Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2589/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie : Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie: WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A.N. - P.P na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 września 2002 r. nr [...] w przedmiocie stawek celnych skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2001 r. na placu Oddziału Celnego w K. został złożony czasowo samochód ciężarowy marki F., sprowadzony z zagranicy przez A.N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Prywatne Przedsiębiorstwo.

W dniu [...] 2001 r. w wyniku czynności sprawdzających stwierdzono brak przedmiotowego pojazdu, co spowodowało wszczęcie z urzędu postępowania celnego w sprawie usunięcia spod dozoru celnego w/w samochodu.

Skarżący w piśmie z dnia [...] 2002 r. wniósł o uznanie preferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru i zastosowanie obniżonej stawki celnej w wysokości 5% od wartości celnej samochodu.

W dniu [...] 2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję określającą kwotę długu celnego powstałego w wyniku usunięcia spod dozoru celnego w/w pojazdu przy zastosowaniu stawki celnej autonomicznej w wysokości 35%. Organ celny stwierdził, że umowa kupna-sprzedaży dotycząca w/w samochodu zawiera deklarację o pochodzeniu towaru i skarżący wnioskował o zastosowanie stawki celnej obniżonej , jednak stawka ta nie może być zastosowana , gdyż skarżący nie dokonał zgłoszenia . Zgodnie z art.14 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) obniżone stawki celne mogą być stosowane tylko na wniosek zgłaszającego. Skarżący nie dokonał zgłoszenia , a więc nie był zgłaszającym .

W odwołaniu od wydanej decyzji skarżący zarzucił brak podstaw do zastosowania stawki celnej autonomicznej , gdyż kilkakrotnie zwracał się z wnioskiem o zastosowanie stawki celnej obniżonej wobec tego , że przedmiotowy samochód miał stwierdzone preferencyjne pochodzenie . W ocenie skarżącego organ celny błędnie przyjął , że nie dokonał zgłoszenia celnego , pomimo iż w deklaracji skróconej wpisano jedynie nazwisko skarżącego pomijając oznaczenie "P.P. " . Zgłoszenie celne zostało dokonane przez skarżącego we własnym imieniu i na swoją rzecz jako osobę fizyczną.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził , że stan faktyczny sprawy jest bezsporny , a w szczególności okoliczność , że skarżący nie wykonał ciężącego na nim obowiązku wynikającego z czasowego składowania samochodu , a ponadto że pojazd ten został usunięty spod dozoru celnego. Skarżący nie kwestionując powstanie długu celnego , domaga się jedynie zastosowanie stawki celnej obniżonej , przy niekwestionowanym preferencyjnym pochodzeniu towaru.

Z brzmienia art.13 § 4 Kodeksu celnego ( a nie jak błędnie wskazano w decyzji organu I instancji - art.14 § 5 Kodeksu celnego ) wynika , że zastosowanie stawki celnej obniżonej uzależnione jest od spełnienia łącznie trzech przesłanek : 1/ złożenie odpowiedniego wniosku , 2/ wnioskodawca powinien być zgłaszający , 3/ towary , których dotyczy wniosek muszą spełniać warunki do stosowania stawek celnych obniżonych. Skarżący spełnił tylko trzecią z w/w przesłanek , natomiast nie spełnił dwóch pozostałych. Wprawdzie przedmiotowy samochód został zgłoszony do procedury tranzytu , ale po jej zakończeniu i nabyciu statusu towaru czasowo składowanego , w/w pojazd wymagał podjęcia dalszych czynności , w tym dokonania zgłoszenia do określonej procedury. Zgłoszenie powinno być dokonane na odpowiednim formularzu , a skarżący takiego zgłoszenia nie dokonał.

