Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 903/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3, art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 4, art. 5 ust. 1, art. 92c
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34, art. 13
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3 lit. h,
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 107, art. 78, art. 75
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017r. sprawy ze skargi R. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "B." P.H.U. R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 sierpnia 2016r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Kielcach z [...]. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4, art. 5, art. 5b, art. 92a ust. 1-6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), lp. 1.1, l.p. 6.1.4, l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 23, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014r. (Dz.Urz. UE.L Nr 60, str. 1), § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz.U. z 2005r. nr 33, poz. 295), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu 3 lutego 2016r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz o nr rej. [...], przeprowadzonej w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...], stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Przebieg

i ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole kontroli.

Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie, przy czym zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000 złotych.

Organ odwołał się do treści art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, stosownie do którego określenie transport drogowy obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Zgodnie z art. 5 w/w ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2013 r. poz. 567), licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy uprawnia do wykonywania przewozów w krajowym transporcie drogowym, zgodnie z rodzajem przewozów w niej określonych, do czasu upływu terminu jej ważności lub wydania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, o których mowa w art. 4 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 5a ust 1 podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w:

1. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, lub

2. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która karą pieniężną w wysokości 8.000,00 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Analiza faktury VAT nr [...] z dnia 3.02.2016r. wykazała zdaniem organu, iż podmiotem dokonującym przewóz była R. B.. Nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym twierdzenie, że przewóz miał w niniejszym przypadku charakter niehandlowy, gdyż z w/w dokumentu jednoznacznie wynika, iż odbiorcą zakupionego towaru i podmiotem wykonującym przewóz była R. B. Na w/w fakturze VAT widnieje firma przedsiębiorcy, ponadto w opisie dokumentu zawarto informację: bieżące potrzeby inwestycyjne/Rzeszów.

Za istotny dowód w sprawie organ uznał zeznania kierowcy, który wskazał, iż dostał wyraźne polecenie przewiezienia ładunku od S. B. i to od niego otrzymał zamówienie na przewożony ładunek, stwierdzając jednocześnie, iż w/w prowadzi przedsiębiorstwo wspólnie z żoną, R. B.. Kierowca wskazał również cel przewozu, zeznając: "wiozę go do Zarzecza gdzie mamy układać kostkę brukową na przepompowni gazu w Zarzeczu". Organ I instancji prowadząc postępowanie zwrócił się z wezwaniem o udzielenie informacji do przedsiębiorcy [...] S.A., czy istotnie w tym okresie na terenie stacji redukcyjno-pomiarowej w Zarzeczu były prowadzone prace budowlane związane z zabudową kostki brukowej.

W odpowiedzi na wezwanie organ otrzymał pismo, którego treść potwierdza zeznania kierowcy, gdyż wynika z niego, iż istotnie w tym okresie przedsiębiorca zewnętrzny wykonywał prace tego rodzaju na terenie należącym do przedsiębiorstwa [...] S.A. Powyższe jednoznacznie wskazuje na to, iż przewóz był realizowany w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez stronę postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego przewóz w niniejszym przypadku nie był przewozem na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, albowiem przewóz taki musi być wykonywany osobiście przez przedsiębiorcę lub przez jego pracownika, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Kierowca G. P. nie jest bowiem pracownikiem R. B.. Skarżący niezasadnie dokonuje rozdziału pojęć przewozu na potrzeby własne oraz transportu niezarobkowego. Podkreślenia wymaga bowiem, iż jedną z przesłanek przewozu na potrzeby własne jest właśnie jego niezarobkowy charakter, tj. sam przewóz jest nieodpłatny i nie stanowi źródła przychodu, ale co do zasady jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przedsiębiorca jest obowiązany posiadać zaświadczenie na przewóz na potrzeby własne, a sam przewóz musi być wykonywany osobiście przez przedsiębiorcę lub też przez jego pracownika. Strona posiadała tytuł prawny do kontrolowanego pojazdu, gdyż jak wynika z jego dowodu rejestracyjnego, strona jest jego właścicielem. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji zasadnie nałożył na stronę karę w wysokości 8.000,00 zł za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie.

