Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1078/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 200 art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 171 par. 2 art. 317
journal: Dz.U. 2018 poz 1987
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
article: art. 135j ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. O. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej K. O. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Komendant Główny Policji, dalej "KGP", utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], dalej "KWP", z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia K. J. kary dyscyplinarnej.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] czerwca 2021 r. KWP zapoznał się z pismem z dnia [...] czerwca

2021 r. podpisanym przez funkcjonariuszy oraz pracowników Policji zatrudnionych

w Wydziale do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], a dotyczącym zachowania K. J..

W piśmie tym wskazano, że K. J., ówczesny Naczelnik Wydziału do spraw [...] KWP w [...], swoimi działaniami i metodami rządzenia doprowadziła do dramatycznej sytuacji w kierowanej komórce organizacyjnej. Poprzez antagonizowanie pracowników, intrygi, szykany i kłamstwa rozbiła dobrze zgrany i wydajnie pracujący zespół. Napięta sytuacja stresowa w komórce powodowała zwolnienia pracowników, bądź przeniesienia do innych komórek organizacyjnych. W piśmie podniesione zostały sprawy dotyczące m. in. złego zarządzania komórką, braku jakichkolwiek informacji zwrotnych, braku dyskusji, odpraw, zarzucanie kłamstwa, ograniczanie i utrudnianie możliwości wypowiadania się, komunikowania pomiędzy współpracownikami, odbierania nagród kwartalnych, ciągłej krytyki wykonywanych zadań, grożenia wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, dezorganizacji pracy, naruszenia praw pracowniczych.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] KWP wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko K. J..

Orzeczeniem z dnia [...] stycznia nr [...] KWP, po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko K. J., obwinionej o to, że w okresie od [...] grudnia 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. w [...], jako [...] Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] nie przestrzegała zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że nie dbając o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie zakłócała prawidłowe funkcjonowanie komórki organizacyjnej, którą kierowała poprzez: niejasne, nieprecyzyjne komunikaty i wydawane polecenia, brak czytelnych zasad i wymagań dotyczących funkcjonowania Wydziału do spraw [...] i poszczególnych pracowników, ograniczanie i utrudnianie możliwości wypowiadania się, wpływanie na ograniczanie komunikowania się pomiędzy współpracownikami, grożenie odpowiedzialnością dyscyplinarną oraz skutkami finansowymi w postaci nieprzyznania premii, dopuszczając się zachowań, które w odbiorze podwładnych nie zapewniały tworzenia przyjaznego klimatu oraz właściwych warunków wykonywania zadań, czym naruszyła przepisy zawarte w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.) w zw. z § 17 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr [...], poz. 3), orzekł o uznaniu winnym [...] K. J. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w sposób jak wyżej i wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia.

W podstawie prawnej organ wskazał art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że czynności wyjaśniające wykazały, iż badane zachowania [...] K. J. pod względem odpowiedzialności dyscyplinarnej opisane i przedstawione przez wybranych pracowników Wydziału do spraw [...] KWP w [...] nie miały charakteru działania jednostkowego. Miały miejsce zarówno w 2018, 2019, 2020 oraz w 2021 roku.

Dalej organ podał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zasady etyki zawodowej zostały wprowadzone Zarządzeniem Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr [...], poz. 3).

KWP wyjaśnił, że jednym z niezbędnych elementów opisu przewinienia dyscyplinarnego jest zakreślenie czasu jego popełnienia z uwagi na ustawowe terminy zawężające odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza. Organ zaznaczył, że w świetle art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, jeżeli upłynęły terminy określone w ust. 4 i 5. Karalność przewinienia dyscyplinarnego, zgodnie z art. 135 ust. 4 ustawy, ustaje z upływem 2 lat od dnia jego popełnienia. Przedawnienie karalności jest instytucją powodującą brak możliwości pociągnięcia sprawcy czynu do odpowiedzialności po upływie określonego czasu od popełnienia tego czynu. W aspekcie materialnoprawnym przedawnienie jest okolicznością uchylającą karalność, natomiast skutkiem procesowym jest zakaz wszczynania postępowania i nakaz umorzenia postępowania wszczętego w sprawie dotyczącej przewinienia dyscyplinarnego, którego karalność ustała.

Organ wskazał również, iż z dniem 1 października 2020 r. zostały wprowadzone nowe uregulowania w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610) "do przewinień dyscyplinarnych popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe o przedawnieniu". KWP wyjaśnił, że w tej sytuacji wobec zaistnienia okoliczności, o jakiej mowa wyżej (przedawnienie karalności czynu) nie objęto zarzutem dyscyplinarnym i nie dokonywano szerszej analizy materiału dowodowego odnoszącego się do zachowań, jakie miały miejsce w 2018, 2019 oraz w znacznej części 2020 r.

Następnie KWP wskazał, że zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Po upływie tego terminu następuje przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

KWP podał, że w dniu [...] stycznia 2020 r. przełożonemu dyscyplinarnemu zostały zasygnalizowane niewłaściwe zachowania [...] K. J. w stosunku do swoich podwładnych. Zdaniem organu należy przyjąć, iż z tym KWP powziął wiedzę z obszaru zarządzania komórką i panującej atmosfery. Kolejno w dniu [...] grudnia

2020 r. [...] A. S. udała się do ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] [...] H. M., nakreślając sytuację panującą w wydziale. Wskazany dzień jest więc dniem, od którego należy przyjąć liczenie terminu w zakresie nowych, nieznanych Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] [...] D. M. nieetycznych zachowań kierownika komórki, zawężając go do dnia [...] czerwca 2021 roku, kiedy to [...] K. J. przebywała ostatni dzień w służbie przed urlopem wypoczynkowym.

W ocenie KWP uwzględniając przedstawione powyżej argumenty, stan sprawy, okoliczności oraz przede wszystkim przepisy prawne, dają uzasadnioną podstawę do zakreślonego w zarzucie dyscyplinarnym przedstawionym obwinionej czasokresu przewinienia dyscyplinarnego.

Następnie organ przytoczył zeznania świadków opisujących zachowanie obwinionej, tj. A. W., M. K., K. O., R. K., M. J., M. B., K. D., A. S., J. L., M. R. i T. L..

Kolejno organ wskazał, że w toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano również innych świadków będących pracownikami Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], a mianowicie: E. S., K. S., M. C., A. S., B. S., M. G., L. T., M. B., M. P., E. M., A. G., M. R., K. G., M. S., A. W., J. K. oraz R. O.. Organ stwierdził, że zeznania wskazanych świadków korelują z przytoczonymi wyżej fragmentami zeznań. Zdaniem organu potwierdzają istnienie nieprawidłowości w funkcjonowaniu wydziału, sposobu w jaki był zarządzany przez [...] K. J.. KWP podał, że część z wymienionych osób doświadczyła osobiście pewnych niewłaściwych zachowań ze strony obwinionej, natomiast część tylko słyszała o zdarzeniach, jakie miały miejsce w wydziale. Ponadto część z zeznań świadków dotyczy sytuacji nieobjętych czasokresem zarzutu dyscyplinarnego. Wszyscy natomiast w swoich zeznaniach potwierdzili złą atmosferę panującą w ich komórce organizacyjnej Policji spowodowaną tylko i wyłącznie zachowaniem i sposobem bycia [...] K. J..

