Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 414/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par.1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.134 par.1, art.145 par. 1pkt 1 lit.c, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.8 ust.1 pkt 2 , art. 39 ust.1 i 2 ,art.40 pkt 2 i 3 , art.106 ust.1 i 3, art. 39 ust. 1 i 2  oraz art. 40 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7 ,art. 77 par.1 i art.80 , art.107 par.3 , art.10 pa.1 ,
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz P. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 pkt 2 i 3, art. 106 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz wytycznych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji określonych w Zasadach udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych z dnia [...] r., znak: [...], zmienionych pismem z dnia [...] r. znak: [...], odmówił przyznania Ł. B. zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego tj. orkanu K..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. Ł. B. zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie szacowania powstałej szkody na działce nr [...] położonej pod adresem [...] w wyniku nawałnic jakie miały miejsce między [...] r., w oparciu o zasady udzielenia pomocy finansowej dla osób poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych określonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych w piśmie z dnia [...]

W dniu [...] r. przeprowadzono rodzinny wywiad środowiskowy oraz dokonano oględzin. Z dokumentów oraz materiałów fotograficznych sporządzonych przez pracowników ośrodka wynika, iż w wyniku orkanu K. jaki miał miejsce [...] r. zniszczeniu uległ dach stodoły oraz budynku gospodarczego, które wnioskodawca zamierza dostosować do produkcji pieczarek. Organ ustalił, że Ł. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką A. B. oraz [...] synem S. . Rodzina zamieszkuje u rodziców p. A. w P. przy ul. [...]. Wnioskodawca zatrudniony jest w Zespole Szkół nr [...] Centrum Kształcenia Ustawicznego w P.. W miesiącu [...] uzyskał wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto. A. B. pracuje w Przedsiębiorstwie [...] Sp. z o. o. w S., a jej wynagrodzenie za miesiąc [...] wyniosło [...] zł netto. Ł. B. posiada również gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, co zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej stanowi dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Ponadto uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...]zł netto miesięcznie (w oparciu o art. 8 ust. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Rodzina nie ma ustalonego prawa do świadczeń rodzinnych. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł netto.

Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z oświadczeniami złożonymi przez wnioskodawcę w dniach [...] r. oraz [...] r. uszkodzeniu uległy dachy dwóch budynków gospodarczych mieszczących się w N. [...] na działce nr [...], której jest właścicielem, co zostało potwierdzone aktem notarialnym nr [...]. W jednym z budynków- stodole o powierzchni ok. [...] została zerwana część papy z dachu, co spowodowało zalanie odkrytych desek oraz krokwi. Ponadto zmoknięciu uległa podłoga budynku w kilku miejscach. W chwili przeprowadzenia postępowania w stodole znajdowało się około 2 ton węgla, którego nie było potrzeby zabezpieczania ponieważ znajdował się w miejscu gdzie nie było przecieków. W stodole znajdowały się również torf w workach (kilkanaście worków, znacznie większa ilość torfu w workach znajdowała się poza budynkami), oraz używany styropian, który jak poinformował wnioskodawca zamierza wykorzystać przy remoncie budynków. Podczas postępowania ustalono, że rzeczy znajdujące się w stodole nie uległy zniszczeniu. Organ zauważył, że na posesji znajdują się inne budynki gdzie można zabezpieczyć rzeczy znajdujące się w stodole jeśli zaszłaby taka konieczność. Rzeczy znajdujące się w stodole zajmowały tam niewielką powierzchnię w stosunku do powierzchni całej stodoły.

W drugim budynku o powierzchni ok. [...] została naruszona blacha dachu oraz zerwany został eternit ok. [...]. W dość sporym pomieszczeniu w kilku kartonach znajdowała się używana wełna, którą jak poinformował wnioskodawca zamierza ponownie wykorzystać przy remoncie. Podczas postępowania ustalono, że stan budynku nie wpłynął negatywnie na rzeczy znajdujące się w pomieszczeniu. Rzeczy znajdujące się w tym budynku zajmowały tam niewielką powierzchnię w stosunku do powierzchni całego budynku.

