Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 342/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 29 UKC
journal: Dz.U. 2018 poz 167
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia [...] października 2018 r. nr [...], wydaną wobec W. (dalej: "strona" lub "skarżący") w przedmiocie długu celnego.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. Agencja Celna [...] działając jako przedstawiciel bezpośredni strony, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy marki Mercedes-Benz GLS 450, nr nadwozia [...], rok produkcji 2017, pojemność silnika [...] cm3. Zgłoszenie

na dokumencie SAD zarejestrowano pod nr [...] Zgłoszenie celne sporządzono, m.in. na podstawie faktury zakupu ww. pojazdu nr [...] z [...] czerwca 2017 r. opiewającej na kwotę [...]USD (w tym [...] USD opłaty za transport towaru do portu w G.). Na tej podstawie w polu 46 ww. zgłoszenia celnego zadeklarowano wartość celną ww. samochodu w wysokości [...] zł. Podczas wykonywania czynności dotyczących ww. odprawy celnej wykonano dokumentację fotograficzną importowanego pojazdu, która została załączona do akt sprawy.

W wyniku przeprowadzonej przez organ celny kontroli, dokonanej

po zwolnieniu towaru, w tym na podstawie m.in. danych z aukcji dotyczącej przedmiotowego samochodu oraz samochodów podobnych w kraju eksportu, a także przekazanych przez stronę dokumentów na podstawie których dokonano zgłoszenia celnego, oraz opinii biegłego powołanego z urzędu, organ I instancji powziął uzasadnione wątpliwości czy kwota zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi ostateczną i całkowitą kwotę uiszczoną sprzedającemu przez kupującego

za zakupiony samochód oraz czy w związku z tym nie zostały uszczuplone należności celno-podatkowe, a co za tym idzie postanowił zakwestionować cenę transakcyjną pojazdu i ustalić jego wartość celną za pomocą zastępczych metod ustalania wartości celnej opisanych w art. 74 UKC, o czym powiadomił stronę w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r.

W dniu [...] października 2018 r., skarżący udzielił wyjaśnień w zakresie zakupu spornego samochodu, jego stanu technicznego w chwili zakupu oraz poniesionych nakładów.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2018 r. organ I instancji określił stronie skarżącej kwotę należności celnych dla przedmiotowego pojazdu w wysokości [...] zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą cła określoną w wydanej decyzji w wysokości [...] zł, a kwotą cła wynikającą ze zgłoszenia celnego z [...] sierpnia 2017 r. w wysokości [...] zł. Jednocześnie ww. decyzją zaksięgował kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, powiadomił dłużnika o zarejestrowaniu tej kwoty, naliczył odsetki i dokonał sprostowania pól: 22, 42, 46 i 47 ww. zgłoszenia celnego.

Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości

i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2013.269.1) – dalej: "UKC", a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – dalej: "o.p." w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne

(Dz. U. z 2018 r., poz. 167 ze zm.) – dalej: "ustawa Prawo celne" w związku

z art. 29 UKC oraz art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy, po przywołaniu przepisów mających zastosowanie do postępowania w sprawach celnych, wskazał, że w sprawie organ celny, zasadnie zweryfikował ww. zgłoszenie celne strony pod kątem zadeklarowanej ceny transakcyjnej importowanego pojazdu.

Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 180 o.p., źródłem informacji

na temat cen towarów na rynku kraju eksportu może być Internet. W konsekwencji zasadnie, organ celny w marcu 2018 r. sprawdzi dostępne bazy danych, zawarte

na amerykańskim portalu internetowego [...], na którym odbywają się aukcje samochodów. Podjęte działania doprowadziły do odnalezienia oferty sprzedaży dokładnie tego samego pojazdu, co będący przedmiotem importu. Pojazd zidentyfikowano po wskazanym numerze nadwozia. Z ustaleń, organu wynikało, że przedmiotowy samochód został wylicytowany za kwotę [...]USD. Była to ostateczna osiągnięta, wylicytowana kwotą ("lastbid"). Co znamienne aukcja ta zakończyła się [...] czerwca 2017 r., a zatem na jeden dzień przed dniem kiedy strona zakupiła sporny pojazd według faktury nr [...] za kwotę [...]USD (w tym koszty transportu do G. w wysokości [...] USD). Organ zaznaczył przy tym, że z treści przedmiotowej aukcji wynikało, że ww. samochód miał uszkodzony przód ("Front End").

