Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 262/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2010 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody W. z dnia [...] 2010r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz B. S. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym [...]zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi i [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz [...] zł z tytułu zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Wojewoda W. decyzją z dnia [...].2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...].2009 r. nr [...] o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w lokalu nr [..] na os. W.W. w P..

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [..].08.2009 r. o wymeldowanie B. S. z pobytu stałego w lokalu nr [..] na W. W w P. wystąpił Z. S., podając że B. S. nie przebywa w przedmiotowym mieszkaniu od ponad 20 lat i najprawdopodobniej przebywa w S.Z..

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że B. S. opuściła lokal nr [..] na W. W. w P. nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Pismami z dnia [...].08.2009 r. zawiadomiono strony postępowania o jego wszczęciu oraz wezwano do złożenia zeznań. Pismo adresowane do B. S. skierowano na adres stałego zameldowania, jednak powróciło z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". W toku postępowania Komisariat Policji P.-Północ poinformował, że podczas kontroli meldunkowej ustalono, że w spornym lokalu zamieszkuje M. J.. Na podstawie przeprowadzonej z nim rozmowy ustalono, że zamieszkuje on w lokalu nr [..] na os. W.W. w P. od ok. roku i nie jest mu znana B. S.. Z przeprowadzonych rozmów z sąsiadami tj. K. M. (lok. nr 42) oraz Z. D. (lok. nr 43) ustalono, że od ok. 20 lat B. S. nie zamieszkuje na os. W.W. w P., bowiem najprawdopodobniej przebywa w S.Z.. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono aktualnego miejsca pobytu B. S., pomimo że pismem z dnia [...].09.2009 r. zwrócono się w tej sprawie do jej córki - I. S.. Jak wynika, bowiem z treści nadesłanego przez nią pisma (k.19 akt adm.) nie posiada ona wiedzy co do miejsca zamieszkania, pracy czy numeru telefonu B. S., ponieważ nie ma z nią kontaktu od ponad 20 lat. W dniu [...].09.2009 r. przesłuchano Z. S. (k. 15 akt adm.), który zeznał m.in., że jego żona B. ok. 20 lat temu wyjechała do S.Z.. Od czasu wyjazdu wnioskodawca nie miał z małżonką kontaktu, nie zna też jej miejsca pobytu, pracy ani numeru telefonu. Nie wie, również kto mógłby udzielić takich informacji. Z. S. zeznał też, że nie pamięta, czy wyjeżdżając żona zostawiała klucz do mieszkania, ale w międzyczasie wielokrotnie zamki w drzwiach były wymieniane. W mieszkaniu nie ma już prawie żadnych rzeczy B. S., które w ciągu jej 20-letniej nieobecności były przez wnioskodawcę stopniowo wyrzucane. Z kolei w dniu [...]09.2009 r. w siedzibie organu stawiła się B. S. (k. 21 akt adm.), która zeznała, że lokal na os. W.W. nie jest miejscem jej pobytu stałego i nie ma zamiaru tam mieszkać. Razem z mężem zamierzają sprzedać mieszkanie.

Opierając się na powyższych ustaleniach Prezydent Miasta P. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) decyzją z dnia [...].12.2009 r. orzekł o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w lokalu nr [..] na os. W.W. w P..

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że B. S. opuściła bez wymeldowania lokal nr [..] na os. W.W. w P.. Fakt ten potwierdza cały zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności zeznanie B. S., z którego wynika, że opuściła ona przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i opuszczenie to ma charakter trwały. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Chodzi zatem o sytuację, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz, gdy nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Organ zauważył, że zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru istotne znaczenie ma, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy organ wskazał, że B. S. opuściła lokal na skutek decyzji o wyprowadzce. Nadto oświadczyła nie chce w tym lokalu mieszkać. W tych okolicznościach sprawy stwierdzono, że B. S. w sposób trwały i dobrowolny opuściła sporny lokal.

