Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 34/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37, art. 61  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3  par. 2 pkt 1-4, art. 52  par. 1, art. 54  par. 3, art. 149,  art. 200, art. 286  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 99 poz 665
law: Ustawa z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Ewa Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 roku sprawy ze skargi D.Ś. i Z.Ś. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżących w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 100 zł. (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek D. i Z. S. o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego położonego we wsi N. na działce

o nr ewid. "[...]" gm. "[...]". Jako podstawa prawna przedmiotowego wniosku został wskazany art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99 poz.665). Po przeanalizowaniu złożonej dokumentacji organ wezwał wnioskujących do uzupełnienia powyższego wniosku w związku z jego brakami (brakiem oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, brakiem określenia obiektu budowlanego oraz brakami formalnymi wynikającymi z art. 63 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Po uzupełnieniu wniosku przez D. i Z. S. i po ustaleniu stron postępowania organ nadzoru budowlanego zawiadomieniem z dnia 8 lutego 2008r. poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku rekreacyjnego na działce nr ewid. "[...]" obr. N. gm. "[...]". Na tym etapie sposób prowadzenia postępowania, a raczej jego wszczęcia został zanegowany przez wnioskujących w piśmie z dnia 20 lutego 2008r

Powołując się na dyspozycję przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności badał czy zgłoszony do użytkowania obiekt budowlany spełnia wymogi zawarte w ww. przepisie m.in. czy jego budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994r. a przed dniem 11 lipca 1998r. Według organu właściciele obiektu nie umieli wskazać na datę zakończenia budowy przedmiotowego budynku rekreacyjnego, wyjaśniając w piśmie z dnia 27 stycznia 2008r., że w 1998r. zakupili działkę z istniejącym na niej obiektem budowlanym. Podnieśli też, że obiekt ten istniał na działce przed dniem 11 lipca 1998r. i był przez ten cały czas użytkowany. Jako datę definitywnego zakończenia budowy wskazali początek roku 1998r.

Mając na uwadze nieprecyzyjne wyjaśnienia wnioskodawców, organ uznał za konieczne zbadanie dokładnej daty zakończenia budowy budynku rekreacyjnego usytuowanego na działce nr ewid. "[...]" we wsi N. gm. "[...]". W tym celu w dniu 4 marca 2008r. organ złożył zamówienie do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii na wykonanie materiałów fotogrametrycznych wykonanych przed datą zakupu działki przez p. S. i po dacie zakupu. W dniu 31 marca 2008r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynęły materiały będące przedmiotem zamówienia. Ponadto organ wystąpił do Wójta Gminy o przesłanie wyrysu

i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy obejmującego ww. działkę, obowiązującego w latach 1997-1998 (data zakończenia budowy wskazana przez wnioskujących) oraz obowiązującego w dniu przesłania pisma. W dniu 10 kwietnia 2008r. Urząd Gminy przesłał powyższą dokumentację. Mając na względzie otrzymane materiały fotogrametryczne organ uznał za niezbędne przeprowadzenie rozprawy z udziałem świadków - poprzednich właścicieli przedmiotowej działki. Wynikało to z faktu, iż na zdjęciu z dnia 4 maja 1997r. przedmiotowa działka jest niezabudowana, a według oświadczeń D. i Z. S. obecny budynek rekreacji indywidualnej powstał w wyniku modernizacji szopy drewnianej, która została wybudowana w latach 90-tych i istniała

w dniu sprzedaży działki, tj. 22 grudnia 1998r. W dniu 22 kwietnia 2008r. organ wyznaczył termin rozprawy na dzień 9 maja 2008r. (skarżący zostali błędnie poinformowani o wyznaczeniu rozprawy na dzień 9 kwietnia 2008r.).

Natomiast w dniu "[...]" w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego stawił się Z. S. - strona postępowania. Przejrzał on akta sprawy i wykonał dokumentację fotograficzną z całości przedmiotowych akt,

w tym również zawiadomień z dnia 22 kwietnia 2008r. skierowanych do D. iż. S., Z. K. i M. K.

W dniu 8 maja 2008r., tj. w przeddzień wyznaczonej rozprawy do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynęły dwa wnioski p. S. przesłane za pomocą telefaksu z żądaniem odroczenia rozprawy. Organ nie rozpatrzył pozytywnie tych wniosków, podnosząc, że nie ma możliwości poinformowania świadków o ewentualnym odroczeniu rozprawy. Wskazał też, że o terminie rozprawy strona powzięła wiadomość w dniu 30 kwietnia 2008r. podczas przeglądania

i fotografowania akt sprawy, a był to wystarczająco długi okres na złożenie jakichkolwiek wniosków we wcześniejszym terminie. Organ podniósł również, iż we wniosku D. i Z. S. przesłanym faksem w dniu 8 maja 2008r. wnieśli oni o wyznaczenie nowego terminu rozprawy, o ile ich obecność może okazać się niezbędna. Organ uznał, że obecność stron na rozprawie nie jest niezbędna.

Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 9 maja 2008r. organ poinformował strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów sprawie w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Z tego uprawnienia skorzystała D. S..

Następnie pismem z dnia 10 maja 2008r. D. i Z. S. wnieśli "skargę" (zażalenie) na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie toczy się już 6 miesięcy. Przez ten czas skarżący nie zostali poinformowani

o przedłużeniu tego postępowania ani też o terminie jego zakończenia. Powołali się przy tym na art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona wskazała także na pomyłki organu w kwestii wyznaczania terminów rozpraw, podając jako przykład wezwanie na rozprawę w dniu 9 kwietnia 2008r. pismem z dnia 22 kwietnia 2008r. Podniosła również zarzut naruszenia szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego takich jak art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 i art. 11.

Natomiast w kolejnym piśmie z dnia 30 maja 2008r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, D. i Z. S. podnieśli m.in., że przedmiotowe postępowanie nie jest postępowaniem

w przedmiocie samowoli budowlanej, mimo że ich zdaniem organ nadał mu taki charakter. Według nich wszelkie zebrane materiały dowodowe nie mają znaczenia dla sprawy, a przedstawione przez nich dokumenty i wyjaśnienia były w pełni wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia przez organ już na początku postępowania administracyjnego.

W związku z wniesieniem przez D. i Z. S. pisma opatrzonego nazwą skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ ten pismem z dnia 27 maja 2008r. zawiadomił strony, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi po zwrocie akt sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Po rozpatrzeniu zażalenia D. i Z. S. na bezczynność organu w przedmiotowym postępowaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 9 czerwca 2008r. uznał zarzuty p. S. dotyczące bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w ich sprawie, za chybione. Poza tym przytoczył stan faktyczny sprawy i powołał się na art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. W konkluzji organ stwierdził, że działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zmierzały do wyjaśnienia terminu powstania obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania i w związku z tym organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności w sprawie.

Następnie w dniu 11 czerwca 2008r. organ I instancji wystąpił do Starostwa Powiatowego o udzielenie informacji dot. daty sprzedaży nieruchomości działki nr ewid. "[...]" obr. N. gm. "[...]".

Skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wywiedli w dniu 7 lipca 2008r. (data wpływu do organu) D. i Z. S., wnosząc o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do merytorycznego załatwienia sprawy w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zobowiązanie tego organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. Według skarżących okoliczności przedstawione w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wyjaśniają w sposób dostateczny przyczyn zwłoki i bezczynności organu. Skarżący podnieśli, że rozpatrzenie zażalenia przez stosowny organ polegało głównie na przytoczeniu przebiegu postępowania, a nie odniesieniu się do bezczynności organu rozpatrującego sprawę. W skardze wskazano również, że skarżący nie byli informowani o czynnościach dokonywanych w toku postępowania administracyjnego.

Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił o ponownym przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, która została wyznaczona na dzień 5 sierpnia 2008r. Ponadto organ wezwał strony do przedłożenia organowi do wglądu dokumentu stwierdzającego kupno działki nr ewid. "[...]" obr. "[...]" gm. "[...]".

Organ przeprowadził rozprawę administracyjną, której przedmiotem było ustalenie faktycznej daty zakończenia budowy budynku rekreacyjnego na działce nr ewid. "[...]" N. gm. "[...]". Mimo należytego wezwania do udziału

w rozprawie świadkowie, Z. K. i M. K. nie stawili się w związku z czym zeznania w charakterze świadka złożyła tylko wskazana przez skarżących M. B.

W odpowiedzi na skargę p. S. organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania administracyjnego w sprawie, wskazując też, że organ rozpoznający sprawę nie miał możliwości szybszego prowadzenia postępowania, gdyż dokumentacja złożona przez wnioskodawców była niekompletna i zawierała nieścisłości. Ponadto oświadczenia D. i Z. S. dotyczące daty wybudowania przedmiotowego obiektu są sprzeczne

z dokumentacją zebraną przez organ co wymagało dogłębnego i czasochłonnego przeprowadzenia dowodów. Poza tym ustalenie daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku ma charakter kluczowy w prowadzonym postępowaniu, gdyż możliwość legalizacji bez konieczności wnoszenia opłat legalizacyjnych z art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw dotyczy wyłącznie obiektów lub ich części, których data zakończenia budowy przypada po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998r.

