Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 732/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.216 w zw. z art. 136
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Mariusz Kotulski / spr. / Ewa Rynczak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia 14 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. P. kwotę 200 / dwieście / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [....] .12.2005r. M.P. , Z.P. , M.P. i M.P. wystąpili do Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z wnioskiem o zwrot działek: nr nr [....],[....],[....],[....],[....],[....],[....],[....],[....],[....], położonych w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K.

Złożony wniosek nie został rozpoznany przez Prezydenta Miasta K. , który pismem z dnia [....] .03.2006 r. nr [....] w związku z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003r. (sygn. OSP 1/03 - publ. ONSA 2003/4/115) przekazał do Wojewody [....] akta sprawy nr GS-11.AU.72211-3-502/05 dotyczące zwrotu działki nr [....] - z prośbą o wyznaczenie innego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Wobec powyższego Wojewoda [....] postanowieniem nr [....] z dnia 17.03.2006r. wyznaczył Starostę [....] do załatwienia przedmiotowej sprawy, dotyczącej zwrotu części działki [....] poł. w obr. [....] jedn. ewid. [....] , w granicach działek o poprzedniej numeracji: nr nr [....],[....],[....],[....], obr. [....] jedn. ewid. [....] , wskazując, iż w stosunku do pozostałych działek tj. nr nr [....],[....],[....],[....],[....],[....], ze względu na ich odmienny stan prawny prowadzone jest przez Prezydenta Miasta K. odrębne postępowanie.

Starosta K. decyzją z dnia 28 września 2007r. nr [....] na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, póz. 1071, z późn. zm.) orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [....] , objętej księgą wieczystą [....] , położonej w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K., na rzecz: Z.P. , M.P. , M.P. i M.P.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, iż zawnioskowane do zwrotu działki nr nr [....],[....],[....],[....], przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 28 września 1987r. nr [....] , wydanej w oparciu o art. 12 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). W/w decyzją zatwierdzono projekt podziału Nr [....] z dnia [....] stycznia 1987r. Przejęcie na własność Skarbu Państwa w/w działek, wydzielonych pod budowę projektowanej ulicy "[....]", za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, nastąpiło z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odszkodowanie zostało ustalone decyzją z dnia 5 maja 1988r. nr [....].

Starosta K. wskazał, iż na podstawie zmian gruntowych z w/w operatu nr [....] ustalono, że podziałem objęte były m. in. działki: nr nr [...] obr. [...] , stanowiące w chwili podziału własność W.P. w - części i H.B. w - części, co potwierdza wpis do księgi wieczystej Kw [...]. Natomiast działki nr [...] i nr [...] obr. [...] , stanowiły w chwili podziału własność W.P. w całości, co potwierdza wpis do księgi wieczystej Kw [...].

W wyniku w/w podziału:

- działka nr [...] o pow.98 m2 podzieliła się na działki: nr [...] o pow.83 m2 i nr [...] o pow. 15 m2,

- działka nr [...] o pow.951 m2 podzieliła się na działki: nr [...] o pow.302 m2 i nr [...] o pow. 649 m2,

- działka nr [...] o pow.648 m2 podzieliła się na działki: nr [...] o pow.628 m2 i nr [...] o pow. 20 m2.

Działki nr nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , obr. [...] jedn. ewid. [...] przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego K. z dnia 28 września 1987r. nr [...] .

Organ I instancji wskazał, iż wymienione działki wraz z innymi, uległy przekształceniom geodezyjnym w wyniku których powstały działki: nr nr [...] , [...] , [...] , obr. [...] jedn. ewid. [...].

Następnie Starosta K. dokonał w oparciu o art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (w skrócie u.g.n.) wykładni pojęcia "nieruchomość wywłaszczona", wskazując, że przez pojęcie to należy rozumieć między innymi nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej w znaczeniu podmiotowym i konkretnej w sensie przedmiotowym decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw (i dekretów z mocą ustaw), regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem

W rezultacie powyższych rozważań organ I instancji stanął na stanowisku, że nabycie prawa własności działek oznaczonych: nr nr [...] , [...] , [...] , [...] , położonych w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. przez Skarb Państwa, a później Gminę K. nie nastąpiło z zastosowaniem instytucji wywłaszczenia i w związku z takim ustaleniem brak jest podstaw prawnych do zwrotu tych działek na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy.

