Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1901/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124, 126
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [..] czerwca 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Spółki Akcyjnej [...] uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...], orzekającą o niezaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102, poz. 651) – dalej jako u.g.n. do zajęcia nieruchomości oznaczonej, jako działki ewidencyjne Nr [...] obręb [...] oraz Nr [...] obręb [...], gmina [...], stanowiącej własność S.i Z., dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w P., VI Wydział Ksiąg Wieczystych, księga wieczysta Nr [...], oraz udzielił zezwolenia w trybie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. na czasowe zajęcie tej nieruchomości w okresie od 24 kwietnia 2013 r. do 28 kwietnia 2013 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. spółka akcyjna [...], wniosła do Starosty Powiatu [...] o wydanie na podstawie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek określonych w art. 126 ust. 5, a tym samym zezwalającej na czasowe zajęcie (w okresie od dnia 24 do 28 kwietnia 2013 r.,) nieruchomości obejmującej działkę o nr ewidencyjnym [...] obręb [....] oraz nr [...] obręb [...], gmina [...], stanowiącej własność S. Z.

W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że pomiędzy [...] SA, spółką będącą inwestorem zadania pn. "[...]", a przedsiębiorstwem [...] S.A. z siedzibą w G., zawarta została umowa na wykonanie zadania inwestycyjnego pn. "[...]".

Z treści uzasadnienia wniosku wynika, zgodnie z ustalonym pomiędzy stronami umowy harmonogramem robót, wymiana przewodu odgromowego winna być dokonana w terminie do dnia 31 marca 2013 roku.

Przedmiotowa linia przebiega m. in. przez działki ewidencyjne Nr [...] obręb [...] oraz Nr [...] obręb [...]. Wnioskodawca uzyskał zgodę na zmianę terminu wyłączenia linii na dzień 27 kwietnia 2013 r. oraz 28 kwietnia 2013 r. i koniecznie było wykonanie prac we wskazanych dniach.

Wnioskodawca podkreślił, że wnioskiem z dnia 19 grudnia 2012 r. wystąpił do Starosty Powiatu [...] o wydanie decyzji w trybie art. 124 b ust. 1 u.g.n., ale do dnia złożenia wniosku zajęcie przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 126 u.g.n., organ nie wydał wnioskowanego orzeczenia w trybie art. 124 ust. 4 u.g.n.

W następstwie powyższego, w związku z koniecznością wykonania prac wnioskodawca w trybie art. 126 ust. 5 zajął nieruchomość w okresie 27 i 28 kwietnia 2013 r. i wykonał prace polegające na wymianie przewodu ochrony odgromowej oraz remontu uszkodzonego systemu uziemień.

Po przeanalizowaniu przedmiotowego wniosku Starosta [...] stwierdził, że zgodnie z art. 126 ust. 5 u.g.n. w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w art. 126 ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku na wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Przesłankami do zajęcia nieruchomości wymienionymi w art. 126 ust. 1 jest siła wyższa lub nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom. Organ pierwszej instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z ww. przesłanek, a faktyczna konieczność wejścia przez wykonawcę na przedmiotową nieruchomość, od dnia 25 do 28 kwietnia 2013 roku, wynikała z harmonogramu prac ustalonego pomiędzy [...] S.A. a [...] SA. Organ zauważył, że pojęcia "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" dotyczą takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstaniu szkody, a nie działań planowanych, w stosunku do których istnieje możliwość ustalenia harmonogramu ich podejmowania.

Reasumując Starosta Powiatu [...] uznał, że wcześniejsze prowadzenie postępowania administracyjnego trybie art. 124b u.g.n., które nie zostało zakończone wydaniem orzeczenia nie stanowi przesłanki do zastosowania przepisów art. 126 u.g.n.

W związku z powyższym Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...], orzekł o niezaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 126 ust. 1 jako u.g.n. do zajęcia nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne Nr [...] obręb [...] oraz Nr [...]obręb [...], gmina [...], stanowiącej własność S. Z.

