Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 271/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 9, art. 98, art. 104 ust. 4, art. 106 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłku okresowego i zobowiązania do jego zwrotu -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. S. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia w zakresie zasiłku okresowego i zobowiązania do jego zwrotu.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego w wysokości 257 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] organ I instancji ustalił, że wypłacone skarżącemu na podstawie powyższej decyzji świadczenie stanowi kwotę nienależnie wypłaconą, oraz ustalił termin zwrotu powyższego świadczenia do dnia 30 listopada 2017 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji powołał art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 9, art. 12, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2, ust. 5, art. 98, art. 104 ust. 1, 3 i 4, art. 109 i art. 110 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.s."), § 1 pkt 1 lit. b) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), oraz art. 10 § 1, art. 44 § 4, art. 77, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej w skrócie: "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że dokonał weryfikacji przyznanego świadczenia i zgromadził dokumenty, z których wynikało, że do przyznania świadczenia doszło na skutek nieujawnienia przez skarżącego całego posiadanego majątku, w szczególności nieruchomości i ruchomości, których był właścicielem bądź współwłaścicielem. Już bowiem samo wyliczenie dochodu z udziału w wysokości ½ części we współwłasności nieruchomości położonych na terenie gminy Ż. o łącznej pow. 3,879625 ha przeliczeniowych powodowało, że skarżący nie był uprawniony do otrzymania świadczenia. Dochód z tego tytułu, z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. marca 2016 r. wyniósł bowiem 1.117,33 zł. W konsekwencji dochód rodziny obejmował oprócz zadeklarowanej w toku postępowania kwoty zasiłku stałego 514 zł, także wskazany dochód z gospodarstwa rolnego i wyniósł łącznie 1.631,33 zł, przekraczając kryterium dochodowe ustalone dla tego świadczenia w omawianym okresie i wynoszące 1.028 zł. W ocenie organu I instancji, należało zatem zakwalifikować wypłacone świadczenie jako nienależne, w rozumieniu art. 6 pkt 16 u.p.s. Ponadto organ I instancji wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. i odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że stanowiące współwłasność jego i byłej żony grunty rolne położone w miejscowości Ż. zostały w znacznej części wydzierżawione. Udziały każdego ze współwłaścicieli w pozostałej części nieruchomości nie przekraczają 1 ha przeliczeniowego i nie powinny stanowić podstawy do wliczana dochodu z gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącego, istnienie majątku trwałego i ruchomego nie ma bezpośredniego wpływu na przyznanie zasiłków okresowych. Skarżący wskazał również, że ustalony w toku postępowania majątek stanowi majątek wspólny jego i byłej żony. Z uwagi na toczące się postępowanie sądowe dotyczące podziału tego majątku oraz stanowisko byłej żony, nie ma on możliwości korzystania z tego majątku. Zarzucił również, że zawiadomienie o wyznaczonym terminie wywiadu środowiskowego na dzień 1 sierpnia 2017 r., jego żona odebrała w dniu 3 sierpnia 2017 r. Ponadto skarżący wskazał na brak uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie której został przyznany zasiłek, co powoduje, że wydana decyzja narusza przepisy k.p.a.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że postępowanie w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie weryfikacji decyzji ostatecznej, toczącego się w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s., co oznacza, że w momencie wydania decyzji orzekającej zwrot takiego świadczenia nienależnie pobranego nie jest wymagane istnienie ostatecznej decyzji uchylającej lub zmieniającej uprzednią decyzję ostateczną przyznającą to świadczenie.

Następnie SKO dokonało analizy przepisów u.p.s. dotyczących przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności zasiłku okresowego.

SKO wskazało, że w sprawie zaistniała podstawa do stwierdzenia, że skarżący nienależnie pobrał zasiłek okresowy. Wobec nieujawnienia przez skarżącego organowi pomocy społecznej faktu bycia właścicielem bądź współwłaścicielem gruntów rolnych, organ ten nie wiedząc o tej okoliczności wydał w dniu [...] maja 2016 r. decyzję przyznającą zasiłek okresowy. Świadczenie to zostało przyznane po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, w trakcie którego skarżący wykazał jako jedyny dochód dwuosobowej rodziny zasiłek stały w wysokości 514 zł. Tymczasem w toku niniejszego postępowania ustalono, że na łączny dochód rodziny składał się również dochód z gospodarstwa rolnego skarżącego o łącznej pow. 3,879625 ha przeliczeniowych w wysokości 1.117,33 zł. SKO wskazało przy tym, że składając wniosek o przyznanie zasiłku skarżący został wyczerpująco pouczony o przesłankach przyznania prawa do zasiłku oraz o treści art. 11 ust. 2, art. 109, art. 98, art. 104 oraz art. 6 pkt 16 u.p.s., co potwierdził własnoręcznym podpisem złożonym pod treścią pouczenia. Ponadto w przedmiotowym pouczeniu nałożono na niego obowiązek niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenie o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z pomocy społecznej.

