Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 16/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności organu
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 83 par. 3, art. 149 par. 1a, art. 170, art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego M. S. kwotę 597 złotych (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że M.S. wnioskiem z 13 października 2014r. wystąpił, za pośrednictwem elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej - EPUAP, do Wójta Gminy (dalej: Wójt, organ) powołując się na art. 61 Konstytucji RP, o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Podania liczby osób zatrudnionych w Urzędzie Gminy na dzień 21 listopada 2010 r. oraz na dzień złożenia niniejszego wniosku.

2. Podania imion i nazwisk wszystkich kierowników wydziałów, naczelników i innych osób zajmujących kierownicze stanowiska w Urzędzie Gminy (w tym skarbnika i sekretarza Gminy), z podaniem wykształcenia każdej z tych osób, a w przypadku wykształcenia wyższego również kierunku ukończonych studiów, oraz daty zatrudnienia na zajmowanym obecnie stanowisku.

3. Podania wysokości nagród i premii przyznanych i wypłaconych każdemu z pracowników Urzędu Gminy od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, z podaniem konkretnej kwoty przypisanej do konkretnego pracownika.

4. Podanie listy podróży zagranicznych Wójta i innych pracowników Urzędu Gminy (finansowanych ze środków publicznych) od dnia 21 listopada 2010r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, z podaniem miejsca podróży, czasu jej trwania, celu oraz kosztów.

5. Udostępnienia wykazu postępowań sądowych, w których uczestniczyła Gmina, a które zakończyły się w okresie od dnia 21 listopada 2010r. do dnia złożenia ww. wniosku, ze wskazaniem zapadłego rozstrzygnięcia - alternatywnie skany prawomocnych wyroków i postanowień w sprawach, w których uczestniczyła Gmina, wydanych od dnia 21 listopada 2010r. do dnia złożenia niniejszego wniosku.

6. Podania liczby skarg złożonych na działalność Wójta w okresie od 21 listopada 2010r. do dnia złożenia ww. wniosku z podaniem rezultatu rozpatrzenia tych skarg.

Wójt pismem z 28 października 2014r., za pośrednictwem EPUAP, udzielił odpowiedzi na wnioskowane informacje w zakresie punktów 1 i 2. Odnośnie pytań zawartych w pkt 3-6, organ stwierdził, że stanowią one informację publiczną przetworzoną, a w przypadku żądania zawartego w pkt 3, udostępnieniu będzie podlegała tylko informacja o premiach i nagrodach wypłaconych pracownikom pełniącym funkcję publiczną. W związku z tym wezwał stronę do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2014r. poz. 782, ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p.

W odpowiedzi na wezwanie M.S., pismem z dnia 29 października 2014r. wskazał, że w jego ocenie, informacja, o którą wnosi, nie ma charakteru informacji publicznej przetworzonej, zatem nie musi wskazywać jakiegokolwiek interesu.

Wójt Gminy, decyzją z dnia [...], nr [...], w trybie art. 5 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., odmówił wnioskodawcy udzielenia wnioskowanej informacji. W ocenie organu, złożony wniosek dotyczy informacji o charakterze przetworzonym w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś strona nie wykazała, że uzyskanie takiej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, o którym mowa w tym przepisie. Wobec niewykazania, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie tego rodzaju informacji, organ odmówił jej udzielania.

