Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1860/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 65 par. 2, art. 627-629, art. 632, art. 734, art. 750
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 90 poz 631
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - tekst jednolity
article: art. 78 par 2, art. 86, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1860/15

Uzasadnienie

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 oraz 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – także jako ustawa, lub ustawa o świadczeniach – oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję dyrektora K. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dyrektor OW NFZ) z [...] października 2013 r. stwierdzającą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego A. C. z tytułu wykonywania w okresie od [...] września 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. umowy zlecenia na rzecz płatnika składek – W. K. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą E. W. K. w S. (także jako strona, płatnik), stwierdzając podleganie temu obowiązkowi ubezpieczenia przez A. C. w okresie od [...] września 2010 r. do [...] czerwca 2011 r.

Decyzje wydano w następujących ustaleniach;

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wystąpił pismem z dnia 24 września 2012 r. do dyrektora OW NFZ o ustalenie, czy m.in. A. C. w okresie od [...] września 2010 r. do [...] czerwca 2011 r., będąc zatrudniona przez W. K., objęta była obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Do pisma ZUS załączył umowę o dzieło nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. na okres od [...] września 2010 r. do [...] czerwca 2011 r.

Po zawiadomieniu W. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego i wezwaniu do przedłożenia umowy, na podstawie której wykonywane były czynności przez A. C., przedłożona została umowa o współpracy zawarta w dniu [...] sierpnia 2010 r. na okres do [...] czerwca 2011 r. oraz umowa o dzieło nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., o przeprowadzeniu przez A. C., w okresie od [...] września 2010 r. do [...] czerwca 2011 r., cyklu szkoleń z zakresu technik pamięciowych i koncentracji oraz efektów techniki uczenia się.

Zgodnie z umową nr [...] o dzieło wykonawca zobowiązał się do przeprowadzenia w okresie od [...] września 2010 r. do [...] czerwca 2011 r. cyklu szkoleń z zakresu technik pamięciowych i koncentracji oraz efektywnych technik uczenia się, za wynagrodzeniem określony w tej umowie. Jako inne postanowienia tej umowy wskazano, że zleceniobiorca został zobowiązany do dostarczenia zleceniodawcy kopii dowodów wpłat od uczestników kursu wraz z odpowiednią kwotą pieniędzy w określonym terminie.

Zgodnie z umową o współpracy, zawartej na okres do [...] czerwca 2011 r., A. C. (samodzielny instruktor) obowiązana została do: organizowania i prowadzenia działalności promocyjnej; zawierania w imieniu firmy E. umów wynajęcia sali dydaktycznej i jej opłacenia w terminie; przyjmowania zapisów na kurs i zawierania z jego uczestnikami umów, które powinna dostarczyć do firmy E. w wyznaczonym terminie; kontrolowania terminowości opłacania kursu i dostarczenie dowodów wpłat zgodnie z podanym terminem; prowadzenia kursu; udzielania informacji o liczbie uczestników w wyznaczonym terminie przez dostarczenie ich listy według załączonego wzoru.

Firma E. była obowiązana do: przeszkolenia samodzielnego instruktora; zapewnienia dostępu do materiałów promocyjnych, skryptów instruktorskich i materiałów szkoleniowych dla uczestników kursu; wypłacenia samodzielnemu instruktorowi wynagrodzenia.

W zakresie prowadzenia kursu samodzielny instruktor obowiązany był do: przestrzegania zasad BHP; pokrycia ewentualnych szkód w miejscu prowadzenia kursu; odpowiedzialności za bezpieczeństwo dzieci uczestniczących w kursie; prowadzenia kursu zgodnie z zaleceniami firmy E., gdyż nie mógł bez pisemnej zgody firmy E. dokonywać zmian w treści kursu ani w sposobie jego prowadzenia; zwrotu wszystkich wpłat otrzymanych od uczestników kursu za poprzednie 6 miesięcy, jeżeli zaprzestał prowadzenia kursu bez uzgodnienia z firmą E.