Odwołanie od decyzji Starosty K. z dnia 28 września 2007r. nr [...] złożyli: Pan M.P. , Pani Z.P. , Pan M.P. oraz Pani M.P. podkreślając, iż w przedmiotowej sprawie "nastąpiła zła interpretacja obowiązującego prawa ".

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia 14 maja 2008r., nr [...] , na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ( t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 28 września 2007r. nr [...] .

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy zakres nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603) określają ust. 3 i 4 art. 136 oraz art. 216 ustawy. Podano, iż zgodnie z treścią znowelizowanego przepisu art. 216 ust. 2 pkt w/w ustawy - przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.)

Organ II instancji dokonał w oparciu o art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216 u.g.n. wykładni pojęcia "nieruchomość wywłaszczona", przytaczając ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, roszczenie obejmujące zwrot nieruchomości w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 136 ust. 3 i nast. u.g.n., może dotyczyć nieruchomości, których własność Skarb Państwa nabył w trybie i na zasadach nie mieszczących się w konstrukcji wywłaszczenia sensu stricto. Przepis art. 216 ustawy w sposób taksatywny wylicza bowiem kategorie nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa, zrównanych z nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n.

Na poparcie swojego stanowiska organ II instancji powołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, iż nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dokonane w wyniku podziału nieruchomości, nie jest nabyciem nieruchomości w drodze wywłaszczenia. Jako przykład podano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2003r. sygn. akt I SA 322/02, zgodnie z którym "artykuł 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami nie obejmuje przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na mocy których przechodziły na własność Skarbu Państwa grunty pod drogi i ulice w związku z zatwierdzeniem podziału nieruchomości". W szczególności na uwagę zasługuje przedstawiony w omawianym wyroku pogląd, iż "jakkolwiek dokonywało się to za odszkodowaniem, to jednak nie było to wywłaszczenie nieruchomości, przejście bowiem na własność Państwa następowało z mocy prawa, bez potrzeby wydawania jakiejkolwiek decyzji w tym przedmiocie."

Zdaniem organu odwoławczego, pogląd przedstawiony w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nadal zachowuje swoją aktualność i tym samym nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, w trybie art. 12 ust. 1, 3, 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie jest nieruchomością wywłaszczoną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216), której zwrot przewidują przepisy tej ustawy.

W ocenie organu II instancji przedstawionego poglądu nie zmienia również nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonana ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2004 r. nr 141 póz. 1492), z dniem 22 września 2004r., którą dodany został między innymi art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n.

Zatem uznanie, że dana nieruchomość nie jest nieruchomością wywłaszczoną, zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości z powodu braku podstawowej materialnoprawnej przesłanki zwrotu nieruchomości, jaką jest mieszczenie się konkretnej nieruchomości w którejś z kategorii nieruchomości z art. 136 ust. 3 i 4 albo art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

M.P. (zwany dalej skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na w/w decyzję Wojewody [...] , żądając uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji.

W/w rozstrzygnięciom zarzucił niezgodność z prawem, bowiem dokonane decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 28 września 1987r. nr [...] czynności miały charakter aktu wywłaszczeniowego. Według skarżącego dla ustalenia, że dana czynność ma charakter aktu wywłaszczeniowego nie jest istotna nazwa tylko skutek, który wywołuje, przy czym bez znaczenia pozostaje czy wywłaszczenie nastąpiło z mocy prawa, czy w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie ustawy. Ponadto wskazano, iż część wywłaszczonej nieruchomości nie została wykorzystana na pierwotny cel określony w decyzji z 1987r.