Organ odwoławczy za zgodne z prawem uznał ustalenie organu I instancji , że skarżącego nie można uznać za zgłaszającego , pomimo , że w deklaracji skróconej w polu l jako składającego deklarację wpisano A.N. Złożenie deklaracji nie jest równoznaczne z dokonaniem zgłoszenia celnego . W aktach sprawy znajduje się kserokopia dokumentu SAD , w którym skarżący P.P. N.A. określony jest jako zgłaszający przedmiotowy samochód do procedury dopuszczenia do obrotu , jednak dokument ten został dołączony do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego , a ponadto nie zawiera on jakiegokolwiek potwierdzenia , że formularz ten został przedstawiony w urzędzie celnym.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że wnioski zawarte w pismach skarżącego z dnia [...]. i [...] 2002 r. nie można traktować jako wniosków o zastosowanie stawki celnej obniżonej w rozumieniu art. 13 § 4 Kodeksu celnego, tym bardziej , że zostały one złożone przez skarżącego już po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie usunięcia spornego towaru spod dozoru celnego.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił , iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnia jego wniosku o uznanie " europejskiego" pochodzenia towaru , a w konsekwencji odmówiono zastosowania obniżonej stawki celnej.

W ocenie skarżącego organy celne bezzasadnie uznały , że nie był on zgłaszającym w rozumieniu Kodeksu celnego i nie złożył wniosku o zastosowanie obniżonej stawki celnej. Przepisy prawa celnego nie mogą być interpretowane w ten sposób , że do pewnego momentu postępowania był on zgłaszającym tj. w zakresie procedury tranzytu i odprawy czasowej , a później już przestał być zgłaszającym. Nabycie uprawnień zgłaszającego trwa do zakończenia postępowania celnego. W związku z tym należy uznać - zdaniem skarżącego - że złożony przez niego wniosek o zastosowanie obniżonej stawki celnej pochodził od "zgłaszającego".

Skarżący wyjaśnił, że nie mógł dokonać zgłoszenia przedmiotowego samochodu do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w ustawowym terminie 20 dni , gdyż towar ten został usunięty spod dozoru celnego . Urząd Celny w K. odmówił przyjęcia zgłoszenia celnego towaru usuniętego spod dozoru celnego.

W/w wyjaśnił, że usunięcie pojazdu spod dozoru celnego było spowodowane obawą jego uszkodzenia lub kradzieży , gdyż parking celny nie jest strzeżony. Zastosowanie w zaskarżonej decyzji stawki celnej 35% , zamiast 5% jest formą kary za usunięcie towaru spod dozoru celnego , gdyż jak wynika z rozmowy przeprowadzonej z pracownikiem Urzędu Celnego - pierwotny projekt decyzji uwzględniał 5% stawkę celną.

W ocenie skarżącego opisany sposób postępowania stanowi dowód naruszenia przez organy celne zasady zaufania obywatela do tych organów.

Ponadto skarżący zarzucił , że odwołanie zostało rozpatrzone przez pracowników Izby Celnej w K., którzy poprzednio byli pracownikami Urzędu Celnego w K. i zajmowali się sprawą w I instancji. Ta okoliczność narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zastosowanie obniżonej stawki celnej w odniesieniu do sprowadzonego samochodu z powodów opisanych w zaskarżonej decyzji. Skarżący nie dopełnił ciążących na nim obowiązków określonych w art.48 § 1 pkt.2 Kodeksu celnego tzn. nie dokonał stosownych czynności oraz nie dostarczył organowi celnemu dokumentów niezbędnych do nadania przeznaczenia celnego towaru objętego deklaracją skróconą. Poza sporem pozostaje fakt usunięcia przedmiotowego samochodu spod dozoru celnego. Te okoliczności spowodowały powstanie długu celnego.

W odpowiedzi na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ celny wyjaśnił, że skarga dotyczy decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej , która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego. Przy wydawaniu decyzji brali udział różni funkcjonariusze celni, co oznacza że został zachowany tok instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa .

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Sprowadzony przez skarżącego samochód ciężarowy marki F. został czasowo złożony w Oddziale Celnym w K., a następnie usunięty spod dozoru celnego . Przedmiotowy pojazd spełnił warunek do zastosowania obniżonej stawki celnej . Istota sporu dotyczy ustalenia , czy skarżący może być uznany za zgłaszającego towar do procedury dopuszczenia do obrotu , a w konsekwencji czy skutecznie złożył wniosek o zastosowanie stawki celnej obniżonej .

