Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 328/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 7. art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. J. decyzją z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]), Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2018 r. (nr [...]) o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.), na podstawie art. 8a tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył przepis prawa będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zawarte w nim pojęcia: "krótkotrwałość" (służby) i "rzetelność" (wykonywania zadań i obowiązków) są pojęciami nieostrymi. Minister przywołał leksykalne synonimy: "krótkotrwałości" (chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny) oraz "rzetelności" (m. in. gorliwy, niestrudzony, solidny, staranny, sumienny). Zdaniem organu, krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), a dodatkowo proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). Funkcjonariusz rzetelnie wykonujący zadania i obowiązki to funkcjonariusz, który sumiennie, solidne i dokładne wykonuje obowiązki służbowe. Postawa rzetelnego funkcjonariusza cechuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację obowiązków, ale także wykazywanie inicjatywy w służbie oraz gotowość do realizacji zadań dodatkowych. Zdaniem organu, narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, należy traktować jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza, przy czym chodzi tu o zagrożenie inne niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia, a więc zagrożenie rzeczywiste i wyjątkowe.

Organ dodał, że szczególnie uzasadniony przypadek" o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy, należy rozpatrywać po spełnieniu dwóch przesłanek wymienionych w tym przepisie (spójnik "oraz") i postrzegać go trzeba przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów, mogących stawiać rzetelność służby byłego funkcjonariusza pod znakiem zapytania i tylko wówczas gdy krótkotrwałość służby na rzecz totalitarnego państwa jest bezdyskusyjna a rzetelność służby w demokratycznej Polsce oczywista i poparta nadzwyczajnymi osiągnieciami, w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma bowiem charakter wyjątkowy.

Odnosząc te ogólne rozważania do rozpatrywanej sprawy, Minister stwierdził, że odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ponieważ służba M. J. przed dniem 31 lipca 1990 r. nie była krótkotrwała oraz brak jest dowodów, aby skarżący po 1990 r. pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że M. J. pełnił służbę od [...] września 1982 r. do [...] kwietnia 2005 r., tj. przez 22 lata, 6 miesięcy i 14 dni, z czego, jak wynika z informacji IPN - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 15 grudnia 2017 r. o przebiegu służby skarżącego, od dnia [...] września 1982 r. do [...] kwietnia 1988 r., a więc przez okres 5 lat, 7 miesięcy i 10 dni, była to służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej (w jednostkach organizacyjnych SB: na stanowisku inspektora w Wydziale [...] KWMO w [...] inspektora Grupy [...] RUSW w [...] , skarżący do 1985 r. był nieetatowym słuchaczem Stacjonarnego Studium Podyplomowego Akademii [...] w [...] ).

Zdaniem Ministra, służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała (przejściowa, chwilowa, tymczasowa, doraźna, epizodyczna), zarówno w ujęciu bezwzględnym jak i proporcjonalnym (stanowiła ok. 25 % całkowitego okresu jego służby). Była to służba wieloletnia, podjęta nieprzypadkowo, lecz w pełni świadomie.

Odnosząc się do przesłanki zastosowania art. 8a ustawy, o której mowa ust. 1 pkt 2, organ podał, że z pisma Komendanta Głównego Policji z dnia 5 marca listopada 2018 r. oraz z informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przebiegu służby skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r. wynika, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w służbie po dniu 12 września 1989 r. M. J. miał podwyższane uposażenie, dodatki służbowe, był awansowany w stopniu służbowym i otrzymywał wyższe stanowiska służbowe oraz odznaczenia (Brązowa Odznaka Za Zasługi w OPP, Odznaka Za Zasługi dla województwa [...]) i nagrody pieniężne, nie był karany dyscyplinarnie. Świadczenie emerytalne wypłacane skarżącemu nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. nr 86, poz. 734 ze zm.).

Organ dodał, że przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, zebrał cały materiał dowodowy i wnikliwie go rozpatrzył. Odnośnie zarzutu odwołania, dotyczącego naruszenia przez organ I instancji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, Minister stwierdził, że skarżący nie wykazał w jaki sposób jego prawo do czynnego uczestnictwa w postępowaniu zostało naruszone. Zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu może odnieść skutek tytko wtedy, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W ocenie organu II instancji, niezawiadomienie skarżącego o zakończeniu postępowania przez organ I instancji i prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy - nie uszczupliło praw strony (skarżącemu doręczono decyzję organu I instancji, wniósł od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym nie podniósł żadnych nowych okoliczności).

W konkluzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy nie jest uzasadniony. Zarówno postawa jak i osiągniecia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, nie dowodzą, aby zachodził szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ust. 1 ustawy. Z tego powodu nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, a zatem nie ma podstaw prawnych do uchylenia jego wcześniejszej decyzji z dnia [...] września 2018 r.

M. J. w skardze do Sądu na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2020 r. zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 8a ust.1 pkt. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1.art. 80 oraz art. 107 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że uzasadnienie decyzji "w przeważającej mierze opiera się na dowolności oraz ogólnych rozważaniach teoretycznych (...)". Organ nie dokonał wykładni pojęć niedookreślonych wymienionych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy tj. "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" oraz "szczególnie uzasadniony przypadek". pominął "szereg aspektów indywidualnych" odnoszących się do przebiegu służby, nie przeprowadził weryfikacji informacji przedstawionych we wniosku z [...] lutego 2017 r., które potwierdzają tezę o spełnieniu przesłanki szczególnego przypadku.

M. J. podniósł ponadto, że Minister nie wyjaśnił dostatecznie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uznał, że jego służba na rzecz tzw. totalitarnego państwa nie była krótkotrwała, nie wziął pod uwagę, że w demokratycznej Polsce służył ponad 17 lat, a więc przez okres znacznie dłuższy niż ten, który jest negatywnie oceniany przez ustawodawcę. Organ nie wyjaśnił również, dlaczego w jego ocenie wyliczone 25% czasu pełnienia służby nie spełnia przesłanki "krótkotrwałości", a przede wszystkim jaki procent okresu pełnienia służby spełniałby to kryterium. Minister nie wyjaśnił również dlaczego okres służby sprzed 31 lipca 1990 r. odniósł do całego okresu służby skarżącego, a nie na przykład do całego okresu jego aktywności zawodowej.

Minister nie wziął pod uwagę, że w języku potocznym pojęcie krótkotrwały jest używane przy opisie różnych zjawisk czy wydarzeń i - zależnie od kontekstu - może charakteryzować diametralnie różne okresy. Ustawodawca, używając przymiotnika "krótkotrwała" co do służby, odnosił się do okresu zatrudnienia. Nie użył go abstrakcyjnie, jak przyjmuje to organ, przywołując wszelkie, potoczne znaczenia określenia tego pojęcia w różnych kontekstach. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, zdaniem skarżącego, że pojęcie krótkotrwałej pracy odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej. Przyjęcie, jak czyni to bezkrytycznie organ, że "krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością" stanowi jawną nieścisłość jeśli nie wręcz nadużycie językowe.

M. J. w uzasadnieniu pozostałych zarzutów stwierdził, że Minister nie dokonał interpretacji pojęcia "rzetelności" służby oraz "szczególnego przypadku", a ponadto uzasadnienie w tym zakresie, sprowadzające się do stwierdzenia, że skarżący nie miał wybitnych osiągnięć w służbie, które można by uznać za wyróżniające na tle pozostałych funkcjonariuszy jest nieprawdziwe. Świadczą o tym oprócz licznych awansów i nagród otrzymane odznaczenia. M. J. podniósł, że nie odszedł ze służby dobrowolnie, ale w związku z powstałymi schorzeniami związanymi ze służbą w wyniku czego Komisja Lekarska MSWiA zaliczyła go do III grupy inwalidzkiej oraz uznała związek inwalidztwa ze służbą. Skarżący stwierdził, że pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia, o czym świadczy "szczegółowy wykaz leczenia i obrażeń" doznanych podczas pełnienia służby, sam fakt pełnienia służby w Policji oraz słowa roty wypowiadane podczas ślubowania przez każdego funkcjonariusza. Zdaniem skarżącego, Minister utożsamiając "narażenie zdrowia i życia" o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy z pełnieniem służby w warunkach realnego zagrożenia zdrowia i życia, dopuścił się bezprawnego rozszerzenia ustawowej przesłanki zawartej w art. 8a pkt. 2 ustawy .

