Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 780/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mariusz Kotulski Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K., J. Z. i D. H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 7 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy w T. decyzją z 16 lutego 2015 r., na podstawie art. 64a ust. 5 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.145 ze zm.), nałożył na M. K. będącego właścicielem działek nr [...] i [...] w N. gm. T., w punkcie I obowiązek wykonania czynności mających na celu odkopanie zasypanego rowu melioracyjnego "A" - działka nr [...] (przebiegającego pomiędzy działkami nr [...] i [...]), polegających na odkopaniu rowu melioracyjnego "A" (działka nr [...]) na odcinku biegnącym pomiędzy działkami nr : [...] i [...] (tj. od granicy działki nr [...] z działką nr [...] do granicy działki nr [...] z działką nr [...]) o długości ca L-27,5 [m] i połączeniu go z odcinkiem tego rowu zabudowanym rurociągiem z rur betonowych ø 100 [cm], przy zachowaniu następujących warunków :

przed przystąpieniem do prac związanych z odkopaniem rowu należy w pierwszej

kolejności wytyczyć trasę przebiegu rowu i ustalić przebieg kanalizacji sanitarnej i

deszczowej na podstawie widocznych pokryw studzienek kanalizacji opadowej i .sanitarnej,

prace związane z odkopaniem rowu należy prowadzić w porozumieniu z

właścicielami działki nr [...]tj. J. Z. i M. J.,

parametry odkopanego rowu należy dowiązać do istniejącego rowu otwartego

powyżej zasypanego odcinka tj. na wysokości działki nr [...],

prace związane z odkopaniem rowu należy prowadzić w taki sposób, by nie uszkodzić istniejącej infrastruktury technicznej w tym rejonie (tj. kanalizacji sanitarnej i deszczowej),w miejscowości N. gm. T.

W punkcie II termin wykonania obowiązku ustalił na dzień 30 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem J. K. działającego jako pełnomocnik H. K. o podjęcie czynności zmierzających do udrożnienia rowu melioracyjnego "A" (działka nr [...]), w miejscowości N. gm. T. Na podstawie posiadanych zgromadzonych materiałów, tj. mapy ewidencyjnej i zasadniczej w skali 1:2000, wypisu z ewidencji gruntów, jak również przeprowadzonych kilkukrotnie wizji w terenie organ ustalił, że rów melioracyjny "A" na wysokości działki nr [...] na odcinku od wylotu przepustu pod drogą wojewódzką na długości ca 5,0 [m] jest otwarty i ubezpieczony elementami betonowymi. Na wysokości działek nr [...] i [...] (na wysokości terenu stacji paliw) rów melioracyjny jest otwarty, skarpy tego rowu są poobrywane w dnie widoczny jest gruz (odłamy betonowe), w obrębie rowu na wysokości granic ww. działek zlokalizowane są studzienki kanalizacyjne, które są odkryte (trudno ocenić czy zostały odkopane czy podmyte) w dnie widoczne były odsłonięte rury kanalizacyjne PVC. Rów melioracyjny "A" (działka nr [...]) na odcinku biegnącego wzdłuż działki nr [...] (tj. od granicy działki nr [...]z działką nr [...] do granicy działki nr [...]z działką nr [...]) na wysokości działek nr [...] i [...]jest wg informacji stron zabudowany płytami drogowymi (zasypany, wlot do rowu niewidoczny). Na wysokości działek nr [...] i [...] rów o numerze ewidencyjnym [...]jest zabudowany rurociągiem z rur betonowych ø 100 [cm], wylot z zabudowanego odcinka rowu jest widoczny. Do przedmiotowego rowu melioracyjnego "A" wprowadzane są wody z odwodnienia odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] częściowo drogi powiatowej oraz wody prowadzone istniejącym rowem (zlok. po wschodniej stronie drogi wojewódzkiej) z odwodnienia pól uprawnych, rów ten wpada do rowu przydrożnego drogi wojewódzkiej, a następnie przepustem pod drogą wojewódzką kierowany jest do przedmiotowego rowu. Rów o numerze ewidencyjnym nr [...] stanowi współwłasność J. Z. i M.J.. W trakcie przeprowadzonej w dniu 3 września 2012 r. wizji w terenie ustalono, że wzdłuż lewej skarpy rowu melioracyjnego przebiega kanalizacja sanitarna i deszczowa - odprowadzająca wody opadowe z terenu stacji paliw zlok. na działce nr [...] wg wstępnych orientacyjnych ustaleń w terenie trudno było jednoznaczne wyznaczyć trasę rowu melioracyjnego "A" i ustalić czy kanalizacja deszczowa nie koliduje z trasą rowu. W trakcie przeprowadzonej w dniu 16 lipca 2014 r. wizji w terenie ustalono, że na długości ca 27,5 [m] wzdłuż działki nr [...] rów jest niedrożny, zasypany, w terenie wskazano przebieg kanalizacji opadowej i sanitarnej na podstawie studzienek kanalizacyjnych, natomiast jak przebiegał rów melioracyjny na odcinku niedrożnym (zasypanym) trudno ustalić, gdyż w chwili obecnej teren w obrębie rowu został zainwestowany poprzez budynek handlowy, stacje paliw, teren został nadwieziony (ziemią i gruzem). W trakcie przeprowadzonej wizji w terenie w dniu 8 stycznia 2015 r. ustalono, że teren wokół budynku handlowego "[...]" do wysokości studzienki kanalizacji opadowej został utwardzony asfaltem, stan rowu na wysokości działki nr [...] jest bez zmian tzn. niedrożny (zasypany), na podstawie map powykonawczych podano, że kanalizacja opadowa posadowiona jest na rzędnej - 228,52 m.npm. a kanalizacja sanitarna - 227,92 m.npm.

