Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1272/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędziowie NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 271/06 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje adwokatowi M. S. kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście 60/100), obejmującą stawkę należnego podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2006 r. oddalił skargę J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...], którą odmówiono skarżącemu przyznania renty w drodze wyjątku.

Skarżący (urodzony 18 września 1951 r.) podjął zatrudnienie w 1972 r., w okresie od 1 maja 1983 r. do 31 marca 1988 r. otrzymywał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, od 27 maja 2004 r. jest całkowicie niezdolny do pracy, legitymuje się okresem ubezpieczenia wynoszącym łącznie 16 lat 3 miesiące i 4 dni, lecz w dziesięcioleciu poprzedzającym powstanie całkowitej niezdolności do pracy okres ten wynosi 1 rok 6 miesięcy i 1 dzień, ostatni zaś okres ubezpieczenia upłynął 6 grudnia 1995 r., kiedy skarżący wyczerpał prawo do zasiłku dla bezrobotnych, przy czym pomiędzy 1988 r. a 2004 r. skarżący pozostawał w zatrudnieniu niespełna 3 i pół roku, a w ubezpieczeniu społecznym pozostawał 5 lat, 4 miesiące i 3 dni, i w świetle tych ustaleń sąd podzielił stanowisko Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że nie zachodzą szczególne okoliczności - w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) - uzasadniające przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.

Wnosząc skargę kasacyjną J. R., reprezentowany przez adwokata z urzędu, jako jej podstawę przytoczył naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, to jest art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, "polegające na przyjęciu, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, pozwala podzielić stanowisko organu w przedmiocie braku szczególnych okoliczności, które w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu umożliwiałyby przyznanie świadczenia, a także, iż niemożność znalezienia pracy z uwagi na pogarszający się stan zdrowia nie może stanowić szczególnej okoliczności usprawiedliwiającej niemożność wypełnienia przez J. R. zobowiązań na rzecz ubezpieczenia społecznego".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd przeoczył, iż - co wynika z oświadczenia skarżącego - w latach 1988-1990 nie nadawał się do pracy, gdyż był niesprawny i dlatego nie mógł znaleźć zatrudnienia, podobnie w latach 1993-2004, podjęcie pracy uniemożliwiał zatem zły stan zdrowia, tym samym zachodzą szczególne okoliczności w rozumieniu ustawy, czyli trwały stan wykluczający aktywność zawodową z powodu niemożności przezwyciężenia jego skutków, wywołany niesprawnością.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, świadczenie w drodze wyjątku może zostać przyznane ubezpieczonym, którzy wskutek szczególnych okoliczności - aby ograniczyć się do tego warunku - nie spełniają ustawowych wymagań do uzyskania prawa do emerytury lub renty.

Zarówno przyznanie świadczenia, kiedy zachodzą szczególne okoliczności, jak też ocena przedstawionych przez stronę okoliczności, właśnie dlatego, że świadczenie ma wyjątkowy charakter, są pozostawione do uznania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Skarżący utrzymuje, że tylko z powodu pogarszającego się stanu zdrowia nie mógł znaleźć zatrudnienia, lecz jego częściowa niezdolność do pracy ustała w 1988 r., natomiast całkowita niezdolność do pracy powstała w 2004 r., i z opieki lekarskiej korzystał dopiero od 2001 r., nie można więc organowi zarzucać dowolności w ocenie - Sądowi zaś błędnej wykładni prawa - gdyż skarżący nawet nie dowiódł swych twierdzeń.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.