Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 677/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 81 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skarg Z. G. oraz T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] , wydaną w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Wnioskiem z dnia 17 października 2014 r. T.N., Z.G., R.O., J.P., A.F. i M.P. (dalej: "Inwestorzy") wystąpili do Burmistrza Miasta [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, obejmującego działkę nr [...] w [...], obręb [...].

Przedsięwzięcie polegać ma na budowie osiedla mieszkaniowego, składającego się ze stu budynków mieszkalnych jednorodzinnych (na wydzielonych działkach o pow. 10,0-13,5 ar) wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną (przyłącza: energetyczne ziemne, wodociągowe i kanalizacji sanitarnej, trzy drogi wewnętrzne główne o łącznej długości ok. 1840 m i szerokości 8 m, trzy drogi wewnętrzne poprzeczne o łącznej długości 390 m i szerokości 6 m). Pod realizację inwestycji wykorzystane zostanie 12,5 ha nieruchomości nr ew. [...]. Inwestycja ma być realizowana etapami przez dziesięć lat (w każdym roku ma być oddawane dziesięć budynków). Dojazd do osiedla odbywać się będzie przez działkę o nr ew. [...] (ul. [...]). Budynki mieszkalne mają zostać wyposażone w instalacje fotowoltaiczne lub solarne i docelowo ma zamieszkiwać je około 300-400 osób. Działka inwestycyjna zlokalizowana jest na południowo-zachodnim stoku Góry [...] (średni spadek terenu 7,9 %), wchodzącej w skład pasma Gór [...]. Wyróżnia ją duży, zwarty i niezabudowany teren otwarty. Działka graniczy od strony północnej z dużym zwartym kompleksem leśnym, od strony zachodniej z użytkami zielonymi podlegającymi sukcesji, od strony wschodniej z działkami rolnymi, częściowo zabudowanymi ([...]), a od strony południowej (przez drogę gminną - ul. [...]) z terenami otwartymi użytkowanymi jako łąki kośne i działki rekreacyjne z niską zabudową ogrodową, gospodarczą oraz ogródkami warzywnymi i sadami. Działka w przeszłości była użytkowana rolniczo (południowa i środkowa część grunty orne, północna część jako łąka kośna i pastwisko). Aktualnie całość działki została po wcześniejszym zaoraniu obsiana gorczycą. W środkowej części działki okresowo pojawia się ciek.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Odmawiając uzgodnienia realizacji organ wskazał na brak pełnej identyfikacji wszystkich możliwych oddziaływań związanych z planowaną inwestycją, nieprawidłowo ustalone natężenie hałasu generowane przez osiedle, umniejszanie oddziaływania inwestycji na parę orlików krzykliwych gnieżdżących się w rezerwacie przyrody "Polanki", przecenianie roli aktualnego rolniczego wykorzystania działki jako rozwiązania mniej korzystnego dla środowiska niż realizacja inwestycji, autorska koncepcja znaczenia kierunku i siły wiatru na wybór miejsc żerowania przez orlika krzykliwego, nieuwzględnienie zmian jakie spowoduje w lokalnym środowisku lęgowym wzrost penetracji najbliższego otoczenia przez ludzi, skutkujący opuszczeniem gniazda przez orlika krzykliwego, wadliwie ustalony zasięg oddziaływania inwestycji dla takich gatunków dużych ssaków jak: niedźwiedź, wilk, ryś, wadliwego doboru terminów przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej płazów oraz dużych ssaków, niewiarygodność wyników kontroli gatunków ptaków siedliskujących na działce inwestycyjnej. RDOŚ zestawił ogólnodostępne dane dotyczące chronionych obszarów Natura 2000 (PLB180003 i PLH180013) z danymi zawartymi w raporcie i doszedł do wniosku, że spostrzeżenia poczynione przez autorów raportu nie dają pewności, że ważne dla Wspólnoty Europejskiej gatunki i siedliska (chronione regulacjami dyrektywy ptasiej oraz siedliskowej) zostaną zachowane bez uszczuplenia, wręcz przeciwnie, inwestycja może w sposób istotnie negatywny oddziaływać na nie.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] Burmistrz Miasta [...] odmówił ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu stwierdził, że planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli inwestorzy domagając się jej uchylenia w całości, jak również uchylenia postanowienia RDOŚ z dnia [...] stycznia 2016 r. i orzeczenia w sprawie objętej wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i postanowienia RDOŚ i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło opisaną wyżej decyzję Burmistrza i wydane w ramach postępowania postanowienie RDOŚ.

Wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. II SA/Rz 77/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z/s w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...].

Uwzględniając skargę kasacyjną, wyrokiem z dnia 22 października 2019 r. II OSK 2962/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok WSA w Rzeszowie i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...].

NSA uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 1 i art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn zm.) – dalej: "K.p.a." w zw. z art. 77 ust. 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 353 z późn. zm.) – dalej: "ustawa środowiskowa". Fakt, że na postanowienie wydane przez RDOŚ w przedmiocie wyrażenia opinii nie przysługuje zażalenie nie oznacza, że postanowienie to całkowicie pozbawione jest kontroli. Zgodnie bowiem z art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Skoro postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. wydane przez RDOŚ zostało zaskarżone w odwołaniu od decyzji, to SKO zobowiązane było do dokonania kontroli powyższego postanowienia. Jednakże zdaniem NSA organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje wynikające z przepisów postępowania. Dokonując bowiem oceny postanowienia SKO powinno dać wyraz swojemu stanowisku jedynie w uzasadnieniu decyzji. Organ II instancji nie był uprawniony do orzekania w tej kwestii w sentencji decyzji, to jest do uchylenia powyższego postanowienia, skutkiem czego zostało ono wyeliminowane z obrotu prawnego. W sytuacji negatywnej oceny postanowienia organy współdziałającego SKO było uprawnione jedynie do wyrażenia swojego stanowiska w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji, a konsekwencją takiej oceny mogłoby być uchylenie decyzji organu I instancji. Brak jest podstawy prawnej, która pozwalałaby SKO na uchylanie postanowienia wydanego w postępowaniu uzgodnieniowym.

Za zasadny NSA uznał także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy uchylił decyzje Burmistrza [...] z [...] maja 2016 r. bez należytego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim bez należytego ustosunkowania się do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji SKO przedwcześnie oceniło, że postanowienie RDOŚ obciążone jest takimi wadami, które mają wpływ na wynik postępowania. NSA wskazał, że wydając postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. RDOŚ oparł się o fachową literaturę, posiadane informacje oraz inne dokumenty powołane w uzasadnieniu tego uzgodnienia. Tymczasem Kolegium w sposób arbitralny i bez powołania się na inny materiał dowodowy, w tym pochodzący z fachowej literatury tematu, czy też w oparciu o opinię biegłych negatywnie oceniło merytoryczną zawartość postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r.

NSA zauważył, że SKO, a za nim Sąd I instancji, przyjęły, że prawidłowe jest założenie raportu, iż oddziaływanie na lokalną awifaunę nie przekroczy 50 m od granicy działki, a nie jak przyjął RDOŚ 100 m. Przy czym organ uzgodnieniowy kwestionując powyższe ustalenie powołał się na literaturę i wskazał, że odległość ta nie jest właściwa w odniesieniu do takich gatunków jak orlik krzykliwy czy bocian czarny. Podkreślić przy tym należy, że Kolegium utożsamiło oddziaływanie na awifaunę z wymogami przewidzianymi dla uzdrowisk. Przy czym swoje stanowisko oprało także na treści raportu kwestionując popartą literaturą argumentację co do zakresu żerowania orlika krzykliwego, wykazując, że w tym przypadku nie chodzi o promień 3 km (jak wynika z literatury), ale należy uwzględnić jedynie spłaszczoną elipsę, a co za tym idzie działka objęta postępowaniem nie jest terenem żerowiska. Podkreślić należy, że po pierwsze organ środowiskowy rozważając tę kwestię odnosił się do potencjalnego obszaru żerowania tego ptaka. Po drugie fakt, że działka ta nie jest obecnie terenem żerowania nie ma znaczenia dla oceny jaka odległość powinna zostać przyjęta z uwagi na oddziaływanie na lokalną awifaunę, albowiem chodzi tu o oddziaływanie poza tę działkę, a nie jedynie w ograniczeniu do terenu tej nieruchomości. Zdaniem NSA nie poparte żadnymi dowodami, ani też logicznymi argumentami są twierdzenia organu odwoławczego, że stanowisko RDOŚ, iż realizacja inwestycji (budowy 100 domów jednorodzinnych) może wpłynąć negatywnie na środowisko w porównaniu z dotychczasowym rolniczym wykorzystaniem nieruchomości.