W wyjaśnieniach złożonych przez stronę i A. C. podano, że ubezpieczona wykonywała zamówione dzieło na podstawie umowy, której "Konkretnymi efektami wykonania zamówionego dzieła było zorganizowanie i opłacenie sali i rzutnika folii, pozyskanie uczestników i zapoznanie ich z efektywnymi technikami uczenia się i koncentracji zgodnie ze szczegółowym harmonogramem spotkań dostarczonym przez zamawiającego. Na koniec każdego spotkania uczestnicy pisali ewaluację, która była jednym z elementów wykonania dzieła". Ponadto zdaniem strony dzieło cechowało się również twórczym, niepowtarzalnym charakterem, ponieważ do jego wykonania wykorzystywano metody, które ubezpieczona sama wypracowała na podstawie własnych doświadczeń życiowych i wcześniej nabytej wiedzy. Dzieło cechowało się też własnym wkładem autorskim wykonawcy. Umowa nie wymagała sprawdzenia umiejętności nabytych przez uczestników, jednak uczestnicy (lub ich rodzice) wypowiadali się pisemnie o przydatności nabytych umiejętności. A. C., w załączonym oświadczeniu, zaznaczyła, że jej uczestnictwo w prezentacji efektywnych technik uczenia się dla osób dorosłych, odbyło się na jej koszt, bez obowiązku podpisywania umowy, a umowa o dzieło została podpisana po jej zaakceptowaniu przez obie strony. Za wykonanie umowy odpowiadała natomiast na zasadzie kar umownych. Materialnym dowodem wykonania dzieła były dostarczone zamawiającemu listy uczestników kursu, konspekty, informacje o miejscu i czasie przeprowadzenia prezentacji, kopie dowodów wpłat uczestników, ewaluacje itp. A. C. podkreślała także, iż wykonane przez nią dzieło cechowało się twórczym niepowtarzalnym charakterem, ponieważ do jego wykonania wykorzystała własne metody wypracowane na podstawie posiadanej wiedzy i doświadczenia życiowego.

W. K. przedstawił odpis orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie, sygn. akt VI U 3117/12 z 8 kwietnia 2013 r., w sprawie innych wykonawców, w którym sąd zakwestionował kwalifikację umów dokonaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W orzeczeniu uznano, że osoby te nie podlegały ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu wykonania umów badanych przez wymieniony sąd i uznanych przez ten sąd za umowy o dzieło.

Decyzją z [...] października 2013 r. dyrektor K. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, że A. C. w okresie od [...] września 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. objęta była obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Organ Funduszu uznał, że umowa o dzieło nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. faktycznie była umową zlecenia. Przedmiotowa umowa nie spełniała kryteriów umowy o dzieło z art. 627 k.c. określając w istocie obowiązek starannego działania wykonawcy. W wyniku wykonania umowy nie osiągano konkretnego rezultatu ucieleśnionego w jakiejkolwiek postaci. Umowa nakładały na wykonawcę obowiązek przeprowadzenia cyklu szkoleń. Organ wskazał, że w przypadku prowadzenia cyklu wykładów czy zajęć, nie występuje żaden materialny rezultat, gdyż do ich wykonania konieczne jest wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy. W związku z powyższym w ocenie organu umowa ta była umową o świadczenie usług z dochowaniem starannego działania w wykonaniu tych czynności, a umowy tego rodzaju należy zakwalifikować do umów wykonywanych na podstawie przepisów odnoszących się do zlecenia. W takiej sytuacji płatnik obowiązany był odprowadzić za wykonującego tę umowę składkę na ubezpieczenie zdrowotne, jednakże składka ta nie została przez W. K. uiszczona.

Od decyzji W. K. złożył odwołanie domagając się uchylenia decyzji, której zarzucił naruszenie: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach przez niewłaściwe jego zastosowanie; art. 734 w zw. z art. 750 k.c. przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że umowa nr 11 określała stosunek zlecenia; art. 65 k.c. przez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie jaki faktycznie stosunek umowny łączył strony. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania: art. 78 § 2 w zw. z art. 86 i art. 80 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań strony i wydanie decyzji na podstawie ustaleń dowolnych z jednoczesnym brakiem właściwego jej uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.).

Podkreślając, że umowa łącząca strony była umową o dzieło, przedstawiono wywód w zakresie rozumienia działa zdefiniowanego art. 627 k.c., odnosząc hipotezę tego przepisu do zgodnego zamiaru stron. Zdaniem strony obowiązki A. C. wyartykułowane w tej umowie potwierdzały, iż była to umowa o dzieło, której efekt był z góry tą umową ustalony.

Odwołanie złożyła także A. C. stwierdzając, iż przedmiotowa umowa była umową o dzieło oraz żądając uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.

Pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. A. C. poinformowała, że umowa o współpracy, zawarta z W. K., została rozwiązana z dniem [...] września 2010 r. i nigdy nie była realizowana. Natomiast dla E. wykonywała tylko umowę o dzieło na zasadach opisanych w oświadczeniu.

Po zawiadomieniu W. K. i A. C. o zakończeniu postępowania i o prawach strony, została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna.

