Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 454/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 6 ust. 1, art. 21 ust. 1, 2, 4 art. 22 ust. 1 pkt 2. art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca) sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące od grudnia 2007 r. do maja 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwany "Prezesem PFRON") decyzją z [...] września 2013r. określił K. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej zwana: "Spółką") zobowiązanie z tytułu wpłat na PFRON od grudnia 2007r. do maja 2008r., uznając, że jako osoby niepełnosprawne nie mogą być uwzględnione pracownice o inicjałach T.K. i M.G. Spółka nie przesłała na wezwania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności T.K., przedstawiając jedynie decyzję KRUS w N. informującą o przyznaniu renty rolniczej, wbrew art. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 127, poz. 721 ze zm.; dalej zwana: "u.r.o.n."). Wobec M.G. dołączyła zaświadczenie lekarskie wystawione 25 lutego 2013r. przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej, co jest niezgodne z art. 2a ust. 1 i 4 u.r.o.n. Spółka nie złożyła też poprawnych deklaracji korygujących, mimo wezwań i nie wpłaciła należnych zobowiązań, a nadesłane dokumenty nie potwierdzały, że możliwe jest obniżenie wskaźników zatrudnienia, na mocy art. 21 ust. 1, 2, 4 u.r.o.n.

Prezes PFRON za wiarygodne uznał orzeczenia lekarskie pracowników T.E, P.H., M.A., B.C., F.K. (lekki stopień niepełnosprawności) i G.M, G.R., R.J. (umiarkowany stopień niepełnosprawności). Wskazał, że Spółka w grudniu 2007r. zatrudniała 43,2 pracowników, w tym 1,42 osób niepełnosprawnych przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, a przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ogłoszone przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim z 16/11/2007r. Nr 85, poz. 920 wynosiło 2.703,41zł. Zobowiązanie więc wyniosło 1288zł. W styczniu 2008r. zatrudniała 40,09 pracowników, w tym 1,37 osób niepełnosprawnych przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, a przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ogłoszone ww. Monitorze Polskim wynosiło 2.703,41zł. Zobowiązanie więc wyniosło 1138 zł. W lutym 2008r. zatrudniała 58,68 pracowników, w tym 1,41 osób niepełnosprawnych przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, a przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ogłoszone ww. Monitorze Polskim wynosiło 2.703,41zł. Zobowiązanie więc wyniosło 2320zł. W marcu 2008r. zatrudniała 48,36 pracowników, w tym 1,98 osób niepełnosprawnych przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, a przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ogłoszone przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim z 13.02.2008r. Nr 13, poz. 141 wynosiło 2.899,93zł. Zobowiązanie więc wyniosło 1086zł W kwietniu 2008r. zatrudniała 38,56 pracowników, w tym 1,92 osób niepełnosprawnych przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, a przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ogłoszone ww. Monitorze Polskim wynosiło 2.899,93zł. Zobowiązanie więc wyniosło 464zł, W maju 2008r. zatrudniała 45,34 pracowników, w tym 2,38 osób niepełnosprawnych przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, a przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ogłoszone ww. Monitorze Polskim wynosiło 2.899,93zł. Zobowiązanie więc wyniosło 401zł. Spółka w ww. okresach wpłaciła 4398,94zł zamiast 6697zł.

