Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1417/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy graficzny oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Urząd Patentowy stwierdził z dniem [...] czerwca 2007 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy graficzny o numerze [...] w zakresie następujących towarów i usług: metalowe materiały budowlane, drzwi i futryny metalowe, drobnica metalowa, nakrętki metalowe, nity metalowe, wkręty, kłódki, klamki metalowe, klucze, zasuwy, zawiasy, osprzęt metalowy i okucia do mebli, drzwi i okien, ramki metalowe - z klasy 6; materiały budowlane niemetalowe, elementy budowlane i półfabrykaty zawierające gips, bele, deski, boazeria drewniana i niemetalowa, drewno budowlane, drewno fornirowane obrobione, drewno po częściowej obróbce, drzwi i drzwi składane niemetalowe, listwy drewniane, lufciki, okna, ramy niemetalowe, sklejka, tworzywa sztuczne w postaci płyt, form, kształtowników, w tym drobnica, kołki, gałki, uchwyty, kółka, szkło budowlane - z klasy 19; usługi budowlane i remontowo-budowlane, malowanie, tapetowanie, układanie glazury i terakoty, murarstwo, wykonywanie elewacji, usługi stolarskie - naprawy, konserwacje, usługi konserwacji budowli, usługi w zakresie budowlanych prac wykończeniowych - z klasy 37.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] kwietnia 2009 r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy graficzny o nr [...] zarejestrowanego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca).

Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 i art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5 poz. 17), art. 3 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503) oraz art. 20 i 22 Konstytucji RP.

Wnioskodawca wskazał, że posiada interes prawny w domaganiu się wygaszenia prawa na znak sporny, gdyż jest producentem i dystrybutorem okien, drzwi, ścianek metalowych i niemetalowych, które opatruje i reklamuje używając wizerunku bociana, który jest jednocześnie łudząco podobny do znaku spornego o numerze [...]. Ponadto wnioskodawca wskazał, że uprawniony do spornego znaku skierował do wnioskodawcy pisma nakazujące zaprzestania używania wizerunku bociana w reklamach swoich produktów, gdyż powoduje to naruszenie jego praw wyłącznych. Jednocześnie, jak wskazał wnioskodawca, korespondencja prowadzona z pełnomocnikiem uprawnionego nie doprowadziła do porozumienia. Wnioskodawca stwierdził, że stanowisko uprawnionego ogranicza w znacznym stopniu swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, gwarantowaną treścią art. 6 ust. 1 i art. 17 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., nr 173. poz. 1807) oraz art. 20 Konstytucji RP, które to przepisy stanowią źródło interesu prawnego wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Jako podstawę wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Stwierdził, że uprawniony jest znanym producentem ale w zakresie tzw. chemii gospodarczej, a jeśli jest inaczej to zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. "ma szanse to wykazać". Zdaniem wnioskodawcy w przypadku, gdy brak działania wyczerpuje normę podaną w art. 169 ust. 1. przy równoczesnym nie wykazaniu ważnych powodów nie używania znaku — powstaje pełna podstawa faktyczno-prawna do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa o nr [...].

