Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1170/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 175 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 27
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 stycznia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1210/13 w sprawie ze skargi W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za poniesione koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badania składu jakościowego pobranych próbek produktu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1210/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej "PWIS", w Ł. z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w przedmiocie obciążenia opłatą za poniesione koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badania składu jakościowego pobranych próbek produktu. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W związku z podejrzeniem, że sklep przy ul. [...] w P. wprowadza do obrotu środki zastępcze Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, zwany dalej "PPIS", w Pabianicach podczas kontroli w dniu 16 stycznia 2013 r. zatrzymał próbki wyrobów o nazwie "Imitacja Produktu Ekstrakt Niebieski Ogień". Próbki ww. produktu zostały przekazane do Narodowego Instytutu Leków, zwanego dalej "NIL", w W. w celu przeprowadzenia badań i oceny ich bezpieczeństwa.

Na podstawie otrzymanego z NIL protokołu z dnia 17 stycznia 2013 r. (protokół badań NIL nr NI-0041-13) stwierdzono, że produkt ten w składzie zawiera UR 144, tzn. substancje wykazującą działanie psychoaktywne. Oznacza to, że takie produkty klasyfikowane są jako środki zastępcze. Mogą stwarzać zatem zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi po ich użyciu.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], PPIS w P., na podstawie art. 12 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej "u.p.i.s.", oraz art. 104 K.p.a. w związku z art. 4 pkt 27, art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.), zwanej dalej "u.p.n.", obciążył skarżącą Spółkę opłatą za czynności kontrolne oraz badanie składu jakościowego 1 próby ww. produktu.

Wysokość kosztów za przeprowadzoną ocenę i badania przedmiotowego produktu organ ustalił na podstawie faktury VAT nr 00064/CF/01/13 wystawionej w dniu 29 stycznia 2013 r., przez NIL w W., wartość brutto 615 zł, zaś za czynności kontrolne wysokość opłat ustalił zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36 poz. 203) na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów wykonywania tych czynności przedstawionych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji i określił je na kwotę 10,64 zł; 2,00 zł i 4,26 zł.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Spółka, podnosząc zarzuty naruszenia art. 77 ust 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zwanej dalej "u.s.d.g.", art. 36 ust. 1 i 2 u.p.i.s. oraz art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a.

Zaskarżoną decyzją PWIS w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść art. 4 pkt 27 i art. 44c ust. 1 i ust. 4 u.p.n., wskazał, że w przypadku podejrzenia czy dany produkt jest środkiem zastępczym, odpowiednie zastosowanie znajduje art. 27c u.p.i.s., czy czym koszty oceny i badań ponosi strona postępowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g. wskazał, że z wyników badań zajętych próbek wynika, że w skład ww. produktu znajdują się związki psychoaktywne o działaniu stwarzającym zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a tym samym jest to dowodem wprowadzania przez skarżącego do obrotu środków zastępczych. Natomiast co do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wskazał, że strona miała zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu, z którego to prawa nie skorzystała. Dowodem na powyższe twierdzenie jest skierowane do strony zawiadomienie z dnia 24 kwietnia 2013 r. informujące o zgromadzeniu materiału dowodowego sprawy oraz prawie wypowiedzenia się i wniesienia ewentualnych uwag. Powyższe zawiadomienie nie zostało odebrane przez stronę. Za niezasadne także w ocenie organu odwoławczego uznać należało zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 i 2, bowiem ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał obciążenie skarżącej spółki kosztami przeprowadzonych badań.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 108 K.p.a. w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, że istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia, niewskazanie na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dane ustalono koszty przeprowadzonych badań, niewykazanie, że strona wprowadzała do obrotu środki zastępcze, niewyjaśnienie zasadności nałożenia kary jak również poprzez bezpodstawne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

- art. 77 ust. 6 u.s.d.g. przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy;

- art. 4 ust. 27 u.p.n. przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu powołanej ustawy, pomimo, że organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane.

