Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 245/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w części z sankcją; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 107 217 zł (słownie sto siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Grupa producentów owoców i warzyw "[...]" Sp. z o.o. (dalej – Grupa) złożyła w dniu 26 września 2012 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. wskazując, że zrealizowała następujące inwestycje:

a) budowa budynku dla linii pora (wartość netto poniesionych kosztów inwestycji: 12 900 000 zł);

b) zakup i montaż linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania porów (wartość netto poniesionych kosztów inwestycji: 11 250 000 zł);

c) zakup metalowych skrzynio-palet do pora 1 500 szt. (wartość netto poniesionych kosztów inwestycji: 1 840 000,00 zł);

d) zakup zestawu dodatkowych wózków widłowych (wartość netto poniesionych kosztów inwestycji: 860 000,00 zł);

e) zakup ładowacza czołowego (wartość netto poniesionych kosztów inwestycji: 445 000,00 zł);

f) zakup kombajnu do zbioru pora (wartość netto poniesionych kosztów inwestycji: 2 300 000,00 zł) vide część E.1 wniosku.

W części D wniosku – Przychody wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw – Grupa zadeklarowała wartość produktów sprzedanych w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. w wysokości 3 840 477,40 zł netto. Ponadto, w części E.2 wniosku – koszty zakupu gruntu oraz przygotowania i realizacji inwestycji, ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania – Grupa zadeklarowała kwotę 17 992 674,94 zł kosztów związanych z przygotowywaniem i realizacją całej inwestycji, poniesionych w okresie od dnia 5 sierpnia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. Łączna wnioskowana przez ww. Grupę producentów kwota pomocy wyniosła 35 844 375,31 zł.

W dniu 11 października 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej Dyrektor ARiMR) wystosował wezwanie nr 1/2012 do usunięcia braków formalnych w złożonym wniosku, polegających na dostarczeniu niezbędnych dokumentów dla inwestycji "Budowa budynku dla linii pora".

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Strona dostarczyła w dniu 16 października 2012 r. decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., dotyczącą zatwierdzenia zmian w projekcie budowlanym polegających na: przebudowie wiaty na maszyny na halę przerobu pora, budowie budynku do podczyszczania wody technologicznej, dostosowaniu budowli i urządzeń technologicznych związanych z magazynowaniem i podczyszczaniem wody technologicznej wraz z pozostałymi zmianami objętymi projektem budowlanym z maja 2012 r.

W dniu 23 października 2012 r., Grupa złożyła pismo wyjaśniając, iż jest w trakcie załatwiania decyzji dopuszczającej obiekt do użytkowania i natychmiast po jej otrzymaniu decyzja ta zostanie dostarczona wraz z protokołem odbioru końcowego.

W dniu 9 listopada 2012 r. Dyrektor ARiMR wystosował do Grupy ponowne wezwanie do złożenia wyjaśnień.

Dnia 21 listopada 2012 r., Grupa złożyła korektę wniosku o przyznanie pomocy finansowej wraz z pisemnymi wyjaśnieniami, załącznikiem nr 12 (W-1.12/20), umową nadzoru inwestorskiego nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., kosztorysem powykonawczym dotyczącym wykonania metalowych skrzyniopalet, stronami tytułowymi do kosztorysów powykonawczych nr 1/1, 1/2 i 1/3, protokołami rozliczeniowymi (dotyczącymi: wykonania dokumentacji technicznej, sporządzenia kosztów niekwalifikowanych operatu wodno-prawnego, wykonania badań geologicznych, budowy budynku dla linii pora – 8 szt.), oświadczeniami sprzedawcy potwierdzającymi, iż zakupione maszyny są nowe – 5 szt., protokołami rozliczeniowymi (dotyczącymi: zakupu ładowacza czołowego, wózków widłowych, skrzyniopalet metalowych do zbioru i przechowywania pora, kombajnu do zbioru pora i linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora), ofertą nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., ofertą handlową dotyczącą ładowarki teleskopowej Manitou 1440A, dokumentem sprzedaży z podziałem na asortyment z przeliczeniem sztuk i kilogramów na tony, poprawionym załącznikiem nr 2 (W-1.2/20) do wniosku, skorygowanym załącznikiem nr 3 (W-1.3/20) do wniosku, poprawionym załącznikiem nr 4a (W-1.4a/20) do wniosku, skorygowanym załącznikiem nr 5 (W-1.5/20) do wniosku, potwierdzeniami dokonania przelewów (9 szt.). Grupa dostarczyła również dokumentację techniczną dotyczącą hali pora (opis techniczny do projektu budowlanego zamiennego, dokumentacja wykonawcza – architektura, konstrukcja – tom 1,2 i 3, instalacje sanitarne zewnętrzne, instalacje sanitarne wewnętrzne, chłodnictwo, ogrzewanie, wentylacja, linia technologiczna pora – parter i antresola hali).

W dniu 30 listopada 2012 r. wezwano Grupę do dostarczenia szczegółowego opisu technicznego konstrukcji i warunków gruntowych – część "E" opisu.

W dniu 17 grudnia 2012 r., Dyrektor ARiMR skierował zapytanie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dotyczące wskazania terminu zakończenia inwestycji polegającej na "Budowie budynku dla linii pora".

W dniu 21 grudnia 2012 r. do ARiMR wpłynęła ocena stanu technicznego i wycena wartości rynkowej maszyn rolniczych w firmie "[...]" Sp. z o.o., a w dniu 24 grudnia 2012 r. do ARiMR nadesłano protokoły weryfikacji kosztorysów powykonawczych nr 1/1, 1/2, 1/3 wykonania metalowych skrzyniopalet oraz kosztów nadzoru inwestorskiego, sporządzone przez uprawnionego kosztorysanta.

W dniu 3 stycznia 2013 r. Dyrektor ARiMR wystosował do Grupy kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień.

W dniu 2 stycznia 2013 r. Grupa dostarczyła do ARiMR protokół końcowy odbioru robót z dnia [...] marca 2012 r. oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku przechowalni warzyw (pora) oraz budynku urządzeń podczyszczających wodę technologiczną.

W dniu 4 stycznia 2013 r. Grupa złożyła w ARiMR prośbę o przywrócenie terminu na dostarczenie pozwolenia na użytkowanie budynku dla linii pora.

W dniu 14 stycznia 2013 r. Grupa dostarczyła korektę wniosku o przyznanie pomocy finansowej wraz z pisemnymi wyjaśnieniami, płytą CD, potwierdzeniem dokonania przelewu z dnia 27 czerwca 2012 r., specyfikacją do faktury [...], specyfikacją głównych elementów linii pora, protokołem rozliczeniowym nr 1 – korekta nr 1 z dnia 14 stycznia 2013 r., załącznikiem nr 3 (W-1.3/20) do wniosku, załącznikiem nr 4 (W-1.4/20), załącznikiem nr 12 (W-1.12/20) do wniosku, dokumentem potwierdzającym wykonanie robót budowlanych w budynku nr 40 i w budynku nr 41, dokumentem potwierdzającym wykonanie odwodnienia, robót instalacyjnych w budynku nr 41, dokumentem potwierdzającym wykonanie kanalizacji sanitarnej – roboty instalacyjne w budynku w budynku nr 40, dokumentem potwierdzającym wykonanie zewnętrznej kanalizacji technologicznej – roboty instalacyjne, wyjaśnieniami architekta z dnia 10 stycznia 2013 r., wyliczeniami i wyjaśnieniami do protokołu z weryfikacji kosztorysu, szczegółową kalkulacją cen jednostkowych do kosztorysu powykonawczego nr 1/3 korekta, kosztorysem powykonawczym nr 1/1 korekta, szczegółową kalkulacja cen jednostkowych do kosztorysu powykonawczego nr 1/1 korekta, uwagami i wyjaśnieniami do protokołu kontroli kosztorysu 1/2 branża sanitarna, kosztorysem powykonawczym nr 1/2, kosztorysem powykonawczym nr 1/3 korekta, fakturą VAT nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., fakturą VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., fakturą VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., z uwagami i wyjaśnieniami do protokołu kontroli kosztorysu nr 1/3 – branża elektryczna, szczegółową kalkulacją cen jednostkowych do kosztorysu powykonawczego nr 1/2 korekta.

Dnia 15 stycznia 2013 r., uprawniony rzeczoznawca złożył aneks do oceny stanu technicznego i wyceny wartości rynkowej maszyn rolniczych w firmie "[...]" Sp. z o.o.

