Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 236/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2351
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. (dalej: PPWIS) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: PPIS) z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], którą nie stwierdzono u T. K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).

Stan faktyczny i prawny sprawy będzie w zdecydowanej części powtórzeniem stanu opisanego w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 756/19 tutejszego Sądu z uzupełnieniem oceny postępowania przeprowadzonego po uchyleniu poprzedniej decyzji organu II instancji. Stan faktyczny i prawny przedstawiał się następująco:

T. K. w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosił do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku podejrzenie choroby zawodowej "przewlekłego zapalenia stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatię".

Organy Inspekcji Sanitarnej umorzyły postępowanie wywołane powyższym zgłoszeniem (decyzja PPWIS z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia [...] lutego 2011 r.). Wskazały, że w zakresie stwierdzenia zgłoszonej choroby zawodowej (pozycja 19 wykazu chorób zawodowych) była już wydana w 2009 r. decyzja ostateczna odmowna, od której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę prawomocnym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 8/10.

Wyżej wskazane decyzja umarzająca postępowanie i utrzymująca ją w mocy decyzja PPWIS zostały jednak uchylone przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie II SA/Bk 380/11. Sąd zakwestionował ustalenie organów o wystąpieniu tożsamości spraw zainicjowanych zgłoszeniem z dnia [...] listopada 2010 r. i zakończonych decyzjami z 2009 r. skontrolowanymi w sprawie II SA/Bk 8/10. Wskazał, że sprawa rozstrzygnięta decyzjami z 2009 r. dotyczyła wyłącznie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. Sąd zwrócił również uwagę, że organy umorzyły postępowanie w zakresie całego punktu 19 wykazu chorób zawodowych a nie w zakresie konkretnej jednostki chorobowej oraz że powinny objąć swoim badaniem wszystkie jednostki chorobowe wskazane w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, w dniu [...] września 2011 r. skierowano T. K. na badanie do medycznych jednostek orzeczniczych (k. 10 akt adm. I instancji) w zakresie obejmującym: "przewlekłe zapalenie stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatia". Organy Inspekcji Sanitarnej wyodrębniły bowiem na podstawie zgłoszenia z dnia [...] listopada 2010 r. trzy postępowania:

- dotyczące "przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej" (pozycja 19.5 wykazu chorób zawodowych z 2009 r.), w którym decyzjami PPIS z dnia [...] października 2011 r. oraz PPWIS z dnia [...] grudnia 2011 r. umorzyły postępowanie. Zdaniem organów, w przedmiocie tym postępowanie jest tożsame z postępowaniem zakończonym prawomocnie wyrokiem w sprawie II SA/Bk 8/10, zaś od wydania decyzji ostatecznej już kontrolowanej przez sąd nie zaszły zmiany w stanie faktycznym ani w stanie prawnym usprawiedliwiające wzruszenie decyzji ostatecznej (k. 590-599 akt adm.);

- dotyczące "zadawnionego uszkodzenia stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii", w którym orzeczeniem lekarskim z dnia [...] lutego 2014 r. nr 14/2014 Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (dalej: PChZ) stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych z 2009 r. (k. 255 akt adm.). W uzasadnieniu zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji pierwszoinstancyjnej na s. 12 PPIS wskazał, że zakończył to postępowanie decyzją umarzającą z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Decyzji tej brak jest w aktach administracyjnych sprawy;

- dotyczące "przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej", tj. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 19.5 wykazu chorób zawodowych z 2009 r., której dotyczy sprawa niniejsza.

W niniejszej sprawie PChZ wydała orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy w Ł. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] również stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 19.5 wykazu chorób zawodowych, a PPWIS orzeczeniem z dnia [...] października 2014 r. utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. WSA w Białymstoku oddalił skargę od powyższych orzeczeń organów Inspekcji Sanitarnej.

