Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 61/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 1, art. 68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Asesor WSA Renata Kantecka, Protokolant Dariusz Idzikowski, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 marca 2008r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]"., nr "[...]", w przedmiocie: przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" o przyznaniu producentowi rolnemu Spółce A płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2006.

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 27 kwietnia 2006r. Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, w którym zgłosiła powierzchnię 326,21 ha do objęcia płatnościami z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i powierzchnię 312,71 ha do objęcia płatnościami z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO).

W dniach 07-14 listopada 2006r. przeprowadzono w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrolę na miejscu i sporządzono protokół z czynności kontrolnych nr "[...]". W dniu 20 sierpnia 2007r. inspektor terenowy dokonał poprawek w protokole w odniesieniu do działki rolnej B, odstępując od stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie nieprzestrzegania zasad dobrej kultury rolnej na części tej działki, co spowodowało zniesienie sankcji z tego tytułu. Inspektor terenowy zmniejszył również powierzchnię stwierdzoną działki rolnej B, odstępując od zaliczenia do tej powierzchni pomierzonych przez niego części gruntów (DN3-0,45 ha i DN4-0,86 ha), które nie były w posiadaniu wnioskodawcy.

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Spółce A płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) na rok 2006 w łącznej wysokości 81148,96 zł oraz z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) na rok 2006 w łącznej wysokości 87834,96 zł. Na podstawie wyników z kontroli na miejscu organ uznał, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności w ramach JPO wynosi 315,38 ha i UPO wynosi 301,88 ha. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że procentowa różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 w zakresie JPO oraz określonych w wyniku kontroli na miejscu wynosi 3,43 %, w związku z czym organ zastosował obniżenia na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1). Ponadto organ wskazał, że procentowa różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 w zakresie UPO i określonych w wyniku kontroli na miejscu wynosi 3,59 %, w związku, z czym zastosował obniżenia na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.).

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie kwestionując pomiary dokonane przez inspektorów terenowych ze względu na wykonanie ich przy użyciu urządzenia, które nie posiada legalizacji i nie jest dostatecznie precyzyjne. Zarzucono także brak wyliczenia błędu pomiarowego, użycie metodyki pomiarowej obarczonej większym błędem pomiarowym niż inne metody pomiarowe oraz wskazano, że niedopuszczalna jest większa tolerancja błędu urządzenia pomiarowego niż tolerancja błędu przy zgłaszaniu działek rolnych we wniosku przez producenta rolnego.

Po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w odwołaniu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]", nr "[...]"utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" o przyznaniu Spółce płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2006.

W uzasadnieniu organ podniósł, że stwierdzona podczas kontroli na miejscu powierzchnia działek rolnych: AE, C, E, G, H, J, K, N, U, W jest taka sama jak powierzchnia zadeklarowana przez Spółkę. Natomiast zadeklarowana powierzchnia działek rolnych A, B, F, L, O, R, S jest większa od powierzchni stwierdzonej. Powierzchnia stwierdzona co do:

- działki rolnej A (trwałe łąki i pastwiska – nr ewiden. "[...]") wynosi 3,54 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 4,90 ha. Inspektor terenowy dokonał pomiaru łącznego działek rolnych A i C (nr ewiden. "[...]", powierzchnia deklarowana 1,2 ha), jako działek rolnych leżących w kompleksie o jednolitym sposobie użytkowania. W wyniku pomiaru łącznego stwierdzono 4,74 ha, zaś producent rolny deklarował łączną powierzchnię obu działek rolnych na poziomie 6,10 ha. Inspektor terenowy stwierdził, że różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną powstała na skutek przeorania części deklarowanej działki rolnej A. Weryfikując szkic, dokumentację fotograficzną oraz powierzchnię działek rolnych A, C i D (położonej na działkach ewidencyjnych nr "[...]" i "[...]") stwierdzono, że w wyniku przeorania części działki rolnej A uległ zwiększeniu areał działki D z 67,00 ha do 73,47 ha, który w dniu kontroli był zaorany i obsiany nową uprawą. Zatem różnica w powierzchni działki rolnej A wynikła z niedotrzymania deklarowanego areału "trwałych użytków zielonych", który uległ zmianie na skutek przeorania części jej powierzchni tj. 1,36 ha;

