Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2403/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: l.p. 2.5.1. zał. nr 3
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1, ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 18 ust. 1 pkt 13, par. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr. ) Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. I. T. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 504/13 w sprawie ze skargi D.K. na decyzję G. I. T. D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od D.K. na rzecz G. I. T. D. 700 (siedemset) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 504/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. K. uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 27 listopada 2012 r. kontroli drogowej autobusu nr rej. [...], którym wykonywano przewóz regularny osób na podstawie zezwolenia nr [...] udzielonego D. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pn. D. T.O. D. K., stwierdzono, że ww. autobus nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego ze względu na brak wyposażenia w boczną tablicę kierunkową. W związku z powyższym, na skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 5000 złotych. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art. 92a ust. 1, 6, 7, art. 18b ust. 1 pkt 1, art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. a/ i b/ ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz Lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, jak również § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm., dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury).

Główny Inspektor Transportu Drogowego(GITD), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. (dalej: WSA, Sąd I instancji) na powyższą decyzję D. K. zarzucił naruszenie:

1) prawa procesowego, to jest art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przyczyn braku zamocowania bocznej tablicy kierunkowej;

2) prawa materialnego, to jest art. 92a ust. 1, 2, 6 u.t.d. oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie nieumieszczenia bocznej tablicy kierunkowej, jako naruszenie warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak tablicy kierunkowej oznacza niezachowanie wymaganych warunków technicznych pojazdu samochodowego. W tym zakresie GITD powołał się na wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r. o sygn. akt II GSK 1173/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II SA/Gl 1312/12.

WSA w K. uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a., uznał za uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 92a ust. 1, 2, 6 u.t.d. oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie nieumieszczenia bocznej tablicy kierunkowej, jako naruszenie warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Wskazując na rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jaka wystąpiła na tle zakwalifikowania braku tablicy kierunkowej na autobusie, którym wykonywany jest regularny przewóz osób, WSA w K. opowiedział się za poglądem zaprezentowanym w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 754/12 oraz WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 628/10.

Zdaniem Sądu I instancji, przepisy § 18 oraz § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury zamieszczone są w dziale III "Warunki techniczne pojazdu samochodowego", co uzasadnia stanowisko, że wyposażenie - to niejako część warunków technicznych. Jednocześnie sam tytuł ww. rozporządzenia – w sprawie "warunków technicznych pojazdów" oraz "zakresu ich niezbędnego wyposażenia" pozwala rozgraniczyć "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu. Zdaniem WSA w K., przepisy § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jednoznacznie stwierdzają, że autobus powinien być "wyposażony" w tablice kierunkowe, co uzasadnia wniosek, że należą one do wyposażenia pojazdu. Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że w załączniku nr 3 do u.t.d. wyszczególniającym m.in. naruszenia przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego, pod L.p. 2.5. ustawodawca wymienia: naruszenia dotyczące niespełnienia warunków technicznych (2.5.1.) oraz naruszenia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania (2.5.2.). Według WSA w K., przy tak dokonanym przez ustawodawcę rozróżnieniu wymienionych naruszeń, zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia logiczna omawianych przepisów nakazuje uznać, że tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych. Sąd I instancji zarazem nie podzielił zarzutów skarżącego naruszenia przepisów postępowania oraz uznał za prawidłowe stanowisko organu, że podnoszone przez stronę okoliczności nie uzasadniają zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku GITD zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1) art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej także: P.r.d.), oraz § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że termin "warunki techniczne" nie obejmuje wymaganego przepisami wyżej wymienionego rozporządzenia wyposażenia dodatkowego pojazdu, podczas gdy z przywołanych przepisów wynika, iż wyposażenie takie decyduje w rzeczy samej o tym, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym wymaganym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu,

2) art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. b/ u.t.d., art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. oraz Lp. 2.5.1 i Lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że na podstawie tych przepisów nie można nałożyć kary pieniężnej za stwierdzony w toku kontroli brak wyposażenia autobusu, którym wykonywane są regularne przewozy osób, w tablice kierunkowe, albowiem tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, o którym mowa w Lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., a nie do warunków technicznych. Podczas gdy tablice kierunkowe stanowią jeden z warunków technicznych autobusu, wymaganych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, o którym mowa przepis Lp. 2.5.1 przedmiotowego załącznika, zaś przepis Lp. 2.5.2 załącznika przewiduje sankcję za brak wyposażenia i oznakowania, a więc również naruszenie w zakresie warunków technicznych autobusu, ale wymaganych nie ze względu na rodzaj przewozu (np regularny), ale z uwagi na przewóz określonej kategorii pasażerów, np. dzieci do szkół, osób niepełnosprawnych itp., dla którego rozporządzenie przewiduje jeszcze inne wymagania techniczne.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi strony bądź ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w K. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi

Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), co oznacza, że podstawą jej rozpoznania jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji.