W dniu 22 stycznia 2013 r. do ARiMR wpłynęła odpowiedź od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dotycząca wskazania terminu zakończenia inwestycji polegającej na "Budowie budynku dla linii pora". Do w/w decyzji dołączono wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, oświadczenie kierownika budowy dotyczące wykonania robót budowlanych (2 szt.) oraz oświadczenie kierownika budowy z dnia 5 grudnia 2012 r. o zagubieniu dziennika budowy (tom IV, V, VI).

W dniach 18-29 stycznia 2013 r., w siedzibie Grupy oraz gospodarstwie członka Grupy – J. S., została przeprowadzona kontrola na miejscu, podczas której stwierdzono nieprawidłowości w załączniku nr 2 (W-1.2/20) do wniosku dotyczące błędnych numerów faktur oraz błędnych dat wystawienia faktur. W toku kontroli na miejscu ustalono również, iż dla wózka widłowego (model RX20-20P) na tabliczce znamionowej znajduje się inny numer seryjny. Natomiast w gospodarstwie J. S. w trakcie kontroli na miejscu, inspektorzy terenowi weryfikacji poddali działkę ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie [...]. W związku z faktem, iż na dzień kontroli nie można było ustalić zasiewu marchwi uzyskano oświadczenie dotyczące powierzchni zasiewu marchwi złożone przez A. S. (pełnomocnika J. S.).

W dniu 1 lutego 2013 r. wezwano Grupę do złożenia wyjaśnień w sprawie różnic ilości dla marchwi i cebuli ujętej w tabeli 3 – w załączniku nr 1 (W-1.1/20) do wniosku oraz w tabeli 3 uwzględnionej w załączniku nr 2 (W-1.2/20) do wniosku, błędnie wpisanego numeru seryjnego w załączniku nr 12 (W-1.12/20) do wniosku oraz wyjaśnienia przyczyn przyjęcia na stan z datą 30 czerwca 2012 r. w ewidencji środków trwałych kombajnu do zbioru pora (model SP-110PO) oraz wózków widłowych (7 sztuk) w sytuacji, gdy faktury VAT potwierdzające zakup w/w maszyn rolniczych zostały wystawione w dniu 2 kwietnia 2012 r.

W dniu 1 lutego 2013 r., Grupa złożyła pisemne wyjaśnienia do uwag zgłoszonych przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR wraz z umową o wykonanie robót budowlanych nr [...] z dnia 9 stycznia 2012 r. oraz umową nr [...] o wykonanie robót instalacyjnych z dnia 22 lutego 2012 r. Jednocześnie w dniu 1 lutego 2013 r., Grupa złożyła pisemne wyjaśnienia dotyczące załącznika nr 1 (W-1.1/20) do wniosku oraz dotyczące daty przyjęcia do użytkowania środków trwałych, a także dostarczyła poprawiony załącznik nr 12 (W-1.12/20) do wniosku.

W dniu 15 lutego 2013 r. wezwano Grupę do złożenia wyjaśnień w sprawie rozbieżności w kwotach dotyczących kosztów całej inwestycji, stanowiącej podstawę naliczenia limitu kosztów związanych z przygotowaniem i realizacją inwestycji, poniesionych w okresie od dnia 5 sierpnia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2012 r., ujętych w załączniku nr 4a (W-1.4a/20) do wniosku, dostarczenia dowodów opłacenia faktur ujętych w załączniku nr 4a do wniosku potwierdzających wysokość poniesionych ww. kosztów.

W dniu 18 lutego 2013 r., Grupa dostarczyła dowody zapłaty dotyczące poniesionych kosztów ogólnych.

W dniu 20 lutego 2013 r. A. S. reprezentujący Grupę, złożył poprawiony załącznik nr 4a (W-1.4a) do wniosku, korektę wniosku o przyznanie pomocy finansowej oraz załącznik z ogólną klasyfikacją do dokumentacji technicznej oraz ekonomicznej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektor ARiMR przyznał Grupie pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 152 110,03 zł oraz przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 2 191 795,41 zł za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. Dyrektor ARiMR jednocześnie ww. decyzją odmówił Grupie przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 15 944 499,48 zł, a także dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 15 944 499,48 zł. Decyzja została doręczona w dniu 28 lutego 2013 r.

Od przedmiotowej decyzji Grupa złożyła w dniu 13 marca 2013 r. odwołanie do Prezesa ARiMR, z zachowaniem ustawowego terminu (uzupełnione pismami z dnia 9, 14 i 17 maja 2013 r.).

W dniu 22 maja 2013 r., Strona wniosła pismo wraz z wyjaśnieniami biegłego rzeczoznawcy dotyczącymi aneksu do wyceny z dnia 15 stycznia 2013 r.

W dniu [...] maja 2013 r., Prezes ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 5 czerwca 2013 r. Dyrektor ARiMR wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie m.in. wyłączenia kosztów wykonania budynku urządzeń na wodę technologiczną z kosztów wykonania inwestycji dotyczącej budowy budynku dla linii pora oraz wskazania dokładnego opisu wykorzystania powierzchni powstałego budynku dla linii pora na poszczególne obszary. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Grupa złożyła w dniu 17 czerwca 2013 r. wyjaśnienia oraz złożyła korektę wniosku o przyznanie pomocy z wyłączeniem kosztów wykonania budynku nr 41, dokładny opis wykorzystania powierzchni budynku dla linii pora na poszczególne obszary, załącznik nr 3 (W-1.3/20), załącznik nr 4 (W-1.4/20), załącznik nr 4a (W-1.4a/20) do wniosku, fakturę korygującą nr 01/06/2013 z dnia 14.06.2013 r., wyjaśnienia architekta, protokół rozliczeniowy – 3 szt. (protokół rozliczeniowy nr 1/3 – korekta nr 1, protokół rozliczeniowy nr 1/2 – korekta nr 1, protokół rozliczeniowy nr 1/1 – korekta nr 2 – wyłączenie budynku nr 41), kosztorys powykonawczy nr 1/1 – korekta – wyłączeniem budynku nr 41 oraz płytę CD.

Następnie, Strona w dniu 18 czerwca 2013 r. złożyła opinię techniczną dotyczącą analizy i oceny kosztorysów powykonawczych sporządzonych dla wartości budynku hali pora, wyceny linii technologicznej do pora, kalkulacji wartości metalowych skrzyniopalet oraz wyceny kosztów nadzoru inwestorskiego.

Na zlecenie Dyrektora ARiMR w dniu 10 lipca 2013 r., Panowie: A. R. (uprawniony rzeczoznawca) i A. W. (uprawniony projektant i kierownik budowy w specjalności konstrukcyjno-budowlanej), działając jako biegli, wykonali czynności kontrolne w zakresie oględzin i wyceny linii technologicznej dla pora.

W dniu 10 lipca 2013 r., Strona złożyła wniosek o wyłączenie z postępowania A. W.. Powyższy wniosek został załatwiony przez Dyrektora ARiMR w dniu [...] lipca 2013 r. w drodze postanowienia o odmowie wyłączenia ww. biegłego.

Organ w dniu 18 lipca 2013 r., wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących dostarczenia wykazu konkretnych maszyn użytych do montażu i ujętych w pozycji od 191 do 2013 w kosztorysie.

W dniu 25 lipca 2013 r. Grupa złożyła kolejne dokumenty, w tym m. in. dotyczące sprzedaży (w wersji angielskiej i w języku polskim), szczegółową kalkulację cen jednostkowych do kosztorysu powykonawczego nr 1/1 korekta oraz wyjaśnienia Mostostal Infrastruktura Sp. z o.o.

Następnie w dniu 30 lipca 2013 r., Strona zapoznała się ze sporządzonymi przez biegłych wycenami, które wpłynęły do Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu 25 i 30 lipca 2013 r., a następnie pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r., zgłosiła zastrzeżenia do przedstawianych wycen.

Następnie w dniu 12 sierpnia 2013 r., Grupa złożyła korektę wniosku o przyznanie pomocy finansowej wraz z załącznikami nr 3, 4, 4a oraz wyliczeniem udziału kosztów nadzoru i tabelkę roboczą.

Dyrektor ARiMR zwrócił się do Prezesa Zarządu Oddziału SITR z prośbą o odniesienie się do zastrzeżeń Strony do wyceny wartości rynkowej maszyn i urządzeń wchodzących w skład linii technologicznej, służącej do oczyszczania pora i jego pakowania, którego wyjaśnienia w powyższym zakresie wpłynęły do ARiMR w dniu 13 sierpnia 2013 r.

Strona pismem z dnia 16 sierpnia 2013 r. odniosła się do wyjaśnień biegłego, a także złożyła do Prezesa ARiMR skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dyrektora ARiMR.

W dniu 19 sierpnia 2013 r. odbyło się spotkanie Strony z Dyrektorem ARiMR.

