Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1367/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1540/16 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M. G. na rzecz Ministra Przedsiębiorczości i Technologii kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1540/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. G. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

A. M. i M. G. wnioskiem z dnia 11 listopada 2008 r. zwrócili się do Ministra Gospodarki o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa [...] w R.

Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu – z uwagi na brak legitymacji po stronie wnioskodawców do wszczęcia takiego postępowania.

Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy orzeczeniem Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].

Na skutek wniesionej przez M. G. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 727/10 uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r.

Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1984/10.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. nr [...] o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pod nazwą [...] w R.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedsiębiorstwo [...] było własnością osoby prawnej, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]", zawiązanej przez S. L. oraz M. L. - przy czym wkładem do spółki ze strony S. L. było prawo własności [...] od [...]. Organ wywiódł z powyższego, że wnioskodawcy, tj. A. M. i M. G. jako osoby fizyczne nie posiadają interesu prawnego, uprawniającego ich do występowania jako strona postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego mienia osoby prawnej, jaką była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Są oni bowiem następcami prawnymi udziałowców przedmiotowej spółki a nie osobami uprawnionymi do reprezentowania osoby prawnej. Taką legitymację posiadałby organ uprawniony do reprezentacji spółki, czyli np. jej zarząd. Wnioskodawcy nie przedstawili natomiast stosownych odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego świadczących o stanie spółki, z których wynikałoby, że mogą oni ją reprezentować. W tej sytuacji, w ocenie Ministra, nie została spełniona przesłanka uznania wnioskodawców za strony postępowania administracyjnego, a wobec tego należało wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. G. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że właścicielem przedmiotowych w sprawie nieruchomości była osoba prawna spółka [...], założona przez M. i S. L. W postępowaniu nie udało się uzyskać dokumentów świadczących o zaprzestaniu działalności przez spółkę, w tym wykreśleniu jej z rejestru. Ponadto w oparciu o przedstawione przez wnioskodawców postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt XXIII Ca 2016/13 organ wskazał, że nie można przyjąć tezy stawianej przez pełnomocnika wnioskodawców, jakoby byli oni uprawnionymi w drodze dziedziczenia właścicielami pól naftowych, albowiem spółka zakończyła swoja działalność i ziścił się warunek powrotu ich własności do spadkobierców S. L. Organ wskazał, że nie została potwierdzona okoliczność ustania bytu prawnego spółki, a jedynie fakt, że jego siedziba przestała znajdować się w granicach terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez co spółka nie podlega już obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. W tej sytuacji w ocenie organu wnioskodawcy nie wykazali swojego interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną postępowania w myśl art. 28 k.p.a.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. G.

Po jej rozpoznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2011/14 uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Minister Gospodarki, pomimo wiążących zaleceń wynikających z zapadłych w sprawie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nadal nie wyjaśnił w sposób właściwy sprawy.

Rozpoznając po raz kolejny sprawę Minister Rozwoju postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] zawiesił postępowanie.

W uzasadnieniu powołał się na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r., w którym Sąd wskazał na niewystarczający materiał dowodowy do bezspornego ustalenia stanu własności przedsiębiorstwa w dacie nacjonalizacji - co jest niezbędne do rozstrzygnięcia o przymiocie strony skarżących. Wyjaśniono ponadto, że w stosunku do bytu prawnego przedmiotowej spółki toczy się przed Sądem Okręgowym w Warszawie postępowanie w przedmiocie rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. W ocenie organu prowadzenie postępowania rejestrowego stanowi przedmiot zagadnienia wstępnego w niniejszym postępowaniu. Organ wezwał jednocześnie strony do powiadomienia o zakończeniu przedmiotowego postępowania i dostarczenia odpisu postanowienia właściwego sądu kończącego postępowanie rejestrowe.

M. G. pismem z dnia 26 czerwca 2016 r. zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Rozwoju postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest ustalenie wszystkich stron postępowania, tj. każdego czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Taki interes prawny w niniejszej sprawie posiada natomiast właściciel przedsiębiorstwa, które zostało znacjonalizowane lub jego następcy prawni. W przypadku natomiast spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niewykreślonej z rejestru handlowego interes prawny posiadają organy spółki, uprawnione do jej reprezentacji (np. zarząd) nie zaś sami udziałowcy lub ich spadkobiercy. Dopiero ustanie bytu prawnego spółki poprzez jej wykreślenie z rejestru umożliwia wykazanie interesu prawnego po stronie spadkobierców.

