Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 91/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Wykowski Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - oddala skargę –


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Minister Infrastruktury – w wyniku rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta S., złożonego w trybie art. 127 § 3 kpa –

- utrzymał w mocy swe postanowienie z dnia [...] września 2004 r. odmawiające wydania zaświadczenia, że szczegółowo określone przez wnioskodawcę działki, położone na terenie miasta S., zgodnie z § 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstwa na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.), uległy nacjonalizacji na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3 poz. 17 ze zm.).

Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko rozstrzygający organ podniósł, że w jego zasobach archiwalnych brak jest dokumentacji potwierdzającej przejęcie na własność Państwa przedsiębiorstwa należącego do Towarzystwa D. "obejmującego" przedmiotowe nieruchomości. Minister Infrastruktury zacytował przy tym brzmienie art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 kpa oraz art. 218 § 1.

W złożonej skardze Prezydent Miasta S. wniósł o uchylenie opisanego wyżej postanowienia Ministra Infrastruktury. Wyjaśnił przy tym ostatecznie, iż działa w sprawie jako reprezentant Skarbu Państwa. Skarżący zaznaczył jego dążenie nie do ukształtowania nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzenia "już istniejącego, powstałego" na podstawie: "dekretu Naczelnika Państwa z dnia 7 lutego 1919 r. (Dziennik Praw Nr 14, poz. 155), ustawy z dnia 3.01.1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi (Dz. U. Nr 3, poz. 17 z 1946 r.) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia [...] września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa P. (Dz. U. Nr 43 z 1948 r. na mocy art. 6 w zw. z art. 7.1.)".

W ocenie skarżącego rozstrzygający organ nie dochował w sprawie należytej staranności. Ograniczył się bowiem do sprawdzenia posiadanych przez siebie zasobów archiwalnych. Nie przeprowadził natomiast dowodu z przesłuchania strony – P., która w imieniu Skarbu Państwa przedmiotowymi terenami zarządzała. Uwzględniając, że procedura cywilno-prawna mająca na celu uregulowanie stanu prawnego konkretnych działek została już wyczerpana, skarżący zgodnie z sugestią – jak zaznaczył - zawartą w postanowieniu Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] uznał, iż jedyną możliwą obecnie drogą uregulowania stanu prawnego wymienionych już nieruchomości jest postępowanie administracyjne kończące się wydaniem stosownego zaświadczenia. Brak uregulowania stanu prawnego we wskazanym zakresie skutkuje zaś niemożliwością wydania decyzji przez Wojewodę [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa majątku będącego w zarządzie P.

Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Przede wszystkim należy podkreślić, iż dopiero wyjaśnienie na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku występowania Prezydenta Miasta S., jako w istocie reprezentanta Skarbu Państwa – umożliwiło zaakceptowanie legitymacji skarżącego do działania w sprawie.

Skarbowi Państwa będącemu osobą prawną można bowiem w przeciwieństwie do organu administracji publicznej przypisywać dysponowanie interesem prawnym (zarówno w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 kpa, jak i art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 159, poz. 1270 ze zm.).

W świetle dokonanego wyjaśnienia przyjąć zatem należało, że wnioskodawca mógł się co do zasady ubiegać o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2 kpa, skoro jednoznacznie eksponował potrzebę urzędowego potwierdzenia określonego faktu, czy też stanu prawnego

Nie oznacza to jednak, iż jego żądanie kwalifikowało się do uwzględnienia w tym trybie przez organ administracji publicznej, skoro w takim przypadku w myśl art. 218 § 1 kpa – organ administracji publicznej zobowiązany jest do wydania zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie wynikające z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W niniejszej sprawie rozstrzygający organ podał, że dokonane ustalenia wskazały, iż nie dysponuje on żadnymi danymi, umożliwiającymi uwzględnienie wniosku i ta wypowiedź nie została przez stronę skarżącą zakwestionowana.

Zarzut skarżącego sprowadzał się natomiast do wskazania na brak dochowania przez Ministra Infrastruktury należytej staranności w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, skoro organ ten zbadał tylko swoje zasoby, a nie przeprowadził "dowodu z przesłuchania strony – P., która w imieniu Skarbu Państwa powyższymi terenami zarządzała".

Tego rodzaju zarzutu nie można uznać za słuszny.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano już, że postępowanie wyjaśniające w ujęciu art. 218 § 2 kpa odnosić się może tylko do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez konkretny organ ewidencji, rejestrów, czy też zbiorów danych (por. np. wyrok NSA z dnia 3 października 2001 r. sygn. akt I SA 208/01 LEX Nr 544737). Zwracano też uwagę, że termin "dane znajdujące się w jego posiadaniu" (tzn. w posiadaniu organu) nie może być rozumiany rozszerzająco (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Łd. 3105/95 OSP 1998/6/106). Ponadto akcentowano, iż z uwagi na uproszczony charakter postępowania w sprawach dotyczących wydawania zaświadczeń nie można na jego grunt przenosić reguł sformułowanych w dziale II kpa (zwłaszcza zaś określonej w art. 75 § 1 kpa) i "koniecznego" postępowania wyjaśniającego w świetle art. 218 § 1 kpa traktować jako substytutu danych ściśle sprecyzowanych, co do źródła w ostatnim z wymienionych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 15 września 1997 r. sygn. akt II SA/GD. 1241/96 Lex Nr 44145, wyrok NSA z dnia 20 października 2000 r. sygn. akt V SA 760/00 Lex 50109). W konkluzji zwracano uwagę, że bezsporność braku dysponowania przez organ administracji publicznej danymi, które pozwalałaby potwierdzić fakty i stan prawny wskazywany przez wnioskodawcę, prowadzić winna do odmowy wydania zaświadczenia (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1998 r. sygn. akt II SA 299/98 Lex nr 41833).

Sąd rozstrzygający w niniejszej sprawie całkowicie podziela przedstawione wyżej poglądy, a to implikuje ocenę oczekiwań strony skarżącej jako niezasadnych. Za nieporozumienie uznać należy zwłaszcza domaganie się przeprowadzenia "dowodu przesłuchania strony – P.".

Dla porządku dodać wypada, że niedopuszczalne byłoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie o wydanie zaświadczenia (art. 218 § 2 kpa), co do kwestii rozstrzyganych decyzją administracyjną (por. wyrok SN z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt III RN 51/02 OSNP 2004/8/132).

Wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczył zastosowania § 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1946 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.) w sprawie trybu przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa. Przepis ten zaś expresis verbis przewidywał wydawanie orzeczenia (czyli decyzji administracyjnej) w razie nacjonalizacji przedsiębiorstwa zgodnie z art. 2 lub 3 ustawy z dnia 30 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.).

Warto też zwrócić uwagę, żądanie określone wprost w powołanym wniosku ograniczało się do potwierdzenia skutków zadziałania wymienionej wyżej ustawy nacjonalizacyjnej i wydanego na jego podstawie rozporządzenia, a nie jakichkolwiek innych aktów prawnych (skarga nieprecyzyjnie opisuje tu treść żądania wskazanego we wniosku wszczynającym postępowanie).

Nie sposób też nie dostrzec różnicy pomiędzy relacjonowanym we wniosku poglądem sądu cywilnego, co do ustalenia nacjonalizacji przedmiotowych działek wyłącznie w trybie przewidzianym w powoływanym już rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., a sugestią przekazaną w skardze, jakoby mogło to nastąpić poprzez wydanie stosownego zaświadczenia przez organ administracji publicznej.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).