2. Spółka w odwołaniu z 19 września 2013r. wniosła o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: a) art. 6 ust. 1 u.r.o.n. i błędne uznanie, że do potwierdzenia istnienia niepełnosprawności uprawnione są jedynie organy wymienione w ww. przepisie, b) niezastosowanie art. 1 pkt 2, art. 2a ust. 1 u.r.o.n. i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1991r. Nr 7, poz. 24, dalej zwana: "u.u.s.r.") i błędne uznanie, że decyzja KRUS o przyznaniu renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy nie pozwala na stwierdzenie istnienia stopnia niepełnosprawności pracownika i wliczenie go do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych; c) art. 62 u.r.o.n. przez błędne uznanie, że orzeczenia o niepełnosprawności wydane po 1 stycznia 1998r. nie stanowią podstawy zaliczenia osób, których orzeczenia te dotyczą, do osób niepełnosprawnych; d) art. 21 ust. 1, 2 i 4 u.r.o.n. w związku z § 1 pkt 8 rozporządzenia i w związku z § 32 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy, Gospodarki i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.; dalej zwane: "rozporządzeniem MGPiPS") przez uznanie, że dostarczone przez Spółkę orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie rodzaju schorzenia szczególnie utrudniającego wykonywanie pracy, umożliwiającego obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych; e) art. 2a ust. 1 i 4 u.r.o.n. przez przyjęcie, że ww. zaświadczenia nie można uwzględnić; f) art. 21 ust. 1, 2 i 4 u.r.o.n. w związku z § 2 i 2b pkt 1 rozporządzenia w brzmieniu znowelizowanym rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 17 czerwca 2003r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U. z 2003r. Nr 125. poz. 1162) przez nie obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych i błędne wyliczenie wysokości wpłat na PFRON; nie zbadano w szczególności czy Spółka jest zwolniona z wpłat na PFRON, gdyż osiągnęła obniżony wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, nie wyliczono obniżonych wpłat na PFRON z tytułu zatrudniania osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy; g) art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej zwana: "O.p.") przez nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności: pominięcie sformułowań z decyzji Prezesa KRUS w zakresie, w jakim pozwalały na stwierdzenie niepełnosprawności u jej pracownika oraz sformułowań z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, przedstawionego przez Spółkę, w zakresie pozwalającym stwierdzić istnienie przewlekłej choroby [...], jak też pominięcie orzeczeń i zaświadczeń lekarskich ustalających stopnie niepełnosprawności pracowników Spółki w zakresie pozwalającym na wyliczenie wskaźnika obniżającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, wskaźnika obniżonego oraz nieporównanie obu ww. wskaźników, co mogło doprowadzić do uznania, że Spółka jest zwolniona z wpłat na PFRON lub może je obniżyć; nieuwzględnienie zobowiązań z deklaracji miesięcznych i wpłat na PFRON z 28 lutego 2013r. (4 398,94zł) i niezaliczenie ich na poczet domniemanej zaległości, a w konsekwencji wydanie błędnej decyzji; h) art. 210 § 4 O.p. przez niedostateczne uzasadnienie decyzji przy: odmowie mocy dowodowej ww. decyzji Prezesa KRUS i orzeczeniu lekarskim o stopniu niepełnosprawności; nie przedstawienie wyliczeń, na podstawie których przyjęto wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON oraz ich sumy, jak też wyliczeń dotyczących ustalenia liczby pracowników i osób niepełnosprawnych zatrudnionych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy; brak wyliczenia wskaźnika obniżającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, wskaźnika obniżonego i nie ich porównanie, co mogło doprowadzić do uznania, że Spółka albo jest zwolniona z wpłat na PFRON, albo może obniżyć ich wysokość.

3. Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej zwany: "Ministrem") decyzją z [...] grudnia 2013r. utrzymał w mocy ww. decyzję, powołując w podstawie prawnej m.in. art. 21 ust. 1 i art. 49 ust. 2 u.r.o.n.

W uzasadnieniu wskazał, że z przepisów tych wynika, że pracodawcy zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i nie osiągających 6% wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych mają obowiązek do dokonywania miesięcznych wpłat na PFRON do 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat i składania Zarządowi PFRON deklaracji miesięcznych i rocznych według ściśle określonego wzoru. Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.r.o.n. z obowiązkowych miesięcznych wpłat na PFRON zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%, zaś na mocy art. 21 ust. 4 u.r.o.n. wskaźnik, o którym mowa w ust. 2, może zostać obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie prac, których rodzaje określono w § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 września 1998r. w sprawie rodzaju schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz. U. Nr 124, poz. 820; dalej zwane: "rozporządzeniem MPiPS"). Art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 26a ust. 1b u.r.o.n. wskazują na przyczyny niepełnosprawności, natomiast § 1 ww. rozporządzenia podaje konkretne jednostki chorobowe. Schorzenia wymienione w art. 22 ust. 1 pkt 2 i art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.r.o.n. dokumentuje się orzeczeniami, o których mowa w art. 3a, 5 lub 62 u.r.o.n. potwierdzającymi niepełnosprawność, innymi orzeczeniami lub zaświadczeniami lekarskimi. Aby pracownika ze szczególnymi schorzeniami uwzględnić przy obliczaniu obniżonego wskaźnika, na mocy art. 21 ust. 4 u.r.o.n., musi on legitymować się ważnym orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczeniem traktowanym na równi z takim orzeczeniem) i musi zostać stwierdzone schorzenie, o którym mowa w rozporządzeniu. Brak stwierdzenia w orzeczeniu szczegółowej kwalifikacji schorzenia, oznacza, że należy załączyć do orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zaświadczenie od lekarza specjalisty, określające rodzaj schorzenia.

