Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 265/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi Miasta T. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pełnomocnik Gminy T. w dniu [...] r. wniósł skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na interpretację indywidualną z dnia [...] r. nr [...] wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., działającego z upoważnienia Ministra Finansów, w przedmiocie podatku od towarów i usług.

We wniosku o dokonanie interpretacji przedstawiono następujący stan faktyczny:

Miasto T., mające status miasta na prawach powiatu, realizuje inwestycje drogowe polegające na przebudowie dróg krajowych w granicach miasta. Wojewoda S. wydał decyzję na realizację inwestycji drogowej na terenie nieruchomości stanowiących do tej pory własność Gminy T., orzekając jednocześnie o przejściu nieruchomości wykazanych w decyzji, na rzecz Skarbu Państwa,

za odszkodowaniem.

Za przejęte pod drogi nieruchomości, zgodnie z art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji

w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) – dalej "specustawa", dotychczasowym właścicielom nieruchomości, wieczystym użytkownikom oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, przysługuje odszkodowanie. Podstawę do ustalenia odszkodowania stanowi art. 18 specustawy.

Jak wskazał pytający, wartość nieruchomości wycenił rzeczoznawca majątkowy, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej oraz cen z dnia ustalenia odszkodowania.

Zgodnie z art. 19 ust. 5 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260), w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Z kolei na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy, koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są

na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych

oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy z dnia

16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. Nr 367, poz. 2251 ze zmianami), w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są

z budżetów tych miast.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy opisane zdarzenie prawne polegające na przejściu z mocy prawa nieruchomości gminy na rzecz Skarbu Państwa realizuje hipotezę art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz. U.

z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), a tym samym czy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ?

2. Czy wystawcą i nabywcą na fakturze powinno być: T. Miasto na prawach powiatu.

Zdaniem wnioskodawcy, prawo własności nieruchomości przeszło na Skarb Państwa na podstawie decyzji Wojewody. W wyniku tej decyzji Skarb Państwa nie uzyskał jednak prawa władania rzeczą jak właściciel (nie uzyskał władztwa ekonomicznego), bowiem z mocy art. 20 specustawy prawo trwałego zarządu otrzymała Gmina, a właściwie wchodząca w jej skład jednostka organizacyjna (Miejski Zarząd Ulic i Mostów), która będzie realizowała i finansowała wszelkie zadania w zakresie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony

i zarządzania drogami publicznymi.

Stosownie do art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów

i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Z kolei zgodnie art. 7 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel,

w tym również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Zatem przedmiotem opodatkowania jest odpłatna dostawa towarów, w tym również nieruchomości, polegająca na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, przy czym istotne jest nie tyle przeniesienie prawa własności, ile prawa do rozporządzania towarem.

Przywołując przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) wnioskodawca zwrócił uwagę, że na podstawie jej art. 23 ust. 1, zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej,

przy czym przez starostę należy rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu (art. 4 pkt 9b).

Wobec powyższego starosta, w sprawach dotyczących obrotu nieruchomościami, jest z jednej strony reprezentantem Skarbu Państwa, a z drugiej strony organem wykonawczym gminy.

W stanie faktycznym opisanym przez pytającego Prezydent Miasta T. został zobowiązany do wyzbycia się nieruchomości tej Gminy na rzecz Skarbu Państwa, którego jako starosta jest reprezentantem. Oznacza to, że zarówno przed wywłaszczeniem, jak i po, nieruchomości pozostają we władaniu Prezydenta Miasta T. i to ten podmiot będzie nimi gospodarował.

Zdaniem wnioskodawcy, w opisanej sytuacji doszło do zmiany właściciela nieruchomości zgodnie z regułami prawa cywilnego, jednak nie doszło do dostawy towaru w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Pytający wskazał również, że odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w pytaniu, ustalone w decyzji Wojewody S., wypłacone zostało poprzez przelew bankowy środków z jednego rachunku Gminy T., na inny. Gmina nie otrzymała "fizycznie" środków za nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa, tym niemniej wystawiła faktury VAT i odprowadziła należny podatek. Potwierdza to, w opinii pytającego, że nie doszło do rozporządzenia towarem jak właściciel.

Prezentując własne stanowisko w zakresie drugiego pytania wnioskodawca powołał § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r.

w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

(Dz. U. nr 73, poz. 392 ze zm.), według którego w przypadku przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie, obowiązek podatkowy powstaje

z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty. W ślad za tym wskazał, że na fakturze dokumentującej transakcję przeniesienia własności nieruchomości, jako sprzedawca i nabywca, podane zostało Miasto T. na prawach powiatu. Taka forma dokumentowania transakcji możliwa jest jednak tylko w odniesieniu do faktur wewnętrznych. Także to potwierdza, że opisana taką fakturą transakcja nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako czynność opodatkowana. Na poparcie własnego stanowiska wnioskodawca powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2013 r.,

sygn. akt I SA/Rz 360/13.