Ponadto, celem dodatkowej weryfikacji, w czerwcu 2018 r. na ww. stronie internetowej, organ I instancji dokonał przeglądu kolejnych ofert sprzedaży pojazdów tej samej marki, tego samego modelu, rocznika i o tej samej pojemności silnika,

z uszkodzeniami. Działania te doprowadziły do odnalezienia dwóch ofert sprzedaży pojazdów marki Mercedes - Benz GLS 450 o analogicznych parametrach

jak w pojeździe importowanym, w tym z uszkodzeniami, które na aukcji osiągnęły kwotę [...]USD i [...] USD. Organ wskazał przy tym, że były to pojazdy

o znacznie większych uszkodzeniach i o wiele większym przebiegu tj. [...] km

i [...] km niż pojazd importowany tj[...] km.

W ocenie organu, powyższa analiza uzasadniała powstanie uzasadnionych wątpliwości przez organ co do wartości spornego pojazdu. W szczególności, ze względu na pozyskanie informacji o sprzedaży spornego pojazdu na terytorium USA za kwotę [...]USD w przeddzień jego zakupu przez stronę. Tym samym, powstała wątpliwość co do spadku jego wartości w ciągu jednego dnia z kwoty [...]USD (wynikającej z aukcji) do kwoty [...]USD (wynikającej z przedstawionej faktury), a zatem prawie o [...] USD. Taki spadek wartości wydaje się być nieuzasadniony w sytuacji gdy strona w dniu [...] czerwca 2017 r. zakupiła sporny pojazd z takimi samymi uszkodzeniami oraz stanem licznika, jak ten który był oferowany na wspomnianej aukcji w dniu [...] czerwca 2017 r.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że strona była wzywana przez organ

I instancji do przedstawienia dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego

oraz nadesłania dodatkowych dokumentów, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu. W odpowiedzi na powyższe strona wyjaśniła, że sporny pojazd w dacie zakupu był znacznie uszkodzony, zaś zadeklarowana kwota wartości celnej jest faktycznie zapłaconą za pojazd w stanie technicznym z dnia zakupu. Podniosła, że nie zakupił samochodu na aukcji, ale od firmy zajmującej się sprzedażą aut, tj. A. C.. oraz że nie wie co działo się z samochodem przed wysyłką do Polski. Jednocześnie wskazała na szereg uszkodzeń w pojeździe, które zostały opisane powyżej w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Nadmieniła także, że po wymianie głównych części i podzespołów, kupowanych na giełdach samochodowych w Polsce i Niemczech, na jaw wychodziły inne uszkodzenia, zaś kupione części zamienne też były uszkodzone, co powodowało znaczny wzrost nakładów inwestycyjnych na remont. Wskazała, że na dzień [...] października 2018 r. koszt naprawy samochodu wynosi około [...] zł, co nie jest kosztem ostatecznym. Do pisma załączyła wydruki z portalu A. dotyczące ceny kompletnego przodu do Mercedesa 166 GLS z pakietem AMG (maska, zderzak, błotnik, lampy) opiewającej na [...] zł oraz silnika do samochodu marki Mercedes w cenie [...] zł.

Odnosząc się do treści ww. pisma i twierdzeń strony, że nie zakupiła auta bezpośrednio na aukcji, ale od dealera amerykańskiego i że nie wie co działo się

z pojazdem przed wysyłką do Polski, organ odwoławczy wskazał, że nie neguje faktu zakupu pojazdu poza aukcją. Jednak zakupu spornego pojazdu po upływie jednego dnia od tego, w którym zakończyła się opisana powyżej aukcja, tj. [...] czerwca 2017 r. - budzi poważne wątpliwości organu przede wszystkim co do wartości spornego pojazdu, a w dalszej kolejności co do wiarygodności tłumaczeń strony. Tym bardziej, że od czasu zakończenia aukcji do czasu zakupu pojazdu przez ww. upłynął tylko jeden dzień, co powoduje - jak wyżej wskazano, że nieuzasadnionym wydaje się być spadek wartości spornego pojazdu z [...] USD - kwota z aukcji do [...] USD - kwota z faktury. Z tego też powodu wyjaśnienia te są mało wiarygodne.