Odnosząc się do zarzutu braku wskazania terminu załatwienia sprawy organ podniósł, że nie mógł zadośćuczynić przepisowi art. 36 § 2 kpa gdyż działania wnioskujących uniemożliwiały przewidzenie terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę wskazano, że ustawodawca nałożył na organ prowadzący sprawę ciężar wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą ppsa), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 ustawy, gdy organ

w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej określanego: PINB)

w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku D. i Z. S. o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego położonego we wsi N. na działce

o nr ewid. "[...]" gmina "[...]", na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r.

o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99 poz. 665).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie Sąd stwierdził, że niniejsza skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący stosownie do art. 52 § 1 ustawy ppsa wyczerpali tryb zaskarżenia i w dniu 14 maja 2008r. złożyli skargę na bezczynność PINB do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która to skarga spełniała wymogi zażalenia z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej kpa.

W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy.

Z art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Do wyżej wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu - art. 35 § 5 kpa.

Jeżeli sprawy nie można załatwić w ww. terminach organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy - art. 36 § 1 Kpa.

Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała zatem miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem

w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Przy czym zarówno w literaturze

i judykaturze podkreśla się, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.09.2004r. w spr. I SAB 287/03 LEX nr 156902, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, s. 84).

Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że PINB pozostaje w zwłoce w załatwieniu wniosku strony skarżącej, który wpłynął do organu w dniu 27 grudnia 2007r.

Przede wszystkim wbrew przekonaniu PINB wyrażonemu w piśmie

z dnia 8 lutego 2008r. wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca w dniu wyznaczonym przez ten organ (8 luty 2008r.). Stosownie bowiem do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania (pisma, podania, wniosku) organowi administracji publicznej - art. 61 § 3 Kpa.

Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli urzędnika, czy też uznania organu, gdyż ma ono miejsce

(z mocy prawa) w dniu złożenia żądania.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, iż pismo D. i Z. S. z dnia 21 grudnia 2007r. skierowane do PINB (doręczone 27 grudnia 2007r.) wszczęło postępowanie w tej sprawie. Stosownie zaś do wyżej powołanych przepisów postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego przy zachowaniu terminów określonych w art. 35 § 1 i 3 Kpa winien rozpatrzeć przedłożony przez stronę wniosek.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż PINB podjął postępowanie wyjaśniające w sprawie, próbując zebrać szeroki materiał dowodowy. Według organu istotą przedmiotowego postępowania jest zbadanie czy zgłoszony przez p. S. do użytkowania obiekt budowlany spełnia wymogi zawarte w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 655). a więc kluczowe jest ustalenie czy jego budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994r. a przed dniem 11 lipca 1998r. W związku z tym organ I instancji m.in. zwrócił się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie

o nadesłanie materiałów fotogrametrycznych wykonanych przed datą zakupu działki przez p. S. i po dacie zakupu. W dniu 31 marca 2008r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynęły materiały będące przedmiotem zamówienia. Ponadto organ wystąpił do Wójta Gminy o przesłanie wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy obejmującego ww. działkę, obowiązującego w latach 1997-1998 (data zakończenia budowy wskazana przez wnioskujących) oraz obowiązującego w dniu przesłania pisma. W dniu 10 kwietnia 2008r. Urząd Gminy przesłał powyższą dokumentację.

Ponadto organ uznał za niezbędne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie świadków.

W tym miejscu należy wskazać, że przeprowadzanie kolejnych dowodów w toku postępowania administracyjnego nie może stanowić dla organu usprawiedliwienia co do naruszenia art. 35 i art. 36 kpa. W sytuacji przedłużającego się postępowania wyjaśniającego w sprawie, organ zobligowany jest informować strony na bieżąco

o postępach toczącego się postępowania. Natomiast w przypadku ewidentnego naruszenia ustawowych terminów, przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sytuacji, organ powinien wskazać inny termin zakończenia takiej sprawy. Jeżeli niezbędne jest zebranie kolejnych dowodów, to wówczas także zasadnym jest poinformowanie o tym strony. Nie może być bowiem tak, że strona, na której wniosek postępowanie zostało wszczęte nie ma informacji co do jego dalszego toku czy też przewidywalnego terminu załatwienia jej sprawy. Nonszalanckie naruszanie terminów ustawowych do zakończenia sprawy bez wskazania stronie przyczyn takiego naruszenia, może powodować utratę zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Na gruncie przedmiotowej sprawy PINB powinien wyjaśnić stronie przyczyny przedłużającego się postępowania,

a także zasadność, a nawet celowość przeprowadzania kolejnych środków dowodowych.

Na marginesie należy wskazać, że zawiadomienie strony o zwłoce w załatwieniu sprawy ma charakter czynności procesowej, która wpływa na jej uprawnienia procesowe (wyznacza nowy termin załatwienia sprawy) i materialnoprawne (zwłoka

w załatwieniu sprawy może stanowić podstawę odpowiedzialności za szkodę). Z tego też względu powinno mieć formę postanowienia (art. 123 § 2) (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Zakamycze, 2005).