Organ ustalił, że oba budynki wnioskodawca zamierza dostosować do produkcji pieczarek "na czwartej fazie technologii uprawy". Podczas zdarzenia oraz przeprowadzania wywiadu i gromadzenia niezbędnej dokumentacji w zniszczonych pomieszczeniach nie była prowadzona uprawa pieczarek. Oba budynki podlegają ubezpieczeniu, w związku z czym umożliwia to wnioskodawcy ubieganie się o odszkodowanie z firmy ubezpieczeniowej z tytułu powstałych strat.

Organ wskazał, iż stosownie do art. 39 ust. 1 i art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy przyznawany jest osobom i rodzinom, które w wyniku strat poniesionych wskutek klęski żywiołowej w prowadzonym przez siebie gospodarstwie domowym nie są w stanie zaspokajać swoich niezbędnych potrzeb bytowych.

Z analizy zebranych dokumentów oraz wywiadu środowiskowego wynika, że rodzina Ł. B. pomimo poniesionych szkód ma możliwość zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych we własnym zakresie. Zdarzenie które miało miejsce w dniach [...] r. nie wpłynęło na pogorszenie warunków bytowych rodziny, ponieważ zamieszkują oni u teściów w P., a zniszczone budynki znajdujące się w N. służą do wykonywania działalności gospodarczej, która stanowi tylko dodatkowe źródło utrzymania rodziny i wynosi [...] zł miesięcznie. Głównym źródłem utrzymania rodziny są dochody, które wnioskodawca wraz z żoną uzyskują z umowy o pracę, dochód ten łącznie stanowi kwotę [...]zł miesięcznie.

W świetle powyższego, organ uznał, iż uszkodzone budynki gospodarcze wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie są związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb rodziny.

W odwołaniu od powyższej decyzji Ł. B. wskazał, że działalność gospodarcza jaką prowadzi jest podstawowym źródłem utrzymania, ponieważ dzięki tej działalności spłaca kredyty inwestycyjne, których z pensji nauczyciela nie byłby w stanie spłacić. Prowadzenie działalności oraz produkcja pieczarek pochłania 50% jego czasu po pracy, jest to praca 12 godzin dziennie nawet w godzinach nocnych.

Odwołujący podważył zasadność wliczania do dochodu rodziny, dochodów jego żony. Firmę przejął po ojcu umową darowizny jako majątek osobisty, do którego jego żona nie posiada żadnych praw. Z żoną posiada umowę intercyzy i każde posiada swój majątek osobisty.

Ł. B. wskazał, iż zaplanował remonty na rok [...] Prace remontowe podzielił na kilka etapów. Pierwszy etap to remonty dachów. Te prace zakończył w miesiącu wrześniu. Drugi etap zaplanował na okres zimowy. Te prace miały być wykonane wewnątrz hal, niestety huragan w dniach między 5 a 6 października pokrzyżował plany, zniszczył pracę wnioskodawcy i zainwestowane pieniądze. Uszkodzony dach, z którego orkan K. wyrwał część płyt eternitu nadwyrężył pozostałą część dachu tak, że przy niewielkim wietrze widać jak płyty ruszają się, natomiast przy większym wietrze spowoduje wyłamanie kolejnych płyt eternitu. Spowodowało to zalanie odkrytych desek oraz krokwi, w których rozpoczął się proces gnilny i bez interwencji obiekt ulegnie zawaleniu.

Ł. B. zaznaczył, że materiały znajdujące się w stodole jak np. węgiel, torf, styropian służyły bezpośredniemu przygotowaniu uprawy pod pieczarkę. Węgiel był wkładem do pieca, który ogrzewa halę przygotowując odpowiednią temperaturę w pomieszczeniu, torf jest podstawowym materiałem produkcji pieczarek, styropian dodatkowo ociepla półki w których rozwija się uprawa. Wszystkie wymienione materiały nie nadawały się do użytku z powodu ich zalania, dziura w dachu stodoły była tak ogromna, że zalało całe wnętrze hali.