W odpowiedzi na wniosek, złożonej dnia [...] maja 2009 roku, a następnie w dniu [...] czerwca 2009 r. uprawniony do spornego znaku wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak. Jego zdaniem wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy o nr [...], ponieważ nie istnieje żadna realna norma prawa materialnego, na którą wnioskodawca mógłby się skutecznie powołać celem wygaszenia tego prawa. Powołane przez wnioskodawcę przepisy są całkowicie bezzasadne i nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Uprawniony do spornego znaku stwierdził, że nie rości sobie praw do wyłącznego używania symbolu bociana w obrocie handlowym, natomiast może zabronić używania znaku identycznego lub podobnego, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem zarejestrowanym oraz znaku identycznego lub podobnego do renomowanego, jeżeli takie używanie może przynieść używającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Zdaniem uprawnionego nie ulega wątpliwości, że posługiwanie się przez wnioskodawcę symbolem bociana łudząco podobnym do znaku spornego stanowi naruszenie przepisów p.w.p. Wizerunek bociana wnioskodawcy jest niemal identyczny jak graficzny znak uprawnionego. Uprawniony podkreślił, że wnioskodawca nie ma żadnego interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa, gdyż w swojej działalności zajmuje się branżą budowlaną oraz nie wskazał dla jakich towarów i usług żąda wygaszenia prawa. Ponadto, jego zdaniem, z treści art. 6 uzt nie wynika, żeby musiał prowadzić działalność polegającą na produkcji towarów czy prowadzenia usług, dla których zażądał rejestracji. Każdy zgłaszający ma swobodę i wolność w rejestracji znaku w stosunku do tych klas i towarów, które uważa za stosowne i przydatne, zatem zaskakujące jest występowanie wnioskodawcy w charakterze "stróża publicznego", skoro wnioskodawca nie ma w tym interesu prawnego. Podobnie, zdaniem uprawnionego, wnioskodawca nie wskazał na czym miałoby polegać naruszenie zasad współżycia społecznego lub dobrych obyczajów, ponieważ ani forma przedstawieniowa znaku nie jest zakazana przez prawo ani nie jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Powołanie się na zarzut naruszenia art. 15 u.z.n.k. budzi zdumienie uprawnionego jakoby rejestracja znaku powodowała utrudnienia dostępu do rynku innym podmiotom. Uprawniony stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał w jaki sposób rejestracja znaku R-139598 pozbawia go możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Żądanie zaprzestania używania znaku towarowego zawarte w piśmie uprawionego ograniczało się wyłącznie do roszczenia o nieużywanie oznaczenia bociana, a roszczenie to w żaden sposób nie ogranicza możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę. Sporny znak towarowy R- 139598, zdaniem uprawnionego, jest znakiem renomowanym i powszechnie znanym, ponieważ wizerunek bociana jest w Polsce kojarzony w branży materiałów budowlanych nieodłącznie ze spółką A. Podniósł, że obecnie na terenie Polski rozstawionych jest 1147 bocianów z czego: 1077 stoi przy hurtowniach, 18 stoi na przejściach granicznych, 28 na terenach prywatnych, 21 wskazuje 100 km do większego miasta a 3 znajdują się na terenie miast. Znak ten jest najprawdopodobniej najbardziej rozpoznawalnym znakiem towarowym. Uprawniony stwierdził, że znak sporny jest używany nieprzerwanie w Polsce od co najmniej 1998 r. dla większości towarów i usług wskazanych w klasach towarowych. Zdaniem uprawnionego znak sporny jest używany na towarach, w reklamie telewizyjnej, drukowanej, na bilbordach w całym kraju. W związku z powyższym, wobec braku interesu prawnego wnioskodawcy, braku spełnienia przesłanek unieważnienia prawa na sporny znak oraz renomy znaku spornego wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku.

W dniu [...] lutego 2010 r. wnioskodawca uzupełnił swoje stanowisko w sprawie. Wskazał w zakresie jakich towarów z klasy 6, 19 oraz 37 domaga się stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa. Przytoczył fragmenty pism (z dn. [...].01.2009 r. oraz [...].03.2009 r.), jakie uprawniony ze spornego znaku skierował do wnioskodawcy, w których domagał się zaprzestania używania w reklamie wizerunku bociana jako naruszającego jego prawa wyłączne do spornego znaku. Ponadto wnioskodawca przytoczył fragmenty pism (z dnia [...].04.2009 r. i [...].04.2009 r.) stanowiące odpowiedź na wezwania uprawnionego, w których jak twierdzi, wyraził wolę polubownego załatwienia sprawy. Zdaniem wnioskodawcy rejestracja znaku towarowego ogranicza możliwości oznaczania własnych wyrobów i usług i używania tych oznaczeń w reklamie, zwłaszcza w sytuacji, gdy wyroby i reklama zawierające wizerunek bociana są już w przestrzeni rynkowej i wycofanie ich wiąże się ze znacznymi kosztami i uszczerbkiem na wizerunku uczestnika rynku. Zgłoszenie przez uprawnionego znaku towarowego dla oznaczania towarów i usług w klasie 44 wskazuje, zdaniem wnioskodawcy, na jego nieuczciwe zachowanie i powinno zostać zakończone decyzją o odmowie udzielenia prawa ochronnego. Wnioskodawca powołał się na treść art. 6 ust. 1 w związku z art. 28 uzt stwierdzając, że w przypadku rejestracji znaku towarowego dla towarów, które nie stanowią przedmiotu rzeczywistej działalności, osoba trzecia, która ma w tym interes prawny może wystąpić z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji ze względu na niespełnienie przesłanki rejestracyjnej z art. 6 ust. 1 uzt. Brak działalności gospodarczej w dacie rejestracji stanowi, zdaniem wnioskodawcy, podstawę unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego, a prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej w zakresie towarów i usług musi zachodzić najpóźniej w dacie rejestracji znaku towarowego, w tym przypadku - 13.06.2002 r., a ciężar dowodu spoczywa na uprawnionym. Tymczasem, zdaniem wnioskodawcy, ani w dacie zgłoszenia, ani w dacie rejestracji, a także w dacie przedłużenia ochrony uprawniony tak szeroko zakrojonej działalności nie prowadził.

