Postanowienie NSA, sygn. akt III OZ 40/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 5, § 2, art. 55 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2021r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2018 r., sygn. akt II SO/Wa 7/20 odrzucające wniosek R. z siedzibą w L. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] za nieprzekazanie skargi z dnia 30 grudnia 2019 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SO/Wa 7/20 odrzucił wniosek R. z siedzibą w L. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] za nieprzekazanie skargi z dnia 30 grudnia 2019 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że [...] lutego 2020 r. za pośrednictwem platformy ePUAP) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej o wymierzenie Dyrektorowi grzywny w kwocie 300 zł za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 grudnia 2019 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o oddalenie wniosku. Podniósł, iż przedmiotowy wniosek jest niezasadny, ponieważ skarżąca nie doręczyła mu skutecznie wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. o udzielenie informacji publicznej, a także skargi z dnia 30 grudnia 2019 r. na bezczynność. Wyjaśnił, iż zarówno o wniosku, jak i skardze na bezczynność dowiedział się z treści wniosku o wymierzenie grzywny.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż na treść art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wyjaśniając, iż podmiot wszczynający postępowanie musi posiadać zdolność sądową i procesową. Sąd zwrócił uwagę na treść art. 25 § 1 p.p.s.a. wskazując, że zdolność sądowa to zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się natomiast do art. 26 § 1 p.p.s.a. zauważył, iż zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 p.p.s.a. Sąd stanął na stanowisku, iż konsekwencją powyższego jest wymóg zachowania zdolności prawnej i jej atrybutu – zdolności sądowej przez podmiot składający wniosek, bowiem z brakiem zdolności prawnej osoby fizycznej nierozerwalnie łączy się brak zdolności sądowej (procesowej), który jest brakiem nieusuwalnym.

Następnie wskazał, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, mające zdolność sądową, dokonują w postępowaniu czynności przez swe organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, co oznacza, że osoby te mają obowiązek wykazać na mocy art. 29 p.p.s.a. swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Sąd przytoczył również treść art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. wskazując, iż w niniejszej sprawie wniosek w imieniu skarżącej podpisał F.S. Sąd wyjaśnił przy tym, iż z urzędu znana jest mu okoliczność - odpis z Krajowego Rejestru Sądowego o numerze [...] – dla spółki jawnej R. – złożony w sprawie II SAB 50/20, że wspólnikiem ww. podmiotu są skarżąca oraz R. i W., zaś prokurentem ww. podmiotu jest F.S.. Ponadto podniósł, iż z znany jest mu także fakt, że wskazane w KRS spółki R. i W., są to spółki założone w Wielkiej Brytanii przez F.S. (według obowiązujących w tym kraju przepisów), jedynego ich wspólnika, i przez niego (wyłącznie) reprezentowane.

Następnie Sąd wyjaśnił, iż F.S. jest osobą małoletnią, albowiem urodzony został w dniu [...] października 2002 r., PESEL został podany we wniosku, zaś zgodnie z treścią art. 1092 § 2 k.c. prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych.

Zauważył, iż braku zdolności do czynności prawnych prokurenta nie da się uzupełnić tak długo, jak długo jest małoletni, zaś wszystkie założone przez niego spółki są spółkami jednoosobowymi, z udziałami należącymi wyłącznie do wskazanego wyżej małoletniego lub tworzonych przez niego spółek.

Tym samym Sąd stanął na stanowisku, iż w opisanej sytuacji prawnej i faktycznej, złożony w niniejszej sprawie wniosek dotknięty jest brakiem, który ma charakter pierwotny i nieusuwalny. Brak zdolności do czynności prawnych prokurenta skarżącej, przy jednoczesnej niemożliwości usunięcia tego braku, gdyż wszystkie spółki będące wzajemnie swoimi wspólnikami zostały utworzone przez osobę nie posiadającą zdolności procesowej, skutkuje koniecznością odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego z powodu nieusuwalnego braku zdolności procesowej.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

1. naruszenie art. 1092 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm.) poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, gdyż żadna osoba nie występowała w postępowaniu w charakterze prokurenta;

2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że F.S. jest jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji oraz jedynym wspólnikiem Wnioskodawcy, co skutkowało uznaniem stwierdzonego braku w zakresie zdolności procesowej za nieusuwalny;

3. naruszenie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 26 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniosku z powodu braku zdolności procesowej strony skarżącej, choć osoby prawne zawsze posiadają zdolność procesową;

4. naruszenie art. 27 p.p.s.a. w zw. z art. 26 p.p.s.a. poprzez zastosowanie go do osoby działającej jako członek organu reprezentacji osoby prawnej;

5. naruszenie art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. z 2015 r., poz. 1792) w zw. z art. 28 § 1 p.p.s.a. oraz art. 38 k.c. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie określenia oraz stosowania właściwego statutu personalnego Wnioskodawcy.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie w całości oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania w tym kosztami zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, iż wniosek o wymierzenie grzywny w przedmiotowej sprawie złożyła R. z siedzibą w L. będąca spółką prawa angielskiego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedmiotem rozważań Sądu uczyniono natomiast KRS spółki jawnej R.. Wskazać zatem należy, że R. z siedzibą w L. oraz R. to dwa różne podmioty. Pierwszy z nich jest spółką prawa angielskiego, zarejestrowaną zgodnie z przepisami obowiązującymi w Wielkiej Brytanii, drugi zaś jest spółką jawną - powołaną zgodnie z przepisami prawa polskiego. W tych okolicznościach jako nieuzasadnione należało uznać odniesienie Sądu I instancji do KRS spółki jawnej R., bowiem jego zapisy nie mają znaczenia dla realiów niniejszej sprawy, na co słusznie zwróciła uwagę w zażaleniu skarżąca.

W konsekwencji powyższych wywodów również poczynione przez Sąd rozważania dotyczące prokurenta nie mogły zostać uznane za trafne i uzasadnione. Rację ma bowiem skarżąca, iż żadna ze stron w przedmiotowej sprawie nie występowała w charakterze prokurenta, bowiem jak już wyżej wskazano skarżącą w niniejszym postępowaniu nie jest spółka jawna R. tylko wskazana na wstępie spółka prawa brytyjskiego. Skoro zaś tak, to rozważania Sądu w tym zakresie nie tylko nie można uznać za uzasadnione, ale również nie sposób przyjąć, że mogą one stanowić podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

Ponownie zaakcentować należy, iż podmiotem składającym wniosek o wymierzenie grzywny jest R. z siedzibą w L., a zatem spółka podlegająca prawu brytyjskiemu. W takich okolicznościach należy mieć na uwadze art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 1792) zgodnie, z którym osoba prawna podlega prawu państwa, w którym ma siedzibę. Tym samym należy uznać, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji powinno w pierwszej kolejności odwoływać się do przepisów prawa brytyjskiego, bowiem w przedmiotowej sprawie - skoro skarżąca stanowi podmiot podlegający prawu angielskiemu - należy ocenić jej zdolność procesową w oparciu o te przepisy. Kluczowe znaczenie dla oceny czy skarżąca posiada zdolność procesową do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego ma okoliczność, czy posiada ona zdolność procesową w kraju swojej rejestracji. Wynik przeprowadzonej analizy w tym zakresie w dalszej kolejności należy ocenić pod kątem uregulowań zawartych w p.p.s.a. Dopiero dokonana w ten sposób ocena zdolności procesowej skarżącej będzie prowadziła do ustalenia czy skarżąca posiada zdolność procesową w sposób prawidłowy.

Ponownie oceniając wniosek skarżącej Sąd I instancji uwzględni poczynione wyżej rozważania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.