W ocenie odwołującego, wywiad jaki sporządzili pracownicy jest niedokładny i nierzetelny, gdyż skupiono się w nim na rzeczach znajdujących się w obiektach, które nie zostały zniszczone, a zlekceważono stan obiektów. Oszacowania strat dokonano bez osoby posiadającej uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania lub pracownika organu nadzoru budowlanego. Skarżący wskazał na utrudnienia w uzyskaniu dostępu do akt sprawy organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, po rozpatrzeniu odwołania Ł. B., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z Zasadami MSWiA, pomoc państwa na usuwanie skutków zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych udzielana jest w formie zasiłku celowego przyznawanego na podstawie m.in. art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej i może być przyznawana niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy. Pomoc przeznaczona jest na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku m.in. silnych wiatrów (pkt I.2 Zasad MSWiA). Zgodnie z pkt I.3 Zasad MSWiA, przez budynek mieszkalny rozumie się także budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny, w szczególności budynek inwentarski. Podstawą do określenia wysokości przyznawanej pomocy jest rodzinny wywiad środowiskowy, przeprowadzony przez właściwy miejscowo ośrodek pomocy społecznej (pkt I.8 Zasad MSWiA).

Po przytoczeniu ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, Kolegium zgodziło się z twierdzeniem tego organu, że udział dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawcy (650 zł) stanowi niewielki procent udziału w stosunku do całego wynagrodzenia miesięcznego rodziny. Oczywistym jest, że dochód z działalności gospodarczej może (wraz z pozostałymi składnikami dochodu rodziny) służyć także zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny, takich jak np. spłata kredytów. Jednak nie zmienia to faktu, że nie jest to główne źródło utrzymania rodziny.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w dwóch budynkach gospodarczych należących do Ł. B. doszło do następujących zniszczeń:

1) w stodole o powierzchni ok. 800 m2 została zerwana część papy z dachu, co spowodowało zalanie odkrytych desek oraz krokwi. Ponadto zmoknięciu uległa podłoga budynku w kilku miejscach. W chwili przeprowadzenia postępowania w stodole znajdowało się około 2 ton węgla, którego - zdaniem organu I instancji - nie było potrzeby zabezpieczania ponieważ znajdował się w miejscu gdzie nie było przecieków. W stodole znajdowały się również torf w workach (kilkanaście worków, znacznie większa ilość torfu w workach znajdowała się poza budynkami), oraz używany styropian. Organ ustalił, że rzeczy znajdujące się w stodole nie uległy zniszczeniu i zajmowały niewielką powierzchnię w stosunku do powierzchni całej stodoły;

2) w drugim budynku o powierzchni ok. 700 m2 została naruszona blacha dachu oraz zerwany został eternit ok. 20 m2. W dość sporym pomieszczeniu w kilku kartonach znajdowała się używana wełna. Jak ustalono, stan budynku nie wpłynął negatywnie na rzeczy znajdujące się w pomieszczeniu, które zajmowały niewielką powierzchnię w stosunku do powierzchni całego budynku.

Ponadto, co istotne podczas zdarzenia oraz w czasie gdy był przeprowadzany wywiad środowiskowy, w budynkach gospodarczych nie była prowadzona działalność polegająca na produkcji pieczarek. Strona wskazuje, że budynki te planowała dopiero dostosować do produkcji pieczarek "na czwartej fazie technologii uprawy".

Z oświadczenia złożonego dnia 20 października 2017 r. wynika, że na dzień zdarzenia w budynku znajdowała się wełna mineralna, która posłużyć ma do ocieplenia, a w stodole znajdował się torf do produkcji pieczarek, węgiel i styropian, który posłużyć ma do ocieplenia budynku. Reasumując, organ uznał, że skoro w zniszczonych nawałnicą budynkach gospodarczych nie prowadzono działalności, która zaspokajałaby potrzeby bytowe rodziny, to trudno uznać, że nieruchomości te stanowiły budynki, o których mowa w pkt I.3 Zasad MSWiA. Fakt, iż stanowiły one zaplecze dla przyszłej działalności produkcyjnej i strona gromadziła w nich materiały niezbędne do remontu ww. budynków nie oznacza, że należało je potraktować jako budynki służące do wytwarzania dochodu utrzymującego 3-osobową rodzinę.

Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że zdarzenie z 5-6 października 2017 r. nie wpłynęło na pogorszenie warunków bytowych rodziny, ponieważ zniszczone budynki znajdujące się w Nowielinie 4 służą do wykonywania działalności gospodarczej, która stanowi tylko dodatkowe źródło utrzymania rodziny i nie są związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb rodziny.

Nadto Kolegium wyjaśniło, że przez "dochód" na gruncie ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 4) należy rozumieć "sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie". Z kolei pod pojęciem "rodziny" należy rozumieć "osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące" (art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej). Małżonkowie pozostający w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujący i gospodarujący stanowią zatem rodzinę, bez względu na istniejący pomiędzy nimi ustrój majątkowy małżeński. Tym samym dochody małżonków (nawet tych z rozdzielnością majątkową tzw. intercyzą) stanowią dochód tworzonej przez nich rodziny.

Kolegium wyjaśniło, że wymóg szacowania wysokości szkód w budynku mieszkalnym przez osoby posiadające stosowane uprawnienia zawodowe stawiany jest w przypadku wniosków, o których mowa w pkt 11.6 i pkt III Zasad MSWiA, tj. gdy zachodzą szczególne przypadki, uzasadnione rzeczywistymi potrzebami osób uprawnionych oraz skalą szkód w budynku mieszkalnym, a wojewoda wnioskuje u Ministra Spraw Wewnętrznym i Administracji o uruchomienie środków na zasiłek celowy na remont takiego budynku w kwocie wyższej niż [...] zł (pkt 11.6 Zasad MSWiA) oraz w przypadku wniosków o odbudowę budynku mieszkalnego (pkt III Zasad MSWiA). Żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Kolegium wskazało, że w dniu [...] r. Ł. B. został pouczony przez pracowników o możliwości wglądu w akta sprawy o czym świadczy podpisane przez niego oświadczenie. W piśmie wyjaśniającym z dnia [...]. organ I instancji wskazał, że nie miała miejsca żadna sytuacja, w której strona poprosiła o wgląd w dokumentację, a zostało jej to odmówione. Okoliczność, że strona próbowała spotkać się z pracownikiem, który był akurat nieobecny nie świadczy o braku możliwości dostępu do akt sprawy. W dniu [...] r. Ł. B. pojawił się w organie z prośbą o wgląd w akta sprawy. W obecności pracownika zapoznał się z pełną dokumentacją, poinformowano go o możliwości sporządzenia notatek czy zdjęć, w związku z czym Ł. B. wykonał fotokopie.

Powyższą decyzję Kolegium, Ł. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 40 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zwanej "ustawą", poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, mimo że organ ten w podstawie prawnej wydanej decyzji oparł się na przepisie ustanawiającym kryterium dochodowe pomocy społecznej, określonym w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, wbrew przesłance z art. 40 ust. 3 ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o przepis prawa, który nie miał zastosowania,

- art. 40 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy, poprzez jego niezastosowanie, mimo że skarżący poniósł stratę w wyniku klęski żywiołowej, która spowodowała u niego trudną sytuację życiową, wymagającą wsparcia ze strony państwa,

- art. 100 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, poprzez nierozważenie słusznych interesów Ł. B. i jego rodziny w toku postępowania i prowadzenie postępowania w sposób pomijający ich dobro, co miało wpływ na wynik postępowania, bowiem doprowadziło do uznania przez organy I i II instancji, że nie zachodzi przesłanka niezaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny wnioskodawcy przy użyciu budynków gospodarczych, a w konsekwencji do odmowy przyznania zasiłku celowego,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez podzielenie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wyrażające się w uznaniu, że budynki gospodarcze, które uległy zniszczeniu, służą wnioskodawcy do wykonywania działalności gospodarczej, która stanowi tylko dodatkowe źródło utrzymania rodziny i nie są związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb rodziny, a w związku z tym ich uszkodzenie na skutek orkanu Ksawery nie wpłynęło na pogorszenie warunków bytowych rodziny,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez podzielenie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wyrażające się w uznaniu, że rzeczy znajdujące się w budynkach gospodarczych w czasie zdarzenia nie uległy zniszczeniu, podczas gdy Ł. B. wskazywał już w odwołaniu, że z rzeczy tych, a w szczególności z kilkunastu worków torfu nie będzie mógł już skorzystać, bowiem utraciły one potrzebne właściwości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego,