W związku z powyższym organ stwierdził, że brak drożności przedmiotowego rowu (zasypanie) na odcinku biegnącym wzdłuż działek nr [...] i [...] powoduje wstrzymanie spływu wód tym rowem z terenów położonych powyżej tego odcinka, co w konsekwencji może spowodować podtopienie terenów przyległych powyżej zasypanego odcinka rowu. Brak drożności tego rowu na odcinku biegnącym wzdłuż działek nr [...] i [...] powoduje szkodliwe oddziaływanie na grunty przyległe.

J. K. w toku toczącego się postępowania przedłożył kopie inwentaryzacji powykonawczej przyłączy wod – kan, kanalizacji deszczowej i lokalizacji kanalizacji deszczowej i studzienek na działce nr [...], wykonane w październiku i listopadzie 2009 r. Ponadto w terenie widoczne są pokrywy studzienek kanalizacyjnych (rewizyjnych), na podstawie których można ustalić przebieg kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Natomiast na podstawie przedłożonych materiałów i przeprowadzonych wizji w terenie trudno jednoznacznie wskazać, jak przebiegała trasy rowu melioracyjnego przed zainwestowaniem przedmiotowych działek. Dlatego na właściciela działek przyległych do rowu (na odcinku niedrożnego - zasypanego rowu), który korzysta z tego rowu i spowodował zmianę zagospodarowania terenu w tym rejonie poprzez lokalizację budynku usługowego-sklepy oraz zmianę ukształtowania terenu poprzez jego nadwiezienie i utwardzenie, nałożony został obowiązek ustalenia trasy rowu przed zasypaniem, gdyż przez niego były prowadzone prace związane ze zmianą zagospodarowania tego terenu i powinien być zorientowany o poprzednim zagospodarowaniu terenu. Można również przed przystąpieniem do prac związanych z odkopaniem rowu melioracyjnego "A" - działka ewidencyjna nr [...] geodezyjnie wyznaczyć granice działki nr [...]

Działki [...], [...], [...], [...] usytuowane są w naturalnym zaniżeniu, działki przyległe od strony zachodniej o nr [...], [...] [...], [...], [...], od strony wschodniej o nr [...], posiadają naturalne nachylenie w kierunku zasypanego rowu melioracyjnego "A". Ponadto do tego rowu na odcinku, który jest drożny, kierowane są wody z rowu przydrożnego drogi powiatowej i z odwodnienia drogi wojewódzkiej. W związku z tym brak drożności rowu melioracyjnego "A" (zasypanie) na odcinku pomiędzy rowem otwartym (wzdłuż działki nr [...]) a odcinkiem rowu zabudowanego rurociągiem z rur betonowych ø 100 [cm], spowoduje zalewanie pobliskich działek tj. [...],[...],[...],[...] i [...], drogę powiatową oraz częściowo drogę wojewódzką.

Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że rów melioracyjny "A" zaliczany jest do urządzeń wodnych (art. 9 ust.2 pkt 1 lit a). W tym przypadku zasypanie rowu melioracyjnego jest w istocie jego likwidacją wymagającą uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne). Rów melioracyjny "A" jest odbiornikiem wód z odwodnienia pól zlokalizowanych po stronie wschodniej drogi wojewódzkiej oraz z odwodnienia drogi wojewódzkiej, powiatowej i terenów przyległych do tego rowu (obręb działek [...],[...],[...]), rów ten uchodzi do cieku wodnego "bez nazwy", który jest dopływem potoku "Zimna Woda". Zasypanie rowu melioracyjnego "A" na odcinku biegnącym wzdłuż działek nr : [...] i [...] na długości ca 27,5 [m] spowodowało, że rów nie pełni swojej funkcji, powodując wstrzymanie spływu wód tym rowem z terenów położonych powyżej tego odcinka, co w konsekwencji może przyczynić się do podtopienia terenów przyległych powyżej zasypanego odcinka rowu. Brak drożności tego rowu (zasypanie) na odcinku biegnącym wzdłuż działek nr [...] i [...] powoduje szkodliwe oddziaływanie na grunty przyległe.

M. K. nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego na likwidację w/w urządzenia wodnego, stąd w drodze decyzji został na niego nałożony obowiązek odkopania zasypanego odcinka rowu melioracyjnego. Organ wskazał, że art. 77 ustawy Prawo wodne nie miał zastosowania w sprawie, albowiem urządzenie melioracji szczegółowej zostało zlikwidowane. Nadmienił również, że pozostawienie niedrożnego odcinka rowu melioracyjnego na wysokości działki nr [...] (zasypanego) podczas obfitych opadów może spowodować duże szkody w infrastrukturze drogowej, terenach przyległych na których zlokalizowana jest stacja paliw oraz obiekty użyteczności publicznej. Celem zachowania swobodnego spływu wód tym rowem oraz zapobieżenia szkodom jakie może spowodować brak drożności tego rowu konieczne jest jego udrożnienie, w możliwie krótkim terminie.

Od powyższej decyzji odwołali się M. K., J. Z. oraz D. H. – A.. W odwołaniu zarzucili:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 64a ust. 5, i art. 77 § 1, § 2 i art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, a polegające na przyjęciu, że urządzenie wodne w postaci rowu melioracyjnego przestało pełnić funkcję w związku z którą zostało wybudowane, bowiem zostało zasypane i następuje szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie, pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie, że przecież, aby nastąpiło odkopanie rowu to organ I instancji nałożył obowiązek odkopania rowu melioracyjnego przez odtworzenie i przywrócenie do stanu pierwotnego poprzez dokonanie w tej samej lokalizacji rowu i o takich samych parametrach, przy czym nie wyjaśniono czy z uwagi na posadowienie kanalizacji możliwe jest odtworzenie tego rowu, jak również nie ustalono, czy posadowione urządzenia kanalizacyjne dotyczą przebiegu sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, a w celu przywrócenia funkcji rowu koniecznym może być wykonanie odcinka rowu, zamiast jego otworzenia, a także zupełne pominięcie, że obowiązek odkopania rowu nałożono błędnie na rzekomego właściciela gruntu M. K., gdy tymczasem właścicielem działki [...] nie jest M. K., zaś w Starostwie T. w T. istnieją kopie inwentaryzacji powykonawczej przyłączy wod-kan, kanalizacji deszczowej, lokalizacji kanalizacji deszczowej i studzienek na działce [...] wykonane jeszcze w październiku 2009 r., które mogłyby stanowić podstawę do wskazania przebiegu trasy rowu melioracyjnego na przedmiotowych działkach, pomimo poważnych wątpliwości, iż sam organ nie jest w stanie, na podstawie materiałów zalegających w aktach i przeprowadzonych wizji, jednoznacznie wskazać jak przebiega trasa rowu melioracyjnego "A" na działce [...] na odcinku biegnącym pomiędzy działkami [...] i [...]tj. od granicy działki [...] z działką [...] do granicy działki [...] z działką [...] o długości ca L 27,5m i połączenie tego odcinka rowu z zabudowanym rurociągiem z rur betonowych o przekroju 100 cm i co więcej na podstawie art. 61 pkt. 1 prawa budowlanego obowiązek właściwego utrzymania obiektu budowlanego należy do właściciela lub zarządcy, a brak jest ustaleń kto faktycznie jest właścicielem działki [...] na której ma być odtworzony rów melioracyjny, a w każdym razie właścicielami w żadnej mierze nie są ani M. K. J.Z., czy M.J.,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. art. 78k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a. art. 156 § 1pkt2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu stosunków wodnych i ustaleń, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, czego skutkiem miałyby być szkody wskazane przez J. K. a także brak rzetelnych ustaleń, co do okoliczności związanych z określeniem, czy w przedmiotowym stanie faktycznym doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt. 2 ustawy z Prawo budowlane,

Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji w pkt. I - a, b, c, d, i w pkt. II w tej części, która dotyczy M. K., skoro nie jest właścicielem działki [...]

W uzasadnieniu odwołujący się wywodzili, że skoro art. 64b prawa wodnego wszedł w życie dopiero w dniu 18 marca 2011 r., to do stanu faktycznego, który dotyczy roku 2009 r., nie ma zastosowania. Jeżeli działanie J. K. wynika ze świadomego umyślnego zasypania rowu melioracyjnego, to należało by w oparciu o art. 77 Prawa wodnego, który jest lex specjalis wobec art. 29 ustawy Prawo wodne ustalić, że działanie właściciela gruntu zmieniającego stosunki wodne na jego gruncie dotyczy funkcjonowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z 7 maja 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z art. 64a ustawy Prawo wodne, w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części tj. warunku określonego w lit. "b" pkt I i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W punkcie 2 orzekł, że pozostała treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji pozostaje bez zmian.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zacytował art. 64 a ustawy Prawo wodne oraz art. 9 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy. Stwierdził, że skoro miało miejsce zasypanie rowu na działce nr [...], pomiędzy działkami nr [...] i [...], to art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne ma zastosowanie. Przepis ten stanowi o nałożeniu obowiązku na właściciela urządzenia. Uwzględniając zasadę superficies solo cedit należy przyjąć, iż właścicielem rowu jest właściciel nieruchomości na której zlokalizowany jest rów. Z kopii wypisu z rejestru gruntów na dzień 8 grudnia 2011 r. wynika, że współwłaścicielami działki nr [...] są M. J. i J.Z.. Natomiast z treści kopii postanowienia Sądu Rejonowego, Wydział [...] Ksiąg Wieczystych, w T. z 31 maja 2011 roku, Nr [...] wynika, iż oddalono wniosek o założenie księgi wieczystej dla działki nr [...] i wpis prawa własności na rzecz M. J. w 1/2 części oraz J. Z. w 1/2 części, z uwagi na daleko idące sprzeczności w dokumentacji. Zatem stan prawny tej działki nie jest ustalony, co potwierdza treść odwołania.

M. K. jest właścicielem działek nr [...] i [...], położonych pomiędzy zlikwidowanym odcinkiem rowu. Na skutek zasypania rowu nastąpiło funkcjonalne połączenie tych działek i zarazem poszerzyło się władztwo M. K. na tym obszarze. Zatem, zdaniem organu II instancji należało przyjąć, że w/w osoba jest samoistnym posiadaczem (władającym jak właściciel) zasypanej części rowu (art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne). Art. 64 ust. 5 ustawy Prawo wodne może odnosić się do samoistnego posiadacza. Tym samym, zasadnym jest nałożenie obowiązku likwidacji (odsypania) na M. K.. Organ odwoławczy podkreślił, że zobowiązany powinnien mieć świadomość zasadności tego obowiązku, albowiem jego pełnomocnik – W. K. deklarował udrożnienie rowu (oględziny z 5 marca 2012 roku oraz oględziny z 19 lipca 2012 roku). Jednakże mimo tych deklaracji, rów nie został odkopany. Strona nie skorzystała z możliwości legalizacji. W toku rozprawy administracyjnej w dniu 16 lipca 2014 roku adwokat J. S., działający w imieniu M. K., deklarował w terminie 3 miesięcy przygotowanie dokumentacji na przebudowę lub odbudowę rowu i uzyskanie pozwoleń. Działania te musiałyby przybrać formę procedury legalizacyjnej, gdyż doszło do likwidacji urządzenia bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Mimo poczynionej deklaracji, nie zostały wykonane działania w tym zakresie. Zatem, M. K. nie był zainteresowany legalizacją.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia winien być art. 64a ustawy Prawo wodne, a nie art. 77 tej ustawy. Ten ostatni przepis dotyczy sytuacji, kiedy rów nie jest należycie utrzymywany, natomiast przedmiotowa sprawa dotyczy celowej jego likwidacji na określonym odcinku. Art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne nakazuje określić warunki likwidacji (w tym wypadku odkopania). Zaskarżona decyzja jednoznacznie ustala te warunki. Wytyczenie trasy rowu winno uwzględniać przebieg kanalizacji na podstawie pokryw studzienek. Poza tym, przywrócony odcinek rowu winien łączyć rurociąg z rowem otwartym na wysokości działki [...] i zawierać parametry tego otwartego rowu. Jedynie warunek z pkt I lit. "b" dotyczący porozumienia z J. Z. i M. J. jest bezprzedmiotowy, z uwagi na nieustalony stan prawny działki nr [...]- co wskazano powyżej.