Z materiału dowodowego sprawy wynika, że orzeczenia o stopniu niepełnosprawności pracownika Skarżącej wystawione są z symbolem [...], co wedle symboliki określonej w § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.; dalej zwane: "rozporządzeniem MGPiPS"), oznacza choroby [...]. Natomiast w rozporządzeniu MPiPS wyraźnie wskazano, że za schorzenie szczególne, pozwalające na obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, zgodnie z art. 21 ust. 4 u.r.o.n., można uznać przewlekłe choroby [...]. Złożone przez Spółkę zaświadczenie lekarskie z nie mogło zostać uwzględnione, na mocy art. 2a ust. 1 i 4 u.r.o.n. w miesiącach objętych decyzją, gdyż, wystawił je dopiero 25 lutego 2013r. lekarz chorób dziecięcych, który nie specjalizuje się w chorobach [...] - przyczyna niepełnosprawności u ww. pracownika. Orzeczenia o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności wydane były ponadto na czas określony, przy czym to z 15 marca 2010r. obniża stopień niepełnosprawności (lekarze uznawali więc, że schorzenie powodujące niepełnosprawność nie ma charakteru stałego i może ulec poprawie). Schorzenie M.G. nie było więc przewlekłe. Brak stwierdzenia przez lekarza specjalistę schorzenia przewlekłego u ww. w miesiącach od grudnia 2007r. do maja 2008r., czy innych dowodów stwierdzających to schorzenie nie uprawniało Spółki do obniżenia wskaźnika zatrudnienia na podstawie art. 21 ust. 4 u.r.o.n. w związku z § 2 rozporządzenia MPiPS.

Minister, odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 62 u.r.o.n. stwierdził, że ww. przepisy dotyczące wliczania pracowników niepełnosprawnych do stanu zatrudnienia mają zastosowanie w przypadku posiadania przez osoby niepełnosprawne zatrudnione u pracodawcy orzeczeń wydanych przez powiatowe lub wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności - określonych w art. 3 u.r.o.n.; orzeczeń wydanych przez lekarza orzecznika ZUS o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przed ukończeniem 16 roku życia, jak też orzeczeń o których mowa w art. 62 u.r.o.n. Spółka nie przedstawiła żadnego z ww. orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność T. K. od grudnia 2007r. do maja 2008r. Decyzja Prezesa KRUS z [...] czerwca 2007r. o przyznaniu okresowej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy od 1 czerwca 2007r. do 31 maja 2008r. nie stanowi podstawy do uznania powyższego pracownika za osobę niepełnosprawną w ww. okresie. Skoro z ww. decyzji wynika, że wobec T. K. orzeczono niepełnosprawność dopiero w 2007r. - po dacie wejścia w życie u.r.o.n. - przedstawienie przez Spółkę ww. orzeczenia nie mogło stanowić podstawy do wliczania tego pracownika, jako osoby niepełnosprawnej, do stanu zatrudnienia w okresie objętym decyzją.