Podobnie niezrozumiałym jest postępowanie organu I instancji, który w związku

z wniesieniem przez D. i Z. S. pisma opatrzonego nazwą skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pismem

z dnia 27 maja 2008r. zawiadomił strony, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nastąpi po zwrocie akt sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Warto powołać się tu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2000 r. (sygn. akt IV SAB 203/99 niepublikowany), w którym wskazano, że generalnie stwierdzić należy, iż wykluczone jest uznawanie za zasadną przeszkodę

w załatwianiu sprawy w ustawowym terminie, zwłoki organu I instancji

w nadesłaniu akt administracyjnych. W warunkach bowiem strukturalnej jedności organów administracji rządowej okoliczność ta nie może zostać zakwalifikowana jako "przyczyna niezależna" w rozumieniu art. 35 § 5 kpa.

Analogicznie, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, trzeba przyjąć, iż rozpatrywanie przez organ odwoławczy zażalenia na bezczynność organu I instancji nie może stanowić przeszkody w załatwieniu sprawy. Po złożeniu zażalenia na bezczynność, organ I instancji mógł dalej kontynuować postępowanie dowodowe nie czekając na stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rozpatrywanie bowiem zażalenia na bezczynność, zwłoka czy też przetrzymywanie akt przez organ II instancji nie może być przeszkodą w załatwianiu sprawy.

Niedopuszczalnym jest także pozostawanie przez organ w zwłoce z powodu złożenia skargi na bezczynność w tej samej sprawie do tut. Sądu, co uczynił organ stwierdzając w piśmie z dnia 6 sierpnia 2008r. skierowanym do skarżących, że

w związku z wniesieniem skargi do tut. Sądu rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nastąpi po zwrocie akt sprawy przez tut. Sąd. Rzeczą paradoksalną byłoby przyjęcie, że taka skarga, która z natury swojej powinna obligować organ do szybszego załatwienia sprawy, spowodowałaby de facto jej późniejsze rozpoznanie.

Warto w tym miejscu wskazać na fragment uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r. (sygn. akt I OPS 6/08), gdzie podniesiono, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 odnosi się do skargi na akty lub czynności, ale także do skargi na bezczynność organów w przypadkach,

o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a, albowiem przepis ten wyraźnie stanowi, że organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę. Skoro uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność może nastąpić tylko

w trybie autokontroli (uregulowanym w art. 54 § 3), to uwzględnienie skargi w całości

w takiej sprawie oznacza wydanie żądanego przez stronę aktu lub dokonanie żądanej czynności. Organ administracji wydając akt lub dokonując czynności z zakresu administracji publicznej po wniesieniu skargi do sądu przyznaje, że pozostawał

w bezczynności.

W przedstawionej wyżej sytuacji organ rozstrzyga merytorycznie sprawę mimo, że sprawa zawisła przed sądem administracyjnym, a organ nie ma dostępu do akt administracyjnych. Nic nie stoi na przeszkodzie, by organ wykonał uwierzytelnione kserokopie akt administracyjnych i w oparciu o te akta rozstrzygnął sprawę. Tak więc jeszcze raz należy podkreślić, że niedopuszczalna jest sytuacja przedłużania rozpoznania sprawy z powodu wniesienia do sądu skargi na bezczynność organu w tej sprawie.

W przedmiotowej sprawie nie budzi zatem wątpliwości fakt, że organ I instancji nie zastosował procedury wynikającej z przepisów Kpa, dlatego też uzasadniony jest pogląd, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku skarżących. Stanowisko to potwierdza również teza sformułowana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. I SAB 60/99, OSP 2000 z. 6, poz. 87. Zgodnie z nią: organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy

w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

Należy podnieść również, iż zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. SAB/Gd 21/85 - niepublikowany).

Warto też podkreślić, że obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury

i w określonych przez prawo formach. Nie jest natomiast zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów administracji, w którym wnioski obywateli, wbrew obowiązującej procedurze, pozostają nierozstrzygnięte, powoduje to bowiem stan niepewności prawnej i ogranicza prawa obywateli do ochrony swych uprawnień przed organami administracji publicznej i przed sądami (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993r. sygn.akt III ARN 49/93, OSNC 1994/9/181).

W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy uznał, że PINB pozostaje

w bezczynności i z tego względu na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku wyznaczając 30 dniowy termin do rozpoznania wniosku skarżących D. i Z. S. w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Na marginesie wskazać jedynie należy, iż termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi - art. 286 § 1 ustawy ppsa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy ppsa. Należy dodać, że tut. Sąd nie jest władny rozstrzygać w przedmiotowym postępowaniu o odpowiedzialności dyscyplinarnej pracownika organu w zakresie ukarania go za niezałatwienie sprawy

w terminie.