Ustosunkowując się natomiast do przekazanych przez stronę informacji

o znacznych uszkodzeniach pojazdu, które wymieniła w piśmie z [...] października

2018 r., organ odwoławczy stwierdził, że na okoliczność tych uszkodzeń strona nie przedstawiła żadnych dowodów, czy to w postaci sporządzonej w dacie odprawy celnej opinii biegłego, czy też jakichkolwiek innych dokumentów wskazujących na ich zakres. Pomimo wezwań organu nie przedłożyła żadnych innych dowodów, np. faktur na zakup części zamiennych oraz ich montaż w spornym pojeździe. Twierdzenia

o stwierdzonych dodatkowych uszkodzeniach oraz poniesionych nakładach

na naprawę samochodu w wysokości [...] zł nie są poparte jakimkolwiek dokumentem. Natomiast przekazane przez ww. wydruki z portalu A. nie mogą stanowić dowodu w sprawie, bowiem nie dowodzą zrealizowania transakcji zakupu wskazanych w nich części, jak również ich wykorzystania do naprawy pojazdu.

Równocześnie, organ odwoławczy zaznaczył, że większość ze wskazanych przez stronę uszkodzeń zostało uwzględnionych podczas sporządzania opinii nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. przez biegłego rzeczoznawcę powołanego przez organ, co wpłynęło na obniżenie wartości spornego pojazdu. W opinii tej oprócz uszkodzeń wynikających z przedstawionej biegłemu dokumentacji fotograficznej zastosowano tzw. współczynnik uszkodzeń ukrytych z uwagi na fakt, że biegły ten nie widział spornego pojazdu.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że przedstawione przez stronę argumenty dotyczące uiszczenia sprzedającemu kwoty wynikającej z faktury, niepoparte żadnymi dowodami, jak również twierdzenia o znacznych uszkodzeniach pojazdu stwierdzonych po odprawie, nie mogły stanowić podstawy do rozwiania uzasadnionych wątpliwości organu co do wartości celnej pojazdu w kontekście pozyskania przez organ oferty jego sprzedaży na rynku eksportera za kwotę wyższą o [...] USD ([...] USD) od zadeklarowanej ([...] USD). Tym samym, zostały zachowane przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu na poziomie wartości transakcyjnej i ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu metodą zastępczą, tj. metodą "ostatniej szansy" opisaną w art. 74 ust. 3 UKC.

W sprawie, dla potrzeb ustalenia wartości celnej w ramach metody "ostatniej szansy", organ I instancji, powołał biegłego sądowego rzeczoznawcę techniki samochodowej M. M. do określenia wartości rynkowej importowanego pojazdu na dzień [...] sierpnia 2017 r. Celem dokonania wyceny przekazał biegłemu dokumentację fotograficzną spornego pojazdu wykonaną w dniu jego dopuszczenia do obrotu.

Organ odwoławczy wskazał, że ww. opinii rzeczoznawca, uwzględniając stan pojazdu wynikający z dostarczonej dokumentacji fotograficznej, wartość importowanego pojazdu ustalił metodą zredukowanego kosztu naprawy, którą organ odrzucił popierając to stosowną argumentacją, oraz metodą stopnia uszkodzenia, wskazując części pojazdu wymagające naprawy (wzmocnienie boczne z podłużnicą, dach komplet, belka zawieszenia przedniego), części do wymiany (pokrywa przednia, błotnik przedni, pas przedni komplet, zderzak przedni komplet, reflektor komplet, lampa kierunkowskazu przedniego, reling dachowy, wahacze i drążki reakcyjne zawieszenia, układ drążków kierowniczych). W ten sposób wartość rynkową brutto, pojazdu w stanie uszkodzonym, z zastosowaniem współczynnika zbywalności, określił na kwotę [...]zł. Jako wartość wyjściową (bazową) przyjął kwotę [...]zł. Wyceny dokonano w oparciu o licencjonowany program komputerowy INFO-EKSPERT, który zawiera notowania wartości rynkowych pojazdów, aktualizowane co miesiąc na podstawie badania rynku pierwotnego i wtórnego samochodów. System ten jest w pełni weryfikowalny, rzetelny, wykorzystywany w pracy rzeczoznawców i biegłych sądowych, jak i urzędy administracji państwowej. Tym samym przedstawiona przez stronę opinia biegłego, jako zawierająca pełen zakres informacji o metodach zastosowanych do wyceny wartości spornego pojazdu, wskazująca na tok rozumowania rzeczoznawcy oraz wskazująca w jaki sposób doszedł on do ostatecznych ustaleń, uznana została za materiał dowodowy w sprawie służący za podstawę do ustalenia prawidłowej wartości celnej pojazdu.

