Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 91/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 211
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 207
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 326/18 w sprawie ze skarg J. O. na decyzje Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 20 grudnia 2017 r., nr DIR-IV.7343.92.2017.SS.6 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 326/18 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę J. O. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2017 r. w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 6 sierpnia 2009 r. została zawarta umowa o pomiędzy skarżącym, a PARP, w której imieniu działała Regionalna Instytucja Finansujące - Wielkopolska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o. o (dalej: "WARP", "RIF"). Przedmiotem niniejszej umowy o dofinansowanie było dofinansowanie Projektu pn.: "[...]".

Na podstawie § 6 ust. 6 Umowy Beneficjent zobowiązał się zakończyć realizację Projektu, w okresie kwalifikowalności wydatków tj. od dnia 1 czerwca 2009 r. do dnia 31 marca 2011 r. W ramach realizowanego Projektu otrzymał dofinansowanie ze środków unijnych oraz budżetu państwa w łącznej wysokości 290 473,27 zł.

Pismem z 24 września 2010 r. Beneficjent złożył do WARP wniosek o wprowadzenie zmian do umowy o dofinansowanie dotyczących wydłużenia terminu realizacji Projektu do 30 września 2011 r. (poprzez dodanie dodatkowego 5 etapu realizacji Projektu) oraz zmiany terminu realizacji poszczególnych zadań przewidzianych w harmonogramie rzeczowo-finansowym. Jednocześnie poinformował WARP, że wskutek siły wyższej - śmierci ojca (W. O.) przejął, jako wspólnik spółki cywilnej A s.c., realizowany w ramach umowy o dofinansowanie projekt.

W związku z tym, że uzupełnienia do wniosku o zmianę umowy o dofinansowanie, pomimo kilkakrotnych wezwań organu, nie zostały przedłożone w wymaganym terminie, Agencja pismem z 1 lipca 2013 r. poinformowała, iż wniosek Beneficjenta został rozpatrzony negatywnie. Wskazano, że zmiana w zakresie wydłużenia okresu realizacji Projektu była niezgodna z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwój gospodarki elektronicznej w ramach PROW 2007-2013, gdyż proponowany okres realizacji Projektu, tj. od dnia 1 września 2009 r. do dnia 30 września 2011 r. przekraczał dopuszczalny 2 letni okres realizacji Projektu. Natomiast w odniesieniu do uznania opisanych przez Beneficjenta okoliczności za siłę wyższą WARP podniosła, iż w świetle definicji w § 1 pkt 13 umowy o dofinansowanie, konieczność zaangażowania Beneficjenta w inny Projekt realizowany przez bliskiego krewnego Beneficjenta, nie mógł być uznany za okoliczność uzasadniającą zwolnienie Beneficjenta z odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie, gdyż nie stanowić to w świetle definicji ukształtowanej w orzecznictwie sądowym siły wyższej. Jednocześnie WARP pismami z 1 lipca i 9 lipca 2013 r. wezwała Beneficjenta do złożenia wniosku o płatność pośrednią oraz płatność końcową wraz z niezbędną dokumentacją.

Wobec niedostarczenia przez Stronę niezbędnych dokumentów, WARP pismem z 24 marca 2014 r. przekazała Beneficjentowi informację pokontrolną z kontroli przeprowadzonej w dniu 21 marca 2014 r. PARP pismem z 31 marca 2014 r. wypowiedziała umowę o dofinansowanie w trybie natychmiastowym na podstawie § 13 ust. 3 pkt 6 lit. c - tj. w związku z zaprzestaniem realizacji Projektu bądź realizacji Projektu w sposób sprzeczny z postanowieniami umowy o dofinansowanie lub naruszeniem prawa oraz § 13 ust. 3 pkt 6 lit. i - tj. w związku z nieosiągnięciem celów Projektu. Jednocześnie PARP wezwała Beneficjenta do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków w wysokości kwoty przekazanego dofinansowania, tj. 290 473,27 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu.

W związku z nieuregulowaniem przez Beneficjenta wskazanych należności, PARP zawiadomieniem z dnia 12 sierpnia 2016 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie. W dniu 15 marca 2017 r. wydano decyzję, którą określono Beneficjentowi zobowiązanie do zwrotu środków w wysokości 290 473,27 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu na rachunek PARP, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.

