Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 769/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: § 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 265
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia del. WSA Renata Kantecka Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej od skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 186/09 w sprawie ze skargi K. M.-B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania uzupełniającej płatności zwierzęcej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. po rozpoznaniu skargi K. M.-B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności obszarowej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w I. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej 140 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, z następującym uzasadnieniem.

Wnioskiem z dnia 15 maja 2008 r. K. M.-B. zwróciła się do Biura Powiatowego ARiMR w I. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, obejmującej jednolitą płatność obszarową (JPO) do dziewiętnastu działek rolnych o łącznej powierzchni 46,18 ha, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych do siedmiu działek rolnych o łącznej powierzchni 28,43 ha oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (JPO, TUZ) do dziesięciu działek rolnych o łącznej powierzchni 17,13 ha.

Skarżąca i jej mąż w 2007 r. posiadali dwa numery identyfikacyjne własnych gospodarstw, na które złożyli osobne wnioski o przyznanie płatności obszarowych. Skarżąca uzyskała płatność zwierzęcą do powierzchni 7,94 ha, natomiast jej mąż otrzymał płatność zwierzęcą do powierzchni 10,69 ha.

W związku z faktem zawarcia małżeństwa w 2005 r. skarżąca złożyła jeden wniosek o przyznawanie płatności, zawierający również grunty deklarowane przez jej męża w 2007 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. przyznał K. M.-B. jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Jednocześnie uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych została przyznana wnioskodawczyni do powierzchni 7,94 ha, tj. do powierzchni referencyjnej ustalonej na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego przez skarżącą w 2006 r.

W odwołaniu skarżąca wniosła o uwzględnienie pozostałej części trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku, za które nie naliczono płatności.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie, wskazując, iż po przeanalizowaniu zarzutów zawartych w odwołaniu oraz po ponownym rozpatrzeniu sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie dopatrzył się uchybień formalnych i merytorycznych w procesie wydawania decyzji w I instancji.

W uzasadnianiu organ wskazał na przepisy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051), zgodnie z którym rolnikowi przysługuje:

1. jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, jeżeli:

- na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1,0 ha; działka rolna nie może być mniejsza niż 0,1 ha;

- wszystkie grunty rolne są utrzymane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw, m.in. roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265) płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie oraz na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Natomiast § 5 ust. 2 powyższego rozporządzenia wskazuje, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność w roku 2006.

W ocenie organu stosownie do obowiązujących przepisów prawa nie ma podstaw prawnych do "zsumowania" powierzchni trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych ze złożonych przez małżonków wniosków o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2006 roku na podstawie, których zostały przyznane im płatności uzupełniające.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania § 7 cyt. rozporządzenia, gdyż przepis ten dotyczy faktu nabycia własności wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. Zgodnie bowiem z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.) do majątku osobistego każdego z małżonków należą: przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, a zatem w przypadku małżeństwa nie ma miejsca fakt nabycia na własność gruntów rolnych należących do współmałżonka, gdyż nieruchomości te stanowią majątek osobisty współmałżonka.

Orzekając na skutek skargi K. M.-B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2009 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w I. z dnia [...] listopada 2008 r., naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu, stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe. Przede wszystkim należy przywołać przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051), zgodnie z którym rolnikowi przysługuje:

1. jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, jeżeli:

a) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1,0 ha; działka rolna nie może być mniejsza niż 0,1 ha;

b) wszystkie grunty rolne są utrzymane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

c) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak wynika z akt sprawy oba gospodarstwa rolne spełniały powyższe przesłanki, gdyż w roku poprzedzającym zgłoszenie wniosków o dopłaty oba gospodarstwa otrzymały żądane dopłaty w pełnej wysokości.

Organ zwrócił uwagę, iż jako małżonkowie winni złożyć jeden wniosek, a ich gospodarstwa winny posiadać jeden numer identyfikacyjny. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz o ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.), który stanowi, iż w przypadku:

– małżonków

– podmiotów będących współposiadaczami gospodarstw rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny.