W dniu 29 sierpnia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (tj.: Dz. U. Nr 145, poz. 868 ze zm.) i art. 104 zgodnie z art. 45 ust. 1 i 2 oraz art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw (DZ. U. L 157/1 z 15.06.2011) i:

a) przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 152 110,03 zł, za I półrocze V roku realizacji planu dochodzenia do uznania, z czego pomoc ze środków UE wynosiła 114 082,52 zł;

b) przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 6 696 259,27 zł za I półrocze V roku realizacji planu dochodzenia do uznania, z czego pomoc ze środków UE wynosiła 4 464 172,84 zł;

c) odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 13 692 267,55 zł;

d) dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 13 692 267,55 zł.

Łączna kwota pomocy finansowej wynosiła 6 848 369,30 zł.

Prezes ARiMR w dniu [...] września 2013 r. wydał postanowienie nr [...] o uznaniu zażalenia na przewlekłość postępowania ze nieuzasadnione.

W dniu 20 września 2013 r., Grupa złożyła odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu załączając informację dotyczącą wagi kontrolnej Versaweigh wraz z ofertą handlową i opisem technicznym. Ponadto, dołączone zostały zdjęcia pomostu i platformy oraz decyzje Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Grupa w trakcie prowadzonego postępowania złożyła pisma procesowe w dniach: 25 października 2013 r., 4 listopada 2013 r., 8 listopada 2013 r. oraz 19 listopada 2013 r.

W dniu 28 listopada 2013 r. Prezes ARiMR poinformował Stronę o dołączeniu do akt sprawy wyjaśnień Dyrektora ARiMR datowanych na dzień 15 listopada 2013 r. oraz na dzień 27 listopada 2013 r., dotyczących sprawy antydatowania dokumentów oraz powoływania biegłych.

Pełnomocnik Grupy w dniu 4 grudnia 2013 r. zapoznał się z aktami sprawy.

Decyzją z dnia [...].12.2013 r. Prezes ARiMR – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Prezes ARiMR podkreślił, iż w sprawie zastosowanie mają następujące przepisy prawa unijnego, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 1605/2002 (Dz. Urz. UE L nr 298 z 26 października 2012 r., str. 1) zwane dalej "rozporządzeniem nr 966/2012", rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L nr 9 z 11 sierpnia 2005 r. , str. 1-25, z późn. zm.) zwane dalej "rozporządzeniem nr 1290/2005" oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L nr 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1234/2007" oraz akty wykonawcze do niego, tj. rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1), zwane dalej "rozporządzeniem nr 543/2011", i przepisy krajowe w tym ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.) zwana dalej "ustawą o finansach publicznych", oraz ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z późn. zm.), zwana dalej "ustawą", oraz wydane w oparciu o nią akty wykonawcze:

1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 5, poz. 27), zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 1178);

2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), zwane dalej "rozporządzeniem", zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 872).

Prezes ARiMR podkreślił iż środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego, jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych). W związku z powyższym, ARiMR, jako agencja płatnicza jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw.

Zgodnie z art. 103 a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy, pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania do przyznawania pomocy finansowej na inwestycje ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, zrealizowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, będące przedmiotem postępowań w sprawie przyznania pomocy finansowej wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., zwanego dalej "rozporządzeniem".

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia, wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw przyznawana jest pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych m. in. z przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, jeżeli inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy oraz zostały zrealizowane. Jednocześnie realizacja inwestycji dotyczącej linii technologicznych zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia winna polegać na ich zakupie oraz montażu. W § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia, zostały również wskazane środki dowodowe potwierdzające poniesienie kosztów zrealizowanej inwestycji lub jej etapu, tj. faktury albo dokumenty o równoważnej wartości dowodowej.

W trakcie postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustalił, iż Strona złożyła wniosek za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r.

Prezes ARiMR w pierwszej kolejności dokonał weryfikacji kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej. I tak zgodnie z art. 43 ust. I rozporządzenia nr 543/2011 oraz art. 103a ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1234/2007 pomoc finansowa na pokrycie kosztów założenia oraz prowadzenia działalności administracyjnej grupy w piątym roku działalności wynosi 4% wartości produktów sprzedanych, w przypadku, gdy wartość produktów sprzedanych nie przekracza równowartości 1 000 000 euro oraz 2 % w przypadku wartości produktów sprzedanych powyżej równowartości 1 000 000 euro. Górna wartość pomocy finansowej w piątym roku działalności nie może przekroczyć równowartości 100 000 euro.

Zgodnie z przedstawionymi dokumentami oraz korektą wniosku o przyznanie pomocy finansowej z dnia 21 listopada 2012 r., wartość produktów sprzedanych przez Grupę, wytworzonych przez jej członków w okresie objętym wnioskiem wyniosła 3 802 750,70 zł. Kurs euro wynosi 4,4580 w stosunku do złotego. W związku z powyższym wartość produktów sprzedanych, ze względu na które grupa uzyskała wstępne uznanie do 1 000 000 euro wynosi 3 802 750,70 zł, a pomoc finansowa obliczona w oparciu o 4% stawkę ryczałtową dla produkcji do 1 000 000 euro, czyli:

3 802 750,70 zł x 4% = 152 110.03 zł.

Organ odwoławczy wskazał, że wysokość powyższej kwoty nie była kwestionowana przez Stronę oraz na fakt, że nie podlegała ona żadnemu pomniejszeniu, w związku z tym taka kwota została Grupie przyznana.

W dalszej części organ odwoławczy dokonał analizy, które koszty inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia uznania, należy uznać za kwalifikowane.

Prezes ARiMR wskazał, że wskutek nowelizacji rozporządzenia nr 543/2011 [rozporządzenie Komisji (UE) nr 302/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L nr 99 z dnia 5 kwietnia 2012 r. str. 21)] "refundowane" mogą zostać w pełnej wysokości koszty inwestycji, które zostały poniesione przed dniem 5 kwietnia 2012 r. Natomiast realizacja, zatwierdzonych w planie dochodzenia do uznania inwestycji ma nastąpić do końca danego okresu półrocznego lub rocznego w zależności jaki okres rozliczeniowy wybrała grupa.

W niniejszej sprawie Strona przedstawiła dokumenty księgowe świadczące, że zobowiązania zostały przez nią podjęte przed dniem 5 kwietnia 2012 r. oraz dotyczyły inwestycji, które zostały zatwierdzone w planie dochodzenia do uznania przed tą datą, a Grupa na mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., otrzymała już pomoc finansową do tych inwestycji.

Grupa we wniosku o przyznanie pomocy przedstawiła do rozliczenia następujące inwestycje:

1) budowa budynku dla linii pora;

2) zakup metalowych skrzynio-palet do pora - 1500 szt.;

3) zakup zestawu dodatkowych wózków widłowych;

4) zakup ładowacza czołowego;

5) zakup kombajnu do zbioru pora;

6) zakup i montaż linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora.

Zadeklarowana we wniosku o przyznanie pomocy finansowej wartość poniesionych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, zrealizowanych w okresie objętym wnioskiem, przyjętych do naliczenia pomocy finansowej przez Stronę wyniosła 29 595 000 zł.

Na powyższą kwotę składały się następujące koszty:

1) budowa budynku dla linii pora - 12 900 000 zł;

2) zakup i montaż linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora –

11 250 000 zł;

3) zakup metalowych skrzynio-palet do pora, 1500 szt. - 1 840 000 zł;

4) zakup zestawu dodatkowych wózków widłowych - 860 000 zł;

5) zakup ładowacza czołowego - 445 000 zł;

6) zakup kombajnu do zbioru pora - 2 300 000 zł.

Dla inwestycji "[...]" została wystawiona faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. na kwotę netto 12 900 000 zł, potwierdzająca zrealizowanie powyższej inwestycji. Strona poza tym, również przedstawiła kosztorysy powykonawcze nr 1/1, 1/2, 1/3 budowy budynku dla linii pora.

W ramach prowadzonego postępowania, organ I instancji dokonał poprzez powołanego przez siebie biegłego kosztorysanta A. W. weryfikację kosztorysów powykonawczych nr 1/1, 1/2, 1/3. Na podstawie opinii (protokołu) sporządzonej przez biegłego, ustalona została jako wartość inwestycji kwota 4 392 387,61 zł.

