Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 168/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń, WSA Krzysztof Retyk (spr.), Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. z siedziba w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 19 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 19 grudnia 2000 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania z dnia 16.10.1995 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego zawartej w dokumencie SAD nr [...] z dn. 11.10.95 r. w sprawie wymiaru należności celnych od bananów importowanych z E.utrzymał zaskarżaną decyzję w mocy.

Przedmiotem importu w niniejszej sprawie były banany, zaklasyfikowane do pod pozycji Taryfy celnej kod PCN [...], wobec których do wymiaru cła zastosowano podstawową stawkę celną w wysokości 20% od wartości celnej towaru. Takie rozstrzygnięcie zawiera decyzja Dyrektora Urzędu Celnego wydana na dokumencie SAD nr [...] z dn. 11.10.95 r.

Załącznikami do zgłoszenia celnego były m.in.: świadectwa pochodzenia Form A Nr: [...], przez ekwadorskiego eksportera bananów, faktura nr [...] z dn. 04.09.95 r., dokument o nie manipulowaniu z dn. 04.10.95r., konosament nr PTBHAM 02 z dn. 14.09.95 r.

Zastosowanie podczas odprawy celnej 20% stawki celnej, a nie zerowej stawki preferencyjnej, spowodowane było nie uznaniem świadectwa pochodzenia jako prawidłowego dowodu pochodzenia. W świadectwie tym, w polu 11, naniesiono odcisk pieczęci instytucji ekwadorskiej, którego polskie służby celne, w drodze służbowej wymiany informacji, nie otrzymały z . jako wzoru pieczęci używanego do potwierdzania świadectw pochodzenia na formularzach FORM A w tym kraju.

Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji SAD, wnosząc o uchylenie zastosowanej stawki celnej oraz podniosła, że jej zdaniem, spełniła wymagane przepisami prawa wymogi dla zastosowania wobec sprowadzonych bananów preferencyjnej stawki celnej DEV.

W związku z wszczętym postępowaniem odwoławczym, pismem z dn. 08.01.96 r. znak: [...] Generalny Inspektor Celny, działając z upoważnienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz na podstawie pkt 7 Porozumienia z dn. 05.06.1980 r., zwanego dalej Porozumieniem moskiewskim, wystąpił do upoważnionych ekwadorskich władz z wnioskiem o udzielenie pomocy w zakresie weryfikacji świadectwa pochodzenia, faktury i konosamentu, jak też o pomoc w ustaleniu warunków transakcji zawartej na podstawie tych dokumentów z kontrahentem z E.. Pismem z dn. 17.01.97 r. nr [...] wysłano monit do władz sprawdzających w E. zawierający prośbę o przyśpieszenia udzielenia odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny polskich organów celnych.

Do dnia wydania decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 19 grudnia 2000 r. nr [...] władze sprawdzające w E. nie udzieliły żadnej odpowiedzi na wystąpienia Głównego Urzędu Ceł-.

Wraz z wystąpieniem skierowanym do E., polskie służby celne-pismem Generalnego Inspektora Celnego z dn. 10.01.96r. nr [...], wystąpiły do niemieckich władz celnych z prośbą o sprawdzenie warunków przebywania bananów na terenie N., w tym o zbadanie kwestii związanych z ustaleniem osoby będącej właścicielem bananów w czasie ich składowania w Wolnym Obszarze Celnym w H.; wyjaśnienie, w czyim imieniu i na czyj rachunek zgłoszono towary w H.

W odpowiedzi, pismem z dn. 06.02.97 r. uzyskano odpowiedź, zawartą w załączonym piśmie z dn. 18.04.96r. nr A [...], informującą iż firma "A" Sp. z o.o. z H. w transakcji pełniła rolę agenta firmy ekwadorskiego eksportera oraz, że banany podczas składowania były własnością firmy ekwadorskiej .

Niemieckie władze poinformowały, że firma "A" pełniła rolę zleceniodawcy transportu bananów z N. oraz, że spedycję towarów zleciła firmie "B’ Sp. z o.o. H. W związku z faktem, że do Głównego Urzędu Ceł nie wpłynęła odpowiedź ekwadorskich władz celnych, Prezes Głównego Urzędu Ceł rozpatrzył sprawę na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach i kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję zawartą w dokumencie SAD nr [...] z dn. 11.10.95 r.