Dalej organ podał, że przesłuchani w charakterze świadków: [...] M. W., [...] P. O., K. H. oraz A. H. nie widzieli natomiast niewłaściwych zachowań ze strony [...] K. J.. Zdaniem KWP zeznania te nie pokrywają się z zeznaniami pozostałych świadków w niniejszej sprawie.

Następnie organ przytoczył wyjaśnienia złożone przez K. J..

Organ stwierdził, że w zakresie przedstawionego obwinionej zarzutu zebrany materiał dowodowy w sposób jednoznaczny pozwala na ustalenie stanu faktycznego.

KWP podniósł, że zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów zostały uregulowane w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. Zgodnie z art. 132 ust. 1 powyższej ustawy funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Jak wskazano w ust. 2 tego artykułu naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 132a wskazanej ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, a także nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W ocenie KWP w procedowanej sprawie bezspornym jest, że obwiniona popełniła przewinienie dyscyplinarne opisane w zarzucie. Zebrany materiał dowodowy jest spójny, logiczny. Zdaniem organu brak jest podstaw, aby odmówić mu wiarygodności. Dowody te korelują z pozostałymi materiałami zebranymi w sprawie. Obwiniona nie przyznała się do stawianego zarzutu złożyła wyjaśnienia na piśmie, złożyła też szereg wniosków dowodowych, które w toku czynności zostały odrzucone zgodnie z uzasadnieniami zawartymi w postanowieniach. W ramach toczącego się postępowania dyscyplinarnego obwinionej umożliwiono skorzystanie ze wszelkich przysługujących jej uprawnień.

Organ podniósł, że obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej, co wynika z treści § 1 ust. 2 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Natomiast zgodnie z normą zawartą w § 17 przełożony powinien zapewniać podległym policjantom właściwe warunki wykonywania zadań i rozwoju zawodowego oraz dbać o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie. Ponadto, na podstawie art. 27 ustawy o Policji przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się również do przestrzegania zasad etyki zawodowej. Zgodnie z treścią art. 58 ust. 1 cyt. ustawy policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania.

KWP wskazał, że każdy policjant zobowiązany jest do przestrzegania norm etycznych. Wynika to ze specyfiki zawodu policjanta, wykonującego zadania związane ze szczególnym zaufaniem społecznym. Łamiąc zasady etyki, policjant łamie zobowiązanie, które złożył wstępując do służby.

Organ stwierdził, że zgodnie z treścią cytowanego wyżej art. 132 ust. 1 ustawy o Policji należy z całą stanowczością stwierdzić, iż zarzucane przewinienie dyscyplinarne [...] K. J. należy rozpatrywać w kategorii nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej. Zdaniem organu obwiniona zachowywała się w sposób niewłaściwy dla funkcjonariusza Policji, zwłaszcza będącego przełożonym, na którym ciąży znacznie większe brzemię w zakresie przestrzegania norm etycznych. Powinien on bowiem dawać przykład i być wzorem do naśladowania przez podwładnych. Zarówno działanie, jak i zachowanie [...] K. J., a także styl zarządzania należy odebrać jako niewłaściwy, powodujący dezorganizację pracy. Podwładni oczekiwali bezpośredniego przekazu, czytelnych zasad, tworzenia przyjaznego klimatu, których właściwe i należyte wykonanie wynikałoby z jasnych reguł, uzasadnionych poleceniem przełożonej, którym gotowi byliby się podporządkować. Zwracali uwagę na brak komunikacji, która jako zjawisko całkowicie oczywiste z ich punktu widzenia stała się deficytowa. Pracownicy i funkcjonariusze czuli się niesłuchani, a to co mieli do powiedzenia odnośnie swoich odczuć i funkcjonowania nie było słyszalne przez naczelnika wydziału. Rozmowy na linii przełożony-podwładny nie zawsze były okazją do lepszego poznania pracownika, jego oczekiwań, zbadania jego zasobów. Szanowanie drugiej strony, przeprowadzanie z nią rozmowy, budowanie komunikacji w kontekście tworzenia relacji i realizacji celów pozwoliłoby zapewne uniknąć sytuacji, do jakiej doszło w wydziale. Atmosferę pracy kształtują bowiem czytelne zasady planowania pracy i zlecane do wykonania zadania, czego niestety zabrakło. Z relacji na linii przełożony - podwładni i formułowanych na ich podstawie wniosków wynika, że w sposobie zarządzania komórką, w formie przekazu stwierdzono poważne nieprawidłowości w zakresie kształtowania atmosfery w wydziale. Atmosfera pracy, dobre stosunki międzyludzkie to tworzenie przyjaznego klimatu pracy, właściwe i należyte ich wykonywanie oraz podporządkowanie się uzasadnionym poleceniom przełożonej, która nie powinna wpływać destrukcyjnie na stosunki interpersonalne, zakłócając prawidłowe ich funkcjonowanie.

Następnie organ podał, że mając na uwadze zawartą w art. 134h ust. 1 cytowanej wyżej ustawy dyrektywę odnoszącą się do kwestii wymiaru kary należy zauważyć, że wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Natomiast zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 134h ust. 1a przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające.

KWP stwierdził, że analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy można dopatrzyć się za argumentami mogącymi mieć wpływ na złagodzenie wymiaru kary,

o którym mowa w art. 134h ust. 3 pkt 4 ustawy, a mianowicie brak dostatecznych umiejętności zawodowych w zakresie kierowania i zarządzania zasobami ludzkimi. Natomiast rozważając zawarte w art. 134h ust. 2 okoliczności wpływające na zaostrzenie wymiaru kary wskazać należy na zawarte w punkcie czwartym działanie na szkodę podwładnych.

Organ wskazał również, że decydując o karze należy wziąć także pod uwagę dotychczasowy nienaganny przebieg służby policjanta. Z załączonej do materiałów postępowania dyscyplinarnego notatki z przebiegu służby uzyskanej z systemu SWOP wynika, że [...] K. J. służbę w Policji rozpoczęła w dniu [...] listopada

2007 r. w Zespole Interwencyjnym Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. Była regularnie awansowana przez przełożonych zarówno na wyższe stopnie, jak też stanowiska służbowe. Obwinionej wystawiano dotychczas pozytywne opinie służbowe, wliczając ostatnią z dnia [...] maja 2021 r. Wielokrotnie wyróżniana nagrodą motywacyjną w formie pieniężnej). Odznaczona Medalem Brązowym za Długoletnią Służbę.

