Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 642/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], zwanego w dalszej części uzasadnienia "ZUS Oddział w [...]" jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej "PWIS" z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267) zwanej dalej "k.p.a." oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem" utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej PPIS z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] stwierdzającą u M.R. chorobę zawodową: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: gruźlica płuc, wymieniona w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych.

Postępowanie w powyższej sprawie wszczęte zostało w dniu 25 września 2009r. w następstwie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez lekarza medycyny pracy K.M.

W trakcie postępowania ustalono, że M.R. pracowała w narażeniu na potencjalne czynniki chorobotwórcze począwszy od dnia 1 października 1986r.:

- od 1.10.1986 r. do 29.12.1999 r. w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu w B.P. jako lekarz stażysta, młodszy asystent, starszy asystent;

- od 27.12.1999 r. do 31.01.2001 r. w Oddziale ZUS w [...] jako lekarz orzecznik;

- od 1.02.2001 r. do 31.07.2005 r. w Oddziale ZUS w [...] na stanowisku lekarza;

- od 1.03.2004 r. do 31.07.2005 r. w NZOZ [...] w [...] na stanowisku lekarza specjalisty (kontrakt);

- od 1.04.2004 r. do 31.07.2005 r. w NZOZ Zespół Lekarzy Specjalistów [...] w S. jako lekarz specjalista (kontrakt);

- od 1.08.2005 r. do chwili obecnej w Oddziale ZUS w [...] jako lekarz orzecznik (w tym od 1.01.2008 r do 15.03.2009 r. 1/2 etatu)

Ponadto w okresie od 2.11.2005 r. do 31.12.2007 r. M.R. pracowała w Wojewódzkiej Przychodni Onkologicznej [...] Centrum Onkologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w [...] na stanowisku lekarza (1/10 etatu), a w okresie od 1.01.2008 r. do 31.01.2008 r. na stanowisku lekarza onkologa (6/10 etatu) w Poradni Onkologicznej Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w [...] Od 2.02.2008 r. do 14.03.2009 r. zainteresowana pracowała w NZOZ [...] w R. (obecnie "A" sp j.) jako lekarz onkolog, zaś od 15.03.2009 r. prowadzi indywidualną praktykę lekarską w w/w jednostce na stanowisku lekarza onkologa (kontrakt cywilnoprawny). Wykonywanie przez M.R. pracy w placówce na podstawie kontraktu cywilnoprawnego nie może być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy choroby zawodowej, bowiem zarówno rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, jak i kodeks pracy dotyczą spraw pracowniczych i wzajemnych praw i obowiązków osób związanych stosunkiem pracy (tutaj : umowa o pracę).

W sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] o rozpoznaniu u M. R. choroby zawodowej choroby zawodowej: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: gruźlica płuc, wymieniona w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonym w załączniku do rozporządzenia.

W dniu [...] czerwca 2010r. PPIS wydał decyzję nr [...], znak [...] o stwierdzeniu u ww. choroby zawodowej, określonej w pozycji 26 wykazu. W wyniku rozpoznania odwołania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] PWIS decyzją z dnia [...] września 2010r., nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania dnia [...] lutego 2014 r. PPIS wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu u M.R. choroby zawodowej - gruźlicy płuc.

Na podstawie zebranego materiału z oceny narażenia zawodowego oraz dokumentacji medycznej Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy dnia [...] stycznia 2014 r. wydał orzeczenie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej wskazując, że do zachorowania mogło dojść w ZUS Oddział w [...]

Organ I instancji dokonał oceny narażenia zawodowego we wszystkich zakładach pracy w jakich była zatrudniona zainteresowana. Ustalił, że M.R. była narażona na szkodliwe czynniki biologiczne przez cały okres zatrudnienia. Na podstawie księgi przyjęć pacjentów w NZOZ [...] w S. oraz NZOZ Zespół Lekarzy Specjalistów [...] w S. nie stwierdzono, aby M.R. przyjmowała pacjentów chorych na gruźlicę. Ostatnie prawidłowe zdjęcie rtg płuc wykonała w dniu 9 lutego 2005r. W marcu 2009r. rozpoznano u niej gruźlicę płuc.

