Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 869/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239 b § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 5 maja 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 17 grudnia 2013 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Postanowienie organu II instancji zapadło na tle następującego stanu faktycznego.

Decyzją z dnia 16 grudnia 2013 r. Wójt Gminy określił "A" S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2008 w wysokości 151.914 zł.

Następnie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Wójt Gminy nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ stanął na stanowisku, że w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane przez podatnika, gdyż dokonuje on czynności, polegających na zbywaniu majątku o znacznej wartości. Ponadto organ wskazał, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

W zażaleniu spółka podniosła, że zaskarżone postanowienie winno być doręczone bezpośrednio "B" S.A (obecnie "A" S.A.), a nie pełnomocnikowi. Zdaniem spółki, postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego. Strona wskazała, że w nowym postępowaniu do akt nie załączono żadnego pełnomocnictwa. Zatem zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego. Ponadto organ uchybił obowiązkowi powiadomienia podatnika o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co jest sprzeczne z zasadą zaufania do organów podatkowych. Nadto organ I instancji nie uprawdopodobnił, że podatnik nie wykona zobowiązania.

Postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ powołał art.239 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), w skrócie "O.p.", wskazując, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności m.in., gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące i jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Kolegium podkreśliło, że bezspornym jest, iż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Pięcioletni termin przedawnienia upływał dnia 31 grudnia 2013 r. W momencie wydania decyzji wymiarowej okres do upływu terminu przedawnienia wynosił 15 dni. W związku z tym spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 239b § 1 pkt 4 O.p.

Dalej organ wskazał, że nadając decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności, organ podatkowy musi również uprawdopodobnić, że zobowiązanie nie zostanie przez podatnika wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p. nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) zaistnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być zatem utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie wygaśnie na skutek upływu terminu przedawnienia.

W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie przypuszczenie, że strona nie wykonana zobowiązania, było uzasadnione. W dniu wydania decyzji wymiarowej pozostawał bardzo krótki okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania. Ponadto uwzględniając fakt, iż z przyczyn obiektywnych nie było możliwe rozpoznanie odwołania od decyzji przez organ II instancji do końca 2013 r., zdaniem organu, zobowiązanie podatkowe wynikające z zakwestionowanej decyzji uległoby z pewnością przedawnieniu. Potwierdzeniem powyższego stanowiska, według organu, jest również okoliczność nieodbierania do końca 2013 r. przesyłki, zawierającej decyzję.

Organ zaznaczył, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pozwoliło Wójtowi Gminy na zastosowanie środka egzekucyjnego, który spowodował przerwanie biegu terminu przedawnienia. Innymi słowy, niewydanie zakwestionowanego postanowienia oznaczałoby, że decyzja jest niewykonalna do czasu rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy, a więc nie nakłada na podatnika obowiązku uiszczenia spornej kwoty zaległości podatkowej. W przypadku braku zakwestionowanego postanowienia, z dużym stopniem prawdopodobieństwa, graniczącym z pewnością można przyjąć, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skorzystałaby z prawa do niewykonania obowiązku uiszczenia zaległości podatkowej wynikającego z nieostatecznej decyzji, mając świadomość tego, że takie działanie jako zgodne z prawem spowoduje wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. Obawa organu podatkowego, że mogłoby dojść do przedawnienia zobowiązania podatkowego uzasadniała zastosowanie przez organ przepisu art. 239b O.p.

W takiej sytuacji uzasadnione było - według Kolegium - nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2008 r. Organ I instancji słusznie bowiem uznał, że zobowiązanie wynikające z powyższej decyzji może nie zostać wykonane w związku z upływem terminu, o którym mowa w art. 70 O.p.

Organ II instancji podkreślił, że wniesienie odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości dowodzi, że strona nie zgadzała się z rozstrzygnięciem organu, a w związku z tym nie zamierzała dobrowolnie wykonać zobowiązania podatkowego wynikającego z zakwestionowanej decyzji. Stąd zasadnie organ przyjął, że dość znaczna kwota zaległości podatkowej uprawdopodobnia złożenie odwołania od decyzji wymiarowej, co z kolei mogłoby czynić zasadnym podniesienie w przyszłości zarzutu przedawnienia.