Reasumując organ stwierdził, że mając na względzie powyżej przytoczone argumenty wymierzenie obwinionej kary upomnienia będzie właściwym rozstrzygnięciem. Jest ona najniższą, zarówno co do kolejności, jak i stopnia dolegliwości ujętą w katalogu kar dyscyplinarnych, o którym mowa w art. 134 ustawy o Policji, sankcją możliwą do wymierzenia. Zgodnie z zapisem art. 134a ustawy oznacza ona wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.

Od powyższego orzeczenia K. J. wniosła odwołanie. W odwołaniu zarzuciła:

1) art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od powzięcia wiadomości o rzekomych przewinieniach obwinionej,

2) art. 134ha ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie której uznano obwinioną za winną przewinienia dyscyplinarnego w sytuacji, gdy:

- nie dokonano oceny zeznań części przesłuchanych świadków: [...] M. W., [...] P. O., K. H., A. F.,

- nie dokonano oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentacji m.in. związanej z wykonywanymi przez obwinioną zadaniami i zakresem obowiązków znajdującymi się w aktach sprawy,

- bezpodstawnie odmówiono uwzględnienia wszystkich wnioskowanych przez obwinioną wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

3) art. 135e ust. 1 ustawy o Policji poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy , pominięcie istotnych dla sprawy dowodów w sytuacji, kiedy to wnioskowana przez obwinioną dokumentacja zmierzała wprost do wyjaśnienia sprawy, w tym bezzasadności stawianego obwinionej zarzutu oraz poprzez wadliwe przeprowadzenie przesłuchania i niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy na skutek zezwolenia na odczytywanie przez świadków treści zeznań, niewyjaśnianie podawanych przez nich niejasnych informacji nieumieszczonych konkretnie w czasie, protokołowanie okoliczności, które nie mieściły się w okresie wskazanym w zarzucie;

4) art. 135f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji polegające na odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych, a tym samym na bezzasadnym przyjęciu, iż wnioskowane pismami z dnia [...] października 2021 r. oraz [...] listopada 2021 r. wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, kiedy dowody te zmierzały wprost do wykazania bezzasadności stawianego obwinionej zarzutu oraz były niezbędne i miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

5) art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających również na korzyść obwinionej w sytuacji, gdy takie okoliczności były podnoszone w jej wyjaśnieniach i dowodziły bezpodstawności stawianego zarzutu oraz świadczą o niewinności obwinionej;

6) art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności w toku prowadzonego postępowania, tj.:

- zwolnienie obwinionej przez KWP w dniu [...] października 2021 r. z zajmowanego dotychczas stanowiska [...] Wydziału do spraw [...] i przeniesienia jej z dniem [...] października 2021 r. do dyspozycji KWP oraz powierzenia jej pełnienia obowiązków służbowych na niższym stanowisku specjalisty Wydziału [...] KWP,

- nieprzyznania obwinionej w toku prowadzonego postępowania premii motywacyjnej w grudniu 2021 r. w kwocie ok. 9.000 zł,

- nieotrzymania awansu na stopień [...] Policji w lipcu 2021 r., który spodziewany był w świetle wzorowo pełnionej przez nią służby;

7) art. 135f ust. 3 w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 317 § 1 Kodeksu postępowania karnego poprzez niedopuszczenie obrońcy obwinionej do udziału w przesłuchaniach świadków;

8) art-.135j ust. 1 pkt 3 oraz art- 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o .Policji poprzez ich naruszenie i sporządzenie w sposób wadliwy uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego orzeczenia i nieprzeanalizowanie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów wraz z brakiem wskazania jakiej dokonano oceny dowodów.

Powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, KGP utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu organ podniósł, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził bezsprzecznie popełnienie przez wymienioną zarzucanego jej czynu. Opisane okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego zostały udokumentowane zebranymi dowodami w postaci zeznań wymienionych na wstępie świadków oraz załączoną do akt postępowania dokumentacją.

Zdaniem KGP ocena materiału dowodowego wskazuje, iż zachowanie [...] K. J. w zakresie zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego było zawinione. W świetle art. 132a pkt 1 i 2 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. [...] K. J. jako funkcjonariusz Policji odpowiednio przeszkolony, z czternastoletnim stażem służby oraz zdobytym w jej trakcie doświadczeniem, powinna być świadoma, iż swoim zachowaniem naruszyła Zasady etyki zawodowej policjanta. Nie ulega wątpliwości, iż obwiniona stylem zarządzania podległym jej wydziałem przyczyniła się do dezorganizacji pracy wykonywanej przez podwładnych. Jako przełożona powinna dawać przykład nienagannego zachowania, natomiast postępując w sposób opisany w zarzucie wykazała się bezspornym brakiem kultury i przygotowania do pełnienia funkcji naczelnika. Postępując w opisany w zarzutach sposób, tj. poprzez kierowanie do swoich podwładnych niejasnych, nieprecyzyjnych komunikatów i wydawanych poleceń, brak czytelnych zasad i wymagań dotyczących funkcjonowania Wydziału do spraw [...] i poszczególnych pracowników, ograniczanie i utrudnianie możliwości wypowiadania się, wpływanie na ograniczanie komunikowania się pomiędzy współpracownikami, grożenie odpowiedzialnością dyscyplinarną oraz skutkami finansowymi w postaci nieprzyznania premii oraz dopuszczając się zachowań, które w odbiorze podwładnych nie zapewniały tworzenia przyjaznego klimatu oraz właściwych warunków wykonywania zadań, co najmniej nie zachowała ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mogła i powinna przewidzieć i tym samym godziła się na popełnienie zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego.