NSA zauważył, że twierdzenia Kolegium są też wewnętrznie sprzeczne, albowiem z jednej strony organ odwoławczy nie kwestionuje, że areał żerowiskowy orlika krzykliwego to promień 3 km od gniazda, a więc obejmuje także działkę inwestycyjną, z drugiej jednak strony organ twierdzi, że skoro działka ta obecnie nie jest terenem żerowiska to okoliczność ta nie może mieć negatywnego wpływu na wydanie orzeczenia w postępowaniu uzgodnieniowym. Przywołując art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz U. z 2020 r. poz. 55 z późn. zm.) organ odwoławczy stwierdził, że przepis ten dotyczy negatywnego oddziaływania na cele ochrony przyrody, nie wyjaśnia jednak dlaczego przyjął, że postanowienie RDOŚ w tym zakresie jest nieprawidłowe. W ocenie NSA podobnie ma się sytuacja w odniesieniu do powiązania lokalizacji żerowisk z układem wiatrów. Organ współdziałający stwierdził bowiem, że brak jest dowodów naukowych zawartych w literaturze, które potwierdzałyby takie stanowisko. Zdaniem SKO zawarcie takiej tezy przez osoby opracowujące raport może być obalone jedynie poprzez dowody sporządzone przez podmiot posiadający zaplecze naukowe. Przypomnieć ponownie należy, że RDOŚ jest organem wyspecjalizowanym w ochronie środowiska i jako organ posiadający wiedzę specjalistyczną stwierdził, że brak jest literatury fachowej potwierdzającej tak jednoznaczny wniosek zawarty w raporcie. SKO chcą obalić to twierdzenie powinno posłużyć się dowodem zawierającym wiedzę naukową, np. opinią biegłego. Nie poparte żadnym dowodami, a sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym należy uznać zapatrywanie organu odwoławczego, że lokalizacja inwestycji składającej się ze 100 domów jednorodzinnych nie wpłynie na zwiększenie penetracji sąsiednich lasów przez ludzi.

Odnosząc się do kwestii ochrony takich gatunków jak niedźwiedź, wilk czy ryś NSA zauważył, że nie chodzi jedynie o ochronę tych zwierząt w lesie przylegającym do nieruchomości objętej planowaną inwestycją, jak czyni to SKO, ale o ochronę tych gatunków występujących na tym obszarze, o ile oczywiście planowania inwestycja może mieć na nie negatywny wpływ. Brak jest także wykazania z jakich względów organ odwoławczy nie przyjął, że kumulacja zagrożeń na poszczególne elementy środowiska przyrodniczego, w tym na chronione gatunki zwierząt i ich siedliska będzie stopniowe kurczenie się obszarów dla zwierząt o rozległych terytoriach osobniczych oraz wysokich wymaganiach siedliskowych. Wskazać także należy, że w sprawie niekwestionowanym było, że przez przedmiotową działkę przebiega korytarz ekologiczny.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] .

Kolegium podało, że weryfikacja raportu jest podstawowym elementem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej). Zaś sam raport jest jednym z istotniejszych dowodów na podstawie, którego nie tylko sporządza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, lecz wydaje następnie decyzję środowiskową. Waga dokumentu, jakim jest raport, jest niebagatelna, jako że stanowi on podstawowy dokument, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tym samym raport winien być rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że dokument ten podlega analizie tak jak każdy dowód w spawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a więc mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego.