W związku z powyższym podkreślić należy, że poza sporem pozostaje okoliczność, że w dniu kontroli strona wykonywała regularny przewóz drogowy osób w ramach komunikacji publicznej, autobusem nieposiadającym bocznej tablicy kierunkowej. Istota sporu między stronami sprowadza się do tego czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli, tj. 27 listopada 2012 r., dopuszczalne było ukaranie wykonującego przewóz drogowy z zastosowaniem sankcji określonej w L.p. 2.5.1. załącznika numer 3 do u.t.d., a więc za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu (przewóz regularny).

Niewątpliwie punktem wyjścia do dokonania wykładni przepisów prawa znajdujących zastosowanie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy jest odwołanie się do treści art. 66 ust.1 P.r.d. Przepis ten stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być zbudowany, wyposażony i utrzymany tak, aby korzystanie z niego nie naruszało warunków określonych w punktach od 1 do 6 ustępu 1 art. 66 P.r.d. Zamieszczając powołany wyżej przepis prawa w dziale III zatytułowanym "Pojazdy" w rozdziale 1 zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów" tym samym wskazano, że obowiązki związane z budową pojazdów ich wyposażeniem i utrzymaniem należy objąć wspólnym pojęciem - warunków technicznych pojazdów. Jednocześnie w art. 66 ust. 5 P.r.d. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do wydania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Obrony Narodowej rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Dział III rozporządzenia Ministra Infrastruktury zatytułowany "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" obejmuje 13 rozdziałów, z czego przepisy prawa zawarte w czterech pierwszych rozdziałach odnoszą się swym zakresem do wszystkich pojazdów samochodowych i przyczep, a przepisy prawa zawarte w rozdziałach od 5 do 13 działu III ww. rozporządzenia odnoszą się do wskazanych szczegółowo rodzajów pojazdów. Oznacza to, że autobusy winny spełniać warunki techniczne określone w przepisach działu III rozdział 1-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a nadto winny spełniać dodatkowe warunki określone w rozdziale 5 działu III tego aktu wykonawczego. W związku z powyższym zauważyć należy, że mimo iż przepis § 18 ust.1 oraz § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury odwołuje się do wyposażenia autobusu, to jednak uwzględniając poczynione wyżej uwagi, stwierdzić należy, że ustawodawca zawarł w tych przepisach prawa dodatkowe warunki techniczne, jakie spełnić winien autobus uczestniczący w ruchu po drogach publicznych. Ponadto podkreślić trzeba, że w rozdziale 2 działu III omawianego rozporządzenia prawodawca zamieścił przepisy odnoszące się do wyposażenia pojazdów samochodowych oraz przyczep, które to wyposażenie stanowi o spełnieniu warunków technicznych, jakim mają odpowiadać pojazdy samochodowe oraz przyczepy, o których mowa w tym rozporządzeniu. Tak więc wyposażenie, o którym mowa w rozdziale 2 działu III rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz wyposażenie, o którym mowa w § 18 i w § 21 ww. rozporządzenia, określa w sposób szczegółowy warunki techniczne jakie winien spełniać autobus.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro, stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, autobusy regularnej komunikacji publicznej powinny być wyposażone w tablice kierunkowe, to brak tego wyposażenia rodzi skutek w postaci wykonywania przewozu regularnego w komunikacji publicznej autobusem nieodpowiadającym wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego i okoliczność ta uzasadnia zastosowanie sankcji określonej w Lp. 2.5.1. załącznika numer 3 do u.t.d.

W omawianym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę podziela analogiczne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1173/10 oraz z dnia 17 września 2014r. sygn. akt II GSK 904/13.

Mając powyższe na uwadze, ze względu na materialnoprawny charakter stwierdzonych naruszeń, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 188 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.2 pkt 2 lit. a/ i § 14 ust.2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 145 ze zm.).