Skarżący zarzucił także nierzetelne powoływanie się przez organ odwoławczy na orzecznictwo sądowe ze względu na brak oznaczenia jego publikacji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy pozostawił do uznania Sądu .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Sąd uznał wniesioną skargę za uzasadnioną, bowiem wątpliwości Sądu, skutkujące w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji związane są z prawidłowością oceny prawnej i z zastosowaniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jeżeli chodzi o prawidłowość dokonanych ustaleń stanu faktycznego, to wskazać należy, iż w tym zakresie są one prawidłowe. Podzielić należy w szczególności ustalenie organów administracyjnych, iż nieruchomość, o której zwrot wystąpili wnioskodawcy, przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 12 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu ogłoszonym w Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99, w związku z decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 28 września 1987r. nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości stanowiącej jej własność. Niestety brak jest jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego związanych z przesłankami wynikającymi z art.136 i art.137 u.g.n.

Sąd dopatrzył się naruszenia przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 136 ust.3 u.g.n. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 136 ust. 3 cyt. ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Wprowadzony ustawą z dnia 28.11.2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2004 r. nr 141 póz. 1492), z dniem 22.09.2004 r. przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera istotne rozszerzenie zakresu przedmiotowego stosowania normy z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Treścią tego przepisu jest nakaz odpowiedniego stosowania przepisów całego rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami (także jej przepisu art. 136) do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie (między innymi) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.). Należy stwierdzić, iż sformułowanie przepisu art. 216 cyt. ustawy pozwala na przyjęcie, iż nakazuje on odpowiednie stosowanie przepisów określających warunki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte w rozdziale 6 dziale III ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bez względu na to który tryb nabycia nieruchomości spośród przewidzianych tą ustawą miał miejsce. Zatem odesłanie wynikające z brzmienia art. 216 u.g.n. uznać należy za obowiązujące w razie przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 12 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Konstatacja taka jest zdaniem sądu w pełni uprawniona literalnym brzmieniem przepisu art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami obejmującym odesłanie prawne relewantne dla wszystkich przypadków nabycia własności na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bez dalszego różnicowania ocen prawnych w zależności od podstaw tego nabycia tą ustawą przewidzianych. W tym stanie rzeczy kwalifikacja prawna dokonana przez organy w postępowaniu administracyjnym, a sprowadzająca się do uznania, iż nieruchomość, która przeszła na własność Państwa z mocy prawa, w związku z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości, w oparciu o przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie może być traktowana jako nieruchomość wywłaszczona w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n. jest błędna, a jej przyjęcie stanowi naruszenie prawa mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Należy wskazać, iż powołane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych stanowi dorobek okresu poprzedzającego wejście w życie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzającej przepis art. 216 i jako takie nie zachowało w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy waloru aktualności.

Również pogląd zakładający, iż nieruchomości, której własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 12 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z mocy prawa, bez potrzeby wydawania jakiejkolwiek decyzji w tym przedmiocie, nie można traktować jako wywłaszczonej nie przeczy sam w sobie prawdziwości tezy zgodnie z którą nieruchomość taka może być uczyniona przedmiotem zwrotu, o którym mowa w art.136 u.g.n., a to na mocy wyraźnej normy odsyłającej zawartej w art. 216 tej ustawy. Przepis ten jest jasny, a jego krytyka, koncentrująca się na zarzuceniu zbyt szerokiego ujęcia normy odsyłającej pozostaje zdaniem sądu przejawem wyrażenia postulatów prawnych co do zmian legislacyjnych. Niewątpliwie bowiem wprowadzenie przepisu art.216 ust.2 pkt 3 w obowiązującym brzmieniu przeczy podstawowym zasadom legislacyjnym tworzenia normy prawnej. Wątpliwość interpretacyjne tego przepisu wiążą się bowiem m.in.: z wprowadzonym ograniczeniem podmiotowym - dotyczy on wyłącznie "nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa" (a contrario nie dotyczy nieruchomości nabytych przez gminy) oraz z faktem, iż żądanie zwrotu dotyczy wszystkich kategorii nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa.

