Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 390/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 4, art. 9
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi małoletniej Z.T. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z.T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. A.T. działająca jako przedstawiciel ustawowy (matka) małoletniej Z.T. zwróciła się do Ośrodku Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Do wniosku strona załączyła m.in.: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odprowadzonych składkach na ubezpieczenie zdrowotne z dnia [...] stycznia 2015 r., zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji wystawione przez Komornika Sądowego z dnia [...] stycznia 2015 r., wyrok zaoczny z dnia [...] września 2014 r., oświadczenie o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z dnia [...] stycznia 2015 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] marca 2012 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej powołując się na treść art. 12 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 3, art. 9, art. 10, art. 15, art. 18, art. 20, art. 25, art. 29 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1228, zwanej dalej w skrócie u.p.o.u.d.a.) oraz § 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 123 poz. 836 ze zm.) odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym złożony wraz z załącznikami wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ podał, iż do akt sprawy załączona została umowa o pracę A.T. z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz zaświadczenie z zakładu pracy o dochodach netto za maj 2014 r. z dnia [...] czerwca 2014 r. W związku z tym, że umowa była zawarta na czas określony tj. do [...].06.2014 r., organ zwrócił się do pracodawcy o wystawienie nowego zaświadczenia za drugi przepracowany miesiąc tj. sierpień 2014 r. Na podstawie odpowiedzi organ ustalił, iż A.T. przedłużono umowę i zachowana została ciągłość zatrudnienia. Wobec powyższego organ wziął pod uwagę dochód uzyskany przez stronę w maju 2014 r. w wysokości 1493,17 zł netto.

Odmowę przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ uzasadnił brakiem spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki kwalifikującej do uzyskania prawa do w/w świadczeń tj.i kryterium dochodowego.

W uzasadnieniu prawnym organ wskazał na treść z art. 9 ust. 1, 2 u.p.o.u.d.a., zgodnie z którym świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia (...) jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Jednocześnie organ przywołał treść art. 9 f ust. 3 cyt. ustawy, w myśl którego "w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego". Organ podał, iż zgodnie z powyższym nie brał pod uwagę dochodu strony z 2013 r. Następnie organ zwrócił uwagę na brzmienie art. 9 ust. 4a u.p.o.u.d.a., według którego "w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego". W przypadku A.T., jak podał organ, jest to dochód uzyskany w maju 2014 r. tj. kwota 1493,17 zł podzielona przez 2 osoby w rodzinie, która daje 746,59 zł. Powyższa kwota przekracza zaś zdaniem organu kryterium dochodowe o kwotę 21,59 zł, uzasadniając tym samym odmowne rozpoznanie wniosku.

Od powyższej decyzji A.T. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz o uwzględnienie zaświadczenia o dochodzie złożonego w organie I instancji w dniu 30 stycznia 2015 r. (za maj 2014 r.).

Odwołująca podała, iż zwróciła się do organu o przyznanie przedmiotowego świadczenia z uwagi na nieskuteczność egzekucji przysługujących jej córce – Z.T. od ojca G.T. alimentów. Odwołująca wskazała, iż w okresie od [...] stycznia do [...] kwietnia 2014 r. była osobą bezrobotną wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 5 pkt 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, złożyła do organu w dniu 30 stycznia 2015 r. zaświadczenie o wynagrodzeniu za maj 2014 r., czyli za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, wystawione przez zakład pracy. Odwołująca nie zgodziła się z wyliczeniem dochodu przyjętym przez organ – 1493,17 zł, stwierdzając, iż wynosi ono 1381,92 zł. Dodatkowo odwołująca zarzuciła organowi, iż w sposób niezgodny z prawdą podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż po zapoznaniu się z aktami sprawy nie zgłosiła uwag, podczas, gdy w istocie w dniu 30 stycznia 2015 r. złożyła do akt sprawy zaświadczenie o dochodzie za maj 2014 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając ustalenia organu I instancji za prawidłowe.

