Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2184/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3, art. 9
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, art. 185
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 147/12 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją orzekającą o przejęciu nieruchomości rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz A.S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 147/12 oddalił skargę A.S. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją orzekającą o przejęciu nieruchomości rolnych.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Siemiatyckiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r. dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych od K.S. w zakresie działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...], położonych w S.

W dniu 25 lutego 2010 r. A.S. wystąpiła z wnioskiem o uchylenie wadliwej decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r., dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych, stanowiących własność K.S., w części dotyczącej działek oznaczonych nr geodezyjnym [...] i [...], położonych w S.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Starosta Siemiatycki, działając na podstawie art. 104, art. 28 i art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r., twierdząc, że A.S. posiadała wiedzę o decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r. przynajmniej od dnia 19 kwietnia 2008 r., kiedy to zwróciła się do Wojewody Podlaskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Białostockiego nr [...] z dnia [...] stycznia 1991 r., potwierdzającej nabycie przez Gminę S. z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonych nr geodezyjnym [...] i [...] położonych w S. Organ administracji przypomniał treść art. 148 k.p.a. i wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do odmowy wznowienia postępowania. Ponadto Starosta Siemiatycki zwrócił uwagę, iż z akt sprawy nie wynika, aby A.S. była właścicielką przedmiotowych nieruchomości, a tym samym stroną w sprawie.

Wojewoda Podlaski rozpoznając sprawę w wyniku odwołania A.S. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. podzielił stanowisko organu I instancji. Wojewoda podkreślił, że nie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania wynikające z art. 145 § 1 i art. 148 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika, aby A.S. miała przymiot strony prowadzonego postępowania. Z decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r. Nr [...], dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych, wynika bowiem, że ich właścicielem był K.S. na mocy postanowienia Sądu z dnia [...] lipca 1984 r. sygn. akt [...].

Organ zacytował art. 148 k.p.a. i wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że wnioskodawczyni posiadała wiedzę o ww. decyzji Naczelnika Gminy N. już w październiku 2007 r., kiedy to złożyła wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzenie jej nieważności.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oraz w wielu pismach procesowych A.S. opisała historię "nieprawnego" przejęcia gospodarstwa rolnego po jej matce – A.A. przez jej brata K.S., który następnie przekazał je w zamian za świadczenia emerytalne na własność Skarbu Państwa. Wśród gruntów przekazanych decyzją z dnia [...] grudnia 1984 r. wydanej przez Naczelnika Gminy N. znalazły się kwestionowane przez skarżącą działki o nr [...] i [...] oraz [...], położone we wsi S., które (jej zdaniem) jako działki budowlane powinny należeć do dzieci, a nie brata matki. Twierdziła, że Sąd Rejonowy w B. bezprawnie wydał postanowienia spadkowe w sprawach o sygn. akt Ns [...] i Ns [...], zaś K.S. bezprawnie uzyskał akt własności ziemi na ww. działki.

W toku postępowania sądowego Sąd powziął informację, że A.S. wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji, która jest przedmiotem rozpatrywanej sprawy. W związku z powyższym Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) do czasu zakończenia postępowania nieważnościowego.

Ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Uznał, że A.S. nie posiada przymiotu strony postępowania w świetle art. 28 k.p.a., by żądać nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r. Na mocy tej samej decyzji osobą przekazującą gospodarstwo rolne był K.S., którego następcą prawnym nie jest Skarżąca. A.S. powoływała się na następstwo prawne po A.A., której wbrew jej twierdzeniom nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości wymienionych w spornej decyzji.

Sąd wojewódzki podjął postępowanie po zakończeniu ww. postępowania nieważnościowego.

Oddalając skargę Sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że istotą tego postępowania była inicjatywa skarżącej doprowadzenia do wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r. dotyczącej przejęcia od K.S. gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia emerytalne w części dotyczącej działek o nr [...],[...] i [...] położonych w S.

Starosta Powiatowy w S. pismem z dnia 15 marca 2010 r. zwracał się do skarżącej, aby sprecyzowała, w jakim trybie żąda wzruszenia tejże decyzji. Po udzieleniu odpowiedzi organ prowadził postępowanie w trybie wznowienia, bowiem skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. jako "wskazany do zastosowania". W ocenie Sądu zastosowany przez organy tryb wznowienia postępowania był prawidłowy, o czym świadczy okoliczność, że równolegle toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi (z tego względu postępowanie sądowe było zawieszone).

