Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 14/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 132 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 75
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 6, art. 4
journal: Dz.U. 1990 nr 6 poz 36
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 136, art. 138 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. P. i S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]., nr [...]– na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., powoływanej dalej jako: "k.p.a.") – po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Dostawców Mleka w W. , uchylił decyzję Starosty [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Starosta [...] decyzją z dnia [...]roku orzekł o:

1. ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym 146 o powierzchni 0,0329 ha, położonej w obrębie [...] miasta W., przy ul. A nr 8 z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej w postaci sieci ciepłowniczej kanałowej dwuprzewodowej DN 250 oraz dwóch linii kablowych 15kV - w wysokości 14.892,50 zł w części dotyczącej ½ udziału w prawie własności, nabytym na zasadzie sukcesji uniwersalnej (w drodze spadkobrania);

2. odmowie ustalenia i przyznania A. i S. P. odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości ww. nieruchomości, w części dotyczącej ½ udziału w prawie własności nabytym na zasadzie sukcesji pod tytułem szczególnym (w drodze umowy sprzedaży);

3. przyznaniu odszkodowania w kwocie określonej w pkt 1 na rzecz A. P., oraz

4. zobowiązaniu Spółdzielni Dostawców Mleka w W. do wypłaty odszkodowania określonego w pkt 1, po dokonaniu waloryzacji na dzień jego wypłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 128 ust.4 i art. 129 ust.5 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 518, powoływanej dalej jako: "u.g.n.").

Kwestionując powyższą decyzję, Spółdzielnia Dostawców Mleka w W. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 132 ust. 6 u.g.n. i art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 20 stycznia 1990r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz. U. nr 6, poz. 36 ze zm., powoływanej dalej jako: "ustawa") poprzez ich błędną interpretację i bezpodstawne przyjęcie następstwa prawnego odwołującego, a co za tym idzie bezpodstawne zobowiązanie go do zapłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości działki z powodu wybudowania przez zlikwidowaną Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w W. infrastruktury technicznej, która stanowi własność odrębnych podmiotów. W motywach odwołania jego autor wywodził, iż Spółdzielnia Dostawców Mleka w W. nie jest następcą prawnym Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w W. .

Wojewoda [...] , przywołaną na wstępie decyzją – po rozpoznaniu odwołania – uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż decyzją z dnia [...], nr [...] zezwolono na przeprowadzenie uzbrojenia przez nieruchomość położoną w W. przy ul. A działki nr ewid. 146 i 128. Natomiast decyzją z dnia [...], nr [...] Urząd Wojewódzki w S. u udzielił Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w W. pozwolenia na budowę inwestycji, obejmującej sieć kanalizacji sanitarnej, deszczowej, wodociągowej i energetycznej do bloków mieszkalnych przy ul. A. Z protokołu odbioru końcowego z dnia 30 marca 1988r. wynika, że prace związane z budową magistrali centralnego ogrzewania zostały zakończone w dni 30 grudnia 1987r..

Z akt wynika także, iż Energetyka Cieplna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością potwierdziła istnienie na działce nr 146 sieci ciepłowniczej, która stanowi jej własność. Rzeczona sieć została wybudowana w roku 1988 przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w W., a następnie przekazana na majątek [...] Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w S. u z siedzibą w Z. i, co potwierdza protokół odbioru z dnia 30 marca 1988r. Spółka Akcyjna A Rejon Energetyczny B potwierdził, że na ww. działce przebiegają dwie linie kablowe 15 kV, które zostały wybudowane w 1987r. przez Okręgową Spółdzielnię Mieszkaniową w W., a następnie w 1988r. przekazane na majątek Spółka Akcyjna A. Jednak Przedsiębiorstwo Komunalne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wskazało, że na działce nie posiada żadnych urządzeń wodociągowych ani kanalizacyjnych oraz że nie prowadziło tam żadnych inwestycji.

W sprawie nie ulega wątpliwości, iż A.P. wniosła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej w postaci sieci ciepłowniczej kanałowej dwuprzewodowej DN 250 oraz dwóch linii kablowych 14kV.

Decyzje zezwalające na realizację inwestycji były wydane w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99 ze zm., powoływanej dalej jako: "u.g.g.w.n"), a kwestie wypłaty odszkodowania regulował przepis art. 75. Obecnie kwestie dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości oraz roszczenia z tym związane reguluje rozdział 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli art. 124, 128 i 129 u.g.n.