Organ odwoławczy podzielił przy tym, pogląd organu I instancji, że przy ustalaniu wartości pojazdu nie należy uwzględniać zastosowanego przez rzeczoznawcę "współczynnika zbywalności", który stosowany jest między innymi przez rzeczoznawców techniki samochodowej do pomniejszania wartości pojazdu przy jego wycenie, z uwagi na potencjalne trudności w zbyciu samochodu określonej marki, spowodowane takimi czynnikami jak regionalna sytuacja rynkowa, zapotrzebowanie rynku na określone pojazdy, itp.

Zdaniem organu odwoławczego, przy ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych, nie należy uwzględniać dodatkowych korekt z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej, współczynnika zbywalności, kosztów dostosowania pojazdu do warunków technicznych określonych w UE oraz korekt z tytułu importu prywatnego. Organ zauważył przy tym, że współczynnik zbywalności nie jest bezpośrednio związany z wartością transakcyjną określoną w art. 70 UKC. Dotyczy bowiem elementów, które są wtórne dla dokonanego importu, gdyż opłacalność importu towaru jest indywidualną sprawą każdego importera i nie ma wpływu

na ustalenie wartości celnej towaru. Natomiast przy ustalaniu wartości celnej używanego pojazdu chodzi o odtworzenie jego wartości w momencie przywozu

na obszar celny Unii.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że zasadnie, organ I instancji odrzucił jako możliwą do zastosowania, wartość pojazdu ustaloną przez biegłego metodą zredukowanego kosztu naprawy. Do ustalenia wartości celnej samochodu należało przyjąć metodę stopnia uszkodzenia, a nie metodę zredukowanego kosztu naprawy. Stopień uszkodzenia pojazdu wyraża wartość procentowa, określająca wielkość uszkodzenia podzespołów i części w stosunku do wartości całego pojazdu. Pomniejszenie wartości wyłącznie o procentowy stopień uszkodzeń i braków, bez uwzględnienia potencjalnych, czy hipotetycznych kosztów naprawy jest uzasadnione, bowiem przy tym samym stopniu uszkodzenia koszty naprawy mogą być zróżnicowane. Jest to zależne choćby od subiektywnej decyzji użytkownika pojazdu co do zakresu napraw, oceny zasadności ich wykonania, rozbieżności w cenach części oraz stawek za robociznę. Dla potrzeb celnych znaczenie ma natomiast jedynie wartość pojazdu ustalona według jego stanu technicznego, a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że wartość bazowa do ustalenia wartości celnej spornego pojazdu w stanie uszkodzonym została prawidłowo ustalona metodą stopnia uszkodzenia na kwotę [...]zł (bez współczynnika zbywalności).

Organ odwoławczy przedstawił kalkulację wartości celnej pojazdu, wskazując, że wartość rynkowa pojazdu w stanie uszkodzonym wynosiła [...] zł, po odliczeniu 10 % marży handlowej - [...] zł, po odliczeniu 10% cła -[...] zł, po odliczeniu 18,6% podatku akcyzowego - [...] zł, a po odliczeniu 23% podatku VAT - [...] zł. Tym samym, kwota cła należnego z tytułu importu przedmiotowego pojazdu wynosi, jak prawidłowo wskazał organ I instancji, [...] zł ([...] zł x 10% stawka celna).