Na skutek wniesionych przez Grupę w dniu 17 czerwca 2013 r. dokumentów, m. in. korekty wniosku o przyznanie pomocy finansowej, faktury korygującej nr [...] z dnia 14 czerwca 2013 r., wyjaśnień architekta, protokołów rozliczeniowych oraz dokumentów złożonych w dniu 18 czerwca 2013 r. m in. opinii technicznej dotyczącej analizy i oceny kosztorysów powykonawczych, sporządzonej dla wartości budynku hali pora, wyceny linii technologicznej do pora, kalkulacji wartości metalowych skrzyniopalet oraz wyceny kosztów nadzoru inwestorskiego, sporządzoną przez rzeczoznawców wpisanych na listę biegłych sądowych, została przeprowadzona przez biegłego, powołanego przez organ I instancji, ponowna weryfikacja kosztorysów powykonawczych z uwzględnieniem ww. dowodów.

Na podstawie ponownej weryfikacji, przez biegłego, za koszt kwalifikowany uznano kwotę 4 105 878 zł., na którą składały się następując koszty:

1) hala pora - roboty budowlane - 1 408 000 zł;

2) montaż linii technologicznej do pora - 281 342 zł;

3) roboty elektryczne - 422 400 zł;

4) roboty sanitarne - 492 800 zł;

5) osadnik błota przy budynku nr 41 - 810 000 zł;

6) instalacje i sieci zewnętrzne, wentylacja - 691 336 zł.

Organ odwoławczy uznał, że powyższa opinia biegłego jest zupełna, logiczna i wiarygodna, w związku z czym zasadnie Dyrektor ARiMR przyjął ją jako podstawę do określenia wysokości kosztów kwalifikowanych dla inwestycji "budowa budynku dla linii pora". W związku z powyższym, wartość kwalifikowanych kosztów ww. inwestycji, przyjęta do naliczania pomocy finansowej wynosi 4 105 878 zł.

W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji dokonał również poprzez powołanego przez siebie biegłego rzeczoznawcę A. H., weryfikacji wartości następujących zakupów: dodatkowych wózków widłowych, kombajnu do zbioru pora, ładowacza czołowego. Organ odwoławczy uznał, że powyższa opinia (wycena oraz aneks do wyceny) biegłego w zakresie ww. maszyn jest zupełna, logiczna i wiarygodna w związku z czym, zasadnie Dyrektor ARiMR przyjął ją jako podstawę do określenia kosztów kwalifikowanych ww. inwestycji.

Dla inwestycji "[...]" została wystawiona faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. na kwotę netto 860 000 zł, potwierdzająca zrealizowanie powyższej inwestycji. W ramach tej inwestycji Grupa zakupiła:

1) wózek Still z dyszlem udźwig 2-2,5 t (EXU - S22) - 2 szt.;

2) wózek wysokiego składowania Still (FM-X 20) -1 szt.;

3) wózek widłowy czołowy z obrotnicą Still (RX20-20 P) - 1 szt.;

4) wózek widłowy czołowy Still (RX20-20) - 3 szt.

Na podstawie aneksu do oceny stanu technicznego i wyceny wartości rynkowej maszyn rolniczych z dnia 10 stycznia 2013 r. wartość wózków widłowych ustalona została na łączną kwotę 780 024,90 zł, na którą składają się następujące koszty :

1) wózka Still z dyszlem udźwig 2-2,5 t (EXU-S22) - 49 006,80 zł - (2 szt. x 49 006,80 zł = 98 013,60 zł);

2) wózka wysokiego składowana Still (FM-X 20) - 171 523,80 zł-(1 szt.);

3) wózek widłowy czołowy z obrotnicą Still (RX20-20 P) - 130 684,80 zł - (1

szt.);

4) wózek widłowy czołowy Still (RX20-20) - 126 600,90 zł -( 3 szt. x 126 600,90 zł=379 802,70 zł).

W związku z powyższym, wartość kwalifikowanych kosztów ww. inwestycji przyjęta do naliczania pomocy finansowej wynosi 780 024,90 zł.

Dla inwestycji "[...]" została wystawiona faktura VAT nr [...] z dnia 2 kwietnia 2012 r. na kwotę netto 2 300 000 zł. Na podstawie aneksu do oceny stanu technicznego i wyceny wartości rynkowej maszyn rolniczych z dnia 10 stycznia 2013 r., wartość kombajnu do zbioru pora (Asa-Lift SP-110PO) ustalona została na kwotę 2 124 118,10 zł. W związku z powyższym, wartość kwalifikowanych kosztów inwestycji polegającej na: "Zakupie kombajnu do zbioru pora" przyjęta do naliczania pomocy finansowej wynosi 2 124 118,10 zł.

Dla inwestycji "[...]" została wystawioną faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. na kwotę netto 445 000 zł. Na podstawie aneksu do oceny stanu technicznego i wyceny wartości rynkowej maszyn rolniczych z dnia 10 stycznia 2013 r. wartość ładowacza czołowego (MANITOU MT 1440A) ustalona została na kwotę 338 963,70 zł. W związku z powyższym, wartość kwalifikowanych kosztów inwestycji polegającej na: "[...]", przyjęta do naliczania pomocy finansowej wynosi 338 963,70 zł.

Prezes ARiMR wskazał, że w dniu 12 sierpnia 2013 r., Strona złożyła korektę wniosku o przyznanie pomocy finansowej w zakresie ww. inwestycji (tj. budowa budynku dla linii pora, zakupu zestawu dodatkowych wózków widłowych, zakupu ładowacza czołowego, zakupu kombajnu do zbioru pora) przyjmując jako wartość do naliczenia pomocy kwoty ustalone przez powołanych przez organ I instancji biegłych. Jako uzasadnienie takiej zmiany, Grupa wskazała, że wartości inwestycji zadeklarowane w pierwotnym wniosku, zostały zgłoszone "w dobrej wierze i dotyczyły kosztów faktycznie poniesionych".

W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji dokonał również poprzez powołanego przez siebie biegłego rzeczoznawcę A. W., weryfikacji wartości metalowych skrzynio-palet do pora i dla tej inwestycji uznano że ich cena wskazana w fakturze VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. na kwotę netto 1 840 000 zł, określa ich faktyczną wartość, w związku z czym, kwota 1 840 000 zł przyjęta została do naliczania pomocy finansowej.

Dla inwestycji [...]" została wystawiona faktura VAT nr [...] z dnia 2 kwietnia 2012 r. na kwotę netto 11 250 000,00 zł. Dyrektor ARiMR w trakcie prowadzonego postępowania zlecił dokonanie wyceny wartości linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora biegłemu, który w dniu 10 stycznia 2013 r. dokonał wyceny poprzez określenie wartości następujących elementów: maszyna obierająca i myjąca Yerhoest Marc Landbouwmachines 040, maszyna do ważenia i zbierania w wiązki Strauss POWR17-2B, maszyny do selekcji i pakowania Manter M12Ca - 2 szt., maszyny do selekcji i pakowania Manter RSB-P- 2 szt., paletyzator Burg BP1-1, zespól pompowy wody technologicznej Lackeby Products RS. Ustalona wartość wynosiła 4 063 866,10 zł.

Na skutek uchylenia przez Prezesa ARiMR decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, została na zlecenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dokonana kolejna wycena linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora, przez biegłych A. R. oraz A. W.. '

I

Wycena ta została przeprowadzona w zakresie wartości rynkowej maszyn i urządzeń wchodzących w jej skład oraz kosztów montażu linii technologicznej do pora. W wyniku przeprowadzonej wyceny maszyn i urządzeń wchodzących w skład linii technologicznej służącej do oczyszczenia pora i jego pakowania ustalono ich aktualną łączną wartość rynkową w wysokości 4 986 200 zł. W przypadku wyceny kosztów montażu linii technologicznej do pora jego wartość została określona na kwotę 281 342,00 zł. Ze względu na fakt, iż montaż maszyn i urządzeń był zawarty w kosztorysie powykonawczym nr 1/1, dotyczącym wykonania robót budowlanych w budynku technologii pora (pozycja od 191 do 203), koszty montażu linii technologicznej pora zostały ujęte dla inwestycji "Budowa budynku dla linii pora".

Prezes ARiMR, oceniając wartość dowodową dokonanej wyceny wartości rynkowej maszyn i urządzeń wchodzących w skład linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora, wziął po uwagę zarzuty Grupy, zawarte w pismach złożonych w toku postępowania, w odwołaniu jak i również, wyjaśnienia Prezesa Zarządu Oddziału [...] P. G. i uznał że przedmiotowa wycena jest zupełna, logiczna i wiarygodna, w związku z czym, zasadnie Dyrektor ARiMR przyjął ją jako podstawę do określenia kosztów kwalifikowanych ww. inwestycji.

