Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 64/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 250
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2019 poz 68
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., znak [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M.S. – A Kancelaria Radców Prawnych w Ł., al. A kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Ak.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 64/20

U Z A S A D N I E N I E

Wnioskiem z dnia 20 lutego 2019 r. A K. wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania (w wysokości 2/3 udziału) za nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A, w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr 370/3, przejętą bez odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy Ł. B. z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie z art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) – dalej u.g.n., umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Od ww. decyzji A K. złożył odwołanie zaskarżając decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do pierwszej instancji zgodnie z wnioskami skarżącego z 5 kwietnia 2018 r., 20 lutego 2019 r., 20 marca 2019 r. i 18 czerwca 2019 r.

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wojewoda wskazał, że we wniosku z dnia 20 lutego 2019 r., ponowionym dnia 20 marca 2019 r., A K. domagał się ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr 370/3 położoną w Ł. przy ul. A, w obrębie [...], przejętą na rzecz Skarbu Państwa zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy Ł. B. z dnia [...] r. bez odszkodowania. Uzasadniając żądanie wnioskodawca wyjaśnił, że nieruchomość położona przy ul. B 11, stanowiąca własność ojca wnioskodawcy - A. K., przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie "ustawy z dnia 6 lipca 1972 r." i ww. zarządzenia.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] r. sygn. akt [...] A K. jest spadkobiercą A. K.

Rozpatrując ww. żądanie organ I instancji ustalił na podstawie akt archiwalnych, że funkcjonuje w obrocie prawnym prawomocna zgodnie z klauzulą z dniem 16 stycznia 1981 r. decyzja Urzędu Dzielnicowego Ł.Ś. Wydziału Wywłaszczeń Wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Ł. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] o przyznaniu A. K. odszkodowania w wysokości 162 898 zł za grunt o pow. 1516 m2, naniesienia budowlane i nasadzenia. Decyzja została wydana na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192 z 1972 r.), zarządzenia Naczelnika Dzielnicy Ł. B. z dnia [...] r. nr [...] i przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz. 68). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że nieruchomość położona w Ł. przy ul. B 11 została przejęta od A. K. na własność Skarbu Państwa zgodnie z zarządzeniem Naczelnika Dzielnicy Ł. B. z dnia [...] r. nr [...].

Decyzja Naczelnika Dzielnicy Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. Wydziału Wywłaszczeń Wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Ł. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] została w wyniku odwołania A. K. utrzymana w mocy decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 1981 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 1982 r., I SA 73/82 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezydenta Miasta Ł., skargę odrzucił.

Opierając się na ustaleniach poczynionych w ramach postępowania odszkodowawczego prowadzonego przez Urząd Dzielnicowy Ł. Ś., organ stwierdził, że cała nieruchomość będąca własnością A. K., położona w Ł. przy ul. B 11-13, przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia nr [...], a odszkodowanie obejmowało działkę nr 370/3 o po w. 553 m2, która wraz z działką nr 370/1 o pow. 445 m2 i działką 370/2 o pow. 518 m2 stanowiły przedmiotową nieruchomość o ogólnej pow. 1516 m2 (dowód: pismo Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami z 24 marca 1980 r. nr [...], karta akt archiwalnych nr 51, teczka I), gdyż, jak wynika z decyzji organu II instancji z dnia [...] stycznia 1981 r., nie wpłynął wniosek o zachowanie względnie nadanie działek powstałych z podziału nieruchomości zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego. A. K. zainicjował działania związane z zachowaniem posiadania przedmiotowej nieruchomości w 1983 r. (dowód: pismo z dnia 30 listopada 1983 r. karta akt nr 69, teczka I).

Z archiwalnych akt sprawy odszkodowawczej wynika jednocześnie, że pomimo wielokrotnych prób przekazania odszkodowania, A. K. nie podjął ustalonej kwoty 162 898 zł (dowód: pismo Urzędu Miasta Ł. z 23 maja 1991 r., karta akt nr 41, teczka II).

W piśmie z dnia 5 kwietnia 1985 r. A. K. zwrócił się do Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. o "anulowanie (...) zgody na sprzedaż części działki położonej w Ł. przy ul. B 13" podając, że nie zgadza, się "na sprzedaż żadnej części działki po tak niskiej cenie". Z akt archiwalnych wynika nadto, że prowadzone działania związane z nadaniem własności przedmiotowej nieruchomości były przyczyną nieprzyjmowania ustalonego w decyzji odszkodowania (dowód: pismo z dnia 29 kwietnia 1985 r., karta akt nr 84, teczka I).