W kontekście przedstawionych rozważań jako niezasadne organ odwoławczy ocenił zarzuty postawione w odwołaniu. Przeprowadzone w sprawie postępowanie doprowadziło bowiem do zasadnego stwierdzenia, że właśnie ten pojazd był wart

na rynku zakupu [...] USD i stanowiło podstawę zanegowania zadeklarowanej wartości celnej. Organ celny nie zakwestionował przy tym autentyczności dokumentu w postaci przekazanej faktury zakupu, a jedynie zakwestionował wiarygodność zawartej na nim ceny transakcyjnej, mając uzasadnione podstawy do przyjęcia,

że cena ta - z uwagi na treść odnalezionej aukcji internetowej - została znacząco zaniżona. Organ jeszcze raz odniósł się do kwestii ustalania wartości celnej pojazdu, w tym współczynnika zbywalności, powołując się przy tym orzeczenia sądów administracyjnych.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego postępowanie prowadzone przez organ I instancji, zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i w zgodzie

z przepisami prawa, tym samym odwołanie nie mogło być rozpatrzone w sposób pozytywny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący – reprezentowany przez radcę prawnego – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 29 UKC, poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, co skutkowało ich niewłaściwym zastosowaniem w niniejszej sprawie, w ten sposób, że organ wadliwie uznał, iż do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru wystarczy sama wątpliwość organu celnego, uzasadniona różnicą między wartością towaru podaną w zgłoszeniu celnym a wartością towarów podobnych, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu prowadzi do uznania, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna faktycznie zapłacona, a odstępowanie od wartości transakcyjnej jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, a w szczególności w sytuacji, gdy wartość podana w zgłoszeniu celnym jest rażąco zaniżona w stosunku do samochodów podobnych, o zbliżonym stanie technicznym, co w konsekwencji spowodowało przyjęcie przez organ tejże wartości w oparciu o metodę zastępczą (metodą ostatniej szansy);

2. art. 74 UKC poprzez pominięcie przy ustalaniu wartości rynkowej pojazdu

tzw. współczynnika zbywalności, tj. jednego z czynników kształtowania ceny wskazanego przez rzeczoznawcę, a będącego jednym z istotnych elementów wybranej przez rzeczoznawcę metody określania wartości rynkowej spornego samochodu, a w konsekwencji zaś ustalenie jego wartości nie będącej rzeczywistą ceną samochodu osobowego w rozumieniu powołanego przepisu, gdyż nie uwzględnia ona jednego z czynników kształtujących cenę nabytego samochodu na danym rynku;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 120 i art. 121 § 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne oraz

w związku z art. 29 UKC, poprzez zastosowanie powyższego przepisu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena postępowania dowodowego, toczącego się przed organem celno-skarbowym, zmuszałaby do uznania, iż organ ten działał wbrew wyraźnej normie prawnej, nakazującej stosowanie w sprawach celnych metody wartości transakcyjnej towaru, a tylko w wyjątkowych wypadkach odstępowanie od tej metody, co skutkowało przyjęciem błędnej wartości celnej spornego samochodu i podważeniem zaufania skarżącej do organu podatkowego,

2. art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez niezastosowanie powyższego przepisu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena postępowania dowodowego, toczącego się przed organem celno-skarbowym, zmuszałaby do uznania, iż organ ten nie przeprowadził wszystkich niezbędnych dowodów, a w szczególności nie zebrał danych dotyczących cen aut powypadkowych w Stanach Zjednoczonych, w sytuacji gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby do uznania,

że wartość transakcyjna sprowadzonego samochodu mieści się w granicach ceń podobnych samochodów na terenie Stanów Zjednoczonych, a tym samym brak jest podstaw do odstępowania od metody wartości transakcyjnej;

3. art. 191 o.p. poprzez błędną ocenę opinii rzeczoznawcy, a w konsekwencji przyjęciu na jej podstawie, iż wartość pojazdu na moment powstania zobowiązania celnego stanowiła kwotę [...]zł, podczas gdy kwota ta nie uwzględnia przyjętych przez rzeczoznawcę wszystkich współczynników koniecznych do zastosowania przy wykorzystaniu wybranej przez rzeczoznawcę metody szacowania wartości pojazdu, zaś dowolne nieuwzględnienie części wybranych przez organ współczynników stanowi wybiórczą i nieprawidłową interpretację opinii, która winna być uwzględniona w całości, zamiast z pominięciem niektórych jej elementów bez zasięgania dowodu z opinii uzupełniającej, bądź bez powołania przez organ dowodu z opinii biegłego;