Od powyższej decyzji spółka akcyjna [...], wniosła odwołanie do Wojewody [...] zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów k.p.a., a także naruszenie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. poprzez błędną jego wykładnię. Spółka wskazała, że dokonała zajęcia działek Nr [...] oraz Nr [...] w związku z pilną koniecznością wykonania niezbędnych prac polegających na wymianie zużytego przewodu odgromowego oraz niedostateczną, zagrażającą życiu i zdrowiu ochroną przeciwporażeniową linii energetycznej. [...] S. A., działając na zlecenie i rzecz właściciela linii tj. [...] S. A. zobowiązał się do ich wykonania w terminie do dnia 31 marca 2013 r. wynikającym z uwarunkowań technologicznych do tego rodzaju prac. Z odpowiednim wyprzedzeniem w grudniu 2012 r. odwołujący się wystąpił do Starosty Powiatu [...] o wydanie decyzji administracyjnych na podstawie art. 124 b u.g.n. Wobec faktu, że spółka akcyjna [...] bez swojej winy nie uzyskała wnioskowanej decyzji na czas, w którym prace mogły być przeprowadzone, zmuszona była skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 126 ust. 5 u.g.n. Odwołujący się wyjaśnił, że konieczność natychmiastowego skorzystania z nieruchomości została spowodowana nadchodzącym sezonem burzowym i ogłaszanymi prognozami o zbliżających się silnych wyładowaniach atmosferycznych i nawałnicach. Niesprawny przewód odgromowy mógłby spowodować poważną awarię i przyczynić się do powstania znacznych szkód tj. odcięcie aglomeracji [...] od prądu, a także porażenie prądem ludzi lub zwierząt przebywających w pobliżu linii.

W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] zauważył, że art. 126 ust. 1 u.g.n. umożliwia wydanie przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Podstawą wydania decyzji w trybie powołanego powyżej przepisu powinny być także wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania. Zarówno siła wyższa, jak i potrzeba zapobieżenia powstania znacznej szkody są pojęciami o nieostrej treści normatywnej, zatem ich konkretyzacji należy, dokonywać w każdym indywidualnym przypadku. Wystąpienie siły wyższej tylko wtedy uzasadnia wydanie decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, jeżeli odwrócenie siły wyższej lub jej skutków - szczególnie o charakterze negatywnym wobec otoczenia, nie jest możliwe bez niezwłocznego zajęcia określonej nieruchomości. Tak samo należy podejść do możliwości wydania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcia nieruchomości w przypadku potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Wydanie takiej decyzji będzie, więc dopuszczalne tylko wtedy, gdy uniknięcie powstania szkody i to znacznej nie jest możliwe bez czasowego i zarazem niezwłocznego zajęcia określonej nieruchomości. Jeżeli bowiem istnieje możliwość zapobieżenia powstania szkodzie bez konieczności zajmowania określonej nieruchomości, to wydanie takiej decyzji będzie nadużyciem art. 126 ust. 1 u.g.n.

Organ odwoławczy zauważył, że znaczy charakter szkody jest pojęciem subiektywnym, dlatego przy wydawaniu decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości należy kierować się zasadami racjonalnymi oraz przewidywalnością rozmiarów możliwej do zaistnienia szkody, w kontekście tych przesłanek i okoliczności, które istnieją w chwili wydania decyzji. Możliwość skorzystania przez właściwy organ administracji z trybu postępowania określonego w art. 126 ust. 1 u.g.n. zależy od zaistnienia siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Wojewoda [...] zauważył, że pojęcia siła wyższa lub nagła potrzeba odnoszą się do zaistnienia takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Powstanie znacznej szkody jest pojęciem o wiele mniej konkretnym niż siła wyższa. Nie ma ono żadnych definicji prawnych oraz z natury zależy od subiektywnych ocen poszczególnych osób. W tej sytuacji należy raczej skoncentrować się na analizie tego fragmentu przepisu, który odnosi się do nagłej potrzeby zapobieżenia okolicznościom. Potrzeba ma być nagła, a więc szkoda nie mogła być wcześniej przewidywana ani tym bardziej planowana. Wojewoda [...]i podkreślił, że nagłość potrzeby może uzasadniać uzyskanie informacji o ryzyku znacznej szkody, która może wystąpić w każdej chwili, naglą potrzebę uzasadniać może także uzyskanie przez dany podmiot decyzji administracyjnej zobowiązującej do podjęcia niezwłocznie określonych działań z powodu grożących szkód.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ drugiej instancji uznał, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty uzasadniają wydanie przedmiotowej decyzji w trybie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. Spółka akcyjna [...] jest podmiotem zobowiązanym do przeprowadzenia konserwacji linii energetycznej polegającej na wymianie przewodu odgromowego, uzupełnienia brakujących elementów słupów, a także naprawienia istniejących systemów uziemień na linii. Powołane we wniosku z dnia 19 kwietnia 2013 r. argumenty dotyczące zagrożenia w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych awarii linii, a także zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym osób przebywających w pobliżu urządzeń linii jest wysoko prawdopodobne. Utrzymanie takiego stanu rzeczy zagraża życiu i zdrowi ludzkiemu, jak również mieniu. W związku z powyższym w celu wyeliminowania możliwości powyższego ryzyka konieczne było niezwłoczne podjęcie stosownych działań.