Organ zwrócił uwagę, że obwiniona była przełożonym, a więc spoczywał na niej szczególny wymóg przestrzegania zasad etyki zawodowej. Swoim zachowaniem powinna dawać przykład i być wzorem dla swoich podwładnych. Podlegli jej pracownicy i policjanci oczekiwali bezpośredniego przekazu, jasnych i czytelnych zasad zarządzania, tworzenia przyjaznego klimatu pracy oraz przejrzystych reguł wydawanych poleceń, którym gotowi byli się podporządkować i je wykonywać. Zarówno funkcjonariusze Policji, jak i pracownicy cywilni podlegli naczelnik Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], czuli się niesłuchani, a to co mieli do powiedzenia odnośnie swoich odczuć i funkcjonowania ich wydziału nie było zauważane przez ich przełożoną. Z zeznań przesłuchanych świadków wynikało, że zdecydowanie brakowało komunikacji na linii przełożony - podwładny. Szanowanie drugiej strony, przeprowadzanie konstruktywnych rozmów, budowanie komunikacji w kontekście tworzenia relacji, a także realizacji celów pozwoliłoby uniknąć sytuacji wytworzonej w Wydziale do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Zaznaczyć należy, że atmosferę pracy kształtują czytelne zasady planowania pracy i zlecane do wykonania zadania, a w opisywanym przypadku tego zabrakło. Ponadto atmosfera pracy i dobre stosunki międzyludzkie wpływają na tworzenie przyjaznego klimatu pracy, wspomagają właściwe i należyte wykonywanie zadań, a także ułatwiają podporządkowanie się uzasadnionym poleceniom przełożonej, która nie powinna wpływać swoim działaniem destrukcyjnie na stosunki interpersonalne, zakłócając prawidłowe ich funkcjonowanie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od powzięcia wiadomości o niewłaściwym postępowaniu [...] K. J. wobec podwładnych KGP wskazał, iż organ I instancji szczegółowo odniósł się do kwestii powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przez obwinioną przewinienia dyscyplinarnego. O dopuszczalności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie może decydować powzięcie jakichkolwiek zastrzeżeń co do postawy policjanta. Uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, to taka sytuacja lub taki zestaw okoliczności, które dają przełożonemu dyscyplinarnemu podstawy do osądu, iż dany policjant rzeczywiście naruszył dyscyplinę służbową. [...] K. J. zajmowała stanowisko [...] Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] od dnia [...] września 2018 r. Z zebranych materiałów wynika, iż w dniach [...] stycznia 2020 r. i [...] grudnia 2020 r. przełożony dyscyplinarny uzyskał wstępne informacje o niewłaściwych zachowaniach wymienionej. Jednakże dopiero w dniu [...] czerwca 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zapoznał się z pismem pracowników i policjantów Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2021r., w którym zawarto na tyle wiarygodne informacje odnoszące się do zachowania [...] K. J., że pozwoliły one przełożonemu dyscyplinarnemu nabrać uzasadnionego przekonania, że określone zachowania mogą wyczerpywać znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Dlatego też w omawianej sprawie od dnia zapoznania się z pismem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie upłynęło 90 dni, a zatem wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło w przewidzianym przepisami prawa terminie.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego KGP podniósł, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Ustalone okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w kontekście zgromadzonego materiału potwierdziły rzetelną i obiektywną ocenę dowodów dokonaną przez przełożonego dyscyplinarnego. W niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym zebrano obszerny materiał dowodowy, który poddano wnikliwej analizie i na podstawie którego jednoznacznie potwierdzono fakt popełnienia przez [...] K. J. zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego. W trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego wzięto pod uwagę wszystkie złożone przez świadków zeznania, które są wiarygodne i korelują ze sobą oraz z pozostałym zebranym materiałem dowodowym. Natomiast zeznania [...] M. W., [...] P. O., A. F. oraz K. H. pozostają w skrajnej sprzeczności z ustalonym rzeczywistym opisem sytuacji panującej w Wydziale do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], dlatego też organ I instancji po ich weryfikacji nie uznał ich za w pełni wiarygodne.

Następnie organ odniósł się do zarzutu dotyczącego naruszenia w toku postępowania dyscyplinarnego art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i pominięcie istotnych dla sprawy dowodów KGP wskazał, iż z kwerendy akt przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego wynika, iż uwzględniono okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionej. Za przyjęciem powyższego stwierdzenia świadczy fakt, iż w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym przeprowadzono czynności zmierzające do precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, tj. przesłuchano szczegółowo świadków oraz zebrano niezbędną dokumentację. Analizując zebrany materiał nie dopatrzono się zaistnienia okoliczności mogących budzić wątpliwości, co do braku obiektywizmu lub stronniczości przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. Brak jest także podstaw kwestionowania sposobu i prawidłowości przeprowadzonych w sprawie przesłuchań świadków, którzy korzystali z możliwości swobodnego złożenia zeznań.

Dalej organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 135f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji poprzez ograniczenie prawa do obrony i inicjatywy dowodowej wskutek odmowy uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych w toku postępowania dyscyplinarnego pismami z dnia [...] października 2021 r. oraz [...] listopada 2021 r. KGP podkreślił, że wnioskowane dowody zostały odrzucone z uwagi na fakt, że nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub okoliczności, których dotyczyły były już udowodnione. Ponadto w ocenie przełożonego dyscyplinarnego część wnioskowanych przez obrońcę dowodów nie dotyczyła kwestii objętych zarzutem dyscyplinarnym.

KGP wskazał także, że zwolnienie [...] K. J. z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji KWP oraz powierzenie jej pełnienia obowiązków służbowych na niższym stanowisku służbowym jest decyzją przełożonego właściwego w sprawach osobowych, niezależną od toczącego się postępowania dyscyplinarnego i nie ma wpływu na jego przebieg.

Organ nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 135f ust. 3 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, a także art. 317 § 1 Kodeksu postępowania karnego, poprzez niedopuszczenie do udziału w przesłuchaniach świadków. KGP wskazał, że uprawnienia obwinionego zostały zdefiniowane w art. 135f ust. 1 ustawy o Policji. Jednym z praw przysługujących obwinionemu jest ustanowienie obrońcy, które zostało określone w art. 135f ust. 1 pkt 4a ustawy o Policji. Nadto zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. Cytowany artykuł wyraźnie określa zakres zastosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego do postępowania dyscyplinarnego. Ponadto postępowania karne i dyscyplinarne to dwa oddzielne tryby postępowania, które unormowane są niezależnymi od siebie przepisami. Z opisanego stanu prawnego wynika wprost, iż przepisy rozdziału 10 ustawy o Policji regulujące odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów nie przewidują udziału obrońcy podczas czynności przesłuchania świadków.

Ponadto organ nie zgodził się z zarzutem naruszenie art. 135j ust. 1 oraz art. 135 ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez sporządzenie w sposób wadliwy uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego orzeczenia, nieprzeanalizowanie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów oraz brak wskazania oceny zebranych dowodów. Zdaniem KGP zaskarżone orzeczenie zawiera wszystkie ustawowe elementy, w tym obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto z analizy treści przedmiotowego orzeczenia wynika, iż dokonano wnikliwej analizy zebranego w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiału dowodnego oraz przeprowadzono jego ocenę w zakresie zawinienia [...] K. J.. W jego uzasadnieniu opisano fakty, które organ uznał za prawdziwe oraz dowody, na których się oparł, a także przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu orzeczenia zawarto logiczny proces rozumowania, który doprowadził organ do wniosku o zawinieniu obwinionej.

Końcowo organ stwierdził, że przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w powyższym przepisie. Przełożony dyscyplinarny uwzględnił zatem okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego (popełnienie przewinienia dyscyplinarnego w trakcie pełnionej służby), jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby (sprzeniewierzenie się zasadom regulującym stosunek przełożony - podwładny obowiązującym w służbie w Policji), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionej obowiązków (znaczne naruszenie obowiązku przełożonego zapewnienia podległym policjantom właściwych warunków wykonywania zadań i rozwoju zawodowego oraz dbania o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie), pobudki działania (lekceważący stosunek do podwładnych, nieumiejętność zarządzania ludźmi), zachowanie policjantki przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania), dotychczasowy nienaganny przebieg jej służby, pozytywną opinię służbową z dnia [...] maja 2021 r. oraz czternastoletni okres pozostawania w służbie.