- działki rolnej B (trwałe łąki i pastwiska – nr ewiden. "[...]") wynosi 6,01 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 10,82 ha. Organ ustalił, że działka ewidencyjna "[...]" posiada element stały krajobrazu w postaci rowu, który dzieli działki rolne na części (szkic nr 3 dołączony do protokołu z czynności kontrolnych). Inspektor terenowy wyłączył rów i zakrzaczenia, które następnie udokumentował fotograficznie, a kierunek zdjęć naniósł na szkic. Rów o szerokości powyżej dwóch metrów został wyłączony z powierzchni kwalifikującej się do płatności zgodnie z art. 30 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Deklarowane działki rolne B i D zostały pomierzone jako działki niespójne przedzielone rowem. Działka rolna B deklarowana jako "trwałe łąki i pastwiska" w granicach działki ewidencyjnej "[...]" składa się z trzech części B1, B2 i B3. W trakcie kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili, że powierzchnia ww. działki rolnej stanowi areał o wielkości 6,01 ha i obwodzie 1395 m. Pomiar działki został wykonany zgodnie z powierzchnią faktyczną użytkowaną w roku 2006. W terenie istnieje wyraźna granica, zgodnie z którą dokonano koszenia, nie pokrywa się ona z granicą działki ewidencyjnej;

- działki rolnej F (trawy na gruntach ornych - nr ewiden. "[...]") wynosi 32,11 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 34,00 ha. Działka rolna F składa się z 4 części przedzielonych pasmem zadrzewień i zakrzaczeń (fot. nr 3214,1432,3197). Faktyczna powierzchnia wszystkich czterech części, która kwalifikuje się do płatności bezpośrednich stanowi 32,11 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wynika z nie zakwalifikowania powierzchni stanowiących skupiska dużych zakrzaczeń (fot. nr 3214, 3197), które nie są użytkowane rolniczo.

- działki rolnej L (pszenica - nr ewiden. "[...]","[...]") wynosi 42,10 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 45,97 ha;

- działki rolnej O (jęczmień - nr ewiden. "[...]") wynosi 47,44 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 52,00 ha;

- działki rolnej R (trwałe łąki i pastwiska - nr ewiden. "[...]") wynosi 0,60 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 2,00 ha;

- działki rolnej S (pszenżyto - nr ewiden. "[...]") wynosi 2,44 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 3,50 ha.

Z kolei w stosunku do działek rolnych D, I, M, P, T Spółka zadeklarowała mniejszą powierzchnię działek niż stwierdzona. Powierzchnia stwierdzona co do:

- działki rolnej D (żyto - nr ewiden. "[...]","[...]") wynosi 73,47 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 67,00 ha. Działka rolna D składa się z dwóch części D1 (69,26 ha, obwód 4430 m) i D2 (6,50 ha, obwód 1890 m), której powierzchnia zmierzona po uwzględnieniu wyłączeń w postaci rowu i zakrzaczeń (o pow. 2,29 ha udokumentowanych zdjęciami nr 1433, od 3246 do 3250 i od 3237 do 3243) wynosi 73,47 ha. Z ustaleń organu wynika, że areał działki D uległ zwiększeniu w związku z przeoraniem części działki rolnej A;

- działki rolnej I (trwałe łąki i pastwiska - nr ewiden. "[...]") wynosi 3,30 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 2,93 ha;

- działki rolnej M (trwałe łąki i pastwiska - nr ewiden. "[...]") wynosi 3,80 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 3,04 ha;

- działki rolnej P (trwałe łąki i pastwiska - nr ewiden. "[...]") wynosi 1,97 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 1,80 ha;

- działki rolnej T (owies - nr ewiden. "[...]") wynosi 14,88 ha, w stosunku do powierzchni zadeklarowanej 14,53 ha.

Organ wyjaśnił, że Spółka spełniła przesłanki ustawowe do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów, określone w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 z późno zm.). Jednakże powierzchnia zgłoszona przez producenta rolnego we wniosku w ramach JPO, wynosiła 326,21 ha, natomiast powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności JPO wynosiła 315,38 ha. Różnica procentowa w ramach JPO pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wyniosła 3,43 %. W związku z powyższym, płatność JPO w roku 2006 została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy, tj. o 5984,22 zł. Zgodnie bowiem z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę powierzchni działek.