W ocenie Kolegium, organ I instancji wskazał na istnienie przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., a także uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Argumenty te uznać należy za wystarczające do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. Organ II instancji nie podzielił zatem stanowiska pełnomocnika strony uznającego, że organ nie wystarczająco uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia zaskarżonego postanowienia bezpośrednio podatnikowi, organ stwierdził, że nie jest on zasadny. Zdaniem Kolegium, postępowanie dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest postępowaniem odrębnym, lecz wpadkowym. W związku z tym doręczenie postanowienia nie było pierwszą czynnością w nowym postępowaniu i nie zachodziła konieczność doręczenia go bezpośrednio podatnikowi, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Jako bezzasadny organ ocenił również zarzut, dotyczący naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych. Skoro postępowanie w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem wpadkowym, to nie ma konieczności zawiadamiania podatnika o wszczęciu tego postepowania.

W podsumowaniu Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wyczerpująco zbadał wszelkie okoliczności związane z rozpoznawaną sprawą, a wskazane w postanowieniu przez organ I instancji uprawdopodobnienie z perspektywy czasu potwierdziło słuszność rozstrzygnięcia, że gdyby nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, to zobowiązanie podatkowe z pewnością uległoby przedawnieniu, zatem postanowienie spełniło swój cel.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" S.A., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła organowi II instancji naruszenie:

1.art. 121 § 1 O.p., poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej, że toczy się postępowanie w sprawie nadania decyzji nieostatecznej Wójta Gminy rygoru natychmiastowej wykonalności;

2.art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p., wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy nie zostanie przez stronę wykonane przed terminem przedawnienia;

3.art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez rozpoznanie zażalenia i utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy, które nie weszło do obrotu prawnego, gdyż nie zostało doręczone stronie postępowania.

Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 maja 2014 r. oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji z dnia 17 grudnia 2013 r. i zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wprawdzie na mocy art. 165 § 5 i art. 200 § 2 pkt 1 O.p. ustawodawca wyłączył obowiązek doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania oraz obowiązek wyznaczenia jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, jednakże nie wyłączył obowiązków wynikających z art. 121 O.p. Zasada zaufania do organów podatkowych, o której mowa w art. 121 § 1 O.p., nakazuje organom podatkowym prowadzić postępowanie w sposób budzący do nich zaufanie. Wyraz "zaufanie" jest rzeczownikiem oznaczającym całkowite zawierzenie komuś, wiarę w kogoś (Słownik Języka Polskiego PWN, w opracowaniu E. Sobol, Warszawa 2011, s. 1289). A zatem postępowanie budzące zaufanie, to postępowanie, w którym można całkowicie zawierzyć organowi podatkowemu, posiadać wiarę, że organ rozpatrzy sprawę rzetelnie, bezstronnie, zgodnie z prawem.

Zdaniem skarżącej, sprzeczne z powołaną zasadą jest zachowanie organu, który nie informuje podatnika o prowadzonym wobec niego postępowaniu, lecz doręcza mu jedynie końcowe rozstrzygnięcie. Brak wiedzy o toczącym się postępowaniu uniemożliwia uczestnictwo w nim, przedstawienie swoich racji. W takim wypadku fakt prowadzenia postępowania nie może też motywować podatnika do dobrowolnego, wcześniejszego wykonania decyzji albo złożenia wniosku o wydanie decyzji, która zawiesi bieg terminu przedawnienia (art. 70 § 2 pkt 1 O.p.), usuwając obawy organu. Wiedza o tym, że organ państwa ma zamiar rozstrzygnąć o prawach i obowiązkach podatnika jest warunkiem koniecznym wiary, że sprawa zostanie załatwiona zgodnie ze wskazanymi wyżej wartościami. Jeśli natomiast fakt prowadzenia postępowania jest ukrywany przed podatnikiem, to żadną miarą nie może on zawierzyć organowi, który rozstrzyga o nim bez niego. W związku z tym organ odwoławczy, jak również organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 121 § 1 O.p.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p., wskazano, że uprawdopodobnienie oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej (przywołano wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1255/10, LEX nr 736344; wyrok WSA w Łodzi z 21 października 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 390/10, LEX nr 612165; podobnie również WSA w Bydgoszczy w wyroku z 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 461/10). Tym samym, w świetle przywołanego przepisu, wywód zmierzający do wykazania istnienia tego prawdopodobieństwa nie może być pozbawiony logiki oraz sprzeczny z doświadczeniem życiowym.

Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez stronę. Za uprawdopodobnienie nie można uznać drugiej z przesłanek koniecznych do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca wskazał dwie odrębne przesłanki konieczne do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i obydwie muszą znaleźć zastosowanie w okolicznościach danej sprawy. W ocenie skarżącej, jeśli przyjąć za słuszny pogląd organu, to ustawodawca nie wprowadzałby do Ordynacji podatkowej § 2 art. 239b.

Dalej skarżąca wskazała, że uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, jest drugą niezależną przesłanką, którą organy powinny wykazać w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2010 r., I SA/Bk 231/10, niepubl.). Również w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podkreśla się, że oparcie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wyłącznie na tej okoliczności faktycznej, że okres przedawnienia tego zobowiązania jest krótszy niż trzy miesiące, zbędnym czyniłoby drugą przesłankę zastosowania tego rygoru, jaką jest uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa niewykonania zobowiązania (wyrok WSA w Łodzi z 14 maja 2010 r., I SA/Łd 263/10, niepubl.).

Zdaniem strony skarżącej, z całą pewnością za uprawdopodobnienie nie można uznać tylko tego, że strona nie wykonała uprzednio doręczonej decyzji organu I instancji i tego, że złożyła odwołanie, zajmując w nim odmienne stanowisko. Wniesienia przez stronę odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r., nie może stanowić uprawdopodobnienia przez organ niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. Tym bardziej, że skarżąca w znacznej mierze dokonała wpłat. Skarżąca zaznaczyła, że prawo do odwołania jest jednym z wielu uprawnień podatnika, które nie może być kwestionowane przez organ. Nawet jeśli strona wniesie odwołanie wyrażające odmienne stanowisko od prezentowanego przez organ w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, to fakt ten nie stoi na przeszkodzie dobrowolnego wykonania zaskarżonej decyzji i uiszczenia podatku wynikającego z tej decyzji.

W konsekwencji organ odwoławczy nie wykazał w zaskarżonym postanowieniu zaistnienia dużego prawdopodobieństwa zmaterializowania braku zapłaty przez stronę.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., poprzez rozpoznanie zażalenia i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, które nie weszło do obrotu prawnego, gdyż nie zostało doręczone stronie postępowania, skarżąca podała, że wskazane wyżej postanowienie Wójta Gminy nie zostało doręczone bezpośrednio na adres "B" S.A. (obecnie "A" S.A.). Do akt postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało załączone żadne pełnomocnictwo. Doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2008 nie mogło być zatem doręczone nikomu innemu niż samej "B" S.A. jako adresatowi tego postanowienia.

Według skarżącej, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 7 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 614/11, postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego. Oznacza to, że dla swej skuteczności w postępowaniu w sprawie nadania rygoru pełnomocnictwo powinno zostać załączone przez pełnomocnika do akt postępowania w sprawie nadania rygoru (wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 262/12). W przedmiotowej sprawie żadne pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt postępowania w sprawie nadania rygoru, co oznacza, że skutecznym doręczeniem jest wyłącznie doręczenie na adres "B" S.A. Nie można zatem przyjąć, aby zaskarżone postanowienie zostało doręczone. Nie weszło zatem jak dotąd do obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje :

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie zawiera tego rodzaju uchybień, które mogłyby uzasadniać jego uchylenie.

Należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie, zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Innymi słowy - ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt II FSK 1665/06, opubl. w: LEX nr 471526).

W niniejszej sprawie spór pomiędzy stronami sprowadza się do zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji z dnia 16 grudnia 2013 r. na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 O.p.

Zgodnie z art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności gdy:

1/ organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2/ strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3/ strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4/ okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Wymaga podkreślenia, że zgodnie z dyspozycją art. 239b § 2 O.p. rygor natychmiastowej wykonalności zostanie nadany, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Z brzmienia tych przepisów należy wywieść, że przesłanki uzasadniające nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239b § 1 i § 2 O.p. dzielą się one na dwie kategorie: po pierwsze - związane z sytuacją majątkową podatnika; po drugie - z upływem terminu przedawnienia.