Na powyższe orzeczenie K. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

I. naruszenie art. 132 ust 1 ustawy o Policji w zw. z § 17 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004r., nr [...], poz. 3) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie skarżącej winnej naruszenia ww. przepisów w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, aby obwiniona dopuściła się zarzucanego jej przewinienia w okresie wskazanym w zaskarżanym orzeczeniu.

II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w tym:

1. art. 135 ust 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie

i w konsekwencji, wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od powzięcia wiadomości o rzekomych przewinieniach skarżącej;

2. art. 134 ha ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez dowolną ocenę zebranego

w sprawie materiału dowodowego na podstawie której uznano Skarżącą za winną przewinienia dyscyplinarnego w sytuacji kiedy to:

a) nie dokonano oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentacji m.in. związanej z wykonywanymi przez skarżącą zadaniami, wydawanymi poleceniami, zakresem obowiązków pracowników Wydziału,

b) bezpodstawnie odmówiono uwzględnienia wnioskowanych przez skarżącą dowodów wskazanych w pismach z dnia [...] października 2021 r. oraz [...] listopada 2021 r. mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,

c) dokonano dowolnej oceny zeznań części przesłuchanych świadków, w sytuacji w której zeznawali oni m.in.:

- świadek M. W. wskazujący m.in., że nie narzekał na obciążenie pracą, był zadowolony z pracy w Wydziale. Nie miał żadnych problemów w relacjach personalnych, ani z obwinioną jak też z innymi pracownikami. Nie wiedział nic o rzekomym zakazie komunikowania się pomiędzy pracownikami. Nie spotkał się z wydawaniem sprzecznych, nieprecyzyjnych poleceń. Polecenia, które wydawała mu obwiniona były dla niego zrozumiałe i na bieżąco je realizował, w zakresie odbywanych odpraw i przekazywanych poleceń zeznał, że przekazywanie poleceń dla Zespołu odbywało się dwojako, tzn. albo wzywani byliśmy do obwinionej na odprawę, albo obwiniona przychodziła do pokoju komunikując ustalenia, bądź też wytyczne dotyczące postępowań sprawdzających, które z inicjatywy koleżanek następnie były spisywane i podpisywane przez nich dobrowolnie,

- świadek P. O. zeznawał, że nigdy nie słyszał o zakazie komunikowania się między pracownikami, nigdy nie słyszał o zakazie udzielania pomocy innym komórkom KWP w [...], że Skarżąca nigdy nie wydawała mu sprzecznych, nieprecyzyjnych poleceń, dla niego polecenia zawsze były zrozumiale. Świadek dokładnie opisywał również przeprowadzanie odpraw służbowych, nie słyszał o cytowanych w zaskarżanym orzeczeniu wypowiedziach "skończyłam - proszę wyjść", "proszę nie dyskutować", bezpośrednio nie słyszał od nikogo o złej atmosferze pracy, w jego odczuciu atmosfera pracy nie odbiegała od normy,

- świadek A. F. zeznawała, że nie słyszała o poleceniu zakazu kontaktowania się, nikt nigdy tego nie zabraniał, na pytania dot. zarzucania przez Skarżącą kłamstwa, ograniczania i utrudniania możliwości wypowiadania się, stosowania zwrotów, typu "Pani, Pan mnie kłamie", "skończyłam - proszę wyjść", "proszę nie dyskutować", zeznała, że nie spotkała się z takim zachowaniem ze strony skarżącej. Nigdy nie była również świadkiem, aby Skarżąca groziła wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, nieprzyznaniem premii,

3. art. 134 ha ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym zeznań świadków w zakresie w jakim zeznawali oni m.in.

- zeznania K. D. "...Ja wiem, że Pani [...] non stop zwracała uwagę swoim podwładnym odnośnie niewłaściwego jej zdaniem wykonywania obowiązków służbowych...", w sytuacji w której zeznania te były ogólne, zawierały informacje ze słyszenia, nie były potwierdzone konkretnymi dowodami, nie zostały umiejscowione w czasie, nie zostały skonfrontowane z innym dowodami, nie wyjaśniono również skąd świadek ma takie informacje, czy był bezpośrednim świadkiem takich zdarzeń czy i ewentualnie od kogo taką informację posiada, na czym dokładnie miało polegać niewłaściwe wykonywanie obowiązków, a które to zeznania skutkowały przyjęciem przez KGP, że Skarżąca nieustannie zwracała uwagę swoim podwładnym w zakresie niewłaściwego jej zdaniem wykonywania obowiązków służbowych.

- zeznania [...] A. S. "...Z uwagi na obciążenie pracą zdarzało się, że się myliłyśmy. Pomyłki polegały np. na błędnym numerze pesel, wpisaniu niewłaściwego imienia ojca itp. Pomyłki te skutkowały jedynie tym, że pisma były zwracane przez instytucje. Po czym sporządzałyśmy ponownie już właściwe wnioski. Jednakże każda pomyłka skutkowała złośliwościami Pani [...]..." które to zeznania skutkowały przyjęciem że "...Powodem takiego stanu rzeczy było nieustanne niezadowolenie przełożonej z jakości pracy, jej ilości oraz sposobu jej wykonywania. Każda pomyłka w przygotowywanych pismach skutkowała złośliwościami ze strony [...]. [...] A. S. wskazała, że przełożona nie zwracała uwagi na merytorykę przygotowywanych pism, a jedynie skupiała się na przecinkach, spacjach, kropkach oraz rodzaju czcionki. Ponadto świadek zeznała, że nie można było liczyć na merytoryczną pomoc ze strony [...] K. J...." w sytuacji w której zgodnie z zakresem obowiązków skarżąca sprawowała nadzór nad realizacją zadań w Wydziale [...] i w ramach czynności nadzorczych, zdarzało się, że cofała pisma, wnioski przedłożone do zatwierdzenia przez Naczelnika Wydziału lub Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w których znalazła błędy i nieprawidłowości, po uprzednim omówieniu uwag z osobą, która je ponownie przedłożyła, o czym świadczyły inne dowody,

4. art. 135e ust. 1 ustawy o Policji poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i pominięcie istotnych dla sprawy dowodów w sytuacji, kiedy to wnioskowana przez skarżącą dokumentacja zmierzała wprost do wyjaśnienia sprawy w tym bezzasadności stawianych skarżącej zarzutów, oraz poprzez wadliwe przeprowadzenie przesłuchania i nie podjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy na skutek zezwolenia na odczytywanie przez świadków treści zeznań, nie wyjaśnianie podawanych przez nich informacji niejasnych, nie umieszczonych konkretnie w czasie, protokołowanie okoliczności, które nie mieściły się w okresie wskazanym w zarzucie,

5. art. 135 f ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy o Policji polegające na odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych a tym samym na bezzasadnym przyjęciu, iż wnioskowane pismami z dnia [...] października 2021 r. oraz [...] listopada 2021 r. wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy bądź były nieprzydatne do stwierdzenia wskazywanych okoliczności w sytuacji kiedy dowody te zmierzały wprost do wykazania bezzasadności stawianych skarżącej zarzutów dyscyplinarnych oraz były niezbędne i miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,

6. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających również na korzyść skarżącej w sytuacji, kiedy to okoliczności takie były podnoszone w wyjaśnieniach skarżącej i dowodziły bezpodstawności stawianych zarzutów i świadczyły o niewinności skarżącej,

7. art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności w toku prowadzonego postępowania tj.