M.S., pismem z dnia 31 października 2014r., które wpłynęło do organu w dniu 6 listopada 2014r., wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zwrócił się m.in. o zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku w zakresie pkt 3-6, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu prawomocnego wyroku (art. 149 § 1 ppsa). Podniósł, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił wszystkich żądanych informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., przez co naruszył czternastodniowy termin na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że udzielił odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 1 i 2 wniosku, a co do pozostałych pytań, wydał decyzję odmowną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 175/14, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wskazano, że wniosek strony rozpoznano zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd powołując się na art. 13 ust. 1 ww. ustawy, wskazał, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku - art. 13 ust. 2 ustawy. Termin ustawowy do załatwienia wniosku skarżącego upłynął w dniu 27 października 2014r., zaś organ, za pośrednictwem EPUAP, udzielił stosownych informacji co do pkt 1 i 2 wniosku, w dniu 29 października 2014r. Pozostałe informacje zawarte w pkt 3-6 wniosku, uznano za informację przetworzoną i w związku z tym zwrócono się z zapytaniem z jakich przyczyn udostępnienie ich jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie poinformowano, że w zakresie żądania zawartego w pkt 3 wniosku, udostępnieniu będzie podlegała informacja o premiach i nagrodach wypłaconych pracownikom pełniącym funkcję publiczną. Podkreślono, że ww. ustawa nie reguluje szczegółowej procedury postępowania w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. W takiej sytuacji zasadne jest stosowanie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Norma ta wskazuje zobowiązanemu podmiotowi sposób zachowania w odpowiedzi na wniosek, który nie może być rozpatrzony zgodnie z intencją wnioskodawcy. Nadto pomocnicze zastosowanie wspomnianej regulacji jest uzasadnione tym, że organ, do którego wpłynął wniosek o udzielenie informacji przetworzonej musi mieć czas na właściwą odpowiedź i wezwanie strony do wykazania przez nią, że takie udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przypadku, gdy organ uznaje daną informację za informację publiczną przetworzoną, a skarżący po wezwaniu organu do wykazania przyczyn, z powodu których informacja ta ma być udostępniona stoi na stanowisku, że nie jest ona tego typu informacją, organ musi mieć czas na reakcję w postaci wydania decyzji w tym przedmiocie. Odpowiednie stosowanie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. będzie polegało na tym, że organ winien mieć 14 dni na załatwienie sprawy od momentu wpływu do organu odpowiedzi strony na jego wezwanie. W tej sprawie termin ten rozpoczął bieg dnia 29 października 2014r., tj. od dnia, w którym skarżący udzielił organowi odpowiedzi na jego wezwanie. W efekcie odpowiedzi, Wójt decyzją z dnia [...] (doręczoną stronie w dniu 6 listopada 2014r.), odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji, a więc załatwił wniosek w terminie i w całości, udzielając żądanej informacji, w pozostałym zakresie odmawiając jej udzielenia w przypisanej formie, tj. decyzji. Sąd stwierdził, że skarżącemu doręczono decyzję w dniu 6 listopada 2014r. i w tym też dniu wpłynęła jego skarga na bezczynność. Wobec tego, w tym dniu bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku nie istniała, gdyż organowi nie upłynął jeszcze termin do załatwienia sprawy.

M.S. reprezentowany przez adwokata wywiódł od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy i art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez nienależyte wyjaśnienie przez Sąd podstawy faktycznej i prawnej skarżonego wyroku, w tym m.in. zawarcie w uzasadnieniu błędnych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy, w tym m.in. rzekomego złożenia przez skarżącego ponownego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w dniu 29 października 2014r., całkowite pominięcie okoliczności, że organ pierwsze czynności w sprawie podjął już po upływie 14 dni od otrzymania wniosku, a także uznanie pisma organu z dnia 29 października 2014r. za wezwanie;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przez błędne ich zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że organ nie pozostawał w bezczynności, co skutkowało oddaleniem skargi;

- art. 151 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że istotnym dla ustalenia, czy organ pozostawał w bezczynności jest dzień wpływu skargi do organu, a nie dzień wniesienia jej do sądu, tożsamy z dniem nadania jej w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, ewentualnie również przez uznanie, że dniem wniesienia skargi do sądu jest dzień otrzymania jej przez organ;

- art. 151 w zw. z art. 269 § 1 w zw. z art. 187 § 1 p.p.s.a. przez odstąpienie przez Sąd I instancji od stanowiska NSA wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, bez przedstawienia sprawy właściwemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddalenie skargi, zamiast jej uwzględnienia i umorzenia postępowania;

