Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 362/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 4,  art. 188, art. 217, art. 92 ust. 1,
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: par. 1 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 115 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca), , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 października 2015 r. sprawy ze skargi S. R. na czynność Starosty G. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. oddala dalej idącą skargę; III. zasądza od Starosty G. na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...]r., Starosta G. dokonał rejestracji sprowadzonego z terenu Unii Europejskiej pojazdu marki Opel Omega nr rej. [...] . Za wydanie karty danego pojazdu uiszczona została opłata w wysokości 500 zł.

Pismem z dnia [...]r. S. R., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Starosty o stwierdzenie nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu oraz o zwrot nadpłaconej kwoty w kwocie [...] zł.

Wniosek powyższy strona oparła na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, w którym orzeczono o niezgodności § 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 203 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (DZ.U. Nr 137 poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 ze zm.) oraz w oparciu o wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wydany w sprawie C-134/07 P.K. przeciwko Gmina J.

Odpowiadając na powyższy wniosek strony o stwierdzenie i o zwrot nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu, pismem z dnia [...] r. Starosta odmówił jego uwzględnienia. Podniósł, że brak jest legalnego mechanizmu pozwalającego organom administracji na inne wyliczenie wartości opłaty niż to wynika z obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, nawet w sytuacji uznania przez Trybunał Konstytucyjny § 1ust. 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za niezgodną z Konstytucją. Jako podstawę prawną przyjętego stanowiska organ wskazał przedawnienie wniosku o zwrot nadpłaty. Organ podniósł, że wejście w życie art. 60 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych spowodowało, że sprawy dotyczące niepodatkowych należności budżetowych wszczęte po 1 stycznia 2010 r. odnoszące się do należności uiszczonych albo należnych już wcześniej, podlegają rozpoznaniu w nowym trybie, a samo nakazanie stosowania określonych uniwersalnych regulacji proceduralnych nie narusza zasady działania prawa wstecz. Zdaniem organu mocą art. 67 ustawy o finansach publicznych, przepisy działu III Ordynacji podatkowej w sprawach opłat za karty pojazdu uiszczonych przed 2010 r., termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należy liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, czyli od dnia 1 stycznia 2010 r. Na poparcie swego stanowiska organ wskazał na orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponieważ wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po 1 stycznia 2015 r., dlatego z powodu przedawnienia roszczenia, brak jest podstaw do zwrotu żądanej kwoty.

Pismem z dnia [...] r. strona wezwała Starostę do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu, w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, stwierdzenia uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Opel Omega oraz o zwrot nadpłaconej kwoty.

Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] r. organ podtrzymał stanowisko zawarte w swoim piśmie z [...]r.

Strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na akt administracji publicznej stwierdzony pismem Starosty z dnia [...]r., wnosząc o: 1.uchylenie zaskarżonego aktu Starosty z dnia [...]r., 2.stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, która stanowiła odmowę stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu, 3. stwierdzenie nadpłaty w kwocie 425 zł w opłacie za wydanie karty pojazdu, 4. stwierdzenia obowiązku do dokonania otrzymania zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, 5. zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik strony skarżącej wskazał na materialnoprawną podstawę do określenia wysokości opłaty za kartę pojazdu, którą stanowi art. 77 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W przepisie art. 77 ust. 4 tej ustawy zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu, zastrzegając że w rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu, a ponadto wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. Zgodnie z art. 92 Konstytucji RP przekroczenie granic wytycznych zawartych w delegacji ustawowej jest niedopuszczalne. Wykonując powyższą delegację Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Przewidywało ono w § 1 ust. 1, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. Powyższe rozporządzenie zostało uchylone wprost z dniem 15 kwietnia 2006 r. na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (DZ.LI. Nr 59 poz. 421), gdzie w § 1 określono, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł. Dalej pełnomocnik skarżącej wywodził, że powołany przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. został uznany za sprzeczny z treścią art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Ponadto kwestia pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., w którym stwierdzono niezgodność § 1 ust.1. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnomocnik wskazał na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, które - w ocenie autora skargi - wpisują się w jednolitą linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą czynność polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo. Zdaniem strony skarżącej brak jest podstaw do stosowania wobec opłaty za kartę pojazdu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przedmiotowa opłata nie stanowiła zobowiązania podatkowego, nadto zobowiązanie które wygasło wskutek zapłaty, nie ulega przedawnieniu, co oznacza, że termin przedawnienia nie biegnie, a prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie wygasa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując prezentowane dotąd stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga była zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która opiera się na kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a), kontrola o której mowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż decyzje lub postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). W myśl art. 146 p.p.s.a (w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2015 r. poz. 658), obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r.) sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.W myśl § 2 art. 146 w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była czynność Starosty polegająca na odmowie zwrotu stronie skarżącej kwoty 425 zł stanowiącej część opłaty, jaką skarżący uiścił za wydanie karty pojazdu marki Opel Omega. Poza sporem pozostawało, że opłata w wysokości 500 zł za kartę pojazdu, ustalona na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, została przez skarżącego uiszczona w dniu [...]r.