Wyrok powyższy oraz poprzedzające go decyzje organów Inspekcji Sanitarnej obydwu instancji zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 6 kwietnia 2017 r. w sprawie II OSK 2029/15. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko skarżącego T. K. o niedostatecznie wyczerpującym przeprowadzeniu postępowania dowodowego związanego z rozpoznaniem choroby zawodowej. Zdaniem sądu kasacyjnego, organy skoncentrowały się na wykazaniu nie tyle związku pomiędzy określoną w wykazie chorób zawodowych chorobą i warunkami pracy skarżącego, ale opierając się na orzeczeniach lekarskich uwypukliły, że stwierdzone u strony schorzenie nie zalicza się do chorób zawodowych. Nie dość wyczerpująco ustosunkowano się jednak, w ocenie NSA, do zebranej w sprawie dokumentacji medycznej, o czym świadczy "zanadto skrótowe" uzasadnienie decyzji zaskarżonej. Sąd kasacyjny wskazał, że o ile orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy stanowi w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej dowód wiodący, to jednak nie uzasadnia to nieumotywowanego pominięcia twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącego. Zdaniem NSA, "przeciwwagą dla orzeczeń lekarskich zebranych w sprawie nie są jedynie subiektywne opinie samego T. K.. Skarżący kasacyjnie opiera swe twierdzenia o szereg dokumentów pochodzących z dokumentacji medycznej, sporządzonych przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, w których – jak podkreśla skarżący – odnotowano u niego fakt wystąpienia przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej". Sąd kasacyjny, nie podważając a priori trafności postawionych w sprawie diagnoz, zwrócił jednak uwagę, że stanowią one dowód w postępowaniu administracyjnym, a zasady tego postępowania, w tym zasada przekonywania (art. 11 K.p.a.) nakazują organowi każdy dowód oceniać na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym konfrontować z innymi dowodami, jeżeli zajdzie taka potrzeba (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). NSA wskazał też na treść art. 107 § 3 K.p.a. i wyprowadził, że w uzasadnieniu orzeczeń medycznych jedynie sprawozdawczo odniesiono się do faktu wielokrotnego badania skarżącego oraz "brak w nich jednoznacznych odniesień do konkretnych, zgłaszanych dowodów, które – jak twierdzi skarżący – potwierdzają stwierdzenie u niego przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej". W ocenie NSA, standardy postępowania administracyjnego wymagają, aby organy orzekające nie tylko wskazały powody, dla których przyjmują określoną diagnozę schorzenia skarżącego, ale powinny także rozwiać zgłaszane przez niego wątpliwości związane z treścią dokumentacji medycznej, która zdaniem strony świadczy o istnieniu przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. NSA wskazał na możliwości uzupełnienia stanowiska jednostki medycznej na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w sytuacji, gdy znajdujące się w aktach orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy nie zawiera wyczerpującego stanowiska co do treści dokumentacji medycznej, na którą powoływał się T. K..

W ponownie prowadzonym postępowaniu po wyroku NSA:

- PChZ wydała w dniu [...] czerwca 2018 r. orzeczenie nr [...], w którym wskazała, że "nie znajduje podstaw do uznania etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej". Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] rozpoznał u strony "obustronne przewlekłe zapalenie obu nadkłykci przyśrodkowych kości ramiennych oraz chorobę Dupuytrena palca III i V I stopnia", nie stwierdzając jednocześnie cech zapalenia nadkłykci bocznych. W orzeczeniu Instytutu również wskazano, że: znacznie minął roczny okres narażenia na czynniki chorobotwórcze, kolejne rozpoznania ortopedyczne wskazują na pozazawodową etiologię schorzenia, a "podczas wykonanych w przeszłości badań ortopedycznych w IMP w Ł. nie potwierdzono zapalenia nadkłykcia kości ramiennej" (k. 496 i 560 akt adm.);

- w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. PPIS zwrócił się do Instytutu o ograniczenie orzeczenia wyłącznie do kości ramiennej lewej i uwzględnienie w wydanym orzeczeniu konkretnych dowodów medycznych, które zawierają lub nie zawierają rozpoznania zapalenia nadkłykcia. W odpowiedzi na to wezwanie Instytut wydał w dniu [...] kwietnia 2019 r. orzeczenie - korektę, w którym ograniczył rozpoznanie do kości ramiennej lewej. W piśmie z tej samej daty wskazał, że "podczas procesu diagnostycznego uwzględniono całość dostarczonej dokumentacji, pomimo że ze względu na jej obszerność nie odniesiono się do poszczególnych dokumentów" (k. 589, 642-643 akt adm.).

W trakcie postępowania włączono również do akt postępowania sukcesywnie uzupełnianą przez T. K. dokumentację medyczną historyczną oraz aktualną. Postanowieniem dowodowym z dnia 7 lutego 2019 r. PPIS dopuścił dowód z wyroku w sprawie II SA/Bk 8/10, decyzji od których tym wyrokiem oddalono skargę oraz z decyzji PPIS z dnia 11 października 2011 r. i PPWIS z dnia [...] grudnia 2011 r. umarzających postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią "przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej" (k. 628 akt adm.).