Kolegium wskazało w pierwszej kolejności na przesłanki ustawowe określone w art. 9 ust 1 i ust 2 u.o.p.s.u.d.a., dotyczące przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z którymi przysługuje ono osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Następnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 9 ust 3 cyt. ustawy, w myśl którego uprawnionym do alimentów: w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. SKO wyjaśniło, iż z powyższych względów organ I instancji nie wliczył dochodu odwołującej jaki uzyskała w 2013 r. Natomiast z uwagi na podjęcie pracy przez A.T. od [...].04.2014 r. i pozostawanie w zatrudnieniu na dzień [...].01.2015 r. to jest na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zastosowanie ma ust 4a wyżej powołanego art. 9 wspominanej ustawy stanowiący, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

SKO stwierdziło, iż kluczowe dla rozstrzygnięcia kwestii spełnienia przesłanek do przyznania odwołującej świadczenia z funduszu alimentacyjnego stanowiło ustalenie dochodu w myśl definicji, do której odwołuje art. 2 pkt 4 wspomnianej ustawy, jaki A.T. uzyskała w maju 2014 r.

W aktach sprawy znajdują się cztery dokumenty wystawione przez pracodawcę odwołującej ustalające dochód A.T. jaki osiągnęła w maju 2014 r. Są to zaświadczenia z dnia [...].06.2014 i z dnia [...].02.2015 r. określające kwotę dochodu netto w wysokości 1493,17 zł, zaświadczenie z dnia [...].01.2015 o zarobkach wydane dla potrzeb świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego (dla osób zgłaszających dochód uzyskany) wynagrodzenie za maj 2014 r. określające przychód w kwocie 2048,00 zł i dochód uzyskany w kwocie 1381,92 zł oraz odcinek o dochodach za maj 2014 r. z listy płac nr [...] nr akt 477 określające przychód brutto w kwocie 2048,00 zł.

Ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów zdaniem SKO bezspornie wynika, że A.T. w maju 2014 r. osiągnęła przychód w kwocie 2048,00 zł, a zatem jest to kwotą, na podstawie której należy ustalić dochód zgodnie z art. 2 pkt 4 u.o.p.o.u.d.a. stanowiącym, że: Ilekroć w ustawie mowa o dochodzie - oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych co oznacza, że kluczową definicję zawiera art. 3 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), zgodnie z którym Ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.11), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zdaniem SKO przytoczona definicja wskazuję, że od kwoty przychodu należy odjąć kwotę kosztów uzyskania przychodów, kwotę należnego podatku od osób fizycznych, kwotę składek na ubezpieczenia społeczne i kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne. Według powyższych reguł ustalony został dochód uzyskany przez A.T. w maju 2014 r. - 1493,17 zł.

Organ odwoławczy uznał sugerowany w odwołaniu przez A.T. sposób wyliczenia dochodu za nieprawidłowy bowiem zakłada, że koszty uzyskania przychodu będą dwukrotnie odejmowane od kwoty uzyskanego przychodu. Pierwszy raz, gdy kwota kosztów uzyskania przychodów zostaje odjęta od kwoty przychodu celem obliczenia zaliczki na podatek dochodowy do osób fizycznych oraz drugi raz gdy ta sama kwota kosztów uzyskania przychodów zostaje odjęta już od wynagrodzenia netto to jest od kwoty 1493,17 zł, którą to kwotą odwołująca mogła swobodnie dysponować.

Z uwagi na fakt, że dochód A.T. w miesiącu maju 2014 r. wyniósł 1493,17 zł kwota ta została podzielona na dwie osoby w rodzinie co daje 746,59 zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00 zł. Kolegium stwierdziło, iż dochód uzyskany w maju 2014 r. przez odwołującą przekroczył kryterium dochodowe co oznacza, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawniona wieku do 18 lat Z.T..

Od powyższej decyzji A.T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę. Skarżąca zarzuciła organowi:

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, (Dz.U. z 2012 roku, poz. 1228) polegające na nieuprawnionym przyjęciu, iż ustalenie dochodu dla celów świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie wymaga pomniejszenia przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych o koszty uzyskania przychodu;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14.6.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: KPA), w szczególności poprzez zaniechanie oceny przedłożonego przez przedstawiciela ustawowego skarżącej – A.T. - w dniu 30 stycznia 2015 roku zaświadczenia o zarobkach z dnia [...] stycznia 2014 roku wydanego dla potrzeb świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego obrazującego wysokość dochodu matki skarżącej za miesiąc maj 2014 roku zamykający się kwotą 1.381,92 zł. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu II instancji. Zdaniem skarżącej definicję legalną dochodu, a w konsekwencji zasady ustalania, czy nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego zamykającego dostęp do świadczeń rodzinnych, określa art. 3 pkt 1 lit. a-c ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. a: " Ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne".