Decyzją Urzędu Miasta Ł. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] września 1985 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. oraz skargi A. K., Główny Geodeta Województwa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 1981 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł.. Minister Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej decyzją z dnia [...] marca 1986 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 1985 r., podając w uzasadnieniu, że kwota odszkodowania została ustalona prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w czasie orzekania zasadami i stawkami, brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku A. K. o uchylenie ostatecznej decyzji ustalającej odszkodowanie za przejętą na rzecz Państwa nieruchomość położoną w Ł. przy ul. B. Postanowieniem z dnia 13 marca 1987 r., IV SA 162/87 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. K. na ww. decyzję Ministra (dowód: pismo UM[...] z 7 października 1987 r. karty akt 154 - 156, teczka I).

Kierując się treścią ww. orzeczenia Oddział Budownictwa Jednorodzinnego zwrócił się pismem 8 kwietnia 1986 r. nr [...] do Oddziału Finansowo-Księgowego Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. o "ponowne dokonanie na rzecz uprawnionego Ob. A. K. (...) wypłaty odszkodowania ustalonego decyzją (...) z [...].11.1980 r. utrzymaną w mocy decyzją (...) z dnia [...].01.1981 r." (karta akt nr 107, teczka I).

Pismem z dnia 1 lipca 1986 r., z uwagi na dalsze niepodejmowanie ustalonego odszkodowania, Kierownik Oddziału w Urzędzie Dzielnicowym Ł. Ś. zwrócił się do A. K. o skontaktowanie się z Oddziałem Finansowo-Księgowym w celu uzgodnienia terminu mającej ponownie nastąpić wypłaty odszkodowania, zaznaczając, ze kolejna odmowa podjęcia odszkodowania przyczyni się do przekazania kwoty do depozytu sądowego (karta akt nr 123, teczka I). Odpowiadając na ww. pismo A. K. poinformował Urząd, że nie może podjąć pieniędzy przed rozpatrzeniem jego sprawy przez Prokuraturę Rejonową (pismo z dnia 9 lipca 1986 r., karta akt nr 129).

W odrębnym postępowaniu nr [...] prowadzonym z wniosku A.K. z 19 listopada 1990 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 11 i 13, podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 17 kwietnia 1991 r., A K., reprezentujący A.K., wniósł o "odszkodowanie po aktualnych cenach za B 17" (dawniej ul. B 11- 13). Z pisma z dnia 23 maja 1991 r. wynika, że jak dotąd A. K. nie podjął odszkodowania. Z kolei w piśmie z dnia 17 czerwca 1991 r. wnioskodawca doprecyzował, że domaga się wypłaty odszkodowania "po aktualnych cenach" za działkę nr 370/3 (karta akt 63, teczka II). Kierownik Urzędu Rejonowego poinformował wnioskodawcę o wysokości odszkodowania po zrewaloryzowaniu i wystąpił o wypowiedzenie się, czy kwota ta zostanie przyjęta i o podanie numeru konta (pismo z dnia 8 listopada 1991 r., karta akt 90), skutkiem czego A. K., nie zgadzając się na powyższe, wniósł o ustalenie wartości gruntu po aktualnie obowiązujących cenach (pismo z 20 listopada 1991 r., karta nr 98).

Decyzją z dnia [...] listopada 1991 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. odmówił ustalenia odszkodowania za działkę nr 370/3 podając, że odszkodowanie zostało już ustalone prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 1981 r., a ponowne ustalenia tego odszkodowania nie jest możliwe, oraz wyjaśniając, że wskutek odmowy przyjęcia zrewaloryzowanego odszkodowania zostanie ono wypłacone do depozytu sądowego. W aktach sprawy znajduje się adresowany do Sądu Rejonowego w Ł. wniosek Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 29 listopada 1991 r. o wydanie zezwolenia na złożenie pieniędzy do depozytu sadowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 1991 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ł. Wydział [...] Cywilny zezwolił Oddziałowi Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego w Ł. na złożenie do depozytu kwoty 50 294 432 zł, która ma być wypłacona do rąk A. K.

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1992 r. nr [...] ww. orzeczenie zostało uchylone w całości, a sprawa przekazana organowi I instancji celem rozpatrzenia łącznie z wnioskiem o zwrot nieruchomości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda zwrócił uwagę, że co istotne w okolicznościach sprawy, w dniu 10 stycznia 1992 r. A. K. wystąpił do Urzędu Rejonowego w Ł. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami o: "nieprzekazywanie do depozytu sądowego, a przekazanie na moje ręce w kasie Urzędu Rejonowego Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Ł. kwoty 50 294 432 zł (...) za przejętą nieruchomość położoną w Ł. przy ul. B 11". Przy czym organ wyjaśnił, że ustalona w decyzji kwota odszkodowania 162 898 zł po rewaloryzacji wyniosła 50 294 431,70 zł (karta akt 114, teczka II).