Odnośnie wskazanego przez stronę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] r. (sygn. akt II SA/Bd 1431/13)

i przytaczanego w tym kontekście art. 3 lit. h rozporządzenia 561/2006 organ podniósł, iż w/w odnoszą się do przejazdów prywatnych (niehandlowych) wyłączonych spod obowiązywania rozporządzenia 561/2006, a zatem do obowiązku rejestrowania aktywności kierowcy za pomocą tachografu na wykresówce lub karcie kierowcy, a nie zwolnienia przedsiębiorcy z obowiązku posiadania stosownych uprawnień, jak zaświadczenie na przewóz na potrzeby własne lub na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Jeśli chodzi o naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, organ II instancji podniósł, iż w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie EWG 3821/85, jednakże w dniu 02.03.2016r. zostało ono uchylone przez Rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1). Powyższe naruszenie regulowały art. 13, 15 oraz 16 rozporządzenia 3821/85, aktualnie zaś naruszenie to reguluje art. 23 rozporządzenia 165/2014, przy czym poprzednia regulacja jest tożsama z nową. Po dniu 02.03.2016r. stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014 wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 należy uznawać za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto w myśl art. 46 tego aktu, w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo – do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia. Bezpośrednie obowiązywanie prawa Unii Europejskiej, co ma miejsce w przypadku rozporządzeń, oznacza, że normy tego prawa od dnia wejścia w życie stają się częścią porządku prawnego, który obowiązuje w państwie członkowskim (są elementem krajowego porządku prawnego), obok norm prawa krajowego.

Organ odwołał się do treści art. 23 powołanego rozporządzenia 165/2014,

w którego ust. 1 stwierdzono, iż tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty, a przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata, jak również do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, zgodnie z którym pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony karty kierowcy w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Z kolei, jak podniesiono, stosownie do § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych, sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej.

Konsekwencją powyższych rozważań jest zdaniem organu naruszenie określone jako lp. 6.1.4 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, co sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1.000 zł. W toku kontroli drogowej stwierdzono bowiem, iż ostatnie badanie okresowe tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe miało miejsce w dniu 1.03.2007r., co ustalono na podstawie wklejki legalizacyjnej umieszczonej wewnątrz tachografu. W toku kontroli kierowca nie okazał innego dokumentu potwierdzającego, iż przedmiotowy tachograf posiada ważne badania okresowe, a zatem organ pierwszej instancji w ocenie organu odwoławczego zasadnie nałożył na przedsiębiorcę karę w wysokości 1.000 zł za przedmiotowe naruszenie.

Jeśli chodzi o naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, organ II instancji odwołał się do treści art. 34 rozporządzenia 165/2014, a w konsekwencji do zapisu lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który naruszenie takie sankcjonuje karą pieniężna w wysokości 5.000 zł. Analiza wykresówki znajdującej się w tachografie w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli wykazała, iż ta jest nieczytelna i musiała znajdować się w tachografie przez długi okres czasu, gdyż była wielokrotnie zapisana. Ponadto na wykresówce nie znajdowały się wymagane dane, tj. miejsce i data rozpoczęcia i zakończenia prowadzenia pojazdu, oraz dane kierowcy i pojazdu. Próba drogowa dokonana w toku kontroli z użyciem niezapisanej wykresówki wykazała, iż przedmiotowy tachograf nie rejestruje żadnych aktywności. Z uwagi na powyższe w ocenie organu odwoławczego zasadnie nałożono karę w wysokości 5.000 zł za stwierdzone naruszenie. Za niezasadny uznał organ zarzut strony, iż wymiar kary nałożonej przez organ pierwszej instancji nie odpowiada karze określonej w ustawie o transporcie drogowym, odwołując się przy tym do treści załącznika nr 3 do ustawy, zapisu o lp. 6.2.1. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, iż zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie przepisów tej ustawy odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 w/w ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2000 złotych za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000 zł. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów.

Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie postępowania dowodowego, organ odwoławczy wskazał, iż strona nie przedstawiła jakie dowody organ miałby zgromadzić, ani nie wskazała jakie nowe okoliczności miałyby zostać tym samym ujawnione. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy zważył, iż niemożliwym jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, a wszelkie okoliczności niezbędne do wydania orzeczenia zostały ustalone w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji.

Jeśli chodzi o możliwość zastosowania przepisów egzoneracyjnych w niniejszej sprawie, analiza materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy nie ujawniła w jego ocenie okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Strona nie udowodniła bowiem przede wszystkim, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. Organ odwołał się w tej kwestii do treści orzeczeń sądów administracyjnych, w tym wyroku WSA w Opolu z dnia 7 maja 2015 r. (sygn. akt II SA/Op 123/15) oraz wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 28/15), w którym stwierdzono, iż przesłanki egzoneracyjne określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi w zakresie rejestrowania wskazań w zakresie przebytej drogi, aktywności kierowców, systematycznego i terminowego sczytywania danych, przestrzegania norm czasu pracy kierowców oraz odpoczynków, należą do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. Zarówno przepisy unijne (w szczególności art, 10 rozporządzenia nr 561/2006), jak i krajowe (ustawa o transporcie drogowym) opierają się na zasadzie, że to właśnie przedsiębiorca transportowy odpowiada za organizację pracy w swoim przedsiębiorstwie. W niniejszej sprawie zdaniem organu nie zaszły takie okoliczności. Przedsiębiorca przyznał, iż zlecił kierowcy przewiezienie towaru zakupionego przez niego, co potwierdzają również zeznania kierowcy oraz dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (faktura VAT nr [...] z dnia 3.02.2016 r.). Nie ulega wątpliwości również, że obowiązek znajomości przepisów spoczywa na przedsiębiorcy. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego nie ma w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, iż w jego ocenie postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organ ten działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję R. B. zarzuciła:

1. rażący błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący utrzymaniem w mocy niekorzystnej dla niej decyzji, a polegający na błędnym przyjęciu, iż realizowany w dniu kontroli przewóz stanowił transport drogowy, do którego wykonywania niezbędne jest uzyskanie licencji lub zezwolenia na wykonywanie przewoźnika drogowego w sytuacji, gdy realizowany wówczas przewóz stanowił tzw. "niehandlowy przewóz";

2. naruszenie art. 92a ust. 1-6 w zw. z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.3 załącznika nr 3 do wymienionej wyżej ustawy polegające na nieuzasadnionym wymierzeniu jej kary w wysokości 8.000 zł na skutek wadliwego przyjęcia, iż realizowany w dniu kontroli przewóz stanowił transport drogowy, do którego wykonywania niezbędne jest uzyskanie licencji lub zezwolenia na wykonywanie przewoźnika drogowego w sytuacji, gdy w rzeczywistości stanowił jedynie tzw. "niehandlowy przewóz";

3. naruszenie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy ocena prawidłowości zastosowania czy odmowy zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie zaistnienia materialnoprawnych przesłanek zwalniających podmiot wykonujący transport drogowy od odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia (tzw. okoliczności egzoneracyjne) możliwa jest jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, co jak podniesiono wyżej nie miało zaś miejsca

w przedmiotowej sprawie;

4. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie zeznań kierowcy w zakresie dotyczącym polecenia mu wykonania przewozu przez jej męża S. B. i nie ustalenie, czy jest on osobą upoważnioną do działania w jej imieniu;

5. naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 107 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz naruszeniu przez organ zasady wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady działania organów w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej;

6. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie poprzez wadliwe rozstrzygnięcie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 08.04.2016 r., nr [...] w sytuacji, gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego.

Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 145a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydanych w sprawie decyzji organu I i II instancji i zmianę poprzez odstąpienie od obciążania jej karą w wysokości 8.000,00 zł, ewentualnie przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zwolnienie od kosztów postępowania i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy błędnie przyjęły, iż realizowany w dniu kontroli przewóz stanowił transport drogowy, do którego wykonywania niezbędne jest uzyskanie licencji lub zezwolenia na wykonywanie przewoźnika drogowego. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych, jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego (art. 33 ust. 2 pkt 3). Oczywistym jest, iż kierowca pojazdu samochodowego wykonując transport drogowy obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne wypis zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art. 87 ustawy o transporcie drogowym). Zdaniem skarżącej organ I instancji prawidłowo przyjął, iż realizowany w dniu kontroli przejazd nie był przejazdem na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym, nie zaistniały bowiem łącznie przesłanki wymienione w tym przepisie.

Zdaniem skarżącej organy błędnie przyjęły, że wykonywany w dniu kontroli przewóz stanowił krajowy transport drogowy, przewożone były bowiem wówczas towary zakupione przez nią prywatnie, całkowicie niezwiązane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, a związane jedynie z jej własnymi potrzebami. Powyższe potwierdza załączona do złożonego pisma wyjaśniającego faktura VAT nr [...] z dnia 18.02.2016r. wystawiona właśnie za przewożone w dniu kontroli zakupione przeze nią na potrzeby własne towary. Natomiast organ I instancji analizował fakturę VAT nr [...] z dnia 03.02.2016r., która to faktura nie dotyczyła przewożonego w dniu kontroli towaru. W ogóle zaś nie odniósł się do załączonej przez nią do pisma wyjaśniającego faktury VAT nr [...] z dnia 18.02.2016r. Ponadto istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż pojazd samochodowy, którym przewożony był towar nie jest własnością prowadzonej przez nią firmy a zarejestrowany jest na nią jako osobę prywatną. Poza powyższym w dniu kontroli pojazd prowadzony był przez osobę niebędącą jej pracownikiem, a jedynie kierowcą, któremu prywatnie zleciła przewiezienie zakupionego na własne potrzeby towaru. Skarżąca zwróciła uwagę na istotne rozbieżności pomiędzy złożonymi przez nią wyjaśnieniami a zeznaniami kierowcy, który to, jak wskazał organ, oświadczył, iż dostał polecenie przewiezienia ładunku nie od niej a rzekomo od jej męża S. B. i to od niego dostał zamówienie na przewożony ładunek. Tych jednak jakże istotnych rozbieżności organy nie wyjaśniły, przyjmując przy tym, iż wyjaśnienia kierowcy, odbiegające całkowicie od złożonych przez nią wyjaśnień, stanowiły niezwykle istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Ponadto wskazać należy, iż nawet gdyby organ przyjął za prawdziwe zeznania kierowcy, to wówczas winien ustalić, czy S. B. jest osobą upoważnioną do wydawania jakichkolwiek poleceń w jej imieniu, czego jednak nie uczynił. Jak podniósł bowiem organ II instancji jedną z przesłanek do zastosowania art. 92c jest działanie osób trzecich, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Tak więc poczynienie ustaleń w kwestii czy jej mąż był uprawniony do wydawania poleceń w jej imieniu miało bez wątpienia istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie albowiem w sytuacji, gdyby takowych uprawnień nie posiadał nie mogłaby ponosić odpowiedzialności za jego działania i istniałyby wówczas przesłanki egzoneracyjne uprawniające do zastosowania art. 92 c ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem skarżącej dokonywany w dniu kontroli przewóz, jako że nie był związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, stanowił nic innego jak tylko tzw. "niehandlowy przewóz". Przez pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy",

o którym mowa w art. 3 lit. h Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L Nr 102, str. 1) rozumie się bowiem przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony, niepozostający w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą lub inną działalnością zarobkową, w szczególności zaś - niewykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19.02.2014 r., sygn. akt IISA/Bd 1431/13).