Zdaniem Ministra zarzuty dotyczące naruszenia przez Prezesa PFRON przepisów postępowania są bezzasadne, bo organ ten przeanalizował szczegółowo materiał dowodowy, o czym świadczy m.in. uzasadnienie decyzji.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, uznała bowiem, że naruszały one: a) błędne zastosowanie art. 6 ust. 1 u.r.o.n. i błędne uznanie, że do potwierdzenia istnienia niepełnosprawności uprawnione są jedynie organy wymienione w ww. przepisie, a także niezastosowanie art. 1 pkt 2 w zw. z art. 2a ust. 1 u.r.o.n. i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 u.u.s.r. i błędne uznanie, że decyzja KRUS o przyznaniu renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy nie pozwala na stwierdzenie istnienia stopnia niepełnosprawności pracownika i wliczenie go do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych; b) art. 62 u.r.o.n. przez błędne uznanie, że orzeczenia o niepełnosprawności wydane po 1 stycznia 1998r. nie stanowią podstawy zaliczenia osób, których orzeczenia te dotyczą, do osób niepełnosprawnych; c) art. 21 ust. 1, 2 i 4 u.r.o.n. w związku z § 1 pkt 8 rozporządzenia MPiPS i § 32 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGPiPS, przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że dostarczone przez Spółkę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie pozwalały na stwierdzenie rodzajów schorzeń szczególnie utrudniających wykonywanie pracy, umożliwiających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych; d) art. 2a ust. 1 i 4 u.r.o.n. przez przyjęcie, że ww. zaświadczeń nie można uwzględnić; f) art. 21 ust. 1, 2 i 4 u.r.o.n. w zw. z § 2 i 2b pkt 1 rozporządzenia MPiPS w brzmieniu znowelizowanym rozporządzeniem MGPiPS przez nieobniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych i błędne wyliczenie wysokości wpłat na PFRON; g) art. 187 § 1 O.p. przez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie sformułowań znajdujących się w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, w zakresie pozwalającym stwierdzić istnienie przewlekłej choroby [...]; orzeczeń i zaświadczeń ustalających stopnie niepełnosprawności pracowników w zakresie, w jakim pozwalały na wyliczenie wskaźnika obniżającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, wskaźnika obniżonego i porównanie wysokości ww. wskaźników, co mogło doprowadzić do uznania, że Spółkę zwolniono z wpłat na PFRON, względnie do obniżenia ich wysokości; h) art. 210 § 4 O.p. przez niedostateczne uzasadnienie decyzji w zakresie odmowy mocy dowodowej przedstawionym przez Spółkę orzeczeniom o stopniu niepełnosprawności, w zakresie stwierdzenia występowania u pracownika schorzeń szczególnie utrudniających wykonywanie pracy; brak wyliczeń, na podstawie których przyjęto zobowiązania z tytułu wpłat w miesiącach i ich sumę; brak wyliczeń, na podstawie których dokonano ustalenia liczby pracowników Spółki i osób niepełnosprawnych zatrudnionych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy; nie wyliczono wskaźnika obniżającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, wskaźnika obniżonego i nie porównano obu ww. wskaźników, co mogło doprowadzić do uznania, że Spółka jest zwolniona z wpłat na PFRON, względnie do obniżenia wysokości wpłat; i) art. 207 O.p. przez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON, gdy nie było ku temu podstaw.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że ani przepisy u.r.o.n ani rozporządzenia MPiPS nie zawierają zamkniętego katalogu dokumentów ani stwierdzeń, które powinny się w tych dokumentach znaleźć, aby potwierdzić występowania ww. schorzeń, więc organy oceniając moc orzeczeń przedstawionych przez Spółkę, winny wziąć pod uwagę ich treść - szereg sformułowań pozwalających uznać w sposób niebudzący wątpliwości, że M. G. jest przewlekłe chora [...] (od 1993r., a stopień niepełnosprawności ustalono od 21 października 2004r.), zaś decyzja Prezesa KRUS z [...] czerwca 2007r., o przyznaniu pracownikowi o inicjałach T.K. renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, chociaż nie określa stopnia niepełnosprawności, w zgodnie z art. 1 ust. 2 u.r.o.n. stanowi orzeczenie o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, jest więc orzeczeniem o niepełnosprawności w rozumieniu ww. przepisu.