Posługując się jednak, podstawowym założeniem wykładni - działania racjonalnego ustawodawcy - stwierdzić należy, że w ocenie Sądu w tej sprawie po dniu 22 września 2004r. i zmianie art. 216 u.g.n. nie znajduje uzasadnienia pogląd organów administracji ograniczający dopuszczalność zwrotu nieruchomości tylko do przypadku nabycia ich przez Skarb Państwa w drodze wywłaszczenia sensu stricto. Tym samym nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dokonane w wyniku podziału nieruchomości, jeżeli następowało to w warunkach określonych w rozdziale 6 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości może być przedmiotem postępowania uregulowanego rozdziałem 6 działem III u.g.n. co nie oznacza, że taki zwrot ma nastąpić. O tym winny rozstrzygnąć organy administracji w postępowaniu administracyjnym.

Przed zmianą art.216 u.g.n., która nastąpiła z dniem 22.09.2004r. wykładnia taka była niemożliwa. Tymczasem po dokonaniu tej zmiany ustawodawca wprowadził normę umożliwiającą odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III u.g.n. (a więc dotyczących zwrotu nieruchomości) do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Podkreślić należy, iż w przeciwieństwie do innych przypadków wymienionych w art.216 (a nawet w samym ust.2 tego przepisu) ustawodawca nie wskazał na konkretny przepis ustawy, a posłużył się ogólnym stwierdzeniem "ustawa" - odnosząc możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w stosunku do wszelkich przypadków wynikających z przejęcia i nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Gdyby sam ustawodawca chciał ograniczyć zakres możliwości wszczynania postępowań w sprawie zwrotu nabytych przez Skarb Państwa nieruchomości na podstawie u.g.g.w.n. tylko do np. wywłaszczenia (sensu stricto - jak podnoszą to organy administracji), to wówczas w ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca niewątpliwie zawarłby takie ograniczenie. Przepis art. 216 ust. 1 u.g.n. zawiera podobne przykłady reglamentujące zakres stosowania przepisów, np. tylko do art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz. 64 i z 1982r. Nr 11, poz. 79). Również art. 216 ust. 2 pkt 1 i 2 u.g.n. zawiera ograniczenia w stosowaniu przepisów dotyczących zwrotu w zakresie objętym ustawą z dnia 25 czerwca 1948r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172) - tylko do art. 5 i 13; oraz dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) - tylko do art. 9, mimo że w obu ww. ustawach znajdują się inne sposoby nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Co więcej ustawodawca nie posługuje się zwrotem o odpowiednim stosowaniu przepisów "do nieruchomości wywłaszczonych" na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, lecz mówi o odpowiednim stosowaniu przepisów "do nieruchomości przejętych lub nabytych". Zakres znaczeniowy tego sformułowania jest znacząco szerszy od pojęcia "wywłaszczenia" i w zasadzie obejmuje wszystkie przypadki przejmowania i nabywania nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Definiowanie pojęcia "nabywanie gruntów" w tej sprawie powinno być odniesione do regulacji ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.g.g.w.n.". Ustawodawca wyraźnie wskazał, że przepisy rozdziału obejmujące procedurę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się do nieruchomości przejętych nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie u.g.g.w.n.

Konkludując, po zmianie brzmienia art.216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z 2004r. t.j. ze zm.) - poprzez dodanie z dniem 22.09.2004r. ust. 2 pkt 3 - możliwe jest wnoszenie o zwrot nieruchomości w trybie art.136 i art.137 cyt. ustawy również wtedy, gdy własność nieruchomości przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 12 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w związku z zatwierdzeniem podziwu nieruchomości.

Wskazać należy, iż art. 12 u.g.g.w.n. nie stanowił podstawy do zawarcia umowy o nabycie nieruchomości, a na jego podstawie była wydana decyzja, w której dokonywano podziału nieruchomości. Grunty takie, wydzielone pod budowę ulic, przechodziły na własność Państwa z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stawały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Nie następowało więc nabycie z mocy prawa, a w tej sprawie wydana w 1987r. decyzja na podstawie art. 12 u.g.g.w.n. nie miała charakteru deklaratoryjnego.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z art. 216 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. właściwy w tej sprawie organ I-instancji ponownie prowadząc postępowanie powinien merytorycznie sprawę zbadać w zakresie ewentualnego spełnienia przesłanek dotyczących zwrotu wnioskowanych nieruchomości.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.