W odpowiedzi na skargę PWIS w Łodzi podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1210/13, oddalając skargę wskazał na zakres kompetencji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 1 u.p.i.s., art. 2 ust. 1, art. 44b, art. 44c ust. 1 u.p.n., art. 27c ust. 1 u.p.i.s.). Ponadto wskazał na definicję środka zastępczego zawartą w art. 4 pkt 27 u.p.n. oraz na czym polega wprowadzanie do obrotu m.in. środków zastępczych (art. 4 pkt 34 u.p.n.). Sąd wskazał, że zajęte próbki ww. produktu zostały przebadane w NIL w Warszawie. Z wyniku tych badań wynika obecność w ww. produkcie substancji, która wykazuje działanie psychoaktywne. Oznacza to, że jest środkiem zastępczym w rozumieniu tej ustawy, zatem może stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi po ich użyciu. Wobec powyższego, wystąpiła okoliczność określona w art. z art. 44c ust. 1 u.p.n. W takim przypadku koszty badań ponosi strona postępowania (art. 27 ust. 4 u.p.i.s.). Na koszty te składają się opłaty w wysokości kosztów badań laboratoryjnych oraz innych wykonywanych czynności (art. 36 ust. 1 u.p.n.). W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że opisane powyżej próbki produktów zostały poddane badaniom niezbędnym do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa. Z tej też racji koszty poniesione za badanie składu jakościowego, podane w wystawionej przez NIL w W. fakturze z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 00064/CF/01/13, w kwocie 615 zł – obciążają skarżącą spółkę, zgodnie z treścią art. 27c ust. 4 u.p.i.s. Ponadto na nałożone na spółkę koszty badań, oprócz kwoty wynikającej z ww. faktury VAT składają się koszty czynności wykonanych przez organ inspekcji sanitarnej, skalkulowane na podstawie rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sporządzona kalkulacja nałożonych kosztów znajduje się w aktach sprawy.

Okoliczność, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze środkami zastępczymi oznacza, że skarżąca Spółka powinna ponieść koszt badań wykonanych przez NIL.

Prawo pobierania próbek do badań laboratoryjnych zawsze przysługuje państwowemu inspektorowi sanitarnemu lub Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu w związku z wykonywaną kontrolą, co wynika z art. 25 ust. 1 pkt 4 u.p.i.s. Tym samym Sąd uznał, podniesiony w uzasadnieniu skargi zarzut braku oceny "niezbędności" przeprowadzenia badań za niezasadny. W ramach posiadanych kompetencji organy inspekcji sanitarnej są także uprawnione do podjęcia szybkich i skutecznych działań ze względu na przedmiot ochrony, jakim było w tym wypadku zdrowie i życie ludzkie. Na tym etapie sprawy istniały zatem podstawy do obciążenia skarżącej kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań produktów.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania nie jest ocena prawidłowości przeprowadzenia kontroli przez organy Inspekcji Sanitarnej, lecz ocena legalności decyzji określającej stronie wysokość kosztów niezbędnych do przeprowadzenia oceny, czy produkty przez nią sprzedawane stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i badań składu jakościowego tych produktów. Poza zakresem rozstrzygnięcia w sprawie pozostaje więc zarzut naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g. Niemniej odnosząc się do tego zarzutu Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mają zagwarantować, aby prowadzenie, podejmowanie działalności gospodarczej było wolne dla każdego na równych prawach, ale z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa (art. 6 ust. 1 ustawy). Nie gwarantują one zaś swobody działalności gospodarczej sprzecznej z prawem. Wykonując swoje zadania, w szczególności w zakresie nadzoru i kontroli, właściwy organ ma obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy. Przedsiębiorca jest zaś zobowiązany spełniać określone przepisami prawa warunki wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska (art. 79 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i pkt 5, art. 80 ust. 2 pkt 2 i pkt 4). Jednym z takich warunków jest zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium RP środków zastępczych, czyli substancji używanych zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Takie zaś środki zostały niewątpliwie zabezpieczone w trakcie kontroli w sklepie należącym do skarżącej spółki, co wykazały badania przeprowadzone w NIL w W..