W przypadku zaś płatności UPO, wnioskodawca zgłosił powierzchnię 312,71 ha, natomiast zgodnie z wynikami przeprowadzonej kontroli na miejscu powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności UPO wyniosła 301,88 ha. Różnica procentowa w ramach UPO pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wyniosła 3,59 %. W związku z powyższym, płatność UPO w roku 2006 została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy, tj. o 6789,33 zł na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% ustalonego obszaru.

Organ stwierdził, że inspektorzy terenowi w prawidłowy sposób zlokalizowali działki ewidencyjne, ponieważ dysponowali podkładami mapowymi z EGiB, na podstawie których potwierdzili prawidłowe zlokalizowanie działki ewidencyjnej. Następnie po dokonanym pomiarze danej działki rolnej leżącej w granicach deklarowanej działki ewidencyjnej inspektor dokonał wydruku i naniósł oznaczenia działki rolnej, uprawę, wyłączenia, kierunek oraz numer zdjęcia. Zdjęcia miały na celu udokumentowanie zmian zachodzących na poszczególnych działkach rolnych (np. działka zaorana, nowy zasiew) oraz przedstawić obszar nie kwalifikujący się do płatności bezpośrednich (np. rów o szerokości powyżej 2 m, las, nieużytek).

Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym nie ma obowiązku przeprowadzania legalizacji odbiorników GPS. Minister Gospodarki i Pracy w rozporządzeniu z dnia 30 marca 2005r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz.U. nr 74, poz. 653), określił rodzaje przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakres tej kontroli w stosunku do danego rodzaju przyrządów. W enumeratywnym katalogu przyrządów pomiarowych nie zostało wymienione urządzenie GPS. Organ wyjaśnił, że użyte do pomiaru działek rolnych skarżącego urządzenie GPS "[...]" jest wyposażone w wysokiej klasy submetrowy sensor GPS połączony z wytrzymałym ręcznym komputerem polowym. Odbiornik ten jest zoptymalizowany pod kątem dokładnego i wiarygodnego określenia pozycji GPS. Zastosowanie technologii "[...]" eliminowania sygnałów odbitych i zakłóconych zabezpiecza wysoką jakość pomiarów również pod koronami drzew i w pobliżu wysokich budynków. Możliwość realizacji pomiaru przy użyciu odbiornika GPS warunkują dwa dokumenty. Jednym z nich jest "Dokument Informacji Technicznej Komisji Europejskiej JRC IPSC/G03/P/SKA/ska D(2003)(l576)-Tolerancje techniczne dla sprawdzeń na miejscu", który dostarcza informacji technicznej dotyczącej maksymalnych tolerancji technicznych. Dokument ten zawiera m.in. stwierdzenie, że gwarancją precyzji w pomiarze pola powierzchni, jest warunek używania GPS przez wykwalifikowany, zawodowy personel pomiarowy. Drugi dokument to "Wykonanie analiz i opracowanie kryteriów wyboru metod oraz urządzeń pomiarowych GPS w celu zapewnienia wymaganej dokładności i wiarygodności kontroli płatności obszarowych w systemie IACS", opracowany przez Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. W wyniku przeprowadzonej ekspertyzy potwierdzono, iż systemy pomiarowe GPS mogą być stosowane do pomiarów powierzchni działek rolnych w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) funkcjonującego w ARiMR. Ustalono, iż dla odbiorników GPS "[...]" średni błąd pomiaru powierzchni nie przekroczył 3% w stosunku do powierzchni referencyjnej, a średnia szerokość strefy buforowej nie przekroczyła wartości 0,3 m.

Organ podniósł, że błąd pomiaru powierzchni, np. działki rolnej zgłoszonej we wniosku, uzależniony jest od warunków terenowych, liczby dostępnych w trakcie pomiaru satelitów, jak również konfiguracji samego odbiornika GPS i sposobu przeprowadzania pomiaru. Mając na względzie konieczność uwzględnienia błędu pomiaru, w procesie ustalania powierzchni działek rolnych stosowane są tolerancje pomiaru. Wielkość tolerancji obliczana jest zgodnie z zasadami określonymi przez Komisję Europejską i zamieszczonymi w ww. Dokumencie Informacji Technicznej.