W decyzji tej organ odwoławczy stwierdził, że Strona skarżąca nie udokumentowała, iż w niniejszej sprawie spełniła warunki do przyznania preferencji celnych, wynikające z przepisu szczególnego tj. Porozumienia moskiewskiego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż preferencyjne stawki celne wymagają łącznego spełnienia następujących warunków: -określenia takich stawek celnych w Taryfie celnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13.06.1995r.,

-udokumentowania bezpośredniego zakupu towaru w przedsiębiorstwie zarejestrowanym i mającym siedzibę w kraju lub regionie, wymienionym w załączniku nr 3 lub nr 4 do rozporządzenia Rady Ministrów i które jednocześnie pochodzą z tego kraju lub regionu; -udokumentowania bezpośredniego przywozu towarów z tych krajów, przy czym , za towary bezpośrednio przywożone uważa się towary , których transport z przyczyn geograficznych, transportowych, technicznych lub ekonomicznych odbywał się nawet przez terytoria kilku krajów i regionów, również wtedy, gdy towary te były czasowo magazynowane na terytoriach tych krajów lub regionów, pod warunkiem że pozostawały one przez cały czas pod dozorem celnym. Bezpośredni przywóz musi być potwierdzony dokumentami transportowymi, natomiast przekazanie towarów pod dozorem celnym w trakcie tranzytu musi być potwierdzone przez władze celne kraju tranzytu.

Bezpośredni przywóz towarów uważa się również za potwierdzony, gdy towary transportowane nawet z przeładunkiem w portach krajów trzecich, posiadają zamknięcia celne, nałożone w kraju pochodzenia towaru. Obecność plomb/ zamknięć celnych winna być potwierdzona na dokumencie sporządzonym przez władze celne lub spedytora, przewoźnika, władze portowe itd. , który może mieć dowolną formę, pod warunkiem że zawiera: 1/ dokładne określenie towaru, umożliwiające ustalenie tożsamości z opisem., podanym w innych dokumentach, 2/ zapis, że towar był pod dozorem celnym, 3/ pieczęć właściwego urzędu celnego, 4/ miejsce i datę potwierdzenia oraz podpis osoby upoważnionej .

Tak więc warunkiem udzielania preferencji celnych jest, obok prawidłowego udokumentowania statusu pochodzenia, spełnienie warunku bezpośredniego zakupu towaru w krajach uprawnionych do preferencyjnego traktowania oraz bezpośredniego przywozu towaru z kraju rozwijającego się do Polski lub tranzytem przez terytorium kraju trzeciego, pod. warunkiem przebywania towaru w kraju tranzytu pod dozorem celnym.

W uzasadnieniu omawianej decyzji z dn. 25.02.97r. organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie Strona nie udokumentowała spełnienia warunku bezpośredniego przywozu towaru z E. do P. bowiem złożony do akt konosament nr PTBHAM 02 nie spełnia wymogów formalnych do uznania go za dokument wiarygodny. W uzasadnieniu omawianej decyzji organu odwoławczego wykazano również, że z przedstawionych przez Skarżącą stronę dokumentów wynika, iż w sprawie nie udokumentowano także spełnienia warunku bezpośredniego zakupu bananów w

E., przeprowadzone postępowanie wyjaśniające ( w tym uzyskane wyniki weryfikacji z N.) wykazało bowiem, iż w niniejszej sprawie występował pośrednik europejski - agent ekwadorskiego eksportera. Zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł Strona skarżąca nie udowodniła prawidłowym świadectwem pochodzenia statusu pochodzenia bananów dla ich preferencyjnego traktowania wynikającego z wyżej cytowanych przepisów Porozumienia moskiewskiego.

Na skutek powziętych, już podczas odprawy celnej wątpliwość odnośnie prawdziwości pieczęci ekwadorskiego organu stosownie do treści pkt 7 zasad stanowiących załącznik do Porozumienia, polskie organy celne miały prawo zwrócić się do władz E. z wnioskiem o wyjaśnienie uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości świadectwa pochodzenia bananów lub zawartych w nich danych.

