Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 984/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 984/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011r., sprawy ze skargi D. I., na indywidualną interpretację Ministra Finansów, z dnia 25 lutego 2011r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług, I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. określa, iż zaskarżona interpretacja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 15 listopada 2010r. D.I. zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania zbycia udziału w nieruchomości gruntowej niezabudowanej.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca zamierza zbyć trzy działki.

Działka nr 3 obr. 22 - w 1988 na mocy postanowienia Sądu jako spadkobierca (po ojcu) wnioskodawca został użytkownikiem wieczystym tej działki, a następnie na mocy decyzji administracyjnej został właścicielem (nieodpłatne przekształcenie z użytkowania wieczystego na własność, ponieważ ojciec wnioskodawcy w 1983 r. zapłacił całą kwotę za cały okres użytkowania wieczystego - 99 lat)

Działka nr 1 obr. 22 - w 1998 r. na mocy aktu notarialnego z gminą wnioskodawca został użytkownikiem wieczystym tej działki (kwota ustalona w przetargi nie obejmowała podatku VAT) a następnie od 2000 r. wnioskodawca został właścicielem i nadal płaci raty za przekształcenie na własność - ani pierwsza wpłata (25%) ani kolejne raty nie obejmują podatku VAT.

Działka nr 5 obr. 22 w 2004 r. została wydzielona z działki nr 3 obr. 22 w wyniku nowego geodezyjnego wykazu synchronizacyjnego.

Wymienione działki stanowią prywatną własność wnioskodawcy i nie prowadził na nich nigdy działalności gospodarczej i nie odliczał podatku VAT z tytułu jakichkolwiek inwestycji na nich.

Wszystkie wyżej wymienione działki są działkami przyległymi do siebie, niezabudowanymi. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie kamieniarstwa i betoniarstwa nagrobkowego - wykonuje usługi dla osób fizycznych. Nie posiada gospodarstwa rolnego i nie jest rolnikiem ryczałtowym. Zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki te przeznaczone były pod "Budynek usługowo - mieszkalny, (zakład kamieniarski z częścią mieszkalną) wraz z garażem, infrastrukturą techniczną, układem drogowym i zagospodarowaniem terenu". W 1985 r. ojciec wnioskodawcy na działce nr 3 wybudował fundamenty pod budynek usługowo mieszkalny, zakład kamieniarski z częścią mieszkalna. Na mocy postanowienia Sądu z dnia 20 grudnia 1988 r. o dział spadku po ojcu wnioskodawca otrzymał grunt działkę nr 3 wraz z wybudowanymi fundamentami. Po otrzymaniu w spadku gruntu wnioskodawca nie kontynuował budowy rozpoczętej przez ojca. W 2001r. wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę "Budowa Zakładu kamieniarskiego wraz z częścią mieszkalną oraz instalacją zewnętrzną i wewnętrzną wod-kan. gaz, elektryczną i opadowa, trzema wjazdami, miejscami postojowymi oraz dojściem do budynku". Po uzyskaniu pozwolenia na budowę wnioskodawca doprowadził do działki nr 3 infrastrukturę techniczną w ramach ciągłości pozwolenia na budowę. W 2009 r. wybudował fundament pod garaż przylegający do istniejących wcześniej fundamentów. Z tytułu poniesionych wydatków wnioskodawca nie korzystał z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Poniesione wydatki traktował jako osobiste, nie związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Działkę nr 1 wnioskodawca nabył w celu poprawy zagospodarowania działki nr 3. Od kiedy wnioskodawca został właścicielem przedmiotowych działek nie były one wykorzystywane w żaden sposób przez nikogo, pozostają nie ogrodzone. Przedmiotowe działki nie były i nie są przedmiotem wynajmu ani dzierżawy ani umów o podobnym charakterze, nie były i nie są wykorzystywane na cele działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie posiadał innych niż wskazane we wniosku nieruchomości gruntowych i nie dokonywał wcześniej żadnych sprzedaży gruntów. Środki finansowe uzyskane ze sprzedaży działek zostaną przeznaczone na leczenie, sanatoria, zabezpieczenie emerytalne i inne prywatne cele. Wnioskodawca od 1 stycznia 2011 r. nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wnioskodawca w przypadku sprzedaży ww. działek będzie zobowiązany do zapłaty podatku od towarów i usług?