M. K., J. Z. i H. wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 64a ust. 5, art. 9 ust. 2 pkt. 2, art. 77 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, polegające na przyjęciu, że urządzenie wodne w postaci rowu melioracyjnego przestało pełnić funkcję na jaką zostało wybudowane, gdyż zostało zasypane, pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie, gdyż treść art. 64a prawa wodnego wyraźnie wskazuje, że jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodno-prawnego właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, co powoduje, że ustalenia dokonane przez organ I instancji są zupełnie sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, albowiem jak ustalono na datę wydania zaskarżonej decyzji nie ustalono właściciela nieruchomości, na której zlokalizowany jest rów, a także nie ustalono kto jest właścicielem przedmiotowego urządzenia wodnego na działce nr [...], a także nieustalenie kto w końcu zasypał rów melioracyjny, jak również brak przesłanek dotyczących przyjęcia, że skarżący ad. L M. K. jest samoistnym posiadaczem działki nr [...] położonej w N., skoro w sprawie o zasiedzenie zawisłej przed Sądem Rejonowym w T. Wydział I Cywilny do sygn. akt: [...] umorzono postępowanie w sprawie wniosku J. Z.o zasiedzenie przy uczestnictwie M.J.

naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności.art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a. i art. 156 § 1 i 2 k.p.a., a polegający na przyjęciu, że wytyczenie trasy przebiegu rowu winno uwzględniać przebieg kanalizacji na podstawie pokryw studzienek, a przywrócony odcinek rowu powinien łączyć rurociąg z rowem otwartym na wysokości działki nr [...] i zawierać parametry tego rowu otwartego, pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie, gdyż brak jest jakiejkolwiek dokumentacji wodno-prawnej ustalającej przebieg urządzenia wodnego w postaci rowu melioracyjnego, bez opinii biegłego z zakresu melioracji i ochrony środowiska z listy SO w T.a to celem dokonania ustaleń w zakresie stosunków wodno-prawnych i czy zasypanie rowu melioracyjnego spowodowało zmiany stanu wody na gruntach sąsiednich, czego skutkiem mogły być szkody wskazane przez J. K. a także poczynienia ustaleń zgodnie z prawem budowlanym, a w szczególności art. 32 ustęp 4 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej i decyzji poprzedzającej Starosty T. w T., określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że między stronami toczyła się sprawa o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntową nr [...] o pow. 0,03 ha, dla której prowadzona jest KW nr [...] N. przed Sądem Rejonowym w T. Wydział I Cywilny do sygn. Akt [...], którą umorzono, ale w aktach sprawy znajdują się prostujące wykazy synchronizacyjne. W wyniku wykonania wykazu prostującego w miejsce poprzednich działek pgr [...],[...],[...] na karcie [...] zostały ujawnione szczegółowo opisane wyżej działki, a następnie działki te sukcesywnie były odłączane do nowych Ksiąg Wieczystych, gdzie regulowano ich stan prawny. Błąd w wykazie synchronizacyjnym z 4 czerwca 1981r. polega na tym, że błędnie podano wówczas parcele gruntowe nr [...] [...], [...], które zmieniły oznaczenia na działki nr [...] o pow. [...] ha, działkę [...] o pow. 0,18 ha, działkę nr [...]o pow. 70 ha, działkę nr [...] o pow. 0,36 ha, działkę nr [...]o pow. 0,67 ha, działkę nr [...] o pow. 0,15 ha, działkę nr [...] o pow. 0,14 ha, działkę nr [...] o pow. 0,01 ha, działkę nr [...] o pow. 0,15 ha, działkę nr [...] o pow. 0,15 ha.