Na skutek wniesionego odwołania, Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia 20 grudnia 2017 r., utrzymał w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z 15 marca 2017 r. Minister stwierdził, że przekazane dofinansowanie zostało wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, co oznacza zaistnienie przesłanki do jego zwrotu na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. oraz art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. Obowiązek zwrotu środków powstaje z mocy samej ustawy, bez względu na wolę i zamiar Beneficjenta. Odnośnie do zarzutu przedawnienia stwierdzono, że na dzień wydania decyzji nie nastąpiło zamknięcie Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, jak również nie nastąpiła płatność salda końcowego, przesłanie noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do POIG oraz anulowanie salda końcowego zobowiązania budżetowego. Tym samym nie zaistniało żadne z wydarzeń wskazywanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, powodujące rozpoczęcie biegu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że w niniejszej sprawie nieprawidłowością było przede wszystkim niezrealizowanie projektu w terminie określonym w umowie tj. do dnia 31 marca 2011 r. Wskazał, że PARP i skarżący prowadzili bogatą korespondencję dot. złożenia końcowego wniosku o płatność, rozliczenia projektu oraz umożliwienia kontroli w siedzibie firmy. Sąd I instancji przyjął, iż wynikające z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1), przerwanie biegu przedawnienia na pewno nastąpiło w wyniku wysłania do Strony pisma z dnia 31 marca 2014 r. o wypowiedzeniu umowy w trybie natychmiastowym na podstawie § 13 ust. 3 pkt 6 lit. c – zaprzestania realizacji projektu bądź jego realizacja w sposób sprzeczny z postanowieniami umowy lub naruszeniem prawa oraz § 13 ust. 3 pkt 6 lit. i – brak osiągnięcia celów projektu. Jednocześnie PARP wezwała Beneficjenta do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków w wysokości kwoty przekazanego dofinasowania tj. 290.473,27 zł.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 211 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. i art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem ,

2) wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przypomniał, że obowiązek zwrotu środków w oparciu o wyżej powołane przepisy ma charakter obiektywny i nie opiera się na zasadzie zawinienia. Szczególny charakter umowy dotyczącej pomocy finansowej ze środków funduszy europejskich powoduje, że odpowiedzialność za wystąpienie okoliczności skutkujących obowiązkiem zwrotu środków, opiera się na obiektywnych kryteriach niewypełnienia wszystkich warunków umowy. Nie ma znaczenia to, czy można beneficjentowi przypisać winę z tytułu zaistniałych zdarzeń, czy przyczyny skutkujące obowiązkiem zwrotu były zależne od beneficjenta. W razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, organ nie bada winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej wiary. W ustawie o finansach publicznych nie przewidziano żadnych okoliczności - wystąpienia winy lub jej rodzaju, czy też zakresu udziału podmiotów trzecich w powstaniu sytuacji prowadzących do zwrotu środków. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu otrzymuje bezzwrotną pomoc pod warunkiem zrealizowania określonych w niej warunków. W sytuacji natomiast, gdy rezultat projektu nie zostanie osiągnięty, nie można przyznać beneficjentowi środków tylko dlatego, że podejmował działania zmierzające do zrealizowania założonego celu. W takim przypadku środki wypłacone na jego realizację uznać należy za nieuzasadniony wydatek z budżetu UE, tj. wydatek, który nie doprowadził do uzyskania założonego celu funduszu.

W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

A. przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

B. przepisów prawa materialnego, poprzez:

1) naruszenie art. 3 ust. 1 zdanie 4 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich w związku z art. 89 ust. 5 zdanie 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, zwanego dalej "Rozporządzeniem nr 1083/2006". poprzez ich błędną wykładnię,

2) naruszenie art. 3 ust. 1 zd. 4 Rozporządzenia nr 2988/95, w zw. z art. 89 ust. 5 zd. 2 Rozporządzenia nr 1083/2006, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

3) naruszenie art. 3 ust. 1 zd. 2 i art. 3 ust. 2 zd. 2 Rozporządzenia nr 2988/95, w zw. z art. 211 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249, poz. 2104, ze zm.), zwanej dalej również "u.f.p. z 2005 r." oraz art. 67 w zw. z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (obecna ścieżka: t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1870, ze zm.), zwanej dalej "u.f.p.". poprzez ich błędną wykładnię,

4) w przypadku uwzględnienia zarzutu nr 3) oraz gdyby uznać, że zaskarżona decyzja Ministra miała charakter konstytutywny, zarzucam naruszenie art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.), zwanej dalej "O.p.", w zw. z art. 211 ust. 5 u.f.p. z 2005 r. (w odniesieniu do środków wypłaconych w 2009 r.) oraz art. 67 w zw. z art. 60 pkt 6 u.f.p. (w odniesieniu do środków wypłaconych w 2010 r.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (błędne niezastosowanie),

5) w przypadku uwzględnienia zarzutu nr 3) oraz gdyby uznać, że zaskarżona decyzja Ministra miała charakter deklaratoryjny, zarzucam naruszenie art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 211 ust. 5 u.f.p. z 2005 r. (w odniesieniu do środków wypłaconych w 2009 r.) oraz art. 67 w zw. z art. 60 pkt 6 u.f.p. (w odniesieniu do środków wypłaconych w 2010 r.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (błędne niezastosowanie).

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wobec zgłoszonych w skardze kasacyjnej i w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosków o rozpoznanie sprawy na rozprawie i wobec wydanego zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów.

