Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1888/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 57 § 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 55/11 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 55/11 oddalił skargę A. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

2. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku A. W., decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] odmówił jej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nieruchomości pozostawionej przez F. S. w [...] przy ul. [...], gdyż przedmiotowy wniosek złożony został z uchybieniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), zwanej dalej: "ustawa".

Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania A. W., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Ustalił, że wniosek A. W. (datowany na dzień 29 grudnia 2008 r.) wpłynął do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w dniu 8 stycznia 2009 r., a następnie przekazany został, zgodnie z właściwością, Wojewodzie [...] Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 16 lutego 2009 r. Organ wskazał, że w celu zachowania terminu, strona powinna, zgodnie z art. 57 § 5 pkt 3 K.p.a., złożyć wniosek do polskiego urzędu konsularnego przed dniem 31 grudnia 2008 r., natomiast w niniejszej sprawie wniosek ten wpłynął tam dopiero w dniu 8 stycznia 2009 r. Strona wysłała również wniosek za pośrednictwem placówki pocztowej operatora [...] – [...], który do polskiego operatora publicznego wpłynął w dniu 5 stycznia 2009 r., a następnie do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 7 stycznia 2009 r. Zgodnie jednak z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. w celu zachowania terminu przesyłkę należało nadać w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Ustosunkowując się do twierdzenia wnioskodawczyni, że przedmiotowy wniosek złożyła ona również do Wojewody [...] w dniu 29 grudnia 2008 r. drogą elektroniczną, organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] pismem z dnia 25 października 2010 r. poinformował organ odwoławczy, iż w grudniu 2008 r. istniała możliwość składania wniosków w formie dokumentu elektronicznego, jednak po sprawdzeniu w istniejącym rejestrze elektronicznej skrzynki podawczej działającej od dnia 3 lipca 2008 r. brak było wniosku A.W.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że skoro dwa wnioski skarżącej złożone zostały z uchybieniem terminu wskazanego w ustawie, należało odmówić jej potwierdzenia prawa do rekompensaty, co zasadnie uczynił też w swojej decyzji organ pierwszej instancji.

3. Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r., A. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu ją poprzedzającej i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ po wszczęciu postępowania powinien najpierw dokonać oceny spełnienia wymogów formalnych wniosku, w tym zachowania terminu do jego złożenia. Natomiast w niniejszej sprawie organ wojewódzki przez 13 miesięcy prowadził postępowanie, m. in. przesłuchując skarżącą i gromadząc niezbędny materiał dowodowy, a następnie z przyczyn formalnych odmówił jej potwierdzenia prawa do rekompensaty. Zdaniem skarżącej niezgłoszenie przez organ na wstępie zastrzeżeń co do terminowości złożenia wniosku i następnie podjęcie działań zmierzających do rozpatrzenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty stworzyło podstawy do przekonania, że wniosek ten nie zawiera uchybień formalnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a."

Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zostać wszczęte i toczy się wyłącznie na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zachowanie powyższego terminu jest tym samym warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania wygasa. Wygaśnięcie roszczenia oznacza, że następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę.

Sąd podkreślił, że pierwszy z wniosków skarżącej, datowany na dzień 29 grudnia 2008 r. (we wniosku błędnie wskazano 2005 r.) wpłynął do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w dniu 8 stycznia 2009 r., a następnie niezwłocznie przekazany został, zgodnie z właściwością, do Wojewody [...], gdzie wpłynął, jak wynika z prezentaty urzędu, w dniu 16 lutego 2009 r. Drugi z kolei wniosek skarżącej nadany został za pośrednictwem placówki pocztowej operatora [...] – [...] i do polskiego operatora publicznego wpłynął w dniu 5 stycznia 2009 r., a do adresata, tj. [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 7 stycznia 2009 r.

Powołując się na art. 57 § 5 K.p.a., wskazujący alternatywne formy składania pisma w postępowaniu administracyjnym i związany z tym sposób obliczania terminów, w tym na możliwość wniesienia pisma poza granicami Polski poprzez złożenie go w polskim urzędzie konsularnym (art. 57 § 5 pkt 3 K.p.a.), z której to opcji skorzystała skarżąca, Sąd podniósł, że o zachowaniu terminu decyduje dzień, w którym pismo wpłynie do takiego urzędu. Skoro zatem wniosek skarżącej do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w [...] wpłynął w dniu 8 stycznia 2009 r., uznać należało, co trafnie uczyniły organy, że złożony on został z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 5 ust. 1 ustawy.

