Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 454/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Wojewody z dnia 20 lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda, decyzją z dnia 20 lutego 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), po ponownym – na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1517/18 – rozpatrzeniu odwołania T. Z., od decyzji Starosty [...] z dnia 29 marca 2018 r. znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia 29 marca 2018 r., znak: [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 136 ust. 3 i art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) – orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obr. [...] T. , jedn. ewid. K., w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. T. wszczętego na wniosek T. Z. i H. H.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż kwestia zwrotu odnośnej nieruchomości była już przedmiotem rozstrzygnięcia właściwego organu administracyjnego. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2002 r., znak: [...], Wojewoda odmówił zwrotu tej nieruchomości z uwagi na osiągnięcie celu wywłaszczenia, jakim była realizacja narodowych planów gospodarczych przez [...] Kamieniołomy Drogowe w budowie, tj. przede wszystkim budowa bocznicy kolejowej, ale także zapewnienie dojazdu do pól uprawnych. Pismem z dnia 18 września 2015 r. H. H. i T. Z. wystąpiły do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zwrot działek: nr [...] i nr [...], położonych w obr. [...] T. , jedn. ewid. K.. Pismem z dnia 1 września 2016 r. (data wpływu) wnioskodawczynie sprecyzowały swój wniosek wskazując, że występują o zwrot wywłaszczonej nieruchomości aktualnie oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...] T. , jedn. ewid. K., odpowiadającej – jak ustalił organ I instancji – wywłaszczonej (nabytej) parceli l. kat. [...], b. gm. kat. T. . Parcela ta została zbyta na rzecz Skarbu Państwa przez C. S. i M. S. umową sprzedaży z dnia 27 lutego 1965 r. Rep. A I. Nr [...] – zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. W toku postępowania ustalono, że H. H. i T. Z. są spadkobierczyniami zmarłego C. S.. Sprawa zwrotu nieruchomości oznaczonej pierwotnie jako parcela l. kat. [...], b. gm. kat. T. , na rzecz poprzedniego właściciela, była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Jak bowiem ustalono, postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości (oznaczonej w dniu wywłaszczenia jako parcela l. kat. [...] n. gm. kat. T. ) prowadzone było na wniosek m.in. H. H. i T. Z.. Po rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia 27 maja 2002 r., znak: [...], odmówił zwrotu części działki nr [...], położonej w obr. [...] T. , jedn. ewid. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], położonej w b. gm. kat. T. , na rzecz m.in. H. H. i T. Z. – decyzja ta została wydana w trybie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 29 sierpnia 2002 r. znak: [...], od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2544/02.

Wobec powyższego, jako uzasadnienie dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia 29 marca 2018 r. organ I instancji wskazał zasadę trwałości decyzji administracyjnych, sformułowaną w art. 16 § 1 k.p.a., która nie pozwala na powtórne prowadzenie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ponowne wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie stanowiłoby naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Jest to bezwzględny zakaz orzekania drugi raz w tej samej sprawie bez uchylenia uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia. Prowadzenie postępowania i wydanie decyzji, która naruszałaby przedstawioną wyżej zasadę, jest niedopuszczalne, a zatem postępowanie takie powinno zostać bezwzględnie umorzone. Organ I instancji uznał, iż zachodzi tożsamość pomiędzy sprawą zakończoną decyzją z dnia 19 sierpnia 2002 r. oraz sprawą załatwianą obecnie. Jak bowiem ustalono, w sprawach tych tożsame są strony postępowania, gdyż wnioskodawczyniami obu ww. postępowań o zwrot ww. nieruchomości są H. H. i T. Z.. W sprawach tych zachodzi także tożsamość przedmiotowa, gdyż oba postępowania administracyjne dotyczą tej samej nieruchomości – byłej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. T. , odpowiadającej obecnie działce nr [...], obr. [...] T. , jedn. ewid. K.. Ponadto w ocenie organu I instancji obie ww. decyzje Starosty [...] zostały wydane w tym samym stanie prawnym (na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Wynika to z faktu, iż pomimo wielokrotnych nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami przepis ten (art. 136 ust. 3 u.g.n.) nie uległ zmianie w zakresie mającym wpływ na orzeczenie w przedmiotowej sprawie, zaś zmiana przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 tej ustawy pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym stwierdzono, że w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła. Organ I instancji nie podzielił przy tym argumentacji zawartej w wydanej w tej sprawie decyzji Wojewody z dnia 17 lipca 2017 r., znak: [...], wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uznając, że nie wiąże go ocena prawna wyrażona przez organ odwoławczy w decyzji o charakterze kasatoryjnym.

Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 29 marca 2018 r., znak: [...], wniosła T. Z.. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. w brzmieniu przed nowelizacją oraz brak rozpatrzenia istoty sprawy. Podniesiono przy tym, iż organ I instancji powinien uwzględnić wnioskowany przez stronę dowód z opinii biegłego geodety na okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość została prawidłowo przejęta w poczet nieruchomości stanowiących własność Skarbu Pastwa. W ocenie strony wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie była nigdy formalnie wywłaszczona, bowiem w czasie realizacji celu publicznego został wywłaszczony fragment nieruchomości poprzedników prawnych wnioskodawczyń i z tego fragmentu operatem wydzielono fragment pod drogę. W chwili realizacji celu publicznego nasyp kolejowy został wybudowany od strony nieruchomości wnioskodawców w granicy drogi, tj. bez pozostawienia marginesu w postaci przejazdu. W związku z tym wnioskodawcy ze swojej nieruchomości wydzielili fragment pod przejazd dla siebie, z którego korzystali oni, a potem również sąsiedzi. W żadnym zatem razie działka nr [...] nie jest tożsama z działką, która została wywłaszczona w ramach umowy sprzedaży pod drogę. Dopóki kwestia ta nie zostanie jednoznacznie wyjaśniona, przedmiotowe postępowanie wciąż będzie ulegało wznawianiu na różnych podstawach, np. obecnie toczy się w Sądzie Rejonowym dla K. – [...] postępowanie rozgraniczeniowe, w ramach którego ma być również wyjaśniany zasięg prawa własności na gruncie wnioskodawczyń. Pismem z dnia 22 czerwca 2018 r. strona postępowania, Firma A, przedstawiła swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie, wskazując w szczególności, że toczące się postępowanie z wniosku T. Z. i H. H. pozbawione jest podstaw prawnych.

Decyzją z dnia 16 października 2018 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 29 marca 2018 r., znak: [...], w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję organu II instancji, stwierdzając brak podstaw do zastosowania regulacji art. 138 § 2 k.p.a. w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zauważył, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że kilkanaście lat temu sprawa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej obecnie jako część działki nr [...], położonej w obr. [...] T. , jedn. ewid. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], położonej w b. gm. kat. T. na rzecz m.in. H. H. i T. Z. została rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną. Przyczyną wydania decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości było ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. W trakcie postępowania ustalono też, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości została wydana decyzja stwierdzająca nabycie jej użytkowania wieczystego z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r.; okres obowiązywania użytkowania wieczystego ww. gruntu wynosi 99 lat. Prawdą jest, że wywłaszczona nieruchomość może podlegać zwrotowi jedynie w sytuacji, gdy pozostaje we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że w obecnym stanie przedmiotowa działka (której odmowa zwrotu była spowodowana brakiem zbędności na cel wywłaszczenia) tym bardziej nie mogłaby być zwrócona poprzednim właścicielom. Nie oznacza to jednak, że w jakikolwiek sposób zdezaktualizowały się zawarte w poprzedniej decyzji ustalenia co do realizacji celu wywłaszczenia, ani też by zaistniała jakakolwiek podstawa prawna do ponownego rozpoznania sprawy zwrotu nieruchomości. Decyzja odmawiająca zwrotu przedmiotowej nieruchomości poprzednim właścicielom jest ostateczna i prawomocna oraz pozostaje w obrocie prawnym. Prowadzona obecnie sprawa dotyczy tej samej nieruchomości (tożsamość przedmiotowa), wniosek został złożony przez te same podmioty (tożsamość podmiotowa), również przepisy regulujące kwestię zwrotu wywłaszczonych nieruchomości nie zmieniły się do tego stopnia, aby mówić o nowej sprawie administracyjnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 20 lutego 2019 r., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 29 marca 2018 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości tożsamość podmiotowa i przedmiotowa w stosunku do sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wojewody z dnia 29 sierpnia 2002 r. Natomiast zmiana stanu prawnego, jaka dokonała się od czasu wydania decyzji Wojewody z dnia 29 sierpnia 2002 r. – w związku z nowelizacją art. 137 (ust. 1 pkt 2) u.g.n. (dokonaną ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492), nie wywarła relewantnych skutków w przedmiotowej sprawie z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz. U. z 2014 r. poz. 376), którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. – w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei zmiana stanu faktycznego musi odnosić się do tzw. faktów prawotwórczych, tzn. takich, które są relewantne z punktu widzenia subsumcji stanu faktycznego z konkretną normą prawa materialnego. W wydanym w przedmiotowej sprawie, prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1517/18, wskazano, iż Sąd całkowicie podziela stanowisko Starosty [...] zawarte w decyzji z dnia 29 marca 2018 r. i w uchylonej już wcześniej decyzji z dnia 27 grudnia 2016 r., zalecając, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji rozpoznał odwołanie nie stosując przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle powyższego należało stwierdzić – zdaniem Wojewody – że ponowne, merytoryczne rozpatrzenie wniosku T. Z. i H. H. o zwrot przedmiotowej jest niedopuszczalne, bowiem stanowiłoby naruszenie zakazu orzekania w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną, a tym samym ponowna decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty dotknięta była wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Z tych też względów zarzuty odwołania należało uznać za niezasadne. Z kolei kwestia ustanowienia służebności gruntowej na rzecz wnioskodawczyń oraz ewentualnej "komunalizacji" przedmiotowej nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową pozostaje bez związku z przedmiotem niniejszej sprawy.