Aby odpowiedzieć na powyższe pytania , należy odnieść się do przepisów regulujących tryb zgłaszania towarów do odpowiedniej procedury.

Zgodnie z art.60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar , który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno być dokonane na odpowiednim formularzu , do którego powinny być dołączone dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą , do której jest zgłaszany ( art.64 Kodeksu celnego ). Stosownie zaś do art.65 § 1 w/w Kodeksu organ celny przyjmuje niezwłocznie zgłoszenie celne Jeżeli : 1/ zgłoszenie celne odpowiada wymogom określonym w art.64 , 2/ wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty , z zastrzeżeniem art.80 § 2 . Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny.

Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika , że objęcie towaru procedurą celną wymaga przedstawienia stosownych dokumentów wraz z towarem. Zgłoszenie celne dotyczy towaru i nie jest możliwe dokonanie zgłoszenia celnego towaru , który został usunięty spod dozoru celnego.

Sprowadzony przez skarżącego z zagranicy samochód został objęty dozorem celnym jako towar składowany czasowo . Argumentacja skarżącego dotycząca przyczyn usunięcia przedmiotowego towaru spod dozoru celnego nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zgodnie z art.50 Kodeksu celnego towary składowane czasowo mogą znajdować się jedynie w magazynie celnym lub w innych miejscach za zgodą organu celnego i na warunkach określonych przez organ . O ile zachodziła obawa uszkodzenia lub utraty pojazdu , skarżący mógł wystąpić do urzędu celnego z wnioskiem o zmianę miejsca składowania pojazdu. W żadnym wypadku niedopuszczalne było samowolne usunięcie pojazdu z magazynu celnego .

Po usunięciu przedmiotowego pojazdu spod dozoru celnego organ celny miał obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie celne w celu uregulowania sytuacji prawnej tego towaru i tak też uczynił w niniejszej sprawie. Wydając decyzję określającą dług celny organ celny prawidłowo obliczył wysokość tego długu przy zastosowaniu autonomicznej stawki celnej . Skarżący nie mógł skutecznie dokonać zgłoszenia celnego , bo jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów , nie przedstawił organowi celnemu wraz ze zgłoszeniem celnym samochodu.

Znajdująca się w akta sprawy fotokopia dokumentu SAD dotycząca przedmiotowego samochodu i mająca stanowić dowód dokonania zgłoszenia celnego nie ma potwierdzenia , iż faktycznie dokument ten został przedstawiony w urzędzie celnym. Gdyby rzeczywiście formularz SAD był złożony , organ celny odmawiając przyjęcia zgłoszenia celnego powinien na piśmie wskazać przyczyny odmowy. Okoliczność ta nie jest jednak w rozpatrywanej sprawie rozstrzygająca , bowiem - jak wyżej wykazano - brak towaru ( a jest to okoliczność bezsporna ) wykluczał możliwość przyjęcia zgłoszenia celnego , nawet gdyby to zgłoszenie było poprawne pod względem formalnym.

Uznając zatem , że skarżący - wobec usunięcia towaru spod dozoru celnego - nie mógł dokonać zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu , nie mógł również nabyć status " zgłaszającego" , a w konsekwencji skutecznie złożyć wniosek o zastosowanie obniżonych stawek celnych.

Odnośnie zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej , że zasada ta nie została naruszona. Ustawa z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41, poz.365) od 1.05.2002 r. zniosła organy celne -Prezesa Głównego Urzędu Ceł i Dyrektora Urzędu Celnego i utworzyła Dyrektora Izby Celnej oraz Naczelnika Urzędu Celnego. Z uwagi na fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w okresie przekształceń w administracji celnej , decyzja w pierwszej instancji została wydana przez Dyrektora Urzędu Celnego , natomiast odwołanie od tej decyzji zostało rozpatrzone przez Dyrektora Izby Celnej, który zgodnie z art.4 ust. 1 przejął zadania i kompetencje Prezesa Głównego Urzędu Ceł w tym zakresie. Obie decyzje zostały wydane przez różne organy i różne osoby .

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 , orzekł jak w sentencji.