Numer ten nadaje się temu ze współmałżonków, tak jak w niniejszej sprawie, co do którego drugi małżonek wyraził pisemną zgodę. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła oświadczenie, że oboje posiadają gospodarstwa rolne, które stanowią ich majątek odrębny. Związek małżeński został zawarty w 2005 r. i od tego roku małżonkowie prowadzą wspólnie oba gospodarstwa rolne. To oznacza, że oboje są współposiadaczami obu gospodarstw.

Sąd podkreślił, że w roku 2007 oboje małżonkowie otrzymali dopłaty w pełnej wysokości, składając dwa oddzielne wnioski. Natomiast w roku 2008 składając jeden wniosek, zgodnie z zaleceniem organu, w związku z koniecznością posługiwania się małżonków jednym numerem identyfikacyjnym odmówiono przyznania dopłaty uzupełniającej do gruntów męża przeznaczonych pod uprawę pasz, mimo że w roku 2007 otrzymał taką dopłatę.

Zdaniem Sądu takie rozstrzygnięcie organu jest nieprawidłowe. Organ błędnie przyjął w tym wypadku, iż jest to wniosek o dopłaty samej skarżącej i zastosował wobec niej przepis § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt rozporządzenia uznając, iż można przyznać tylko taką dopłatę, jaką tylko ona otrzymała w roku 2006, pomimo że w ubiegłym roku, tj. w 2007 i w roku 2006 składając osobne wnioski na własne numery identyfikacyjne, otrzymali dopłaty również i za grunty przeznaczone pod paszę.

W ocenie Sądu w sprawie dokonano jedynie czynności technicznej w postaci wskazania jednego numeru identyfikacyjnego dla obu gospodarstw rolnych. W sprawie są nadal dwa gospodarstwa rolne a dopłaty "idą" za konkretnym gospodarstwem, co jest zgodne z wolą Ustawodawcy i polityką rolną Unii Europejskiej. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych i oświadczeń – strony są małżeństwem już od 2005 r. i wspólnie od tego roku prowadzą działalność rolną razem w dwóch gospodarstwach rolnych, których są współposiadaczami, pomimo że gospodarstwa te stanowią ich odrębne własności.

W opinii Sądu zmiana numeru identyfikacyjnego, w wyniku czynności materialno- technicznej nie może skutkować pozbawieniem uprawnień do dopłat.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego, tzn. art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051) poprzez jego błędne zastosowanie,

2. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 265 ze zm.) przez przyjęcie, iż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność winna być określona nie tylko na podstawie powierzchni zadeklarowanej przez niego we wniosku na rok 2006 r., ale obejmować również powierzchnię zadeklarowaną we wniosku małżonka dotyczącym 2006 roku,

3. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak szczegółowego wyjaśnienia przyjętej przez Sąd interpretacji powołanych w punkcie 2) niniejszej skargi przepisów oraz lakoniczne wskazanie sposobu dalszego postępowania dla organu, które to wady postępowania Sądu w konsekwencji doprowadziły do wydania błędnego rozstrzygnięcia, stąd też naruszenie przez Sąd ww. przepisów postępowania stanowi okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na wymienione naruszenia prawa, wyczerpujące przesłanki podstaw kasacyjnych określonych art. 174 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie kwestią sporną jest wysokość przyznanej tzw. "płatności zwierzęcej". Płatność ta jest płatnością odmienną od jednolitej płatności obszarowej (co podkreśla sam ustawodawca stosując inną terminologię) opartą o specyficzne, właściwe tylko dla niej zasady. Dlatego też w ocenie organu zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi naruszenie prawa materialnego.