W przypadku pomiaru powierzchni wykonanego przy użyciu odbiorników GPS, tolerancja pomiaru jest równa powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości strefy buforowej wynoszącej 1,25 m. Organ stwierdził, że pomimo, iż przepis art. 30 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowi, że tolerancja pomiaru nie powinna przekraczać 5% powierzchni działki rolnej lub 1,5metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej, Komisja Europejska sprecyzowała tolerancję pomiaru urządzeniem GPS w ww. Dokumencie Informacji Technicznej. Komisja wskazuje, że pomiary pola powierzchni za pomocą GPS wykonywane przez systemy (odbiorniki) pojedyncze (wolnostojące) muszą pracować z użyciem podejścia opartego na obwodzie działki. Tolerancja zaś, która ma być zastosowana wynosi do 1,25 m razy obwód danej działki. Natomiast tolerancja do 5% pomierzonego pola powierzchni działki może być zastosowana przy metodzie pomiaru kółkiem pomiarowym, taśmą bądź sznurem pomiarowym. Organ nie podzielił poglądu strony, iż niedopuszczalna jest większa tolerancja błędu urządzenia pomiarowego (5%) niż tolerancja błędu przy zgłaszaniu deklaracji działek rolnych we wniosku (3%).

Organ wyjaśnił także, że tolerancja pomiaru działek rolnych zapisana została w sporządzonym protokole z czynności kontrolnych, w sekcji X "Kontrola działek rolnych" w kolumnie nr 81. Przy pomiarze tzw. metodą inną (kolumna 76), pomiar również jest wykonywany przy użyciu odbiornika GPS. Taki rodzaj metody inspektor terenowy wpisuje w protokole z czynności kontrolnych, dokonując pomiaru kilku działek sąsiadujących ze sobą i stanowiących kompleks o jednolitym sposobie użytkowania. Metoda ta została zastosowana przy pomiarze działek rolnych A, C, E, G, H, J, L, N, U, W. Wówczas tolerancja pomiaru obliczana jest w odniesieniu do kompleksu pomierzonych działek rolnych, co jest odnotowane w "Uwagach inspektora" w poz. 87 protokołu. Natomiast nie ma możliwości sumowania wszystkich działek rolnych zgłoszonych przez producenta rolnego we wniosku i wyliczania sumarycznej tolerancji pomiaru.

Organ podniósł, że pomimo zobowiązania się Spółki do dostarczenia w dniu

13 sierpnia 2007r. dokumentacji świadczącej o tym, że powierzchnie użytkowane rolniczo na działce ewidencyjnej nr 28/7 są większe niż zmierzone przez inspektorów terenowych, do dnia wydania decyzji, żadna z osób reprezentujących Spółkę nie przedłożyła powyższej dokumentacji. W związku z powyższym, nie można założyć, iż przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organ administracji spoczywa tylko na organach (wyrok NSA z dnia 20.05.1998r., I SA/Ka 1605/96 LEX nr 33414).

W tej sytuacji organ nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 68 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Stwierdzenie bowiem przez inspektorów terenowych podczas kontroli na miejscu mniejszej powierzchni użytkowanej rolniczo w odniesieniu do powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku, wyklucza możliwość uznania, że wnioskodawca nie ponosi winy za swój błąd. Spółka powinna była dołożyć należytej staranności, aby zadeklarować powierzchnie działek rolnych zgodne ze stanem rzeczywistym w gospodarstwie rolnym. Przed złożeniem przedmiotowego wniosku powinna była dokonać samodzielnie bądź przy pomocy osób trzecich pomiaru powierzchni gruntów, w stosunku do których ubiegała się o przyznanie płatności.

Na powyższą decyzję Spółka A wniosła skargę domagając się uchylenia decyzji w całości. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że nie zgadza się z wynikami pomiarów przeprowadzonych w trakcie kontroli, gdyż zostały one przeprowadzone przy użyciu urządzeń, które nie są dostatecznie precyzyjne oraz przy użyciu metodyki pomiarowej, obarczonej jeszcze większym błędem pomiarowym. Zdaniem strony skarżącej, dokonane pomiary nie mogą zostać uznane za miarodajne z powodu nierzetelności przeprowadzenia pomiarów. Bowiem wyniki pojedynczego pomiaru odbiornikiem GPS przy zastosowanej metodzie "[...]", przy pomiarze powierzchni w hektarach z dokładnością do 0,01 ha, nie mogą wskazywać identycznej wartości powierzchni z powierzchnią zadeklarowaną przez Spółkę (dotyczy to pomiaru działek: AE, C, E, G, J, K, M, U, W). Zdaniem strony skarżącej, kontrolerzy nie zmierzyli tych działek, a do protokołu wpisali wartości wskazane przez Spółkę.