Wojewoda [...] zauważył, że art. 126 ust. 5 u.g.n. art. 126 ust. 5 u.g.n. przewiduje, że w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n., uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, zajęcie jej nawet bez tej decyzji. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości, zaś decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Wobec faktu poinformowania przez wnioskodawcę o zajęciu przedmiotowej działki ewidencyjnej w okresie od 24 kwietnia 2013 r. do 26 kwietnia 2013 r., nadanie przedmiotowej decyzji rygory natychmiastowej wykonalności jest zbyteczne i bezcelowe. Zdaniem Wojewody [...] zgromadzony w przedmiotowych aktach sprawy materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji, która stwierdza zaistnieniu przesłanek określonych w art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], orzekającą o niezaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n. do zajęcia nieruchomości oznaczonej, jako działki ewidencyjne Nr [...] obręb [...] oraz Nr [...] obręb [...], gmina [...], stanowiącej własność S. Z., dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w P, VI Wydział Ksiąg Wieczystych, księga wieczysta Nr [...], oraz udzielił zezwolenia w trybie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. na czasowe zajęcie ww. nieruchomości.

Na powyższą decyzję S. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu w całości prawidłowej decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2013 r. i podjęciu przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia co do istoty sprawy poprzez udzielenie zezwolenia w trybie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. na czasowe zajęcie nieruchomości Skarżącej przez spółkę [...] S.A. (dalej "Spółka") pomimo, iż ustawowe przesłanki warunkujące udzielenie takiego zezwolenia nie zostały w niniejszej sprawie spełnione;

- art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności poprzez dokonanie ustaleń faktycznych, w decydującej mierze w oparciu o twierdzenia Spółki nie poparte wiarygodnymi dowodami, które potwierdzałyby wystąpienie siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu szkody, w związku z którymi zachodziłaby rzeczywista konieczność wykonania prac na nieruchomości Skarżącej wskazanych we wniosku Spółki, i w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, polegającego na ochronie przysługującego jej prawa własności nieruchomości, co w rezultacie doprowadziło organ do wydania wadliwego rozstrzygnięcia;

- art. 6 i 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając zaskarżoną decyzję i w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, co stanowi działanie organu, które podważa zaufanie strony do organów administracji publicznej;

- art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niezastosowanie polegające na nie przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, pomimo iż ustalenie takich okoliczności sprawy jak zły stan techniczny instalacji elektroenergetycznej, wymagało wiedzy specjalnej, którą organ nie dysponuje.

- art. 126 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię przepisu, polegającą na przyjęciu, iż zły stan techniczny instalacji elektroenergetycznych, posadowionych na nieruchomości Skarżącej, w związku z niekorzystnymi warunkami pogodowymi, w określonych przez Spółkę dniach, stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego oraz mienia, a więc poprzez przyjęcie, iż powyższe zdarzenie ma charakter nagły, niespodziewany, i jako takie powinno być oceniane jako siła wyższa lub nagła potrzeba, podczas gdy prace, które zostały wykonane przez Spółkę, w rzeczywistości miały na celu rozbudowę infrastruktury elektroenergetycznej;

- art. 140 k.c. w zw. z art. 21 i 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie polegające na wydaniu wadliwej decyzji, na podstawie której doszło do zalegalizowania niezasadnej i bezprawnej ingerencji w przysługujące Skarżącej prawo własności nieruchomości.