Organ odwoławczy podniósł, że po analizie postanowienia RDOS z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz mając na uwadze stanowisko NSA wyrażone w przytoczonym wyżej wyroku, nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego postanowienia. Podkreślił, że uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego oraz w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Powyższy przepis wskazuje przesłankę negatywną wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc taką, której wystąpienie będzie skutkowało koniecznością wydania decyzji odmownej, czyli nie zezwalającej na realizację przedsięwzięcia. Przepis art. 81 ust. 2 jest ściśle związany z dopuszczalnością realizacji przedsięwzięć mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a wyrażonych w art. 34 ustawy o ochronie przyrody, który z kolei jest wyrazem implementacji przepisów art. 6 ust. 4 dyrektywy w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Ponieważ dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000 prowadzi się w ramach oceny oddziaływania na środowisko, stąd konieczność odwołania do przepisów wskazujących na warunki odmowy realizacji przedsięwzięcia ze względu na negatywne oddziaływanie na obszar- Natura 2000 oraz kryteria, których spełnienie pozwala dopuścić do realizacji przedsięwzięcia, pomimo znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Jeżeli więc przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie zachodzą przesłanki w postaci nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za realizacją przedsięwzięcia, w braku rozwiązań alternatywnych oraz możliwości zastosowania kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000, organ zobowiązany jest do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie, a w przypadku, gdy znacząco negatywne oddziaływanie dotyczy gatunków lub siedlisk priorytetowych możliwość wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia dodatkowo ograniczona jest do przedsięwzięć, których realizacja związana jest z zapewnieniem ochrony zdrowia i życia ludzi, bezpieczeństwa powszechnego, uzyskaniem korzystnych następstw o pierwszorzędnym znaczeniu dla środowiska przyrodniczego lub przedsięwzięć wynikających z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, po uzyskaniu opinii Komisji Europejskiej. Organ odwoławczy podniósł, że skoro planowana inwestycja może w sposób istotnie negatywny oddziaływać na środowisko przyrodnicze, w tym na obszary Natura 2000, na co wskazał RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2016r., to Burmistrz Miasta [...] zasadnie odmówił wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Z.G. i T.N. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy na skutek zaniechania powołania opinii niezależnego biegłego oraz oparcie stanowiska wyłącznie na treści postanowienia RDOŚ;

2. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy na skutek zaniechania zwrócenia się do RDOŚ – z uwagi na znaczny upływ czasu – o ponowne wydanie decyzji w przedmiocie oddziaływania na środowisko, celem aktualnej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje również art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] , wydaną w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, obejmującego działkę nr [...] w [...]. W ocenie organów obydwu instancji, w opisywanej sprawie zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej, wobec czego wniosek skarżących nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy środowiskowej, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Z przepisów ustawy środowiskowej wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie jest decyzją uznaniową, ma natomiast charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przesłanki odmowy zgody polegać przy tym mogą wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 powyższej ustawy), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 tej ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy, wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j p.w. (art. 81 ust. 3 ustawy). W sprawie, w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, kluczowym dowodem jest natomiast raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Organ musi samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r. II OSK 2584/15, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 października 2017 r. II SA/Rz 861/17 oraz wyrok WSA w Łodzi z 14 czerwca 2013 r. II SA/Łd 285/13; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w kontekście zarzutów skargi, najbardziej istotna jest treść art. 153 P.p.s.a. Pojęcie oceny prawnej we wskazanej regulacji dotyczy szeroko pojętej wykładni prawa, która obejmuje różnego rodzaju egzegezy tekstów prawnych, łącznie z regułami walidacyjnymi, reguły wynikania norm prawnych z innych norm prawnych, a także kwestie dotyczące subsumpcji oraz wyboru konsekwencji prawnej faktu uznanego za udowodniony, a nie tylko rezultaty zastosowania tzw. dyrektyw wykładni prawa, których użycie ograniczone zostaje jedynie do ustalenia znaczenia (sposobu pojmowania) normy prawnej uznanej wcześniej za obowiązującą (mającą zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego). Ponieważ tak szeroko pojmowana wykładnia prawa wiąże sąd (organ), któremu sprawa została przekazana, to jest naturalne, że wymaga ona uzasadnienia, które stanowi integralną część orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014 r. II GSK 1762/12 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2015 r. III SA/Gl 4/15; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne, i – wreszcie – jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, jak również kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016).