Do uznania, że orzeczenie potwierdza istnienie choroby przewlekłej, decydujące znaczenie ma to czy w dacie jego wydawania istniał stan przewlekłości choroby i czy zasadnie można było utrzymywać, że stan ten będzie trwał po wydaniu orzeczenia. Okoliczności takie zachodziły w przypadku M. G., więc Spółka mogła obniżyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych i powołać się na ww. orzeczenie o niepełnosprawności. W dacie wydania załączonego do akt orzeczenia M. G. cierpiała już od wielu lat na przewlekłą chorobę [...]. W pkt 6 orzeczenia zalecono dalsze leczenie, a w pkt 7 wskazano, że M. G. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie ma znaczenia, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydano na dwa lata. Choroba przewlekła nie musi być bowiem tożsama z chorobą trwałą i niewyleczalną. Do uznania, że orzeczenie potwierdza istnienie choroby przewlekłej, decydujące znaczenie ma to czy w dacie jego wydawania istniał stan przewlekłości choroby i czy zasadnie można było utrzymywać, że stan ten będzie trwał po wydaniu orzeczenia. Błędne było też przyjęcie przez organy, że stwierdzenia schorzenia uzasadniającego obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych może dokonać tylko podmiot posiadający uprawnienia w tym zakresie - lekarz specjalista. Żaden przepis prawa nie zawiera określenia podmiotów, które byłyby uprawnione do dokonywania tego typu stwierdzeń. Skoro katalog środków dowodowych nie jest zamknięty i należy stosować zasadę in dubio pro tributario, podatnik może wykorzystywać wszelkie środki dowodowe, w tym orzeczenia o niepełnosprawności i zaświadczenia lekarskie wydane przez lekarzy sprawujących bezpośrednią opiekę lekarską nad pracownikami. Dokumentują one stan choroby znany lekarzom z racji sprawowania opieki lekarskiej nad pracownikami i potwierdzony badaniami specjalistów. W świetle art. 2a ust. 4 u.r.o.n. możliwe jest dowodzenie występowania schorzeń utrudniających wykonywanie pracy za pomocą wszelkich dokumentów potwierdzających występowanie tych schorzeń, w tym także orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Dołączone przez Spółkę orzeczenie o stopniu niepełnosprawności M. G. oraz ww. decyzja Prezesa KRUS dotycząca T. K. były wystarczające do wyliczenia tzw. wskaźnika obniżającego ustawowy wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych (6% - art. 21 ust. 1 i 2 u.r.o.n.), zgodnie z § 2 rozporządzenia MPiPS. Ustawodawca nie wprowadził też przepisu wymagającego od pracodawcy gromadzenia dokumentów w celu skorzystania z ulgi określonej w art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n.

5. Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie jest zasadna.

2. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

3. Sąd, dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji organów administracyjnych obu instancji, z uwzględnieniem powyższych kryteriów stwierdza, że odpowiadają one prawu.

Zdaniem Sądu nie sposób stwierdzić, że ww. decyzje naruszają wskazane w skardze przepisy prawa procesowego i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.1. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, organy podatkowe działały zgodnie z obowiązującym prawem, które w sposób należyty zostało wskazane w podstawach prawnych decyzji obu instancji z wyjaśnieniem przesłanek, które zadecydowały o sposobie rozpatrzenia sprawy.

Wydane w sprawie decyzje obu instancji zostały uzasadnione, stosownie do treści art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., a wbrew stanowisku skarżącej Spółki treści w nich zawarte wskazują, że ustosunkowano się do argumentacji prezentowanej przez stronę, a w szczególności do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Należy w tym miejscu zauważyć, iż szczegółowe wyliczenia wysokości zobowiązań skarżącej Spółki z tytułu wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 u.r.o.n., zawarto w decyzji Prezesa PFRON. Skoro Minister Pracy i Polityki Społecznej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, utrzymując w mocy ww. decyzję, nie stanowi więc – zdaniem Sądu – istotnego naruszenia ww. przepisów, a w szczególności art. 210 § 4 O.p., brak ponownego przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyliczeń dotyczących wysokości tych wpłat na PFRON.