Punkt 7 zasad stanowiących załącznik do Porozumienia z dnia 5 czerwca 1980r . stanowi, że" W razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości świadectwa lub zawartych w nim informacji czy też odnośnie do informacji o pochodzeniu towaru, organy celne lub inne właściwe organy kraju stosujące preferencje celne mogą występować do właściwych organów państwowych lub upoważnionych do tego organizacji uwierzytelniających świadectwa z uzasadnionym wnioskiem o przedstawienie dodatkowych lub uściślonych danych.

Towar nie będzie uznany za pochodzący z kraju, względem którego stosowane są preferencje celne, do czasu przedstawienia właściwego świadectwa pochodzenia lub żądanych danych.

Preferencje celne dla takiego towaru zostaną udzielone po uzyskaniu zadowalających informacji od właściwych organów państwowych lub upoważnionych do tego organizacji kraju, względem którego stosowane są preferencje celne".

Zasady współpracy administracyjnej ujęte w wyżej cytowanym przepisie pkt 7 załącznika do Porozumienia wprowadzono na podstawie Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego, sporządzonej w K.dnia 18.05.1973r. ( zał. do Dz.U. z 1982r. Nr 43,poz.278 karta 75i76), której stroną jest także E.. Wniosek o weryfikację dokumentów pochodzenia z dn. 08.01.96r. (monitowany po roku czasu -pismem z dn.17.01.97r.) Główny Urząd Ceł, za pośrednictwem Generalnego Inspektora Celnego, przekazał upoważnionej do tego instytucji w E., stosując urzędową drogę przekazu korespondencji.

W związku z nie udzieleniem odpowiedzi z E., Prezes Głównego Urzędu Ceł dokonał swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydał decyzję merytoryczną w sprawie. Decyzja organu odwoławczego z dn. 25.02.97r. znak: "-" [...], pismem z dn. 19.03.97r., została zaskarżona do NSA.

Wyrokiem z dn. 10 lutego 1999r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, w którym stwierdził, że, " podjęcie przez organy celne działań mających na celu uzyskanie informacji dla wyjaśnienia wątpliwości co do prawdziwości przedstawionych przez stronę dokumentów zobowiązywało te organy do powstrzymania się z wydaniem ostatecznej decyzji dopóki postępowanie wszczęte w myśl wspomnianego pkt 7 Zasad, nie będzie zakończone. W sposób nie budzący wątpliwości taka treść wypływa z cytowanego wyżej punktu 7 zasad, który wskazuje na niemożność zakończenia wszczętego wnioskiem strony postępowania celnego do czasu przedstawienia przez właściwe organy obcych państw żądanych przez Prezesa GUC danych.

Dla niniejszej sprawy oznacza to* że decyzja wydana przed uzyskaniem żądanych formacji narusza obowiązujące przepisy prawa".

W związku z wyrokiem Prezes Głównego Urzędu Ceł podjął postępowanie w celu wyjaśnienia sprawy i zwrócił się do skarżącej o informacje dotyczące procedury realizacji poleceń zapłaty na konto zagraniczne banku - dowód płatności, faktury nr [...], monit do administracji celnej N. i E..

W uzasadnieniu decyzji Prezes GUC stwierdził również, że faktura 50-01 z dnia 04.09.95 r., stanowiąca załącznik do zgłoszenia celnego, wystawiona została na blankiecie ekwadorskiej firmy "C" S.A. E. dla polskiego odbiorcy-firmy "D" S.A., G.W fakturze tej podano numer konta bankowego tj. [...] BLZ [...], account [...], na które nastąpić miała płatność. Z treści przedstawionej do odprawy faktury wynika zatem zdaniem Prezesa GUC że kupujący-Spółka "E", G., uiści należności, w kwocie 7. 700DEM za 1.100 kartonów bananów zielonych "G...", na wskazane w fakturze konto.

Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż aktach sprawy znajduje się, kontrakt nr [...], zawarty pomiędzy polskim podmiotem -Spółką "E" i ekwadorską firmą eksportera- "F", z którego wynika, że podane w fakturze nr 50-01 z dn. 04.09.95 r. konto bankowe [...] BLZ [...], account [...] nie należy do ekwadorskiego wystawcy faktury , a do firmy "A" zarejestrowanej w N., a więc w kraju, który nie jest upoważniony do korzystania z preferencyjnego traktowania w ramach Ogólnego Systemu Preferencji. W badanym przypadku firma, na rachunek której przekazywano należności za towar zarejestrowana jest w H., a więc w kraju, który nie jest uprawiony do korzystania z preferencyjnego traktowania w ramach Generalnego Systemu Preferencji. Regulacje dotyczące stosowania stawek preferencyjnych nie zabraniają zakupu towaru w innych krajach lub za pośrednictwem firm zarejestrowanych w krajach nieuprawnionych do preferencji. Mają one tylko ten skutek prawny, że towar zakupiony w kraju nie uprawnionym do preferencyjnego traktowania, nie może korzystać z preferencyjnej stawki celnej, lecz podlega cłu na zasadach ogólnych.

N. władze celne ustaliły, iż Spółka "A" pełniła w transakcji rolę agenta handlowego ekwadorskiego eksportera, co oznacza, iż transakcja kupna bananów zawarta została przez polskiego importera za pośrednictwem agenta handlowego. Przepisy regulujące stosowanie preferencji celnych wykluczają jakiekolwiek pośrednictwo, jeśli ma być zastosowany przywilej celny. Należy zatem uznać, iż w sprawie nie mogą być zastosowane preferencje celne z uwagi na niedochowanie warunku bezpośredniego zakupu towaru, nawet gdyby ekwadorskie władze celne potwierdziły autentyczność i rzetelność świadectwa pochodzenia. Przy ocenie morskiego listu przewozowego należy mieć na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 126 ustawy z dnia 1 grudnia 1961r. -Kodeks morski ( Dz.U. z 1986r. Nr 22, poz. 112 z późniejszymi zmianami), konosament morski stanowi dowód przyjęcia ładunku w nim oznaczonego na statek w celu przewozu i jest dokumentem legitymującym do rozporządzania tym ładunkiem i do jego odbioru. Konosament wystawiony zgodnie z przepisami działu I, rozdział 3 stwarza domniemanie przyjęcia na statek przez przewoźnika określonego ładunku do przewozu w takiej ilości i w takim stanie, jak to uwidoczniono w konosamencie. Konosament stanowi o stosunku prawnym pomiędzy przewoźnikiem a odbiorcą ładunku.

Przepis art. 128 tego rozdziału stanowi, iż przewoźnik obwiązany jest wydać załadowcy konosament w tylu jednobrzmiących egzemplarzach, ile zażąda załadowca uwidaczniając na każdym z nich liczbę wydanych egzemplarzy odpis konosamentu towarzyszy ładunkowi na statku. Jednocześnie przepis art. 131 § 1 Kodeksu określa wymogi, jakie powinien spełniać konosament. Zdaniem organu II instancji przedłożony przez skarżącą spółkę konosament nie spełnia wymogów powołanych powyższym przepisem, ponieważ przedłożone przez skarżącą kopie konosamentu morskiego nie zawierają wymaganych powyższymi przepisami zapisów, aby stanowić prawidłowy dowód, a mianowicie: na przedłożonych kopiach brak jest informacji określającej ilość wystawionych kopii dokumentu; konosament nie został podpisany przez przewoźnika. W miejscu, w którym przewoźnik własnym podpisem i pieczęcią powinien potwierdzić fakt przyjęcia na statek towaru, widnieje pieczęć i podpis ekwadorskiego eksportera. Dokument ten w żaden sposób nie świadczy o fakcie załadowania na statek przywiezionej przez importera partii bananów, gdyż w żadnym z pól dokumentu nie widnieje pieczęć i podpis załadowcy, kapitana statku lub innej upoważnionej do tego osoby, sprawującej nadzór i pieczę nad towarem w czasie jego transportu z portu nadania do portu przeznaczenia.

Organ II instancji stwierdził, iż dokument o nie manipulowaniu towarów na terenie Wolnego Obszaru Celnego w H, wystawiony w dniu 04. 10.95 r. przez niemiecką firmę "G" nie potwierdza sprawowanego nad towarami dozoru celnego co oznacza, iż w sprawie nie udokumentowano spełnienia warunku bezpośredniego przywozu bananów z E. do P.. W świetle ustalonego stanu prawnego i faktycznego niniejszej sprawy, uwzględniając, iż odnośne władze E. nie udzieliły dotychczas odpowiedzi polskim organom celnym na wniosek o weryfikację świadectwa i udzielenie uściślających danych, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Skarżąca spółka wniosła skargę do NSA.