W końcowej części uzasadnienia Wojewoda – nawiązując do sformułowanego przez odwołującą się zarzutu nieustosunkowania się organu I instancji do wniosku dowodowego strony – wyjaśnił, iż do wniosku tego Starosta [...] odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie uznając go za uzasadniony z uwagi na stwierdzony stan powagi rzeczy osądzonej i z tego punktu widzenia organ I instancji miał rację. Okoliczność, iż dawna parcela l. kat. [...] odpowiada części wskazanej we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie działki nr [...] została ustalona przez organ I instancji na podstawie zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej. Okoliczność ta nie budziła również wątpliwości w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z dnia 29 sierpnia 2002 r., znak: [...], która była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2544/02. Zdaniem organu odwoławczego, to, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona (nabyta) umową z dnia 27 lutego 1965 r. Rep. [...] – jest kwestią nie tylko znajdującą potwierdzenie w materiałach geodezyjnych, ale również przesądzoną we właściwym do tego trybie.

Pismem z dnia 27 marca 2018 r. skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła T. Z.. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenia prawa w postaci: 1) braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności braku przeprowadzenia dowodu z opinii geodety na okoliczność przedmiotu sprawy ustalenia, czy działka [...] jest tożsama z wywłaszczonym fragmentem gruntu z dnia 27 lutego 1965 r.; 2) naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez brak ustalenia prawdy materialnej biorąc pod uwagę, że działka poprzedników prawnych skarżącej miała określoną powierzchnię geodezyjną po wywłaszczeniu, to nie ulega najmniejszej wątpliwości, że zmniejszenie tych powierzchni na skutek bezprawnego zajęcia fragmentu nieruchomości skarżącej, tj. działki nr [...], z której została wydzielona droga na potrzeby skarżącej; 3) naruszenie art. 77 k.p.a w związku z art. 107 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, tymczasem wydanie decyzji powinno być poprzedzone zebraniem całego materiału dowodowego i całościowej jego oceny; niniejsze postępowanie nie zawiera operatu wyjaśniającego rozbieżności w postaci różnic w powierzchni pozostałych działek skarżącej (w szczególności dotyczy to działki nr [...]); zmniejszenie powierzchni powinno wynosić dokładnie tyle, ile wynika z wywłaszczenia, a skarżąca twierdzi, że powierzchnia została zmniejszona trzy razy – raz w wyniku umowy, co w pełni odpowiada prawu, następnie w wyniku pełnoprawnego wydzielenia drogi do pól uprawnych i trzeci raz kiedy wydzielona z jej działki droga znalazła się bez podstawy prawnej w użytkowaniu Firma A . Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi oraz w późniejszym piśmie procesowym skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Podobne stanowisko zajęła uczestniczka H. H..

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Zważywszy że rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie było już przedmiotem kontroli sądowej, należy zwrócić uwagę na: art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby; art. 171 p.p.s.a., który stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.

W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że w niniejszej sprawie, szeroko rozumianej, został uprzednio wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1517/18 – jest to wyrok uwzględniający sprzeciw od decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia 16 października 2018 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyjaśnił uwarunkowania decyzji wydawanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i zaprezentował wyżej zreferowaną ocenę prawną. Zaskarżona obecnie decyzja Wojewody z dnia 20 lutego 2019 r. koresponduje z tą oceną, a w każdym razie nie pozostaje z nią w sprzeczności.