Organ wskazał, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż wniosek o dopłaty jest wnioskiem nie tylko samej wnioskodawczyni, ale również jej męża, wobec czego organ nieprawidłowo zastosował wobec niej przepis § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stanowisko to nie zasługuje na akceptację. Zgodnie bowiem z treścią ww. przepisów płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli spełnione zostaną dwa warunki:

• rolnik w okresie referencyjnym był posiadaczem zwierząt, wpisanych lub zgłoszonych do właściwych rejestrów, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie,

na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., przyznano mu płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

W przypadku, gdy spełnione zostaną obydwa powyższe warunki, dany rolnik jest uprawniony do otrzymania płatności zwierzęcej do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż:

• powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, których był posiadaczem (wynika to z odesłania w treści rozporządzenia) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe oraz współczynnika 0,3; « powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której wnioskodawcy została przyznana płatność na podstawie jego wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r.

W przepisie tym ustawodawca nie dopuszcza możliwości sumowania powierzchni trwałych użytków zielonych z wniosków rolnika oraz jego małżonka. Nieistotny dla rozpatrywanej sprawy jest również podnoszony przez WSA fakt wpisu małżonków pod jednym numerem ewidencyjnym wynikający z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Powoływanie się przez WSA w B. na powyższą okoliczność jako czynność o charakterze materialno-technicznym, która nie może nieść negatywnych konsekwencji w stosunku do beneficjentów, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Niezależnie bowiem od kształtu uregulowań dotyczących ewidencji producentów zgodnie z treścią ww. rozporządzenia podstawą do obliczenia maksymalnej wysokości przysługującej płatności zwierzęcej jest jeden, konkretny wniosek.

Stosując interpretację przepisów ww. rozporządzenia przyjętą przez organ, połączenie małżonków pod jednym numerem ewidencyjnym nie prowadzi nieuchronnie do utraty płatności zwierzęcych przez małżonka rezygnującego z własnego numeru ewidencyjnego. Prawodawca, w przypadku nabywania, czy też łączenia gospodarstw dał beneficjentom możliwość ubiegania się o całość dopłat w oparciu o treść § 7 omawianego rozporządzenia, w przypadku gdy wnioskodawca nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. Stan faktyczny sprawy, w szczególności oświadczenie wnioskodawczyni, iż gospodarstwa jej i jej męża pozostały składnikami majątków osobistych każdego z nich, wykluczyły jednakże zastosowanie tego przepisu. Z powyższego zdaniem organu wynika, że niekorzystna sytuacja w jakiej znalazła się wnioskodawczyni nie wynikała z niewłaściwej interpretacji przepisów rozporządzenia dokonanej przez organ, gdyż istniała możliwość uzyskania płatności zwierzęcej w wyższej wysokości w oparciu o § 7 rozporządzenia.

Dla takiego sposobu nabycia prawodawca przewidział ograniczenie wysokości płatności zwierzęcej, mogące skutkować tym, że płatność uzyskana po przejęciu gospodarstwa będzie niższa niż suma płatności uzyskiwanych na każde z nich z osobna. Omawiana redukcja dopłat dotyczy przypadków nabycia w całości innego gospodarstwa przez rolnika i wyraża się poprzez zawartą w § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia możliwość przyznania płatności zwierzęcej maksymalnie do 50% powierzchni zadeklarowanych w tym wniosku gruntów rolnych, do których jest przyznawana jednolita płatność obszarowa. Pomniejszanie wysokości dopłat zwierzęcych należy zatem interpretować nie jako błąd prawodawcy, lecz jego konsekwentne i zamierzone działanie.

Sąd I instancji nie przestawił jakiegokolwiek szczegółowego wyjaśnienia przyjętej przez siebie interpretacji § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie wyjaśnił przede wszystkim najistotniejszej z punktu widzenia niniejszej sprawy kwestii, w jaki sposób i za pomocą jakich reguł interpretacyjnych przyjął, iż powierzchnie trwałych użytków zielonych winny być sumowane.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. M.-B. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a.

Analizując w pierwszym rzędzie zasadność zarzutów w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez "brak szczegółowego wyjaśnienia przyjętej przez Sąd interpretacji" § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) oraz poprzez lakoniczne wskazówki dla organu co do dalszego postępowania, stwierdzić należy, że zarzut ten jest chybiony.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać wymienione w nim elementy – w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a nadto w przypadku uwzględnienia skargi powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania oraz w razie potrzeby ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., czyli wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.

