Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2039/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Minister Budownictwa – po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], orzekającej w pkt 1 o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], gmina S., będącej własnością M. G. w celu budowy drogi krajowej nr [...] w granicach gminy S., w pkt 2 o zażądaniu od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad stosownego zabezpieczenia polegającego na sporządzeniu przez rzeczoznawcę majątkowego, przed rozpoczęciem prac budowlanych na opisanej w pkt 1 decyzji części nieruchomości, inwentaryzacji uwzględniającej również stan tej nieruchomości na dzień wydania decyzji o lokalizacji drogi oraz w pkt 3 o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności – uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r., orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], gmina S., będącej własnością M. G., w celu budowy drogi krajowej nr [...] w granicach gminy S. oraz ustalającej odszkodowanie w wysokości [...] zł, zasady i termin wypłaty odszkodowania oraz termin wydania wywłaszczonej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela.

Następnie Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie wywłaszczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pełnomocnika M.G., Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] września 2006 r.. nr [...] wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr: [...] orzekł w pkt 1 o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, będącej własnością M. G. w celu budowy drogi krajowej nr [...] w granicach gminy S., w pkt 2 zażądał od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad stosownego zabezpieczenia polegającego na sporządzeniu przez rzeczoznawcę majątkowego, przed rozpoczęciem prac budowlanych na opisanej w pkt 1 decyzji części nieruchomości, inwentaryzacji uwzględniającej również stan tej nieruchomości na dzień wydania decyzji o lokalizacji drogi oraz w pkt 3 nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji pełnomocnik M. G. złożył odwołanie do Ministra Budownictwa.

Organ centralny rozpatrując złożone odwołanie stwierdził, że zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości, wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...]. Jednakże postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., znak: [...] z urzędu zostało wstrzymane jej wykonanie, a więc decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 2006 r. nie wywołała skutku w postaci przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. W piśmie z dnia 9 marca 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wniósł o wydanie, w trybie art. 17 powołanej wyżej ustawy, decyzji o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wskazanej we wniosku i o nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, iż niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne w celu wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inwestycja jaką jest budowa drogi ekspresowej nr [...] [...] – [...] [...] znalazła się w centralnym planie inwestycyjnym drogownictwa w 2006 r. Brak możliwości dysponowania przedmiotową działką spowoduje przesunięcie terminu uzyskania pozwolenia na budowę i rozpoczęcia prac budowlanych, a to może spowodować skreślenie inwestycji z planu centralnego na bliżej nieokreślony czas.

Z dołączonej do pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 27 lutego 2006 r., informacji wynika, że na ww. inwestycję przeznaczona została rezerwa celowa z budżetu państwa w [...] r. w wysokości [...] zł. Termin uruchomienia tejże rezerwy celowej oraz termin rozpoczęcia robót budowlano - montażowych przewidywany jest na wrzesień [...] r.

Zdaniem organu oznacza to, że również druga przesłanka warunkująca wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, tj. uzasadniony przypadek, została spełniona.

Natomiast żądanie od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad stosownego zabezpieczenia na podstawie art. 108 § 1 Kpa należy uznano za wadliwe. Art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. określa sytuację, w której decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości organ I instancji obligatoryjnie nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Wspomniana ustawa nie zawiera regulacji dotyczących żądania stosownego zabezpieczenia w razie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. G. w całości , zarzucając zaskarżonej decyzji

1 Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tzn.

a) naruszenie art. 17. ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. z 2003r. Nr 80 poz. 721 ze zmianami) poprzez błędną jego wykładnię, ponieważ w przedmiotowej sprawie brak przesłanek do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie: obręb [...]., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha zapisanej w KW [...] stanowiącej własność M. G.

b) naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, ponieważ brak przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływa na wynik sprawy tzn.

a) Naruszenie art. 97. § 1 pkt. 4 kpa, ponieważ Minister Budownictwa zobowiązany był do zawieszenia postępowania odwoławczego, ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie skargi na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...]

b) Naruszenie art. 135 kpa ponieważ Minister Budownictwa odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. mimo, że istnieje uzasadniony przypadek uzasadniający wstrzymanie wykonania tej decyzji.

c) Naruszenie art. 77 § 1 kpa ponieważ Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, ponieważ nie udowodnił, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. jest niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r., nr [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie jest nieuzasadniona.

Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego jak również nie uchybiły zasadom i przepisom postępowania administracyjnego.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były przepisy art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. nr 80. poz. 721 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Ustawa ta ma szczególny charakter wyrażający się w treści jej przepisów, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg procesu budowlanego inwestycji drogowych. Powołana ustawa ma na celu uproszczenie, a w konsekwencji przyspieszenie postępowań w celu nabycia nieruchomości pod drogi krajowe oraz drogi w miastach na prawach powiatu, finansowanych z budżetów tych miast. Na podst. art. 17 ust. 1 tej ustawy, po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w uzasadnionych wypadkach udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Ponadto z treści art. 17 ust. 2 wynika, że jeżeli jest niezbędne wykazanie prawa do dysponowania ta nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, to decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że zaistnienie wymienionych tam przesłanek zobowiązuje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 roku Wojewoda [...] ustalił lokalizację nowego przebiegu drogi w Granicach miasta K. [...] i gminy S i zatwierdził projekt podziału nieruchomości m.in. działki stanowiącej własność M. G. (KW [...]) oznaczonej nr [...], na działki [...] o pow. [...] a [...] m2 i [...] o pow. [...] m2. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta stała się ostateczna. Oznacza to, że w dacie wydawania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2006 roku w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja z dnia [...] stycznia 2004 roku zatwierdzająca projekt podziału na dwie działki oznaczone numerami [...] i [...]. Z akt sprawy wynika również, że skarżący zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, które to postępowanie w dniu wydania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] - z powodu wstrzymania rygory natychmiastowej wykonalności - nie spowodowało skutku w postaci przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Uzyskanie zaś pozwolenia na budowę jest warunkiem koniecznym uzyskania dofinansowania inwestycji z rezerwy celowej z budżetu państwa w [...] roku w kwocie [...] zł., co umożliwi odciążenie tej części finansowania inwestycji ze środków miasta. Okoliczności te wskazują, że organ administracji publicznej miał podstawy do uznania, że zachodzi uzasadniona konieczność do wydania decyzji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. W ocenie sądu potrzebę zastosowania rozwiązania przewidzianego art. 17 ust. 1 i 2 organy należycie uzasadniły, co równocześnie oznacza, że zarzut naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego jest chybiony. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, na które wskazała skarżąca. W szczególności nietrafny jest zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez nie zawieszenia przez Ministra Budownictwa postępowania odwoławczego do czasu wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi na decyzję Ministra [...] z dnia [...] lipca 2006r., nr [...]. Konieczną przesłanką wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest samo wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, które w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Zatem wydanie wyroku w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność skarżącej M. G. nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 1 kpa.

Również za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące wzięcia pod uwagę przy wydawaniu decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wpływu inwestycji na stan zabudowań znajdujących się na działce [...], gdyż ta kwestia podlega rozpoznaniu w trybie art. 13 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku.

Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że kwota dotacji z budżetu państwa nie wynosi [...] zł jak podnosi skarżąca lecz [...] zł.

W świetle powyższego zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku

Z przytoczonych względów sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.