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. PPIS nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Zdaniem PPIS, w ponownie prowadzonym postępowaniu powtórzono proces diagnostyczno-orzeczniczy ze szczególnym zwróceniem uwagi na potrzebę odniesienia się do konkretnych wniesionych przez stronę dowodów w postaci dokumentacji medycznej z innych jednostek medycznych, które w swej treści rozpoznają zapalenie nadkłykci kości ramiennej lewej. Uzyskano orzeczenie lekarskie PChZ z dnia [...] czerwca 2018 r., w którym "lekarz orzecznik powtórzył bardzo dokładną analizę medycznego materiału medycznego wniesionego przez stronę postępowania" ze wskazaniem, iż w latach 1993-2008 strona była kilkakrotnie diagnozowana w PChZ oraz Instytucie Medycyny Pracy w Ł. z powodu podejrzenia m. in. choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywanej pracy - przewlekłego zapalenia obu nadkłykci kości ramiennej prawej i w tym okresie nie zgłaszała dolegliwości ze strony lewego stawu łokciowego. W przeprowadzonych kilkakrotnie badaniach lekarskich, w tym neurologicznych i ortopedycznych, nie stwierdzono patologii w zakresie lewego stawu łokciowego, natomiast postępowanie diagnostyczno-orzecznicze potwierdziło obecność choroby zwyrodnieniowej wielostawowej. Zdaniem PPIS, PChZ wydała orzeczenie "po przeanalizowaniu całości zgromadzonej bardzo obszernej dokumentacji medycznej (poradni: ortopedycznych, reumatologicznej, neurologicznej i rehabilitacyjnej), opinii lekarzy biegłych sądowych, dokumentacji Poradni Chorób Zawodowych od 1993 r. wyników badań dodatkowych. Stwierdzone u badanego zmiany w układzie kostno-mięśniowym mają charakter uogólnionej choroby zapalno-zwyrodnieniowej kości". Jak wskazał PPIS, choroby zawodowej nie potwierdzono również w orzeczeniach IMP wydanych dnia [...] grudnia 2018 r. oraz uzupełniającym z dnia [...] kwietnia 2019 r. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy stwierdzono: obustronne przewlekłe zapalenie obu nadkłykci przyśrodkowych kości ramiennych oraz choroby Dupuytrena palca III i VI stopnia; nie stwierdzono cech zapalenia nadkłykci bocznych; wskazano na wielokrotne prowadzenie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w latach 1994-2014 r., kiedy to w konsultacjach ortopedycznych w Instytucie nie potwierdzano cech zapalenia nadkłykcia kości ramiennej; nie stwierdzono zmian chorobowych w układzie ruchu mogących być następstwem sposobu wykonywania pracy podczas postępowania orzeczniczego w 2008 r. oraz w trakcie hospitalizacji w Oddziale Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w 2014 r., diagnozowane wówczas schorzenia nie były objęte wykazem chorób zawodowych. Jak powtórzył PPIS za Instytutem Medycyny Pracy, pojawianie się kolejnych rozpoznań ortopedycznych w trakcie braku narażenia na sposób wykonywania pracy predysponujący do rozwoju choroby świadczy o pozazawodowej etiologii schorzenia.

W oparciu o powyższe PPIS ustalił, że:

- zgodnie z przeprowadzoną oceną narażenia zawartą w "Karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" z dnia [...] czerwca 2014 r. - narażenie na czynnik szkodliwy tj. pracę wymagającą ruchów monotypowych kończyn górnych z przeciążeniem narządu ruchu, występowało w okresie zatrudnienia w latach 1978 -1994;

- jednostka właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2019 r. rozpoznała po hospitalizacji schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych (obustronne przewlekłe zapalenie obu nadkłykci przyśrodkowych kości ramiennych), ale wywołane czynnikami pozazawodowymi;

- podczas poprzedniej hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. zakończonej orzeczeniem lekarskim z dnia [...] czerwca 2014 r. rozpoznano u pacjenta zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych z obustronnymi zmianami wytwórczymi okolicy nadkłykci przyśrodkowych ze skostnieniem w obrębie tkanek miękkich przyczepu bliższego zginaczy palców i nadgarstka prawego, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych;

- stosownie do orzeczenia nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydanego przez PChZ, w trakcie diagnozowania przez PChZ i Instytut Medycyny Pracy w Ł. w latach 1993-2008 badany nie zgłaszał dolegliwości ze strony lewego stawu łokciowego i stawów barkowych. W przeprowadzonych kilkakrotnie badaniach lekarskich, w tym neurologicznych i ortopedycznych, nie stwierdzono patologii w zakresie stawów barkowych i lewego stawu łokciowego, natomiast potwierdzono chorobę zwyrodnieniową wielostawową;

- postępowania diagnostyczno-orzecznicze dotyczące zawodowej etiologii chorób układu ruchu było przeprowadzone wielokrotnie, a szczegółowa analiza dokumentacji medycznej wykazała, że w trakcie wykonanych w przeszłości konsultacji ortopedycznych w Instytucie w Ł. nie potwierdzono cech zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

Zdaniem PPIS powyższe wskazuje, że okres, który upłynął od czasu zakończenia pracy narażającej na czynnik chorobotwórczy (rok 1994) do pierwszego rozpoznania przez uprawnioną jednostkę medyczną schorzenia w postaci obustronnego przewlekłego zapalenia obu nadkłykci przyśrodkowych kości ramiennych, wymienionego w poz.19.5 wykazu chorób zawodowych (rok 2018), wynosi 24 lata i jest zbyt długi by ustalić związek przyczynowy między narażeniem wynikającym ze sposobu wykonywania pracy a schorzeniem, które może być następstwem narażenia. Okres ujawnienia nie powinien bowiem przekraczać roku, co wynika z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r., podczas gdy u strony jest on znacznie dłuższy.