Elementami konstytutywnymi sprawy administracyjnej są – w sferze realnej – podmioty oraz relewantne fakty, a w sferze normatywnej dwie normy: norma uprawniająca do konkretyzacji prawa (norma kompetencyjna) i norma konkretyzowana (norma merytoryczna). Pierwsza norma przesądza o samym istnieniu sprawy, a druga – o treści rozstrzygnięcia. Elementy konstytutywne sprawy administracyjnej, o których mowa, są punktem odniesienia dla weryfikacji jej tożsamości, ilekroć taka weryfikacja staje się potrzebna (np. w obliczu zarzutu działania organu w warunkach opisanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), aczkolwiek ocena i kwalifikacja ich następczej zmiany, mniejszej lub większej, nieraz napotyka na niemałe trudności i nie jest wolna od rozlicznych niuansów. W odniesieniu do sfery normatywnej w literaturze przedmiotu powszechnie akceptowany jest pogląd, że zniesienie lub nowelizacja przepisów, na podstawie których wydano decyzję administracyjną, co do zasady nie ma bezpośredniego wpływu na prawny byt tej decyzji ani na jej moc wiążącą w czasie (zob. T. Woś, Moc wiążąca aktów administracyjnych w czasie, Warszawa 1978, s. 116 i n. oraz powołaną tam literaturę). W myśl tego poglądu decyzja oraz wynikająca z niej norma indywidualna żyją niejako własnym życiem i są odporne na zmiany w zakresie ich podstaw prawnych. Zmiana stanu prawnego może pozbawiać decyzję mocy wiążącej i tym samym znieść kreowaną przezeń normę indywidualną tylko wtedy, gdy nowe przepisy tak stanowią (por. T. Woś, Moc wiążąca..., s. 117). Dla spowodowania tego skutku ustawodawca nie może zatem poprzestać na uchyleniu czy też nowelizacji wcześniejszej ustawy, lecz musi odnieść się również – bezpośrednio lub w sposób konkludentny – do wydanych na jej podstawie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych (szerzej M. Kamiński, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2013, s. 496–503; tenże, Prawo administracyjne intertemporalne, Warszawa 2011, s. 432–433 i 439–440). Jeżeli tego nie uczyni, rozstrzygnięcia te zachowują moc wiążącą i stanowią przeszkodę do ponownej konkretyzacji objętych nimi praw i obowiązków. Identyczność rei może zatem występować mimo zmiany przepisów, które tworzyły podstawę prawną wydanej ongiś decyzji ostatecznej – może występować nawet wtedy, gdy "zmieni się akt prawny stanowiący podstawę decyzji, ale zostanie zachowana ciągłość regulacji prawnej praw i obowiązków" (J. Borkowski, w: J. Borkowski (red.), J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1985, s. 236; por. też wyrok NSA z dnia 27 listopada 2013 r., II OSK 1318/12, CBOSA).

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, w pełni zasadne jest stanowisko organów obu instancji, że ostateczna decyzja Wojewody z dnia 29 sierpnia 2002 r., znak: [...], od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2544/02 – pozostaje w obrocie prawnym, ma moc wiążącą i kreuje stan rei iudicatae. Nie ulega też wątpliwości, że zachodzi tożsamość spraw – sprawy naówczas rozstrzygniętej i sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Sąd podziela przy tym zreferowaną wyżej argumentację, zawartą w uzasadnieniach decyzji – także w zakresie, w jakim wskazuje ona na ciągłość odnośnej regulacji prawnej oraz brak znaczenia w niniejszym przypadku jej następczych nowelizacji, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., P 38/11. Na marginesie warto zauważyć, że kwestia tożsamości spraw jawi się jako bardziej złożona i mogąca budzić wątpliwości, ilekroć wchodzi w grę decyzja wydana wcześniej na gruncie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W niniejszym przypadku wobec jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości stwierdzenia, że sprawa jest już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, postępowanie administracyjne podlegało obligatoryjnemu umorzeniu jako bezprzedmiotowe – zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa.

Zarzuty sformułowane skardze, uznane przez Sąd za niezasadne, są w istocie tożsame z zarzutami podnoszonymi na etapie postępowania odwoławczego. Wojewoda zaprezentował stanowisko co do tych zarzutów i Sąd to stanowisko podziela. Istotnie bowiem okoliczność, iż dawna parcela l. kat. [...] odpowiada części wskazanej we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie działki nr [...], została ustalona przez organ I instancji na podstawie zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej, a ponadto okoliczność ta była stwierdzona już w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z dnia 29 sierpnia 2002 r., co do której WSA w Krakowie w prawomocnym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2544/02, skargę oddalił. Poza tym twierdzenia skarżącej, że "działka jest obecnie w posiadaniu Skarbu Państwa bez tytułu prawnego" (fragment odwołania) czy też, że doszło do "bezprawnego zajęcia fragmentu nieruchomości skarżącej" (fragment skargi) – nawet gdyby, hipotetycznie rzecz ujmując, były prawdziwe – nie mogłyby rzutować na sposób zakończenia kontrolowanego postępowania administracyjnego. Gdyby bowiem przyjąć, że jakiś faktycznie zajęty fragment działki nie był objęty wywłaszczeniem, to ustalenie prawnych implikacji takiego stanu rzeczy nie byłoby materią postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wszystkie relewantne dla wydania zaskarżonej decyzji okoliczności faktyczne i prawne zostały wyjaśnione, toteż przepisy wskazane w skardze nie zostały naruszone.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.