W treści uzasadnień wydanych w sprawie decyzji obu instancji podano również powody, z powołaniem się na stosowne przepisy obowiązującego prawa, wskazujące dlaczego nie uznano przedstawionego przez Spółkę zaświadczenia lekarskiego, które wydano po około pięciu latach od okresu obejmującego zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, jak również dlaczego przedstawiona decyzja Prezesa KRUS nie może stanowić podstawy do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Należy też mieć na uwadze, iż zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej rozstrzyga o istocie sprawy, stosownie do art. 233 § 1 pkt 1 O.p., to jest o utrzymaniu w mocy decyzję Prezesa PFRON.

Organy podatkowe, stosownie do treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p., dostępnymi metodami, starały się ustalić czy na datę powstania obowiązku we wpłatach na PFRON istniały dokumenty prawem przewidziane, potwierdzające okoliczności powodujące obniżenie wskaźnika zatrudnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n. i mające tym samym wpływ na wynik sprawy. Stwierdziwszy natomiast, że dokumenty te nie zostały przez skarżącą Spółkę przedstawione, oceniły te znajdujące się w akt sprawy dokumenty, z uwzględnieniem zasady wskazanej w art. 191 O.p. oraz podniosły, dlaczego nie mogą one stanowić podstawy do zastosowania przepisu art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n.

3.2. W związku z tym Sąd uznał, że niezasadne były zarzuty skargi o charakterze proceduralnym, dotyczące przede wszystkim obowiązku zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, jak również wyrażonych na tle tego materiału ocen.

3.3. Zdaniem Sądu w świetle akt sprawy nie sposób też uznać, że organy podatkowe obu instancji błędnie zastosowały prawo materialne przy wydaniu w sprawie decyzji oraz, że w sprawie nie było podstaw prawnych do wydania zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.r.o.n., pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych.

Przepis art. 21 ust. 2 u.r.o.n. stanowi natomiast, że z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%. Przy czym wskaźnik ten może zostać obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy (art. 21 ust. 4 u.r.o.n.), a rodzaj takich schorzeń określony został w ww. rozporządzeniu MPiPS.

W świetle przywołanych wyżej przepisów wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, pozwalający na zwolnienie pracodawcy od obowiązku wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 u.r.o.n., może więc zostać obniżony, wyłącznie gdy pracodawca ten zatrudnia osoby posiadające schorzenia wymienione w ww. rozporządzeniu MPiPS. Jednym z rodzajów schorzeń, o których wyżej mowa są przewlekłe choroby [...] (§ 1 pkt 8 rozporządzenia MPiPS).

Stosownie natomiast do art. 2a ust. 1 u.r.o.n., obowiązującego od 1 stycznia 2011r., osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 u.r.o.n w związku z art. 2a ust. 4 u.r.o.n.

W tym miejscu należy zauważyć, że odwołanie się do treści ww. przepisu było możliwe przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w związku z tym, że skarżąca Spółka załączyła zaświadczenie lekarskie z 25 lutego 2013r., które nie spełniało wymogów z ww. przepisu art. 2a u.r.o.n.

Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia MPiPS podmiotami właściwymi do orzekania o stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia są powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekające. W skład zespołów orzekających, o których wyżej mowa wchodzi lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu i specjalizację co najmniej I stopnia w jednej z dziedzin mających zastosowanie w procesie orzekania o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności - § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS.

3.4. Zdaniem Sądu, z powyższych unormowań wynika – tak jak prawidłowo wskazały organy obu instancji, że:

1) występujące u danego pracownika schorzenie wymienione w § 1 rozporządzeniu MPiPS, aby mogło być uznane za uzasadniające obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych (art. 21 ust. 2 u.r.o.n.), powinno zostać udokumentowane stosownym orzeczeniem;

2) obniżenie ww. wskaźnika następuje począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy tego orzeczenia;

3) odróżnić należy udokumentowanie niepełnosprawności pracowników celem wliczania do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od udokumentowania wystąpienia u pracowników schorzeń pozwalających pracodawcy na obniżenie wskaźnika, o którym mowa w art. 21 ust. 2 u.r.o.n.

