Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 1304/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 8, art, 12, art.35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

﻿ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. M. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego D. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.500 (słownie: jeden tysiąc pięćset) złotych; V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący (A. M.) reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego, wniósł w dniu 28.04.2021 r. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy – złożonego w imieniu małoletniego w dniu 16.10.2019 r. - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o:

1. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

2. zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.ps.a.;

4. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł;

5. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Pełnomocnik skarżącego uzasadnił wnioski i zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia.

Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 16.10.2019 r. w imieniu małoletniego skarżącego złożony został do Wojewody wniosek w przedmiotowej sprawie. Jeszcze w tym samym dniu organ, powołując się przepis art. 61 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 108 ustawy o cudzoziemcach, zawiadomił cudzoziemca o wszczęciu postępowania oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 16.08.2020 r. Wojewoda wyjaśnił, że powodem przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku jest konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Ponadto organ powołał się na dużą liczbę prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawie cudzoziemców. W dniach 06.08.2020 r. i 07.10.2020 r. wnioskodawca przedłożył do akt sprawy dodatkowe dokumenty. Pismem z 02.12.2020 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do organu o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie małoletniego. Wobec braku reakcji ze strony organu, pismem z 05.03.2021 r. pełnomocnik złożył ponaglenie na działanie organu. Dopiero po wpłynięciu niniejszej skargi w dniu 28.04.2021 r., Wojewoda zawiadomieniem z 04.06.2021 r. poinformował przedstawiciela skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 30.09.2021 r. oraz wezwał do przedłożenia brakujących dokumentów.

Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cech przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Nie można zwłaszcza zaakceptować sytuacji, w której już w momencie złożenia wniosku, Wojewoda wyznaczył - na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - przewidywany termin zakończenia postępowania. Możliwość wyznaczenia na podstawie tego przepisu, co należy podkreślić - nowego terminu załatwienia sprawy - powstaje dopiero wówczas, gdy organ administracji nie załatwił sprawy niezwłocznie (art. 35 § 1 i 2 k.p.a.) lub w terminach określonych w art. 35 § 3, 3a i 4 k.p.a. Przy czym podstawy do zastosowania tego przepisu nie stanowi - powołana przez Wojewodę - konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Sprawdzenie kompletności złożonego wniosku oraz weryfikacja przesłanek udzielenia zezwolenia, powinna nastąpić co do zasady w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Również okoliczność zbyt dużej liczby prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawie cudzoziemców nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 36 § 1 k.p.a. Ponadto brak jest podstaw prawnych, aby w opisany sposób wyznaczyć tak odległy termin zakończenia postępowania (w tym przypadku dziesięciomiesięczny). Wyznaczając bowiem na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy organ jest związany przepisami art. 12 § 2 i art. 35 § 1 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu. W takim stanie sprawy, w ocenie Sądu, okres zwłoki organu, który do czasu złożenia niniejszej skargi zasadniczo nie podejmował w sprawie żadnych czynności i nie wydał rozstrzygnięcia znacząco przekracza maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Wobec braku przekazania przez organ informacji o wydaniu decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Na wniosek strony skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał stronie sumę pieniężną w kwocie 1.500 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu przewlekłości w prowadzonym postępowaniu przez organ w sprawie (zdyscyplinuje organ). Tak długotrwałe oczekiwanie na rozpoznanie wniosku w sposób istotny może ograniczać sposób funkcjonowania, planowania i swobodę działania nie tylko małoletniemu skarżącemu ale także jego przedstawicielowi ustawowemu.

W ramach przysługujących kompetencji (Sąd "może"), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny (pkt V sentencji wyroku). Powszechnie wiadomym jest bowiem, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie. I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe (na które organ powołuje się już od dawna), leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak - w pewnych sytuacjach - powinny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt VI sentencji wyroku).