W odwołaniu od ww. decyzji ZUS Oddział w [...] zakwestionował ustalenie, że M.R. zakaziła się prątkami gruźlicy podczas pracy u tego pracodawcy stwierdzając, że do zakażenia mogło dojść w pozostałych zakładach pracy, w których pracowała przez okres 26 lat i również miała kontakt z pacjentami. Odwołujący się nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że dokumentacja, jaką składa pacjent w ZUS dotyczy tylko schorzenia głównego związanego z niezdolnością do pracy, ale również chorób współistniejących. Według odwołującego się nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej.

PWIS utrzymując w mocy decyzję organu I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...] po analizie akt sprawy stwierdził, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Przesłanką wydania orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej jest stwierdzenie wystąpienia trzech przesłanek. Po pierwsze organ musi stwierdzić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową. Po drugie musi stwierdzić, że powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym. Po trzecie musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Jedynie spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala organowi administracyjnemu na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, zaś brak którejkolwiek z nich obliguje organ do wydania decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej. Wystąpienie w sprawie przesłanki narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy oraz związku przyczynowego między narażeniem na te czynniki, a stanem chorobowym strony organ administracyjny ustalać musi samodzielnie na podstawie całokształtu przeprowadzonych w sprawie dowodów. Ustalenie występowania u strony choroby w sensie medycznym jest zadaniem biegłych. Z treścią ich opinii w powyższym zakresie organ administracji nie ma prawa polemizować. Organ administracyjny nie jest ponadto uprawniony do podważania treści orzeczeń lekarskich w zakresie, w jakim opierają się na specjalistycznej wiedzy medycznej.

PWIS stwierdził, że u zainteresowanej prawidłowo rozpoznano chorobę - gruźlicę płuc, która wymieniona jest w wykazie chorób zawodowych. Choroba ta wystąpiła podczas aktywności zawodowej M.R. Gruźlica jest chorobą "zaraźliwą" przenoszona z osoby chorej na osobę zdrową. Źródłem zakażenia jest najczęściej chory na gruźlicę w okresie prątkowania. Zakażenie drogą powietrzną zwane też zakażeniem inhalacyjnym (kropelkowym) należy do najczęstszych. Okres wylęgania od zakażenia do wystąpienia objawów chorobowych może wynosić od kilku (4-6) tygodni w przypadku przejścia zakażenia pierwotnego w gruźlicę pierwotną do kilkudziesięciu lat w przypadku rozwoju gruźlicy popierwotnej. Z opisu przebiegu choroby u zainteresowanej nie wynika, żeby schorzenie rozpoznane w 2009r było gruźlicą popierwotną. Zgodnie z opinią specjalistów Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc ("Pneumonologia i Alergologia Polska" 2013 tom 81 nr 4) ryzyko zachorowania na gruźlicę po zakażeniu zależy od czasu jaki upłynął od kontaktu z prątkiem, wieku osoby zakażonej, chorób współistniejących, stosowanych leków wpływających na odporność i czynników genetycznych. Największe ryzyko zachorowania na gruźlicę występuje w ciągu 2 lat od zakażenia i jest ono około 10 razy wyższe niż u osób, które przebyły zakażenie przed wielu laty. Na podstawie powyższego można przypuszczać, że do zakażenia mogło dojść u zainteresowanej podczas pracy w ZUS Oddział w [...] lub wymienionych wyżej w poradniach onkologicznych. Od 1 sierpnia 2005 r. M.R. pracowała w ZUS Oddział w [...] jako lekarz orzecznik oraz jednocześnie od 2005r. jako lekarz onkolog w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w [...] oraz NZOZ [...] w R. (do 14 marca 2009r.). PWIS podzielił opinię WOMP, że pacjenci onkologiczni pozostają w ciągłej kontroli lekarskiej, w tym radiologicznej. Osoby badane na komisjach przez lekarza orzecznika ZUS nie zawsze mają aktualne badania rtg płuc, również badanie w kierunku zakażenia prątkiem gruźlicy nie jest u nich badaniem standardowym. Przedstawiają dokumentację ze schorzeń współistniejących, tych o których wiedzą poddając się leczeniu. Podsumowując organ II instancji uznał schorzenie M.R. - gruźlicę płuc jako chorobę zawodową która spełnia wszystkie przesłanki jakie są potrzebne do stwierdzenia choroby zawodowej. Dodatkowo organ stwierdził i wyjaśnił, że ZUS Oddział nie jest z tytułu otrzymania decyzji o chorobie zawodowej obciążony żadną odpowiedzialnością cywilnoprawną.