4. art. 187 i art. 191 o.p. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia prawidłowo zebranego materiału dowodowego wskutek zakwestionowania części opinii rzeczoznawcy i wyłącznie częściowym oparciu się na jej wnioskach, bez uzyskania dodatkowych informacji od rzeczoznawcy, mimo iż w sytuacji, gdy kwestionowana jest część opinii stanowiącej podstawę określenia wartości pojazdu w sprawie niniejszej prawidłowym postępowaniem jest uzyskanie od rzeczoznawcy dodatkowych informacji - w szczególności w zakresie przyczyn zastosowanego przez biegłego i nieuwzględnionego przez organ współczynnika zbywalności, zamiast wybiórczego przyjęcia niektórych elementów opinii do oszacowania rynkowej wartości pojazdu;

5. art. 197 § 1o.p. poprzez zakwestionowanie przez organ niektórych wniosków rzeczoznawcy, mimo iż kwestionowanie przez organ przyjętych przez rzeczoznawcę elementów wyceny wartości pojazdu wymaga wiedzy specjalistycznej, którą organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie dysponują;

6. art. 124 o.p. poprzez brak jasnego i spójnego wyjaśnienia stronie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję w sprawie niniejszej wskutek podzielenia przez organ opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę, uznając iż jest ona prawidłowa i umożliwia wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia

w sprawie, z jednoczesnym nie podzieleniem części wniosków i ustaleń dokonanych przez rzeczoznawcę oraz poprzez brak wyczerpującego, a zarazem jasnego sposobu sformułowania przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji w sprawie (brak należytego uzasadnienia wykluczenia współczynnika zbywalności przy ustalaniu wartości spornego samochodu) – art. 187 w związku z art. 191 § 1 i 2 o.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3

i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie

z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy

do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ

na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja organów celnych wydana

w wyniku zakwestionowania zadeklarowanej przez stronę skarżącą wartości celnej towaru tj. samochodu osobowego marki Mercedes-Benz GLS 450, nr nadwozia [...], rok produkcji 2017, pojemność silnika [...] cm3

– w wysokości [...] zł (zadeklarowana wartość w kwocie [...]USD, w tym

[...] USD opłaty za transport towaru do portu w G.)

Zarzuty skargi zarzucające organom celnym naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego dotyczą w istocie trzech kwestii.

Po pierwsze zasadności zakwestionowania przez organy celne zadeklarowanej przez stronę skarżącą kwoty wartości transakcyjnej (faktycznie zapłaconej towaru) jako wartości celnej towaru w sytuacji gdy jest to możliwe jedynie w sytuacji,

gdy wartość podana w zgłoszeniu celnym jest rażąco zaniżona w stosunku

do samochodów podobnych. Po drugie nie zebranie pełnego materiału dowodowego

w zakresie cen aut powypadkowych w Stanach Zjednoczonych. Po trzecie pominięcie przy ustalaniu wartości rynkowej pojazdu tzw. współczynnika zbywalności, który został uwzględniony w opinii biegłego, stanowiącej podstawę przyjętej przez organ wartości celnej spornego samochodu.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy na wstępie zauważyć, że zgodnie

z przepisami mającego zastosowanie w sprawie Unijnego Kodeksu Celnego (UKC), tj. art. 70 zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna,

tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane

w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów.

Zgodnie z art. 48 UKC do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu

o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość

i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi.

Jednocześnie, stosownie do treści art. 140 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2015.343.558) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze", w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa

w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Jeśli ich wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie

z art. 70 ust. 1 kodeksu.

Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że organy skorzystały z przysługującego mu uprawnienia do weryfikacji przyjętego zgłoszenia celnego. W drodze analizy dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą,

a także przeglądu ofert aukcji internetowych w kraju eksportera pojazdu takiego samego modelu, rocznika i o tej samej pojemności silnika, z uszkodzeniami organ doszedł do wniosku, iż cena zakupu zaimportowanego pojazdu w stosunku do ceny zawartej w materiale porównawczym rażąco odbiegają od siebie. Konkluzja ta jest trafna, gdy zestawi się ze sobą kwotę zadeklarowaną tj. [...] USD do kwoty [...]USD, którą osiągnął na aukcji samochód podobny do samochodu zaimportowanego przez stronę skarżącą tj. miał ten sam model, rocznik i analogiczny stan licznika.

