Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 85/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Prawo miejscowe
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3a
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Mszana na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 5 listopada 2012 r. nr NPII.4131.1.453.2012 w przedmiocie wymagań dotyczących zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w całości i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Gminy Mszana kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Gmina M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. stwierdzające nieważność uchwały [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, w częściach określonych w: § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a). Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), zwanej dalej u.s.g.

Jako przyczynę uzasadniającą stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w określonych częściach, organ nadzoru wskazał sprzeczność zakwestionowanych zapisów z art. 7 ust. 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391), zwanej dalej ustawą.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że uchwała w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych stanowi akt prawa miejscowego. Stanowienie takiego aktu wymaga formułowania zawartych w nim postanowień jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Uchwały podejmowane na podstawie art. 7 ust. 3a ustawy dotyczą przedsiębiorców, którzy ubiegają się o zezwolenie. Oznacza to, że uchwała w tym przedmiocie nie może dotyczyć podmiotów, które na terenie danej gminy prowadzą już działalność w tym zakresie lecz skierowana winna być do podmiotów, które tę działalność zamierzają podjąć. W ocenie organu w przedmiotowej uchwale Rada Gminy faktycznie nałożyła na przedsiębiorcę ubiegającego się o zezwolenie obowiązki, jakie powinien realizować już po uzyskaniu zezwolenia. Dotyczy to obowiązku posiadania środków technicznych umożliwiających przekazywanie upoważnionym i wskazanym przez Wójta Gminy pracownikom Urzędu Gminy drogą elektroniczną danych wymaganych powszechnie obowiązującymi przepisami, a w przypadku gdy nie posiada powyższych środków – w formie pisemnej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b i c uchwały) oraz wymogu poddawania pojazdów asenizacyjnych myciu, odkażaniu i dezynfekcji nie rzadziej niż 1 raz na tydzień (§ 1 ust. 1 pkt 2 lit. a uchwały). Ponadto w ocenie organu nadzoru to ostatnio wymienione postanowienie modyfikuje unormowanie § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych (Dz.U. Nr 193, poz. 1617).

Gmina M. w skardze do Sądu zarzuciła organowi nadzoru naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 7 ust. 3a ustawy polegające na przyjęciu, że wprowadzenie przez Radę Gminy do przedmiotowej uchwały kwestionowanych zapisów przekracza delegację ustawową, w sytuacji, kiedy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do odmiennego wniosku. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że w przypadku braku zawarcia w przedmiotowej uchwale kwestionowanych przez organ nadzoru zapisów, Gmina nie dysponowałaby w późniejszym czasie, tj. po wydaniu przedsiębiorcy stosownego zezwolenia, żadnymi środkami prawnymi przymuszającymi przedsiębiorcę do spełnienia tych obowiązków. Określenie tych obowiązków w ocenie skarżącej nie może być uważane jako przekroczenie delegacji ustawowej. Obowiązki te są możliwe do spełnienia przez każdego przedsiębiorcę już na etapie ubiegania się o uzyskanie zezwolenia. Podkreślono, że § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a przedmiotowej uchwały stanowi uzupełnienie, nie zaś modyfikację § 10 wskazanego przez organ nadzoru rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok tut. Sądu z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 355/10 oraz na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 616/10.

Przy piśmie z dnia [...] r. organ nadzoru przekazał do Sądu uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] r., Nr [...], w sprawie złożenia skargi na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnicy stron podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek po części z odmiennych przyczyn, aniżeli w niej wskazane.

Z uwagi na motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz na treść zarzutów skargi przypomnieć przyjdzie na wstępie, że zgodnie z art. 7 ust. 3a ustawy, rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych), uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań.

W inkryminowanym przez Wojewodę zapisie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) przedmiotowej uchwały, Rada Gminy określiła, że przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych powinien spełniać m.in. następujące wymagania w zakresie wyposażenia technicznego bazy transportowej: b) posiadać środki techniczne umożliwiające przekazywanie upoważnionym i wskazanym przez Wójta Gminy M. pracownikom Urzędu Gminy M. drogą elektroniczną, danych wymaganych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, z zastrzeżeniem lit. c; c) w przypadku, gdy przedsiębiorca nie posiada środków technicznych celem wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w lit. b, zobowiązany jest poinformować o tym Wójta Gminy M. w formie pisemnej i przekazywać dane, o których mowa w lit. b w formie pisemnej.

Wbrew ocenie organu nadzoru zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, powyższe zapisy nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3a ustawy. W istocie bowiem zapisy te skierowane zostały właśnie do przedsiębiorców, którzy dopiero zamierzają prowadzić działalność w przedmiotowym zakresie. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem ustawy, uchwała winna określać opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. W ocenie Sądu za takie wyposażenie uznać należy również środki techniczne służące do przekazu informacji drogą elektroniczną. Nie sposób zatem uznać, że zapis § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) przedmiotowej uchwały wykracza poza zakres delegacji ustawowej. Prawodawca miejscowy w kolejnym punkcie uchwały (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) przewidział ponadto sytuację, w której umożliwił ubieganie się o zezwolenie przedsiębiorcy, który nie dysponuje środkami przekazu elektronicznego, stanowiąc jednocześnie o warunkach, jakie winien wówczas spełnić. Tego rodzaju regulacja również nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej. Daje wręcz gwarancję przedsiębiorcom nie posiadającym środków przekazu elektronicznego, że również oni mogą się ubiegać o zezwolenie, mając jednocześnie na uwadze warunki zamienne na wypadek braku tych środków.

Odmiennie rzecz się ma jeżeli chodzi o zapis § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a) przedmiotowej uchwały. Zgodnie z tym zapisem pojazdy asenizacyjne, służące do opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych należy myć, odkażać i dezynfekować nie rzadziej niż 1 raz na tydzień.

Dokonując analizy tego zapisu, zgodzić się przyjdzie z organem nadzoru, że z jednej strony wykracza on poza delegację ustawową – dotyczy bowiem obowiązków przedsiębiorcy na etapie wykonywania działalności już po uzyskaniu zezwolenia, z drugiej zaś strony stanowi nieuprawnioną modyfikację § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie podziela co do zasady poglądy wyrażone w powoływanych przez organ nadzoru wyrokach tut. Sądu z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 355/10 oraz WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 616/10. W sprawach zakończonych tymi wyrokami przedmiotem skargi była uchwała rady gminy. W niniejszej sprawie nie jest jednak przedmiotem kontroli uchwała Rady Gminy M. , w której zawarty był omawiany zapis lecz rozstrzygnięcie nadzorcze, którym stwierdzono nieważność tego zapisu. Wskazać więc przyjdzie w tym miejscu, że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a) przedmiotowej uchwały spowodowało, że niewykonalny stał się zapis § 1 ust. 1 pkt 2 lit. b) tej uchwały. Ten ostatnio wymieniony zapis wprost bowiem odsyła do zapisu wyeliminowanego z obrotu prawnego. Stanowi on o pojazdach, "o których mowa w lit. a". Skoro zapis lit. a został usunięty z uchwały, to w efekcie nie wiadomo, o jakie pojazdy chodzi. To z kolei powoduje, że pozostały w mocy zapis uchwały nie może być prawidłowo stosowany.

Tego rodzaju rozstrzygnięcie prowadzi zatem do utrzymania w obrocie prawnym aktu prawa miejscowego, który w opisanej wyżej części nie nadaje się do stosowania. Świadczy to zatem o wadliwości rozstrzygnięcia nadzorczego również w tej części.

W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę w całości na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 240,00 zł, tj. w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200 powołanej ustawy.