W przewidzianym ustawą terminie odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. wniosła B. S. żądając przesłuchania sześciu, wymienionych z nazwisk świadków oraz podnosząc, że od chwili swojego powrotu ze S.Z. we wrześniu 2009 r. chciała zamieszkać w lokalu stanowiącym jej własność. Okazało się to jednak niemożliwe z uwagi na fakt, że Z. S. wymienił w mieszkaniu zamki. B. S. wyjaśniła, że jest schorowana i nie posiada żadnego innego lokalu, w którym mogłaby zamieszkać. W złożonym odwołaniu skarżąca oświadczyła, że po opuszczeniu szpitala - zamieszkała w spornym lokalu – po uprzednim skorzystaniu z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. w wejściu do mieszkania.

Wojewoda W. decyzją z dnia [...].02.2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając organ II instancji wskazał, że nie znalazł podstaw prawnych i faktycznych do zmiany lub uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P.. Wojewoda podzielił ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i jego wnioski prawne. Wskazano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie, że B. S. dobrowolnie opuściła sporny lokal i nie mieszka w nim w sposób stały, bowiem wyjechała za granicę i tam zamieszkała. Wojewoda zwrócił uwagę, że fakt ten został potwierdzony w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym, w szczególności zaś przez samą B. S., a także na podstawie zeznań Z. S. i ustaleń policji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i uznał, że zgromadzone dowody (wymienione w decyzji organu I instancji) potwierdzają że – B. S. opuściła sporny lokal i nie mieszka w nim w sposób stały. Wojewoda podkreślił, że podobnie jak organ I instancji wziął on pod uwagę - okoliczności aktualne - dokonując ich oceny w powiązaniu z okolicznościami towarzyszącymi faktycznemu opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu.

W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniosła B. S. domagając się uchylenia decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P., a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy niespełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego, albowiem skarżąca nie miała zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego. Wskazano też na naruszenie przepisu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 28 k.p.a, poprzez wszczęcie postępowania na wniosek Z. S., pomimo, że nie miał on statusu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Skarżąca zakwestionowała również jakoby jej intencją było trwałe opuszczenie mieszkania położonego w P. na os. W. W.. Wyjaśniła ona, że opuszczając lokal pozostawiła w nim wszystkie swoje rzeczy, tj. meble, kosmetyki, część ubrań, zabierając ze sobą jedynie część rzeczy osobistych, które miały być jej potrzebne podczas kilkutygodniowego pobytu za granicą. Fakt ten, w ocenie skarżącej, niezbicie dowodzi tego, iż wyjeżdżając nie powzięła ona zamiaru zmiany stałego miejsca pobytu, a zamiar ten nie zmienił się do dnia dzisiejszego. B.a S. podkreśliła, że fakt, iż - obecnie - w mieszkaniu nie ma już prawie żadnej jej rzeczy jest wynikiem działania byłego męża Z. S., który jak sam przyznał, stopniowo je wyrzucał. W ocenie skarżącej, również brak wymeldowania świadczyć może o tym, że nigdy nie powzięła zamiaru zmiany stałego miejsca zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [..].10.2010 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że jest ona współwłaścicielem spornego lokalu, a aktualnie w nim zamieszkuje (k.40).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną decyzję Wojewody wydano z naruszeniem przepisów prawa.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że [...].2009 r. Z. S. wniósł o wymeldowanie swojej żony B. S.. Bezspornym pozostaje i nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca od ponad 20 lat przebywała w S.Z., skąd powróciła we wrześniu 2009 r.

Kwestią sporną pozostaje legalność orzeczenia o wymeldowaniu B. S. z lokalu nr [..] na os. W.W. w P., a także fakt rzeczywistego jej zamieszkiwania pod tym adresem. W skardze zakwestionowano ponadto status Z. S. jako strony w postępowaniu dotyczącym wymeldowania B. S..