Zważywszy na przedmiot zaskarżenia w pierwszej kolejności rozważenia wymagał charakter opłaty za kartę pojazdu oraz dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego działań organu administracji publicznej podejmowanych w związku z odmową zwrotu nadpłaty z tego tytułu, jak również forma procesowa, w jakiej powinien wypowiedzieć się organ w tym zakresie. W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 4 lutego2008. r. IOPS 3/07 wyrażony został pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 §2. pkt 4 ppsa. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wydanie karty pojazdu, tak jak t wydanie dowodu rejestracyjnego, jest nierozerwalnie związane z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy. Z tego względu, również obowiązek zapłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Do uiszczania opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej, ani Ordynacja podatkowa. Opłata ta, co do jej istoty nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, a w razie jej nieuiszczenia, sankcją jest zwrot wniosku o rejestrację pojazdu w trybie art. 261 § 2 kpa, a nie egzekwowanie uiszczenia opłaty. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu kwestie zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu powinny być rozpatrzone według przepisów obowiązujących w dacie jej uiszczenia tj. w dniu [...] r. Tym samym obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie mogą mieć w sprawie zastosowania. Wskazać należy, że w przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009. r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (DZ.U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1241) zawarto normę intertemporalną, wedle której do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Normy tej nie można odnieść do stanu faktycznego danej sprawy, gdyż dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidział decyzyjnego trybu załatwienia. W orzecznictwie wskazuje się, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia "luki normatywnej", gdyż powinna ona zostać wypełniona w drodze wykładni przez organy stosujące prawo, jednak regułą w tym zakresie nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., IOPS 1/06, ONSAiWSA 2006 Nr 3, poz. 71, uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r., FPK 11/97, ONSA 1998 z.1, poz. 10). W ocenie Sądu w badanej sprawie zastosowanie znajdzie zasada niedziałania prawa wstecz, wynikająca z art. 2 Konstytucji RP sprowadzająca się do zakazu stosowania nowo ustanowionych uregulowań do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie tych norm, z którymi to zdarzeniami prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami.

Wskazać należy, że w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy, opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP określono na kwotę 500 zł. Legalność powyższego przepisu zakwestionował Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie U 6/04, orzekł że §1 ust. 1 omawianego rozporządzenia jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Nadto Trybunał postanowił, że przepis powołanego rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Niezgodność tego unormowania z ustawą Prawo o ruchu drogowym, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, polegała na tym, że przez zawyżenie (o wartość ponad kwotę 75 zł) wysokości opłaty za kartę pojazdu wykraczała ona poza zakres delegacji ustawowej, zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5. Według tych regulacji minister właściwy do spraw transportu został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu (art. 77 ust. 4 pkt 2), z uwzględnieniem znaczenia tych dokumentów dla rejestracji pojazdów oraz wysokości kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (art. 77 ust. 5). Wbrew powyższym dyspozycjom ustawodawcy, Minister Infrastruktury ustalił opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Tym samym, w ocenie Trybunału, należało uznać kwestionowany przepis rozporządzenia za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający akt wykonawczy uprawnień ustawodawcy. Trybunał Konstytucyjny stwierdził też niezgodność spornej regulacji z art. 217 Konstytucji RP, ponieważ ustanowiona w niej opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym, a ta materia zastrzeżona jest do regulacji ustawowej.

Stosownie do powyższego, odnosząc się do istoty rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że w świetle wywodów orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., które skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, nie budzi wątpliwości niekonstytucyjność i sprzeczność z ustawą zakwestionowanego przepisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., na podstawie którego pobrano od strony skarżącej zawyżoną opłatę w wysokości 500 zł, w związku z wydaniem karty pojazdu. Konsekwencją powyższego stanowiska jest przyjęcie, że część opłaty, którą uiściła strona skarżąca, a która przewyższa koszty jej wydruku i dystrybucji jest opłatą nienależną, którą należy uznać za świadczenie pobrane przez organ bez podstawy prawnej. Skutkiem takiego stanowiska jest z kolei uznanie, że czynność odmowy zwrotu uiszczonej przez skarżącą opłaty za kartę pojazdu w wysokości przekraczającej kwotę 75 zł, została dokonana bez podstawy prawnej. Dlatego też organ zobowiązany był przyjąć, że stronie skarżącej przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu, tj. w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. Zdaniem Sądu, zgodzić się trzeba z argumentacją Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawioną w wyroku z dnia 24 lutego 2009 r. (I OSK 418/08, Lex nr 518241), wedle której w sytuacji gdy została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a nie mamy do czynienia z decyzja administracyjną tylko z czynnością administracyjną w postaci pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, trzeba zastosować "inne środki", do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Za środek taki należy uznać właśnie możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaconej kwoty za kartę pojazdu. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której nastąpiłaby utrata ochrony jednostki zagwarantowana w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Przepis ten rodzi bowiem prawo do kwestionowania rozstrzygnięć ukształtowanych na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jeszcze przed orzeczeniem Trybunału stwierdzającego taką niekonstytucyjność. Trafnie też zauważono we wskazanym wyroku, że uprawnienie sądów administracyjnych do badania w konkretnej sprawie konstytucyjności aktu podustawowego nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który z mocy art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą, różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, iż zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną w orzeczeniu, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania danej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Dotyczy to też sytuacji, gdy następuje odroczenie przez Trybunał daty utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niekonstytucyjny.

