Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1239/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi R. S., P. S., W. S. i J. S. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w celu ustalenia granic gruntów objętych scaleniem i podziałem nieruchomości we wsi [...] 1) stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały; 2) stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz R. S., P. S., W. S. i J. S. kwotę 40 (czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie wszczęcia postępowania w celu ustalenia granic gruntów objętych scaleniem i podziałem nieruchomości we wsi B., Rada Gminy S. wszczęła postępowanie scaleniowe zmierzające do podziału na działki budowlane działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. W uchwale ustalono, że uczestnikami scalenia są:

- N. B.

- L. K.

- M. S.

- R. S.

- R. D.

- spadkobiercy J. D.

- W. F.

- H. i K. S.

- Z. S.

- K. S.

- G. R.

- Z. S.

- P. S.

- J. S.

- I. i M. M.

- W. i M. Z.

- M. i J. W.

- W. A.

- P. A.

- B. A.

- E. S.

- T. A.

- Z. D.

- D. D.

- R. D.

W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy wskazała, że teren objęty uchwałą, przewidziany jest w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego wsi B., B. i L. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. (Dz. Urz. woj. warszawskiego nr 19 z 2 kwietnia 1998 r., poz. 55) pod budownictwo mieszkaniowo – usługowe i zorganizowaną działalność inwestycyjną.

Na powyższą uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli R. S., P. S., W. S. i J. S.

Zaskarżonej uchwale zarzucili nieważność z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa miejscowego – a w szczególności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] lutego 1998 r. o nr [...].

Wobec powyższego wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w S. z dnia [...] stycznia 2001 r., o nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w uchwale określono powierzchnię obszaru scalenia na [...] ha tj. znaczenie odbiegającą od ustaleń planu miejscowego, który przewiduje w granicach obszaru ZDI (zorganizowanej działalności inwestycyjnej) kompleks scaleniowy o powierzchni około [...] ha. Plan miejscowy nie przewidywał podziału kompleksu scaleniowego na mniejsze obszary, obręby lub kwartały.

Skarżący zarzucili, że uchwała została wydana z przekroczeniem kompleksu scaleniowego precyzyjnie oznaczonego na załączonym do planu miejscowego załączniku graficznym mapy. Wskazali, że bezzasadnie włączono działkę o numerze [...] położoną daleko poza granicami obszaru ZDI. Ponadto włączono do wniosku powierzchnię gruntów właścicieli, którzy byli przeciwni scaleniu i podziałowi np. włączono grunty skarżących, którzy posiadają prawie 26 % ogólnej powierzchni przedmiotowego scalenia wynoszącej [...] m2.

Podnieśli także, że bezpodstawnie zaliczono do kręgu wnioskodawców rodzinę D., którzy przekroczyli zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną. Grunt należący do rodziny D. jest współwłasnością siedmiu właścicieli.

Wniosek został podpisany przez trzech współwłaścicieli, a zatem z mocy prawa jest nieważny.

Skarżący podnieśli, że uchwała zawiera w swoim uzasadnieniu nieprawidłową powierzchnię gruntów właścicieli wnioskujących o przystąpienie do scalenia i podziału określając ją na 80 % ogólnej powierzchni wszystkich gruntów objętych postępowaniem. Według ustaleń skarżących faktyczna powierzchnia gruntów objętych postępowaniem scaleniowym wynosi około 36 %, a po dokładnej dodatkowej analizie może okazać się jeszcze mniejsza.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w S. wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że podniesiony przez skarżących zarzut odmowy wykonania podziału działek w innym trybie niż scalenie i podział jest niezasadny, gdyż zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza innych form podziału nieruchomości niż poprzez wszczęcie procedury scalenia i podziału.

Odnośnie zarzutu, że wniosek o przeprowadzenie scalenia i podziału nie uzyskał wymaganej ilości podpisów np. p. D., których siedem osób jest współwłaścicielami nieruchomości o powierzchni [...] m2, a tylko troje podpisało wniosek o scalenie i podział, organ wskazał, że wniosek został przyjęty w takiej części do całej powierzchni nieruchomości, jaka wynika z udziału we współwłasności. W ten sposób rozliczono podpisy współwłaścicieli innych nieruchomości, którzy podpisali wniosek.

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA 2414-2417/03 ze skargi R. S. i innych na uchwałę Rady Gminy w S. z dnia [...] lutego 1998 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność art. 32 oraz art. 33 pkt 2 i 3 uchwały z 5 lutego 1998 r.

Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2004 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju

sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), stał się właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd obowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej ppsa.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż uchwała została wydana niezgodnie z prawem.

Zgodnie z treścią art. 103 ustęp 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz 543) właściciele i użytkownicy wieczyści oraz samoistni posiadacze nieruchomości objętych scaleniem i podziałem są uczestnikami postępowania w sprawie scalenia i podziału. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta powiadamia ich o wszczęciu postępowania.

W aktach administracyjnych nie ma tytułów własności nieruchomości wobec czego nie sposób bezspornie ustalić jaki tytuł prawny przysługuje poszczególnym uczestnikom postępowania do nieruchomości. Z dokumentu załączonego w aktach obok treści uchwały z dnia [...] stycznia 2001 r., a zatytułowanego "Wykaz Właścicieli i Władających" wynika, którym działkom objętych uchwałą odpowiadają nazwiska poszczególnych uczestników. W niektórych rubrykach wskazane są numery ksiąg wieczystych, a w rubryce: "charakter władania" symbol "WL" co mogłoby wskazywać, że chodzi o właścicieli.

Jednakże podnieść należy, że nie wszyscy zainteresowani w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 103 ustęp 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostali wskazani w uchwale jako uczestnicy postępowania.

Z uchwały wynika, że uczestnikiem postępowania jest Z. S., który według powołanego wyżej wykazu jest współwłaścicielem działek nr [...] i [...]. Jednakże Z. S. zmarł [...] stycznia 2000 r., a spadek po nim nabyli W. S., P. S. i R. S. (karty akt sądowych: k. [...] akt zgonu i k. [...] odpis postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie I Ns [...]). Spośród spadkobierców Z. S. jedynie P. S. został wskazany jako uczestnik postępowania administracyjnego. Uchwała z dnia [...] stycznia 2001 r. wskazuje również jako uczestników postępowania spadkobierców J. D., nie wymienionych z imienia i nazwiska.

J. D. zmarł [...] grudnia 1978 r. pozostawiając sześcioro spadkobierców w tym żonę R. D. (postanowienie Sądu Rejonowego dla w W. z dnia [...] sierpnia 2000 r. w sprawie I Ns [...] i I Ns [...] k.[...] akt sądowych). Jednym ze spadkobierców jego był R. D. zmarły [...] grudnia 1981 r., po którym prawa spadkowe nabyła żona B. B. i syn K. D. Jednakże poza R. D. spadkobiercy J. D. i R. D. nie byli uczestnikami postępowania.

W aktach sprawy brak jest dowodów doręczenia uchwały wskazanym w jej treści uczestnikom. Stanowi to naruszenie art. 103 ustęp 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 10 § 1 kpa.

Z akt sprawy nie wynika, aby organ miał trudności w ustaleniem adresów wszystkich uczestników, a także aby czynił starania zmierzające w kierunku ustalenia wszystkich aktualnych uczestników postępowania.

Nietrafne jest stanowisko organu, iż w sytuacji braku wspólnego wniosku współwłaścicieli nieruchomości co do scalenia i podziału można przyjąć do scalenia część nieruchomości odpowiednią do udziałów współwłaścicieli, którzy wystąpili z wnioskiem. Istotą współwłasności jest to, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 kc). Każdy z właścicieli może rozporządzić jedynie swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 kc), ale nie może rozporządzać fizyczną częścią rzeczy będącej przedmiotem współwłasności.

Wobec treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2004 r. w sprawie IV SA 2414-2417/03 niezasadne stało się stanowisko organu, że plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza innych form

podziału nieruchomości niż wszczęcie procedury administracyjnej w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości.

Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności oraz treść przepisu art. 94 ustęp 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 147 § 1 ppsa Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie z pkt 2 i 3 uzasadnione jest treścią art. 152 i 200 ppsa.