Ponadto, za niewątpliwie uzasadniające powzięcie przez organ wątpliwości, należy uznać odnalezienie przez organ aukcji internetowych dotyczącej spornego

w sprawie samochodu, zidentyfikowanego po numerze nadwozia, z której wynikało, że przedmiotowy samochód został wylicytowany za kwotę [...]USD (ostateczna osiągnięta, wylicytowana kwota). Aukcja ta zakończyła się [...] czerwca 2017 r.,

a zatem na jeden dzień przed dniem kiedy strona zakupiła sporny pojazd według faktury za kwotę [...]USD (w tym koszty transportu). Tym samym, zasadnie organy podatkowe przyjęły, że spadek wartości przedmiotowego samochodu

o prawie [...] USD wydaje się być nieuzasadniony w sytuacji gdy strona w dniu

[...] czerwca 2017 r. zakupiła sporny pojazd z takimi samymi uszkodzeniami oraz stanem licznika, jak ten który był oferowany na wspomnianej aukcji w dniu

[...] czerwca 2017 r.

W konsekwencji zarzuty skargi dotyczące niezebrania pełnego materiału dowodowego w zakresie samochodów podobnych do sprowadzonego samochodu oraz niewykazania rażącej różnicy pomiędzy wartością spornego pojazdu

a pojazdami podobnymi nie mogą się ostać. Organ podatkowy badając wartość celną spornego pojazdu nie tylko powołał się na oferty najbardziej zbliżone do modelu porównywanego tj. ten sam model i rocznik porównywalne uszkodzenia i stan licznika, bowiem jednocześnie wykazał znaczne różnice w stanie pojazdów wylicytowanych w niższych kwotach tj. starszy rocznik oraz poważniejsze uszkodzenia, wyższy stan liczników w porównaniu do spornego samochodu. Ponadto, odnalazł również ofertę dotyczącą przedmiotowego samochodu, którego stan odzwierciedlał stan faktyczny pojazdu w chwili jego nabycia przez stronę skarżącą (uszkodzony przód "Front End").

Mając powyższe na uwadze, organ celny zasadnie zakwestionował, przyjętą

w zgłoszeniu celnym, wartość celną towarów wynikającą z faktury zakupu spornego towaru. Co istotne skarżący nie wykazał, pomimo wezwania organu dlaczego cena transakcyjna odbiega od ceny rynkowej.

W sprawie nie jest sporne, że w przypadku gdy wartość celna nie może zostać ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC, podstawę do ustalenia wartości celnej stanowi tzw. metoda ostatniej szansy określona w art. 74 ust. 3 UKC oraz art. 144 rozporządzenia wykonawczego. Z treści art. 74 ust. 3 wynika, ze jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; niniejszym rozdziałem tj. "Wartość celna towarów".

W przypadku określania wartości celnej używanego samochodu, dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi aut sprowadzonych przez importera, ale wyprodukowanych poza Wspólnotą i sprzedawanych na rynek Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych samochodów ustalana jest w oparciu o art. 74 ust. 3 UKC, istnieje możliwość skorzystania

z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty. Przyjmuje się wówczas cenę katalogową samochodu podobnego wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty, a następnie dokonuje się odpowiedniego pomniejszenia ceny o elementy takie jak cło, podatek akcyzowy i podatek VAT. Metoda ostatniej szansy jest stosowana po ustaleniu wartości celnej importowanych samochodów ze względu na zróżnicowany stan techniczny tych pojazdów (np. uszkodzenia czy ich brak). Organy celne przy tym posiłkują się opiniami rzeczoznawców w zakresie stopnia zużycia pojazdu, czy jego uszkodzeń.