- zwolnienia skarżącej przez KWP w dniu [...] października 2021 r. z zajmowanego dotychczas stanowiska [...] Wydziału ds. [...] i przeniesienia jej z dniem [...] października 2021 r. do dyspozycji KWP oraz powierzenia jej pełnienia obowiązków służbowych na niższym stanowisku specjalisty Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] oraz

- nieprzyznania skarżącej w toku prowadzonego postępowania premii motywacyjnej przyznanej w grudniu 2021 r. w kwocie ok. 9 000 zł.

- nieotrzymania awansu na nadkom. Policji w lipcu. 2021 r., który spodziewany był w świetle wzorowo pełnionej służby,

8. art. 135f ust 3 ustawy o Policji w zw. z art. 135p ust. 1 w zw. z art. 317 § 1 k.p.k poprzez niedopuszczenie obrońcy skarżącej do udziału w przesłuchaniach świadków,

9. art. 135j ust. 1 pkt 2 oraz art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez jego naruszenie i sporządzenie w sposób wadliwy uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżanego orzeczenia i nie przeanalizowanie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów wraz z brakiem wskazania jakiej oceny dowód dokonano

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. zmianę zaskarżonego orzeczenia KGP oraz orzeczenia nr [...] KWP z dnia [...] stycznia 2022 r. i uniewinnienie obwinionej, ewentualnie

2. uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie

3. uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2022r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

4. zasądzenie od KGP na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2022 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że skarżąca zmieniła nazwisko na "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2022 skarżąca wyraziła zgodę na rozpoznanie sprawy w tym trybie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów została kompleksowo uregulowana w rozdziale 10 ustawy o Policji. Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania karnego.

W myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). Zatem pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz rodzaj zastosowanej kary należy rozważać z uwzględnieniem zadań funkcjonariusza Policji.

Art. 132 ust. 3 powołanej ustawy określa, jakie w szczególności zachowania są naruszeniem dyscypliny służbowej. Są to:

1) niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa;

2) odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2;

3) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy;

4) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;

5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, policjantowi lub innej osobie;

6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;

7) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji;

8) porzucenie służby;

9) samowolne oddalenie się z rejonu zakwaterowania lub nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby lub niestawienie się w tym miejscu;

10) stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu lub po użyciu podobnie działającego środka, pełnienie jej w takim stanie, a także spożywanie alkoholu lub używanie podobnie działającego środka w czasie służby;

11) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego policjanta;

12) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej;

13) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę innej osobie lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego;

14) ujawnienie informacji pozostającej w związku z wykonywaniem czynności służbowych, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie.

Przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny.

W myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie funkcjonariuszowi winy. Stosownie do art. 132a ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie) albo zamiarem ewentualnym (obwiniony przewidując możliwość popełnienia przewinienia, na to się godzi). Nieumyślność natomiast polega na tym, że obwiniony nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia) albo postać niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia).

Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary. Stosownie bowiem do art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia. Zgodnie zaś z art. 132h ust. 1a przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające.

Skarżąca została w niniejszej sprawie obwiniona o to, że w okresie od [...] grudnia 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. w [...], jako [...] Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] nie przestrzegała zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że nie dbając

o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie zakłócała prawidłowe funkcjonowanie komórki organizacyjnej, którą kierowała poprzez: niejasne, nieprecyzyjne komunikaty i wydawane polecenia, brak czytelnych zasad i wymagań dotyczących funkcjonowania Wydziału do spraw [...] i poszczególnych pracowników, ograniczanie i utrudnianie możliwości wypowiadania się, wpływanie na ograniczanie komunikowania się pomiędzy współpracownikami, grożenie odpowiedzialnością dyscyplinarną oraz skutkami finansowymi w postaci nieprzyznania premii, dopuszczając się zachowań, które w odbiorze podwładnych nie zapewniały tworzenia przyjaznego klimatu oraz właściwych warunków wykonywania zadań, czym naruszyła przepisy zawarte w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.) w zw. z § 17 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr [...], poz. 3),

KWP w wydanym przez siebie orzeczeniu na stronach 4-17 orzeczenia przytoczył zeznania, tj. A. W., M. K., K. O., R. K., M. J., M. B., K. D., A. S., J. L., M. R. i T. L..

Następnie organ wskazał, że w toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano również innych świadków będących pracownikami Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], a mianowicie: E. S., K. S., M. C., A. S., B. S., M. G., L. T., M. B., M. P., E. M., A. G., M. R., K. G., M. S., A. W., J. K. oraz R. O.. Organ stwierdził, że zeznania tych świadków korelują z zeznaniami wyżej wyżej wymienionych świadków. Zdaniem organu potwierdzają one istnienie nieprawidłowości w funkcjonowaniu wydziału, sposobu w jaki był zarządzany przez [...] K. J.. KWP podał, że część z wymienionych osób doświadczyła osobiście pewnych niewłaściwych zachowań ze strony obwinionej, natomiast część tylko słyszała o zdarzeniach, jakie miały miejsce w wydziale. Ponadto część z zeznań świadków dotyczy sytuacji nieobjętych czasokresem zarzutu dyscyplinarnego. Wszyscy natomiast w swoich zeznaniach potwierdzili złą atmosferę panującą w ich komórce organizacyjnej Policji spowodowaną tylko i wyłącznie zachowaniem i sposobem bycia [...] K. J..

Dalej organ podał, że przesłuchani w charakterze świadków: [...] M. W., [...] P. O., K. H. oraz A. H. nie widzieli natomiast niewłaściwych zachowań ze strony skarżącej. Zdaniem KWP zeznania te nie pokrywają się z zeznaniami pozostałych świadków w niniejszej sprawie. Ponadto organ przytoczył wyjaśnienia złożone przez skarżącą.

W oparciu o powyższe organ stwierdził, że w zakresie przedstawionego obwinionej zarzutu zebrany materiał dowodowy w sposób jednoznaczny pozwala na ustalenie stanu faktycznego.