- art. 134 § 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. przez nienależyte rozpoznanie sprawy i w konsekwencji nieumorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 października 2014r. w zakresie pkt. 3-6 wniosku oraz niestwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu zarzucono nieprawidłowe zastosowanie pomocniczo art. 14 u.d.i.p. Niezależnie bowiem od tego, jakiej informacji udostępnienia dotyczy wniosek (przetworzonej czy prostej), jeśli organ ma świadomość, że z określonych podwodów nie udostępni jej w zakreślonym czternastodniowym terminie, ma on obowiązek, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformować o tym wnioskodawcę, wskazując jednocześnie termin do rozpoznania wniosku. Wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku dokonane po upływie wskazanego terminu czternastu dni, nie skutkowało rozpoczęciem biegu nowego terminu na rozpoznanie sprawy. Sąd też błędnie przyjął, że w sprawie, dzięki odpowiedniemu zastosowaniu art. 14 ust. 2 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. doszło do rozpoczęcia biegu nowego czternastodniowego terminu na rozpoznanie wniosku. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, skargę na bezczynność organu sąd może i powinien oddalić jedynie wtedy, gdy stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając na uwadze, że skarżący wniósł skargę do Sądu w dniu 2 listopada 2014r., a organ w tym dniu pozostawał w bezczynności, która miała miejsce od dnia 28 października 2014r. i ustała w dniu doręczenia skarżącemu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, tj. w dniu 6 listopada 2014r., to uznać należy, że Sąd I instancji nie mógł oddalić skargi, gdyż organ pozostawał w dacie wniesienia skargi do tego Sądu w bezczynności. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i umorzenie postępowania w pozostałym zakresie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 15 grudnia 2016r. sygn. akt I OSK 904/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podzielono zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 141 § 4 zd. 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie przez Sąd I instancji podstawy faktycznej i prawnej skarżonego wyroku. NSA zaznaczył, że w sprawie nie ulega wątpliwości, iż organ pierwszą czynność podjął dopiero 28 października 2014r., doręczając stronie w dniu 29 października 2014r. pismo, zawierające informację, o którą się zwracał w pkt. 1 i 2 wniosku, co do pozostałych pkt. 3-6, wskazał, że żądana informacja stanowi informację o charakterze przetworzonym. W związku z tym wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Podjęte czynności jednak nastąpiły z uchybieniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż termin do udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego upłynął w dniu 27 października 2014r., w poniedziałek. Uznano za błędne stanowisko Sądu I instancji co do faktu, że organ w chwili złożenia skargi do Sądu nie pozostawał w bezczynności, gdyż wezwanie, które wystosował do strony w piśmie z dnia 28 października 2014r. otworzyło mu nowy czternastodniowy termin do udostępnienia informacji publicznej w nieudzielonym zakresie. Podniesiono, że w ustaleniach Sąd I instancji pominął istotną okoliczność, jaką jest podjęcie wszystkich czynności przez organ co do udzielenia informacji po upływie czternastodniowego terminu od dnia złożenia wniosku. Poza tym słusznie zarzucono, że organ nie poczynił żądanych ustaleń w kwestii daty wniesienia skargi na jego bezczynność. W skardze kasacyjnej podkreślono, że skargę nadano na poczcie w dniu 2 listopada 2014r. W aktach brak jest koperty, w której skarga ta została przesłana, zaś na oryginale skargi organ przystawił prezentatę jej wpływu - "06.LIS.2014" bez adnotacji, w jaki sposób została ona wniesiona. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarżący wniósł skargę na jego bezczynność w dniu 31 października 2014r., a zatem sam niejako potwierdził, że w dniu jej wniesienia jeszcze nie wydał decyzji, zatem pozostawał w bezczynności. W podsumowaniu rozważań NSA stwierdził, że w tym stanie rzeczy, nie można przyjąć, aby skarga na bezczynność organu została wniesiona po doręczeniu skarżącemu w dniu 6 listopada 2014r. decyzji z dnia [...] załatwiającej sprawę. Świadczy to o tym, że ustalenia poczynione przez Sąd I instancji co do daty wniesienia skargi na bezczynność organu, wbrew regulacji z art. 83 § 3 p.p.s.a., są niepełne i niemiarodajne. Nie pozwalają na przyjęcie, że w dacie wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, organ nie pozostawał w bezczynności, wobec czego brak było podstaw do oddalenia skargi. Nadto wskazano, że nawet jeśli istnieją podstawy do umorzenia postępowania, nie zwalania to Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu - art. 149 § 2 p.p.s.a.

WSA ponownie rozpatrując sprawę, zarządzeniem z dnia 3 marca 2017r. zwrócił się do organu o wyjaśnienie kiedy wpłynęła do niego skarga M.S., oraz czy została złożona osobiście, czy za pomocą operatora pocztowego. Kolejnym zarządzeniem z dnia 3 marca 2017r. Sąd zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie kiedy i w jakiej formie została do organu wniesiona skarga. Jeśli była ona przesłana za pośrednictwem operatora pocztowego sąd zwracał się o przesłanie potwierdzenia nadania przesyłki.

