tym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, to jednak w świetle przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, gdyż może potwierdzić tylko to, co nastąpiło z mocy ustawy. Zatem prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6 miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu. Oznacza to, że bez znaczenia jest okoliczność, kiedy organ administracji otrzymał dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na Skarb Państwa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.