Opisując przebieg postępowania i wyjaśniając zastosowane przepisy organ odwoławczy uznał za prawidłowe przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że umowa łącząca strony, była umową starannego działania, do której stosują się przepisy o zleceniu. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził błąd w ustaleniu okresu podlegania przez A. C. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, dlatego w tym zakresie obowiązek ten ustalił jak w decyzji ostatecznej.

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa umowa nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. nie była umową rezultatu, dla osiągnięcia którego wymagane jest, by jego osiągnięcie zależało wyłącznie od zobowiązanego. Zgodnie z wyjaśnieniami stron tej umowy polegała ona na wypełnieniu określonych zadań: ustaleniu terminu szkolenia, wynajęciu sali, pozyskania uczestników szkolenia, sprawdzianie nabytej przez nich wiedzy, a następnie na przekazaniu dokumentacji. Zadania te były ciągiem powtarzalnych czynności, których rezultat nie mógł zostać poddany na sprawdzenie ich wad fizycznych. Na uzasadnienie tego stanowiska organ Funduszu odwołał się do przytoczonego orzecznictwa sądowego.

Odnosząc się do powołanego przez W. K. wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie organ Funduszu wskazał na jego nieprawomocność stwierdzając, że nie dotyczy on sprawy A. C., tym samym nie może stanowić podstawy do odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie.

Wskazując natomiast na zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania wszystkich osób zainteresowanych, organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione umowy zostały sformułowane w sposób wystarczający na dokonanie kwalifikacji ich charakteru prawnego, w związku z tym nie było uzasadnienia dla bezpośredniego przesłuchania wskazanych osób na wnioskowane okoliczności.

Decyzję doręczono W. K. i A. C.

Na decyzję W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę domagając się uchylenia obu decyzji administracyjnych i zasądzenia kosztów postępowania.

Decyzji zarzucił naruszenie: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach przez jego zastosowanie; art. 734 w zw. z art. 750 k.c. przez ich błędna wykładnię i przyjęcie, że przedmiotowa umowa miała charakter umowy o świadczenie usług, a nie była umowa rezultatu (umową o dzieło); art. 65 k.c. przez jego niezastosowanie. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania: art. 78 § 2 w zw. z art. 86 k.p.a. przez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącego; art. 80 k.p.a. przez dowolność ustaleń.

Zdaniem skarżącego organ Funduszu, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., nie podał, jakie okoliczności wskazywały na to, że umowa była umową o świadczenie usług, a nie umową o dzieło. W tym zakresie nie przeprowadził dowodu z przesłuchania stron na ustalenie zgodnego ich zamiaru zawarcia umowy o określonym charakterze.

Skarżący podkreślał, że efekt końcowy umowy o dzieło może być materialny lub niematerialny, jak np.: wykład, odczyt, widowisko itp. Z tych względów koniecznym było przesłuchanie stron umowy na ustalenie ich zgodnego zamiaru i celu umowy. A. C. zobowiązana była do określonego rezultatu w postaci zorganizowania i utworzenia doraźnej placówki do przeprowadzenia technik pamięciowych i koncentracji oraz do pozyskania uczestników kursu. Zobowiązana była także do przeprowadzenia prezentacji na podstawie ustalonych warunków, która to prezentacja ucieleśniona została w postaci jej konspektu. Przedmiotem umowy było zatem osiągnięcie z góry określonego efektu, a nie samo wykonanie określonych czynności. W tym zakresie skarżący przytoczył, jakie były obowiązki A. C. stwierdzając, że obowiązki te wskazywały na umowę o dzieło.

Podkreślano, że wynagrodzenie płatne było w zależności od wykonania dzieła wyłącznie wówczas, gdy został osiągnięty jego rezultat w postaci zorganizowania i utworzenia doraźnej placówki do przeprowadzenia kursu i prezentacji według z góry ustalonych warunków. W związku z tym A. C. wynagrodzenie przysługiwało za wykonanie umowy, za wykonanie której ponosiła całe ryzyko i odpowiedzialność, a nie za staranne działanie. Nadto A. C. miała przygotowanie zawodowe do pracy z dziećmi, a więc szczególne kwalifikacje, co potwierdza charakter umowy o dzieło.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia.

Podstawą podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jest m.in. umowa o świadczenie usług, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach (podobnie jak art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Redukowanie zatem oceny prawnej do art. 734 k.c. byłoby z gruntu niewłaściwe, gdyż przepis ten dotyczy tylko dokonania czynności prawnej dla dającego zlecenie, a nie takich czynności dotyczyła sporna umowa. Elastyczność reguły z art. 750 k.c., a zarazem sformułowania z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach (jak i w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej w brzmieniu obowiązującym w okresie stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia A. C.), które do tej reguły nawiązują, nakazuje objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym wszelkich umów zbliżonych do typowej umowy zlecenia.

Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Jeżeli więc przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach obejmuje ubezpieczeniem osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, to cechą istotną jest tu wykonywanie pracy polegającej na świadczeniu usług.

Przepisy dotyczące umowy o dzieło regulują ją dość szczegółowo (art. 627-646 k.c.). Umowa o dzieło jest umową, w wykonaniu której musi dojść do osiągnięcia rezultatu, co istotnie odróżnia tę umowę od umowy o pracę i umowy zlecenia (por. K. Kołakowski /w/ G. Bieniek, Komentarz, t. II, 2006, s. 166-167; W. Siuda, Istota i zakres umowy o dzieło, Poznań 1964, s. 102 i n.; na temat różnic między umową o dzieło a umową o pracę oraz umową zlecenia, uwagi zawarte w pkt 32-33).

Natomiast ukształtowanie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.), pozostawione jest stronom. Ta różnica wynika z innych obowiązków określonych w tych umowach, gdyż czym innym jest wykonanie oznaczonego dzieła, a czym innym świadczenie usług, przy czym nie można zastrzegać wyłączności umowy o dzieło dla przedmiotu świadczenia, który może i zwykle jest przedmiotem typowych umów o świadczenie usług a nawet umowy o pracę. Znaczenie ma więc faktyczna realizacja całości zobowiązania. Innymi słowy, to że strony określiły ramowo zasady współpracy, w tym wynagrodzenia, nie stanowi elementu przesądzającego o istnieniu umowy o dzieło (por. powołany w decyzji wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt UK 315/10).

Fundusz zatem trafnie ustalił pozorny charakter umowy, zmierzający do obejścia prawa, w szczególności przepisów o ubezpieczeniu zdrowotnym, a w konsekwencji należało przyjąć, że w sprawie zachodzą podstawy do uznania, iż uczestniczka postępowania podlegała, w okresie wskazanym w decyzji, obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach.

Zdaniem Sądu szereg powtarzalnych czynności, do których wykonania zobowiązywała się A. C. w postaci przeprowadzenia cyklu szkoleń z zakresu technik pamięciowych i koncentracji oraz efektywnych technik uczenia się uprawniało organ Funduszu do stwierdzenia, że zawarta pomiędzy stronami umowa nie przewidywała określonego rezultatu, w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Umówiona praca, jak wskazał w swoim oświadczeniu skarżący, sprowadzała się do wykonania typowych powtarzalnych czynności organizacyjnych i logistycznych, jak: przygotowanie sali wykładowej, materiałów szkoleniowych, pobranie opłat za kursy od uczestników oraz przeprowadzenie kursów.

Zgodnie z umową nr [...] wykonawca (A. C., wprost określana w tej umowie jako "zleceniobiorca") zobowiązana została do przeprowadzenia cyklu szkoleń z zakresu technik pamięciowych i koncentracji oraz efektywnych technik uczenia się. Umowa zatem nie nakładały na jej wykonawcę/zleceniobiorcę obowiązku wytworzenia jakichkolwiek materiałów (utworów) w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.), który stanowi, że przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Jeżeli w celu wykonania umowy A. C. pomocniczo wytworzyła jakiekolwiek materiały mogące stanowić utwory w rozumieniu wymienionej ustawy, to nie miało to istotnego znaczenia dla kwalifikacji umowy, gdyż wytworzenie takich materiałów nie było jej przedmiotem ani warunkiem jej wykonania. Umowa nie przewidywała rezultatu w postaci ewentualnie wytworzonych przez wykonawcę/zleceniobiorcę utworów, gdyż nie to było w tej umowie przedmiotowo istotne. Sąd nie kwestionując zasady wynikającej z art. 65 § 2 k.c. chce podkreślić, że przesłuchanie skarżącego dla ustalenia celu umowy nie miało istotnego znaczenia, gdyż cel umowy został jasno określony, a nie było nim wykonanie opracowań autorskich, naukowych lub tym podobnych, jak i nie był jej celem jakikolwiek rezultat materialny lub niematerialny, w rozumieniu powołanej ustawy. Badanie natomiast intencji umawiających się stron winno mieć miejsce wówczas, gdy treść umowy powoduje powstanie wątpliwości interpretacyjnych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zarówno przedmiot umowy, jak i jej cel, takich wątpliwości nie budził. W związku z tym zarzut naruszenia art. 78 § 2 w zw. z art. 86 k.p.a., zawarty w skardze, należało także uznać za nietrafny. Wyjaśnienia złożone przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym były, w ocenie Sądu, wystarczające dla organu Funduszu do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Jak podkreślał Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 26 stycznia 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III AUa 1700/05 - istotą umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa o świadczenie usług jest zaś umową starannego działania, zatem jej celem jest wykonywanie określonych czynności, które nie muszą zmierzać do osiągnięcia rezultatu. Jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Umowa o dzieło stanowi, bowiem typowe zobowiązanie rezultatu zamierzonego przez strony, którego osiągnięcie obciąża przyjmującego zamówienie (tak też M. Romanowski, Umowy rezultatu i starannego działania, PPH 1997, nr 2, s. 22 i n.; Ł. Kowalczyk, Zobowiązania starannego działania i rezultatu - dyskusja, Radca Prawny 2003, nr 6, s. 91 i n.; B. Kosmus, G. Kuczyński, Kilka mitów z zakresu teorii umów, GSP 2000, t. 7, s. 309 i n.).