Skarżąca wskazała dalej, iż jednym z fundamentalnych obowiązków jakie ciążą na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Z zasadą tą w ścisłym związku pozostaje obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Jak zaś podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej zaś sprawie postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i wszechstronny, o czym świadczą podniesione wyżej okoliczności. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż organy winny przeprowadzić dowód z przesłuchania kierowcy w toku postępowania administracyjnego, a nie jedynie opierać się na złożonych przez niego zeznaniach w toku postępowania kontrolnego. Postępowanie kontrolne i postępowanie administracyjne to bowiem dwa różne tryby postępowań, podlegające różnym regulacjom prawnym. Ze względu na charakter postępowania kontrolnego nakierowane jest ono jedynie na fakt ujawnienia naruszenia. Na organie prowadzącym przesłuchanie nie ciążą obowiązki wynikające z art. 7 i 77 k.p.a., ani obowiązek badania okoliczności egzenoracyjnych, o jakich mowa w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Skoro więc w okolicznościach danej sprawy przesłuchanie kierowcy G. P. odbyło się tylko w ramach postępowania kontrolnego toteż w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, a przede wszystkim rozbieżności pomiędzy jego zeznaniami a wyjaśnieniami skarżącej koniecznym było przesłuchanie go w toku postępowania administracyjnego, czego jednak organy nie uczyniły. W konsekwencji nieuprawnionym, a z pewnością przedwczesnym, było w tej sytuacji jednoznaczne rozstrzygnięcie organów, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy określone w art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Ocena prawidłowości zastosowania czy odmowy zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie zaistnienia materialnoprawnych przesłanek zwalniających podmiot wykonujący transport drogowy od odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia (tzw. okoliczności egzoneracyjne) możliwa jest bowiem jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 stycznia 2015 r. 11 SA/Go 847/14).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).

Skarżąca nie kwestionowała tych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji, w ramach których przyjęły one, że w dniu 3 lutego 2016r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz o nr rej. [...], należącego do skarżącej, przeprowadzonej w miejscowości Gwizdaj na drodze krajowej nr 94, stwierdzono przewóz towaru przez kierowcę, który nie był zatrudniony przez skarżącą. Nie był kwestionowany również fakt, że skarżąca nie posiadała zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji, kontrolowany pojazd był wyposażony w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, zaś na wykresówce lub karcie kierowcy nie były rejestrowane za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy

i przebytej drogi. Skarżąca podnosiła natomiast, że wszystkie powyższe wymogi, których niespełnienie spowodowało wymierzenie kary pieniężnej, nie musiały być w tym przypadku spełnione z uwagi na fakt, iż przedmiotowy przewóz miał charakter niehandlowy, nie stanowił w ogóle transportu drogowego,

a przewożone wówczas towary zostały zakupione przez nią prywatnie, nie miały związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, a związane były jedynie z jej własnymi potrzebami.

Zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej ustawą

o transporcie drogowym, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, przy czym określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

W punkcie 6a artykułu 4 cyt. ustawy zawarto definicję przewozu drogowego. Zgodnie z tym przepisem przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85

i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).

Skarżąca nie kwestionowała tego, że przewóz w niniejszym przypadku nie stanowił niezarobkowego przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy

o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem niezarobkowy przewóz drogowy – inaczej przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Nie było wątpliwości co do tego, że w niniejszym przypadku pojazd nie był prowadzony ani przez przedsiębiorcę, ani przez jego pracownika. To prawidłowe ustalenie organu potwierdziła także w skardze sama skarżąca. Jak słusznie przy tym podniosła, wobec takiego ustalenia należało wykluczyć możliwość przyjęcia dyspozycji art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga co do zasady uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Z kolei podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej – stosownie do treści art. 5a ust. 1 powoływanej ustawy. Brak spełnienia tych wymogów, tj. uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub odpowiedniej licencji w razie wykonywania transportu drogowego (lub międzynarodowego transportu drogowego), sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł – zgodnie z treścią załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, lp. 1.1.