Sąd zauważa ponadto, iż zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 9 ww. rozporządzenia MGPiPS, prawidłowo powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, orzeczenie o niepełnosprawności oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności powinny zawierać między innymi symbol przyczyny niepełnosprawności, w tym także wymieniony w § 32 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia MGPiPS symbol [...] oznaczający choroby [...]. W związku z tym orzeczenie o niepełnosprawności i jego stopniu powinny wskazywać jako jedną z przyczyn niepełnosprawności chorobę [...].

Natomiast uzasadnieniem obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 u.r.o.n. jest, wbrew zarzutom skargi, między innymi udokumentowanie posiadania przez pracownika i to w okresie, którego dotyczy zobowiązanie we wpłatach na PFRON, schorzenia w postaci przewlekłej choroby [...].

W ocenie Sądu użycie przez prawodawcę w przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisach odpowiednio terminów "choroba [...]" oraz "przewlekła choroba [...]" oznacza, iż nie są to pojęcia tożsame, a drugi z nich jest pojęciem zakresowo węższym niż pierwszy.

Minister Pracy i Polityki Społecznej w zaskarżonej decyzji przywołał definicję choroby przewlekłej jako "trwałe, nieodwracalne, postępujące zmiany uszkadzające ustrój, obniżające permanentnie jego wydolność i sprawność, głównie w tzw. stanach ostrych, ale także i przewlekłych, jako jeden i ten sam ustawicznie trwający proces wyniszczania". Ocena czy pracownik obciążony jest chorobą przewlekłą może zostać dokonana wyłącznie przez podmiot upoważniony do wystawienia stosownej dokumentacji.

Sąd, odnosząc powyższe rozważania do sprawy, zauważa, iż w znajdującym się w aktach sprawy orzeczeniu o niepełnosprawności pracownika Spółki o inicjałach M. G. została wskazana jako przyczyna niepełnosprawności choroba [...]. W załączonym przez Spółkę orzeczeniu z 25 lutego 2013r. brak też oceny, czy wskazana choroba ma charakter przewlekły. Orzeczenie to nie zostało ponadto wydane przez uprawniony podmiot. Trudno zatem przyjąć, że orzeczenie to mogło być podstawą obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, stosownie do art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n. oraz w związku z ww. rozporządzeniami MPiPS oraz MGPiPS.

Tym samym rację ma Minister, uznając w zaskarżonej decyzji, że, orzeczenie to nie mogło stanowić podstawy obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, zgodnie z art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n. Po pierwsze uwagi na datę jego wydania (około 5 lat po okresie, którego dotyczyło) - nie mogło więc wywierać skutku w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Po drugie orzeczenia tego nie wydał właściwy podmiot, o którym mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia MPiPS w związku z § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS.

3.5. Zdaniem Sądu, skoro przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności osoby obciążonej chorobą[...] winien uczestniczyć lekarz posiadający specjalizację, co najmniej I stopnia z zakresu [...], to stwierdzić należy, że takich samych kwalifikacji wymaga orzekanie o tym czy choroba [...] ma charakter przewlekły. Prawidłowe było tym samym przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że orzeczenie wydane przez lekarza, który nie posiadał specjalizacji w zakresie [...], nie mogło zatem zostać uznane za dające podstawę do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

3.6. Sąd, odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki dotyczących naruszenia przez organy administracyjne obu instancji art. 6 ust. 1 u.r.o.n. oraz art. 62 u.r.o.n., uznaje je za niezasadne.

Zgodnie bowiem z art. 1 u.r.o.n. ustawa ta dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona: 1) orzeczeniem o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w art. 3 u.r.o.n. lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia - zwanych dalej "osobami niepełnosprawnymi".

Na mocy art. 3 ust. 1 u.r.o.n. ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą: 1) znaczny, 2) umiarkowany, 3) lekki. Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.r.o.n. orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.

Zgodnie zaś z art. 62 ust. 1 u.r.o.n. osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Stosownie do art. 62 ust. 2 u.r.o.n. orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, do II grupy inwalidów na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, natomiast zaliczenie do III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 62 ust. 3 u.r.o.n. osoby o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za niepełnosprawne, z tym że 1) osoby, którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, traktuje się jako zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności, 2) pozostałe osoby traktuje się natomiast jako zaliczone do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 5 u.r.o.n. orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o: całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118) traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 1), niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 1a), całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (pkt 2), częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności (pkt 3).