Organ podkreślił, że wątpliwości co do zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego - który mógłby przesądzić o posiadaniu interesu prawnego m.in. przez wnioskodawców - wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. Mając natomiast na uwadze treść art. 153 p.p.s.a. Minister Rozwoju został zobowiązany przez Sądy, w wyrokach zapadłych w niniejszej sprawie, do dokonania bezspornych ustaleń w zakresie prawa własności do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. W tym zakresie niewątpliwie istotny jest wynik postępowania w przedmiocie rejestracji spółki [...] w KRS, które toczy się przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Jak natomiast wynika z informacji nadesłanej przez pełnomocnika wnioskodawczyni postępowanie to nie zostało zakończone. Ustalenia sądu powszechnego w tym zakresie mają natomiast podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Od wyniku postępowania rejestrowego uzależniony jest bowiem zakres podmiotowy niniejszej sprawy, do ustalenia którego obliguje go art. 28 k.p.a.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie:

1) przepisów postępowania:

- art. 6 i 7 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.;

- art. 80 k.p.a.;

- art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.;

2) przepisów prawa materialnego, w tym oceny przepisów dotyczących praw do kopalin i ich wygaśnięcia, w związku z art. 28 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podzielił stanowisko organu, że toczące się postępowanie rejestrowe dotyczące spółki [...] – jest zagadnieniem wstępnym, mającym zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. Interes prawny posiada bowiem właściciel (lub jego następca prawny) przedsiębiorstwa, które zostało znacjonalizowane. W przypadku zaś spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niewykreślonej z rejestru handlowego interes prawny posiadają organy tej spółki, uprawnione do jej reprezentacji (np. zarząd) nie zaś sami udziałowcy lub ich spadkobiercy. Dopiero ustanie bytu prawnego spółki poprzez jej wykreślenie z rejestru umożliwia wykazanie interesu prawnego po stronie spadkobierców.

Ponadto Sąd miał na względzie, że w sprawie wypowiadały się już sądy administracyjne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 727/10, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1984/10 i wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2011/14), które w swych orzeczeniach zawarły wytyczne dla organu dotyczące przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do bezspornych ustaleń w zakresie własności przedsiębiorstwa [...] oraz legitymacji A. M. i M. G. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] czerwca 1947 r. Uznały one, że niewykluczone jest, że zgromadzony do tej pory materiał dowodowy nie jest wystarczający do bezspornego ustalenia stanu własności przedsiębiorstwa w dacie nacjonalizacji, które to ustalenie jest niezbędne do rozstrzygnięcia o przymiocie strony skarżących. Wobec powyższego Minister Rozwoju miał obowiązek podjąć wszelkie działania w celu zgromadzenia jak najbardziej kompletnego materiału dowodowego.

Sąd podkreślił, że podstawową kwestią jest ustalenie aktualnego bytu prawnego spółki "[...]" – dlatego też wynik postępowania w przedmiocie rejestracji spółki [...] w KRS, które toczy się przed Sądem Okręgowym w Warszawie ma decydujące znaczenie dla ustalenia ewentualnego sposobu reprezentacji spółki. Niewątpliwym jest bowiem fakt, że przedsiębiorstwo [...] było własnością osoby prawnej, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]". Zatem interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizującego wskazaną wyżej [...] - o którym mowa w art. 28 k.p.a. - ma tylko jej właściciel z daty nacjonalizacji, względnie jego następcy prawni. Wobec powyższego ustalenie, kto był właścicielem [...] jest podstawową kwestią, jaką organ musi ustalić, dlatego też zawieszenie postępowania – do czasu wyjaśnienia tego zagadnienia - jest zasadne. Dopiero bowiem po ostatecznym wyjaśnieniu tej sprawy - i w zależności od dokonanych ustaleń – organ uzna, czy sytuacja jest już dostatecznie wyjaśniona, czy też nie i należy podejmować dalsze działania.

Sąd zwrócił uwagę, że z dotychczas zebranego materiału dowodowego nie wynika w sposób oczywisty legitymacja prawna wnioskodawców do wszczęcia przedmiotowego postępowania.

Odnosząc się zaś do zawartych w skardze zarzutów, Sąd wskazał, że koncentrują się one głównie wokół merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia [...] czerwca 1947 r. Tymczasem zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem procesowym - dotyczącym jedynie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. G., zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459) w zw. z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." w zw. z w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez pominięcie prawa własności skarżącej wynikającego z akt sprawy i zawieszenie postępowania mimo braku rozstrzygnięcia dotyczącego legitymacji skarżącej;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi oraz uznanie, że istniały przesłanki wskazane umożliwiające Ministrowi Rozwoju zawieszenie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...];

3) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. art. 174 pkt 2 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi oraz uznanie, iż istniały przesłanki wskazane umożliwiające Ministrowi Rozwoju zawieszenie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] mimo sprzeczności rozstrzygnięcia z wydanym w dniu 2 lutego 2017 r. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OSK 1907/16 oddalającego (pkt 1 wyroku) skargę kasacyjną organu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w dniu 17 marca 2016 r., stwierdzający, że organ dopuścił się bezczynności z istotnym narażenienń prawa w przedmiocie wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia i nakładający na organ grzywnę.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1) zmianę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1540/16 poprzez uwzględnienie skargi na postanowienie Ministra Rozwoju oraz uchylenie postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2016 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia własnego z dnia [...] czerwca 2016 r. zawieszającego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z wyraźnym wskazaniem, stosownie do art. 145 w zw. z art. 153 p.p.s.a., że skarżąca wykazała przysługujący jej jako właścicielce i spadkobierczyni udziałów w Spółce oraz współwłaścicielce w wysokości 15% nacjonalizowanego przedsiębiorstwa przymiot strony, a organ nie przedstawił faktów, które przeczyłyby istnieniu tego przymiotu, a w konsekwencji, że postępowanie, o które wnosi skarżąca powinno być wszczęte, przynajmniej w zakresie współwłasności przysługującej skarżącej;

względnie

2) uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1540/16 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny uzna skargę za niedostatecznie wyjaśnioną.

3) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Skarga kasacyjna jest niezasadna, a sformułowane w niej zarzuty jak również wnioski wskazują na niedostrzeżenie przez skarżącą kasacyjnie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia zawieszenia przez Ministra postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...], a powodem tego zawieszenia na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. było toczące się przed Sądem Okręgowym w Warszawie postępowanie w przedmiocie rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. Stąd też jedynym zagadnieniem, które na tym etapie w tej sprawie było rozstrzygane to ustalenie i zbadanie, czy spełniona została przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, uzasadniająca zawieszenie postępowanie, a nie inne kwestie dotyczące postępowania głównego, czyli postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanego wcześniej orzeczenia z dnia [...] czerwca 1947 r.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie nieważnościowe może być wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Wszczęcie postępowania nieważnościowego nie wymaga wydania przez organ żadnego formalnego aktu o wszczęciu np. postanowienia, tym samym złożenie wniosku przez stronę powoduje wszczęcie postępowania. Natomiast w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, organ dwukrotnie odmawiał wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] czerwca 1947 r. z wniosku skarżącej, wydając decyzje o odmowie wszczęcie postępowania, a po zmianie k.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia. Jednak oba te orzeczenia o odmowie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokami sądu administracyjnego. W sytuacji bowiem, gdy przymiot strony podmiotu wnioskującego o unieważnienie decyzji budzi wątpliwości, co więcej - ustalenie tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, konieczne jest wszczęcie postępowania z wniosku tego podmiotu i dopiero w ramach tak uruchomionego postępowania, dokonanie analizy w tym zakresie. Czyli w obrocie pozostał wniosek skarżącej z 2008 r. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, a jego skutkiem jest wszczęcie postępowania nieważnościowego. Aby jednak wszczęte postępowanie mogło być prowadzone i sprawa merytorycznie rozpoznana, organ musi ustalić wszystkie strony postępowania. W niniejszej sprawie ustalenie stron postępowania nieważnościowego nie jest możliwe bez uprzedniego wyjaśnienia losów prawnych spółki, tj. [...], stąd też fakt, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie w przedmiocie rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniającym zawieszenie postępowania nieważnościowego. W niniejszej sprawie organ administracji nie jest władny do badania, czy w dacie nacjonalizacji istniała przedmiotowa spółka, czy też utraciła byt prawny, kognicja w tym zakresie należy do sądu powszechnego w postępowaniu rejestrowym. Rozstrzygniecie powyższej kwestii nie tylko będzie mieć istotne znaczenie dla ostatecznego ustalenia stron postępowania nieważnościowego, ale bez rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest możliwe wydanie merytorycznego orzeczenia. Mając na uwadze, że takie postępowanie rejestrowe prowadzone było przed sądem powszechnym, zasadne było zawieszenie postępowania. Należy jeszcze zaznaczyć, że postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów podjął zawieszone postępowanie, albowiem ustała przyczyna zawieszenia i rozstrzygnięte zostało zagadnienie wstępne, zgodnie z nadesłanym odpisem Krajowego Rejestru Sądowego spółka została wpisana do rejestru.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art.140 k.c. w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez pominiecie prawa własności skarżącej i zawieszenie postępowania mimo braku rozstrzygnięcia dotyczącego legitymacji skarżącej, jak również niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez uznanie, że istniały przesłanki umożliwiające Ministrowi zawieszenie postępowania. Wskazane wyżej wyjaśnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące zasad wszczęcia postępowania nieważnościowego jak również obowiązku zawieszania postępowania w przypadku gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd stanowią odpowiedź na zarzuty skargi.

Zaznaczyć jeszcze należy, że wbrew podnoszonym w skardze kasacyjnej argumentom, zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie nie pozostawało w sprzeczności z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1907/16. Wyrokiem tym NSA oddalił skargi kasacyjne od wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 828/15, w którym Sąd zobowiązał Ministra Rozwoju do rozpoznania wniosku z dnia 11 listopada 2008 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1947 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. Przede wszystkim wyrok NSA jest z dnia 2 lutego 2017 r. i to w tej dacie stał się prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r., a postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Ponadto należy mieć na uwadze, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu i zobowiązując organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie, nie wyłącza obowiązku stosowania przez organ zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem zaistniała obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania administracyjnego, a taki charakter ma przyczyna określona w art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. organ zobowiązany był zawiesić postępowanie.

Mając powyższe na uwadze, wobec niezasadności zarzutów skargi, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.