Zdaniem skarżących błędny jest pogląd organu I instancji, że M. K. był samoistnym posiadaczem władającym jak właściciel zasypanej części rowu, albowiem brak jest jakichkolwiek dowodów na powyższą okoliczność, gdyż jako właściciel działek nr [...] i [...] nie poszerzył przedmiotowych nieruchomości o rów melioracyjny. Błędny jest również pogląd organu I instancji, jakoby można było przyjąć do podstawy prawnej przepis art. 64 ust. 5 ustawy "prawo wodne", albowiem brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby działania miały przybrać formę procedury legislacyjnej i aby doszło do likwidacji urządzenia przez skarżącego M. K. bez uzyskania pozwolenia wodno-prawnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.

W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie należy zauważyć, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 kpa, a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa A to z kolei zapewnia realizację zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 kpa oraz zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa i oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną (art. 8 kpa). W ocenie Sądu z zarzutem naruszenia przepisów postepowania nie można się zgodzić.

Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z 18. 07. 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.).

Zgodnie 9 ust. 1 pkt 19 lit. "a" przez urządzenia wodne rozumie w szczególności budowle piętrzące, spustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne , a także poldery przeciwpowodziowe, kanały i rowy.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń z wyłączeniem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji.

Zgodnie z przepisem art. 64a ust. 1 cyt. ustawy jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia- właściciel urządzenia może wystąpić z wnioskiem o legalizację. Zgodnie z art. 64a ust. 5 jeżeli właściciel nie wystąpił z wnioskiem lub nie uzyskał legalizacji urządzenia wodnego organ nakłada na właściciela tego urządzenia w drodze decyzji obowiązek likwidacji urządzenia ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.

W świetle powyższych uregulowań istotną kwestią w niniejszej sprawie było wyjaśnienie czy na działce ewid. nr [...] w miejscowości N. gmina T. doszło do wykonania bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż na ww. działce, na której znajdował się rów melioracyjny – stanowiący urządzenie wodne- dokonano jego zasypania, powodując jego niedrożność na odcinku wynoszącym ok. 27,5 m. Powyższe zostało ustalone w oparciu o wizje w terenie przeprowadzone m. in. w dniach 5 marca 2012 r, a następnie 16 kwietnia 2014 r. (wraz z rozprawa administracyjną i 8 stycznia 2015. Powyższe ustalenia dokonane zostały w obecności pełnomocnika M. K. – W. K., względnie adw. J. S.. Z dokonanych ustaleń ( wizja z 16 kwietnia 2014 r.) wynika, że obok zasypanego rowu przebiega kanalizacja opadowa i sanitarna, co ustalono na podstawie widocznych studzienek , nie ustalono natomiast jak dokładnie przebiegał zasypany rów melioracyjny ponieważ teren w obrębie rowu został zainwestowany przez budynek handlowy, stacje paliw, nawieziony gruzem i ziemią. Zgodnie z ustaleniami z wizji przeprowadzonej w dniu 8 styczniu 2015 r. ustalono, że teren do wysokości studzienki kanalizacji opadowej został utwardzony asfaltem, a stan rowu na wysokości z działką stanowiącą własność skarżącego nr [...] nie uległ zmianie tj. nadal jest niedrożny (zasypany). Dodatkowo ustalone zostały rzędne, na których posadowiona jest znajdująca się w pobliżu zasypanego rowu kanalizacja opadowa i sanitarna. Organy ustaliły, że zasypania rowu dokonał M. K. będący właścicielem nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...]i [...], pomiędzy którymi znajduje się dz. nr [...] z zasypanym rowem. W ocenie Sądu powyższe ustalenia dotyczące stanu zasypanego rowu na dz. [...] zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący. Wskazują na to przedłożone do akt administracyjnych sprawy protokoły z ww. oględzin w wraz mapami oraz materiałem fotograficznym. W sprawie przeprowadzone zostały również rozprawy administracyjne w dniu 16 lipca 2014 r. i 8 stycznia 2015 r. na których skarżącego reprezentował pełn. adw. J.S.Z ustaleń dokonanych przez organ wynika że zasypania przedmiotowego rowu dokonał M. K, w związku z czym jego pełnomocnik W. K. zobowiązał się – co potwierdza treść protokołu z wizji z dnia 5 marca 2012 r. – że dokona udrożnienia rowu na wysokości działki nr [...] stanowiącej własność M. K. (w terminie do 30 czerwca). Wskazał też, iż na terenie tym planowana jest budowa zjazdu. Podczas wizji przeprowadzonej w dniu 19 lipca 2012 W. K. ponownie zobowiązał się do udrożnienia przedmiotowego rowu do 30 lipca. Powyższe zobowiązania nie zostały wykonane.