Przesłankami należącymi do grupy pierwszej to dyspozycja art. 239b § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 239b § 2 O.p. Przesłanki należące do grupy drugiej zawarte są w art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, co powoduje, że zaistnienie jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zdaniem Sądu, wobec treści przytoczonego przepisu art. 239b § 1 i § 2 O.p., musi wystąpić przynajmniej jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p., przy czym, w przypadku tychże przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić ich wystąpienie przez udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 2 O.p. wystarczy uprawdopodobnienie, przez które należy rozumieć takie działanie, które ma na celu sprawienie, że coś stanie się prawdopodobne, czyli że przypuszczalnie nastąpi.

W związku z powyższym uzasadniona staje się teza, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek tj. jednej ze wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. oraz w § 2 art. 239b O.p. Warunkiem koniecznym dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 O.p. jest bowiem jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.).

Organ ustala zatem, czy zaistnienie jednej z przesłanek o jakich mowa w art. 239b § 1 O.p. daje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Po przeprowadzeniu tego procesu dowodzenia organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Należy to do uznania organu podatkowego, który mimo spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 239b § 1 i 2 O.p. może dojść do przekonania, że nie ma potrzeby stosowania omawianej regulacji.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ II instancji wykazał, że zostały spełnione łącznie przesłanki art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p.

Po pierwsze – pięcioletni termin przedawnienia okres do upływu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego był krótszy niż trzy miesiące. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Pięcioletni termin przedawnienia upływał dnia 31 grudnia 2013 r. W momencie wydania postanowienia przez Wójta Gminy okres do upływu terminu przedawnienia wynosił 15 dni.

Po drugie – zdaniem Sądu – Kolegium dokonało prawidłowej oceny również w zakresie wyczerpania przesłanki, o jakiej mowa w § 2 art. 239b O.p.

W kontekście przesłanki art. 239b § 1 pkt 4 O.p. w związku z art. 239b § 2 O.p. wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo zmaterializowania się jej. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należy uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Uprawdopodobnienie jest bowiem surogatem dowodu i nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Sprowadza się zaś do uzyskania przekonania o istnieniu określonych okoliczności faktycznych w nieskrępowanym regułami dowodowymi procesie myślowym.

Stąd też przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.) nie może być utożsamiana – wbrew stanowisku strony zaprezentowanym w uzasadnieniu skargi - z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia.

Rezultat ustalenia przez organ istnienia takiego prawdopodobieństwa znalazł swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Trafnie w tym zakresie organ argumentował, że w dniu wydania decyzji wymiarowej pozostawał bardzo krótki okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania. Ponadto z przyczyn obiektywnych nie było możliwe rozpoznanie odwołania do końca 2013 r. od decyzji organu I instancji z dnia 16 grudnia 2013 r. W związku z tym zobowiązanie podatkowe, wynikające z zakwestionowanej decyzji uległoby z pewnością przedawnieniu. Powyższe stanowisko, według organu, potwierdzała również okoliczność nieodbierania do końca 2013 r. przesyłki, zawierającej decyzję.

Sąd podkreśla, że w orzecznictwie akcentuje się, że fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy, może zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 O.p., co również odnotował organ II instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn.akt II FSK 825/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, za bezzasadne należy uznać również pozostałe zarzuty skargi.

Wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest postępowaniem podatkowym (art. 165 § 5 pkt 3 O.p.), a ponadto postępowanie o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności rozpoczyna się wydaniem postanowienia nadającego ten rygor (por. art. 165 § 5 O.p.). Trudno więc mówić, aby w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 121 §1 O.p.

Ponadto Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację zawartą w wyroku NSA z 16 stycznia 2014r. w sprawie o sygn. akt II FSK 718/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W wyroku tym Sąd podkreślił, że z uwagi na wpadkowy, szczegółowy, incydentalny charakter postępowania w sprawie nadania decyzji (nieostatecznej) rygoru natychmiastowej wykonalności, prowadzonego w czasie i w ramach toczącego się (na etapie postępowania międzyinstancyjnego a następnie drugoinstancyjnego) postępowania podatkowego, pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej zasadniczo skuteczne też będzie w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba że treść udzielonego pełnomocnictwa możliwość taką wyłącza. W świetle powyższego zasadnie Kolegium stwierdziło, że doręczenie postanowienia nie było pierwszą czynnością w nowym postępowaniu, zatem nie zachodziła konieczność doręczenia postanowienia bezpośrednio podatnikowi.

Podsumowując, Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.