Kontynuując tę myśl wyrażoną w powołanym wyroku i publikacji wskazać należy także na analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, przeprowadzoną przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12. Sąd ten stwierdził, że starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 63).

W ocenie składu Sądu orzekającego w sprawie przeprowadzenie cyklu szkoleń z zakresu technik pamięciowych i koncentracji oraz efektywnych technik uczenia się nie uprawniało do stwierdzenia, że zawarta pomiędzy stronami umowa przewidywała określony rezultat, w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Także wykonanie typowych powtarzalnych czynności organizacyjnych i logistycznych, jak: przygotowanie sali wykładowej, materiałów szkoleniowych, pobranie opłat za kursy od uczestników oraz przeprowadzenie kursu, trudno uznać za rezultat wymagany do osiągnięcia w umowie o dzieło wymagalnej dla dzieła wartości. Stwierdzenie zawarte w skardze o zorganizowaniu i utworzeniu przez A. C. doraźnej placówki w celu przeprowadzenia opisanych czynności/zadań nie znajduje potwierdzenia w umowie nazwanej "umową o dzieło". Z umowy tej nie wynikają takie obowiązki uczestniczki postępowania, a wręcz przeciwnie umowa ta zobowiązuje A. C. wyłącznie do czynności przeprowadzenia cyklu szkoleń w niej opisanych.

Złożone w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego i A. C. wyjaśnienia jedynie potwierdzają fakt, że szereg powtarzalnych czynności wykonanych w związku z przedmiotową umową przez ich wykonawcę, nie były dziełem, lecz czynnościami charakteryzującymi się należytą starannością. W wyniku tych czynności (wynajęcie sali, dostarczenie materiałów biurowych, pobranie od słuchaczy opłat itp.) nie wykreowano konkretnego materialnego lub niematerialnego rezultatu wymaganego od dzieła. Trudno, bowiem uznać za taki rezultat czynności faktyczne polegające na wynajęciu sali wykładowej lub dostarczeniu słuchaczom zakupionych materiałów biurowych, czy pobraniu od nich pieniędzy za kurs. Wykonanie określonych powtarzających się czynności (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.), jest cechą charakterystyczną dla umowy o świadczenie usług. W przypadku natomiast przeprowadzenia cyklu szkoleń, nie występuje żaden rezultat ucieleśniony w jakiejś konkretnej postaci dzieła. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma wiedzę tę przekazać uczestnikom szkolenia. Poziom wiedzy uczestników szkolenia po takich zajęciach nie może być utożsamiany z wymaganym rezultatem. Ponadto wkład pracy w postaci wysiłku intelektualnego wymagany jest przy każdej pracy umysłowej i jest tylko wyznacznikiem obowiązku starannego działania.

Nieuwzględnienie przez organ Funduszu wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wyrok ten wydany został – co oczywiste - w innej sprawie i nawet, analogia do stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie oznacza, że organ był nim związany, a tym bardziej, żeby doszło do naruszenia art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest tym wyrokiem związany, podobnie jak wyrokami załączonymi do skargi. Podkreślić, bowiem należy, iż żaden z wyroków przedłożonych przez skarżącego nie ustala stosunku prawnego łączącego A. C. ze skarżącym.

Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a.. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń przez organ, a w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Natomiast to, że decyzja nie spełniała oczekiwań skarżącego, nie uzasadniało uwzględnienia skargi.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.