Organ odwoławczy wskazał, że Grupa nie przedstawiła do "rozliczenia" kosztów montażu, transportu na miejsce zainstalowania, kosztów adaptacji do istniejących warunków w miejscu montażu, kosztów rozruchu i kosztów przyuczenia oraz przeszkolenia osób zatrudnionych do ich obsługi oraz innych, które na pewno wystąpiły jak np. koszty zabezpieczenia gwarancyjnego lub koszty ubezpieczeń np. na czas transportu lub montażu, w związku z czym, takie koszty nie mogły być uznane. Ponadto w wycenie wskazano, że przy maszynach i urządzeniach, które mogą współpracować z innymi poza wycenianą linią technologiczną ustalono wartości rynkowe natomiast dla maszyn i urządzeń występujących tylko w szacowanej linii nie ustalono oddzielnej wartości rynkowej. Faktem jest również, że organ I instancji powołał do wyceny linii technologicznej do pora dwóch biegłych: rzeczoznawcę - do wyceny maszyn i linii technologicznej oraz uprawnionego projektanta i kierownika budowy w specjalności konstrukcyjno-budowlanej - do wyceny infrastruktury budowlanej. Należy zauważyć, że montaż maszyn i urządzeń wyceniony na kwotę 281 342,00 zł został ujęty w kosztorysie powykonawczym nr 1/1, dotyczącym wykonania robót budowlanych w budynku technologii pora (pozycja od 191 do 203), dlatego też, nie ma możliwości doliczenia montażu maszyn do kwoty ustalonej przez rzeczoznawcę, gdyż doprowadziłoby to do dublowania kosztów.

Ponadto organ II instancji zauważył, że wyjaśnienia w zakresie wyceny wartości rynkowej maszyn i urządzeń wchodzących w skład linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora poza P. G., złożył również A. R., o takiej samej treści, jak wyjaśnienia złożone w dniu 13 sierpnia 2013 r. przez Prezesa Oddziału [...].

W związku z powyższym, wartość kwalifikowanych kosztów inwestycji dotyczącej "Zakupu i montażu linii technologicznej do mycia, sortowania i pakowania pora" przyjęta do naliczania pomocy finansowej wyniosła 4 986 200.00 zł.

Prezes ARiMR dokonał weryfikacji kosztów zakupu gruntu oraz przygotowania i realizacji inwestycji, ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznana, których Grupa zadeklarowała na kwotę 17 992 674,94 zł, poniesionych w okresie od dnia 5 sierpnia 2008 r. do 30 czerwca 2012 r.

Strona w przedstawionych wyjaśnieniach wskazywała na brak możliwości wyszczególnienia wartości kosztów ogólnych, przypadających na poszczególne inwestycje i wskazała jako koszty ogólne 17 992 674,94 zł.

W wyniku weryfikacji przez biegłego, kosztorysów powykonawczych, zostały zakwestionowane koszty nadzoru budowlanego w wysokości 5 633 699,94 zł, będące składową ww. kosztów ogólnych. Na podstawie opinii biegłego koszty nadzoru zostały określone na kwotę 650 542,72 zł.

Prezes ARiMR uznał, że argumentacja biegłego wskazująca na to, że koszt wynagrodzenia Inspektora nadzoru zgodnie z cenami rynkowymi, bez zlecenia prac dodatkowych (specyfikowanych fakturami usług towarzyszących) waha się od 0,5 % (przy wielonakładowych inwestycjach) do 1,5% (dla inwestycji niskonakładowych), kosztów inwestycji netto. Jak wynikało z przedstawionych przez Grupę kosztorysów koszty nadzoru stanowiły 4,33 % wartości całej inwestycji. Tak więc w zdecydowany sposób przekraczały przyjęte w obrocie wysokości. Grupa nie przedstawiła argumentów, że w jej sprawie koszty nadzoru musiały być wyższe, ani nie wskazała z jakich powodów jej inwestycje budowlane miały szczególnie skomplikowany charakter, który by uzasadniał wyższe koszty nadzoru.

Strona w dołączanej w dniu 18 czerwca 2013 r. opinii oraz wyjaśnieniach wskazywała, że np. w bazie Katalog cen jednostkowych robót obiektów inwestycyjnych -BISTYP CONSULTING Sp. z o. o. Warszawa, dopuszczalna jest stawka kosztów nadzoru budowlanego wynosząca od 2,0 % do 4,5%. Prezes ARiMR wskazał, że kosztorysy powykonawcze zostały sporządzone w oparciu o bazę SEKOCENBUDU, natomiast tylko w stosunku do kosztów nadzoru budowlanego Grupa wskazuje inną bazę, która jest dla niej najbardziej korzystna i przedstawione koszty mieszczą się w ww. przedziale. Wydaje się, że kosztorys wykonawczy winien być sporządzany konsekwentnie w oparciu o jedną konkretną bazę cenową, a nie o kilka, tak, aby z każdej nich móc wybrać koszty najwyższe. Ponadto, niezależnie od powyższego, należy wskazać, że przedstawione przez Grupę koszty nadzoru budowlanego nawet w przypadku bazy Katalog cen jednostkowych robót obiektów inwestycyjnych -BISTYP CONSULTING Sp. z o.o. Warszawa, oscylują w jej maksymalnej wartości, co tym bardziej, powinno zostać przez Stronę uzasadnione szczególnie skomplikowanym charakterem budowy itp., czego w przedmiotowej sprawie Grupa nie wykazała. W związku z tym, Prezes ARiMR uznał opinię biegłego w zakresie kosztów nadzoru za wiarygodną, zupełną i logiczną.

W związku z powyższym, koszty ogólne zostały pomniejszone o różnice między przedstawionymi przez Grupę kosztami, a kosztami wskazanymi przez biegłego tj.

5 633 699,94 zł - 650 542,72 zł = 4 983 157,22 zł,

czyli 17 992 674,94 zł - 4 983 157,22 zł = 13 009 517.72 zł.

W związku z powyższym, wartość, kwalifikowanych kosztów związanych z przygotowaniem i realizacją całej inwestycji, poniesionych w okresie od dnia 5 sierpnia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2012 r., przyjętych do naliczania pomocy finansowej, wynosi 13 009 517.72 zł.

Prezes ARiMR wskazał, że w dniu 12 sierpnia 2013 r. Strona złożyła korektę wniosku o przyznaniu pomocy w zakresie kosztów nadzoru przyjmując jako wartość do naliczenia pomocy kwotę ustaloną przez powołanych przez organ I instancji biegłych. Jako uzasadnienie takiej zmiany Grupa wskazała, że wartości inwestycji, zadeklarowane w pierwotnym wniosku, zostały zgłoszone przez nią "w dobrej wierze i dotyczyły kosztów faktycznie poniesionych".

Reasumując, wartość zakwalifikowana do naliczenia pomocy finansowej dla poszczególnych inwestycji przedstawia się następująco:

|Lp. |Nazwa inwestycji |Wartość zakwalifikowana do naliczenia pomocy finansowej w zł|

|I. |Budowa budynku dla linii pora | 4 105 878 |

|2. |Zakup i montaż linii technologicznej do mycia, sortowania i | 4 986 200 |

| |pakowania pora | |

|3. |Zakup metalowych skrzynio palet do pora - 1500 szt. | 1 840 000 |

|4. |Zakup zestawu dodatkowych wózków widłowych | 780 024,90 |

|5. |Zakup ładowacza czołowego | 338 963,70 |

|6. |Zakup kombajnu do zbioru pora | 2 124 118,10 |

|7. |Koszty ogólne | 13 009 517,72 |

|8. |RAZEM | 27 184 702,42 |

Uwzględniając powyższe, wartość kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w okresie objętym wnioskiem, przyjęta do naliczania pomocy finansowej wyniosła 27 184 702,42 zł.

Tak więc należną kwotę pomocy należy wyliczyć w następujący sposób: 75% x wysokość poniesionych kwalifikowanych kosztów inwestycji netto ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, zakwalifikowanych do objęcia pomocą = 75% x 27 184 702,42 zł = 20 388 526,82 zł.

W przedmiotowej sprawie za wnioskowaną kwotę pomocy przyjęta została kwota wskazana w korekcie do wniosku z dnia 22 listopada 2012 r. Grupa pierwotnie wnioskowała o kwotę 35 844 375,31 zł. Jednakże na skutek ww. korekty, dokonała zmiany polegającej na zmniejszeniu deklarowanych łącznych kosztów ogólnych z kwoty 17 992 674, 94 zł, na kwotę 15 846 059, 16 zł. Należy zauważyć, że pierwotnie wnioskowana przez Grupę kwota pomocy nie była na tym etapie postępowania kwestionowana. W stosunku do m. in. kosztów ogólnych, co prawda organ I instancji wezwał Stronę do wyjaśnień, ale dotyczyło ono wyszczególnienia kosztów ogólnych poszczególnych inwestycji, z całej kwoty, dostarczenia brakujących dokumentów (umowy o nadzór budowlany, specyfikacji faktur). Z związku z czym, brak było podstaw, aby ww. korekty nie uwzględnić.