Odnosząc się natomiast do drugiego wniosku skarżącej, który nadany został bezpośrednio do Wojewody [...] za pośrednictwem placówki pocztowej operatora – [...]-[...], to zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., tylko skorzystanie z usług polskiej placówki pocztowej operatora publicznego gwarantuje możliwość przyjęcia, że termin został zachowany. Skutku takiego nie wywoła zatem dokonanie danej czynności za pośrednictwem urzędu pocztowego znajdującego się poza granicami kraju. Data więc nadania określonego pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy dochowano terminu. Nie oznacza to oczywiście niedopuszczalności skorzystania z usług zagranicznego operatora pocztowego, jednak wszelkie opóźnienia związane z działalnością tego operatora będą obciążać stronę, gdyż to ona ponosić będzie ryzyko niemożności skutecznego wskazania faktycznej daty złożenia pisma. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku, gdy pismo nadane zostało w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin do jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo to przekazane zostało polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Skoro zatem wniosek skarżącej, jak wynika ze stempla pocztowego, wpłynął do polskiego operatora publicznego w dniu 5 stycznia 2009 r., to termin ten należy uznać za datę złożenia wniosku do Wojewody [...], który tym samym został wniesiony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy, że przy kontroli przedmiotowych decyzji dla Sądu nie ma znaczenia, na jakim etapie postępowania organ dostrzegł uchybienie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Powyższe nie miało bowiem wpływu na wynik sprawy, skoro art. 7 ust. 2 ustawy obligował Wojewodę [...] do wydania w takim przypadku decyzji odmownej. Bez znaczenia jest zatem, na jakim etapie postępowania uchybienie takie zostało przez organ dostrzeżone.

4. Od powyższego wyroku A. W. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazała na naruszenie:

- przepisów postępowania, a to:

1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 K.p.a. przez to, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dopuścił do niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mającego na względzie interes strony, do nieprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie strony, niedoinformowania jej należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na postępowanie w sprawie, do nieczuwania także nad tym, aby strona nie poniosła szkody, przeciwnie do spowodowania bądź przyczynienia się do powstania szkody, nieumożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i do niewyjaśnienia w pełni zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy, w rezultacie do niestania na straży praworządności;

2) art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z przepisami Działu II K.p.a., a zwłaszcza art. 75, art. 77, art. 80 i art. 81 K.p.a. przez to, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał niedopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a także uznania za udowodnioną okoliczności faktycznej, mimo że strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;

3) art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 107 K.p.a. przez to, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał decyzje, mimo że nie zawierały wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

4) art. 3 § 1 P.p.s.a. przez to, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środków przewidzianych w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy jest niewystarczający i budzący wątpliwości i przyjął uzasadnienie organu administracyjnego oparte wyłącznie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego;

5) art. 141 § 1 P.p.s.a. przez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych skardze.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna A. W. nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

6. Przed przejściem do merytorycznej oceny podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny dokonał analizy tych podstaw z punktu widzenia formalnych wymogów skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Brak uzasadnienia przytoczonej podstawy kasacyjnej jest wadą formalną skargi kasacyjnej. Jeżeli skarżący kasacyjnie nie zmieścił w piśmie procesowym uzasadnienia danej podstawy kasacyjnej, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać merytorycznej oceny takiej podstawy. W niniejszej sprawie część podstaw kasacyjnych nie zasługiwała na uwzględnienie właśnie z tego powodu. Zarzut naruszenia niektórych przepisów, spośród uregulowań przytoczonych w petitum skargi jako podstawy kasacyjne, nie znalazł rozwinięcia w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych.

Przede wszystkim, w petitum skargi kasacyjnej, w punktach 1-4 wskazano w podstawach kasacyjnych na naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. – bądź to samodzielnie (pkt 4 petitum skargi), bądź to w związku z niektórymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 11, 77, 75, 80, 81, 107 § 3 (pkt 1-3 petitum skargi). Przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. stanowi: "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Uzasadnienie podstaw kasacyjnych nie pozwala na ustalenie, z jakiego powodu skarżąca kasacyjnie wskazała w podstawach kasacyjnych art. 3 § 1 P.p.s.a. Wszak w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli działalności administracji publicznej (tj. zaskarżonej decyzji) w sposób określony w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zastosował środek określony w tej ustawie (tj. wydał wyrok oddalający skargę). To, że skarżąca kasacyjnie nie podziela zasadności rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji i jego motywów nie oznacza, że jest to wynikiem naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. Przepis ten mógłby stanowić zasadną podstawę kasacyjną, gdyby Sąd pierwszej instancji w ogóle nie wywiązał się z powinności dokonania kontroli administracji publicznej z zastosowaniem odpowiednich środków procesowych, przewidzianych w P.p.s.a. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca, dlatego też należy stwierdzić, że przywołanie w podstawach kasacyjnych art. 3 § 1 P.p.s.a. jest oczywiście bezzasadne.