Ponadto zarzucono brak określenia błędu pomiaru. Strona podniosła, że przy pomiarze działek za pomocą odbiornika GPS wystąpiły błędy wynikające z niedokładności przemieszczenia odbiornika po granicach działki, gdyż działki nie mają granic wyrysowanych trwale w terenie, a osoba która przemieszcza odbiornik po granicach działki nie jest w stanie poruszać się idealnie po tych granicach (musi ona omijać rowy, drzewa itp.). W fachowych opracowaniach zakłada się, że błąd buforu nie powinien przekroczyć 1,5 m. W uzasadnieniu decyzji nie wyliczono tego błędu, choć organ posiadał dane potrzebne do jego wyliczenia. W tej sytuacji strona w skardze przedstawiła własne wyliczenie błędu: nieznajdowania się odbiornika dokładnie w granicy działki, pozycjonowania odbiornika GPS, wskazań przyrządu.

Ponadto zarzucono brak wprowadzenia korekt powierzchni działek ze względu na cosinus kąta nachylenia powierzchni działek, w sytuacji, gdy działki te znajdują się na terenie pagórkowatym o znacznym nachyleniu. Strona podniosła, że system mierzenia powierzchni odbiornikiem GPS mierzy rzut powierzchni działki na płaszczyznę poziomą XY. Natomiast w przypadku działek zlokalizowanych na terenie pofałdowanym, jak ma to miejsce w przypadku większości działek strony skarżącej, ich rzeczywista powierzchnia jest większa od wynikającej z pomiarów odbiornikiem GPS. Rzeczywista powierzchnia takich działek powinna, zdaniem strony, być wyliczona jako iloraz powierzchni zmierzonej i cosinusa kąta nachylenia gruntu w stosunku do poziomu. Strona przedstawiła dokonane przez nią wyliczenia błędu wynikającego z nachylenia terenu, z których wynika, że różnica w powierzchni wynosi 6,11 ha.

Podniesiono także, że pomiary zostały dokonane przyrządami nieposiadającymi świadectw legalizacji. Zdaniem strony skarżącej, niezamieszczenie urządzeń pomiarowych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005 roku w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej (Dz.U. nr 74, poz. 653) jest sprzeczne z intencją ustawodawcy wyrażoną w przepisach ustawy z dnia 11 maja 2001r. Prawo o miarach (Dz.U. nr 243, poz. 2441 ze zm.). Poza tym nakładanie przez organy administracji sankcji finansowych na podstawie pomiarów wykonanych przy użyciu przyrządów niepodlegających legalizacji jest sprzeczne z zasadą praworządności, gdyż nie daje pewności co do rzetelności pomiaru dokonanego przy użyciu takich przyrządów.

Zarzucono również błędne interpretowanie wyników pomiarów. Strona podniosła, ze dokonano pomiarów działek rolnych w terenie i określono ich powierzchnię bez podania tolerancji pomiarów. W zaskarżonej decyzji organ przyznał, że średni błąd pomiarów wykorzystanego do pomiarów odbiornika GPS nie przekracza 3% w stosunku do powierzchni zmierzonej. W tej sytuacji powierzchnia rzeczywista (zmierzona) zawarta jest w przedziale 315,38 ha +/- 3%, czyli obejmuje powierzchnię od 305,92 ha do 324,84 ha. Sankcja dla rolnika powinna wystąpić tylko wtedy, gdy zadeklaruje on dla dopłat powierzchnię większą od powierzchni 324,84 ha o więcej niż 3%, czyli powierzchnię większą od 334,59 ha. Tymczasem skarżący zadeklarował do dopłat bezpośrednich powierzchnię 326,21 ha.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że biorąc pod uwagę błędy, które wystąpiły przy pomiarze powierzchni działek, wartość rzeczywista zmierzonej powierzchni znajduje się w przedziale 293,93 ha – 336,82 ha, wartość średnia jest wartością podaną przez kontrolujących i wynosi 315,38 ha. Zatem sankcje dla rolnika mogą zostać zastosowane wówczas, gdy rolnik zadeklaruje wartość wyższą o 3% niż powierzchnia 336,82 ha, czyli powierzchnię 346,92 ha. Z kolei biorąc pod uwagę kąt nachylenia gruntów i obliczając błąd pomiarowy, który wyniósł 8,77%, należy stwierdzić, że rzeczywista powierzchnia działki mieści się pomiędzy wartościami 287,68 ha a 343,07 ha. W tej sytuacji sankcje mogą zostać zastosowane wówczas, gdy rolnik zadeklaruje powierzchnię większą niż 353,36 ha.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej odrzucenie na podstawie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Zatem istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

W przedmiotowej sprawie Sąd badał, czy zaskarżona decyzja, przyznająca stronie skarżącej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2006, była zgodna z prawem.