Zgodnie z art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną, ustaloną w trakcie kontroli administracyjnej o więcej niż 3% kwoty należnej, obniża się grupie producentów kwotę faktycznie należną. Kwota obniżenia równa jest różnicy, pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną grupie producentów.

Grupa wnioskowała o kwotę pomocy - 34 232 904,40 zł

Kwota należna -20 388 526,82 zł.

Różnicę pomiędzy kwotą wnioskowaną, a kwotą należną - 13 692 267,55 zł.

Kwota wnioskowana przekracza kwotę należną o więcej niż 3 % - (13 692 267,55 zł/ 20 540 636,85 zł) x 100 % = 66,66 %.

W związku z powyższym, Grupie, po zastosowaniu redukcji przysługuje pomoc finansowa w wysokości:

20 388 526,82 zł -13 692 267,55 zł = 6 696 259,27 zł.

Prezes ARiMR dokonał również weryfikacji przesłanki wyłączającej odpowiedzialność za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty pomocy (stosownie do art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011). Prezes wskazał, iż strona nie przedłożyła żadnych dowodów i nie przedstawiła argumentów skutkujących uznaniem, że płatność powinna być przyznana w kwocie ostatecznie wnioskowanej bez zastosowania obniżek o jakich mowa w art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011. Działanie polegające na wnioskowaniu o przyznanie pomocy w kwocie przekraczającej wysokość kwoty należnej o 13 692 267,55 zł, nie może być usprawiedliwione jedynie faktem, iż zawyżona wartość inwestycji powstała na skutek cyt. "...działania w określonych warunkach rynkowych, pod presją czasu oraz dynamiki procesu inwestycyjnego, który musiał być płynnie realizowany...".

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, jak również, obowiązujące przepisy prawa, organ nie dopatrzył się przesłanek umożliwiających odstąpienie od zastosowania obniżek od płatności należnej.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się też naruszenia art. 7 i 77 Kpa przez organ I instancji. Dyrektor ARiMR przeprowadził postępowanie uwzględniając cały zebrany materiał dowodowy. Ponadto w trakcie postępowania dążył do zebrania pełnego materiału dowodowego. Umożliwiał również Stronie czynny udział w postępowaniu, informując również o możliwości składania środków dowodowych .

Organ wskazał iż organy administracyjne zobowiązane są do rozpatrzenia wszystkich dowodów zebranych w sprawie, jednakże w ramach ich oceny mogą niektóre z nich uznać za wiarygodne, a inne nie. W takim wypadku zobowiązane są do wyjaśnienia Stronie przyczyn braku uwzględnienia określonych środków dowodowych. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący wyjaśnił przyczyny rozstrzygnięcia oraz wskazał dlaczego nie uznał dowodów wskazanych przez Stronę.

Odnosząc się do argumentu Strony dotyczącego uznania przez Marszałka Województwa [...] za uznaną organizację producentów, Prezes ARiMR zauważył że Marszałek Województwa [...] wypowiadał się w zakresie swojej właściwości. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 19 Kpa, organy administracyjne zobowiązane są przestrzegać swojej właściwości z urzędu, w związku z czym w zakresie zasadności przyznawania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznawaniu pomocy finansowej, na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji, właściwy jest Dyrektor ARiMR i w tej kwestii, nie może się wypowiadać marszałek województwa.

Organ odwoławczy zauważył, iż nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym, obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie administracyjnym. Winien on jednak w tym procesie wykorzystać wszystkie możliwości do ustalania stanu faktycznego, nie wyłączając także pomocy osób posiadających wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, o ile posiadana przez niego wiedza jest w danej sprawie niewystarczająca. Nie budzi zatem wątpliwości uznaniowy charakter korzystania z dowodu opinii biegłego, bowiem nie każdy stan faktyczny musi być ustalany w oparciu o takie dowody. W przedmiotowej sprawie organ I instancji w ramach swego uznania mógł skorzystać z takie formy dowodowej.

Ponadto, należy wskazać, iż organy administracyjne rozpoznające sprawę mają prawo i obowiązek ocenić na podstawie art. 80 Kpa, dowodową wartość złożonej wyceny, zbadać, czy przedłożona im opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna oraz ewentualnie żądać jej uzupełnienia. W przedmiotowej sprawie zarówno organ I jak i II instancji uznał, że wykorzystane w tej sprawie opinie biegłych spełniają ww. warunki i mogą stanowić podstawę do określenia właściwych kosztów inwestycji.

Organ odwoławczy zauważył, że Dyrektor ARiMR w trakcie postępowania przeprowadzonego po uchyleniu przez Prezesa ARiMR decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., umożliwiał Stronie zapoznanie się z wszystkimi dokumentami, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Również w swojej decyzji w bardzo szeroki sposób przedstawił przyczyny takiego, a nie innego postępowania, w tym także powody, dla których wybrał określonego biegłego. W związku z czym nie można uznać za zasadny zarzutu Strony wskazującego, że działanie Dyrektora ARiMR nie budziły zaufania.

Prezes ARiMR, dodatkowo zauważył, że organ administracyjny zgodnie z art. 80 Kpa, ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie, Dyrektor ARiMR ocenił wszelkie dowody zgodnie z ww. zasadą.

Prezes ARiMR nie dopatrzył się również, aby w przypadku biegłego A. Wesołowskiego istniały okoliczności uzasadniające jego wyłączenie. Z wyjaśnień organu I instancji wynika, że wbrew twierdzeniu Grupy, ww. kosztorysant nie jest jedynym, z którego usług korzysta [...] Oddział Regionalny ARiMR. Faktem jest, że na określonym terenie (np. województwie) jest ograniczona liczba osób mogących pełnić rolę biegłych, w związku z tym, może się zdarzyć, że dany kosztorysant czy rzeczoznawca, będzie kilkakrotnie powoływany przez dany organ. Ponadto organ I instancji w przypadku korzystania z usług podmiotów zewnętrznych zobowiązany był przeprowadzić określone czynności związane z wyborem ofert. Bez wątpienia ważnym kryterium branym w takim wypadku pod uwagę przez organ jest m im cena za wykonanie danej usługi.

Ponadto, Prezes ARiMR wskazał, że z faktu, że biegły A. W. sporządzał opinię na wcześniejszym etapie (tj. przed wydaniem decyzji w marcu 2013 r., która następnie została uchylona), nie może wyciągać wniosku mającego świadczyć o wystąpieniu okoliczności powodujących jego wyłączenie, tym bardziej, że powodem wydania decyzji uchylającej i kierującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Prezesa ARiMR, nie były związane z zarzutami sformułowanymi w stosunku do ww. biegłego, czy też opinii przez niego sporządzonej.

Z faktu, iż jakiś biegły współpracował wcześniej z organem (sporządzał opinie), nie można wyciągać wniosku, że zaistniały przesłanki do jego wyłączenia.

Organ odwoławczy wskazał, że biegły w piśmie z dnia 21 marca 2013 r., odniósł się do zarzutów Strony sformułowanych w odwołaniu, a odnoszących się do opinii sporządzonych przez niego, dopiero na wniosek organu I instancji. Ponadto Prezes ARiMR nie zgodził się ze zdaniem, że odniesienie się biegłego do zarzutów w stosunku do niego miało na tyle emocjonalny charakter, aby móc twierdzić, iż A. Wesołowski jest uprzedzony do Grupy. W swoim piśmie biegły wskazywał na "nieprawidłowości", jakie jego zdaniem wystąpiły w przedstawionych przez Stronę kosztorysach. Z faktu, iż biegły nie zgadza się z zarzutami Strony i uargumentuje je, nie można wyciągać wniosku o Jego negatywnym nastawieniu.

Faktem, a zarazem przeczącym tezie Grupy, o nie przychylnym jej traktowaniu przez biegłego A. Wesołowskiego, jest to że w przypadku wyceny skrzyniopalet w pełni potwierdził on ich wartość przedstawioną przez Stronę. Ponadto, Grupa na podstawie korekty wniosku z dnia 12 sierpnia 2013 r., dokonała zmiany żądanej pomocy do kwot wskazanych m. in. w opiniach A. W..