Jak wskazał organ odwoławczy, wyjaśnienia w sprawie wymaga czy nie zostało już ustalone w drodze porozumienia stron czy też decyzji odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości. Na gruncie ówcześnie obowiązujących przepisów odszkodowanie, w braku porozumienia stron, ustalał terenowy organ administracji państwowej (art. 80 ust. 2 u.g.g.w.n.). Z nadesłanych akt sprawy – jak podkreślił Wojewoda – nie wynika jakoby organ podjął czynności w celu odnalezienia pełnej dokumentacji archiwalnej, dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i ewentualnie rozliczeń z tym związanych. Również w treści decyzji brak jest wyjaśnień w tym zakresie. W aktach znajdują się jedynie potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji z [...]r. w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego budownictwa wielorodzinnego przy ul. A w W. , z 1986r. w sprawie pozwolenia na budowy infrastruktury technicznej oraz z 1986r. zezwalającej na przeprowadzenie uzbrojenia przez ww. działki. Niewątpliwie organ pierwszej instancji zwracał się do odwołującego z zapytaniem dotyczącym tej kwestii, jednak nie uzyskał odpowiedzi, a – zdaniem Wojewody – twierdzenie wnioskodawczyni, że nie było prowadzone żadne postępowanie w tym przedmiocie nie jest wystarczające, żeby uznać tą okoliczność za udowodnioną. Wyjaśnienie kwestii wypłaty odszkodowania ma natomiast zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mimo uchylenia wcześniejszych decyzji i mimo nałożonego obowiązku uzupełnienia akt, Starosta nie uzupełnił tychże akt o wniosek z dnia 20 marca 2006 roku, na podstawie którego wszczęte zostało postępowanie.

W konkluzji Wojewoda podkreślił, iż Starosta przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 7, art. 77, a także 107 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zatem wskazane uchybienia nie mogą być uzupełnione w ramach postępowania dowodowego prowadzonego w trybie art. 136 k.p.a.

W skardze na powyższą decyzję A. i S.P. wskazali na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wydanie decyzji kasacyjnej w sprawie jest bezzasadne,

b) art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ był uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a nie kierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia;

c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zasadnym było wydanie merytorycznej decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszej instancji;

d) art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania;

Zdaniem skarżących, w sprawie doszło także do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czyli art. 129 ust. 5 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły wszelkie przesłanki do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości.

Z opisanych powodów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania na rzecz A.P. decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości położonej w W. przy ul. A nr 8 (działka o numerze ewidencyjnym 146) w zaktualizowanej przez rzeczoznawcę wysokości i określenie jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania Spółdzielni Dostawców Mleka w W. .

W motywach skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż Wojewoda zarzucił organowi I instancji brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego w części dotyczącej wypłaty odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości, jednakże sam nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia nie odniósł się szczegółowo do powodów odstąpienia od zastosowania przepisu art. 136 k.p.a.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. skarżący podkreślili, iż w sprawie organ odwoławczy skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia, lakonicznie uzasadniając ten sposób rozstrzygnięcia poprzez powołanie się na obawę naruszenia zasady dwuinstancyjności. Postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości toczy się ponad 9 lat, a kwestionowana decyzja jest czwartą z kolei decyzją kasacyjną wydaną przez Wojewodę [...] ego. Tymczasem, wydawanie decyzji kasacyjnych przez organ II instancji jest wyjątkiem i powinno być każdorazowo rozpatrywane jako odstępstwo od zasady wydawania merytorycznych decyzji w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda naruszył przepisy poprzez wydanie decyzji kasacyjnej, ponieważ mógł wydać decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W ciągu wielu lat zebrano na tyle obszerny materiał dowodowy, że nie ma przeszkód do wydania decyzji, przyznającej odszkodowanie. Jeśli Wojewoda miał wątpliwości co do ewentualnej wcześniejszej wypłaty odszkodowania, mógł przeprowadzić postępowanie uzupełniające w trybie art. 136 k.p.a.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 136 k.p.a. skarżący wskazali, iż przeprowadzanie dodatkowego (uzupełniającego) postępowania dowodowego przez organ II instancji w sprawie nie było koniecznie, bowiem Starosta podjął wszelkie niezbędne czynności w celu ustalenia, czy wypłacono skarżącym wcześniej odszkodowanie. W szczególności Starosta skierował pisma do Spółdzielni Dostawców Mleka w W. z takim zapytaniem, które to pisma pozostały bez odpowiedzi. Również A. P. oświadczyła, że nie wypłacono jej dotychczas żadnego odszkodowania. Starosta [...] dokonał także przeglądu archiwalnych dokumentów. Oznacza to, że kwestia badania wypłaty odszkodowania była przedmiotem zainteresowania organu I instancji, zatem Wojewoda nie powołał się na nową, dotąd niezbadaną okoliczność, wskazując, że należy przeprowadzić postępowanie dowodowe poprzez m.in. przesłuchanie świadków czy przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. W odczuciu skarżącej, czynności te są niepotrzebne i zmierzałby do przedłużenia postępowania, niemniej przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie by dokonał je organ odwoławczy. Z niewiadomych powodów, organ ten nie przeprowadził we własnym zakresie sugerowanych czynności. Wojewoda pominął także okoliczność, iż Starosta skierował zapytania także do obecnych właścicieli sieci cieplnych i elektrycznych, którzy potwierdzając prawo własności wskazali, iż nie posiadają dokumentów dotyczących dokonania wypłaty odszkodowania.