W ustawie z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., nr 6, poz. 40 ze zm.), obowiązującej w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, zostały określone warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych – jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniających. W danym roku kalendarzowym wysokość płatności ustalano jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego (art. 2 ust. 4 powyższej ustawy). Jednak zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz

wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę powierzchni działek. Z kolei art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% ustalonego obszaru.

We wniosku złożonym przez stronę skarżącą o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, została zgłoszona powierzchnia 326,21 ha do objęcia płatnościami z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i powierzchnia 312,71 ha do objęcia płatnościami z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO). W wyniku dokonanej kontroli na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy organ ustalił, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności w ramach JPO wynosi 315,38 ha, a w ramach UPO – 301,88 ha. W tej sytuacji procentowa różnica w deklarowanej powierzchni działek w zakresie JPO oraz określonych w wyniku kontroli na miejscu wyniosła 3,43 %, a procentowa różnica w deklarowanej powierzchni działek w zakresie UPO i określonych w wyniku kontroli na miejscu wyniosła 3,59 %. Organ dokonał powyższych ustaleń na podstawie pomiarów dokonanych urządzeniem GPS "[...]". Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że ponieważ urządzenie to nie posiada legalizacji, to nie można uznać za rzetelne wyników pomiarów dokonanych takim urządzeniem. Bowiem w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej (Dz.U. nr 74, poz. 653) urządzenia GPS nie zostały zaliczone do przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej. Poza tym należy zauważyć, że podczas ustalania powierzchni działek rolnych organ uwzględnił błąd pomiaru stosując tolerancje pomiaru. Wielkość tolerancji została obliczona zgodnie z zasadami określonymi przez Komisję Europejską, zamieszczonymi w "Dokumencie Informacji Technicznej Komisji Europejskiej JRC IPSC/G03/P/SKA/ska D(2003)(l576)-Tolerancje techniczne dla sprawdzeń na miejscu".

Ponieważ organ w wyniku kontroli na miejscu stwierdził, iż procentowa różnica w deklarowanej powierzchni działek w zakresie JPO oraz określonych w wyniku kontroli na miejscu wynosi 3,43 %, to należy uznać, że zasadnie zastosował obniżenia na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. Również procentowa różnica w deklarowanej powierzchni działek w zakresie UPO i określonych w wyniku kontroli na miejscu wyniosła 3,59 %, w związku czym organ właściwie zastosował obniżenia na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r.

Sąd podzielił także stanowisko organu, że nie było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia

21 kwietnia 2004r., w którym zostały przewidziane wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.05.240.2027, ze zm. ) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Powołanie się na stan ewidencyjny jest uzasadnione, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią podstawę faktyczną wniosku o przyznanie płatności. Z treści zaskarżonej decyzji wynika. że dane zawarte w ewidencji gruntów nie stanowią podstawy faktycznej wniosku o przyznanie płatności. W związku z powyższym zachodziła konieczność dokonania pomiarów przy pomocy urządzenia GPS. Te pomiary zostały skonfrontowane z wnioskiem Spółki o przyznanie płatności. Same zaś pomiary zostały powiązane z położeniem granic poszczególnych działek, ze zmianami granic poszczególnych działek, z odliczeniem rowów, nieużytków. Ustalono zatem, że dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności odbiegały od stanu faktycznego ustalonego w terenie.

Wyliczenia i rozważania skarżącego zawarte w skardze pozostają w oderwaniu od materiału dowodowego, stanowiącego podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie bowiem przez inspektorów terenowych podczas kontroli na miejscu mniejszej powierzchni użytkowanej rolniczo w odniesieniu do powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku, wyklucza możliwość uznania, że wnioskodawca nie ponosi winy za swój błąd. Strona skarżąca powinna była dołożyć należytej staranności, aby zadeklarowane powierzchnie działek rolnych były zgodne ze stanem rzeczywistym. Natomiast strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby w jaki sposób dokonała pomiarów powierzchni działek rolnych wskazanych w przedłożonym wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.