Skarżąca uważa, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe przyczyny, o których mowa w przepisie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. Podniosła, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia na czym polega przesłanka siły wyższej czy też nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, co stanowi uchybienie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. Zdaniem Skarżącej prace polegające na wymianie zużytego przewodu odgromowego nie mieszczą się w pojęciu siły wyższej lub nagłej potrzeby wskazanych w art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. W przepisie tym mowa jest ewidentnie o okolicznościach nadzwyczajnych, których zaistnienie powoduje konieczność zajęcia czasowego nieruchomości osoby trzeciej wbrew jej woli. Nie może być traktowane jako wystąpienie tych przesłanek teoretyczna i bliżej nieokreślona co do prawdopodobieństwa możliwość wystąpienia takiej awarii w przyszłości. S. Z. podniosła, że decyzja organu drugiej instancji została wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, bowiem Wojewoda [...] uznając, że Spółka była uprawniona do wejścia na nieruchomość i wykonania na tej nieruchomości prac wskazanych we wniosku Spółki oparł się jedynie na twierdzeniach odwołującej się Spółki, niepopartych żadnymi wiarygodnymi dowodami typu ekspertyzy, opinie biegłych lub inne dokumenty, które potwierdzałyby okoliczności, takie jak zły stan techniczny urządzeń przesyłowych oraz wiążąca się z tym konieczność wykonania prac na nieruchomości Skarżącej we wskazanym okresie. Zdaniem Skarżącej dokumentami tymi nie mogą być pismo inwestora dotyczące konieczności wykonania prac remontowo - konserwacyjnych, program rzeczowo - finansowy sporządzony przez Spółkę, jak również mapa zasadnicza wskazująca przebieg inwestycji. Również marginalne odniesienie się organu do kwestii wadliwego stanu technicznego urządzeń przesyłowych oraz występujących niekorzystnych prognoz pogodowych na tym terenie, nie może być ocenione jako wywiązanie się organu z obowiązku określonego w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. S. Z. uważa, że organ odwoławczy powinien zastosować tryb, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Skarżąca zauważyła, że dla rozpoznania sprawy istotne są również okoliczności, które towarzyszyły wejściu pracowników Spółki na jej nieruchomość, a o których organ odwoławczy nie wspomniał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Spółka bezprawnie wtargnęła na tę nieruchomość wprowadzając jednocześnie ciężki sprzęt w postaci dźwigów oraz samochodów ciężarowych, pomimo wyraźnego i stanowczego sprzeciwu skarżącej. Podejmując takie działanie, Spółka nie przedstawiła żadnej decyzji uprawniającej do zajęcia nieruchomości, przy czym miała pełną świadomość, iż ciąży na niej taki obowiązek. Skarżąca uważa, że żadne okoliczności nie uzasadniają tego rodzaju działań siłowych i bezprawnych. S. Z. dodał również, że według jej wiedzy rzeczywistym celem prac, była rozbudowa istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej należącej do spółki [...] S.A., a nie jej remont czy konserwacja, które to czynności miały rzekomo zapobiec powstaniu szkody. Spółka realizowała planową, zleconą przez spółkę [...] S.A. modernizację linii przesyłowych, polegającą na zastąpieniu starego, mniej efektywnego przewodu światłowodowego nowym przewodem światłowodowym o większej liczbie wiązek. S. Z. uważa, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie wykazało istnienia żadnej z przesłanek określonych w art. 126 ust. 1 u.g.n. Niekorzystne warunki pogodowe w powiązaniu ze złym stanem technicznym urządzeń przesyłowych, na które powołuje się Spółka, nie stanowią zdarzenia nagłego i niespodziewanego, uzasadniającego zastosowanie nadzwyczajnego trybu udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Wydanie zezwolenia na podstawie art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n., co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych jest stosowane wyjątkowo. Z pewnością nie powinno być udzielone w tej sprawie, bowiem wejście Spółki na nieruchomość, w dniach przez nią wskazanych, w rzeczywistości wynikało z harmonogramu prac, ustalonego pomiędzy spółką [...] S.A., a spółką [...] S.A. Nie ulega wątpliwości, iż wyjątkowe stosowanie w/w procedury, podyktowane jest zwłaszcza względami ochrony prawa własności. Nieuzasadnione, czy nagminne jej stosowanie, powodowałoby naruszenie fundamentalnego prawa jakim jest prawo własności nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach sprawy, organ odwoławczy słusznie zastosował tryb, o którym mowa w art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102, poz. 651) dla potrzeb wykonania prac na linii energetycznej przebiegającej przez nieruchomość skarżącej. Przepis ten stanowi, że w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwaliło się stanowisko, iż zastosowanie trybu o którym mowa wyżej ma zasadniczo zastosowanie w sytuacji, gdy występują takie stany, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania tego typu decyzji muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 301/08, Lex nr 515988). Podobne stanowisko prezentowane jest również w doktrynie prawa administracyjnego gdzie przyjmuje się, że decyzja taka może zostać wydana na rzecz podmiotu, którego zadaniem jest usuwanie skutków wystąpienia siły wyższej lub zapobieganie powstawaniu szkód z tym związanych. W doktrynie akcentuje się również, że znaczny charakter szkody jest pojęciem subiektywnym, dlatego przy wydawaniu decyzji należy kierować się racjonalnością i przewidywanymi wówczas rozmiarami szkody. Na ocenę tej decyzji nie mogą mieć wpływu okoliczności, które ujawniły się później. Powstanie znacznej szkody (...) nie tylko nie ma żadnych definicji prawnych, ale z natury zależy od subiektywnych ocen poszczególnych osób. W tej sytuacji należy raczej skoncentrować się na analizie tego fragmentu przepisu, który odnosi się do "nagłej potrzeby zapobieżenia". Wynika bowiem z niego, że potrzeba ma być nagła, a więc szkoda nie mogła być wcześniej przewidywana ani tym bardziej planowana (por. też wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., I OSK 301/08). Jak uważa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (por. wyrok z dnia 29 maja 2008 r., II SA/Ke 219/08, Lex Polonica 1981353), nagłość potrzeby może uzasadniać uzyskanie informacji o ryzyku znacznej szkody, która może wystąpić w każdej chwili. (por. Ewa Bończak – Kucharczyk, Komentarz do art. 126 u.g.n. Lex).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że jak wynika z akt administracyjnych czynności związane z modernizacją linii energetycznej zostały przewidziane w umowie podpisanej pomiędzy [...] S.A., spółką będącą inwestorem zadania pn. "[...]", a przedsiębiorstwem [...] S.A. z siedzibą w G. (wykonawcą). W umowie tej określono harmonogram robót zgodnie z którym wymiana przewodu odgromowego winna być dokonana w terminie do dnia 31 marca 2013 roku.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca wystąpił do Starosty Powiatu [...] o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust.1 u.g.n., jednak organ ten nie wydał wnioskowanego orzeczenia do dnia zajęcia przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 126 u.g.n. co skutkowało jej zajęciem w okresie 20 i 21 kwietnia 2013 r., a później wystosowaniem do Starosty Powiatu [...] wniosku o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 126 u.g.n.