ZUS Oddział złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję PWIS z dnia [...] kwietnia 2014r., [...] zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności czy M. R. jako lekarz wykonywała w środowisku pracy badania osób chorych na gruźlicę,

- naruszenie art.12 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie. Zdaniem skarżącego organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a., gdyż nie zbadano, nie przeanalizowano i nie wyjaśniono w treści decyzji dlaczego i na podstawie jakich dowodów przyjęto występowanie w środowisku pracy M.R. narażenia zawodowego mogącego wywołać gruźlicę płuc, a zwłaszcza w środowisku pracy w ZUS Oddział w [...],

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 235 ¹ kodeksu pracy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że choroba M.R. miała charakter choroby zawodowej wywołanej czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy, zwłaszcza istniejącymi u skarżącego

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazała, że wbrew ustaleniom zawartym w zaskarżonej decyzji nie można potwierdzić pracy zawodowej M.R. w narażeniu stanowiącym przyczynę choroby zawodowej. Nie można także ustalić związku przyczynowego pomiędzy wykonywana pracą, a istniejącą chorobą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

W ocenie Sądu stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienia decyzji I i II instancji nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej było orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy z dnia [...] grudnia 2013r. uzupełnione orzeczeniem lekarskim tej jednostki z dnia [...] stycznia 2014r., w którym stwierdzono u M.R. chorobę zawodową należącą do chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw – gruźlicę płuc, określoną w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 26. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że wyżej wymieniona w okresie zatrudnienia na stanowiskach lekarza – stażysty, asystenta, lekarza orzecznika, lekarza – onkologa, a więc w okresie 26 lat wykonywała pracę w bezpośrednim kontakcie z osobami chorymi będącymi potencjalnym źródłem zakażenia patogenami chorobotwórczymi wywołującymi choroby zakaźne. Praca stwarzała zatem duże ryzyko zakażenia prątkami Kocha wywołującymi gruźlicę płuc. W orzeczeniu wskazano także, że do stwierdzenia choroby zawodowej doszło w marcu 2009r., a ostatnie prawidłowe zdjęcie RTG płuc wykonano 9 lutego 2005r. Przed podjęciem pracy w ZUS Oddział [...] M. R. nie miała wykonywanych profilaktycznych badań. W treści opinii ww. jednostki orzeczniczej stwierdzono, że wywiad zawodowy i epidemiologiczny u zainteresowanej wskazuje na duże prawdopodobieństwo zakażenie prątkami gruźlicy w zakładzie pracy – ZUS Oddział [...]