W ocenie strony, w sprawie doszło także do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 129 u.g.n. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji mimo wystąpienia przesłanek do przyznania odszkodowania. W sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku zmniejszenia się wartości nieruchomości na skutek wydania decyzji nawet w 1986 roku stronom przysługuje prawo do odszkodowania. Zasadności jego wypłacenia Wojewoda nie kontestuje, jednakże kierowanie przez niego po raz czwarty sprawy do ponownego rozpatrzenia pozbawia skarżących realnej możliwości uzyskania należnego odszkodowania.

Wydanie decyzji kasacyjnej narusza także zasadę szybkości postępowania określoną w art. 12 k.p.a. Wojewoda zanim wydał decyzję, trzykrotnie wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy: na 30 czerwca, 28 sierpnia i 30 października 2015r. Ostatecznie organ wydał decyzję w dniu [...]. Decyzję organu I instancji wydano w dniu [...]. Sześć miesięcy, w trakcie ponad 9 letniego postępowania zajęło Wojewodzie ustalenie, że materiał dowodowy nie jest kompletny i stwierdzenie, że konieczne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Uwzględniając całokształt przytoczonych okoliczności, skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania na rzecz A.P. decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości położonej w W. przy ul. A nr 8 (działka o numerze ewidencyjnym. 146) w zaktualizowanej przez rzeczoznawcę wysokości i określenie jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania Spółdzielnię Dostawców Mleka w W.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Uczestnik postępowania Spółdzielnia Dostawców Mleka w W. wniósł o oddalenie skargi, kwestionując następstwo prawne Spółdzielni w stosunku do zlikwidowanej Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w W. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja, choć całkowicie błędnie uzasadniona, naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

Rację bowiem przyznać należy stronie skarżącej, że żaden ze wskazanych przez Wojewodę powodów uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania spawy do ponownego rozpoznania, nie uzasadniał podjętego rozstrzygnięcia. Jak trafnie podniesiono w motywach skargi ani kwestia wyjaśnienia czy skarżącej lub jej poprzednikom prawnym przyznane zostało odszkodowanie ani też brak w aktach organu I instancji wniosku o wszczęcie postępowania, nie przekraczały możliwości dowodowych organu odwoławczego, określonych w art. 136 k.p.a.

Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu, mają charakter wyjątkowy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.listopada 2003r., sygn. akt IV SA 1496/02, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny M. Prawn. 2004/2/60, z dnia 2.grudnia 1999r., sygn. akt I SA 632/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48722, z dnia 27.października 1999r., sygn. akt I SA 2127/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48721).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za prawidłowe, choć w oczywisty sposób wadliwie uzasadnione.

Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, za zasadną uznać należy konkluzję Wojewody [...], że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie administracyjne, naruszało zasady procedowania, co z uwagi na charakter sprawy mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Uprawniony jest zatem wniosek o konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.

W pierwszej kolejności wskazać należy bowiem, że kwestia podmiotu obowiązanego do wypłaty odszkodowania nie została w sposób prawidłowy wyjaśniona, zaś ustalenia w tym zakresie w sposób oczywisty wpływać będą na treść rozstrzygnięcia.

Nie budzi zastrzeżeń konstatacja, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Zgodnie zaś z treścią art.132 ust. 6 u.g.n. obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych m.in. w art. 124 u.g.n.(obejmujących swą dyspozycją zdarzenia regulowane w przepisie art. 75 u.g.g.w.n., stanowiącym podstawę wywłaszczania) oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ( m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej).

W rozpoznawanej sprawie zezwolenie na przeprowadzenie uzbrojenia m.in. przez nieruchomość stanowiącą własność W.S., udzielone decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia [...]., opiewało na Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w W. . Podmiot ten obecnie nie istnieje. Został zlikwidowany i wykreślony z rejestru przedsiębiorców z dniem [...]. (KRS nr [...], dostępny na stronie internetowej www.krs-online.com.pl). Organ przyjął następstwo prawne po zlikwidowanym podmiocie, wskazując jako następcę Spółdzielnię Dostawców Meka w W., zarejestrowaną dnia 22 listopada 1990r., postanowieniem Sądu Rejonowego w S.u w sprawie o sygn. akt [...], powołując się na bliżej nieokreślone przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 1990r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz.U. nr 6, poz. 36 ze zm.) oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1996r., w sprawie o sygn. akt III CZP 78/96 (OSNC 1996/10/35), podjęta na gruncie art. 3 ust. 6 wskazanej wyżej ustawy.