Zdaniem uprawnionego rejestracja spornego, znaku została dokonana w tym celu, by uniemożliwić wszystkim innym, nie tylko rejestracje, ale i używanie takiego i do niego podobnego znaku na jakąkolwiek działalność, co jest sprzeczne zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami oraz jest działaniem w złej wierze. Uprawniony ogranicza swobodę wnioskodawcy w działalności marketingowej i reklamowej używając gróźb, wysuwając żądania, strasząc konsekwencjami. Wnioskodawca podniósł także, że uprawniony zawłaszczył wizerunek bociana. Wnioskodawca stwierdził również, że uprawniony nie oznacza przedmiotowym znakiem tych towarów, które reklamuje, zaś to, że towary te są objęte wykazem towarów uprawnionego jest oczywiste, bo wykaz ten obejmuje praktycznie wszystko. Wnioskodawca wskazał, że w piśmie z dnia [...].06.2009 r. uprawniony sam przyznał, że sporny służy do oznaczania towarów i usług w klasach 1, 2, 3 i 17. Podniósł, że żadna z wymienionych klas nie jest klasą usługową, a sam uprawniony stwierdził, że zajmuje się branżą budowlaną (co można zawrzeć w 4 klasach). Uprawniony zatem, zdaniem wnioskodawcy, nie udowodnił stosowania znaku spornego w zakresie towarów i usług zawartych w wykazie.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2010 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Wnioskodawca oświadczył, że nie używa znaku spornego ale używa wizerunek bociana w kontekście grafiki i elementów słownych, reklamując towary, których uprawniony nie produkuje ani nimi nie handluje.

Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. sprecyzował swój wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wskazując konkretne towary z klas 6 i 19 oraz usług z klasy 37.

Na rozprawie w dniu [...] września 2010 r. wnioskodawca ponownie sprecyzował zakres wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. Wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w zakresie metalowych materiałów budowlanych, drzwi i futryn metalowych, drobnicy metalowej, nakrętek metalowych, nitów metalowych, wkrętów, kłódek, klamek metalowych, kluczy, zasuw, zawiasów, osprzętu metalowego i okuć do mebli, drzwi i okien, ramek metalowych - z klasy 6; materiałów budowlanych niemetalowych, elementów budowlanych i półfabrykatów zawierających gips, bele, desek, boazerii drewnianej i niemetalowej, drewna budowlanego, drewna fornirowanego obrobionego, drewna po częściowej obróbce, drzwi i drzwi składanych niemetalowych, listew drewnianych, lufcików, okien, ram niemetalowych, sklejek, tworzyw sztucznych w postaci płyt, form, kształtowników, drobnicy, kołków, gałek, uchwytów, kółek, szkła budowlanego - z klasy 19; usług budowlanych i remontowo-budowlanych, malowania, tapetowania, układania glazury i terakoty, murarstwa, wykonywania elewacji, usług stolarskich - napraw, konserwacji, usług konserwacji budowli, usług w zakresie budowlanych prac wykończeniowych z klasy 37.

Uprawniony stwierdził, że sporny znak towarowy znak jest używany od 17 lat. Podniósł, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, ponieważ na jego rzecz został zarejestrowany znak towarowy przedstawiający wizerunek graficzny bociana oraz wyrażenie "skąd się biorą... dobre okna?". Wnioskodawca oświadczył, że nie zgłaszał ww. znaku towarowego, a jego interes prawny wynika z faktu, że znak sporny nie jest używany w obrocie w zakresie tych towarów, których dotyczy wniosek, a decyzja o której mówi uprawniony nie jest prawomocna. Podkreślił także, że podstawowa część działalności wnioskodawcy jest zagrożona, ponieważ pozew o naruszenie może wpłynąć w każdej chwili. Uprawniony stwierdził, że reklama wnioskodawcy którą kwestionował została zarejestrowana jako znak towarowy wnioskodawcy, oraz że dopóki znak wnioskodawcy jest zarejestrowany nie jest możliwe skuteczne dochodzenie roszczeń na drodze postępowania sądowego.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2011 r. uprawniony przedłożył materiały reklamowe przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. na okoliczność wykazania używania spornego oznaczenia. Wnioskodawca zarzucił, że ww. materiały dowodowe w postaci materiałów reklamowych nie są dowodem na używanie spornego znaku, a sama reklama nie świadczy o używaniu znaku towarowego.

Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] września 2011 r. podniósł, że uprawniony nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o używaniu spornego znaku w zakresie towarów objętych wnioskiem. Ponadto stwierdził, że ww. materiały w większości nie zawierają spornego znaku towarowego oraz, że żaden z materiałów reklamowych, które uprawniony przedłożył na rozprawie w dniu [...] lipca 2011 r. nie dotyczy znaku towarowego [...]. Do pisma załączył wydruk ze strony internetowej uprawnionego, stanowiącej jego ofertę i zarzucił, że oferta ta nie zawiera towarów z zakresu niniejszego postępowania.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] marca 2012 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Wnioskodawca wniósł o zwrot kosztów postępowania wg złożonego spisu kosztów. Uprawniony wskazał, że na terenie Polski stoi wiele masztów z bocianem w gnieździe, poniżej którego znajduje się charakterystyczny romb, w charakterze reklamy jego produktów. Stwierdził, że przyczyniło się to do kojarzenia przez większość społeczeństwa produktów firmy [...] Sp. z o.o. Podkreślił powszechną znajomość spornego znaku oraz wysoką jakość produktów oznaczanych tym znakiem. Stwierdził, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa, bowiem pismo na które powołał się w przedmiotowym wniosku zawierało jedynie "wysokie zaniepokojenie, jakie wywołało używanie symboliki i fragmentów zarejestrowanych oznaczeń" uprawnionego. Uprawniony zarzucił brak istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Stwierdził, że jego interes jest tylko interesem faktycznym opartym na chęci stosowania w reklamie swoich produktów wizerunku bociana łudząco podobnego lub wręcz identycznego do bociana stanowiącego sporny znak R- [...].

Wnioskodawca stwierdził, że posiada interes prawny ponieważ otrzymał trzy pisma z kancelarii prawnej zawierające zarzuty naruszenia praw do spornego znaku towarowego. Wnioskodawca uzyskał prawo ochronne na swój znak, a [...] Sp. z o.o. złożył sprzeciw wobec wydania decyzji o udzieleniu tego prawa. W związku z powyższym interes prawny istnieje nadal. Zarzucił, że reklama uprawnionego nie ma związku z towarem, a przedstawiony w sprawie materiał dowodowy dotyczy innych oznaczeń niż znak sporny, oraz że reklama wskazana w materiałach dowodowych nie dotyczy towarów objętych wnioskiem.

Uprawniony stwierdził, że słupki reklamowe przedstawiające sporny znak zawierają dodatkowo napis "KLEJE DO GLAZURY", co świadczy o używaniu spornego znaku w zakresie niemetalowych materiałów budowlanych w reklamie tych towarów przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. Ponadto podniósł, że instrukcja wykonywania dociepień materiałami firmy A., które należą do grupy niemetalowych materiałów budowlanych świadczy także o fakcie używania spornego znaku w zakresie tych towarów.

Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. podkreślił, iż celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług), dla których znak został zarejestrowany. Z kolei nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja ta została unormowana w art. 169 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Obowiązujące przepisy możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wiążą z obowiązkiem wykazania interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia prawa, co wynika z art. 169 ust. 2 wspomnianej ustawy, a więc wskazania takiej normy prawa materialnego, która z uwagi na prawa lub obowiązki wnioskodawcy, bądź też sytuację w której się znalazł stanowi podstawę do wystąpienia z takim wnioskiem.

Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie posługują się własną definicją interesu prawnego, dlatego w postępowaniu spornym dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego znajduje zastosowanie art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (zob. m.in. wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/2001 OSNP 2004/2 poz. 23; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 81/2002, nie publ.). Czyni się jednak założenie, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06), co ma miejsce między innymi wtedy gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, bowiem wnioskodawca poinformował, że otrzymał od uprawnionego pisma zakazujące używania w reklamie swoich produktów wizerunku bociana. Ponadto wnioskodawca wskazał, że stanowisko uprawnionego ogranicza w znacznym stopniu swobodę prowadzenia działalności gospodarczej wynikające z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 20 Konstytucji RP. W ocenie Kolegium Orzekającego okoliczność ta uzasadnia działanie wnioskodawcy, a jego interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy nie budzi wątpliwości.

Zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. W świetle wyżej powołanego przepisu ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego spoczywa na uprawnionym z rejestracji znaku, który powinien wykazać, że znaku używał lub jeżeli znaku nie używał miał ku temu ważne powody. Używanie znaku, aby wyłączało możliwość postawienia zarzutu niewykonywania obowiązku używania znaku towarowego musi mieć miejsce na obszarze Polski, musi mieć niedwuznaczny charakter, musi być rzeczywiste oraz powinno dotyczyć zarejestrowanego znaku dla towarów i usług objętych ochroną. Rzeczywiste używanie znaku towarowego polega na nakładaniu znaku na towar i wprowadzaniu tak oznaczonych towarów do obrotu w określonym przez wnioskodawcę przedziale czasowym.

W rozpatrywanej sprawie uprawniony nadesłał do akt postępowania następujące dokumenty świadczące o używaniu spornego znaku towarowego:

- strony zawierające czarno-białe zbiorcze kserokopie ulotek reklamowych, kartki świątecznej produktów uprawnionego, maskotka bociana z napisem A. POLSKA (akta Sp. [...], tom I, k. 27-29, k. 49-51, k. 55-57)

- strony zawierające kolorowe, zbiorcze, identyczne jak ww. kserokopie ulotek reklamowych, kartki świątecznej produktów uprawnionego, maskotka bociana z napisem A. POLSKA (akta Sp. [...], tom II, k. 181-183)

- strona zawierająca czarno-białą kopię ulotki informacyjnej dot. produktu flizówka (akta Sp. [...], tom II, k. 184)

- strona zawierająca barwną kopię ulotki informacyjnej dot. produktu Akrylowa farba elewacyjna ARKOL E (akta Sp. [...], tom II, k. 185)

- strona zawierająca barwną kopię ulotki informacyjnej dot. produktu Farba emulsyjna biała ARKOL (akta Sp. [...], tom II, k. 186)

- strona zawierająca barwną kopię ulotki pt. Buduj z A., która zawiera makietę domu oraz graficzne przedstawienie produktów firmy [...] (akta Sp. [...], tom II, k. 187)

- strona zawierająca barwną kopię strony ulotki firmy [...] (akta Sp. [...], tom II, k.

188)

- strona zawierająca barwną kopię instrukcji wykonywania dociepleń materiałami firmy [...] (akta Sp. [...], tom II, k. 189)

- strona zawierająca barwną kopię ulotki zawierającej dane produkcyjne Grupy [...] i Składy Fabryczne Grupy [...] (akta Sp. [...], tom II, k. 190)

- strona zawierająca barwną kopię ulotki zawierającej dane oddziałów handlowych Grupy [...] (akta Sp. [...], tom II, k. 191)