W ocenie Sądu Wojewoda Podlaski słusznie stwierdził, że skarżąca nie spełniła przesłanek formalnoprawnych do przeprowadzenia postępowania w ramach wznowienia, ponieważ nie dochowała miesięcznego terminu do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od chwili dowiedzenia się o istnieniu decyzji (art. 148 k.p.a.) oraz nie mogła być uznana za stronę postępowania.

Sąd zauważył, że skarżąca wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r. już w dniu 24 stycznia 2008 r., a więc najpóźniej w tej dacie znała treść decyzji. Wniosek o wznowienie postępowania złożyła do Wojewody Podlaskiego dnia 14 kwietnia 2010 r., co oznacza, że uchybiła miesięcznemu terminowi wymaganemu przez art. 148 k.p.a. do złożenia takiego wniosku.

Jednakże wystarczającą przesłanką do odmowy wznowienia postępowania było, zdaniem Sądu, ustalenie braku przymiotu strony w tym postępowaniu w świetle art. 28 k.p.a. Osobą, która przekazała gospodarstwo rolne na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r. był K.S., którego następcą prawnym nie jest A.S. Skarżąca powołuje się na następstwo prawne po A.A, wywodząc w wielu pismach, że to jej a nie K.S. powinien być przyznany akt własności do nieruchomości o numerach geodezyjnych [...],[...],[...].

Zatem skarżąca winna w pierwszej kolejności wzruszyć akt własności K.S. do ww. nieruchomości, by kwestionować decyzje późniejsze, które były oparte na dokumencie własności K.S.

Sąd wyjaśnił, że zarówno sąd administracyjny, jak też organy administracji prowadzą konkretną, jednostkową sprawę dotyczącą jednej decyzji, zaś nie mogą zajmować się wszystkimi problemami związanymi – w tym przypadku z wielowątkową historią dotyczącą zmiany właścicieli (posiadaczy) spornych nieruchomości, sięgającą ponad 30 lat wstecz. Sąd podkreślił, że treść skargi ani też liczne pisma skarżącej nie zawierają zarzutów do meritum zaskarżonej decyzji.

A.S. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2012 r.

Powyższy wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie zaskarżonej decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...], jako odpowiadającej przepisom prawa decyzji organu II instancji, mimo że utrzymana w mocy tą decyzją decyzja Starosty Siemiatyckiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r. dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych od K.S. w zakresie działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...],[...] położonych w S., wydana była z naruszeniem przepisów art. 9, 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniającym jej uchylenie;

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zbyt ogólnikowym uzasadnieniu wyroku, niewskazaniu w uzasadnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zarzutów podniesionych w skardze.

Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego I instancji,

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

3. rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego.

W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie uchylił decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] września 2010 r. pomimo tego, iż ta utrzymywała w mocy decyzję Starosty Siemiatyckiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania wydanej w sprawie uchylenia decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r., a która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania.

W ocenie skarżącej organ I instancji działał z naruszeniem art. 9 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią powyższego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Starosta Siemiatycki, na co nie zwrócił uwagi Wojewoda Podlaski a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, nie czynił zadość powyższemu przepisowi. W ocenie skarżącej Starosta nie poinformował jej jako strony postępowania zarówno o faktycznych, jak też prawnych okolicznościach sprawy, w konsekwencji czego sprawę rozpoznawano wbrew pierwotnemu brzmieniu wniosku skarżącej z dnia 25 lutego 2010 r. jako sprawę o wznowienie postępowania, a co nie było zamiarem skarżącej.

Podniosła także, że Starosta ograniczył się do wezwania strony do wskazania przepisu, którego wniosek dotyczy, nie wyjaśniając skarżącej tak naprawdę jaki skutek będzie pociągać za sobą dokonany przez stronę wybór. Brak było ze strony organu niezbędnego udzielenia informacji o obowiązujących przepisach prawnych. Wskutek braku udzielenia przez organ takiego pouczenia sprawę potraktowano jako sprawę o wznowienie postępowania, co nie było zamiarem strony. Naruszenie powyżej wskazanej normy prawnej wywołało tym samym dla skarżącej negatywne skutki. Miało tym samym istotny wpływ na wynik postępowania. Postępowanie wszczęte na wniosek o uchylenie decyzji z powodu braku stosownych pouczeń ze strony organu zakończone zostało przez organ I instancji jako postępowanie w sprawie o wznowienie postępowania.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku błędnie wskazał, że wznowienie postępowania było trybem prawidłowym, o czym świadczy okoliczność, iż równolegle toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Sąd nie miał bowiem oceniać, w jakim trybie winien zostać rozpoznany wniosek strony, ale to, czy organy działały zgodnie z przepisami, a jeśli nie, to czy te uchybienia miały wpływ na wynik sprawy.