Odnośnie kwestii przedawnienia roszczenia o zwrot części nadpłaconej opłaty uiszczonej z tytułu wydania karty pojazdu w 2004 r., a więc przed wejściem wżycie ustawy o finansach publicznych, stwierdzić należy że przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym nie zawierały regulacji prawnych dotyczących zwrotu nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu, ani też dotyczących przedawnienia przysługujących w tym zakresie roszczeń.

W przypadku badania kwestii przedawnienia w prawie administracyjnym należy w każdym przypadku odnieść się do konkretnych regulacji prawnych dotyczących danej instytucji prawnej. Tak jak wyżej wskazano, skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty uiszczonej przed 1 stycznia 2010 r. za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje stronie skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.

Wskazać przyjdzie, że dopiero od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której mowa w prawie o ruchu drogowym, stanowi środki publiczne będące nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym - w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych. Tym samym dopiero do opłat za wydanie karty pojazdu uiszczonych po 31 grudnia 2009 r. stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych z 29 sierpnia 2009 r. oraz odpowiednio (art. 67 in fine) przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa regulujące terminy przedawnienia wynikające z tej ustawy. Powyższe akt prawne nie mają zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi, które należy traktować jako świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej. Dotyczy to w szczególności przepisów dotyczących przedawnienia, którego konsekwencją jest wygaśnięcie zobowiązania uiszczenia przez stronę, czy też zwrotu przez organ opłaty, a zawartych w art. 59 i nast. Ordynacji podatkowej.

Regulacja zawarta w art. 115 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych w analizowanej sprawie nie znajdzie zastosowania, gdyż dotyczy spraw będących w toku. Niniejsza sprawa nie należy do tej kategorii, ponieważ sprawa w przedmiocie wydania karty pojazdu i rejestracji pojazdu, w ramach której uiszczono sporną opłatę została zakończona z chwilą zarejestrowania samochodu, czyli w dniu [...] r. Przepis art. 115 ust. 1 odnosi się do pojęcia sprawy w znaczeniu procesowym, innych przepisów intertemporalnych ustawa wprowadzająca w życie ustawę o finansach publicznych nie zawiera. Powyższe oznacza brak podstaw do odpowiedniego stosowania przepisów o przedawnieniu wynikających z rozdziału III Ordynacji podatkowej.

Należy nadto podkreślić, że wykładnia dopuszczająca zastosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych z 2009 r., w tym odnośnie przedawnienia, byłaby sprzeczna z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które jak wyżej wskazano nie obwarowywały czynności zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu jakimkolwiek terminem przedawnienia, prowadziłaby też do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego i stanowiła naruszenie nie tylko zasady "lex retro non agit", ale też zasady demokratycznego państwa prawa i zasady sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za koniecznością zastosowania w niniejszej sprawie ustawy obowiązującej w stanie faktycznym, w jakim zrealizowano obowiązek (uiszczono opłatę za wydanie karty pojazdu), z którego wynika sporne żądanie. Oznacza to, że dla oceny żądania zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, przyjąć należy reżim prawny obowiązujący w dacie uiszczenia opłaty.

Mając powyższe na uwadze, skargę należało uznać za zasadną i na podstawie art. 146 § 1 ppsa uznać bezskuteczność zaskarżonej czynności o czym orzeczono w pkt I wyroku. W pkt II wyroku Sąd oddalił dalej idąca skargę obejmującą żądania określone w punktach 1,3,4. Przepis art. 146 § 2 ppsa stanowi, że w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art.3 § 2 pkt 4 sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd uznał, że to rzeczą organu - obowiązkiem Starosty będzie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej części uiszczonej opłaty. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości uprawnienie osób, które uiściły pod rządami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu opłatę 500 zł do zwrotu jej części tj. kwoty 425 zł. Powyższemu uprawnieniu odpowiada obowiązek organu, który pobrał opłatę, do zwrotu spornej nadpłaty. O kosztach w pkt III wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (DZ.U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.)