Zdaniem Urzędu Patentowego z ww. materiału dowodowego nie wynika, aby uprawniony wykazał rzeczywiste i poważne używanie znaku towarowego R-[...] w zakresie następujących towarów i usług: metalowe materiały budowlane, drzwi i futryny metalowe, drobnica metalowa, nakrętki metalowe, nity metalowe, wkręty, kłódki, klamki metalowe, klucze, zasuwy, zawiasy, osprzęt metalowy i okucia do mebli, drzwi i okien, ramki metalowe - z klasy 6; materiały budowlane niemetalowe, elementy budowlane i półfabrykaty zawierające gips, bele, deski, boazeria drewniana i niemetalowa, drewno budowlane, drewno fornirowane obrobione, drewno po częściowej obróbce, drzwi i drzwi składane niemetalowe, listwy drewniane, lufciki, okna, ramy niemetalowe, sklejka, tworzywa sztuczne w postaci płyt, form, kształtowników, w tym drobnica, kołki, gałki, uchwyty, kółka, szkło budowlane - z klasy 19; usługi budowlane i remontowo-budowlane, malowanie, tapetowanie, układanie glazury i terakoty, murarstwo, wykonywanie elewacji, usługi stolarskie - naprawy, konserwacje, usługi konserwacji budowli, usługi w zakresie budowlanych prac wykończeniowych - z klasy 37. Ww. materiał dowodowy nie został opatrzony żadną datą, poza stroną zawierającą barwną kopię ulotki zawierającej dane oddziałów handlowych Grupy [...] (akta Sp. [...], tom II, k. 191), gdzie widnieje napis WYDANIE 3/2006. Ponadto ww. materiał w większości nie zawiera spornego znaku towarowego. Strona zawierająca barwną kopię ulotki zawierającej dane oddziałów handlowych Grupy [...] (akta Sp. v, tom II, k. 191) zawierająca napis Wydanie 3/2006 nie zawiera spornego znaku towarowego, więc również nie może być brana pod uwagę przez Kolegium Orzekające. W związku z powyższym w ocenie UP z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, aby znak towarowy graficzny o numerze R-[...] był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zakresie towarów i usług wskazanych przez wnioskodawcę. Ponadto materiał zgromadzony w aktach niniejszego postępowania jest wyłącznie materiałem reklamowym, i nie dowodzi rzeczywistego używania znaku towarowego w okresie kolejnych pięciu lat liczonych od dnia [...] czerwca 2002 r. UP zauważył, że zgodnie z art. 169 ust. 5 p.w.p. nie uważa się za używanie znaku towarowego w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym. Przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010 r. (VI SA/Wa 1425/10), stwierdzający: "używanie znaku towarowego musi być rzeczywiste i być związane z udostępnianiem towarów lub usług odbiorcom. Zatem nie każda forma używania znaku zawarta w art. 154 p.w.p. jest wystarczająca dla zachowania prawa ochronnego. Korzystanie ze znaku tylko w działalności wewnątrzorganizacyjnej [...] nie stanowi rzeczywistego używania. Tak samo nie można uznać za rzeczywiste używanie znaku towarowego zastosowanie znaku w firmie, nazwie handlowej czy też używanie znaku wyłącznie w reklamie." Zdaniem Kolegium Orzekającego uprawniony w żaden sposób nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny na obszarze Polski w okresie kolejnych pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na ten znak zakresie towarów i usług wskazanych przez wnioskodawcę w przedziale czasowym od [...] czerwca 2005 r.; jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku. Kolegium oddaliło wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka A. P. i A. M., bowiem został on zgłoszony w dniu 31 stycznia 2012 r., tj. po upływie wyznaczonego 2-miesięcznego terminu prekluzyjnego, określonego w postanowieniu Kolegium z [...] lipca 2011 r. Z tego samego powodu oddalił ponowny wniosek o przesłuchanie A. M., zgłoszony na rozprawie w dniu [...] marca 2012 r. Ponadto wniosek o przesłuchanie świadka A. M. został zgłoszony na okoliczność wykorzystywania przez uprawnionego w obrocie gospodarczym w latach 2003-2009 r. spornego znaku towarowego w reklamie jego produktów, czyli był bez znaczenia dla istoty sprawy, w świetle ustaleń, zgodnie z którymi samo nawet zastosowanie znaku w reklamie nie świadczy o rzeczywistym używaniu tego znaku w obrocie.

UP wskazał nadto, iż przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z nieużywaniem znaku towarowego przez okres pięciu lat. Bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., będzie rozpoczynał się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego przy niepodjęciu w ogóle używania znaku lub od dnia zaprzestania jego używania. Zatem w przypadku braku dowodów na używanie znaku towarowego, stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie, w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji. Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy graficzny o numerze R-[...] wydana została dnia [...] czerwca 2002 r. Wobec powyższego pierwszym dniem 5 letniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust.l pkt. 1 p.w.p. jest dzień 14 czerwca 2002 r. Okres ten upływa zatem z dniem 14 czerwca 2007 r. i z tą datą należało stwierdzić wygaśnięcie spornego prawa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że narusza ona następujące przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego:

1. art. 169 p.w.p. poprzez nieuprawnione i nie znajdujące poparcia w materiale dowodowym uznanie, iż sporne prawo ochronne było niewykorzystywane w sposób rzeczywisty dla wskazanych przez wnioskodawcę towarów i usług;

2. art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie w ten sposób słusznego interesu społecznego oraz obywateli;

3. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie i podważenie zaufania obywateli do organów państwa a także zaufania do systemu prawnego jako takiego;

4. art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przesłanek, tzw. "ścieżki dojścia" jaką kierował się organ podczas wydawania zaskarżonej decyzji;

5. art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące zebranie i przeanalizowanie całego materiału dowodowego.