Organ pierwszej instancji w ocenie skarżącej naruszył także przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzję Starosty Siemiatyckiego utrzymał w mocy Wojewoda Podlaski w dniu [...] września 2010 r., który na tym etapie postępowania winien był już dostrzec wskazane powyżej uchybienia organu pierwszej instancji.

W odniesieniu do drugiego z zarzutów podniesionych w skardze jej autor wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sposób bardzo ogólnikowy nakreślił stan faktyczny sprawy, a także nie wskazał na zarzuty podniesione przez skarżącą w skardze. Powołując się na stanowisko zawarte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazał, że obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4, obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Nie wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia, co ustalił organ, lecz niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez sąd pierwszej instancji, a które nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w ocenie skarżącej zbyt ogólnikowo odniósł się w uzasadnieniu do tego, co działo się w sprawie na etapie postępowania przed organami administracji, w szczególności przed Starostą Siemiatyckim. Sąd nie ocenił przy tym zasadności i prawidłowości działania tego organu.

Jak wskazuje orzecznictwo, ogólnikowe uzasadnienie stanowi uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w praktyce uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, a co za tym idzie – pozbawia ją możliwości polemizowania z jego oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy, i to nawet wtedy, gdy strona – jak deklaruje – mogła przypuszczać, czym sąd się kierował.

Ponadto wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku nie wskazał zarzutów podniesionych w skardze. Sąd poprzestał praktycznie na wskazaniu, iż treść skargi, jak też liczne pisma skarżącej nie zawierają zarzutów do meritum zaskarżonej decyzji, bowiem nie odnoszą się do kwestii wznowienia postępowania. Tymczasem jednym z zarzutów skarżącej było nierozpoznanie istoty sprawy, które sprowadzało się do nierozpoznania przez organy administracji wniosku skarżącej w przedmiocie uchylenia decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] grudnia 1984 r., a potraktowanie jej i rozpoznanie jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.

W niniejszej sprawie zarzucono wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z

art. 151 p.p.s.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zaskarżonym do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięciem organy administracji odmówiły wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 1984 r. dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa od K.S. gospodarstwa rolnego w części dotyczącej działek o nr ew. [...] i [...] położonych w S. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazały na dwie niezależne od się siebie przyczyny uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Po pierwsze, wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., albowiem A.S. posiadała wiedzę o decyzji z dnia [...] stycznia 1984 r. przynajmniej od dnia 19 kwietnia 2008 r., kiedy to zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1991 r. potwierdzającej nabycie przez Gminę S. z mocy prawa własności nieruchomości stanowiących m.in. działki o nr [...] i [...]. Jako drugą przyczynę uzasadniającą odmowę wznowienia postępowania organ wskazał brak legitymacji skarżącej do skutecznego żądania wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r.

A zatem obowiązkiem Sądu wojewódzkiego rozpoznającego skargę, w której skarżąca kwestionowała m.in. powyższe ustalenia organu, była ocena prawidłowości przyjętego przez organy stanowiska, przy czym uzewnętrznienie tej oceny powinno być zawarte w uzasadnieniu wyroku. Analiza uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że została dokonana w sposób pobieżny, a w konsekwencji uzasadnienie jest lakoniczne, nie odnoszące się do wszystkich aspektów sprawy, których ocena jest niezbędna dla prawidłowego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż rację ma skarżąca kasacyjnie, iż Sąd wadliwie ocenił prawidłowość działania organu administracji z punktu widzenia wypełnienia ciążącego na nim obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a zatem zasady określonej w art. 9 k.p.a. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem A.S. z dnia 25 lutego 2010 r. o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r. w części dotyczącej działek o nr [...],[...] i [...]. Wprawdzie organ administracji pismem z dnia 15 marca 2010 r. zwrócił się do skarżącej o wskazane trybu, na podstawie którego ma być dokonane uchylenie przedmiotowej decyzji, jednakże analiza tego pisma nie pozostawia wątpliwości, że nie stanowi ono wypełnienia wskazanego wyżej obowiązku. W wezwaniu tym organ wskazał wszak jedynie na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Nie wskazał na możliwość wdrożenia innego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego (np. w oparciu o art. 154, 155 czy 156 k.p.a.). Bez znaczenia przy tym pozostaje, że w tej dacie – jak twierdzi organ – toczyło się już postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek, było wszak w pierwszej kolejności prawidłowe ustalenie intencji wnioskodawcy. W odpowiedzi na tak sformułowane pismo skarżąca wskazała, że winien być wdrożony tryb określony w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., jednakże z jego uzasadnienia nie wynika, ażeby taka była jej intencja. Co więcej, zarówno w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca w sposób kategoryczny stwierdziła, że jej intencją było prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Powyższe wynika w sposób jednoznaczny z protokołu rozprawy z dnia 3 kwietnia 2012 r. (k. 166).

Konkludując: wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji wniosek skarżącej został rozpoznany przez organ administracji niezgodnie z intencjami A.S. Wadliwie zatem Sąd pierwszej instancji ocenił prawidłowość działania organu w tym zakresie, w szczególności wypełnienia obowiązku określonego w art. 9 k.p.a.

Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy Sąd w sposób dostateczny przeanalizował wszystkie okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Sąd – jak wynika z pisemnych motywów wyroku – uznał prawidłowość rozstrzygnięcia w odniesieniu do braku po stronie skarżącej interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania. Przyjął przy tym, że aby kwestionować decyzję skarżąca winna w pierwszej kolejności wzruszyć Akt Własności Ziemi, na mocy którego K.S. stał się właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Uszło jednak uwadze Sądu pierwszej instancji, że na mocy art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U z 2012 r., poz. 1187 ze zm.) do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. A zatem nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa ocena Sądu wojewódzkiego, w której wskazuje się, że skarżąca w pierwszej kolejności winna wzruszyć Akt Własności Ziemi.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd nie wyjaśnił również przyczyn, dla których uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organów w części wskazującej, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd wskazał wprawdzie, że skarżąca nie dochowała terminu liczonego od dnia dowiedzenia się o istnieniu decyzji, jednakże pominął fakt, że jeśli zaskarżoną do tego Sądu decyzją organ odmówił wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., to termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., nie rozpoczyna biegu od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (jak w przypadku art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), lecz od daty, gdy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, to jest w tym wypadku od dnia dowiedzenia się, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Ani organy administracji, ani tym bardziej Sąd wojewódzki nie dokonały oceny warunków formalnych wniosku o wznowienie przy uwzględnieniu powyższej okoliczności.

Natomiast nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zakresie, w jakim wskazuje się, że wadliwie Sąd oddalił skargę w sytuacji, gdy kontrolowana decyzja dotknięta była wadą rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie wskazał, w czym upatruje kwalifikowanej wadliwości tej decyzji, zaś Naczelny Sąd Administracyjny – jak zostało wyżej wskazane – jest związany zarzutami skargi. Powyższe oznacza, że Sąd ten jest związany wskazanymi w niej podstawami i nie ma prawa rozwijać czy też doprecyzowywać zarzutów kasacyjnych. Ponadto przedmiotem oceny tego Sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Skoro autor skargi kasacyjnej nie doprecyzował wskazanego naruszenia, brak jest podstaw do uznania zasadności tego zarzutu.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanych wyżej okoliczności. W szczególności Sąd pierwszej instancji zobligowany będzie rozważyć, czy naruszenie przez organy administracji obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. jest tego rodzaju uchybieniem innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Dodatkowo Sąd dokona oceny zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji co do braku przymiotu strony skarżącej z uwzględnieniem okoliczności, że jest ona następcą prawnym z tytułu spadkobrania po matce A.A. oraz że przepisy prawa uniemożliwiają wzruszanie Aktów Własności Ziemi. Sąd oceni także trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji co do spełnienia warunków formalnych wniosku z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za posiadającą usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie przepisu art. 203 § 1 tej ustawy.