Tymczasem wskazać należy, że jakkolwiek istotnie przepis art. 1 ust. 1 powołanej ustawy z dniem jej wejścia w życie postawił w stan likwidacji związki spółdzielcze (co, wbrew stanowisku uczestnika postępowania, może wskazywać na likwidację Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w trybie jej przepisów), nie oznacza to automatycznie, że likwidacja ta wiązała się z przekazaniem ogółu praw i obowiązków Spółdzielni określonemu podmiotowi. Przywołany przez organ przepis art. 3 ust. 6 ustawy dotyczył przekazania na własność zakładów oraz rzeczowych składników majątkowych likwidowanej spółdzielni za częściową odpłatnością lub nieodpłatnie, o ile nabywca przejmował również na zasadach ogólnych zobowiązania spółdzielni (art. 3 ust. 7). Tego zagadnienia dotyczyła również przywołana uchwała Sądu Najwyższego.

Jednakże, jak wynika z kolejnych przepisów ustawy, zakłady oraz rzeczowe składniki majątkowe likwidowanego związku spółdzielczego, nie przejęte na zasadach określonych w art. 3, podlegały sprzedaży według zasad określonych w art. 4 ustawy. W odniesieniu do takiego nabycia próżno zaś szukać następstwa prawnego nabywcy w zakresie innym niż nabywane mienie.

W rozpoznawanej sprawie, załączona do akt sprawy umowa sprzedaży z dnia 16 listopada 1992r. oraz poprzedzające ją uchwały Zebrania Przedstawicieli Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w W. oraz Rady Nadzorczej Spółdzielni Dostawców Mleka w Ł., zdają się wskazywać, że przejęcie wymienionych w nich składników majątkowych likwidowanej Spółdzielni nie miało charakteru przekazania w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy, co wyklucza powołanie się na wskazany przepis jako podstawy następstwa prawnego pod tytułem ogólnym Spółdzielni Dostawców Mleka w W. .

Okoliczności tych organ wszakże, naruszając dyspozycje art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., nie zbadał, nie zanalizował też samej treści umowy sprzedaży pod kątem ewentualnego następstwa prawnego w odniesieniu do roszczeń skarżącej, co sprawia, że postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie wymaga przeprowadzenia w całości.

Nienależnie od tego wskazać należy, że żądanie odszkodowawcze obejmuje także utratę wartości nieruchomości na skutek założenia i przeprowadzenia sieci ciepłowniczej. W tym zakresie wskazać natomiast należy, że jakkolwiek zezwolenie, udzielone w trybie art. 75 u.g.g.w.n dotyczyło "przeprowadzenia uzbrojenia" przez teren nieruchomości, załączone pozwolenie na budowę opiewało wyłącznie na sieć kanalizacyjną, deszczową, wodociągową (które ostatecznie nie zostały wykonane) i energetyczną. Nie zostało ustalone czy w jego zakres wchodziła także budowa sieci ciepłowniczej. Ustalenia w tym przedmiocie wydają się natomiast być istotne, bowiem wykluczyć należy możliwość przyznania odszkodowania w trybie art.132 ust.6 u.g.n. za inwestycje przeprowadzone niezgodnie z prawem.

Jakkolwiek zatem uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w zakresie braków postępowania wyjaśniającego jest błędne, rozstrzygnięcie, wobec konieczności ustalenia, wskazanych wyżej, okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, uznać należy za prawidłowe. Oznaczają one bowiem konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego niemal w całości, mogąc mieć istotny wpływ na orzeczenie. Dostrzegając powyższe uchybienia, za niecelowe i naruszające zasadę ekonomiki procesowej, uznano uchylanie wadliwie uzasadnionej decyzji organu odwoławczego, po to jedynie, by w ponowionym postępowaniu odwoławczym wydane zostało rozstrzygnięcie tej samej treści.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że jakkolwiek sprawność procedowania organów obu instancji w niniejszej sprawie budzi uzasadnione wątpliwości, strona skarżąca mogła (i nadal może) zwalczać je w przewidzianym do tego trybie. Bezczynność organu czy ewentualna przewlekłość postępowania nie może natomiast zrzutować na treść merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi z uwagi na brak podstaw do jej uwzględnienia.

IB