Pismem z dnia 13 marca 2017r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że skarga na bezczynność Wójta Gminy została nadana w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe, tj. w placówce Poczty Polskiej S.A. w dniu 2 listopada 2014r. Na potwierdzenie przedłożono dowód nadania przesyłki pocztowej. Nadto wnosił aby Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy:

- orzekł, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - art. 149 §1 zd. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 2 a contrario ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r.o zmianie ustawy - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r., poz. 658);

- umorzył postepowanie w pozostałym zakresie - art. 161 §1 pkt.3 p.p.s.a.;

- zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów dwukrotnego postępowania przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust.1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 461) oraz art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt.1 lit. c w zw. z § 21 a contrario rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. , poz. 1800, ze zm), w łącznej wysokości 837 zł.

Pismem z dnia 10 marca 2017r. organ wyjaśniał, iż skarga na bezczynność organu została doręczona w dniu 6 listopada 2014r. W załączeniu przesłano kopie dokumentu z prezentatą potwierdzająca datę wpływu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.

Przystępując do oceny zgodności z prawem skarżonej bezczynności wskazać należy, iż sprawa ta była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 15 grudnia 2016r., uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 grudnia 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 175/14 i sprawę przekazano temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. W myśl tej regulacji nie można też oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w cyt. art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Zatem Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie, przy czym związanie tą wykładnią ma szeroki zasięg. Sąd I instancji rozpoznając ponownie skargę mógłby odstąpić od wykładni prawa, zawartej w orzeczeniu NSA z dnia 13 grudnia 2016r., wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miały zastosowania wyjaśnione przepisy, ewentualnie jeśli po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny.

Dodać należy, że przy ponownym rozpoznaniu istotna dla sprawy jest cała treść przepisu art. 190 p.p.s.a., a więc nie tylko jego zdanie pierwsze, odnoszące się wprost do związania sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA, ale też zdanie następne, w myśl którego nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Przy tak sprecyzowanej istocie związania, należy dojść do przekonania, że nie można, przy ewentualnym powtórnym złożeniu skargi kasacyjnej, podważać wykładni NSA wyrażonej w prawomocnym orzeczeniu. Nie można tego czynić skutecznie i z tego powodu, że NSA wydając prawomocne orzeczenie jest nim związany na mocy art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem orzeczenie prawomocne, taki przymiot posiada wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016r., o sygn. I OSK 2293/16, wiąże strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty wymienione w tym przepisie są związane faktem i treścią orzeczenia, co musi powodować w sposób bezwzględny kierowanie się treścią prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (vide: wyrok NSA z dnia 19 maja 1999r., sygn. IV SA 2543/98).

Odnosząc te rozważania do okoliczności sprawy, WSA w Olsztynie nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w przywołanym wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2016r. Nadto Sąd ponownie rozpatrując sprawę nie może pominąć zawartych w piśmie z 13 marca 2017r. modyfikacji w zakresie żądań skargi.

W związku z powyższym uznano, że żądania strony zasługują na uwzględnienie.

Wskazać pozostaje, że NSA wyraźnie zaznaczył, iż skoro art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie określa terminu na powiadomienie wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji w sposób określony we wniosku, należy zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy przyjąć czternastodniowy termin do dokonania tej czynności od daty złożenia wniosku. Jak dalej wskazywał NSA organ pierwszą czynność w sprawie podjął dopiero w dniu 28 października 2014r., doręczając skarżącemu w dniu 29 października 2014r. pismo, zawierające informację, o którą się zwracał w pkt. 1 i 2 wniosku, co do pozostałych pkt. 3-6, wskazał, że żądana informacja stanowi informację o charakterze przetworzonym. W związku z czym wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Podjęte czynności przez organ nastąpiły z uchybieniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż termin do udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego upłynął w dniu 27 października 2014r., w poniedziałek. Wskazano także na konieczność ustalenia daty wniesienia skargi na bezczynność organu i skonfrontowania jej z podejmowanymi przez organ czynnościami.