Materialno-prawną podstawę orzeczenia o wymeldowaniu skarżącej stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) w myśl, którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W świetle okoliczności fatycznych rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności omówienia wymaga istota ewidencji ludności oraz jej geneza. Nie może bowiem budzić wątpliwości stron, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest - jedynie - potwierdzeniem określonego faktu. Wprowadzony w Polsce w 1928 r. obowiązek meldunkowy miał pierwotnie charakter porządkowy i służył odbudowie państwowości polskiej. Po drugiej wojnie światowej - w tym również w okresie bezpośrednio poprzedzającym 20-letni wyjazd skarżącej z Polski - meldunek stał się elementem systemu kontroli państwa. Aktualnie obowiązujące w tym zakresie rozwiązania postrzegane są jako charakterystyczne dla ustroju Polski sprzed 1990 r. i nieodpowiadające współczesnym realiom demokratycznego państwa prawa. Dlatego też rozpoczęto już proces legislacyjny zmierzający do zniesienia obowiązku meldunkowego (Projekt Sejmu RP VI kadencji wraz z uzasadnieniem, nr druku 1371). Na wyłącznie ewidencyjny charakter obowiązku meldunkowego uwagę zwracał już Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27.05.2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) stwierdzając, że ewidencja ludności służy - zbieraniu informacji - w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc - rejestracji stanu faktycznego - a nie stanu prawnego. W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, że postępowanie meldunkowe - nie służy - ochronie prywatnych interesów prawnych, a jego - jedynym celem - jest, aby stan ewidencji ludności pozostawał w zgodności ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 19.01.2009 r., sygn. II OSK 1802/07, www.nsa.gov.pl).

To właśnie m.in. cel, któremu służy ewidencja ludności nakładał na organy obu instancji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zadaniem organu odwoławczego było więc przede wszystkim merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, na co wskazują przyznane mu w art. 138 § 1 k.p.a. kompetencje. Organ odwoławczy nie może zatem tylko ograniczać się do kontroli rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, ale zobowiązany jest – zgodnie z przyznanymi w art. 138 k.p.a. kompetencjami – do merytorycznego rozpoznania sprawy. Objęcie zakresem rozstrzygnięcia całokształtu sprawy nakłada z kolei wymóg rozpoznania wszystkich zarzutów i żądań strony zawartych w odwołaniu i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu decyzji. Przypomnienia przy tym wymaga, że organ odwoławczy obowiązany jest orzekać z uwzględnieniem stanu fatycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania.

Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że jak wynika ze zgromadzonego w aktach rozpoznawanej sprawy materiału oraz argumentacji uzasadnienia zaskarżonej decyzji uwadze organu odwoławczego umknęły powyżej wskazane powinności i w konsekwencji decyzja Wojewody została wydana pomimo, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Natomiast uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Pomimo wynikającego z art. 138 § 1 k.p.a. obowiązku, Wojewoda nie poczynił ustaleń, co do aktualnego stanu faktycznego sprawy, a jedynie dokonał kontroli prawidłowości ustaleń poczynionych przez organ I instancji.

Z uwagi na przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dla oceny legalności orzeczenia o wymeldowaniu, zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca nie zamieszkuje w spornym lokalu. Bezspornie zgodzić się należy z Wojewodą, że stanowisko Prezydenta Miasta P., w tym zakresie, znajdowało oparcie w zebranym na etapie postępowania przed organem I instancji materiale dowodowym. Dlatego też prawidłowo Wojewoda uznał, że postępowanie dowodowe przez Prezydenta Miasta P. zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa. Jednakże, organ odwoławczy nie podjął żadnych samodzielnych działań celem poczynienia dodatkowych ustaleń, podczas gdy w rozpoznawanej sprawie zaistniały ku temu przesłanki. Organ II instancji bezkrytycznie przyjął, że zainteresowana opuściła przedmiotowy lokal i nie mieszka w nim w sposób stały, a dopiero jeżeli powróci do tego lokalu i w nim ponownie zamieszka w sposób stały będzie miała prawo do ponownego w nim zameldowania. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w złożonym odwołaniu skarżąca wskazała, że "zamieszkała w spornym lokalu" po uzyskaniu stosownej pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Orzekający w niniejszej sprawie organ odwoławczy w żaden sposób do argumentacji odwołania się nie ustosunkował, a jedynie opierając się na zebranym przez organ I instancji materiale dowodowym, dokonał jego oceny i zasadniczym argumentem uzasadniającym wymeldowanie B. S. uczynił fakt opuszczenia lokalu bez zamiaru powrotu do niego. Uwadze organu odwoławczego umknęło, iż w myśl art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota tej zasady sprowadza się natomiast do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Granice postępowania dowodowego przed organem II instancji zostały zakreślone przez ustawodawcę i wyznaczają je zasady ogólne k.p.a., w szczególności zaś zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności. W tych okolicznościach nie skorzystanie z przysługującej organowi odwoławczemu możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów stanowiło naruszenie przepisów postępowania. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji odwołania obowiązkiem Wojewody było, bowiem poczynienie własnych ustaleń na okoliczność zamieszkiwania B. S. w spornym lokalu. Przede wszystkim rzeczą Wojewody w ramach własnych ustaleń winno było być dokonanie oględzin spornego lokalu (art. 85 k.p.a.) oraz przesłuchanie sąsiadów co do faktu oraz charakteru pobytu skarżącej w mieszkaniu na os. W. W.. Organ winien był również przynajmniej rozważyć celowość zwrócenia się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. o udzielenie informacji na temat rodzaju i zakresu pomocy udzielonej B. S. w celu umożliwienia jej zamieszkania w spornym lokalu. Do akt rozpoznawanej sprawy winien zostać załączony sporządzony przez pracownika MOPR w P. protokół, bądź notatka dokumentująca przeprowadzenie opisanych przez skarżącą w odwołaniu czynności. W razie braku stosownych dokumentów potwierdzających udzielenie przez MOPR w P. pomocy B. S. w celu umożliwienia jej zamieszkania w spornym lokalu, do obowiązków organu II instancji winno należeć rozważenie możliwości przesłuchania na tę okoliczność pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P.. Ponadto Wojewoda winien był rozważyć również celowość ponownego przesłuchania samej skarżącej, zarówno na okoliczność zamieszkiwania w lokalu na os. W. W., jak i zweryfikowania zadeklarowanego na etapie postępowania I-instancyjnego zdecydowanego zamiaru zerwania związków z lokalem i założenia w nowym miejscu pobytu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W świetle jednoznacznej argumentacji odwołania Wojewoda winien był umożliwić skarżącej odniesienie się do swoich wcześniejszych zeznań, z dnia [...]09.2009 r. (k.21 akt adm.). Jak wynika, bowiem z protokołu przesłuchania B. S., zeznała ona, że nie zamieszkuje w spornym lokalu, a jej celem jest sprzedaż mieszkania i wymeldowanie się. W świetle ewidentnej sprzeczności twierdzeń samej skarżącej niedopuszczalne było bezkrytyczne powtórzenie przez organ II instancji argumentacji Prezydenta Miasta P.. Dokonując w tym kontekście oceny zaskarżonej decyzji nie można zgodzić się z Wojewodą, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie istnienia przesłanek uzasadniających orzeczenie o wymeldowaniu skarżącej. Wobec diametralnie rozbieżnych zeznań B. S., co do lokalizacji jej centrum życiowego rzeczą organu winno stać się rozważenie celowości ich weryfikacji, poprzez ustalenie m.in. gdzie znajduje się urząd skarbowy, w którym od września 2009 r. skarżąca składa deklaracje podatkowe; zakład opieki zdrowotnej, z którego usług korzysta; czy i ewentualnie gdzie skarżąca podjęła pracę lub czy korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, a jeśli tak to jaka jest jego właściwość miejscowa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, bowiem samo tylko twierdzenie skarżącej, że jej wolą jest lokalizacja centrum życiowego w P. na os. W.W. również wymaga potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Powyższe uchybienia prowadzą do wniosku, że w świetle okoliczności stanowiących ustawowe przesłanki wymeldowania osoby z pobytu stałego, zaskarżona decyzja nie została wydana w oparciu o stan faktyczny ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. Ustalenia Wojewody w tym zakresie należało więc uznać za dowolne. Jako dowolne, bowiem należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego, zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). W niniejszej sprawie, wskutek powyżej opisanych zaniechań, nie sposób przyjąć, aby organ II instancji w sposób dokładny wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz by wyczerpująco zebrał materiał dowodowy.

Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi, dotyczącej statusu Z. S. w postępowaniu o wymeldowanie B. S. wyjaśnić należy, że dokonując kontroli legalności sąd administracyjny każdorazowo obowiązany jest uwzględniać okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Z tego też względu zawodne jest – jak uczyniono to w skardze do sądu - formułowanie kategorycznych stanowisk, odmawiających a limine, bez żadnych wyjątków, jednemu z małżonków interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym wymeldowania drugiego współmałżonka ze stanowiącego przedmiot wspólnej własności lokalu. Sądowi znana jest ugruntowana linia orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którą stroną postępowania o wymeldowanie w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. podmiotem mającym w tej sprawie interes prawny, jest - co do zasady - wyłącznie osoba, co do wymeldowania której z danego lokalu toczy się postępowanie zakończone decyzją. Inne osoby, a więc takie, którym przysługują np. prawa do lokalu, ze względu na brak interesu prawnego nie mogą natomiast być uznawane za strony postępowania o wymeldowanie (por. wyroki NSA z 03.04.2009 r., sygn. akt II OSK 485/08, z dnia 19.01.2009 r, sygn. akt II OSK 1802/07 oraz z dnia 30.12.2008 r. II OSK 1680/07, www.nsa.gov.pl). Podkreślenia jednak wymaga, że – jednocześnie - w orzecznictwie NSA zauważa się, że interes prawny (o którym stanowi art. 28 k.p.a.) w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, może wynikać z całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie (por. wyrok NSA z 14.12.2006 r., sygn. II OSK 106/06). Ocena interesu prawnego, każdorazowo powinna zatem uwzględniać okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy. Również zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie można zakładać a priori, że w każdej sprawie z zakresu ewidencji ludności, właściciel lokalu mieszkalnego nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zameldowania czy wymeldowania z danego lokalu określonej osoby. W świetle powyższego organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie o zameldowanie bądź wymeldowanie osoby z lokalu mieszkalnego, powinien za każdym razem badać, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie właścicielowi tego lokalu statusu strony, ze względu na posiadany przez niego w danej sprawie interes prawny. Z uwzględnieniem powyższych wytycznych rozpatrywać należy również dopuszczalność podjęcia przez Z. S. - działań inicjujących - dokonanie w ewidencji, rejestracji danych zgodnych ze stanem faktycznym - w wyjątkowej sytuacji - gdy jego małżonka deklarując zamiar miesięcznego wyjazdu do S.Z., de facto opuściła wspólne mieszkanie i rodzinę, i przez okres ponad 20 lat nie utrzymywała kontaktów ani z mężem, ani z córką (co potwierdzają zeznania zarówno wnioskodawcy, jak i córki skarżącej - I. S.) natomiast wolą wnioskodawcy stało się doprowadzenie do sprzedaży spornego lokalu. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowym wskazuje się, bowiem że interes prawny stanowi (...) również subiektywny, własny pogląd podmiotu zewnętrznego (obywatela) na to, że administracja publiczna powinna podjąć na jego rzecz jakieś działania, ale tym razem pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w obowiązującym prawie i z tego powodu jest przez to prawo chroniony. Natomiast w sprawie o wymeldowanie, interes prawny, wywodzony z prawa własności, może mieć np. właściciel lokalu, który podpisał umowę przedwstępną sprzedaży swojego lokalu (por. wyrok WSA z 20.05.2010 r., sygn. IV SA/Po 6/10).

Reasumując, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. – co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu zaistniała konieczność wyeliminowania decyzji Wojewody z obrotu prawnego.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję.

Niezależnie od stwierdzonych uchybień podkreślić należy, ze meldunek nie może być utożsamiany z tytułem prawnym do używania lokalu mieszkalnego, które to prawo związane jest z kolei z prawem rzeczowym. Skarżącej natomiast - co pozostaje bezsporne – do lokalu nr [..] na os. W.W. w P. przysługuje prawo własności, a więc najsilniejsze z praw rzeczowych, na które fakt ewentualnego wymeldowania pozostaje bez wpływu.

Z woli ustawodawcy, w razie uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W związku z powyższym, uwzględniając skargę B. S. Sąd zasądził na jej rzecz od organu, tj. Wojewody W. kwotę poniesionych przez nią kosztów postępowania. O zwrocie kosztów orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 ppsa.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. 3 sentencji wyroku w oparciu o art. 152 ppsa.