Sąd I instancji zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wobec naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku chodzi o przepis § 5 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia, którego błędną wykładnię zarzuca Sądowi autor skargi kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Uzasadnienie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. sprowadza się do zarzutu nieczytelnej wykładni § 5 cyt. rozporządzenia, co pozostaje w ścisłym związku z treścią zarzutu podniesionego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie prawa materialnego w błędnej wykładni § 5 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia w tym, że przepis ten nie dopuszcza możliwości "zsumowania trwałych użytków zielonych z wniosków rolnika oraz jego małżonka" i bez znaczenia jest uzyskanie przez małżonków jednego numeru ewidencyjnego w myśl art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.).

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051) płatność uzupełniająca do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych przysługuje rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Jest poza sporem, że małż. B. zawarli związek małżeński w 2005 r., posiadają własne gospodarstwa rolne, do 2008 r. posiadali odrębne numery identyfikacyjne i otrzymywali jednolitą płatność obszarowa, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęcą).

Powyższe oznacza, że do 2007 r. włącznie spełnione były przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 2 pkt 2 cyt. ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.).

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej nadanie jednego numeru identyfikacyjnego w trybie art. 12 ust. 4 cyt. ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ma znaczenie o tyle, że stanowi ułatwienie dla organu, jak i dla małżonków i współposiadaczy gospodarstw. Nadanie jednego numeru identyfikacyjnego nie może prowadzić do pozbawienia małżonka, który wyraził zgodę na ten techniczny tryb, prawa do uzyskania płatności, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 2 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.

Przyznanie K. M.-B. jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych z uwzględnieniem również powierzchni gruntów stanowiących własność męża, potwierdza spełnienie przesłanek uzasadniających przyznanie tychże płatności dla obu gospodarstw i prawo do uzyskania płatności obszarowej, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy (płatności zwierzęcej).

Jest również okolicznością bezsporną, że do 2007 r. włącznie każdy z małżonków otrzymywał płatność zwierzęcą.

Wykładnia celowościowa § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia prowadzi do wniosku, że w sytuacji gdy każdy z małżonków w odniesieniu do własnego gospodarstwa spełniał i spełnia nadal warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, a tym samym płatności uzupełniającej (art. 7 ust. 2), to zachowuje nadal tego rodzaju uprawnienia po nadaniu jednego numeru identyfikacyjnego temu z małżonków, co do którego współmałżonek wyraził pisemną zgodę.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż § 5 cyt. rozporządzenia "nie dopuszcza możliwości sumowania trwałych użytków zielonych". Dla ścisłości zauważyć wypada, że przepis ten w ogóle nie zawiera zapisu dotyczącego "sumowania" wymienionych użytków.

Tego rodzaju potrzeba wynika z wykładni celowościowej § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia z omówionych wyżej przyczyn.

W świetle powyższych rozważań za chybiony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sposób określony w pkt 1 skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że Sąd I instancji nie wypowiadał się na temat unormowań zawartych w § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia, a więc nie dokonał wykładni tegoż przepisu, co sprawia, że zarzut ten usuwa się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nawiązując w tym miejscu do zarzutu lakonicznych wytycznych co do dalszego postępowania, to w części można się zgodzić ze stanowiskiem skarżącej. Ograniczenie przez Sąd I instancji wskazań co do dalszego postępowania do stwierdzenia "...organ winien wziąć pod uwagę powyższe uwagi" rzeczywiście jest lakoniczne, ale gdy się zważy na stanowisko Sądu I instancji, który wykazał błędną wykładnię § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia i bezpodstawne pozbawienie dopłaty zwierzęcej w odniesieniu do gruntów męża K. M.-B., to wskazanie, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., jest czytelne. Dlatego też uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik.

Z tych względów, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.