Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 606/99
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2000-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 11, art. 64 ust. 3, art. 65
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: art. 127 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Z dniem ogłoszenia statutu Celowego Związku Gmin prawa i obowiązki gminy będącej członkiem Związku, związane z budową zakładu utylizacji odpadów, przechodzą na ten Związek.

Tym samym gmina ta nie ma interesu prawnego, stanowiącego warunek uznania jej jako stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącymym wydaniam Związkowi decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu utylizacji odpadów.

TEZY

Z dniem ogłoszenia statutu Celowego Związku Gmin prawa i obowiązki gminy będącej członkiem Związku, związane z budową zakładu utylizacji odpadów, przechodzą na ten Związek.

Tym samym gmina ta nie ma interesu prawnego, stanowiącego warunek uznania jej jako stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącymym wydaniam Związkowi decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu utylizacji odpadów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał z przyczyn formalnych zasadność skargi Gminy S. na decyzję Wojewody L. z dnia 22 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę i na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./  stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją (...) wydaną 30 grudnia 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. zatwierdził projekt budowlany i dla Celowego Związku Gmin w S. wydał pozwolenie na budowę Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w Ch. gmina S.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina S. powołując się na nasilające protesty jej mieszkańców, kwestionujących lokalizację Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych na terenie wsi Ch. na działce 1/1.

W odwołaniu wyjaśniono, że Rada Gminy S. podjęła inicjatywę zmiany lokalizacji powyższej inwestycji na działki m 88, 89, 86, 87/2 i 93 położone również w obrębie wsi Ch.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda L. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że inwestor spełnił wymogi określone w art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane tj. przedłożył projekt budowlany wraz z uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczegółowymi. Wyjaśnił, że sprawa lokalizacji inwestycji została rozstrzygnięta w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy S., zgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości S. - P. Wykonana też została kompleksowa ocena oddziaływania inwestycji na środowisko, którą uzgodnił Wojewoda Gorzowski, a inwestor wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stwierdził nadto, że podnoszony w odwołaniu brak doręczenia decyzji Wójtowi stanowi naruszenie art. 38 ust. 1 prawa budowlanego, jednakże nie może wywołać skutków wpływających na rozstrzygnięcie odwołania.

Ze skargą na powyższą decyzję wystąpiła gmina S. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem.

Zdaniem skarżącej decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została bez zachowania warunków określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Przede wszystkim inwestor zobowiązany został do przeprowadzenia szeregu uzgodnień proceduralnych w tym m.in. do uzgodnienia szczegółowego planu zagospodarowania terenu z samorządem.

Wymóg ten nie został zachowany. Zdaniem skarżącej warunek ten był szczególnie istotny, z uwagi na to, że planowana inwestycja jako uciążliwa dla środowiska jest powodem szeregu kontrowersji powodujących protesty ludności zamieszkującej wokół terenu nią objętego.

Skarżąca zarzuciła też, że ustalenia w zakresie ochrony środowiska związane z projektem budowlanym planowanej inwestycji wykonane zostały dopiero postanowieniem z 28.12.1998 r., a więc nieprawomocnym w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zaskarżona decyzja wydana została, mimo braku wymaganego uzgodnienia warunków zabudowy z Państwową Terenową Inspekcją Sanitarną.

Wymagane przepisem art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zostały dokonane dopiero 31.12.1998 r., a więc już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skarżąca zarzuciła też, że lokalizacja opisanego Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych była przedmiotem porozumienia zawartego pomiędzy Gminą S. a Celowym Związkiem Gmin, zgodnie z którym lokalizacja inwestycji na jej terenie miała charakter tymczasowy co nie wynika z zaskarżonej decyzji. Decyzja ta, w ocenie skarżącej, wydana została bez sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania terenu objętego inwestycją jest niezgodny z zarysem wytyczonym na obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego dla lokalizacji wysypiska śmieci. Ponadto teren, na którym w myśl zaskarżonej decyzji ma zostać zlokalizowane wysypisko śmieci, znajduje się w obszarze chronionego krajobrazu określonego rozporządzeniem Nr 12 Wojewody G. z 28 grudnia 1998 r. w sprawie określenia obszarów - chronionego krajobrazu na terenie województwa gorzowskiego oznaczonym w par. 1 pkt 1 ppkt 11.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że Gmina S., jako członek Celowego Związku Gmin CZG-12 jest jednym z inwestorów przedmiotowego przedsięwzięcia i w wydanej decyzji (...) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu samodzielnie ustaliła lokalizację Zakładu Utylizacji Odpadów; którą to lokalizację obecnie kwestionuje.