W ocenie Urzędu Patentowego wyrażonej w złożonej do Sądu odpowiedzi na skargę, zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione. Urząd w pełni podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępie należy przypomnieć, że istota znaku towarowego polega na możliwości odróżniania oznaczonych nim towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa. Uprawniony, który uzyskał prawo ochronne nabywa prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej. Służące uprawnionemu prawo wyłącznego używania znaku stanowi także jego obowiązek, bowiem nieużywanie znaku powoduje, że otwiera się możliwość dla innych podmiotów, mających w tym interes prawny, żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego. Celem znaku towarowego jest bowiem odróżnianie towarów wedle ich pochodzenia, a cel ten może być realizowany tylko wtedy, gdy znak nakładany jest na towary, a towary trafiają do klienteli (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1515/07). w myśl art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Celem instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, o jakim mowa w tym artykule jest więc eliminowanie praw ochronnych na te oznaczenia, które nie są używane w sposób rzeczywisty w obrocie gospodarczym przez dłuższy, określony w ustawie, czas, skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym. Zgodnie zaś z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. A zatem to skarżąca powinna wykazać, iż używała znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty poprzez nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu.

Pojęcie rzeczywistego używania znaku nie jest w p.w.p. wyjaśnione w sposób jednoznaczny i wyczerpujący. Artykuł 154 p.w.p. wskazuje, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Ważne jest żeby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty. Pojęcie rzeczywistego używania znaku towarowego było rozważane również w orzecznictwie m.in. NSA w wyroku z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 70/06 wyraził pogląd, iż obowiązkowi rzeczywistego używania znaku czyni zadość tylko takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar i wprowadzania do obrotu. Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 173/06 używanie znaku towarowego powinno pozostawać w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa, zaś obowiązkowi rzeczywistego używania czyni zadość jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym.

W doktrynie uważa się natomiast, iż używanie rzeczywiste ma być używaniem nie dla pozoru. Konieczne jest, aby przeciętny odbiorca na rynku mógł łączyć określony towar z oznaczeniem. Używanie znaku znajduje najczęściej wyraz w nakładaniu oznaczenia na towar i jego wprowadzeniu do obrotu. To samo dotyczy usług, z tym, że musi to być rzeczywiste świadczenie usług pod tym znakiem. Używanie znaku musi również osiągnąć poważne rozmiary. Zakres koniecznego (poważnego) używania ustala się na podstawie mierników subiektywnych odnoszących się do przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub prawnej uprawnionej z tytułu rejestracji. Należy również wskazać, iż zagraniczne osoby prawne i fizyczne są zobowiązane na równi z polskimi osobami fizycznymi i prawnym do używania zarejestrowanego znaku towarowego. Dlatego też obowiązek powyższy jest wykonywany wówczas, gdy uprawniony z rejestracji używa znaku w toku prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej na obszarze Polski (por. Ryszard Skubisz, Prawo znaków towarowych, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997, s. 211-212).

Natomiast nieużywanie znaku towarowego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jako przesłanka wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego ma stanowić gwarancje wykorzystywania zastrzeżonego znaku towarowego przez uprawnionego i doprowadzić do eliminacji zastrzegania atrakcyjnych znaków jedynie w celu utrudnienia działań marketingowych konkurentom. Stanowi zatem przymus używania znaku w sposób poważny i istotny gospodarczo na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zasadniczo w postaci wpisanej do rejestru znaków towarowych, choć należy dopuścić także możliwość używania znaku w formie zmienionej w niewielkim stopniu, np. poprzez wprowadzenie dodatkowego elementu tła, nie skutkujące zmianą istoty znaku ani jego elementów odróżniających" - Grzegorz Kycia "Powstanie i ustanie prawa do firmy i prawa do znaku towarowego oraz ochrony niezarejestrowanych znaków towarowych", Dom Wydawniczy "Ostoja", Kraków 1999, s. 195). W myśl bowiem artykułu 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. przez używanie znaku rozumie się również używanie znaku różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, jednakże tylko w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy całego materiału dowodowego oraz prawidłowo ocenił, iż nie miało miejsca rzeczywiste używanie przez skarżącą znaku towarowego

Sąd na podstawie analizy akt sprawy doszedł do przekonania, iż Urząd Patentowy dokładnie i rzetelnie odniósł się do materiału dowodowego zgromadzonego przez uprawnionego i stwierdził na stronach 9 i 10 zaskarżonej decyzji (akta Sp. 150/09, tom II, karty 296-295), że materiał ten nie dowodzi faktu rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku towarowego w obrocie gospodarczym na terenie RP dla towarów i usług wskazanych przez wnioskodawcę. Należy przy tym ponownie podkreślić, iż materiał zgromadzony przez uprawnionego jest wyłącznie materiałem reklamowym, a zgodnie z art. 169 ust. 5 p.w.p. nie uważa się za używanie znaku towarowego w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru. Jest to także zgodne z aktualną linią orzeczniczą (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1425/10).