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła W. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności zaakceptowanie w ten sposób mających istotny wpływ na wynik postępowania naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że zarówno Sąd, jak i organy administracji nie odniosły się do wszystkich zarzutów stawianych skarżonym decyzjom, organy administracji nie uzasadniły decyzji na płaszczyźnie uzasadnienia prawnego, nie wyjaśniły podstawy prawnej i zaistnienia wszystkich przesłanek powołanych przepisów prawa, nie wyjaśniły sposobu naliczenia kosztów, którymi obciążyły stronę oraz jakie koszty organy uznały za "pośrednie" i na jakiej podstawie zostały one wyliczone, niewykazały niezbędności naliczonych kosztów badań, dlaczego wybrały droższy niż inne ośrodki centrum badań, a także jakie były przyczyny nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poprzez wskazanie czternastodniowego terminu zapłaty od chwili doręczenia decyzji;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 i art. 108 K.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń prawa mających istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, poprzez uznanie, że organy administracji w sposób prawidłowy określiły termin do zapłaty decyzji określając, że kwoto 633,90 zł ma być zapłacona w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, w sytuacji w której brak jest podstawy prawnej do wydania takiego rozstrzygnięcia;

- art. 135 p.p.s.a. w zw. art. 145 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i próbę usunięcia naruszenia prawa w stosunku do skarżonych decyzji w sposób nieprzewidziany w ustawie, poprzez dokonanie uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć w części dotyczącej wyliczenia wysokości poniesionych przez organ kosztów przeprowadzenia kontroli, w sposób niewynikający z uzasadnień skarżonych rozstrzygnięć dokonanych przez organy, za usunięcie naruszenia prawa w postaci braku uzasadnienia prawnego decyzji nie można także uznać dokonanie szczątkowej wykładni przepisów dopiero przy wydawaniu wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 27 ust. 4 u.p.i.s. przez jego zastosowanie mimo braku istnienia do tego przesłanek oraz mimo braku wskazania podstawy prawnej decyzji przez organ I instancji i obciążenie kosztami badań stronę mimo, iż badania te nie były niezbędne, gdyż nie mogą stanowić dowodu w żadnej sprawie, a ich koszty przy skorzystaniu z usług innego akredytowanego ośrodka badań tj. Zakład Medycyny Sądowej w Krakowie czy Centrum Badań Kryminalistycznych Modus Spectrum z siedzibą w Szczecinie, mogły być znacząco niższe;

- art. 4 pkt 27 u.p.n. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu przez Sąd, że produkty objęte skarżoną decyzją są środkami zastępczymi, bez uwzględnienia konieczności spełnienia przesłanki ustawowej, dla uznania że produkt jest środkiem zastępczym, jaką jest "używanie" produktu "zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa", której to przesłanki organy, ani Sąd nie wykazali.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

Nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. odnoszącego się do wymogów stawianych uzasadnieniu decyzji administracyjnego. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej zaskarżona decyzja odpowiada temu wymogowi. Trafnie Sąd nie dostrzegł w tym zakresie naruszenia przepisu art. 107 § 3 K.p.a. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji PWIS w Łodzi powołał się m.in. na przepisy art. 4 pkt 27 i art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jak również na art. 27c ust. 4 u.p.i.s. Treść tych przepisów została przytoczona w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Z wywodów zamieszczonych w tej decyzji wynika jednoznacznie, że w wyniku czynności kontrolnych przedsięwziętych w sklepie spółki zatrzymano produkty, co do których istniało prawdopodobieństwo, że stanowią tzw. środki zastępcze. Stosownie do brzmienia art. 27c ust. 1 ww. ustawy w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Produkty te następnie poddano badaniom w NIL w Warszawie, w wyniku tych badań ustalono bezspornie, że istotnie produkty zatrzymane stanowiły środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Z tego względu zastosowanie miał przepis art. 27c ust. 4 u.p.i.s., wedle którego koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1, ponosi strona postępowania. Sposób ustalania składników kosztów został przedstawiony także w decyzji organu I instancji, tu także powołano przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w kwestii sposobu ustalenia wysokości opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zdaniem Sądu, uzasadnienie prawne decyzji organu I, jak i II instancji jest wystarczające, gdy idzie o wyjaśnienie podstawy prawnej. Należy przede wszystkim uwzględnić zakres przedmiotowy tych decyzji. Dotyczyły one wyłącznie kwestii ustalenia wysokości kosztów przeprowadzonych badań, a nie postępowania wyjaśniającego czy przekazane do badań próbki produktu stanowią środki zastępcze. W tym zakresie było bowiem prowadzone stosowne postępowanie, a jedynie jego wyniki posłużyły za podstawę obciążenia strony postępowania kosztami badań.