Brak uzgodnienia proceduralnego tj. uzgodnienia szczegółowego projektu zagospodarowania terenu z samorządem nie może być zarzutem wobec decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro w tym zakresie stanowiskiem samorządu jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Postanowienie Wojewody dotyczące ochrony środowiska istotnie było nieprawomocne w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jednakże uprawomocniło się ono w toku postępowania odwoławczego.

Zarzut, iż lokalizacja planowanej inwestycji miała charakter tymczasowy nie znajduje potwierdzenia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zarzut, że lokalizacja obejmuje obszar chronionego krajobrazu dotyczy zaś innego wariantu lokalizacyjnego.

Powołując: się na art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zgłosił przystąpienie do niniejszej sprawy na prawach strony Celowy Związek Gmin CZG-12 i wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Uprawnionym do wniesienia skargi w myśl art. 2 cyt. przepisu jest każdy, kto ma w tym interes prawny oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, a nadto organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

Skarżąca Gmina S. zobowiązana do wykazania swego interesu prawnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę Zakładów Utylizacji Odpadów Komunalnych w Ch. wydanego na wniosek Celowego Związku Gmin powołała się na fakt występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony.

Bezsporne jest. że Gmina S. jest członkiem Celowego Związku Gmin CZG-12 /par. 2 Statutu Celowego Związku Gmin CZG-12 opubl. w Dz.Urz. Woj. G. nr 11 poz. 129 z 22. 12.1997 r./.

Zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku.

Przepis art. 65 cyt. ustawy stanowi nadto, że związek wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Związek posiada też osobowość prawną.

W par. 7 Statutu Celowego Związku Gmin CZG-12 ustalono, że ,,Do zadań Związku należy wspólne planowanie i wykonywanie zadań z zakresu ochrony środowiska, przyrody a szczególnie:

1. Kompleksowa gospodarka odpadami.

2.Wybudowanie Zakładu Utylizacji Odpadów Ch. gmina S.".

Wynika z powyższego, że prawa i obowiązki gminy S. z dniem 22.12.1997 r: tj. z dniem ogłoszenia Statutu Centralnego Związku Gmin CZG-12 związane m.in. z budową Zakładu Utylizacji Odpadów przeszły na ten Związek. Tym samym brak było po stronie Gminy S. interesu prawnego stanowiącego warunek uznania jej jako strony w postępowaniu administracyjnym związanym z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę Zakładu Utylizacji Odpadów w Ch. Zobowiązana do wykazania takiego interesu Gmina S. powołała się jedynie na wykonywanie przez nią zadań publicznych o znaczeniu lokalnym oraz na stanowisko mieszkańców gminy wyrażone w listach protestacyjnych. Powyższe zadanie gminy ani też stanowiska jej mieszkańców nie daje Gminie S. samodzielnej legitymacji do wystąpienia jako strony w opisanym postępowaniu. Listy protestacyjne mieszkańców gminy, stanowiących wspólnotę samorządową, która w myśl art. 11 ustawy o samorządzie gminnym działa za pośrednictwem swoich organów, mogą w omawianej sprawie stanowić impuls do podjęcia jedynie przez organy gminy, przewidzianych prawem działań, zmierzających do realizacji postulatów wynikających z tych listów. Nie mają jednak wpływu na skuteczność działań już podjętych przez organy gminy, a więc nie mogą niweczyć skutków wynikających z przystąpienia Gminy do Centralnego Związku Gmin i opisanych wyżej konsekwencji stąd wynikających.

W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że Starosta Powiatowy w S., przekazując odwołanie Gminy S. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z 30 grudnia 1998 r. o pozwoleniu na budowę Zakładu Utylizacji Odpadów w Ch., trafnie wskazał, że odwołanie to wniesione zostało przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem powyższej decyzji.

Rozpoznając merytorycznie powyższe odwołanie i bezpodstawnie przyznając Gminie S. legitymację strony Wojewoda L. rażąco naruszył postanowienia art. 127 par. 1 Kpa, stanowiącego, że odwołanie od decyzji organu I instancji służy stronie. Zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Zgodnie zaś z art. 22 par. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa. Na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji.