Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2127/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. art. 13 pkt 4, art. 8 pkt 1 lit c, art. 11 ust 1, art. 12 ust 1, art. 69 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 7e ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1808
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Mańka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi K.S., na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K.K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ"), po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej: "strona", "skarżący") od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] października 2010 r., na mocy której uznano że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: 1) [...].01.1999 r. – [...].10.2005 r. i 2) [...].10.2005r. – [...].01.2007 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji.

Decyzja Prezesa NFZ z [...] grudnia 2010 r. została wydana w oparciu o art. 102 ust 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a.").

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. ZUS Oddział w K. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od stycznia 1999 r. do lutego 2007 r. We wniosku wskazano, że na podstawie składanych przez skarżącego, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych, Inspektorat ZUS K. wydał skarżącemu decyzję o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uznając, iż prowadził on działalność gospodarczą w okresie od 1 grudnia 2001 r. do [...] grudnia 2002 r. oraz od [...] lutego 2007 r. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. decyzji, Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r., zmienił zaskarżoną decyzję uznając, że skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowemu, dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od [...] grudnia 2001 r. do [...] października 2005 r., natomiast od [...] lutego 2007 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Wobec powyższego, konieczny okazał się wniosek do Oddziału Wojewódzkiego NFZ o podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: 1) [...].01.1999 r. – [...].10.2005 r. i 2) [...].10.2005r. – [...].01.2007 r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że fakt wykonywania przez stronę pozarolniczej działalności gospodarczej w podanych wyżej okresach potwierdził: wpis do ewidencji działalności gospodarczej (nr [...]) prowadzonej przez Prezydenta Miasta K., z którego wynika, że strona od [...] marca 1994 r. do [...] października 2008 r. wykonywała działalność objętą wpisem, jak również wyroki sądów powszechnych, tj.: Sądu Okręgowego w K., [...] Wydziału Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...], oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w K. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt, Wydziału [...]. Organ wskazał ponadto, że skarżący dokonywał kilkukrotnie zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności na druku ZUS ZUA oraz wyrejestrowywania z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA na krótkie okresy. Z dniem [...] października 2005 r. skarżący dokonał wyrejestrowania z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA i jednocześnie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej do dnia [...] czerwca 2006 r. ponowne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego zostało dokonane od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] stycznia 2007 r. Wskazano również, że skarżący składał w ZUS deklaracje rozliczeniowe za okresy: marzec-maj 1999 r., listopad-grudzień 1999 r., styczeń-czerwiec 2000 r., październik-grudzień 2000 r., styczeń-czerwiec 2001 r. i listopad 2001 r., październik-grudzień 2005 r., styczeń-czerwiec 2006 r., październik-grudzień 2006 r. oraz styczeń 2007 r. Ponadto, za właściwym Urzędem Skarbowym poinformowano, iż skarżący figurował w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą w okresie od [...] marca 1996 r. i złożył z tytułu wykonywania działalności gospodarczej zeznania podatkowe PIT-36 za lata 2000-2006; nie zgłaszano przerw w prowadzeniu ww. działalności gospodarczej. Zarazem ustalono, że w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania świadczenia rentowego w okresach: od [...] stycznia 1999 r. do [...] listopada 2001 r. oraz od [...] października 2005 r. do [...] stycznia 2007 r. (świadczenie rentowe przyznane od dnia [...] grudnia 2002 r. do dnia [...] lipca 2006 r. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2005 r.).

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. W wyniku jego rozpoznania, Prezes NFZ, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości jego ustalenia faktyczne i prawne.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący zarzucając, że organy nie ustaliły prawidłowych okresów wykonywania przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. pominęły okoliczność występowania przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej z wyrejestrowaniami z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, pominęły okoliczność pobierania przez skarżącego zasiłków chorobowych, jak również pominęły okoliczność posiadania przez skarżącego w okresie od [...] grudnia 2002 r. do [...] października 2005 r. prawa do renty. W tym stanie, w ocenie skarżącego, organy nie ustaliły prawidłowo faktycznych okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, a zatem decyzje obu instancji podlegają uchyleniu.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko w tej sprawie.

Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę strony skarżącej i uchylił decyzje organów obu instancji wydane w tej sprawie.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] maja 2013 r. (sygn. akt II GSK 267/12) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, bowiem powinien jednoznacznie wskazać jak rozumie treść przepisów regulujących obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwzględnieniem zmian stanu prawnego w okresie objętym postępowaniem. Sąd powinien określić warunki podlegania temu obowiązkowi przez stronę. Dopiero po dokonaniu ww. ustaleń, Sąd I instancji winien dokonać oceny poprawności przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że warunkiem postawienia skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania musi być jednoznaczne ustalenie rozumienia przez Sąd przepisów prawa materialnego będących podstawą kontrolowanych decyzji, bo tylko w takiej sytuacji można dokonać oceny prowadzonego postępowania wyjaśniającego i stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy, których decyzja podlega kontroli.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

W przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać jednak należy, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 267/12.