Interpretacją indywidualną z dnia 25 lutego 2011r. znak: [...], Minister Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uznał stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ wskazał na art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W kontekście powyższego nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika ponadto, iż dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Oznacza to, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty. Podatnikiem jest zatem również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży.

Działalność gospodarcza może składać się z kilku następujących po sobie transakcji. Czynności takie jak nabycie gruntu działki nr 1 w celu poprawy zagospodarowania działki nr 3, następnie uzyskanie w 2001r. pozwolenia na budowę Zakładu Kamieniarskiego wraz z częścią mieszkalną oraz instalacją zewnętrzną i wewnętrzną wod-kan, gaz, elektryczną i opadową, trzema wjazdami, miejscami postojowymi oraz dojściem do budynku powinny być również traktowane jako działalność gospodarcza. Jak również czynności wykonywane po uzyskaniu pozwolenia na budowę powinny być również traktowane jako działalność gospodarcza.

Organ uznał zatem, że skoro wnioskodawca w dacie złożenia wniosku o wydanie interpretacji był podatnikiem VAT, a także skoro przy nabyciu planowana była również działalność gospodarcza na przedmiotowych działkach, to w przypadku sprzedaży ww. działek będzie zobowiązany do zapłaty podatku od towarów i usług.

Pismem z dnia 18 marca 2011r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

Organ podatkowy pismem z dnia 12 kwietnia 2011r. udzielił odpowiedzi na w/w wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

D.I. złożyła skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług.

Uzasadniając powyższe skarżąca przedstawiła poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych wskazujące na jednoznaczną, konsekwentną w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży działek przez osoby fizyczne, stanowiących ich majątek prywatny. Zgodnie z ta linią nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zbycie (nawet kilkukrotne) przez osobą fizyczną nieruchomości jeżeli stanowiły one majątek prywatny osoby fizycznej i nie zostały nabyte w celu wykorzystywania do prowadzenia zorganizowanej działalności gospodarczej w zakresie handlu. Skarżąca nabyła przedmiotowe nieruchomości w 1988 i 1998r. do majątku prywatnego i nigdy nie wykorzystywała ich w prowadzonej działalności gospodarczej (nie wprowadziła do ewidencji środków trwałych) polegającej na sprzedaży nagrobków, nabywając sporne działki nie działała w charakterze handlowca, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Skargę należało uwzględnić, ponieważ zaprezentowany w zaskarżonej interpretacji indywidualnej pogląd Ministra Finansów jest błędny i narusza art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług.

W myśl ust. 1 w/w przepisu podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie zaś z ust. 2 działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z brzmienia tych przepisów wynika, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Jeśli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie.

W kontrolowanej sprawie stan faktyczny w ocenie Sądu wskazuje, że nie można doszukać się wyżej opisanego przymiotu. Charakter czynności polega na wyzbyciu się majątku prywatnego, a sprzedaż przedmiotowych działek nastąpi poza sferą działalności gospodarczej skarżącej. Skarżąca nie posiadała innych niż wskazane we wniosku nieruchomości gruntowych i nie dokonywała wcześniej żadnych sprzedaży gruntów. Poszczególne działki uzyskane zostały w różnych okresach tj. w roku 1988 i 1998, a w 2004 nastąpiło jedynie powstanie działki w wyniku podziału. Działki nie były też faktycznie wykorzystywane w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na produkcji nagrobków i kamieniarstwo. Sposób nabycia tychże działek nie wskazuje na bezpośredni cel związany z działalnością gospodarczą polegającą na zbywaniu działek, na co wskazują duże odstępy czasu pomiędzy nabywaniem w drodze dziedziczenia, a przekształceniem użytkowania wieczystego we własność i powstaniem działki w wyniku podziału. Na powyższą ocenę nie może wpłynąć fakt planowanej budowy na działkach zakładu kamieniarskiego, ponieważ faktycznie nie prowadzono na nich żadnej działalności gospodarczej. Nie sposób zatem uznać, że skarżąca w jakikolwiek zaplanowany sposób nabyła działki, a następnie zagospodarowała je tylko w sposób przeznaczony do odsprzedaży z zyskiem. W związku z tym zbycie działek należy uznać za sprzedaż majątku prywatnego. Majątek taki nabywany bowiem był na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, a zatem jego sprzedaż zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. Podobny pogląd wyrażony został w wyroku NSA z dnia 29 października 2007r. I FPS 3/07.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31 poz. 153).