Przepis art. 6 ust. 1 u.r.o.n. stanowi, że powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja, 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. Tylko te gremia są zatem uprawnione do orzekania o niepełnosprawności w świetle u.r.o.n.

Natomiast na mocy art. 5 u.r.o.n. w związku z art. 62 u.r.o.n. tylko orzeczenia lekarzy orzeczników ZUS (wydane przed wejściem w życie u.r.o.n.) traktowane są na równi z orzeczeniami powiatowych i wojewódzkich zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności.

W związku z tym należy uznać, że jeśli do stwierdzenia niepełnosprawności danego pracownika Spółki doszło już po wejściu w życie u.r.o.n,, należało przedstawić orzeczenie wydane przez zespół orzekający wskazany w art. 6 ust. 1 u.r.o.n., co w sprawie – jak wynika z akt administracyjnych – nie miało miejsca. Nie sposób w związku z tym podzielić zarzutu skargi o naruszeniu ww. przepisu art. 6 ust. 1 u.r.o.n.

Sąd wskazuje również, że zasadne było też uznanie przez organy obu instancji, a w szczególności przez ww. Ministra, że skarżąca Spółka w toku postępowania administracyjnego, z w wyjątkiem ww. decyzji Prezesa KRUS z [...] czerwca 2007r. przyznającej okresową rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy od 1 czerwca 2007r. do 31 maja 2008r., nie przedstawiła żadnego orzeczeń wskazanych w ww. przepisach art. 3 i art. 62 u.r.o.n. Organy administracyjne nie miały zatem możliwości uznać, jedynie na podstawie ww. decyzji prezesa KRUS – jako nie wymienionej w treści ww. przepisów, że skarżącej Spółce przysługuje prawo do obniżenia wskaźników, a o których mowa w art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n. Organ pierwszej instancji, wzywając stronę skarżącą o przedstawienie stosownych dokumentów, istniejących w okresach objętych wydaną w sprawie decyzją, wyznaczył ponadto termin na ich dostarczenie. Tym samym nie można uznać, że organy obu instancji nie dążyły do należytego wyjaśnienia sprawy, podejmując kroki prawem przewidziane, chcąc też w pełni zrealizować zasadę prawdy obiektywnej i zasadę praworządności.

Skoro skarżąca Spółka nie przedstawiła niezbędnych do wydania prawidłowej decyzji dokumentów, o których mowa w art. 3, art. 62 czy art. 6 ust. 1 u.r.o.n., dotyczących pracownika o inicjałach T. K., uznanie wobec tego przez organy obu instancji, że ww. decyzja Prezesa KRUS nie stanowi, na mocy ww. przepisów u.r.o.n., podstawy do uznania ww. pracownika za osobę niepełnosprawną w okresie objętym zaskarżoną decyzji Ministra i poprzedzającą ją decyzją Prezesa PFRON, było prawidłowe i odpowiadało treści art. 191 O.p. Z akt sprawy nie wynika, że wcześniej w odniesieniu do ww. osoby były wydawane orzeczenia wymienione w treści art. 3 u.r.o.n. czy też w treści art. 62 u.r.o.n., jak też, że wobec ww. osoby orzeczenie wydał jeden z organów wskazanych w art. 6 ust. 1 u.r.o.n. Prawidłowe było więc w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca Spółka w odniesieniu do ww. pracownika, w okresie od grudnia 2007r. do maja 2008r. nie była uprawnia do zastosowania obniżonego wskaźnika, o którym mowa w art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n.

3.7. Sąd wskazuje ponadto, że w sprawie skarżącej Spółki, w analogicznym stanie faktycznym i prawnym zapadły już orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sposób analogiczny rozstrzygając skargi Spółki (por. wyroki WSA w Warszawie z 13 marca 2014r. sygn. akt III SA/Wa 2804/13 i sygn. akt III SA/Wa 2803/13).

4. Sąd w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.