W skardze Strona podniosła, iż decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa, gdyż, jak twierdzi Skarżąca utrzymuje w mocy decyzję, która nie istnieje.

Stwierdza, że nie ma ona odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, nie są też zasadne w świetle obowiązujących przepisów prawa, powołanych w zaskarżonej, decyzji z dn. 19. 12.2000r oraz wniosła o uchylenie w całości decyzji prezesa Głównego Urzędu Ceł [...] z dnia 2000.12.19, gdyż została wydana z naruszeniem prawa, o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnienie podniosła, iż skarżący był importerem bananów z E.. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją zawartą na dokumencie [...] z dnia 16.10.1995r odmówił wobec zaimportowanego towaru -bananów zastosowania preferencyjnej stawki "O" celnej DEN i zakwalifikował ze stawką celną w wysokości 20% od wartości towaru. Zdaniem skarżącego niemalże po roku czasu Prezes Głównego Urzędu Ceł wydał zaskarżoną decyzję, którą to decyzją utrzymał w mocy nieistniejącą decyzję uchyloną przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10.02.1999r. sygn. akt I SNGd 555197 co jest oczywistym naruszeniem prawa. Nie można bowiem utrzymać w mocy decyzji, która nie istnieje.

W odpowiedzi na skargę Prezesa GUC stwierdził, iż nieprawdziwe jest twierdzenie skargi, iż decyzją Prezesa GUC utrzymano w mocy decyzję, która nie istnieje. Organu drugiej instancji utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego zawartą w dokumencie SAD nr [...] która nigdy nie została uchylona ani przez Prezesa GUC, ani przez Sąd oraz wniósł o oddalenie skargi. Natomiast w uzasadnieniu przytoczył wszystkie argumenty wcześniej wskazane w decyzji. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna.

Sąd na podstawie art. 134. § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1270, z póź.zm) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 Prawa celnego "w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej". Z kolei w art. 50 Prawa celnego określone zostały wymagania jakim zadość powinien czynić wniosek o wszczęcie postępowania celnego, składany przez podmiot dokonujący obrotu gospodarczego z zagranicą do którego należy dołączyć w szczególności "deklarację wartości celnej, fakturę w oryginale lub inny dokument służący do ustalenia wartości celnej, określony przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz przedstawić do wglądu dokument przewozowy, jeżeli w danym rodzaju transportu występuje" (art. 50 ust. 3 Prawa celnego), a ponadto do wniosku takiego powinny zostać dołączone także inne dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru, które określone zostały w wydanym na podstawie art. 50 ust. 3 i ust. 5 Prawa celnego § 4 Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego (M.P. z dnia 18 lipca 1995 r. M.P.95.34.411 zm. M.P.96.25.263).

Stosownie do dyspozycji § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz. U. z dnia 27 czerwca 1995 r Dz.U.95.72.357 zm. Dz.U.95.111.536), którego przepisami wprowadzone zostały do polskiego porządku prawnego postanowienia "Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się" wraz ze sformułowanymi w jego załączniku "Zasadami" (weszło ono w życie w prawie polskim na podstawie "Oświadczenia rządowego" z dnia 9 kwietnia 1982 r. - Dz. U. Nr 15, poz. 117), tzw. preferencyjne stawki celne, określone w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia: "stosuje się do towarów bezpośrednio zakupionych w krajach i regionach, wymienionych w załączniku nr 3 lub nr 4 do rozporządzenia oraz bezpośrednio przywożonych z tych krajów i regionów" dopiero "po przedstawieniu dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru, wystawionego w kraju pochodzenia zgodnie z wymogami określonymi w "Porozumieniu o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się" w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji (Dz. U. z 1982 r. Nr 15, poz. 116) oraz ustalonymi przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł na podstawie przepisów ustawy - Prawo celne".