W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K.,

w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację, w której uznał stanowisko strony

za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu interpretacji organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej ustawa VAT - opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in.: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym w świetle art. 2 pkt 6 ustawy VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przez dostawę towarów, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów

w zamian za odszkodowanie.

Zdaniem organu, w sytuacji przedstawionej we wniosku ma miejsce dostawa towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie, a zatem czynność do której wprost odnosi się art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT. W tym przypadku, odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

Organ zaznaczył, że nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podatnika.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2 bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Od zasady tej ustawa przewiduje jednak pewne wyjątki. Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powołując dodatkowo art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347) oraz § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 247 ze zm.) organ interpretacyjny stwierdził, że organy władzy publicznej są podatnikami VAT w sferze ich działalności cywilnoprawnej, w tym obrotu nieruchomościami.

Organ interpretacyjny stwierdził dalej, przywołując przepisy ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.)

oraz ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.), że miasto na prawach powiatu jest gminą, której ustawodawca dodatkowo przypisał wykonywanie zadań powiatu. W związku z tym prezydent miasta, jako organ jednostki samorządu terytorialnego, działa w podwójnej roli,

tj. zarówno jako organ gminy (przekazuje nieruchomości gminy), jak i reprezentant Skarbu Państwa (przejmuje nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa).

Organ zaznaczył, że taką właśnie sytuację opisał pytający wskazując,

że doszło do zmiany właściciela nieruchomości; ponieważ Gmina nie będzie mogła już dysponować przekazanymi nieruchomościami jak właściciel, a prawo to uzyska Skarb Państwa, to będzie miała miejsce dostawa towaru podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosowanie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem

od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W przypadku przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 12 ust. 4 specustawy, dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie (art. 12 ust. 4a-4f specustawy). W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że w interpretowanej kwestii przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło

w zamian za odszkodowanie, a zatem miała miejsce odpłatna dostawa towaru.

Odpowiadając na drugie pytanie organ wyjaśnił, powołując przepisy ustawy VAT oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

(Dz. U. z 2013 r., poz. 247 ze zm.), że podmiotem zbywającym i przejmującym nieruchomości jest ten sam podatnik podatku od towarów i usług – Miasto T. działające przez Prezydenta z jednej strony jako reprezentanta właściciela zbywanych nieruchomości (reprezentowany przez Prezydenta jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego), a z drugiej Miasto T. działające przez Prezydenta jako reprezentanta Skarbu Państwa nabywającego nieruchomości. Są to jednak dwa odrębne podmioty (jednostka samorządu terytorialnego i Skarb Państwa). W tej sytuacji faktura taką odrębność powinna odzwierciedlać.

Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem organu przedstawionym

w interpretacji pismem z dnia [...] r. wezwała do usunięcia naruszenia prawa powtarzając i poszerzając argumentację zawartą we wniosku o interpretację.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia

[...] r. organ stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Skargą z dnia [...] r. strona zaskarżyła powyższą interpretację wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Interpretacji zarzuciła naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT poprzez uznanie, że w sprawie miała miejsce odpłatna dostawa towarów opodatkowana podatkiem VAT, podczas gdy nie doszło do przeniesienia władztwa ekonomicznego nad nieruchomościami;

- art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT poprzez przyjęcie, że ustalenie odszkodowania na rzecz skarżącego spełnia warunek odpłatności, tj. warunek uprawniający do uznania czynności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT w sytuacji, w której wypłata odszkodowania na rzecz Miasta następuje ze środków finansowych tego miasta, a co za tym idzie, brak realnego przepływu środków finansowych;

- art. 106 ustawy VAT w zw. z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez uznanie, że miała miejsce dostawa towarów, co do której istniał obowiązek wystawienia faktury VAT.

W uzasadnieniu, na poparcie stawianych zarzutów, strona przywołała orzeczenia sądów administracyjnych argumentując, że w opisanym stanie faktycznym nie nastąpiło rozporządzenie towarem jak właściciel, a zatem nie doszło do dostawy towarów. Wprawdzie doszło do zmiany stosunków własnościowych, jednak władztwo nad nieruchomościami pozostało przy dotychczasowym właścicielu. Nie wystąpił też element odpłatności, gdyż odszkodowanie nie wiązało się z realnym przepływem środków finansowych na rzecz Miasta.