Ponadto, równie chybiona jest podstawa kasacyjna oparta na naruszeniu art. 141 § 1 P.p.s.a. (pkt 5 petitum skargi kasacyjnej). Przepis ten został wskazany jako naruszony przez Sąd pierwszej instancji "przez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze". Tymczasem art. 141 § 1 P.p.s.a. stanowi: "Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2". Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega związku pomiędzy zarzutem nieustosunkowania się Sądu pierwszej instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze a treścią art. 141 § 1 P.p.s.a., który wyznacza Sądowi termin sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny nie odnalazł jakichkolwiek argumentów, które miałyby przemawiać za naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji tegoż przepisu.

W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny jest zobligowany do zbadania, czy – mimo częściowo błędnego sformułowania podstaw kasacyjnych w pkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej – uzasadnienie tych podstaw daje możliwość zidentyfikowania istoty zarzutu skarżącego kasacyjnie i w konsekwencji merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny kieruje się bowiem w swojej działalności zasadą falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą samo błędne oznaczenie zarzutu nie stanowi przeszkody do jego rozpoznania, pod warunkiem, że całość pisma procesowego umożliwia ustalenie treści zarzutu. Kierując się powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że - mimo błędnego powołania w podstawach skargi kasacyjnej art. 3 § 1 P.p.s.a. - intencją skarżącej kasacyjnie było wskazanie na niezgodność wyroku Sądu pierwszej instancji z przepisami prawa procesowego, zawartymi we wskazanych w skardze kasacyjnej przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, przepisy procedury administracyjnej mogą być przytaczane w podstawach kasacyjnych skargi kasacyjnej, jeżeli skarżący stawia zarzut, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił – pod kątem zgodności z takimi przepisami – decyzję administracyjną. Z taką sytuacją mamy do czynienia przy rozpoznaniu przedmiotowej skargi kasacyjnej. Właściwymi podstawami kasacyjnymi są więc art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 11, 77, 75, 80, 81, 107 § 3 K.p.a., gdyż – jak wynika z uzasadnienia podstaw kasacyjnych – skarżąca kasacyjnie zarzuca, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia ww. przepisów procedury administracyjnej.

7. Zasadniczy zarzut skarżącej kasacyjnie sprowadza się do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo skontrolował decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 18 listopada 2010 r. pod kątem dochowania terminu na wystąpienie do wojewody z wnioskiem o ustalenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami RP.

Przechodząc do analizy tych podstaw kasacyjnych należy przypomnieć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej "Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r." Termin ten ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że niezłożenie wniosku do dnia 31 stycznia 2008 r. powoduje wygaśnięcie prawa do rekompensaty. W konsekwencji, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, w przypadku niespełnienia wymogu wniesienia wniosku we wskazanym terminie wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Problematyka zachowania terminu do wniesienia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie została osobno uregulowana w ustawie o realizacji prawa do rekompensaty. W konsekwencji, w tym zakresie znajdują zastosowanie regulacje ogólne, zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 57 § 5 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 czerwca 2010 r. (tj. do dnia wejścia w życie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw) termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, do organu administracji publicznej;

2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego;

3) złożone w polskim urzędzie konsularnym;

4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;

5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;

6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, przyjętego przez Sąd pierwszej instancji, wynika, że wniosek skarżącej kasacyjnie o potwierdzenie prawa do rekompensaty, skierowany do Wojewody [...] wpłynął do Konsulatu Generalnego w [...] w dniu 8 stycznia 2009 r. Ponadto skarżąca wysłała pismo z wnioskiem za pośrednictwem [...] placówki pocztowej. Pismo to dotarło do polskiej placówki pocztowej w dniu 5 stycznia 2009 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że – z punktu widzenia art. 57 § 5 pkt 2 i 3 K.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty – termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty nie został w tych przypadkach dochowany. Tak też trafnie uznał Sąd pierwszej instancji.

Niezależnie od tego, skarżąca kasacyjnie twierdzi, że w dniu 29 grudnia 2008 r. – a więc dwa dni przed upływem terminu ustawowego – skierowała wniosek o przyznanie jej prawa do rekompensaty drogą elektroniczną. Natomiast, jak wynika z informacji złożonej w toku postępowania administracyjnego przez Wojewodę [...], po sprawdzeniu w istniejącym rejestrze elektronicznej skrzynki podawczej (działającej od dnia 3 lipca 2008 r.), stwierdzono brak wniosku A. W. o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W takich okolicznościach nie można mówić o złożeniu przez skarżącą wniosku w terminie, przewidzianym w art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w grudniu 2008 r.) wysłanie pisma drogą elektroniczną do organu administracji publicznej było skuteczne z punktu widzenia zachowania terminu, ale tylko pod warunkiem, że – jak wyraźnie stanowił ten przepis w brzmieniu obowiązującym w grudniu 2008 r. – pismo zostało wysłane "za poświadczeniem przedłożenia". Zatem warunkiem zachowania terminu na wniesienie pisma procesowego drogą elektroniczną było dysponowanie przez osobę, która takie pismo złożyła, "poświadczeniem przedłożenia", którego A. W. nie przedstawiła.