Wydaje się w również, że zarzuty Strony dotyczące postępowań w sprawie wyboru oferty wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Fakt np. sporządzenia w takiej czy innej dacie zlecenia na wykonanie usługi jest czynności stricte techniczną i w niniejszej sprawie nie mających wpływu na jej rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy również wskazał, że wyjaśnienia Dyrektora ARiMR, dotyczące faktycznej daty sporządzenia, kwestionowanej przez Stronę notatki służbowej, należy uznać za wiarygodne. Z samym faktem zamieszczenia daty grudniowej 2012 r. w ww. notatce służbowej, nie wiąże się żaden określony skutek dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż opisuje ona czynności jakie poprzedzały sporządzenie aneksu do wyceny maszyn, wskazanych w planie dochodzenia do uznania, których zresztą sama Strona nie kwestionuje. Tym bardziej, iż uznała zasadność przyjętych w aneksie do wyceny wartości maszyn (tj. zestawu dodatkowych wózków widłowych, ładowacza czołowego, kombajnu do zbioru pora).

Odnosząc się z kolei do zarzutu Strony dotyczącego oczywistego i rażącego niezastosowania się przez organ I instancji do zaleceń Prezesa ARiMR zawartych w decyzji nr 11/13 należy w wskazać, iż w orzecznictwie przyjmuje się, iż wskazania organu odwoławczego zawarte w decyzji kasacyjnej nie są wiążące dla organu I instancji. Organ pierwszej instancji, po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, samodzielnie dysponuje zakresem postępowania wyjaśniającego i nie jest w tym zakresie związany zaleceniami organu odwoławczego, a w związku z tym, wskazania organu odwoławczego, o których mowa w art. 138 § 2 Kpa, mogą mieć jedynie niewiążący prawnie charakter. Z tego też względu, zarzut Strony nie może zostać uznany przez organ odwoławczy za zasadny. Ponadto, linia technologiczna do pora nie jest jedną maszyną, lecz składa się z poszczególnych elementów. Przy jej wycenie należy uwzględniać poszczególne maszyny, które wchodzą w skład ciągu technologicznego. Ponadto, jak wynika z wyjaśnień z dnia 13 sierpnia 2013 r. P. G., nie można wycenić linii technologicznej do pora jako jednej maszyny, nie wyceniając jej poszczególnych elementów, natomiast do ustalonych wartości rynkowych występujących maszyn i urządzeń wchodzących w skład linii technologicznej, należało doliczyć jeszcze dodatkowe koszty montażu, transportu na miejsce zainstalowania, koszty adaptacji do istniejących warunków w miejscu montażu, koszty rozruchu i koszty przyuczenia oraz przeszkolenia osób zatrudnionych do ich obsługi oraz inne, które na pewno wystąpiły jak np. koszty zabezpieczenia gwarancyjnego lub koszty ubezpieczeń np. na czas transportu lub montażu itp. Grupa takich kosztów nie przedstawiła, dlatego też rzeczoznawca nie mógł ich uwzględnić.

Ponadto, Prezes ARiMR wskazał, że w opinii, na którą się powołuje Strona tzn. opinii A. H. w zakresie linii do pora jak i w opinii A. R., wskazane są zbieżne urządzenia. Nie ma wśród nich wymienionych ani wskazanej w odwołaniu platformy, ani pomostu. Faktem również jest to, że na etapie organu I instancji, Grupa nie wskazywała, że takie "urządzenia" zostały przez biegłego pominięte. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że wycena A. H. z grudnia 2013 r., była oparta tylko i wyłącznie o umowę zakupu linii do pora. W związku z czym, nie można jej uznać za wiarogodną, zupełną i logiczną.

Odnosząc się do przedstawionej przez Stronę oferty dotyczącej wagi Thermo Scientific Versa Weigh, należy wskazać, że zarówno organ I instancji jak i organ II instancji, oparł się na opinii biegłego mającego wiedzę w zakresie przedmiotu wyceny. Faktem jest, że na rynku w zakresie tych samych urządzeń można uzyskać różne cenowo oferty, czasami znacznie różniące się od siebie. Dlatego też, Dyrektor ARiMR, jak i Prezes ARiMR, oparli się w zakresie wycen poszczególnych maszyn, czy też budynków na osobach dysponujących wiedzą w tym zakresie i spełniających wymogi właściwych stowarzyszeń branżowych.

Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu Strony dotyczącego bezpodstawnego nałożenia sankcji. Zgodnie bowiem z art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011, ciężar dowodu spoczywa na beneficjencie pomocy: "zmniejszenie nie ma jednak zastosowania, jeżeli grupa wykaże, że nie jest odpowiedzialna za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty." Zarówno w prowadzonym postępowaniu przed organem I instancji, jak również w złożonym odwołaniu, Grupa nie wykazała, iż nie jest odpowiedzialna za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty. Wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organu w przedmiocie zastosowania sankcji, nie ma fakt obniżenia przez grupę wnioskowanej kwoty pomocy w korekcie z dnia 17 czerwca 2012 r. Ww. korekta złożona została bowiem po stwierdzeniu przez organ I instancji nieprawidłowości. Mając zatem na uwadze fakt, iż wszelkie zmiany, w szczególności te, które poprzedzone były wezwaniem do złożenia wyjaśnień lub kontrolą na miejscu, nie mogą prowadzić do obejścia systemu sankcji, przewidzianych art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia 543/2011, działanie wbrew tej regule, stanowiłoby naruszenie celów systemu sankcji, wśród których na pierwszym miejscu wskazuje się, że sankcje powinny być odstraszające i skuteczne.

Prezes ARiMR wskazał, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących, aby w dniu 25 lipca 2013 r. Strona porozumiała się z organem I instancji w zakresie nie stosowania sankcji w przypadku, gdy Grupa skoryguje swój wniosek w zakresie budynku dla linii pora.

Prezes ARiMR zauważył, że obowiązkiem organów jest działanie zgodne z zasadą praworządności wskazaną w art. 6 Kpa, co się sprowadza do rozstrzygania na podstawie prawa i w ramach prawa. W związku z powyższym organy administracyjne ARiMR mogą jedynie odstępować od nakładania "sankcji" w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach, co w przedmiotowej sprawie sprowadza się do wykazania, że Grupa nie ponosi odpowiedzialności za włączenie kosztów niekwalifikowanych, czego Strona nie wykazała.

Ponadto, organ odwoławczy działając w oparciu o art. 136 Kpa, przeprowadził na wniosek Grupy dowód dotyczący liczby opinii, sporządzanych przez A. W. zweryfikował łączną kwotę wypłaconych mu za nie wynagrodzeń oraz liczbę opinii sporządzonych przez innych, powoływanych przez Dyrektora ARiMR biegłych w tym, łączną kwotę wypłaconych im wynagrodzeń. Ponadto, Prezes ARiMR wystąpił również do organu I instancji o wyjaśnienia dotyczące antydatowania dokumentów (notatki służbowej i zlecenie wykonywania usługi). Z przedmiotowymi wyjaśnieniami Strona zapoznała się.

Odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego nieodniesienia się organu I instancji do przedstawionych przez Grupę w dniu 18 czerwca 2013 r. opinii dotyczącej: kosztorysów powykonawczych dla budynku pora, linii technologicznej dla pora, skrzyniopalet i kosztów nadzoru inwestorskiego Prezes ARiMR wskazał, że w dniu 12 sierpnia 2013 r. Strona dokonała korekty wniosku i złożyła pismo w którym uznała koszty dotyczące: nadzoru inwestorskiego, wybudowania budynku pora. Ponadto, w odniesieniu do wartości skrzyniopalet, to Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznał w pełni przedstawione przez Stronę koszty.

Natomiast w przypadku kosztów linii technologicznej dla pora, to organ I instancji wskazał dlaczego uznał za właściwą wycenę dokonaną przez biegłego A. R. oraz biegłego A. W. i dlaczego uznał, że te opinie są zupełne, logiczne i wiarygodne. Prezes ARiMR analizując opinie złożoną przez Grupę w powyższym zakresie wskazuje, że rzeczoznawcy dokonali opisu linii, natomiast nie przeprowadzili rozważań dotyczących wyceny, a jedynie poprzestali na stwierdzeniu, że nie wnoszą zastrzeżeń do wyceny z dnia 20 grudnia 2012 r., wykonanej przez biegłego A. H.. Zdaniem organu odwoławczego z tego względu nie można uznać tej opinii za logiczną i wiarygodną.

W skardze do Sądu – żądając alternatywnie albo stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji bądź ich uchylenia, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego – zarzucono:

a) Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. § 3 ust. 1-3 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poprzez sprzeczne z nim ustalanie wartości nowych maszyn i urządzeń zakupionych przez Grupę na podstawie wycen, nie zaś na podstawie faktur.

2. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania poprzez sprzeczne z nim ustalanie wartości nowych maszyn i urządzeń zakupionych przez Grupę na podstawie wycen.