Zauważyć należy też, że stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Skład orzekający w tej sprawie podziela pogląd, że wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy COVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone regulacje należy traktować jako "szczególne" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów procesowych oraz materialnych, niemniej jednak sposób ich sformułowania pozwala w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na łączne odniesienie się do nich. Na wstępie należy podkreślić, że sporne zagadnienie było przedmiotem wcześniejszych wyroków NSA z dnia 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1994/19 oraz sygn. akt I GSK 2732/18 oraz z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt I GSK 1537/18. Sąd rozpatrujący skargę kasacyjną w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w nich stanowisko. Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów należy przede wszystkim wskazać, że materialnoprawną podstawę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią przepisy art. 211 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. z 2005 r. oraz art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. z 2009 r. Ustawy te nie zawierają regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Pomimo stosownego odesłania do przepisów Ordynacji podatkowej, co warte podkreślenia, odnośnie do terminów przedawnienia przepisy te nie znajdują zastosowania, z uwagi na przepis szczególny, tj. art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 zgodnie z którym, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo (...). Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie w sposób w zasadzie jednolity wypowiadał się w kwestii przedawnienia dotyczących finansowania programów wieloletnich finansowanych ze środków unijnych (m.in. wyroki 16 października 2019 r., sygn. akt I GSK 1537/18; 26 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 379/18; 27 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 744/18; 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1573/18; 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1909/19).

W wyrokach tych Naczelny Sąd Administracyjny m.in. powoływał się na wyrok TSUE z 15 czerwca 2017 r. w sprawie C-436/15, w którym odpowiedziano na pytanie, kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia dla postępowań określony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95, jeśli chodzi o nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach "programu wieloletniego", czyli takiego jak projekt rozpatrywany w niniejszej sprawie (Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka na lata 2007–2013). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że termin przedawnienia nieprawidłowości, której dopuszczono się w ramach "programu wieloletniego", (...) biegnie od dnia popełnienia owej nieprawidłowości - zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia 2988/95, przy czym, jeśli chodzi o nieprawidłowość "ciągłą lub powtarzającą się" termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała - zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95. TSUE wywiódł, że w celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii (zob. podobnie wyrok z 6 października 2015 r., Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export, C-59/14, EU:C:2015:660, pkt 26). Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (wyrok z 11 czerwca 2015 r., Pfeifer & Langen, C-52/14, EU:C:2015:381, pkt 24). Poza tym "program wieloletni" uznaje się za "ostatecznie zakończony" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia 2988/95 w dniu przewidzianym na zakończenie tego programu, zgodnie z przepisami, które go normują.

Z powyższego wynika, że normy prawa unijnego określają datę graniczną, do której przedawnienie zobowiązań nie może nastąpić oraz ustanawiają szczególną regulację instytucji przedawnienia. W przypadku programów wieloletnich, a do takich należy Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka na lata 2007–2013, do przedawnienia nie może dojść wcześniej niż z chwilą zakończenia programu. Oznacza to, że w każdym przypadku niezależnie od początkowego dnia biegu terminu przedawnienia końcowy termin przedawnienia nie może być wcześniejszy niż dzień zamknięcia programu. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu orzekającemu w niniejszej sprawie z urzędu jest wiadome, że Komisja Europejska wskazała dzień 28 grudnia 2018 r. jako datę zamknięcia Programu Operacyjnego Innowacyjna gospodarka na lata 2007 – 2013 r. Nie ma zatem potrzeby przeprowadzania w tym zakresie dodatkowego dowodu. Na okoliczność braku zamknięcia Programu w czasie wydawania ostatecznej decyzji w tej sprawie w dniu 20 grudnia 2017 r., a także w dniu 19 grudnia 2018 r., gdy udzielania była odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister konsekwentnie zwracał uwagę. Okoliczność ta została również prawidłowo oceniona prze Sąd I instancji w ramach zaskarżonego wyroku.

W rozpatrywanej sprawie zaistniały zatem przesłanki do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania określone zarówno w art. 211 ust. 1 u.f.p. z 2005 r., jak też w art. 207 ust. 1 u.f.p. z 2009 r. Skarżący zaprzestał dalszej realizacji projektu, nie osiągnął celu projektu, nie zrealizował projektu w całości zgodnie z postanowieniami umowy, a tym samym nie zrealizował zakładanych w umowie wskaźników rezultatu i produktu. Dodać należy, że w takiej sytuacji obowiązek zwrotu środków powstaje z mocy samej ustawy o finansach publicznych, bez względu na wolę i zamiar beneficjenta czy też winę jakiegokolwiek podmiotu bądź osoby. W konsekwencji decyzja wydawana na podstawie art. 211 ust. 4 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. oraz na podstawie art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych z 2009 r., ma charakter deklaratoryjny, zatem jedynie potwierdza, że powstało zobowiązanie do zwrotu należności oraz określa jego wysokość. Wszystkie te okoliczności zostały prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Stąd też za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz przepisów prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 zdanie 4 Rozporządzeniem nr 1083/2006, art. 3 ust. 1 zd. 4 Rozporządzenia nr 2988/95, w zw. z art. 89 ust. 5 zd. 2 Rozporządzenia nr 1083/2006, art. 3 ust. 1 zd. 2 i art. 3 ust. 2 zd. 2 Rozporządzenia nr 2988/95, w zw. z art. 211 ust. 5, u.f.p. z 2005 r., art. 67 w zw. z art. 60 pkt 6 u.f.p., art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 211 ust. 5 u.f.p. z 2005 r., oraz art. 67 w zw. z art. 60 pkt 6 u.f.p.

Stąd też na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.