Zgodnie z wyliczeniem należności z tytułu przejęcia nieruchomości przy ul. B, dokonanym w oparciu o decyzję z [...] listopada 1980 r. i opinię waloryzacyjną biegłego, kwota zwaloryzowanego odszkodowania za działkę nr 370/3 i naniesienia wyniosła 29 834 800 zł. Przypadające na rzecz A. K., jako spadkobiercy po A. K. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] marca 1993 r. sygn. akt [...], odszkodowanie wyniosło 19 763 500 zł. Na tę sumę składało się należne na rzecz A. K. w udziale 1/3 części odszkodowanie za działkę nr 370/3, naniesienia na tej działce i ubytek naniesień na działkach nr 370/1 i 370/2, co do których orzeczono zwrot na rzecz spadkobierców byłego właściciela (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...]).

Ustalone decyzją Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. Wydziału Wywłaszczeń Wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Ł. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] za działkę nr [...] odszkodowanie zostało wypłacone czekiem w dniu 6 maja 1993 r., co potwierdza pieczątka na piśmie zawierającym wyliczenia wysokości należności podpisanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. i zatwierdzenie środków do wypłaty (karta akt nr 157 - 158, teczka II).

Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, o jakiej mowa w art. 105 § 1 k.p.a. W myśl ww. przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A K. wniósł-o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do Prezydenta Miasta Ł. celem wypłaty stosownego odszkodowania zgodnie z jego zasadnym wnioskiem. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że za swoim zasadnym wnioskiem z dnia 20 lutego 2019 roku oczekuje wypłaty stosownego odszkodowania za przejętą decyzją Naczelnika Dzielnicy z dnia [...] roku nieruchomość, w tym dochodzoną działkę oznaczoną jako nr 370/3 w obrębie [...], obecnie przy ul A bez odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 2/3 udziału. Skarżący wskazał, że "całe meritum postępowania jest w aktach , umorzenie , dowołanie, cała historia , przejęcia bez wypłaty odszkodowania , ale nie ma żadnego dokumentu wypłaty odszkodowania na rzez wnioskodawcy A.K. , a chciałem zobaczyć taki dowód". Prezydent Miasta i Wojewoda [...] posługują się jedynie przesłankami o zatwierdzeniu wypłaty odszkodowania , nie ma dowodu przyjęcia kwoty odszkodowania przez wnioskodawcę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu skarżący oświadczył, że już po śmierci ojca, po dniu 6 maja 1993 r. organ ponownie występował do sądu o zezwolenie na przekazanie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego, jednak takiej zgody nie uzyskał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie stała się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] r. umarzającą postępowanie w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 7, obręb [...], oznaczoną jako działka nr 370/3.

Poza sporem musi pozostawać fakt, że jeśli chodzi o żądanie ustalenia odszkodowania, to nie mogło ono podlegać procedowaniu i merytorycznemu rozstrzygnięciu, a to z uwagi na fakt, że odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości, w tym nieruchomość nr 370/3 zostało ustalone decyzją Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. Wydziału Wywłaszczeń Wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Ł. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] o przyznaniu A. K. odszkodowania w wysokości 162 898 zł za grunt o pow. 1516 m2, naniesienia budowlane i nasadzenia. Należy zatem przyjąć, że w tym zakresie postępowanie należało umorzyć.

Kwestią wymagającą szczególnego rozważenia jest natomiast uznanie przez organy administracji, że również postępowanie wszczęte żądaniem wypłaty odszkodowania należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdyż zostało ono wypłacone w dniu 6 maja 1993 r.

Analiza akt administracyjnych, w tym akt archiwalnych, jednoznacznie wskazuje, że ustalone w/w decyzją Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. Wydziału Wywłaszczeń Wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Ł. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] o przyznaniu A. K. odszkodowania w wysokości 162 898 zł nie zostało wypłacone A. K. do dnia jego śmierci, chociaż nie zgadzając się na złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego w dniu 10 stycznia 1992 r. A. K. wystąpił do Urzędu Rejonowego w Ł. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami o: "nieprzekazywanie do depozytu sądowego, a przekazanie na moje ręce w kasie Urzędu Rejonowego Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Ł. kwoty 50 294 432 zł (...) za przejętą nieruchomość położoną w Ł. przy ul. B 11". Niemniej jednak, skoro w aktach sprawy znajduje się rozliczenie zwaloryzowanego odszkodowania na jego spadkobierców, sporządzone 27 kwietnia 1993 r., należ uznać, że bezsprzecznie do tego dnia wypłata (już na rzecz następców prawnych, w tym skarżącego) nie nastąpiła.