Jeśli chodzi o pozostałe nieprawidłowości, za które organ w niniejszym przypadku wymierzył karę pieniężną, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji oraz nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, to na datę kontroli – a w niniejszym przypadku stan prawny z tej właśnie daty winien być brany pod uwagę jako ewentualna podstawa prawna odpowiedzialności (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

17 października 2012 roku, II GSK 1354/11, opubl. LEX nr 1233968) – obowiązywało rozporządzenie Rady (EWG) nr 3281/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących obowiązujących w transporcie drogowym (Dz.U.L 370

z 31.12.1985r., str. 21), zwane dalej rozporządzeniem nr 3281/85. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014r. (Dz.Urz. UE.L Nr 60, str. 1), dalej zwane rozporządzeniem nr 165/2014, co do zasady zaczęło obowiązywać od dnia 2 marca 2016r., za wyjątkiem art. 24, 34 i 45, które znajdowały zastosowanie od dnia 2 marca 2015r. (art. 48 rozporządzenia nr 165/2014). Na dzień 3 lutego 2016 roku obowiązywał zatem art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, przewidujący konieczność i sposób stosowania wykresówek i kart kierowcy. Przepis ten został prawidłowo przywołany w podstawie prawnej decyzji przez organ II instancji. Z kolei jeśli chodzi o obowiązek przeprowadzania okresowych badań urządzeń rejestrujących zamontowanych w pojazdach, to na w/w dzień był on przewidziany w art. 13 oraz w zapisach załącznika I, rozdziału VI, ust. 1 i 3, załączniku IB rozdziału VI ust.

4 rozporządzenia nr 3281/85, powołanego z kolei w decyzji organu I instancji. Niezależnie od tego, jak słusznie zauważył organ II instancji, regulacje obu rozporządzeń przewidują w powyższym zakresie analogiczne wymogi. Z tego względu nie można uznać aby doszło tu do uchybienia ze strony organów z powodu mylnego przytoczenia przepisów skoro tak czy inaczej wymogi obowiązujące na datę zdarzenia nie uległy zmianie. Niezmienna pozostała także wysokość kar przewidzianych za w/w naruszenia, przewidziana w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, lp. 6.1.4 i lp. 6.2.1 (odpowiednio 1000 zł i 5000 zł). Kwestie te nie były objęte zarzutami skargi.

Skarżąca podnosiła natomiast, że przewóz przez nią wykonywany został wyłączony spod regulacji powyższych rozporządzeń z uwagi na treści art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L Nr 102, str. 1), zwanego dalej rozporządzeniem nr 561/2006. Istotnie, artykuł 3 tego rozporządzenia określa także zakres zastosowania urządzeń rejestrujących na potrzeby rozporządzeń nr 3281/85 i nr 165/2014, co wynika z przepisów art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 3281/85 i w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Z kolei przywołany art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Jak się przyjmuje, niehandlowy przewóz rzeczy, o którym mowa w art. 3 lit. h powyższego rozporządzenia nr 561/2006, a które to pojęcie nie ma definicji legalnej, to przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony niepozostający w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą lub inną działalnością zarobkową, w szczególności zaś

– niewykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2014r., sygn. akt II SA/Bd 1431/13, opubl. LEX nr 1457846).

Rozstrzygnięcie o odpowiedzialności skarżącej w niniejszym przypadku wymagało zatem rozstrzygnięcia, na podstawie zgromadzonych przez organy dowodów, czy wykonywany przewóz pozostawał w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, czy też nie, a w szczególności czy można uznać, iż był to przewóz wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Ustalenia dokonane w tym zakresie były istotne zarówno dla rozstrzygnięcia, czy przedmiotowy przewóz spełniał przesłanki transportu drogowego – w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym, co implikowało ewentualną odpowiedzialność za wykonywanie takiego transportu bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, jak i czy można mówić w niniejszym przypadku o przewozie niehandlowym w rozumieniu art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006, co z kolei – w przypadku pozytywnej odpowiedzi – implikowało odpowiedzialność za pozostałe dwa, opisane wyżej, uchybienia.

W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób prawidłowy zgromadziły w powyższym zakresie materiał dowodowy, jak również dokonały jego właściwej oceny, nie naruszając przy tym przepisów, o których mowa w zarzutach skargi.

Przede wszystkim nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 80 kpa. Należy zaznaczyć, że przepis ten nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co oznacza, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. W niniejszym przypadku organ nie naruszył dyspozycji tego przepisu, oceniając całość zgromadzonego materiału dowodowego zarówno indywidualnie co do każdego dowodu, jak i we wzajemnym powiązaniu.