Nadto za towary bezpośrednio zakupione "uważa się towary zakupione w przedsiębiorstwie zarejestrowanym i mającym siedzibę w kraju lub regionie wymienionym w załączniku nr 3 lub nr 4 do rozporządzenia, i które jednocześnie pochodzą z tego kraju lub regionu" (§ 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1995 r); a także za towary bezpośrednio przywożone "uważa się towary, których transport z przyczyn geograficznych, transportowych, technicznych lub ekonomicznych odbywał się nawet przez terytoria kilku krajów i regionów, również wtedy, gdy towary te były czasowo magazynowane na terytoriach tych krajów lub regionów, pod warunkiem że pozostawały one przez cały czas pod dozorem celnym. Bezpośredni przywóz musi być potwierdzony dokumentami transportowymi, natomiast przekazanie towarów pod dozorem celnym w trakcie tranzytu musi być potwierdzone przez władze celne kraju tranzytu" (§ 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 1995 r.). W celu skorzystania z preferencji celnych, których dotyczy "Porozumienie o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów, rozwijających się", podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą obowiązany jest dowieść, że sprowadzając na polski obszar celny zgłaszany towar uczynił zadość szeregu wymaganiom określonym w szczególności w art. 50 Prawa celnego, § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 1995 r. oraz w zarządzeniu Prezesa GUC.

Zdaniem Sądu jest poza sporem, że skarżąca Spółka "G" w P.nie uczyniła im zadość, skoro:

1. nie przedstawiła faktury, która jednoznacznie dowodziłaby faktu dokonania przez nią tzw. bezpośredniego zakupu zgłoszonego do odprawy celnej towaru w E., jako kraju objętym preferencjami celnymi,

2. nie przedstawiła bankowego dowodu uregulowania zapłaty za towar objęty fakturą na rzecz eksportera z E., która stanowiła podstawę do ustalenia wartości celnej towaru zgłoszonego w danym wypadku do odprawy celnej,

1. nie przedstawiła wiarygodnego konosamentu, bowiem złożony do akt konosament nr [...] nie spełnia wymogów formalnych do uznania go za dokument wiarygodny,

2. nie przedstawiła wiarygodnego świadectwa pochodzenia.

Sąd pragnie zauważyć, iż kraje, które przyjęły Porozumienie moskiewskie przyjęły również zasady, iż nie wymagają przedstawiania wzorów pieczęci organów lub organizacji oraz podpisów osób upoważnionych do uwierzytelniania świadectw pochodzenia w krajach, względem których stosowane są preferencje celne. Natomiast w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości świadectwa lub zawartych w nim informacji czy tez odnośnie do informacji o pochodzeniu towaru, organy celne lub inne właściwe organy kraju stosującego preferencje celne mogą występować do właściwych organów państwowych lub upoważnionych do tego organizacji, uwierzytelniających świadectwa z uzasadnionym wnioskiem o przedstawienie dodatkowych lub uściślających danych. Towar nie będzie uznany za pochodzący z kraju, względem którego stosowane są preferencje celne, do czasu przedstawienia właściwego świadectwa pochodzenia towaru lub żądanych danych. Preferencje celne dla takiego towaru zostaną udzielone po uzyskaniu zadawalających informacji od właściwych organów państwowych lub upoważnionych do tego organizacji kraju, względem którego stosowane są preferencje celne. Natomiast zgodnie z Międzynarodową konwencją dotyczącą uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego, sporządzonej w Kyoto dnia 18 maja 1973 r. (Dz. U. z 1980 r. Nr 12, poz. 38), wszedł w życie w stosunku do Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w dniu 26 listopada 1982 r. załącznik D-3 dotyczy kontroli dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów. Z załącznika tego wynika, iż władze celne nie muszą akceptować przedstawianych im dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów i mają prawo do kontroli pochodzenia towarów, jeśli uważają, że jest to uzasadnione okolicznościami. Kontrola taka może być przeprowadzana przy zgłaszaniu towarów do odprawy celnej, jednak w tym stadium działanie takie może jedynie polegać na sprawdzeniu przedstawionych dokumentów lub na żądaniu dodatkowych dowodów na poparcie złożonego zgłoszenia lub świadectwa pochodzenia towarów.