Wadliwie sformułowano w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., w zw. z art. 107 § 1 i 108 K.p.a., gdy idzie o zarzut wydania przez PPIS w P. decyzji w części bez podstawy prawnej. Odnosi się to do zagadnienia zobowiązania Spółki do dokonania wpłaty określonej należności w terminie do 14 dni od daty doręczenie decyzji organu I instancji. Jak to już uprzednio wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest, co do reguły, zarzutami skargi kasacyjnej. Artykułu 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd I instancji nie stosował, skoro skargę oddalił. Ponadto przepis ten stanowi jedną z przesłanek uwzględnienia skargi przez sąd wojewódzki w sprawach ze skarg na decyzje lub postanowienia, ale gdy zachodzi inne naruszenie prawa procesowego niż dające podstawę do wznowienia postępowania. Podstawę uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, gdy decyzja dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 K.p.a., stanowi natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zarzutu naruszenia tego przepisu skarga kasacyjna jednak nie stawia. Gdy decyzja dotknięta jest zatem wadą nieważności, w całości lub w części, sąd wojewódzki winien orzekać na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Dlatego należało uznać, że omawiany zarzut został błędnie sformułowany i jako taki nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Podobnie zarzuty naruszenia art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 145 p.p.s.a. oraz art. 27 ust. 4 u.p.i.s. zostały błędnie sformułowane. Jak wynika z przepisu art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona, co do reguły, przez adwokata lub radcę prawnego. Ten tzw. przymus adwokacko-radcowski zapewniać ma pożądany stopień profesjonalizmu w sporządzeniu skargi kasacyjnej. Tymczasem zarzuty te bądź ogólnie wskazują na przepis bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej (art. 145 p.p.s.a. – nie jest rolą Sądu Administracyjnego domyślanie się o jaką jednostkę redakcyjną danego przepisu stronie chodzi), bądź odnoszą się do jednostki redakcyjnej (art. 27 ust. 4 u.p.i.s.), której to w ustawie zarówno w chwili orzekania przez organy obie instancji, jak i przez sąd wojewódzki nie było. W art. 27 ust. 4 u.p.i.s. w źródłowej wersji miał brzmienie, zgodnie z którym "decyzje o unieruchomieniu zakładu pracy lub jego części wydaje państwowy wojewódzki inspektor sanitarny". Przepis ten uchylono na mocy art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z 28 lutego 1992 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 33, poz. 144). Tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej nie poddają się kontroli.

Chybiony jest także zarzut naruszenia przepisu art. 4 pkt 27 u.p.n., wedle którego w rozumieniu tej ustawy środek zastępczy oznacza substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnego dowodu, z którego należałoby wyprowadzić wniosek, że zatrzymane produkty nie są środkami zastępczymi. W aktach sprawy znajduje się w tym aspekcie wyłącznie dowód z badań przeprowadzonych przez NIL w Warszawie, z których konkluzja jest jednoznaczna – zatrzymane produkty w sklepie Spółki to środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Skoro zatrzymane produkty oferowano w sklepie Spółki, to istniała podstawa do przeprowadzenia badań, których wynik potwierdził przypuszczenia, co do ich charakteru.

Nie jest to pogląd odosobniony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podobnie argumentował inny skład orzekający tego Sądu w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. o sygn. akt II OSK 1147/14, a skład orzekający w niniejszej sprawie poglądy tam zaprezentowane w całości aprobuje.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.