Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1583/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 33 § 1 pkt 8, art. 54, art. 80, art. 89
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r., nr [...] oddalił skargę X. sp. j. z siedzibą w S. (dalej zwanej również skarżącą) na czynności egzekucyjne w postaci:

– zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych dokonanego zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r.;

– zajęcia innej wierzytelności pieniężnej dokonanego zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r.

Organ I instancji wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. zajął wierzytelność z rachunku bankowego skarżącej prowadzonego przez F(1) S.A. W odpowiedzi na zajęcie bank poinformował o zablokowaniu rachunku skarżącej, zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej oraz o zabezpieczeniu środków do czasu otrzymania postanowienia o rozstrzygnięciu zbiegu. Innym zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. zajęto wierzytelność pieniężną przysługującą skarżącej od F(2) sp. z o.o. sp. k. Dłużnik zajętej wierzytelności nie udzielił żadnego oświadczenia co do zajętej wierzytelności, jednakże w odpowiedzi na wcześniejsze zajęcia udzielano informacji o zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej. Sąd Rejonowy P. – [...] w P. postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r., [...] powierzył dalsze prowadzenie egzekucji Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym P. - [...] w P. A. A.. Do chwili wydania wymienionego na wstępie postanowienia brak jest rozstrzygnięcia odnośnie zbiegu egzekucji do rachunku bankowego prowadzonego przez F(1) S.A.

Skarżąca wniosła skargę na opisane powyżej czynności egzekucyjne wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zastosowane środki egzekucyjne są zbyt uciążliwe bowiem utrudniają prowadzenie działalności gospodarczej. W kontekście postanowień art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a.") stwierdzono, że w ramach postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlega wyłącznie prawidłowość zastosowania zaskarżonej czynności pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Omówiono również zasady prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego. Omówiono również przebieg czynności związanych z zajęciem wierzytelności skarżącej względem F(2) sp. z o.o. sp. k. W ocenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. zaskarżone środki egzekucyjne zostały zastosowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy wykorzystaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zgodnego ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 2310 – dalej w skrócie: "rozporządzenie MF"), zawierającym wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a. Za niezasługujące na uwzględnienie uznano podnoszone przez skarżącą argumenty o nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. W tym kontekście ponownie wyjaśniono, że skarga na czynności egzekucyjne przysługuje wyłącznie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. Skarga ta nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do zarzutów o których mowa w art. 33 u.p.e.a.

Skarżąca wniosła zażalenie na wymienione na wstępie postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. – poprzez zastosowanie nazbyt uciążliwych środków egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 01 września 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy w pełni zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Wyjaśniono, że organ egzekucyjny zastosował tryb postępowania określony w art. 80 u.p.e.a., dokonując zajęcia rachunków bankowych, poprzez przesłanie do F(1) S.A. zawiadomienia o zajęciu. Dokonując z kolei zajęcia wierzytelności pieniężnej skarżącej względem F(2) sp. z o.o. sp. k. zastosowano tryb z art. 89 u.p.e.a. Zwrócono przy tym uwagę, że odpisów tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu dnia 04 maja 2016 r. Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wskazano, że zarzut ten nie może być podstawą wniesienia skargi na czynności egzekucyjne.

Ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. W skardze skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca się naruszenie:

– art. 7 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez uznanie, iż zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego jest prawidłowe w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie posiadał pełnej wiedzy o majątku skarżącej;

– art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. oddalające skargę na czynności egzekucyjne.

Podstawą prawną wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest art. 54 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6).

Treść art. 54 § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem skargi wnoszonej na jego podstawie mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia [tak: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl].

Zgodnie z art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2).

Organ egzekucyjny zastosował tryb postępowania określony w art. 80 u.p.e.a., dokonując zajęcia rachunków bankowych, poprzez przesłanie do F(1) S.A. zawiadomienia o zajęciu.

Dokonując z kolei zajęcia wierzytelności pieniężnej skarżącej względem F(2) sp. z o.o. sp. k. zastosowano tryb z art. 89 u.p.e.a. Przepis ten w § 1 określa, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W § 2. z kolei cytowany przepis stwierdza, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu dnia 04 maja 2016 r.

W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji w wydanym postanowieniu w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, zawarł prawidłową ocenę dokonanych czynności egzekucyjnych, w kontekście ich zgodności z przepisami u.p.e.a., które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego, tj. z przepisami art. 80 i 89 u.p.e.a,

Co do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należy podkreślić, że wskazywane przez stronę okoliczności nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., bowiem nie dotyczą sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej.

Wskazywana przez skarżącego argumentacja dotycząca zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowi podstawę wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wynikającą z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.

Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo oddalił skargę na czynności egzekucyjne związane z zajęciem wierzytelność z rachunków bankowych. Za prawidłowe należało również uznać zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić zgodnie z art. 151 art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.