Odnosząc się do materiału dowodowego powoływanego przez stronę w stanowiskach z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz [...] stycznia 2019 r. PPIS wskazał, że dotyczy on w większości przypadków stawu łokciowego prawego, gdy obecnie prowadzone postępowanie dotyczy przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej. Jak wywiódł PPIS, pierwsze jednoznaczne rozpoznanie, przywołane w "stanowisku" pełnomocnika strony, przewlekłego zapalenia nadkłykcia stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego jest z września 2010 r., tj. 16 lat od zakończenia narażenia na czynnik etiologiczny. Zdaniem PPIS, dokument ten został włączony do sprawy postanowieniem z dnia [...] października 2012r. i został uwzględniony w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym, podobnie jak i pozostałe dokumenty zgłaszane przez stronę. Podkreślił, że rozpoznanie zapalenia nadkłykci przyśrodkowych nastąpiło wiele lat po narażeniu, nadto postępowanie dotyczące kości ramiennej prawej zostało zakończone wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 8/10 oraz wydanymi później decyzjami umarzającymi postępowanie. Mimo to dokumentacja służąca za dowód w tamtym postępowaniu została włączona do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy. Także organ pierwszej instancji wskazał na zakończenie decyzją umarzającą postępowanie sprawy dotyczące zadawnionego uszkodzenia stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii.

PPIS nie zgodził się z zarzutami nieprawidłowego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego. Wskazał, że strona w latach 1972-1994 wykonywała głównie prace instalatorstwa elektrycznego (z użyciem elektronarzędzi, z powtarzalnością czynności i z dużą siłą nacisku), co mogło przeciążać narząd ruchu (kończyny). Uwzględniono szczegółowy opis prac z podaniem zakresu wykonywanych czynności, sposobu, stosowanych narzędzi oraz czasami wykonywanych czynności. Włączono do akt karty oceny narażenia z dnia [...] lutego 2003 r. oraz z dnia [...] stycznia 2004 r. Ustalono, że w latach 1994-2001 r. T. K. nie pracował, od 2001 r. wznowił prowadzenie działalności gospodarczej, w latach 2001-2011 r. wykonał jedynie trzy razy prace instalatorskie (w 2001 r., 2002 r. i 2003 r.), co wynika z treści jego przesłuchania, a w 2011 r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Ilość prac narażających oraz ich zakres na przestrzeni lat 2001-2011 uzasadnia stwierdzenie braku narażenia zawodowego.

PPIS podkreślił, że wydał decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i był związany treścią tego orzeczenia, nie mając jednocześnie prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Wywiódł, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie konkretnej jednostki chorobowej umieszczonej w wykazie chorób zawodowych oraz wskazanie, że warunki pracy spowodowały powstanie schorzenia. W przypadku T. K. nie został spełniony drugi z warunków, tj. nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między rozpoznanym schorzeniem a wykonywaną pracą, ze względu na niezachowanie wymogu czasowego ujawnienia choroby.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. K., który zarzucił naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a.; § 6 ust. 1 – 4, § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 2351 Kodeksu pracy przez:

1. bezpodstawne ograniczenie postępowania do przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej lewej, z wyłączeniem schorzenia dotyczącej kości ramiennej prawej;

2. niezastosowanie się przez organ do wytycznych NSA oraz nieprzeanalizowanie dokumentacji medycznej w szczególności z lat 90-tych, w której występują rozpoznania zapalenia nadkłykci kości ramiennej (szczegółowo wymienił do jakich dokumentów organ się nie ustosunkował); niedokonanie rzetelnej oceny pracy strony w świetle Standardów – wytycznych wydanych przez Medycynę Pracy dotyczących przewlekłego zapalenia nadkłykci kości ramiennej wywołane sposobem wykonywania pracy – wytyczne diagnostyczno-orzecznicze;