Dokonując pod tym kątem oceny prawidłowości i legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] Sąd uznał, że jest ona zgodna z prawem, gdyż w świetle powołanych wyżej okoliczności organ odwoławczy słusznie uznał, że zaistniały przesłanki do zastosowania trybu o którym mowa w art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. Jak wskazano już wcześniej [...] S.A. (wykonawca czynności związanych z modernizacją linii energetycznej) był zobowiązany do przeprowadzenia czynności naprawczych do 31 marca 2013 r. zgodnie z harmonogramem ustalonym w umowie z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] wynikającym z uwarunkowań technologicznych dla tego rodzaju prac. Bezspornym jest to, że wykonawca robót grudniu 2012 r., wystąpił do Starosty Powiatu [...] o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 124 b u.g.n. w okresie umożliwiającym wykonanie prac, jednak organ nie rozpoznał wniosku. Zauważyć należy, że wniosek złożył podmiot profesjonalny zajmujący się zawodowo czynnościami m. in. w zakresie modernizacji linii energetycznych, a wymiana przewodu odgromowego i inne naprawy dotyczyły linii wybudowanej w latach osiemdziesiątych XX wieku (por. pismo [...] S.A. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]). Z pisma tego wynika również, że system uziemień na linii nie spełniał parametrów bezpieczeństwa i był wyeksploatowany, co z kolei przekładało się na pogorszenie ochrony przeciwpożarowej. Podkreślenia wymaga również to, że przyjęty przez strony harmonogram prac podyktowany był, jak wskazał [...] S.A. w odwołaniu od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nie tylko możliwościami całkowitego wyłączenia linii (n.p. brak możliwości wyłączenia linii w ścisłe określonych warunkach, a w okresie letnim takiej możliwości w ogóle nie ma), ale również koniecznością zakończenia prac w ścisłe określonym i nieprzekraczalnym terminie. Przyjmując zatem, że modernizacji linii podjął się podmiot wyspecjalizowany należy zgodzić się z wnoszącym odwołanie, że jego wieloletnie doświadczenie dawało powody do uznania, że stan linii wymagał skorzystania z zajęcia nieruchomości w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. W ocenie Sądu okoliczności podniesione we wniosku z dnia 19 kwietnia 2013 r., z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na negatywne konsekwencje zaniechania prac modernizacyjnych, które mogą skutkować nie tylko wystąpieniem awarii ale również doprowadzić do porażenia ludzi. Powyższe potwierdza, że brak działań naprawczych stanowi realne zagrożenie i realne prawdopodobieństwo bardzo niebezpiecznych następstw.