Opierając się na treści ww. opinii i podzielając zawarte w niej wnioski organy inspekcji sanitarnej orzekające w tej sprawie stwierdziły u zainteresowanej chorobę zawodową. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, opierając się na publikacjach, że okres wylęgania od zakażenia do wystąpienia objawów chorobowych może wynosić od kilku (4-6) tygodni w przypadku przejścia zakażania pierwotnego w gruźlicę pierwotną, do kilkudziesięciu lat w przypadku rozwoju gruźlicy popierwotnej. Podał także, że z opisu przebiegu choroby nie wynika, aby choroba miała charakter popierwotny. Powołując się na opinie specjalistów Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc wynikające z publikacji przytoczonej w uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że ryzyko zachorowania na gruźlicę po zakażeniu zależy od czasu, jaki upłynął od kontaktu z prątkami, wieku osoby zakażonej, chorób współistniejących, stosowanych leków wpływających na odporność i czynników genetycznych. Największe ryzyko zachorowania występuje w ciągu 2 lat od zakażenia i jest ono około 10 razy wyższe niż u osób, które przebyły przed wielu laty. Na podstawie powyższego, zdaniem organu I instancji przypuszczać można, że do zakazanie doszło podczas pracy w ZUS Oddział [...] lub poradniach onkologicznych, w których pracowała wyżej wymieniona. Organ wskazał, że od 1 sierpnia 2005r. M.R.- W. pracowała w ZUS Oddział [...], jako lekarz orzecznik i jednocześnie od 2005r. jako lekarz onkolog w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w [...] oraz w NZOZ [...] w R. (do 14 marca 2009r.) W dalszej części uzasadnienia organ podzielił opinię WOMP., że pacjenci onkologiczni pozostają pod ciągłą kontrolą lekarską, w tym radiologiczną, w przeciwieństwie do osób badanych na komisjach przez lekarza orzecznika ZUS, którzy nie zawsze mają aktualne badania rtg płuc oraz nie posiadają badań w kierunku zakażenia prątkiem gruźlicy.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235 ² tej ustawy).

Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 1367) dalej zwane: rozporządzeniem z 30 czerwca 2009r. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2004r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się, stosownie do zapisu § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Rozpoznanie przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą choroby określonej w wykazie chorób zawodowych, zawartym w załączniku do powołanego rozporządzenia, oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą a czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy jest warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Należy podkreślić, iż organ administracji nie ma wiedzy specjalistycznej i nie może dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, stąd ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez specjalistyczną jednostkę orzeczniczą. Orzeczenie takie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Orzeczenie lekarskie, jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie i sądu administracyjnego. Organ Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia, a więc nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej czy też merytorycznej weryfikacji orzeczenia prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Jeżeli jednak przed wydaniem decyzji organ uzna, że orzeczenie jest niepełne może wystąpić do jednostki orzeczniczej, która je wydała o uzupełnienie orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.

Należy wskazać ponadto, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2009r., podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest całokształt materiału dowodowego, do którego w szczególności zalicza się orzeczenie lekarskie oraz ocenę narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Ocenę narażenia zawodowego w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej przeprowadza lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, następnie lekarz zatrudniony we właściwej do orzekania w zakresie chorób zawodowych placówce medycznej (§ 6 ust. 3 rozporządzenia z 2009r. w sprawie chorób zawodowych.) Jednakże w toku podejmowania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej ocenę narażenia zawodowego przeprowadza właściwy powiatowy inspektor sanitarny. Ocena przeprowadzona przez lekarza orzecznika nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję, do czego upoważnia go § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009r., jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultacje oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie pod względem merytorycznym budzi wątpliwości. W pierwszej kolejności wskazać należy, że nieuprawnione i nieuzasadnione jest stwierdzenie zawarte w treści orzeczenia o stwierdzeniu, że prątkami gruźlicy doszło w zakładzie pracy ZUS Oddział [...] Po pierwsze nie jest rolą lekarza orzecznika ocena, w którym z miejsc pracy doszło do powstania choroby zawodowej, ale ocena stopnia prawdopodobieństwa wykonywania pracy w warunkach narażenia zawodowego i ocena czy choroba ma charakter choroby zawodowej. Po drugie orzeczenia nie zawiera w tym zakresie wywodu charakterze przyczynowo – skutkowym. Brak jest w nim informacji na temat okresu wylęgania czy też ewentualnego okresu wylęgania choroby u skarżącej oraz wskazania, czy i na jakiej podstawie można ten okres ustalić. To zawęziłoby okres jaki ma być poddany analizie pod kątem ustalenia czy praca wykonywana była w warunkach narażenia zawodowego, tym bardziej, że z treści tej samej opinii wynika jednoznacznie, że w warunkach narażenia M.R. pracowała przez okres 26 lat. Tak skonstruowana opinia nie mogła być podstawą do orzekania w niniejszej sprawie, co oznacza, że organy inspekcji sanitarnej obowiązane było zwrócić się do odpowiedniej jednostki orzeczniczej o uzupełnienie opinii, tym bardziej, że takie wytyczne, słuszne zresztą, znalazły się w decyzji PWIS z dnia [...] września 2010r., nr [...]. Uzupełnienie opinii było niezbędne dla ustalenia związku przyczynowego pomiędzy działaniem czynników szkodliwych w poszczególnych zakładach pracy a chorobą zawodową oraz ustalenia czy ma on charakter bezsporny czy też wysoce prawdopodobny, co warunkuje stwierdzenie choroby zawodowej.