3. wewnętrzną sprzeczność decyzji.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. PPWIS utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Wskazując na regulacje art. 2352 Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wywiódł, że orzeczenia o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydaje się w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz na podstawie formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim i nie może samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej w taki sposób, że prowadziłoby to do odmiennego rozpoznania schorzenia. PPWIS wskazał, że w przedmiotowej sprawie dwie jednostki orzecznicze medyczne stwierdziły brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu ruchu w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, zaś rozpoznane schorzenia w układzie kostno-mięśniowym i pojawiające się rozpoznania po ustaniu pracy świadczą o pozazawodowej etiologii schorzenia. Nadto upływ 24 lat od okresu narażenia wyklucza możliwość przyjęcia, że schorzenie rozpoznane obecnie ma zawodowe źródło. PPWIS wskazał, że nie jest rolą organów Inspekcji Sanitarnej analiza wyników badań medycznych, zwłaszcza w kontekście rozpoznania jednostki chorobowej. Nie zgodził się organ odwoławczy z zarzutem odwołania o niesporządzaniu pełnej i rzetelnej oceny narażenia zawodowego. Wskazał, że została sporządzona karta narażenia zawodowego z dnia 24 czerwca 2014 r. (k. 301 akt adm.. Wynika z niej narażenie na czynnik chorobowy w latach 1972-1994 oraz pojedyncze przypadki narażenia w latach 2001 – 2011, kiedy strona prowadziła działalność gospodarczą. Organ wskazał, że dla tych pojedynczych przypadków nie można wykonać chronometrażu pracy. Przywołane zaś przez pełnomocnika skarżącego standardy pracy nie mają w sprawie zastosowania. Zdaniem także PPWIS, przedmiotowe postępowanie dotyczyło ograniczonego zakresu zgłoszenia z dnia [...] listopada 2010 r. W pozostałym zakresie (kość ramienna prawa) przeprowadzono postępowania i zakończono w 2011 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawnymi warunkami uznania choroby zawodowej są: rozpoznanie choroby z wykazu, praca w narażeniu, połączenie choroby z narażeniem. W jego ocenie, nie został spełniony warunek pierwszy i trzeci, tj. "rozpoznano schorzenie przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, ale rozpoznanie nastąpiło po 24 latach. W takich odstępach czasu nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem wskazać, że choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem, że jego obowiązkiem było wskazanie, jaka jest inna niż zawodowa etiologia rozpoznanego aktualnie u strony schorzenia. W pozostałym zakresie uzasadnienie decyzji odwoławczej jest zbieżne ze stanowiskiem organu wystawionego przez NZOZ P. Centrum Medycyny Sportowej i Ortopedii, w pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 19.12.2019 r. w sprawie II SA/Bk 756/19, uwzględnił skargę uchylając decyzję PPWIS z dnia 26 sierpnia 2019 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zarówno organy jak i sąd pozostawały związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r. w sprawie II OSK 2029/15, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a.

NSA wskazał, że nie została zachowana zasada przekonywania sformułowana w art. 11 K.p.a., która nakazuje organom każdy dowód oceniać na podstawie całokształtu materiału dowodowego i konfrontować go z innymi dowodami, jeśli zajdzie taka potrzeba. Uchybienie tej zasadzie polegało zaś na sprawozdawczym odniesieniu się do konkretnego materiału dowodowego - wskazanych precyzyjnie przez skarżącego dokumentów medycznych, w których odnotowano fakt wystąpienia przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

Zdaniem sądu, mimo powtórzenia postępowania administracyjnego po wyżej wskazanym wyroku NSA, w tym przeprowadzenia postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przed właściwymi jednostkami medycznymi, nadal zasada przekonywania zawarta w art. 11 K.p.a. nie została zrealizowana w sposób wskazany przez NSA. W tym zakresie zarzuty skargi Sąd uznał za usprawiedliwione.

Wbrew zaleceniom NSA, organy Inspekcji Sanitarnej nie ustosunkowały się do wszystkich dowodów, w szczególności do tych, w których "odnotowano u skarżącego fakt wystąpienia przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej" (s. 11 uzasadnienia wyroku NSA). Pomimo posiadania listy takich dokumentów, sporządzonej przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. (k. 565-568 akt adm.), organy nie uzyskały konkretnego stanowiska Instytutu Medycyny Pracy w Ł. odnośnie tej dokumentacji medycznej. Pozostały na uznaniu odpowiedzi Instytutu z dnia [...] kwietnia 2019 r., zgodnie z którą "nie odniesiono się do poszczególnych dokumentów z uwagi na obszerność dokumentacji medycznej" (k. 643 akt adm.). Akceptując tę odpowiedz Organy Inspekcji Sanitarnej nie zrealizowały tym samym zalecenia NSA i zasady przekonywania z art. 11 K.p.a. Dalej sąd wskazał, że należy zwrócić się do Instytutu Medycyny Pracy z precyzyjnym zapytaniem o ocenę dokumentów skarżącego, jak również wskazać jednostce orzeczniczej z jakich powodów to zapytanie jest kierowane w taki właśnie sposób.

W dokumentach medycznych datowanych od grudnia 1995 r. (w latach 1997, 1999, 2000, 2002, 2008, 2010, 2013) znajdują się opisy, które jednostka orzecznicza powinna zweryfikować pod kątem dochodzonej , przez skarżącego, choroby zawodowej. Z tych dokumentów wynika, że niektóre z nich dotyczą expressis verbis zapalenia nadkłykcia po stronie prawej, co jest poza zakresem niniejszego postępowania, jednak nie dotyczy to wszystkich dokumentów i wszystkich zawartych w nich wskazań medycznych. W szczególności w wymienionym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] grudnia 1995 r. ("pacjent musi być leczony (jeśli będzie taka potrzeba) z powodu epicondylitis") oraz we wskazanej Karcie Informacyjnej Akademii Medycznej Kliniki Reumatologii w B. z dnia [...] czerwca 1997 r. (rozpoznanie "epicondylitis medialis dextra") znajduje się rozpoznanie niezidentyfikowane co do strony prawej lub lewej, a rozpoznania te pochodzą z lat zbliżonych do ustalonego okresu narażenia na czynnik chorobotwórczy (ustalone lata wykonywania przez skarżącego prac z zakresu instalatorstwa elektrycznego w narażeniu to 1972-1994)., Jako nie dość pełne i wystarczające uznał Sąd ustalenie, że pierwsze rozpoznanie medyczne odpowiadające jednostce choroby zawodowej z pozycji 19.5 wykazu miało miejsce 16 lub 24 lata (różnie i również rozbieżnie organy obydwu instancji wskazują) po ustaniu narażenia. Stwierdzenie także w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że zdiagnozowano "uogólnione zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu nieuwzględnione w wykazie chorób zawodowych" nie było wystarczające do przyjęcia, że zrealizowano wytyczne NSA ze sprawy II OSK 2029/15.