W zaskarżonej decyzji wskazano natomiast, że wypłata odszkodowania miała miejsce w dniu 6 maja 1993 r. i została zrealizowana czekiem. W ocenie Wojewody [...]ego fakt wypłaty "potwierdza pieczątka na piśmie zawierającym wyliczenia wysokości należności podpisanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. i zatwierdzenie środków do wypłaty (karta akt nr 157 - 158, teczka II)".

W ocenie Sądu dokument, który według organów obu instancji potwierdza fakt wypłaty odszkodowania nasuwa szereg pytań, na które odpowiedzi na próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a które wymagają wyjaśnienia organu, zanim dokument ten zostanie zaakceptowany jako dowód wypłaty odszkodowania.

Otóż, organy twierdzą, że odszkodowanie zostało wypłacone czekiem w dniu 6 maja 1993 r., choć nie został wpisany nr czeku (czeków). Wyliczenie należności dla spadkobierców datowane jest na 27 kwietnia 1993 r., a wyliczone kwoty podano jako "zatwierdzone do wypłaty". Następnie, w dniu 5 czerwca 1993 r. kwoty te zostały jednak przekreślone i naniesiono kolorem czerwonym inne. W konsekwencji nie wiadomo zatem, jakie konkretnie kwoty zostały wypłacone i komu, gdyż A K. nie był jedynym spadkobiercą A.K. Ponadto nie zostało wyjaśnione, jaki charakter mają naniesione kolorem czerwonym poprawki, dokonane w dniu 5 czerwca 1993 r., korygujące kwoty odszkodowań i na czym polegało "sprawdzenie pod względem formalnym i rachunkowym" dokonane w dniu 30 kwietnia 1994 r., a więc rok później niż mająca nastąpić wypłata. W ocenie Sądu, skoro organ z tego właśnie dokumentu wywodzi, że odszkodowanie zostało wypłacone, winien wyjaśnić nasuwające się pytania, zwłaszcza, że zastrzeżenia co do dokumentu podnosił skarżący w toku postępowania. Brak wyjaśnienia i uzasadnienia w tym zakresie uzasadnia zarzut naruszenia art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji organów obu instancji.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z samego faktu braku pozyskania przez organ potwierdzenia przelewu czy czeku nie można co do zasady wyprowadzić wniosku, że wypłata odszkodowania nie nastąpiła.

Nie można czynić organom zarzutu o braku przedstawienia dokumentów księgowych (dowodów przelewów, przekazów, czeków, osobistego odbioru gotówki), albowiem znajdujące zastosowanie w archiwizacji dokumentów przepisy nakładały obowiązek przechowywania co najwyżej 10 lat. Obiektywny brak możliwości pozyskania tych dowodów nie podważa jednak możliwości ustalenia, że do wypłaty tego odszkodowania mogło dojść. W takiej sytuacji akceptowalne będzie oparcie się na poszlakach i ocenie całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy, gdyż należy uznać, że brak dowodu wypłaty odszkodowania po upływie kilkunastu czy kilkudziesięciu lat od daty określenia jego zwaloryzowanej kwoty (jak w rozpoznawanej sprawie) nie może stanowić wystarczającej podstawy do ustalenia, że odszkodowanie to faktycznie nie zostało wypłacone, zwłaszcza, gdy osoba, której to uprawnienie aktualnie przysługuje (spadkobierca) przez kilkanaście lat nie podejmuje starań w celu jego uzyskania, a obowiązujące przepisy nie wymagają przechowywania dokumentów księgowych przez tak długi okres czasu. Podobne stanowisko zajął WSA w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. II SA/Lu 844/14 (CBOSA). Jeżeli natomiast skarżący ubiegający się o wypłatę odszkodowania jest w posiadaniu dokumentów mogących świadczyć o tym, że już pod dniu 6 maja 1993 r., a więc po dacie, którą organy przyjęły za datę wypłaty odszkodowania, odszkodowanie nie było wypłacone (np. podnoszony przez skarżącego na rozprawie fakt, że organy po 6 maja 1993 r. podjęły próbę uzyskania zezwolenia na złożenia odszkodowania do depozytu sądowego) winien dowody takie przedstawić w toku postępowania. Nie sposób bowiem w sytuacji, gdy przepisy prawa nie nakładają obowiązku przechowywania dokumentów księgowych przez tak długi czas przyjąć, że ciężar dowodu, że wypłata odszkodowania nastąpiła całkowicie obciążał organ administracji.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą jak w pkt 1 wyroku. Natomiast na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 68), orzeczono o przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi w osobie radcy prawnego jak w pkt 2.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania.

dc