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, wyrażające się w wysłaniu informacji o zakończeniu postępowania dowodowego na nieprawidłowy adres, odmowie dostępu do akt sprawy, czynieniu utrudnień w zapoznaniu się z aktami sprawy, odmową wykonania przez wnioskodawcę fotokopii całych akt sprawy - wszystkich dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło wnioskodawcy ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego i dostarczenie materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia pełnego stanu faktycznego przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, a także utrudniło stronie przygotowanie odwołania, w którym mogłaby ustosunkować się w pełni do ustaleń faktycznych i materiału dowodowego zebranego przez organ, co doprowadziło do wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w oparciu o niepełne i błędne ustalenia faktyczne organu I instancji,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne obarczone było wadami w stopniu przesądzającym o konieczności jego uchylenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającej Ł. B. przyznania zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego tj. orkanu K..

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2017 r. poz.1769), zwanej dalej "ustawą", oraz wytyczne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] r. znak [...] określone w "Zasadach udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych", zmienione pismem z dnia [...] r. znak: [...]

Zgodnie z pkt I.1. ww. zasad, pomoc jest udzielana w formie zasiłku celowego przyznawanego, na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Pomoc może być przyznawana niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy. W myśl pkt I.2. zasad, pomoc przeznaczona jest na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, podtopień, intensywnych opadów atmosferycznych, silnych wiatrów, wyładowań atmosferycznych lub osunięć ziemi, zwanych dalej "zdarzeniem klęskowym". S. warunki przyznawania pomocy na remont budynku/lokalu mieszkalnego określone zostały w pkt II. S. warunki przyznawania pomocy na odbudowę budynku/lokalu mieszkalnego określone zostały w pkt III. Stosownie do pkt I.3. zasad, przez budynek mieszkalny rozumie się także budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski.

Natomiast zgodnie z art. 40 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3).

Rozstrzygnięcia oparte o powyższy przepis wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. Oznacza to pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji, choć jednocześnie organ związany jest przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami ustawy o pomocy społecznej. Decyzje wydawane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Rolą sądu jest bowiem zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego nie został przez organy przekroczony, a także, czy dana decyzja została w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadniona. Ponadto w przypadku decyzji wydanych w tym trybie zbadania wymaga, czy decyzja taka podjęta została z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem analizy tego, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści. Sąd administracyjny kontroluje zatem prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodność z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych powinności organu należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organy przeprowadziły wszechstronną i kompletną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 40 ustawy oraz wytycznych zasadach MSWiA oraz wyczerpująco uzasadniły odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku celowego.

Bezspornym jest okoliczność, że w dniu [...] r. miał miejsce huragan orkan K., który uszkodził dachy dwóch budynków gospodarczych mieszczących się w N. [...] na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna obrazująca stan zniszczonych budynków, wywiad środowiskowy sporządzony w dniu [...] r. oraz oświadczenia skarżącego z dnia [...] r.

Jako przyczynę odmowy udzielenia pomocy finansowej organy wskazały fakt, iż zniszczone budynki gospodarskie służące do wykonywania działalności gospodarczej nie są związane z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb rodziny skarżącego, o których mowa w pkt I.3 wytycznych -zasad MSWiA z dnia [...]