Dlatego też, zdaniem SKO, nie można uznać za uzasadnione twierdzenia skarżącego, że nie wprowadzał nikogo w błąd, ani nie udzielał nieprawdziwych informacji, co do sytuacji materialnej i życiowej. Skarżący nie poinformował pracownika socjalnego o wszystkich posiadanych zasobach majątkowych, a tym samym udzielił nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji materialnej.

SKO stwierdziło również, że organ I instancji rozważył możliwość zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s., jednakże postawa skarżącego, w szczególności zaniechanie kontaktu z organem a tym samym uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie przedstawienie żadnych zaświadczeń poświadczających zły stan zdrowia, ani żadnych innych dokumentów czy okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 104 ust. 4 u.p.s., w ocenie SKO oznaczała brak współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej w rozumieniu art. 4 u.p.s. Dlatego też, zdaniem SKO, brak było podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

SKO wskazało przy tym, że pracownicy organu I instancji trzykrotnie próbowali przeprowadzić wywiad środowiskowy, jednakże wobec postawy skarżącego, próby te były bezskuteczne. W związku z tym, w ocenie SKO, zarzuty skarżącego dotyczące niemożności przeprowadzenia wywiadu z uwagi na to, że ostatnie wezwanie z dnia 19 lipca 2017 r. zostało odebrane w dniu 3 sierpnia 2017 r., a zatem dwa dni po wyznaczonym z urzędu terminie przeprowadzenia wywiadu - nie zasługują na uwzględnienie. Organ I instancji dopełnił bowiem wszelkich niezbędnych czynności mających na celu przeprowadzenie wywiadu.

SKO odnosząc się do zarzutu skarżącego wskazało również, że stosownie do art. 8 ust. 9 u.p.s. dochód z ha przeliczeniowego ma charakter ryczałtowy i jest ustalany niezależnie od faktycznych dochodów, jakie przynosi dane gospodarstwo. Ustawodawca przyjął bowiem założenie, że każdy hektar przeliczeniowy przynosi określony miesięczny dochód. Ustawa w żadnym przepisie nie uzależnia przyjęcia takiego założenia od prowadzenia faktycznej działalności rolniczej i od uzyskiwania faktycznego dochodu, nie uzależnia tego także od możliwości faktycznego wykonywania pracy w gospodarstwie.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję SKO, domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że SKO błędnie uznało, iż niepodzielony majątek dorobkowy z poprzedniego małżeństwa stanowi własność skarżącego i może on nim swobodnie dysponować. Przed sądem powszechnym toczy się bowiem postępowanie o podział majątku wspólnego. Natomiast w czasie, kiedy korzystał on z pomocy społecznej, był osobą niepełnosprawną i niezdolną do pracy, nie posiadał dochodów. Cały jego majątek dorobkowy był w posiadaniu byłej żony i w zarządzie sądu. Nie mógł również dokonać sprzedaży pojazdów mechanicznych, jako ruchomości podlegających podziałowi majątku dorobkowego. Wskazał ponadto, że była żona w sprawie o podział majątku wspólnego domaga się ustalenia, że udział skarżącego w majątku wspólnym wynosi 1/10. Nie można zatem ustalić jaka część nieruchomości przypadnie skarżącemu po zakończeniu postępowania.

Następnie skarżący podniósł, że zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, spełniał warunek do odliczenia od swojego dochodu, ryczałtowo wyliczonego dochodu z wydzierżawionych gruntów rolnych.

Wreszcie podniósł, że warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest uprzednie uchylenie lub zmiana decyzji, na podstawie której to świadczenie zostało przyznane, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była legalność decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, ustalającą wysokość nienależnie pobranego zasiłku okresowego i zobowiązującą do jego zwrotu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.p.s. w tym powołany przez organy art 98. Przepis ten stanowi, iż świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Art. 104 ust. 4 stosuje się odpowiednio. Przez świadczenie nienależnie pobrane należy natomiast zgodnie z art. 6 pkt 16 u.p.s. rozumieć - świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżący we wniosku o przyznanie zasiłku okresowego za miesiąc kwiecień 2016 r. podał, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jest osobą niepełnosprawną wymagającą stałego leczenia. W dniu 18 kwietnia 2016 r. skarżący złożył oświadczenie, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie otrzymywał ofert pracy z PUP, nie pracuje dorywczo, zaś jego córka prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i nie pomaga rodzicom finansowo.