W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 22 października 2019 r. II OSK 2962/17, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przez działką objętą wnioskiem przebiega korytarz ekologiczny. NSA stwierdził, że wydając postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. RDOŚ oparł się o fachową literaturę, posiadane informacje oraz inne dokumenty powołane w uzasadnieniu tego uzgodnienia. Ponadto w jednoznacznej ocenie NSA zapatrywanie organu odwoławczego, że lokalizacja inwestycji składającej się ze 100 domów jednorodzinnych nie wpłynie na zwiększenie penetracji sąsiednich lasów przez ludzi uznać należało za nie poparte żadnym dowodami oraz sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym. Uzasadnienie wyroku NSA zawiera również szczegółową analizę oraz ocenę stanowiska organu odwoławczego odnośnie wadliwości decyzji organu i stanowiska RDOŚ. NSA ponadto zaznaczył, że RDOŚ jest organem wyspecjalizowanym współdziałającym z organem głównym w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach lokalizacji inwestycji.

NSA podniósł, że organ uzgodnieniowy kwestionując ustalenia raportu odnoszące się do zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na awifaunę powołał się na literaturę i wskazał, że odległość ta nie jest właściwa w odniesieniu do takich gatunków jak orlik krzykliwy czy bocian czarny, przy czym swoje stanowisko oparł także na treści raportu kwestionując popartą literaturą argumentację co do zakresu żerowania orlika krzykliwego. NSA nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska wyrażonego przez RDOŚ odnośnie braku dowodów naukowych zawartych w literaturze, które potwierdzałyby powiązanie lokalizacji żerowisk z układem wiatrów. Odnosząc się do kwestii ochrony takich gatunków jak niedźwiedź, wilk czy ryś NSA zauważył, że nie chodzi jedynie o ochronę tych zwierząt w lesie przylegającym do nieruchomości objętej planowaną inwestycją, ale o ochronę tych gatunków występujących na tym obszarze, o ile oczywiście planowania inwestycja może mieć na nie negatywny wpływ.

Sąd stwierdza, że rozpatrując ponownie odwołanie skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uwzględniło ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wypełniło zatem obowiązek ciążący na nim z mocy art. 153 P.p.s.a. Organ odwoławczy poddał szczegółowej analizie treść postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. W uzasadnianiu zaskarżonej decyzji w 30 punktach obszernie wskazano okoliczności faktyczne i prawne, które legły u podstaw stwierdzenia przez RDOŚ, że inwestycja skarżących może negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. W ocenie Kolegium, analiza raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz postanowienia RDOŚ prowadzi do stwierdzenia, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego przez oddział współdziałający.

Sąd w składzie orzekającym tę konstatację podziela. Zdaniem Sądu, RDOŚ w sposób zrozumiały i wyczerpujący wykazał dlaczego budowa stu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, na działce nr [...] w [...], istotnie negatywie wpłynie na obszar Natura 2000 – [...] PLH180013. Słusznie wskazało Kolegium, że RDOŚ jest organem wyspecjalizowanym w ochronie środowiska, posiadającym wiedzę specjalistyczną, a wydając postanowienie o odmowie uzgodnienia wskazał na literaturę fachową, posiadane informacje i dokumenty, które uprawniały do zakwestionowania tez zawartych w przedstawionym przez inwestorów raporcie. Odnosząc się do zarzutów skargi wymaga podkreślenia, że brak było podstaw do powołania biegłego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, gdyż o prawidłowości wydania postanowienia RDOŚ z dnia [...] stycznia 2016 r. – w kontekście wykazania okoliczności relewantnych do wydania decyzji – przesądził NSA w wyroku z dnia 22 października 2019 r. II OSK 2962/17. Brak jest zatem podstaw aby oczekiwać od organu odwoławczego prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie weryfikacji stanowiska wyrażonego przez organ współdziałający w ww. postanowieniu. Co nie mniej istotne, sami skarżący nie podjęli chociażby próby wykazania, że stanowisko RDOŚ wynika z błędnej metodyki przyjętej do weryfikacji przedstawionego raportu, względnie wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy lub błędnej wykładni przepisów prawa. Z tego też powodu brak jest podstaw do twierdzenia, że rzeczą organu było – z uwagi na znaczny upływ czasu – zwrócenie się do RDOŚ o ponowną weryfikację dokumentacji. Obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa w sytuacji, gdy sam inwestor nie wskazuje choćby w minimalnym stopniu, że na przestrzeni lat doszło do zmiany stanu faktycznego w sposób, który mógł mieć potencjalny wpływ na stanowisko organu współdziałającego.

Z podanych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono jako niezasadną