Organy Inspekcji Sanitarnej powinny domagać się konkretnej oceny w przepisanym prawem trybie od właściwych jednostek medycznych w sposób wyżej wskazany.

Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące: sprzecznych twierdzeń zawartych w orzeczeniach jednostek medycznych, przeniesionych następnie do orzeczeń organów Inspekcji Sanitarnej. Chodzi (co do rozpoznania schorzenia po 24 latach lub po 16 latach od ustania narażenia); niewyjaśnienia powodów pominięcia wskazywanych przez skarżącego Standardów – Wytycznych (sąd zauważa, że organ odwoławczy ocenił brak podstaw do ich zastosowania jednym zdaniem, a zatem ani skarżący, ani sąd nie są w stanie poznać powodów niestosowalności tych Standardów; niewątpliwie jest to wiedza medyczna dostępna wyspecjalizowanym podmiotom, jednakże zasada przekonywania z art. 11 K.p.a. wymaga, aby uzasadnienie decyzji zawierało szersze wyjaśnienie powodów niezastosowania Standardów, także w języku niespecjalistycznym); identyczności orzeczeń jednostek medycznych obydwu instancji wydanych w 2014 r. przed wyrokiem w sprawie II SA/Bk 1185/14 oraz wydanych w sprawie niniejszej w 2019 r. (trafnie wskazano w skardze, że orzeczenia z 2019 r. stanowią kopię wcześniejszych, bez ich uzupełnienia o zalecane przez NSA oceny i wypowiedzi).

Sąd nakazał uzupełnienie postępowania, w powyższym zakresie, uchylając decyzję organu II instancji w sprawie o sygn.. II SA/Bk 756/19..

Sąd zalecił organowi wystąpienie do jednostki orzeczniczej w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych o wypowiedzenie się odnośnie konkretnych dokumentów wskazanych w skardze zawierających rozpoznanie zapalenia nadkłykcia, ustali ich wpływ na sformułowaną diagnozę, a następnie wyda orzeczenie kończące postępowanie zawierające uzasadnienie zgodne z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Zalecił też organowi ustosunkowanie się do dokumentu przedłożonego na rozprawie w dniu [...] grudnia 2019 r.

Rozpoznając sprawę ponownie, PPWIS uzupełnił materiał dowodowy poprzez pozyskanie od T. K. wszystkich dokumentów lekarskich, na które skarżący powoływał się w sprawie o sygn.. II SA/Bk 756/19, a następnie zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o ustosunkowanie się do dokumentacji lekarskiej w aspekcie ujawnienia się choroby zawodowej u skarżącego w postaci zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej oraz przesłał wniosek skarżącego z dnia [...].06.2020 r.

Pismem z dnia [...].11..2020 r. IMP w Ł. udzielił odpowiedzi, w której nie zmienił wcześniejszego orzeczenia lekarskiego uznając, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.

Decyzją z dnia [...].01.2021 r. PPWIS ponownie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PPIS w B. z dnia [...].06.2019 r. o nie stwierdzeniu choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał cały tok postępowania administracyjnego oraz sądowego ze sprawy o sygn. II SA/Bk 756/19 i odniósł się do wszystkich orzeczeń lekarskich, a zwłaszcza do orzeczenia IMP w Ł. z dnia [...].04.2019 r. uzupełnionego ostatnio pismem tej jednostki orzeczniczej z dnia [...].11.2020 r. Organ podkreślił, że zgodnie z art.235zn.1 Kodeksu pracy, do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest ustalenie łącznie trzech przesłanek: po pierwsze- rozpoznanie choroby wskazanej w wykazie chorób zawodowych, przy czym w rozporządzeniu wskazano czas w jakim może to nastąpić, w tym przypadku jest to 1 rok od ustania zatrudnienia, po drugie – wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym, po trzecie – ustalenie, że wystąpienie jednostki chorobowej zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane narażeniem zawodowym. W przypadku skarżącego nie została spełniona pierwsza i trzecia przesłanka. Jednostka orzecznicza rozpoznała schorzenie w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, wymienionego w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych, ale 24 lata od udokumentowanego narażenia, a okres ten wynosi 1 rok. Pierwsze rozpoznanie przewlekłego zapalenia nadkłykcia stawu lewego pojawiło się w skierowaniu do poradni specjalistycznej z dnia [...].09.2010 r. a więc po 16 latach od ustania narażenia zawodowego ( 1994 rok ). Stąd nie można było stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co jest warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej schorzenia.