W uzasadnieniu pozostałych zarzutów skargi M. J. podniósł, że zgodnie z art. 7 § 1 k.p.a. organy administracji są zobowiązane do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jej oceny, zaś uzasadnienie decyzji musi wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których organ się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W rozpatrywanej sprawie organ nie wywiązał się z tych obowiązków w sposób należyty. Minister naruszył również art. 61 § 4 (nie powiadomił go o wszczęciu postępowania), art. 35 § 1,2 i 3 - nie przestrzegał ustawowych przepisów rozpatrzenia sprawy, art.10 § 1 - przed wydaniem nie poinformował o możliwości zaznajomienia się z końcowymi materiałami sprawy i nie poinformował o tym, że mam prawo wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga M. J. zasługuje na uwzględnienie.

W kontrolowanej decyzji organ podał, że nie ma podstaw do wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji argumentował, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała, zarówno w ujęciu bezwzględnym (5 lat, 7 miesięcy i 10 dni) jak i w porównaniu do całości okresu jego służby. Trzeba dodać, że w ocenie organu po 12 września 1989 r. funkcjonariusz wykonywał powierzone zadania i obowiązki rzetelnie, przy czym nie pełnił tej służby z narażeniem zdrowia i życia i nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie .

Stanowisko organu nie jest prawidłowe.

Przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, powinno z niego wynikać, ze wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 491/09, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10)

Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 podkreślił, że ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach jak rozpatrywana, podlega szczególnym ograniczeniom. Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że obejmuje ona prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2)), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". W konsekwencji sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym polega na zbadaniu, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanej normy prawnej, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy, oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również tego czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym czy realizując te kompetencje respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywateli do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego, bądź dowolnego.

Zdaniem Sądu, organ nie wykazał przekonująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznał, że ponad pięcioletnia służba skarżącego przed 31 lipca 1990 r. nie była służą krótkotrwałą. Należy przypomnieć, że Minister podał, że krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), a dodatkowo proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił jednak, jakimi kryteriami się kierował, dochodząc do wniosku, że z perspektywy ponad 22 letniej służby skarżącego, 5 lat i 7 miesięcy i 10 dni służby to okres zbyt długi, aby uznać go za krótkotrwały. Zdaniem Sądu, powołanie się na synonimy słowa "krótkotrwałość" nie stanowi dostatecznego uzasadnienia tego stanowiska organu.

Trzeba odnotować, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. przyjął, że krótkotrwałość służby byłego funkcjonariusza należy oceniać z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji byłego funkcjonariusza, przede wszystkim z uwzględnieniem całego okresu jego służby. W określonych stanach faktycznych nie ma przeszkód do kwalifikowania służby kilkuletniej jako mającej charakter "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy.

Sąd zauważa, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zdaje się nie kwestionować, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. Dla porządku należy jednak podnieść, że nie ma powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285). Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Prowadzi to do wniosku, że "narażenie zdrowia i życia" nie jest niezbędne dla stwierdzenia, że funkcjonariusz pełnił służbę rzetelnie (wzorowo). Narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności.

Należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19 stwierdził, że o szczególnie uzasadnionym przypadku mogą świadczyć pewne wyjątkowe czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. A zatem nie tylko, wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego (por. również wyrok NSA z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3207/19). Organ oceniając spełnienie przez skarżącego przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powinien zbadać te wszystkie okoliczności.

Minister nie odniósł się w ogóle do tego wątku, dotyczącego przebiegu służby skarżącego i nie ocenił go z punktu widzenia ustawowych przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 ustawy. Stwierdził natomiast, że przypadek skarżącego nie jest szczególny, ponieważ jego służba przed dniem 31 lipca 1990 r. nie była krótkotrwała oraz brak jest dowodów, aby po 1990 r. pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia.

Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uwzględni wskazania zawarte w wyroku. Organ ponownie ustali istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne, a następnie dokona raz jeszcze oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ musi wskazać kryteria oceny "krótkotrwałości" służby skarżącego przed 31 lipca 1990 r., służby rozważyć, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", czy ta służba charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i państwa totalitarnego oraz odnieść się do okoliczności podniesionych przez skarżącego we wniosku o wydanie decyzji, dotyczących jego służby. Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął w taki, a nie winny sposób.

Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Z tych wszystkich powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 powołanej ustawy.