Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1023/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

|Dnia 07 grudnia 2006r | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Jerzy Małecki, Sędziowie as.sąd. Katarzyna Nikodem(spr.), as.sąd. Roman Wiatrowski, Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2006r sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Spółki "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Syndyka masy upadłości Spółki "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 421 zł ( czterysta dwadzieścia jeden złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień wymienionych w pkt.1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ J. Małecki /-/ K. Nikodem


UZASADNIENIE

Spółka "A" sp. z o. o. w P. w upadłości posiadała zaległości podatkowe w tytułu podatku od nieruchomości za okres od ogłoszenia upadłości tj. od dnia [...] kwietnia 2003r. (postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia[...] marca 2003r. sygn. akt [...] ogłoszono upadłość spółki). Syndyk masy upadłości dokonał w dniu [...] stycznia 2006r. wpłaty na podatek od nieruchomości za miesiące wrzesień, październik i listopad 2005r. w wysokości [...] zł. Następnie w dniu [...] lutego 2005r. dokonał wpłaty [...] zł na podatek od nieruchomości za ten sam okres.

Po dokonanej wpłacie Syndyk Masy Upadłości Spółki "A" sp. z o. o. w upadłości w P. domagał się zwrotu podwójnie zapłaconego podatku za okres wrzesień, października i listopad 2005r..

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] w oparciu o art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej Burmistrz Miasta i Gminy wpłaconą w dniu [...] stycznia 2006r. kwotę [...] zł zarachował na zaległości podatkową za wrzesień, październik i listopad 2005r. oraz na odsetki za zwłokę za ten okres, wskazując, że do zapłaty za listopad 2005r. pozostało [...] zł. Natomiast postanowieniem nr [...] zaliczył na zaległość za listopad 2005r. kwotę [...] zł , a pozostałą część wpłaty na zaległość za kwiecień i maj 2003r. oraz na odsetki za zwłokę za ten okres. W postanowieniu wskazano, że pozostają do zapłaty zaległości za czerwiec i lipiec 2000r. oraz zaległość za okres od kwietnia do grudnia 2002r. i od stycznia do marca 2003r. wraz z odsetkami.

Na powyższe postanowienie nr [...] Syndyk Masy Upadłości Spółki złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając niezgodne z prawem zarachowanie na poczet podatku i odsetek za okres kwiecień i maj 2003r. omyłkowo dokonanie wpłaty za zaległości za miesiące wrzesień, października i listopad 2003r. poprzez zaliczenie kwoty. Strona wskazuje, że wobec zobowiązanego ogłoszono upadłość, w związku z czym w sprawie nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, lecz przepisy Prawa upadłościowego z 1934r. Syndyk Masy Upadłości wskazał, że należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2003r. zostały ujęte na prawomocnej liście wierzytelności pod pozycją [...] z zaliczeniem do trzeciej kategorii (za okres przed ogłoszeniem upadłości) w kwocie [...] zł oraz za okres po ogłoszeniu upadłości w kwocie [...] zł. Wierzyciel sprzeciwu do tej listy nie zgłosił.

Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w sprawie zarachowania wpłaty na zaległości podatkowe i odsetki za okres listopad 2005 oraz kwiecień i maj 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 204 § 1 pkt 1 rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe ( Dz. U. z 1991r. nr 118, poz. 512 ze zm.) należności ulegające zaspokojeniu z masy upadłości, będą uiszczone w następującej kolejności: w pierwszej kolejności koszty postępowania upadłościowego oraz koszty postępowania układowego poprzedzającego ogłoszenie upadłości, wydatki połączone z zarządem i likwidacją masy upadłości, nie wyłączając podatków i innych danin publicznych, należności za pracę i renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, wsparcie dla upadłego, jego rodziny oraz ciążące na nim należności alimentacyjne, jak również koszty ostatniej choroby i pogrzebu upadłego odpowiadającego miejscowym zwyczajom. Z przepisu tego wynika, że w pierwszej kolejności zaspokajane są podatki i inne daniny publiczne, wymagalne po ogłoszeniu upadłości i wynikające z zarządu masy upadłości. Zarzut Syndyka, że podatki powinny być zaspokajane w trzeciej kategorii jest niezasadny. Przepis art. 205 prawa upadłościowego stanowi, że należności pierwszej i drugiej kategorii będą zaspokajane przez Syndyka w miarę wpływania potrzebnych sum do masy i o ile w ten sposób nie będą uiszczone, zaspokajane będą w drodze podziału. Z przepisu tego wypływa wniosek, że podatki bieżące są realizowane przed ustaleniem planu podziału. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozliczania podatków należnych po ogłoszeniu upadłości zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, w związku z tym prawidłowo została zarachowana wpłacona kwota na zaległy podatek i należne od niego odsetki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Syndyk Masy Upadłości Spółki "A" sp. z o. o. i siedzibą w P. wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] kwietnia 2006r. jest sprzeczne z Prawem Upadłościowym i nie respektuje prawomocnej listy wierzycieli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny. Ogłoszenie upadłości spółki "A" sp. z o. o. w P. nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2003r. W związku z tym do postępowania zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934r. – Prawo upadłościowe (teks jednolity Dz. U. z 1991r. Nr 118, poz. 12 ze zm.) Bezsporne jest, że Syndyk masy dokonał wpłaty na zaległości podatkowe powstałe po ogłoszeniu upadłości (za wrzesień, październik, listopad 2005r.) w dniu [...] stycznia 2006r. i omyłkowo w dniu [...] lutego 2006r. Organ podatkowy zarachował wpłaty zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 55 § 2, 62 § 1, 76a § 1 Ordynacji podatkowej) na poczet należności głównej i odsetek za zwłokę.

Skarżący uznaje, że organy podatkowe naruszyły przepisy Prawa upadłościowego.

Skarga jest zasadna. W postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku upadłego, majątek ten jest przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli. Majątek upadłego jest masą upadłości, zaś fundusze masy upadłości obejmują zarówno sumy uzyskane z likwidacji masy upadłości, jak i dochód uzyskany z prowadzenia lub wydzierżawienia przedsiębiorstwa upadłego. Podlegają one podziałowi w celu zaspokojenia zarówno wierzycieli upadłościowych (należności powstały przed ogłoszeniem upadłości dłużnika), jak i wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości. Spór między skarżącą , a organem dotyczy prawa, czy w stosunku do zaspokajanych należności podatkowych podatnika powstałych po ogłoszeniu upadłości zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej czy przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z 1934r. – Prawo upadłościowe, czy możliwe jest zarachowanie przez wierzyciela upadłego wpłaty dokonanej przez Syndyka na zaspokojenie wierzytelności podatkowej upadłego, powstałej po ogłoszeniu upadłości, w części na poczet odsetek od tej zaległości podatkowej, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że w stanie prawnym obowiązującym pod rządem rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 1934r. Prawo upadłościowe przepisy tego prawa mają charakter lex specjalis w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej. W związku z tym podatki związane z czynnościami syndyka są uprzywilejowane, z racji ich zaliczenia do kategorii I i nie jest dopuszczalne ich dalsze uprzywilejowanie przez stosowanie do wpłat syndyka reguł zawartych w Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z 24.10.2002r. I SA/Gd 2176/01, wyrok NSA z 25.07.2002r. III SA 84/01, wyrok NSA z 11.03.2005r. FSK 211/04). W wyroku NSA z 07.12.2005r. I FSK 752/05 Sąd stwierdził, że przepisy Prawa upadłościowego mają charakter lex specjalis w stosunku do przepisów podatkowych, w tym przepisów Ordynacji podatkowej. Konsekwencją powyższego jest to, że należności z tytułu podatków, wymieniona w art. 204 § 1 pkt 1 Prawa upadłościowego, tak jak i inne wierzytelności wymienione w tym artykule, muszą być w kwestii zaspokojenia z masy, poddane bez wyjątku działaniu tych przepisów, z wyłączeniem przepisów prawa podatkowego.

Syndyk masy upadłości wpłacając określone kwoty na pokrycie zaległości podatkowych powstałych po ogłoszeniu upadłości, wskazuje kolejność zaspokojenia według reguł przewidzianych w prawie upadłościowym. Dlatego za niedopuszczalne należy uznać zaliczenie przez Organ podatkowy wpłaconej przez syndyka kwoty na zaległość oraz odsetki, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej., wbrew kategorii zaspokojenia wierzytelności.

Z tych też względów, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ R. Wiatrowski /-/ J. Małecki /-/ K. Nikodem

AR