Należy podkreślić, iż zarzut skarżącej, że Urząd w toku całej procedury pominął podniesiony przez uprawnionego renomowany charakter znaku towarowego jest bezpodstawny, bowiem po pierwsze zaskarżona decyzja dotyczyła sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego gdzie nie jest badana renoma znaku. Po drugie uprawniony nie nadesłał żadnych dokumentów świadczących o renomie spornego znaku towarowego. Ponadto należy zauważyć, że Urząd nie uznał materiału dowodowego jako materiału o charakterze wewnątrzorganizacyjnym, wbrew twierdzeniom skarżącej. Takie sformułowanie zostało zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010 r.(sygn. akt VI SA/Wa 1425/10) cytowanym na stronie 10 zaskarżonej decyzji (akta Sp. [...], tom II, karta 295), gdzie, zdaniem Urzędu, najistotniejszym zwrotem ww. wyroku jest iż "... nie można uznać za rzeczywiste używanie znaku towarowego zastosowanie znaku w firmie, nazwie handlowej czy też używanie znaku wyłącznie w reklamie."

Nie zasługuje na aprobatę twierdzenie skarżącej, iż produkty sygnowane spornym znakiem R-[...] zostały przez Urząd uznane za artykuły chemii gospodarczej, bowiem w treści uzasadnienia skarżonej decyzji nie znajduje się takie sformułowanie.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku towarowego Urząd jest zobligowany do wydania decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Obowiązkiem uprawnionego jest złożyć dowody świadczące o rzeczywistym i poważnym używaniu znaku towarowego w obrocie gospodarczym. Podkreślenia wymaga, iż od jakości i rodzaju materiału dowodowego zależy końcowy wynik postępowania. Dokumentami świadczącymi o używaniu spornego znaku uznanymi przez Urząd jako świadczące o rzeczywistym i poważnym używaniu znaku w obrocie gospodarczym mogłyby być np. faktury sprzedaży towarów opatrzonych spornym znakiem. W związku z powyższym niezrozumiały jest zarzut skarżącej dotyczący nie wyjaśnienia przesłanek "ścieżki dojścia". Urząd opisał i przeanalizował wszystkie materiały dowodowe zgromadzone przez uprawnionego i na podstawie tego materiału wydał decyzję. Fakt, iż analiza zebranego materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanym przez skarżącego rezultatów, nie może być powodem kwestionowania rzetelnych ustaleń oraz zasadności zajętego przez Urząd Patentowy RP stanowiska w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Sądu Urząd zasadnie uznał, iż skarżąca polemizuje w istocie w skardze z ustaleniami dokonanymi przez Urząd Patentowy przedstawiając własne, odmienne od Urzędu stanowisko, które nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.

W związku z powyższym za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przez Urząd przepisów prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie Urząd wnikliwie zbadał materiał dowodowy zgromadzony w aktach, a dodatkowo w decyzji zawarł informację dlaczego niektóre wnioski dowodowe zostały oddalone (str. 11 zaskarżonej decyzji, akta Sp. [...], tom II, karta 294). Na podstawie zbadanego materiału dowodowego wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia w części spornego prawa.

Na marginesie należy również wykazać niekonsekwencję uprawnionego, który zarzucił Urzędowi (str. 8 skargi) istnienie licznych omyłek w skarżonej decyzji, o których sprostowanie wniósł wnioskodawca, podczas gdy jednocześnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdził, że wniosek o dokonanie sprostowania zmierza do merytorycznej zmiany treści decyzji, jest pozbawiony merytorycznych podstaw i stanowi próbę podjęcia merytorycznej dyskusji z materiałem znajdującym się w aktach przedmiotowej sprawy.

W aspekcie podjętych przez Urząd Patentowy RP, działający w trybie spornym, czynności procesowych mających na celu wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, wysłuchanie stron postępowania, a następnie szczegółowe rozpatrzenie i rozważenie dowodów i argumentów przez nie przedłożonych oraz precyzyjne odniesienie się do tych materiałów w treści decyzji, wskazane przez skarżącego zarzuty są nietrafne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe uzasadnienie prawne i faktyczne, zaś Sąd dokonując jej analizy pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze nie dopatrzył się zarzucanych uchybień. W związku z powyższym twierdzenia skarżącej o naruszeniu norm prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy są bezpodstawne.

Z uwagi na powyższe, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.