Organ podkreślił, że orzeczenia, wydawane wielokrotnie przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, nie stwierdziły spornej choroby zawodowej. Ostatnie uzupełnienie opinii IMP w Ł. z dnia [...].11.2020 r. zostało wydane po analizie wszystkich dokumentów lekarskich wskazanych przez skarżącego i uznano brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Niedopuszczalne jest, aby organ podważał opinie lekarskie i nie stosował przepisu mówiącego, że rozpoznanie choroby ( w tym przypadku ) może nastąpić do roku od ustania zatrudnienia wykonywanego w narażeniu zawodowym.

Jeśli chodzi o ocenę narażenia zawodowego, to organ podał, że wynika ona z karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...].06.2014 r., gdzie opisano, że skarżący wykonywał prace w warunkach szkodliwych w latach 1972-1994. Standardy-wytyczne wydane przez Medycynę Pracy [...] były brane pod uwagę, a są to "wytyczne" ułatwiające organom sanitarnym ocenę wykonywanej pracy, zaś nie są one źródłem prawa dla organów orzekających.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego T. K.. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., § 6 ust. 1-4 i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 2351 Kodeksu pracy, bowiem:

1. organ II instancji nie wykonał zalecań z wyroku WSA z dnia 19.12.2019 r. sygn. Akt II SA/Bk 756/19 poprzez brak odniesienia się do:

- sprzecznych twierdzeń występujących w orzeczeniach, że rozpoznanie choroby nastąpiło po 16-tu czy po 24-ch latach,

- identyczności orzeczeń jednostek medycznych wydanych w 2014 r. i w 2019r.

2. organ nie stwierdził istnienia choroby zawodowej pomimo rozpoznania przez IMP w Ł., w orzeczeniu z dnia 26.04.2019 r., schorzenia widniejącego w wykazie chorób zawodowych i pomimo istniejącego narażenia zawodowego.

Zdaniem skarżącego w/w przesłanki uprawniały organ do stwierdzenia istnienia " wysokiego prawdopodobieństwa" wystąpienia choroby zawodowej.

Organ niesłusznie skupia się na kwestionowaniu objawów choroby zawodowej, które wystąpiły po upływie roku od ustania narażenia. " Organ faktycznie nie dysponuje możliwością zakwestionowania takich okoliczności. Obecnie organ nie może cofnąć się w czasie i stwierdzić jednoznacznie, że objawy choroby nie występowały u skarżącego w okresie narażenia i krótko po nim" ( cytat ze skargi ). Dokumentacja przedstawiona przez skarżącego co najmniej pośrednio wskazuje na występowanie choroby. Skarżący wie o tym, że objawy choroby występowały u niego nie tylko w prawej ręce ale również, w mniejszym stopniu, w lewej. Wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy poinformować, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z 22 kwietnia 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.

W obecnym stanie sprawy Sąd nie doparzył się, w zaskarżonej decyzji, naruszenia prawa materialnego jak też procesowego, które mogłyby wyeliminować decyzję z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi, PPWIS w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i trafnie go ocenił dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organ nie naruszył zasad przewidzianych w art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 k.p.a.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że nie zostały wykonane obowiązki nałożone na organ w wytycznych wyroku WSA z dnia 9.12.2019 r. w sprawie II SA/Bk 756/19. Przede wszystkim, ponownie rozpatrując sprawę ( po wyroku uchylającym ), organ odwoławczy wystosował obszerne pismo do IMP w Ł. z dnia [...].04.2020 r., w którym wskazał zakres materiału medycznego ( istniejący w aktach i podany przez stronę za lata 1995 do 2013 ) z prośbą o weryfikację stanowiska zawartego w orzeczeniu lekarskim nr [...] – korekta z dnia [...].04.2019 r.

Chodziło, bowiem, o odkodowanie, z jaką najwcześniejszą datą pojawiło się rozpoznanie u skarżącego choroby w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej.

W opinii uzupełniającej z dnia [...].11.2020 r. IMP w Ł., po szczegółowej analizie dostępnej dokumentacji ustalił, że orzeczenie lekarskie z dnia [...].12.1995 r. oraz karta informacyjna z dnia [...].06.1997 r. nie zawierają rozpoznania w/w choroby zawodowej. Rozpoznanie choroby nastąpiło wiele lat po ustaniu narażenia zawodowego, co świadczy o pozazawodowej etiologii schorzenia.

Organ wyjaśnił, dlaczego organy sanitarne posługiwały się dotychczas dwoma okresami jakie upłynęły od ustania narażenia zawodowego do stwierdzenia schorzenia tj. 16 lat i 24 lata. Okres 16-tu lat organ liczył od skierowania z dnia [...].09.2010 r. do poradni specjalistycznej, gdzie po raz pierwszy pojawiło się podejrzenie m.in. przewlekłego zapalenia nadkłykcia stawu łokciowego lewego. To podejrzenie nie potwierdziło się w licznych póżniejszych orzeczeniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Dopiero w orzeczeniu IMP w Ł. z dnia [...].122018 r. i po jego korekcie z [...].04.2019 r. ( po aktualnych badaniach ) stwierdzono obustronne przewlekłe zapalenie obu nadkłykci kości ramiennych, a więc po 24 latach od ustania narażenia zawodowego.