W niniejszej sprawie organy ustalając wartość pojazdu metodą ostatniej szansy wykorzystały opinię rzeczoznawcy techniki samochodowej, po jej skorygowaniu, w której certyfikowany rzeczoznawca techniki samochodowej dokonał ustalenia rynkowej wartości zaimportowanego pojazdu na podstawie pojazdu bazowego. Należy przy tym zaznaczyć, że organ prawidłowo uwzględnił opinię biegłego sporządzoną na zlecenie organu na podstawie przedłożonej dokumentacji fotograficznej spornego samochodu z dnia dopuszczenia do obrotu i uznał ją za rzetelną i wiarygodną. Opinia została sporządzona przez kompetentnego biegłego, działającego w zakresie jego kompetencji i umiejętności oraz wiedzy specjalnej, z zastosowaniem prawidłowych danych i informacji istotnych z punktu widzenia ustalenia wartości celnej zaimportowanego samochodu.

Jednocześnie zarzut strony skarżącej dotyczący wybiórczego uwzględnienia opinii nie może się także ostać. Organy, posiłkując się opinią rzeczoznawcy

nie dokonały samodzielnie korekty opinii, nie zmieniły jej poszczególnych ustaleń

i nie zakwestionowały przyjętych przez biegłego współczynników co do ich wysokości. Nie podzieliły natomiast, a tym samym nie uwzględniły w dokonanym ustaleniu wartości celnej zaimportowanego pojazdu współczynnika zbywalności. Powyższy zabieg był natury arytmetycznej i wynikał z analizy przepisu art. 74 UKC

i praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych. Należy podkreślić, że przy określaniu wartości celnej towaru opinia biegłego nie jest dla organu celnego bezwzględnie wiążąca, lecz - jak każdy dowód - podlega ocenie organu.

Analiza przepisów prawa jednoznacznie natomiast wskazuje, że wartość dla wyznaczenia cła na towary importowane powinna być oparta na rzeczywistej wartości importowanego towaru, którą powinna stanowić cena, za którą, w czasie

i miejscu określonym ustawami kraju importującego, taki sam lub podobny towar jest sprzedawany lub oferowany do sprzedaży w toku normalnych operacji handlowych, dokonywanych na warunkach pełnej konkurencji. Zbywalność uszkodzonego pojazdu zależy głównie od popularności rynkowej danego modelu pojazdu mierzonej łatwością jego zbycia w stanie uszkodzonym lub po naprawie, możliwością pozyskania tanich nowych części zamiennych pochodzących z obrotu poza siecią producenta lub odzyskiwanych z demontażu, wiekiem pojazdu, rozwiązaniami konstrukcyjnymi i technologicznymi pojazdów limitującymi ich trwałość. Tym samym zastosowanie tego współczynnika powinno się łączyć ze zbyciem, nie zaś ustaleniem wartości celnej na moment sprowadzenia pojazdu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 kwietnia 2014 r. I SA/Go 85/14). Współczynnik zbywalności nie powinien być zatem stosowany do celu ustalenia wartości celnej pojazdu, bowiem nie jest związany z ceną, za jaki przedmiot został nabyty za granicą.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowana jest już linia orzecznicza o potrzebie pomijania współczynnika zbywalności dla wyceny wartości celnej pojazdu. Sąd podziela ten pogląd jako trafny i znajdujący oparcie w przepisie prawa (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 kwietnia 2014 r.

I SA/Go 85/14, WSA w Lublinie z dnia 22 stycznia 2015 r., III SA/Lu 1111/14, WSA

w Białymstoku z dnia 31 maja 2017 r. I SA/Bk 231/17).

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego

lub procesowego na które wskazuje skarżący w skardze. W szczególności pozbawione podstaw są twierdzenia o braku należytej staranności organów

w zbieraniu dowodów lub też ich niewłaściwej ocenie. W toku postępowania organy podjęły niezbędne działania w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, czyniąc zadość wymogom z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 197 § 1 o.p. Niezasadne są więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia wyżej wymienionych przepisów. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ocenie Sądu materiał dowodowy został zgromadzony i oceniony zgodnie z przepisami postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera niezbędne elementy,

w tym właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne , stąd również zarzut naruszenia art. 210 § 4 o.p. należy uznać za niezasadny.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku, stosownie do treści

art. 151 p.p.s.a.