Ponownie rozpatrując sprawę uzyskano informację, iż skarżący nadał skargę w dniu 2 listopada 2014r. Na potwierdzenie tego faktu przedłożył dowód nadania przesyłki pocztowej. Organ zaś wskazał jedynie, że skarga została doręczona w dniu 6 listopada 2016r, co potwierdza prezentata na piśmie. Nie przedłożył jednak koperty, w której doręczona była skarga a która zawierała pieczęć operatora pocztowego z datą jej nadania. Jednakże dowód nadania przesyłki jaki przedłożył do akt sprawy skarżący stanowi wystarczające potwierdzenie faktu, iż skarga nadana został w dniu 2 listopada 2014r. Zgodnie zaś z art. 83 § 3 p.p.s.a. za dzień wniesienia skargi traktować powinniśmy dzień jej nadania u operatora pocztowego. Tym samym stwierdzić pozostaje, że skoro wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłyną do organu 13 października 2014r. to termin ustawowy do załatwienia tego wniosku upłynął w dniu 27 października 2014r. Organ pierwszą czynność podjął dopiero w dniu 28 października 2014r., doręczając skarżącemu w dniu 29 października 2014r. pismo, zawierające informację, o którą się zwracał skarżący w pkt. 1 i 2 wniosku, zaś co do pozostałych pkt. 3-6, informację, że stanowią one informację o charakterze przetworzonym. Mając to na uwadze organ wezwał stronę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. W odpowiedzi na wezwanie strona pismem z dnia 29 października 2014 wskazała, że w jej ocenie informacja ta nie ma charakteru informacji publicznej przetworzonej, a zatem nie musi wskazywać jakiegokolwiek interesu. Organ decyzją z dnia [...], a wiec już po nadaniu przez skarżącego za pośrednictwem operatora pocztowego skargi na bezczynność, na podstawie art. 5 ust.1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. odmówił skarżącemu udzielenia informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości, że w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, która ustała dopiero z dniem wydania decyzji o odmowie udzieleni informacji publicznej.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dalej u.d.i.p., za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Nadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Bezspornym w sprawie jest, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej czyli Wójt Gminy ostatecznie rozpoznał wniosek skarżącego udzielając mu informacji co do części wniosku pismem z dnia 28 października 2014r., a odmawiając udzielenia informacji w pozostałej części decyzją z dnia [...] Nie mniej jednak organ dopuścił się bezczynności. Organ wszystkie swoje działania podjął już po upływie 14-dniowego terminu na rozpatrzenie sprawy wynikającego z art. 13 ust.1 u.d.i.p. Tym samym jego zachowanie zakwalifikowane może być jako bezczynność. Należy przyjąć za NSA, że skoro art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie określa terminu na powiadomienie wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji w sposób określony we wniosku, należy zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy przyjąć czternastodniowy termin do dokonania tej czynności od daty złożenia wniosku. Formułując swoje wezwanie organ działał już zatem z naruszeniem terminów określonych w u.d.i.p. Jednocześnie strona odpowiedziała na wezwanie organu w dniu 29 października 2014r., a w dniu wniesienia skargi tj. w dniu 2 listopada 2014r. organ nie podjął jeszcze czynności związanych z rozstrzygnięciem zakwestionowanej części wniosku. Tym samym wniesienie skargi na bezczynność było uzasadnione. Organ zobowiązany był wypowiedzieć się co do całości wniosku terminie 14 dniowym. Wobec naruszenia tego terminu, nie można uznać by późniejsze działania organu mogły skutkować jego wydłużeniem. Organ podejmując je działał już bowiem w warunkach bezczynności. Strona wnosząc skargę do Sądu nie otrzymała jeszcze stanowiska organu co do całości jej wniosku. Jej działanie było zatem uzasadnione.

Zaznaczyć pozostaje, że przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12).

Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę taką wpłynął fakt, że organ, w niedługim czasie po uzyskaniu stanowiska strony podjął przewidziane prawem działania, a naruszenie terminów określonych u.d.i.p. nie miało znaczącego wymiaru. Dodatkowo Organ działał w mylnym przekonaniu, że termin do załatwienia sprawy uległ wydłużeniu, a przekazane stronie wezwanie, które wystosował do skarżącego w piśmie z dnia 28 października 2014 r. otworzyło mu nowy czternastodniowy termin do udostępnienia informacji publicznej w nieudzielonym zakresie. Uznać należy zatem, że organ nie działał w złej wierze. Sposób rozpatrzenia sprawy przez organ nie może być uznany za działanie z rażącym naruszeniem prawa. Z tym mamy bowiem do czynienia gdy zachowanie organu (działanie lub zaniechanie) jest w sposób oczywisty sprzeczne z nie budząca wątpliwości co do swojej treści normą prawną. Okoliczności tej sprawy nie były zaś oczywiste a ich jednoznaczna kwalifikacja prawna mogła budzić wątpliwości.

O kosztach orzeczono w pkt III stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.