Jakakolwiek skuteczna kontrola, która może okazać się niezbędna w wyniku powstania wątpliwości, może być jedynie dokonana w kraju, w którym zostały wystawione dokumenty stwierdzające pochodzenie. Kontrola taka może być dokonana z reguły przez odpowiednie władze lub upoważnione organy dwoma metodami: przez przeprowadzenie niezbędnej kontroli przed wysyłką towarów i potwierdzenie jako prawdziwych zgłoszenia lub świadectwa pochodzenia albo przez przeprowadzenie wyrywkowej kontroli po wysyłce towarów. Te ostatnie mogą być przeprowadzane z inicjatywy odpowiednich władz lub upoważnionych organów albo też na wniosek kraju przywozu. W rozumieniu załącznika przez określenie "dokumenty stwierdzające pochodzenie towarów" oznacza świadectwo pochodzenia towarów, poświadczoną deklarację pochodzenia towarów lub deklarację pochodzenia towarów; przez określenie "świadectwo pochodzenia towarów" oznacza specjalny formularz ustalający tożsamość towarów, w którym odpowiednie władze lub organ upoważniony do jego wydawania wyraźnie zaświadczają, że towary, których świadectwo dotyczy, pochodzą z danego kraju; zaświadczenie takie może również zawierać oświadczenie wytwórcy, producenta, dostawcy, eksportera lub innej właściwej osoby. Właściwe władze Państwa, które otrzymało wniosek o przeprowadzenie kontroli, nie są zobowiązane do załatwienia tego wniosku, jeśli właściwe władze Państwa wnioskującego nie byłyby w stanie udzielić pomocy, gdyby Państwo, do którego zwrócono się z wnioskiem, wystąpiło z takim samym wnioskiem do Państwa wnioskującego. Administracja celna Umawiającej się Strony, która przyjęła niniejszy załącznik, może wystąpić z wnioskiem do właściwych władz innej Umawiającej się Strony, która przyjęła mniejszy załącznik i na której terytorium wystawione były dokumenty stwierdzające pochodzenie towarów, o przeprowadzenie kontroli takich dokumentów w następujących wypadkach:

a) gdy istnieją uzasadnione podstawy do powstania wątpliwości co do autentyczności dokumentu;

a) gdy istnieją uzasadnione podstawy do powstania wątpliwości co do rzetelności

poszczególnych danych zawartych w dokumencie;

c) na zasadzie wyrywkowej.

Wszelkie właściwe władze otrzymujące wniosek o dokonanie kontroli od Umawiającej się Strony, która przyjęła niniejszy załącznik, powinny udzielić odpowiedzi na ten wniosek po przeprowadzeniu niezbędnej kontroli lub po zleceniu przeprowadzenia tej kontroli innym władzom administracyjnym lub organom do tego upoważnionym.

Władze, które otrzymały wniosek o dokonanie kontroli, powinny odpowiedzieć na pytania zadane przez występującą z wnioskiem administrację celną i przekazać wszelkie inne informacje, jakie uznają za właściwe w sprawie. Odpowiedzi na wnioski o dokonanie kontroli powinny być udzielone w terminie nie przekraczającym sześciu miesięcy. Jeżeli władza, która otrzymała wniosek, nie jest w stanie udzielić odpowiedzi w ciągu sześciu miesięcy, powinna zawiadomić o tym administrację celną występującą z wnioskiem.

Z akt sprawy wynika, że zarówno organ I oraz II instancji nie naruszył przepisów art. 7, 77 i 80 kpa. które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ II instancji nie złamał zasady prawdy obiektywnej art. 7 kpa albowiem celem postępowania odwoławczego nie jest sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji (nie jest to kasacja), lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym sprawy, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od ponownego orzekania wskutek odwołania (model apelacyjny) czego organ II instancji nie zrobił. Art. 7 k.p.a., zobowiązujący organ do wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do załatwienia sprawy, nie zwalnia go z obowiązku uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Sąd uznał, iż ustalenia faktyczne w sprawie będące podstawą rozstrzygnięcia są kompletne oraz w pełni rozpatrzone oraz zwraca uwagę, iż w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7, poz. 83).

Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego, rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, niepublikowany). Zdaniem Sądu w sprawie nie ostanie się zarzut dowolności ponieważ zarzut ten został wykluczony ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa).

Mając powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.