Jako "poświadczenie przedłożenia" w rozumieniu nieobowiązującej już wersji art. 57 § 5 pkt 1 K.p.a. należało traktować wszelkie dane elektroniczne, na podstawie których byłoby możliwe wiarygodne ustalenie czasu (tj. dnia i godziny) przekazania dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego danego organu administracji publicznej. Użytkownik środka komunikacji elektronicznej, który posiada wiedzę i umiejętności umożliwiające przekazanie informacji w formie elektronicznej (np. przez wysłanie wiadomości e-mail), ma możliwość zapisania lub późniejszego odtworzenia danych, które potwierdzałyby fakt przekazania informacji i które mogą stanowić ewentualny dowód dla nadawcy informacji, że przekazał ją określonemu adresatowi w określonym czasie. Poświadczenie przedłożenia jest potwierdzeniem dla nadawcy, że pismo zostało wysłane. Ma istotne znaczenie w sytuacji, gdy chodzi o wykazanie przez nadawcę zachowania terminu. Stanowi zatem dowód dla nadawcy, że przekazał (nadał) przesyłkę w określonym czasie. Cechą istotną poświadczenia przedłożenia było to, że wystawił je nie organ (adresat), ale podmiot wysyłający.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła organom administracji jakiegokolwiek dowodu – który mógłby być potraktowany jako "poświadczenie przedłożenia" w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 1 K.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w grudniu 2008 r.) – na to, że w dniu 29 grudnia 2008 r. skierowała drogą elektroniczną wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty. Co więcej, oświadczenie skarżącej kasacyjnie zostało jednoznacznie zakwestionowane przez Wojewodę [...], który ustalił brak takiego wniosku w elektronicznej skrzynce podawczej. W takich okolicznościach, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister Skarbu Państwa – działając zgodnie z regułami postępowania dowodowego, określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego – miał prawo przyjąć, wbrew oświadczeniom skarżącej kasacyjnie, że nie złożyła ona wniosku w formie elektronicznej w podawanym przez nią dniu. Nie było też w tym zakresie konieczne dalsze prowadzenie postępowania dowodowego. A zatem, zarówno postępowanie administracyjne w sprawie skarżącej kasacyjnie, jak również ocena tego postępowania dokonana przez Sąd pierwszej instancji, były prawidłowe z punktu widzenia przepisów procesowych wskazanych w podstawach kasacyjnych.

8. Uzupełniająco, z uwagi na argumenty podniesione w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny, pragnie zwrócić uwagę na dwie kwestie.

Po pierwsze, Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wątpliwe z punktu widzenia zasad postępowania administracyjnego – a w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.) i zasady informowania stron o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 K.p.a.) – jest takie działanie organu administracji, które polega na prowadzeniu kolejnych czynności postępowania administracyjnego mimo tego, że sam wniosek o wszczęcie tego postępowania został wniesiony z naruszeniem terminu materialnoprawnego, a więc już z tego powodu zawarte w nim żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Natomiast okoliczność ta – wbrew temu, co wynika ze skargi kasacyjnej – nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Niezależnie bowiem od tego, czy organ prowadził, czy też nie prowadził przez pewien czas postępowania administracyjnego, nie zmienia to faktu, że skarżącej kasacyjnie nie przysługuje prawo do rekompensaty, gdyż nie spełniła warunku złożenia wniosku do 31 grudnia 2008 r., a zatem organ miał obowiązek wydać decyzję odmowną, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.

Po drugie, w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych wskazano na naruszenie niektórych przepisów Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i protokołu nr 1 do tej Konwencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się osobno do tych zarzutów, gdyż są one sformułowane w sposób niezrozumiały i nie zostały poparte jakąkolwiek argumentacją. Odniesienia do ww. aktów prawnych dokonane w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych mają walor wyłącznie ornamentacyjny i nie dostarczają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jakichkolwiek argumentów, które dawałyby podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie norm konstytucyjnych lub konwencyjnych.

9. Z przedstawionych wyżej względów, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw oraz nie stwierdzono z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.