Skoro więc skarżąca nie zgodziła się dobrowolnie udostępnić swojego terenu dla dokonania stosownych czynności organ zasadnie sięgnął po środek prawny wynikający z art. 126 ust. 1 u.g.n. Sąd dostrzega to, iż uprawnienie wynikające z tego przepisu jest uciążliwe dla skarżącej i nie należy ono do typowych środków administracyjnych, z pewnością nie można go też nadużywać. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do takiego nadużycia. Przeciwnie, w zaistniałej sytuacji faktycznej niezbędne było sięgnięcie po ten nadzwyczajny środek prawny ponieważ w ocenie Sądu zagrożone były wartości jakie prawo chroni, czyli życie, zdrowie i bezpieczeństwo ludzi. Ewentualna powstała szkoda zaś mogłaby mieć więc charakter zarówno materialny jak i niematerialny.

Wskazać również należy, że konstrukcja przepisu art. 126 ust. 1 u.g.n., jakkolwiek posługuje się pojęciami nieostrymi, dopuszcza zastosowanie tego trybu dla zajęcia nieruchomości nie tylko w przypadku siły wyższej, ale również w celu "zapobieżenia powstaniu znacznej szkody". Biorąc pod uwagę stanowisko sądów administracyjnych, że przy wydawaniu decyzji należy kierować się racjonalnością i przewidywanymi rozmiarami szkody, a nagłość potrzeby może uzasadniać uzyskanie informacji o ryzyku znacznej szkody, która może wystąpić w każdej chwili (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2008 r., II SA/Ke 219/08, Lex Polonica 1981353) Sąd uznał, że zgodna na zastosowanie trybu z art. 126 ust. 1 była prawidłowa.

W kontekście poczynionych wyżej ustaleń należy zatem uznać, że zarzuty skargi są bezzasadne. Nie można zrzucić Wojewodzie [...] dokonania błędnej wykładni przepisu art. 126 ust. 1 u.g.n. i naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak również wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Tym niemniej Sąd dostrzega, że opieszałość organu, który nie wydał orzeczenia na skutek złożonego przez wnioskodawcę wniosku w trybie art. 124 ust.1 u.g.n., wywołała stan faktyczny oceniony prawidłowo jako wypełniający dyspozycję przepisu art. 126 ust. 1 u.g.n. W toczącym się postępowaniu z uwagi na konieczność podejmowania niezwłocznych działań, wyjaśnienia [...] S.A. organ słusznie przyjął za wiarygodnie i wystarczające.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.