W szczególności słusznie organ oparł się na zeznaniach kierowcy dokonującego przewozu, tj. G. P., w powiązaniu z treścią faktury, jaką udostępnił on w trakcie kontroli, tj. o numerze [...]. Faktura ta została mianowicie wystawiona w dniu kontroli o godzinie 7:00, a zatem około

3 godziny przed podjęciem czynności kontrolnych. Potwierdzała ona zakup kostki brukowej, a więc towaru, który był akurat przewożony, jako odbiorca wskazana została firma "[...]" PHU R. B., a nadto widniały w niej adnotacje: "bieżące potrzeby inwestycyjne" i "odbiór własny". G. P. z kolei wprost wówczas stwierdził, że wiezie ładunek do Z., gdzie – jak zeznał – "mamy układać kostkę brukową na przepompowni gazu w Z.". Stwierdził również, że polecenie wyjazdu po kostkę brukową do miejscowości K. wydał mu mąż właścicielki – R. B., a z tego co mu wiadomo to oni razem jako małżeństwo prowadzą działalność, zaś polecenia w pracy wydaje szefowa pani R. B. lub jej mąż. W ocenie Sądu dokonując ustaleń organy zasadnie oparły się na powyższych dowodach, oceniając je we wzajemnym powiązaniu. W szczególności zeznania zostały złożone wówczas przez świadka w sposób spontaniczny i bezwpływowy, logicznie korespondując z treścią udostępnionej przez kierowcę faktury. Świadek nie przeczył przy tym, że faktura ta dotyczyła właśnie towaru, jaki był wówczas przewożony. Nie kwestionował także protokołu kontroli, który osobiście podpisał.

Co więcej, z uzyskanej następnie przez organ informacji pisemnej od firmy [...] S.A. Oddział w Tarnowie wynika, że istotnie na przełomie stycznia i lutego 2016 roku na stacji redukcyjno-pomiarowej w Zarzeczu były realizowane prace budowlane, wykonywane przez zewnętrznego wykonawcę, związane między innymi z zabudową kostki brukowej. Organy obu instancji prawidłowo oceniły, że dowód ten dodatkowo koresponduje z treścią zeznań G. P, tworząc spójny obraz analizowanych zdarzeń co do tego, że przedmiotowy przewóz miał miejsce

w związku z prowadzoną przez R. B. działalnością gospodarczą, pomocniczo w stosunku do niej.

W świetle powyższych uwag organy prawidłowo oceniły dowód w postaci faktury VAT nr [...], złożony przez skarżącą przy piśmie z dnia 23 lutego 2016 roku. Faktura ta dotyczy także nabycia kostki brukowej, a jako odbiorca została w niej wskazana R. B. (jako osoba fizyczna). Zdaniem skarżącej to właśnie towar objęty tą fakturą był przedmiotem transportu w dniu 3 lutego 2016 roku i dlatego przewóz ten należałoby traktować jako prywatny, niehandlowy. Istotne jest jednak to, że choć w fakturze tej istotnie wpisano jako datę dostawy/wykonania usługi 3 lutego 2016 roku, datą wystawienia faktury jest 26 luty 2016 roku. Trudno zatem uznać za wiarygodne twierdzenie, że towar objęty tą fakturą był przewożony w dniu

3 lutego 2016 roku, zwłaszcza w sytuacji gdy już w trakcie kontroli kierowca udostępnił fakturę o numerze [...] jako tę, która miała dotyczyć przewożonego towaru. Znamienne jest także to, że zarówno w piśmie, przy którym skarżąca złożyła fakturę nr [...], jak i w samej skardze, skarżąca powołuje się nie na tę fakturę, ale fakturę nr [...] z dnia 18 lutego 2016r., tj. dokument o innym numerze i innej dacie wystawienia.