3. art. 147 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw poprzez sprzeczne z nim przyjęcie, iż wniosek o płatność nie może zostać skorygowany przez Stronę i korekta wniosku nie wiąże organu przy jednoczesnym pozbawionym logiki przyjęciu przez organ, iż pierwsza dokonana przez stronę korekta wniosku jednak jest dla organu wiążąca.

4. art. 117 ust. 3 Rozporządzenia 543/2011 poprzez bezpodstawne zastosowanie sankcji wobec Strony.

b) Rażące naruszenie prawa poprzez wytworzenie przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego dokumentu antydatowanego i brak wyciągnięcia konsekwencji w tym zakresie przez organ odwoławczy.

c) Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. Art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez:

- brak wnikliwego rozpatrzenia okoliczności sprawy i uwzględnienia słusznego interesu strony; przez brak rozpoznania istoty sprawy – organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu.

- oparcie rozstrzygnięcia utrzymanego w mocy przez Prezesa ARiMR na podstawie nierzetelnych i niewiarygodnych wycen rzeczoznawców.

2. Art. 84 § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie procedury wyboru biegłych w taki

sposób, aby został wybrany biegły w sposób stały współpracujący z

organem administracji, nie zaś ekspert niezależny zarówno wobec organu

jak i wobec strony.

3. Art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn dla

których organ dał wiarę określonym wycenom rzeczoznawców oraz

odmówił wiary innym dokonanym w toku postępowania wycenom.

4. Art. 84 § 2 k.p.a. w związku z art. 24 k.p.a. poprzez odmowę wyłączenia z

postępowania biegłego A. W., pomimo istnienia ku

temu uzasadnionych podstaw.

5. Art. 84 § 2 k.p.a. poprzez niewydanie postanowień o dopuszczeniu dowodów z opinii biegłych.

6. Art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi.

W odpowiedzi na skargę zażądano jej oddalenia. Podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie, bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny, bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może, zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi, bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.

III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca, bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje.

IV. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma treść § 2.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12.07.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. 2013, poz. 872), z którego to wynika, iż potwierdzeniem spełnienia przez Grupę przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 1.1, jest złożenie oświadczenia o zrealizowaniu inwestycji lub jej etapu lub dokumentu potwierdzającego zrealizowanie inwestycji lub jej etapu, a także faktury albo dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wysokość kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji lub jej etapu, wystawionych w okresie rozliczeniowym, w którym inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, z wyjątkiem zaliczkowych, które mogą być wystawione przed tym okresem. Zgodnie z § 4.1 i 2 tego aktu normatywnego pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji polegających na zakupie używanego urządzenia jest przyznawana wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową takiej inwestycji. Ta zaś jest określana na podstawie dokumentu wystawionego przez uprawnionego rzeczoznawcę. W myśl uregulowań zawartych w § 4.3 rozporządzenia wysokość pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji innych niż wymienione w ust. 1 tego przepisu jest określona na podstawie złożonej przez Grupę faktury lub dokumentu o równoważnej wartości dowodowej. Na marginesie zaznaczyć należy, że podobnie przedmiotową kwestię regulowało rozporządzenie MRiRW z 17.06.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822).

V. Na tle tych przepisów rodzi się pytanie, czy możliwa jest weryfikacja faktur dotycząca nowych maszyn? W ocenie pełnomocnika Organu – co znalazło swój wyraz w odpowiedzi na skargę – przepisy nie wykluczają stosowania w sprawie art. 80, 81 i 84 k.p.a. Jego zdaniem środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi i jako takie podlegają szczegółowej ochronie; winny być wydawane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych). Mając na względzie te przepisy Dyrektor ARiMR zobowiązany był do weryfikacji przedstawionych przez grupę kosztów w kontekście gospodarności, efektywności, skuteczności, celowości i oszczędności. W ocenie Autora odpowiedzi na skargę przepis § 4 ust. 1-3 cyt. rozporządzenia MRiRW z dnia 12.07.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) "należy rozumieć w ten sposób, że wątpliwości wynikające z przedłożonych faktur mogą być weryfikowane przez organ w ramach postępowania dowodowego z udziałem biegłego opiniującego wiarygodność lub rzetelność tych faktur".

VI. Sąd jest odmiennego zdania, albowiem clara non sunt interpretanda. Przytoczone wyżej przepisy rozporządzenia MRiRW z dnia 12.07.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) rzeczywiście przewidują możliwość zasięgnięcia opinii tyle, że w odniesieniu do używanego narzędzia, używanej maszyny, używanego urządzenia. Taka zaś sytuacja w sprawie nie występuje. Opowiedzieć się zatem należy, że wiążącym skutkiem faktur wystawionych na nowe narzędzia, maszyny lub urządzenia.

Gdyby przyjąć koncepcją prezentowaną przez pełnomocnika Organu, to zapisy powołanego rozporządzenia MRiRW z dnia 12.07.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) pozostają w sprzeczności z aktami normatywnymi rangi ustawowej oraz prawa unijnego. Aprobując zaś interpretację pełnomocnika Organu należałoby w istocie przyjąć, że każdy zakup może być kwestionowany (za pośrednictwem opinii rzeczoznawcy) i to niezależnie od tego, czy przedmiot transakcji był używany czy też nowy. Taka praktyka wykładni pozostawałaby w sprzeczności z dorobkiem doktryny (patrz E. Smoktunowicz: Orzecznictwo SN, NSA i TK, Warszawa 1994, s. 1-53).

W związku z powyższym za zasadne należy uznać zarzuty skargi sformułowane na bazie uregulowań rozporządzenia MRiRW z dnia 12.07.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) uznając, iż naruszono prawo weryfikując – za pośrednictwem biegłych zakup nowych maszyn i urządzeń. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że w dalszym postępowaniu należy przyjąć, iż ustalenia faktyczne zostaną poczynione zgodnie z treścią przepisów tego aktu normatywnego.

VII. Na marginesie należy zaznaczyć, że w pierwszej opinii biegłego, sporządzonej przez A. H. (t. II akt adm.), po ocenie stanu technicznego maszyn oraz analizie rynku, wykazane tam urządzenia zostały wycenione na kwotę 14 507 922 zł, zaś kwota zgłaszana we wniosku wynosiła 14 855 tys. zł. Z opinii rzeczoznawcy wynika jednoznacznie, że są to maszyny nowe, wysokiej jakości; ich zakup jest uzasadniony i racjonalny (vide uwagi poczynione odnośnie poszczególnych maszyn).

Uwzględniając żądanie Organu biegły zweryfikował w kolejnej opinii swoje stanowisko wskazując, iż wartość maszyn i urządzeń to 6 872 384 zł.

Chociaż jest to bez znaczenia w sprawie, to należałoby oczekiwać – w trybie art. 107 § 3 k.p.a. – precyzyjnego uzasadnienia dlaczego odrzucono z taką łatwością pierwotną wycenę urządzeń, która była prawie identyczna kwocie zawartej we wniosku. Spostrzeżenie to należy odnieść także do późniejszych opinii.

VIII. Sąd – w tym składzie – nie będzie tolerował łamania przez Organy administracji publicznej zasady praworządności, która jest podstawą idei państwa prawnego (vide art. 2 i 7 Konstytucji RP, a także P. Piszczek: Zasady ogólne KPA w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 2008, nr 79, s. 21-54). Rzekoma ochrona środków budżetowych nie może uzasadniać wstecznego datowania dokumentów, bo jest to w istocie tworzenie fałszywych dowodów (dokumentów), co podlega odpowiedzialności karnej.

IX. W kwestii ustnego wystąpienia na rozprawie Prezesa Grupy i podniesionej tam kwestii stosowania wobec niego tymczasowego aresztowania wskazać należy, że nie jest przypadkiem, iż dobrze rozwijającym się podmiotom gospodarczym rzuca się przysłowiowe kłody pod nogi. Dziwnie niniejsza sprawa przypomina casus Optimusa S.A. i Prezesa R. Kluski, który również był zatrzymany. Za ewidentne błędy urzędnicze – w efekcie wyroku NSA, w którym stwierdzono, że R. Kluska nie dopuścił się rzekomych uszczupleń podatkowych, na szkodę Skarbu Państwa – zapłacili wszyscy podatnicy (patrz wyrok NSA z 24.11.2003 r., sygn. FSA 3/03).

X. W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze – zgodnie z rzymską zasadą quod ab initio vitiosa est, convalidare non potest – jest przedwczesne. Tym samym finalnie należy zaakcentować potrzebę stosowania zapisów cyt. rozporządzenia MRiRW z 12.07.2013 r. zgodnie z wykładnią literalną – clara non sunt interpretanda (także E. Smoktunowicz: op.cit.).

XI. Uwzględniając treść art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.