Na mocy odesłania z art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powyższa definicja ma zastosowanie również w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie bowiem z powołaną normą prawną ilekroć w ustawie (o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) jest mowa o dochodzie rozumie się przez to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Na poparcie wskazanego stanowiska skarżąca przywołała fragment komentarza do art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych pod redakcją Wojciecha Maciejko, w którym zdaniem autorów dochód będzie, innymi słowy, przychodem w rozumieniu art. 10-14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszonym o wymienione enumeratywnie w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych cztery składniki (alimenty, koszty uzyskania przychodu, podatek oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne).

Zdaniem skarżącej twierdzenie organu, iż przedstawione przez nią wyliczenie dochodu zawiera dwukrotne odliczenie tych kosztów, uznać należy za nieuprawnione. Skarżąca podniosła, iż koszty uzyskania przychodu stanowią składnik wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy, tzn. odejmowane są (poza innymi składnikami) od przychodu na potrzeby wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy, i tylko na potrzeby dokonania tego wyliczenia. Innymi słowy oznacza to, iż nie są one odejmowane od przychodu w celu jego bezpośredniego pomniejszenia.

Dopiero tak wyliczona kwota zaliczki na podatek dochodowy (po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne) stanowi składnik pomniejszający przychód. Kwotą, o którą rzeczywiście pomniejszany jest przychód jest zatem kwota zaliczki na podatek dochodowy (co jest zgodne z definicją z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych), a nie kwota kosztów uzyskania przychodu. Fakt, iż koszty uzyskania przychodu stanowią składową wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy nie oznacza, że kwota tych kosztów zostaje w tym momencie odliczona od przychodu w sposób mający wpływ na ustalenie dochodu o jakim mowa w przywołanej definicji.

Dodatkowo dla potwierdzenia wyrażonego w skardze stanowiska skarżąca przywołał dostępne na stronach Ośrodków Pomocy Społecznej w całej Polsce zaświadczenia o zarobkach/dochodzie dla potrzeb świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego wydawane na podstawie art. 29 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 19 ust 2 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w których treści wyraźnie wskazuje się na sposób wyliczenia dochodu poprzez odesłanie do następującego wzoru: dochód = 1 - (2+3+4+S), gdzie:

1 oznacza przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.);

2- oznacza koszty uzyskania przychodu;

3 - oznacza zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych;

4 - oznacza składkę na ubezpieczenie społeczne;

5 - oznacza składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Podany wzór stanowiący podstawę dla ustalenia dochodu na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zdaniem skarżącej, odpowiada literalnemu brzmieniu art. 3 pktl lit a ustawy o świadczenia rodzinnych.

Skarżąca podniosła, iż zaświadczenie o zarobkach dostarczone przez nią w dniu 30.01.2015 roku zawiera wyliczenie dokonane zgodnie z podanym wyżej wzorem, a co za tym idzie zasadami określonymi w treści powołanej normy prawnej.

Wynagrodzenie wyliczone wedle powyższych zasad odpowiada kwocie 1.381,92 zł, co w przeliczeniu na dwoje członków rodziny daje kwotę 690, 96, a więc kwotę poniżej kryterium dochodowego (725 złotych) warunkującego przyznanie świadczenia. Zdaniem skarżącej organy dokonały zatem błędnej analizy materiału dowodowego, skutkując odmową przyznania córce skarżącej prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, mimo spełnienia wszystkich wymogów ustawowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów sądowych obejmujących zwrot kosztów dojazdu do Sądu w kwocie 200 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania małoletniej - Z.T. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – A.T. świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Kontrola ta wykazała, że decyzje organów obu instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, uzasadniając w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uzasadniając ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.).

W rozumieniu art. 9 ust. 1 cyt. ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Osobą uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 11 ustawy).

Bezspornym było na gruncie rozpoznawanej sprawy spełnienie przez wnioskodawczynię w/w ustawowej przesłanki tj. Z.T. nie ukończyła 18 lat (ur. [...].12.2012 r.), a prowadzona w stosunku do ojca wnioskodawczyni - G.T. egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się bezskuteczna (zaświadczenie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] stycznia 2015 r.).