Reasumując, organy obu instancji dokonały wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący gromadząc

i prawidłowo oceniając całość zgromadzonych dowodów, jak również w sposób pełny i logiczny uzasadniając swoje stanowisko. Nie można zatem podzielić tezy skarżącej o naruszeniu przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 kpa. Z uwagi zaś na to, że organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy przewóz miał bezpośredni związek z działalnością gospodarczą wykonywaną przez skarżącą, był to przewóz wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, stanowił on także transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym, a zarazem nie był przewozem niehandlowym w rozumieniu art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006. Nie zasługuje więc na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 92a ust. 1-6 w zw. z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt. 3 ustawy

o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.3 załącznika nr 3 tej ustawy. Zaznaczyć jedynie należy, że zgodnie z art. 92a ust. 1 i 2 w/w ustawy karom pieniężnym w niej przewidzianym podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, zaś suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych.

W ocenie Sądu nie jest trafny również zarzut braku ponownego przesłuchania w charakterze świadka kierowcy przesłuchanego w toku czynności kontrolnych. Jak się przyjmuje (por. m.in. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014r., sygn. akt II GSK 1806/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1274/16), przepis art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, przewidujący możliwość przesłuchiwania świadków przez inspektora w czasie kontroli, jest regulacją szczególną wobec art. 79 k.p.a., której przyjęcie było uzasadnione wyjątkowym charakterem postępowania kontrolnego przeprowadzanego przez inspektorów inspekcji transportu drogowego. Fakt przeprowadzenia kontroli inspektor dokumentuje poprzez sporządzenie protokołu kontroli (art. 74 ustawy o transporcie drogowym), który stanowi dowód przeprowadzenia postępowania kontrolnego i dowód dokonanych w nim ustaleń. Dopuszczenie dowodu z ponownego przesłuchania świadka (przesłuchanego w czasie czynności kontrolnych) w toku prowadzonego już postępowania administracyjnego podlega regułom ogólnym wynikającym z przepisów art. 75, art. 77 i art. 78 k.p.a., a więc nie powinno mieć miejsca w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności już stwierdzone innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W niniejszym przypadku skarżąca nie wskazała na żadne istotne okoliczności, które miałyby być przedmiotem ponownego przesłuchania świadka w toku postępowania administracyjnego,

a w konsekwencji nie wykazała, że brak tego ponownego przesłuchania mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W szczególności nie miała doniosłego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia czy mąż skarżącej S. B. był osobą uprawnioną do działania w jej imieniu. Okoliczność ta miała zdaniem skarżącej mieć istotne znaczenie w kontekście podniesionego zarzutu naruszenia art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a zatem dotyczącego spełnienia tzw. przesłanek egzoneracyjnych. Trzeba podnieść, że przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności, powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Wskazane w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 grudnia 2016r., sygn. akt VIII SA/WA 203/16, opubl. LEX nr 2189967). W świetle tego stanowiska, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, powoływana przez skarżącą okoliczność nie ma istotnego znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. To skarżąca jako przedsiębiorca odpowiada za należytą organizację pracy przedsiębiorstwa, a trudno uznać za wiarygodne aby nie była w stanie przewidzieć polecenia wydanego kierowcy przez męża, zwłaszcza w sytuacji gdy ten faktycznie współpracował z nią w prowadzeniu działalności, na równi z nią samą wydawał polecenia. Z pewnością nie jest to sytuacja wyjątkowa, o jakiej mowa w w/w przepisie, niezależnie od tego czy S. B. był formalnie umocowany do działania w imieniu skarżącej czy też nie.

Na marginesie jedynie wypada zaznaczyć, że skarżąca została w toku postępowania pouczona o treści art. 10 § 1 kpa, wystosowała zresztą do organu

I instancji stosowne pismo, o którym była mowa. Nie podnosiła w nim, choć umożliwiał to już wówczas zebrany materiał dowodowy, z którym miała możliwość się zapoznać, ani konieczności ponownego przesłuchania kierowcy, ani też konieczności dokonania ustaleń co do uprawnienia jej męża do wydawania poleceń w ramach przedsiębiorstwa. Skarżąca we wspomnianym piśmie nie podważała również prawidłowości przeprowadzonych podczas kontroli czynności ani ich wyniku – protokołu kontroli i protokołu przesłuchania świadka.

W tej sytuacji, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.