W ocenie Sądu, nie ma znaczenia czy był to okres 16 czy 24 lat, skoro w obydwu przypadkach znacznie przekraczał on czas 1-go roku od zakończenia pracy zawodowej przez skarżącego.

PPWIS wyjaśnił także identyczność orzeczeń IMP w Ł. z 2014 r. i z 2019 r. podkreślając, że znaczenie dla sprawy ma korekta orzeczenia z dnia [...].04.2019 r. gdzie orzecznicy uznali istnienie schorzenia wymienionego w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych ( po aktualnej hospitalizacji ), jednakże nie można stwierdzić u skarżącego choroby zawodowej z powodu znacznego upływu czasu od ustania narażenia do jej wykrycia.

Należy zaznaczyć, że nie jest sporna między stronami kwestia wystąpienia narażenia na negatywne działania dla zdrowia skarżącego czynnika występującego w miejscu pracy, polegającego na wykonywaniu monotypowych ruchów kończyn górnych. Miało to miejsce w latach 1978-1994. Karta oceny narażenia zawodowego uwzględnia te okoliczności, jak również fakt, że skarżący nie pracował w latach 1994-2001 czyli nie można mówić o narażeniu. Natomiast prowadził działalność gospodarczą w okresie 2001-2011 lecz nie udowodnił aby wówczas doszło do wykonywania czynności wpływających negatywnie na narząd ruchu kończyn górnych.

Wobec pozytywnego ustalenia, przez organy sanitarne, narażenia zawodowego nie ma znaczenia, zdaniem Sądu, czy organy korzystały z " standardów-wytycznych wydanych przez Medycynę Pracy 2015;66(3):443-450", co zarzucał skarżący. Organ twierdził, że korzystał z tych wytycznych, chociaż istotnie nie stanowią one żródła prawa, a raczej instrukcję pomocną przy postępowaniu w chorobach zawodowych.

Należy przypomnieć, że definicja choroby zawodowej zawarta w art. 235zn.1 Kodeksu pracy stanowi, że za chorobę zawodową uznaje się chorobę: wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy albo ze sposobem jej wykonywania.

Rację ma organ odwoławczy twierdząc, że musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy między zachorowaniem a warunkami pracy, a tego związku w niniejszym przypadku nie wykazano. Wymieniona w poz.19.5 wykazu chorób zawodowych jednostka chorobowa-przewlekłe zapalenie nadkłykcia...kości ramiennej lewej wymaga, do uznania za chorobę zawodową, bezwzględnie wystąpienia schorzenia w czasie pracy lub do roku od ustania narażenia. Ta przesłanka nie została spełniona, co wynika z orzeczeń jednostek uprawnionych, a także było do stwierdzenia przez sam organ na podstawie przedłożonej przez stronę dokumentacji lekarskiej.

Sąd podziela stanowisko organu, że termin 1-go roku nie jest terminem przywracalnym, ponieważ stanowi istotę uznania choroby za zawodową.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27.06.2017 r. ( II OSK 1845/16 ) wypowiedział tezę: (3) " W przypadku choroby zawodowej określonej w poz. 19 pkt 5 wykazu, brak jest dodatkowych wskazań. Niezależnie zatem od osobniczej wrażliwości chorego, ujawnienie się tej choroby po upływie roku stanowi nieusuwalną przeszkodę do rozpoznania choroby zawodowej". Podobne orzeczenie zapadło w WSA w Gdańsku 31.01.2013 r.( III SA/Gd 61/12 ).

Sąd podziela w/w pogląd, gdyż wynika on również z zamierzeń ustawodawcy, który zawarł w wykazie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Ustawodawca przewidział zróżnicowane okresy dla różnych jednostek chorobowych co oznacza, że rozpoznanie choroby po wskazanym, w wykazie, okresie wskazuje na inną przyczynę jej powstania niż zawodowa. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej, bowiem rozpoznanie nastąpiło po 24 latach od ustania narażenia, a pierwsza wzmianka o podejrzeniu danej jednostki chorobowej – po 16 latach.

W tych okolicznościach nie można uznać za słuszny zarzutu skargi, że organ nie wziął pod uwagę "wysokiego prawdopodobieństwa" wystąpienia choroby spowodowanej warunkami pracy. Pełnomocnik skarżącego traci z pola widzenia konieczny warunek jakim jest termin 1-go roku, aby stwierdzić chorobę zawodową. Gdyby ta przesłanka została spełniona, to nie byłoby potrzeby ustalać "prawdopodobieństwa", bowiem ocena narażenia zawodowego potwierdza istnienie niekorzystnych warunków pracy skarżącego do roku 1994.

Barierą nie uznania choroby za zawodową był brak udokumentowania, przez skarżącego, powstania schorzenia wymienionego w wykazie, w terminie ustawowym.

Mając na względzie powyższe, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.