Ustalenia dokonane przez organ I instancji zostały następnie prawidłowo ocenione przez organy obu instancji. W związku z powyższym zarzut skarżącego, iż organy nie ustaliły kto dokonał zasypania rowu oraz ustalenia w zakresie jego niedrożności na odcinku pomiędzy działkami skarżącego nr [...] i [...] nie zasługują na uwzględnienie. Nie ulega także wątpliwości, że zasypanie rowu melioracyjnego, który jest urządzeniem wodnym melioracji szczegółowej wymaga pozwolenia wodno prawnego, którego M. K. nie posiada. Należy bowiem podkreślić, że zasypanie rowu stanowi jego likwidację – rozbiórkę urządzenia wodnego, a działanie takie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. W przedmiotowej sprawie ma zatem zastosowanie cyt. przepis art. 64 a ust. 5 Prawa wodnego wskazujący, że w takiej sytuacji organ, w drodze decyzji, nakłada obowiązek odkopania rowu z ustaleniem warunków i terminu odkopania tak jak to uczyniły organy obu instancji. Trzeba podkreślić, że w takim przypadku nie ma znaczenia to czy zasypanie rowu spowodowało zmiany stanu wody na gruncie, jakkolwiek z poczynionych w rozpatrywanej sprawie wynika, iż wiąże się do z zalewaniem niżej położonych działek. Organy ustaliły, że odkopanie przedmiotowego rowu obejmuje odcinek ok. 27,5 dodatkowo ustalając, iż dotyczy to "odcinka przebiegającym od granicy działki [...] z dz. nr [...] oraz do granicy dz. nr [...] z dz. nr [...] czyli na długości przylegającej do działki [...]. Nadto w skarżonej ustalono warunki związane z koniecznością wykonania nałożonego obowiązku tak, aby nie uszkodzić istniejącej kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz wskazano warunki połączenia odkopanego odcinka rowu z pozostałymi odcinkiem. Niezależnie od powyższego, wobec zainwestowania zasypanego rowu i związanych z tym trudności z ustaleniem jego dokładnego przebiegu organy zasadnie przyjęły iż skarżący, który rów zasypał – dysponuje wiedza na temat jego przebiegu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu kwestionującego skarżoną decyzję ze względu na nieustalony stan prawny działki [...] na której znajduje się zasypany rów należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie nie ma to znaczenia. W szczególności trzeba podnieść, że organ II instancji prawidłowo zreformował decyzję I instancji w zakresie punktu 1 lit. "b", mając na uwadze brak jest ustaleń pozwalających przyjąć, że własność działki [...] przysługuje J. Z. i M. J.W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący M. K. nie jest właścicielem dz. nr [...] ale korzysta z niej jak samoistny posiadacz, gdyż na niej zlokalizowany jest zjazd z dz. nr [...] stanowiący dojazd do znajdującego się na działce nr [...] budynku handlowego "[...]". Powyższe ustalenia potwierdził na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 4 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego. Zgodnie natomiast z treścią art. 9 ust. 2 pkt 3 ab initio Prawa wodnego ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielu - to przepisy dotyczące właściciela stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych. A zatem nie ma znaczenia fakt, że M. K. nie legitymuje się tytułem własności do działki nr [...] Z faktu, że dokonał zasypania przedmiotowego rowu i korzysta z dz. nr [...] nie posiadając do niej tytułu prawnego wskazuje, że włada im jako samoistny posiadacz. A zatem zasadnie organy przyjęły, że dla prawidłowego zastosowanie dyspozycji z art. 64 a. ust. 5 w zw. z ust. 1 Prawa wodnego nie ma znaczenia, że skarżący nie jest właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości, na której znajduje się zasypany rów.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270) skargę oddalił.