Zasadniczy spór w sprawie budziło natomiast ustalenie czy spełnione zostało przez wnioskodawczynię kryterium dochodowe. Stosownie bowiem do treści art. 9 ust. 2 u.o.p.o.u.d.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Należy zauważyć, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie określa własnej definicji dochodu oraz dochodu rodziny, lecz zgodnie z art. 2 pkt 4 i 5, odsyła w tym zakresie do stosowania przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm., dalej jako u.ś.r.). W myśl art. 3 pkt 1 u.ś.r., ilekroć w ustawie tej jest mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt. 1 lit. a) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit c). Dochód rodziny - w myśl art. 3 pkt 2 u.ś.r. – stanowi zaś sumę dochodów członków rodziny.

Natomiast definicja dochodu członka rodziny zawarta została w art. 2 pkt 5a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 3). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4a).

Skarżone organy ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przyjęły, iż wynosi on 746,59 zł, co wobec przekroczenia ustawowo określonej kwoty 725 zł dało podstawę do odmownego rozpoznania wniosku skarżącej w zakresie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organu zarówno I jak i II instancji przyjął jako przychód uzyskany przez A.T. w miesiącu maju 2014 r. kwotę 2048 zł, zaś jako dochód rodziny dochód w kwocie 1493,17 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało 746,59 zł.

Skarżąca zakwestionowała sposób obliczenia przez organ dochodu rodziny uważając, iż organy błędnie ustalając wysokość dochodu w rodzinie dla celów świadczenia z funduszu alimentacyjnego uwzględniły w nim koszty uzyskania przychodu. Według jej obliczeń dochód na osobę w rodzinie w miesiącu maju 2014 r. ustalony winien być na poziomie 690,96 zł.

W ocenie Sądu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko SKO nie jest zasadne. Jak wynika z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej zwana w skrócie u.p.d.o.f.), dochodem jest nadwyżka przychodu nad kosztami jego uzyskania. Jedynie ta nadwyżka podlega opodatkowaniu. Dlatego celem obliczenia dochodu należy od przychodu odjąć koszty jego uzyskania. Kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.). Innymi słowy są to wydatki, które strona poniosła, aby osiągnąć przychód. W przypadku osób osiągających przychód ze stosunku pracy ustawodawca przyjął, że jest to ryczałtowa kwota 111 zł 25 gr miesięcznie (art. 22 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.).

Zdaniem Sądu to, że koszt uzyskania przychodu został odjęty od kwoty przychodu celem obliczenia zaliczki na podatek dochodowy nie oznacza, ze koszty te będą dwukrotnie odejmowane celem ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zmniejszenia tego dokonuje się jedynie celem obliczenia kwoty podatku od dochodu - czyli różnicy między przychodem a kosztem jego uzyskania - i tylko dla tego celu. Wynagrodzenie ze stosunku pracy wypłacane pracownikowi nie jest natomiast faktycznie pomniejszane o koszt uzyskania przychodu przed jego wypłatą pracownikowi. Jest to wydatek, który pracownik poniósł, aby osiągnąć przychód czyli uzyskać wynagrodzenie. Skarżąca słusznie wywodzi w skardze, że fakt, iż koszty uzyskania przychodu stanowią składowa obliczenia zaliczki na podatek dochodowy nie oznacza, że kwota tych kosztów zostaje w tym momencie faktycznie odliczona od przychodu w sposób mający wpływ na ustalenie dochodu, o jakim mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Oznacza to, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w postaci art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 3 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Naruszenie to polegało na nieodjęciu od przychodu strony w toku ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego kwoty kosztów uzyskania przychodu - wbrew treści ostatniego z wymienionych przepisów.

Rozpoznając ponownie sprawę organy winny od kwoty przychodu skarżącej odjąć - obok pozostałych elementów wymienionych w art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych - również koszt uzyskania przychodu i otrzymaną w ten sposób kwotę porównać z kwotą dochodu na osobę w rodzinie uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności zadecydowały, iż Sąd uchylił obie decyzje jako niezgodne z obowiązującym prawem. Ponowne rozpoznanie sprawy przez organy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.