Ponadto organy orzekające w niniejszej w sprawie nie dokonały oceny narażenia zawodowego z uwzględnieniem wszystkich miejsc pracy, w których zatrudniona była M.R. Analizie poddane powinno być każde ze środowisk pracy, w którym występowały czynniki szkodliwe, przy czym dla ewentualnego zawężenia okresu, jaki powinna obejmować ta ocena konieczna jest znajomość okresu prawdopodobnego wylęgania choroby u konkretnej osoby. Organ powinien wziąć bowiem pod uwagę, iż związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje również wtedy, gdy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem (a nie tylko bezspornie) wpływ środowiska pracy na zachorowanie. Oparcie twierdzeń dotyczących okresu wylęgania choroby na opiniach środowisk naukowych narusza zasady prowadzenia postępowania dowodowego i opinie te nie mieszczą się w katalogu środków dowodowych określonym w art. 75 § 1 k.p.a. stosownie do którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jest to wiedza specjalistyczna, która wymaga opinii biegłego. Nieuprawniona jest również ocena organu w zakresie, iż choroba ta w przedmiotowej sprawie nie ma charakteru popierwotnego.

Art. 75.§ 1. Materiał sprawy przedstawiony Sądowi wraz ze skargą pozwala więc przyjąć, iż poddaną kontroli sądowej zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w których nie wyrzeczono o wszystkich okoliczności istotnych w sprawie rozpoznania choroby zawodowej i które wydano bez wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia materiału dowodowego i oceny, czy dana okoliczność została udowodniona należało ocenić jako wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyczerpujące zebranie i rozważenie całego materiału dowodowego stanowi podstawę dla poczynienia prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i właściwego zastosowania norm prawa materialnego. Nadto organ mieć będzie na względzie, iż uzasadnienie decyzji organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a zatem zawierać, w ramach uzasadnienia faktycznego, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Uzasadnienie zatem ma przekonać adresata decyzji o słuszności takiego a nie innego rozstrzygnięcia, a ocena dowodów przedstawiona przez organ rozwiać wątpliwości, wyjaśnić nieścisłości, a w szczególności w sposób logiczny, spójny wyjaśnić i przedstawić tok rozumowania organu oraz sposób oceny dowodów. Takich elementów nie zawiera uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Ponadto należy wyjaśnić stronie skarżącej, że organy inspekcji sanitarnej nie rozstrzygają kwestii tego, w którym miejscu pracy doszło do powstania choroby mającej związek z narażeniem zawodowym. Zadaniem organów jest ocena, w których zakładach pracy doszło do narażenia z uwagi na warunki wykonywania pracy, czy też doszło do narażenia zawodowego w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Z tego właśnie względu, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. także decyzję organu I instancji. Uchylenie zaskarżonej decyzji uzasadniało opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie wykazując, że choroba nie ma charakteru popierwotnego oraz wykazując związek przyczynowy pomiędzy pracą w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, a stwierdzoną chorobą zawodową z uwzględnieniem maksymalnego i minimalnego okresu wylęgania choroby. Następstwem tego będzie ustalenie w którym z zakładów pracy mogło dojść do zakażenia z pewnością lub z wysokim prawdopodobieństwem. W tym celu organ uzupełni materiał dowodowy, w szczególności zwróci się do właściwej jednostki orzeczniczej o wydanie opinii uzupełniającej, w której lekarze powinni w sposób wyczerpujący odpowiedzieć na wątpliwości Sądu przytoczone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności uzupełnić opinię w zakresie okresu wylęgania choroby.