Podnieść jednak należy, że organ nie ustalił w istocie stanu faktycznego sprawy. Samo przytoczenie zeznań świadków, bez oceny co konkretnie wynika z ich treści, nie świadczy o dokonaniu ustaleń faktycznych.

Biorąc pod uwagę postawiony skarżącej zarzut obowiązkiem organu było potwierdzenie, że skarżąca okresie od [...] grudnia 2020 r. do [...] czerwca 2021 r.

w [...], jako [...] Wydziału do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] nie przestrzegała zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że nie dbając o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie zakłócała prawidłowe funkcjonowanie komórki organizacyjnej, którą kierowała poprzez:

- niejasne, nieprecyzyjne komunikaty i wydawane polecenia,

- brak czytelnych zasad i wymagań dotyczących funkcjonowania Wydziału do spraw [...] i poszczególnych pracowników,

- ograniczanie i utrudnianie możliwości wypowiadania się,

- wpływanie na ograniczanie komunikowania się pomiędzy współpracownikami,

- grożenie odpowiedzialnością dyscyplinarną oraz skutkami finansowymi w postaci nieprzyznania premii,

- dopuszczając się zachowań, które w odbiorze podwładnych nie zapewniały tworzenia przyjaznego klimatu oraz właściwych warunków wykonywania zadań,

czym naruszyła przepisy zawarte w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.) w zw. z § 17 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr [...], poz. 3).

Orzeczenie wydane w sprawie skarżącej organ wydał w oparciu o dowody w postaci zeznań świadków oraz wyjaśnień skarżącej.

Podstawowym uchybieniem organu w niniejszej sprawie jest to, że nie wskazał on, które zachowania skarżącej nosiły znamiona zarzucanego jej czynu. Nie podał również, które z zeznań świadków potwierdzają, że skarżąca w istocie dopuściła się zarzucanego jej czynu. Przytoczone przez organ zeznania świadków odnoszą się do wielu różnorodnych kwestii. Samo przytoczenie tych zeznań i następnie stwierdzenie, że zeznania te potwierdzają, iż skarżąca bezspornie popełniła zarzucane przewinienie dyscyplinarne opisane w zarzucie, jest działaniem nieprawidłowym. Zabrakło w niniejszej sprawie szczegółowej analizy zeznań świadków. Organ w oparciu o zeznania świadków nie wskazał, które z zachowań skarżącej świadczą o:

- niejasnych, nieprecyzyjnych komunikatach i wydawanych polecenia,

- braku czytelnych zasad i wymagań dotyczących funkcjonowania Wydziału do spraw [...] i poszczególnych pracowników,

- ograniczaniu i utrudnianiu możliwości wypowiadania się,

- wpływania na ograniczanie komunikowania się pomiędzy współpracownikami,

- grożeniu odpowiedzialnością dyscyplinarną oraz skutkami finansowymi w postaci nieprzyznania premii,

- dopuszczaniu się zachowań, które w odbiorze podwładnych nie zapewniały tworzenia przyjaznego klimatu oraz właściwych warunków wykonywania zadań.

Uchybienie to powoduje, że wydane w sprawie orzeczenia w istocie nie poddają się kontroli. Sąd dokonując oceny wydanych w sprawie orzeczeń zmuszony byłby

w istocie do samodzielnej oceny zebranych w sprawie dowodów i ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie w oparciu o te ustalenia, do oceny czy skarżąca popełniła zarzucany jej czyn. Takie działanie wykracza niewątpliwie poza zakres uprawnień sądu, który, należy podkreślić, dokonuje oceny legalności zaskarżonych aktów.

Konkluzja organu zawarta na stronie 21 orzeczenia organu I instancji zawiera

z kolei ocenę zachowania skarżącej, której treść, nie opowiada treści postawionego skarżącej zarzutu. Wskazano tam, że skarżąca: "Zachowywała się w sposób niewłaściwy dla funkcjonariusza Policji, zwłaszcza będącego przełożonym, na którym ciąży znacznie większe brzemię w zakresie przestrzegania norm etycznych. Powinien on bowiem dawać przykład i być wzorem do naśladowania przez podwładnych. Zarówno działanie, jak i zachowanie [...] K. J., a także styl zarządzania należy odebrać jako niewłaściwy, powodujący dezorganizację pracy. Podwładni oczekiwali bezpośredniego przekazu, czytelnych zasad, tworzenia przyjaznego klimatu, których właściwe i należyte wykonanie wynikałoby z jasnych reguł, uzasadnionych poleceniem przełożonej, którym gotowi byliby się podporządkować. Zwracali uwagę na brak komunikacji, która jako zjawisko całkowicie oczywiste z ich punktu widzenia stała się deficytowa. Pracownicy i funkcjonariusze czuli się niesłuchani, a to co mieli do powiedzenia odnośnie swoich odczuć i funkcjonowania nie było słyszalne przez naczelnika wydziału. Rozmowy na linii przełożony-podwładny nie zawsze były okazją do lepszego poznania pracownika, jego oczekiwań, zbadania jego zasobów."

Uznanie przez organ, że skarżąca popełniła zarzucany jej delikt dyscyplinarny nie zostało zatem wykazane w wydanych w sprawie orzeczeniach.

Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy skarżąca dopuściła się popełnienia zarzucanego jej czynu. Organ winien w tym zakresie zebrać dowody, a następnie dokonać ich oceny. Uznając zaś skarżącą winną popełnienia zarzucanego jej czynu, powinnością organu było wskazanie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia dowodów, na których się on oparł.

Uznanie przez organ dyscyplinarny, że policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na rzeczniku dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (art. 135e ust. 1, 135a ust. 1 ustawy o Policji). Obowiązek przeprowadzenia dowodów odnosi się do tych dowodów, z których wynikają okoliczności istotne z punktu widzenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w sprawie. Rzecznik dyscyplinarny powinien dążyć do dokładnego i precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowego zakwalifikowania prawnego poczynionych ustaleń. Następnie przełożony dyscyplinarny, na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, wydaje orzeczenie określone w art. 135j ust. 1 - 4 cyt. ustawy. Są to warunki niezbędne dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego i rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie policjantowi winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej. Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów ma bowiem charakter represyjny, a jej konsekwencje mogą być bardzo daleko idące, łącznie z wydaleniem funkcjonariusza ze służby. W postępowaniu tym rządzi więc fundamentalna konstytucyjna zasada domniemania niewinności (art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji). Obwinionego uważa się zatem za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 723/20, orzeczenia.na.gov.pl).

Ponadto zgodnie z art. 134ha ust. 1 ustawy o Policji podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji).

Zgodnie natomiast z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji orzeczenie dyscyplinarne zawiera m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia.

Pomimo, że art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji nie określa konkretnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego orzeczenia, przyjąć należy, że powinno ono zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powinny być w nim również podane motywy działania organu co do oceny całokształtu sprawy, jak również motywy jego działań procesowych, podjętych w trakcie zbierania materiału dowodowego.