Stanowisko organów w pełni podziela sąd orzekający w niniejszym składzie. Z akt sprawy wynika, iż dochód trzyosobowej rodziny skarżącego, wyliczony zgodnie z art. 6 pkt 4 i 14 ustawy, wynosi [...] zł netto, w skład którego wchodzi kwota [...]zł uzyskiwana przez Ł. B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na produkcji pieczarek. W świetle powyższego trudno uznać, że dochód osiągany z tego tytułu służy do zaspokajania niezbędnych potrzeb rodziny, skoro stanowi ok.10% tej kwoty. Skoro więc w zniszczonych nawałnicą budynkach gospodarczych skarżący nie prowadził działalności, która zaspokajałaby podstawowe potrzeby bytowe rodziny, to trudno uznać, że nieruchomości te stanowiły budynki, o których mowa w pkt I.3 Zasad MSWiA. Fakt, iż strona gromadziła w nich materiały niezbędne do trwającego etapowo remontu ww. budynków nie oznacza, że należało je potraktować jako budynki służące do wytwarzania głównego dochodu utrzymującego 3-osobową rodzinę. Dochód ten bowiem nie stanowi dochodu niezbędnego, bez którego rodzina nie mogłaby zaspokoić swoich podstawowych potrzeb.

Celem wsparcia, o którym mowa w cytowanych wyżej przepisach ustawy o pomocy społecznej jak i zasad -wytycznych MSWiA jest wsparcie ze strony państwa w zaspokojeniu niezbędnych, koniecznych potrzeb bytowych rodziny, których realizacja została zagrożona w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej. Tymczasem rodzina Ł. B. pomimo poniesionych szkód ma możliwość zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych we własnym zakresie z dochodu z umowy o pracę obojga małżonków.

W związku z powyższym, Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że nawałnica z dnia [...] r. nie wpłynęła na pogorszenie warunków bytowych rodziny skarżącego, ponieważ zniszczone budynki znajdujące się w N. [...] służą do wykonywania działalności gospodarczej, która stanowi dodatkowe źródło utrzymania rodziny i nie jest związana z zaspokojeniem jej podstawowych potrzeb.

Należy podkreślić, że zasiłek celowy, jako świadczenie przyznawane ze środków pomocy społecznej, nie może być traktowany jako rekompensata, odszkodowanie, czy zadośćuczynienie ze strony państwa za szkody powstałe w wyniku klęski żywiołowej. Funkcją tego zasiłku jest bowiem wsparcie obywateli w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie (por. wyroki NSA z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 65/12 oraz z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 77/12, dostępne w Internecie).

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a następnie zastosowały odpowiednie przepisy ustawy o pomocy społecznej, odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku nawałnicy jaka miała miejsce w dniach [...] r.

Odnośnie zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał je za nieuzasadnione. Organ orzekający w niniejszej sprawie wnikliwie ocenił materiał dowodowy, dokonując jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Skarżący podnosi, że organy nie zagwarantowały mu czynnego udziału w postępowaniu, co stanowiło naruszenie art. 10 K.p.a. Jeśli chodzi o postępowanie przed organem I instancji, to zarzut ten jest bezpodstawny, ponieważ z akt sprawy wynika, iż organ ten udostępnił skarżącemu pełną dokumentację akt sprawy (pismo wyjaśniające organu z dnia [...] r., karta-3 akt adm.). Ponadto skarżący mógł przedstawić swoje stanowisko w sprawie, co uczynił w oświadczeniu z dnia [...] r. oraz w odwołaniu. Sąd dostrzega natomiast, iż w aktach sprawy brak jest informacji o poinformowaniu skarżącego przez organ odwoławczy o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czym naruszył ten przepis, niemniej jednak, w ocenie Sądu, naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. we wskazanym zakresie może bowiem odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2011r., sygn. akt I OSK 842/11, wyrok NSA z dnia 25 maja 2011r. sygn. akt II GSK 527/10). W ocenie Sądu, skarżący takich okoliczności nie wykazał. O ile zatem brak informacji o zakończeniu postępowania przed organem godził w określoną w art. 10 § 1 K.p.a. zasadę zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, to jednocześnie uznać trzeba, że brak ten nie miał wpływu na wynik sprawy i nie stanowił naruszenia dającego podstawę do uchylenia decyzji, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, a organy orzekające w sprawie ustaliły prawidłowo stan faktyczny, a następnie dokonały poprawnej wykładni art. 40 ust.2 i 3 ustawy o pomocy społecznej w świetle zasad –wytycznych MSWiA z dnia [...] r. zmienionych pismem z dnia [...]

Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zapadłe rozstrzygnięcia odpowiadają prawu, stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.