Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 45/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art 25
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Bogatynia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Bogatynia a Prezydentem Miasta Słupska w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. J. w sprawie wydania decyzji o kontynuacji zasiłku stałego postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Bogatynia jako organ właściwy w sprawie. .


UZASADNIENIE

Zastępca Dyrektora Bogatyńskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i Wsparcia Rodziny w Bogatyni, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Bogatynia, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Słupska w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. J. w sprawie wydania decyzji o kontynuacji zasiłku stałego. Wniosek nie zawierał uzasadnienia.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Słupsku, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Słupsk wskazał, że D. J. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Słupsku wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego, który otrzymywał do dnia 31 grudnia 2020 r. Następnie, w dniu 13 stycznia 2021 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie zasiłku stałego.

Organ podał, że D. J. jest zameldowany w Słupsku przy ul. [...] (organ błędnie podał [...]). Do dnia 31 grudnia 2020 r. był osobą bezdomną, przebywał w schronisku [...] w Słupsku przy ul. [...]. Podano, że aktualnie jego miejscem zamieszkania jest Bogatynia – ul. [...], gdzie mieszka i przebywa u swojego ojca. Zdaniem organu, odkąd D. J. mieszka z ojcem, który udzielił mu pomocy, dając możliwość zamieszkania, utracił on status osoby bezdomnej.

Wskazano, że właściwość miejscową gminy ustala się w oparciu o art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 poz. 1876 – dalej "u.p.s.") według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Podano, że zgodnie z ust. 2 tego przepisu, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, tj. w niniejszej sprawie Słupsk. Podano, że w okresie przebywania D. J. na terenie Słupska i zamieszkiwania jako osoba bezdomna w schronisku, organem właściwym do udzielenie pomocy był więc, zgodnie z w/w przepisem, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Słupsku. Stwierdzono, że z chwilą opuszczenia przez niego miejscowości Słupsk, opuszczenia schroniska dla bezdomnych w Słupsku i zamieszkania w miejscowości Bogatynia w lokalu mieszkalnym pod adresem 59-920 Bogatynia, ul. [...] wraz z ojcem, nie można uznać go za osobę bezdomną, a tym samym właściwym organem do załatwienia wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego powinien być – zgodnie z art. 101 u.p.s. Ośrodek Pomocy Społecznej i Wsparcia Rodziny w Bogatyni – według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia. Zdaniem organu, całkowicie bezzasadne jest stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy Bogatynia, aby właściwość Ośrodka ustalić w oparciu o ostatnie miejsca zameldowania osoby na pobyt stały uznając, że D. J. jest osobą bezdomną – zgodnie z art. 6 pkt 8 u.p.s.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Bogatynia a Prezydentem Miasta Słupska w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. J. w sprawie wydania decyzji o kontynuacji zasiłku stałego.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust.1 u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Choć ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że przez miejsce zamieszkania – zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w art. 25 K.c. – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Natomiast samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05). Miejscem takim jest bowiem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W niniejszej sprawie, z jej akt wynika, że ojciec D. J. udzielił mu schronienia w swoim miejscu zamieszkania – w Bogatyni przy ul. [...]. Tam też zainteresowany obecnie przebywa. Co prawda w wywiadzie środowiskowym z dnia 13 stycznia 2021r. podał, że nie wie, jak długo pozostanie u ojca, to jednak nie oświadczył kategorycznie, że jego pobyt u ojca ma charakter czasowy i krótkotrwały. Podkreślić należy, że adres zamieszkania w Bogatyni zainteresowany podał także w w/w wywiadzie środowiskowym jako adres swojego zamieszkania. Taki również adres wpisał w formularzu wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego z dnia 13 stycznia 2021 r. Należy więc uznać, że na dzień dzisiejszy to w Bogatyni koncentrują się interesy życiowe D. J.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie miejscem zamieszkania D. J. jest Bogatynia, to organem właściwym do rozpoznania jego wniosku w sprawie wydania decyzji o kontynuacji zasiłku stałego jest Burmistrz Miasta i Gminy Bogatynia – zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.