Uzasadnienie orzeczenia w przedmiocie wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej powinno odzwierciedlać logiczny proces rozumowania, który doprowadził organ do wniosku o winie lub niewinności obwinionego. Niedopuszczalne jest ogólne powoływanie się przez organ na przeprowadzone dowody, niezbędne jest bowiem ustalenie zależności każdego z nich, w całości lub w konkretnym fragmencie, od poszczególnych okoliczności faktycznych, które w sprawie wymagają udowodnienia i uzasadnienia. W razie istnienia pomiędzy dowodami sprzeczności organ w uzasadnieniu orzeczenia powinien wyjaśnić, na których z nich się oparł i dlaczego oraz z jakich powodów innych nie uwzględnił (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 31 stycznia 2017 r., I OSK 2574/15 oraz z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5260/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu z opisanych wyżej względów w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 135ha ust. 1 i ust. 2 oraz art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powodował konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji.

Na uwzględnienie nie zasługiwał natomiast zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od powzięcia wiadomości

o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

Zauważyć należy, że bezpośrednią przyczyną wszczęcia postępowania

w niniejszej sprawie było otrzymanie przez przełożonego dyscyplinarnego pisma z dnia [...] czerwca 2021 r. informującego o zachowaniu skarżącej, a podpisanego przez funkcjonariuszy oraz pracowników zatrudnionych w Wydziale do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Pismo to przełożony dyscyplinarny otrzymał w dniu [...] czerwca 2021 r. Postępowanie zostało zaś wszczęte w dniu [...] lipca 2021 r.

Zauważyć też należy, że zarzucany skarżącej czyn to w istocie zespół jednostkowych czynów podjętych przez skarżącą w okresie jej pracy w Wydziale do spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Postawiony jej zarzut dyscyplinarny dotyczył czynów, które miały być popełnione przez skarżącą w okresie od [...] grudnia 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. Przedmiotem prowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie były zatem zdarzenia, które sygnalizowane były przełożonemu dyscyplinarnemu w dniu [...] grudnia 2019 r. (jak wynika ze wskazanego wyżej pisma z dnia [...] czerwca 2021 r.), czy też w dniu [...] stycznia 2020 r. oraz [...] grudnia 2020 r. (jak wskazano w orzeczeniu organu I instancji).

Niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 135f ust. 3

w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 317 k.p.k. poprzez niedopuszczenie obrońcy skarżącej do udziału w przesłuchaniach świadków.

Zgodnie z art. 135f ust. 3 ustawy o Policji ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. O zmianie zakresu pełnomocnictwa uprawniającego do działania w postępowaniu dyscyplinarnym lub o jego cofnięciu obwiniony niezwłocznie zawiadamia obrońcę oraz rzecznika dyscyplinarnego.

Z kolei art. 135p ust. ustawy o Policji stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego.

Wyjaśnić należy, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem szczególnym. Oznacza to, że przepisy regulujące to postępowanie nie podlegają rozszerzającej wykładni. Przepisy ustawy o Policji zawierają materialnoprawną regulację odpowiedzialności policjantów, jak też regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. W orzecznictwie powszechnie zwraca się uwagę na to, że w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia przedmiotowego postępowania regulacja zawarta w ustawie o Policji jest unormowaniem pełnym, a ponadto że przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się w tym postępowaniu tylko "odpowiednio" oraz jedynie w zakresie wskazanym w art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego nie obejmuje zatem wszystkich spraw nieuregulowanych w ustawie, lecz dotyczy tylko tych kwestii, które zostały wyszczególnione przez ustawodawcę. Gdyby ustawodawca zamierzał, by w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednie zastosowanie miały również inne unormowania Kodeksu postępowania karnego, to posłużyłby się generalnym odesłaniem do przepisów tego Kodeksu w sprawach nieuregulowanych w ustawie o Policji. Tego zaś nie uczynił.

W postępowaniu dyscyplinarnym policjantów zastosowanie mają między innymi zawarte w Kodeksie postępowania karnego przepisy dotyczące świadków. Art. 171 § 2 k.p.k. stanowi, że "Prawo zadawania pytań mają, oprócz organu przesłuchującego, strony, obrońcy, pełnomocnicy oraz biegli. Pytania zadaje się osobie przesłuchiwanej bezpośrednio, chyba że organ przesłuchujący zarządzi inaczej." Treść tego przepisu jest dość jasna i nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że określa on ogólnie podmioty uprawnione do zadawania pytań osobom przesłuchiwanym i sposób kierowania do nich pytań. Istotą tej regulacji nie jest zatem to, kto jest przesłuchiwanym, ale to, że osobie przesłuchiwanej pytania mogą zadawać tylko te podmioty, którym takie uprawnienia przyznano karną ustawą procesową. W postępowaniu karnym przepisem art. 171 § 2 k.p.k. ustawodawca przyznał przedmiotowe uprawnienia stronom, czyli między innymi oskarżonemu a także jego obrońcy. Regulacji tej nie można przenosić na grunt postępowania dyscyplinarnego policjantów. Zawarte w Kodeksie postępowania karnego przepisy odnoszące się do oskarżonego i obrońcy oskarżonego nie mają bowiem odpowiedniego zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do obwinionego i jego obrońcy, co wprost potwierdza treść powołanego wcześniej art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Tym samym art. 171 § 2 k.p.k. dotyczący oskarżonego i obrońcy oskarżonego, z mocy art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, nie ma zastosowania do policjanta obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym oraz obrońcy tego obwinionego (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r., I OSK 348/17, oraz z dnia 14 lipca 2020, sygn. akt I OSK 2629/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei art. 317 § 1 k.p.k. znajduje się w Rozdziale 35, Działu VII k.p.k. Przebieg śledztwa, do którego przepisy ustawy o Policji nie odsyłają. Z uwagi na kompleksowe uregulowanie uprawnień obwinionego w ustawie o Policji brak jest podstaw do stosowania art. 317 § 1 k.p.k., w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.

Podkreślić też należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie dyscyplinarne wydane w stosunku do skarżącej. Kwestie związane ze zwolnieniem skarżącej ze stanowiska służbowego, nieotrzymaniem awansu, czy też nieprzyznaniem jej premii motywacyjnej, wykraczają poza granice niniejszej sprawy. Formułowane przez skarżącą zarzuty dotyczące tych kwestii nie podlegają zatem ocenie Sądu w niniejszej sprawie.

Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag. Organ przede wszystkim dokona ponownej oceny zebranych dowodów i na ich podstawie ustali, czy skarżąca dopuściła się zarzucanego jej czynu. W przypadku uznania, że zebrany dowody są niewystarczające do takiego stwierdzenia organ uzupełni materiał dowodowy.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (obejmujących opłatę za czynności adwokata – 480 zł) postanowiono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).