W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego skarżący wskazał, że łączna wysokość dochodu na podstawie art. 8 u.p.s. to 514 zł i jest to zasiłek stały otrzymywany przez jego żonę, w związku z czym dochód na osobę w rodzinie wynosi 257 zł.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia 18 kwietnia 2016 r., że został on pouczony o treści art 75 § 1 k.p.a., art 233 § 1 k.k., oraz art. 11 ust. 2, art. 103 ust. 1, art. 109, art. 100 ust. 2, art. 98 oraz art 104 u.p.s.

W niniejszej sprawie przyznanie zasiłku okresowego uzależnione było od spełnienia kryterium dochodowego, które jak wynika z decyzji z dnia [...] maja 2016 r. wynosiło 514 zł dla osoby w rodzinie.

Na podstawie informacji przedłożonych przez Starostwo Powiatowe w D., Administrację Domów Mieszkalnych sp. z o.o., Urząd Miejski w D., Wydział Komunikacji i Transportu, Urząd Miasta Z., Urząd Gminy Ż., organ I instancji ustalił, że R. S. jest współwłaścicielem gruntów na terenie gminy Ż. o pow. 6,90 ha (7,0020 ha przeliczeniowego), współwłaścicielem udziału wynoszącego ½ w gruncie położonym w miejscowości W. o łącznej powierzchni 1,61 ha (1,5145 ha przeliczeniowego), figuruje w ewidencji podatku od nieruchomości w Z. jako współwłaściciel nieruchomości z byłą żoną A. S., jest właścicielem motocykli: WSK 125 (2 sztuk), Honda XL 600V Transalp, Honda XL 650V oraz przyczep: Świdnik 1,91 i Niewiadów N 126E0, a także współwłaścicielem samochodów osobowych Toyota RAV 4, Opel Vectra Combi oraz przyczepy Hakpol H750.

Zdaniem Sądu słusznie uznał organ I instancji, iż porównanie sytuacji majątkowej skarżącego przedstawionej przez niego we wniosku o przyznanie wnioskowanego świadczenia z sytuacją ustaloną przez ten organ świadczy o tym, że skarżący świadomie wprowadził organ w błąd, wyłudzając przyznane mu świadczenie. W złożonym wniosku i dołączanych do nich oświadczeniach skarżący nawet nie poinformował o posiadanym przez siebie majątku. Z wniosku wynikało, że skarżący jest osobą ubogą, bez majątku, utrzymującą się wraz z żoną wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej - zasiłku stałego żony. Porównanie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego z przedstawioną we wnioskach o przyznanie pomocy społecznej świadczy niezbicie o tym, że skarżący zataił informacje o posiadanym majątku.

Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż wskazane przez organ nieruchomości stanowią majątek wspólny jego i jego byłej żony i do czasu podziału majątku nie jest w stanie tym majątkiem dysponować.

Oświadczenie o stanie majątkowym, które skarżący podpisał dotyczyło posiadanego majątku, niezależnie od tego czy stanowił on jego wyłączną własność, współwłasność, czy też był obciążony ograniczonymi prawami rzeczowymi. Rozpoznając wniosek organ ma prawo posiadać pełne informacje na temat sytuacji majątkowej, dochodowej wnioskodawcy, którego obowiązkiem jest te informacje przedstawić. To nie wnioskodawca decyduje, które informacje będą decydować o pozytywnym rozpoznaniu wniosku ani też o tym, czy są one istotne z punktu widzenia wnioskowanego świadczenia. Jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji zaś rolą organu jest tą sytuację ocenić. Informacje te są istotne z punktu widzenia zarówno rozpoznania wniosku, jak i dla późniejszej ewentualnej oceny zmiany okoliczności.

Uzyskane przez organ I instancji informacje w sposób oczywisty podważyły przedstawioną przez skarżącego we wniosku sytuację. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że do czasu podziału majątku, majątek ten nie wpływa na ocenę jego sytuacji finansowej. Podział majątku, na który skarżący się powołuje będzie miał znaczenie dopiero od chwili jego dokonania. Do tego czasu majątek stanowi jego współwłasność i w takim zakresie powinien był zostać ujawniony w złożonym wniosku.

Z tych samych powodów za bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący nieujawnienia majątku ruchomego w postaci pojazdów mechanicznych, co do których istnieje, według oświadczenia skarżącego, sądowy zakaz sprzedaży do czasu podziału majątku. Zakaz ten ogranicza korzystanie z tych ruchomości, ale nie pozbawia przymiotu własności. Zatem również w tym przypadku skarżący miał obowiązek wykazania tego majątku.

Słuszne jest również stanowisko organów obu instancji, że bez znaczenia dla wyliczonego z tego tytułu dochodu pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, że część nieruchomości została wydzierżawiona innym osobom.

Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. dochód z ha przeliczeniowego ma charakter ryczałtowy. Przepis ten stanowi, jak prawidłowo wywodzi organ odwoławczy, fikcję prawną i nakazuje obligatoryjne przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego zawsze wtedy gdy stronie przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do gospodarstwa, niezależnie od tego czy dochody są osiągane.

Konsekwencją powyższych ustaleń było prawidłowe przyjęcie przez organy obu instancji przekroczenia kryterium dochodowego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Powołany cel w zestawieniu z ustaloną sytuacją faktyczną skarżącego wskazuje na celowe działanie mające na celu wyłudzenie świadczenia. Prawidłowo w związku z tym organy nie znalazły również podstaw do odstąpienia od żądania kwoty nienależnie pobranego świadczenia na podstawie art 104 ust. 4 u.p.s., gdyż także godziłoby to w opisaną zasadę.

Brak jest również podstaw do uznania, że naruszone zostały przepisy postępowania.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że został pozbawiony prawa do udziału w postępowaniu poprzez wyznaczenie terminu wywiadu środowiskowego na dzień 1 sierpnia 2017 r., podczas gdy zawiadomienie o nim otrzymał w dniu 3 sierpnia 2017 r.

Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s co do zasady obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dotyczy decyzji administracyjnych o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia. Przepisy nie nakładają takiego obowiązku na organy w przypadku wydania decyzji ustalających pobrane świadczenia za nienależne. Koreluje to z treścią art. 98 u.p.s., zgodnie z którym nienależnie świadczenia podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny. Niezależnie od tego, stwierdzić należy, że organ dwukrotnie podjął próbę ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Pierwszą w dniu 28 czerwca 2017 r.- skierował do skarżącego wezwanie o stawienie się celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wezwanie zostało odebrane w dniu 14 lipca 2017 r., kolejne wezwanie, w którym wyznaczono termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień 1 sierpnia 2017 r. zostało wysłane w dniu 19 lipca 2017 r., a odebrane w dniu 3 sierpnia 2017 r. W dniu 1 sierpnia 2017 r. pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. udali się pod wskazany adres celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednakże nie zostali wpuszczeni do środka. W aktach znajduje się notatka urzędowa sporządzona przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., z której wynika, że w dniach 23 czerwca 2017 r. i 27 czerwca 2017 r. pracownik socjalny udał się pod adres D., ul. K. [...] celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lecz bezskutecznie, jak również, że na podstawie wcześniej uzyskanych informacji, udano się do mieszkania przy ul. S. [...] w dniu 28 czerwca 2017 r. lecz pomimo stwierdzenia czyjejś obecności także nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego.

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarżący swoim działaniem świadomie uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i czynienie z tego tytułu zarzutu pozbawienia go prawa do udziału w postępowaniu, stanowi nadużycie tej zasady, a nie dowód na jej łamanie.

Organy zapewniły skarżącemu czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie: otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 23 maja 2017 r. odebrane w dniu 8 czerwca 2017 r., zawiadomienie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy 29 czerwca 2017 r. odebrane w dniu 14 lipca 2017 r., a także zawiadomienie z dnia 3 sierpnia 2017 r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów odebrane w dniu 21 sierpnia 2017 r.

Za bezzasadny należy ocenić również zarzut natury procesowej dotyczący wydania decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranego świadczenia bez uprzedniego wydania decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu tego świadczenia.

Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w momencie wydania decyzji orzekającej zwrot takiego świadczenia nienależnie pobranego nie jest wymagane istnienie ostatecznej decyzji uchylającej lub zmieniającej uprzednią decyzję ostateczną przyznającą to świadczenie. W ocenie Sądu za takim stanowiskiem przemawia wykładnia systemowa i porównanie treści obu przepisów. Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s., decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku m.in. zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia. Gdyby przyjąć jak chce tego skarżący, że przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranego świadczenia należało by uchylić decyzję ostateczną o jego przyznaniu na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. organ w postępowaniu tym ocenić musiałby przesłanki nienależnego świadczenia z art. 6 pkt 16, zastrzeżone dla postępowania z art. 98 u.p.s. Zasady prawidłowej legislacji, jak również zasady wykładni systemowej wskazują na to, że w pierwszej kolejności organ powinien stwierdzić w oparciu o art. 98 w zw. z art 6 pkt 16 u.p.s., czy dane świadczenie zostało pobrane nienależnie, jak prawidłowo uczyniły to organy, a dopiero potwierdzenie tego stanu pozwoli na wydanie decyzji w oparciu o art. 106 ust. 5 u.p.s.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.