Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2125/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy I. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. S. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pozbawił uprawnień kombatanckich K. S.

W uzasadnieniu wskazano, że K. S. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy wynika, że podczas tej służby nie brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

Kierownik Urzędu stwierdził, że K. S. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.

Stwierdzono, że Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich

z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art.2 i art.4 ustawy. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. S. poinformował

o swoim czynnym udziale w walkach z bandami UPA oraz resztkami wojsk niemieckich przedzierających się ze wschodu na zachód. Uznał wydaną decyzję za krzywdzącą go.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art. 138 §1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.

W uzasadnieniu wskazano, że K. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w czasie pełnienia służby w Ludowym Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału

w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD.

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

Zdaniem organu odwoławczego Kierownik Urzędu nie jest zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art.2 i art.4 ustawy. Stanowisko takie znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. zakwestionował pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Podał, że do wojska zgłosił się ochotniczo w [...] r. i został skierowany do służby

w [...]-Brygadzie KBW w B., gdzie służył do [...]r. W trakcie służby wojskowej nie działał politycznie, a jedynie brał udział w walkach

z bandami UPA oraz pozostałościami wojsk niemieckich - SS przedzierających się ze wschodu na zachód. Posiadał stopień szeregowy i był tylko zwykłym żołnierzem.

Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie

z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje :

Z treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm. ) wynika, że sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby: które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie, z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej " lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 , w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu ustanowienia i utrwalania władzy ludowej, toteż pozbawienie ich na cytowanej podstawie byłoby zasadne.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że " procedura weryfikacji uprawnień kombatanckich nie wyłącza możliwości wykazania w tym samym lub innym postępowaniu, że uprawnienia te przysługują nie tylko z tytułu " utrwalania władzy ludowej ", lecz także na podstawie innego tytułu prawnego ( art. 1 ust. 2 - art. 4 ustawy oraz § 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia ) " ( wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 77 / 00 OSNP 2001 / 15 / 475 ) .

Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zawiera wyjątki od zasady, że " pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które nabyły je z tytułu ustanowienia i utrwalania władzy ludowej ". Jednym z nich jest uzyskanie tych uprawnień na mocy tytułów określonych w ustawie tzn. między innymi na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy , który za działalność kombatancką uznaje uczestniczenie w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupach Wehrwolfu w jednostkach Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służbach państwowych .

Skarżący natomiast starając się o przyjęcie do ZBOWiD podawał, że od urodzenia do [...] r. mieszkał wraz z rodzicami we wsi N. W roku [...] ojca powołano do wojska , a matka zmarła i pozostał sam na ojcowiźnie. W [...] r. jako repatriant został przesiedlony na ziemie zachodnie na teren Z. i osiedlił się we wsi S. W [...]r. zgłosił się ochotniczo do jednostki wojskowej w Z. i został przyjęty do [...] Brygady [...]Pułku [...] Kompanii w K. B. W. w B. i po wstępnym przeszkoleniu brał udział w walkach z bandami UPA oraz pozostałościami niemieckich - SS, a walczył pod dowództwem porucznika G. W wojsku tym służył do [...]r., czyli do chwili zwolnienia go ze służby wojskowej.

W świetle tego niezbyt przekonujące jest stwierdzenie w obu decyzjach, że skarżący nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

Niewyjaśnienie powyższych okoliczności ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy uznaje za działalność kombatancką uczestniczenie w walkach z UPA lub Wehrwolfem w ramach jednostek Wojska Polskiego lub zmilitaryzowanych służb państwowych. Kierownik Urzędu natomiast nie uzasadnił dlaczego skarżący nie spełnił warunków, o jakich mowa w tym przepisie.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ) zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącego koszty były ograniczone jedynie do wpisu od skargi.

Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż tylko prawomocna decyzja Kierownika Urzędu może pozbawić kombatanta uprawnień kombatanckich. Decyzje uchylone takiego waloru nie mają.