W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej interpretacji zgodnie z żądaniem strony skarżącej, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu odpowiedzi powtórzył argumentację zawartą już w zaskarżonej interpretacji.

Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że podobny problem, jak objęty sporną interpretacją, przedstawiony został do rozpoznania składowi 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1211/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnianiem prawnym tej oceny. Zgodnie zaś

z art. 14c § 2, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.

Kwestię sporną w sprawie stanowią postawione pytania, o treści:

1. Czy opisane zdarzenie prawne polegające na przejściu z mocy prawa nieruchomości gminy na rzecz Skarbu Państwa realizuje hipotezę art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz. U.

z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), a tym samym czy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ?

2. Czy wystawcą i nabywcą na fakturze powinno być: T. Miasto na prawach powiatu.

Wyjaśnienie powyższych kwestii wymaga ustalenia, czy w sprawie spełnione są przedmiotowe i podmiotowe przesłanki objęcia czynności opodatkowaniem tym podatkiem. Tylko bowiem zaistnienie łącznie dwóch przesłanek, tj. wykonanie czynności opodatkowanej na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług przez podmiot działający w charakterze podatnika w stosunku do konkretnej czynności, powoduje powstanie obowiązku podatkowego na gruncie przepisów ustawy o podatku VAT.

Według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów

i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług

na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Regulacja ta jest odzwierciedleniem art. 14 ust. 2 lit.a Dyrektywy 2006/112/WE

z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347) 112, zgodnie z którym za dostawę towarów uznaje się przeniesienie prawa własności do towaru w zamian za odszkodowanie z nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu albo z mocy prawa.

Opodatkowanie podatkiem VAT w przypadku przymusowego przeniesienia prawa własności w zamian za odszkodowanie (objęte wprost zamiarem prawodawcy unijnego w art. 14 ust. 2 lit.a Dyrektywy 2006/112/WE) realizuje zarówno zasadę powszechności opodatkowania, jak również zasadę niezakłócania konkurencji. Potwierdza to stanowisko ETS wyrażone w wyroku z 15 maja 1990 r. C-4/89 (Lex

nr 83912). Uregulowanie to ma zatem szerszy zakres znaczeniowy niż cywilistyczne przeniesienie własność rzeczy, a przy tym – w odniesieniu do Dyrektywy – wymiar uniwersalny, pozwalający tak ujednolicone kryterium stosować w poszczególnych państwach członkowskich, niezależnie od szczegółowych rozwiązań prawnych dotyczących obrotu cywilnoprawnego (w tych państwach). Również w zakresie uznania za dostawę towarów – przeniesienia własności rzeczy z mocy prawa

w zamian za odszkodowanie - nie można dostrzec niezgodności pomiędzy wytycznymi Dyrektywy, a ustawodawstwem krajowym.

Do uznania opodatkowanej dostawy towaru nie jest konieczne przeniesienie własności rzeczy, jeżeli tylko nabywca uzyskuje prawo władania rzeczą jak właściciel (władztwo ekonomiczne). Skoro tak, to tym bardziej przypadki przeniesienia własności rzeczy należy przyjąć do czynności uznanych za opodatkowaną dostawę towarów. Własność wyraża bowiem najszerszy zakres uprawnień związanych

z posiadaniem rzeczy (art. 140 K.c.).

W okolicznościach opisanych we wniosku o interpretację i potwierdzonych przez stronę skarżącą w dalszych pismach, a przy tym obiektywnie, doszło

do przesunięcia majątku pomiędzy podmiotami mającymi odrębną osobowość prawną, to jest Gminą T. i Skarbem Państwa.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że warunkiem dostawy towaru, jako czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie jest przeniesienie własności rzeczy bądź władztwa ekonomicznego na innego podatnika podatku od towarów i usług, ale na inny podmiot (to wtedy dochodzi do przeniesienia prawa).

Jak wynika z opisanego we wniosku stanu faktycznego, Wojewoda

na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wydał decyzję

o realizacji inwestycji drogowej w obrębie Miasta T., w następstwie której nieruchomości gminne (ustalone we wskazanej decyzji) stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa (art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Wojewoda ustalił także na rzecz Miasta T. odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości.

W oparciu o przytoczone okoliczności faktyczne organ interpretacyjny prawidłowo wywiódł, że z mocy prawa doszło do przejścia własności towarów – nieruchomości - na inny podmiot w zamian za odszkodowanie, co wyczerpywało znamiona odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT. Nie ulega wątpliwości i strona skarżąca tego nie kwestionuje, że w wyniku decyzji Wojewody, z uwzględnieniem skutku określonego w ustawie, Gmina utraciła własność nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Z kolei ustalenie odszkodowania (odpłatność) nastąpiło na podstawie decyzji właściwego organu.