W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozstrzygającemu sprawę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 15/11, iż nie dokonał wykładni przepisów regulujących obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, z uwzględnieniem zmian stanu prawnego w okresie objętym postępowaniem.

Na wstępie należy wskazać, że w okresie objętym rozstrzyganiem miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, a mianowicie ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (obowiązująca do dnia 31 marca 2003 r.), ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (obowiązująca do dnia 30 września 2004 r.), a także ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Jak stanowiły przepisy art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w owym okresie podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były wówczas osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Z kolei jak stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były wówczas osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Natomiast, zgodnie z obowiązującym obecnie przepisem art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach (a więc w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r.), przyjmuje się, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, że w omawianym okresie, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspomnianych osób, stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Ponadto, należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast - w brzmieniu tego przepisu obowiązującym od dnia 20 września 2008r. - obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.) uchylonym z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808, z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 roku art. 88 e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Ustawodawca do pojęcia "prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje stosować pośrednio definicję pojęcia "prowadzenie działalności gospodarczej" zawartą w ww. ustawach o swobodzie działalności gospodarczej. Na gruncie przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawca odwołuje się do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiącego, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, natomiast w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o jej wykreślenie.

Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody.

Domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej jest domniemaniem faktycznym, które ma znaczenie dowodowe i może być obalone, co oznacza, iż czasookres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany, lecz czynność ta musi być powiązana z wynikami postępowania dowodowego.

Organ ma obowiązek przeprowadzenia dowodów z twierdzeń i pism składanych przez ubezpieczonego oraz całościowej oceny wiarygodności i mocy dowodowej materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Wskazać należy, że zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność.

W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...], począwszy od dnia [...] marca 1994 r. do dnia [...] października 2008 r.

Zgodnie z informacją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dnia [...] października 2005 r. skarżący dokonywał kilkakrotnie zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności na druku ZUS ZUA oraz wyrejestrowywania z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA na krótkie okresy. Z dniem [...] października 2005 r. skarżący dokonał wyrejestrowania z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA i jednocześnie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 30 czerwca 2006 r. Ponowne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego zostało dokonane od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] stycznia 2007 r.

Skarżący składał w ZUS deklaracje rozliczeniowe za okresy: marzec-maj 1999 r., listopad-grudzień 1999 r., styczeń-czerwiec 2000 r., październik-grudzień 2000 r., styczeń-czerwiec 2001 r. i listopad 2001 r., październik-grudzień 2005 r., styczeń-czerwiec 2006 r., październik-grudzień 2006 r. oraz styczeń 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. pismem znak: [...] poinformował, iż Ubezpieczony figuruje w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą od dnia [...] marca 1996 r. i z tego tytułu złożył zeznania podatkowe PIT-36 za lata 2000-2006. Skarżący nie zgłaszał przerw w prowadzeniu ww. działalności gospodarczej.

Wnioskodawca poinformował także, iż zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w K. VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r. sygn. akt [...] skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od dnia [...] grudnia 2002 r. do dnia [...] października 2005 r. oraz, że od dnia [...] lutego 2007 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu

W świetle powyższego bezsporne jest, iż w okresie objętym decyzją, skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wskazać należy, iż okoliczność okresowych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej nie jest wystarczającym powodem do wyłączenia tego okresu z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Działalność gospodarcza jest bowiem działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności np. z powodu choroby lub braku płynności finansowej.

Odnosząc się do okoliczności pobierania przez skarżącego świadczenia rentowego w okresie od [...] października 1994 r. do [...] listopada 2001 r. oraz od [...] października 2005 r. do [...] stycznia 2007 r., wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Ponadto, w myśl art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Mając na względzie powyższe ustalenia i obowiązujące przepisy prawa, Sąd uznał, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i Prezes NFZ, prawidłowo ustalili, że skarżący podlegał od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] października 2005 r. oraz od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] stycznia 2007 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, należy uznać w konsekwencji, że zarówno Prezes NFZ, jak i Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wydając sporne decyzje administracyjne, prawidłowo zastosowali przepisy prawa materialnego.

Jednocześnie uznać należy, iż stanowisko wyrażone w decyzjach organów obu instancji zostało uzasadnione w sposób zgodny z wymogami określonymi przez przepis art. 107 § 3 k.p.a.

Na marginesie jedynie warto wskazać, że ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego nie przesądza jednocześnie samej kwestii obowiązku odprowadzania (opłacania) składki na ubezpieczenie zdrowotne, co wynika m. in. z przepisu art. 82 ustawy o świadczeniach. Sporna decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października 2013 r. ustala jedynie, iż strona skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast nie rozstrzyga ona kwestii wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż te - zgodnie z art. 109 ust. 2 cyt. ustawy - należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).