W tym stanie rzeczy nie ma racji strona skarżąca wywodząc, że ustalone odszkodowanie za wywłaszczenie nie stanowi odpłatności, a zatem nie doszło

do czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przyznanie odszkodowania za utratę własności nieruchomości nastąpiło stosowną decyzją Wojewody – stanowiło element przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Podmiotem zobowiązanym do wypłat odszkodowania za nieruchomości przejęte

na rzecz Skarbu Państwa jest Miasto T. na prawach powiatu. W takim przypadku odszkodowanie spełnia rolę wynagrodzenia za przymusowe przeniesienie własności towarów. Dlatego jeśli wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem, wówczas ma ono charakter odpłatnej dostawy towarów i spełniony zostaje warunek przedmiotowy opodatkowania jej podatkiem od towarów i usług (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 491/11, dostępny: CBOSA). Bez znaczenia, zdaniem sądu, pozostaje przy tym kwestia źródeł finansowania odszkodowania, w tym okoliczność, czy Wojewoda przekazał środki na ten cel.

Na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności faktycznych, słuszne zatem jest stanowisko organu, że w wyniku decyzji Wojewody o zezwoleniu

na realizację inwestycji drogowej wskutek której z mocy prawa doszło do przejścia własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, następuje odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku VAT.

Wobec powyższego zarzuty skargi naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1

pkt 1 ustawy VAT nie są zasadne.

Podobnie sąd ocenił zarzut naruszenia art. 106 ust. 1 ustawy VAT (utrata mocy od 1 stycznia 2014 r.) w zw. z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów

w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, polegający na uznaniu przez organ, że miała miejsce dostawa towarów, co do której istniał obowiązek wystawienia faktury VAT.

W stanie prawnym obowiązującym na dzień złożenia wniosku o interpretację

art. 106 ustawy VAT stanowił, że podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.

W myśl art. 19 ust. 1 i 4 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, przy czym jeżeli dostawa towaru

lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Zasady wystawiania faktur VAT określały przepisy rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów

i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 68, poz. 360 ze zm.).

Z kolei na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku

od towarów i usług (Dz. U. nr 73, poz. 392 ze zm.), w przypadku przeniesienia

z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty.

Miasto na prawach powiatu podejmuje działania zarówno na rzecz jednostki samorządu terytorialnego jaką jest gmina, jak również na rzecz Skarbu Państwa - w zakresie gospodarowania jego nieruchomościami, dlatego też jest podatnikiem VAT zarówno od czynności wykonywanych w imieniu Skarbu Państwa, jak również od czynności dotyczących nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego - w analizowanej sprawie Gminy T..

Jak słusznie stwierdził organ interpretacyjny, w realiach przedmiotowej sprawy podmiotem zbywającym i przejmującym nieruchomości jest ten sam podatnik podatku od towarów i usług, z jednej strony jako właściciel zbywanych nieruchomości (Gmina T.), a z drugiej jako Miasto na prawach powiatu nabywające nieruchomości do majątku Skarbu Państwa. W tej sytuacji wystawiona faktura powinna taki stan rzeczy odpowiednio dokumentować.

Jednocześnie wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem

z dnia 8 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1211/12 wydanym w składzie 7 sędziów

ze skargi na interpretację indywidualną obejmującą odpowiedź na pytanie,

"Czy wydanie nieruchomości w wyniku decyzji Wojewody o ustaleniu lokalizacji drogi, publicznej (wojewódzkiej) stanowi dostawę towaru i czy w związku z tym odszkodowania określane decyzjami Wojewody na rzecz Miasta i Skarbu Państwa związane z przekazaniem nieruchomości na rzecz Województwa podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług" – oddalił skargę Miasta. Jak zwrócił uwagę NSA w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1211/12 przekazującym sprawę do rozpoznania poszerzonemu składowi, w orzecznictwie ujawniły się rozbieżności w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, w tym co do tego, czy przejęcie decyzją wojewody nieruchomości gminy na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem stanowi dostawę towarów do której wprost odnosi się wskazany przepis.

W stanie faktycznym sprawy rozpoznawanej przez NSA, zbieżnym w tej części ze stanem przedstawionym przez pytającego w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę Gminy tym samym uznał powyższą czynność za podlegającą podatkowi VAT. W konsekwencji wystąpił obowiązek wystawienia faktury VAT, stosownie do art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle powyższego przywołane w skardze na poparcie zgłaszanych zarzutów wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż wydana interpretacja indywidualna nie narusza przepisów prawa i oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie

art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.