Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 963/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a § 1 pkt 1  w związku zart. 67b § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania P. P., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. odmawiającą odroczenia terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wnioskiem z dnia 27.04.2012 r. P.P. zwrócił się do organu o odroczenie do dnia 30.09.2012 r. terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych wykazanego w deklaracji PIT-36L za 2011 r. w wysokości 1.617.592,00 zł w ramach pomocy de minimis.

Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową o charakterze przejściowym. Wskazał na przedłużenie przez organ termin do zwrotu VAT-u w kwocie 570.000 zł , co uniemożliwiło na dzień złożenia wniosku wpłatę chociażby części podatku. Wyjaśnił również, posiada zabezpieczenie akcyzowe w kwocie 1.322.000 zł oraz obciążony jest kredytem (na dzień 15.04.2012 r. w kwocie 498.312,92 zł). Argumentował, że jego stan zobowiązań na dzień 15.04.2012 r. wynosił ok. 2.500.000 zł, a należności ok. 5.000.000 zł. Wskazał, że wartość zabezpieczonego majątku wynosi dla materiałów 1.002.900,98 zł, a dla wyrobów gotowych 1.182.477,99 zł. Podniósł także, że obecnie zatrudnia tylko 1 osobę, podczas gdy na koniec grudnia 2011 r. zatrudnionych było 33 osoby.

Po wezwaniu skarżącego do złożenia stosownych dokumentów obrazujących aktualną sytuację materialną i rodzinną przedsiębiorcy, w tym dokumentacji księgowej firmy skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...]. odmówił przyznania wnioskowanej ulgi.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08. 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. dalej: "op") organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Ocenił, że w świetle regulacji art. 67b § 1 w związku z art. 67 a § 1 pkt 1 op dla przyznania podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą ulgi konieczne jest łączne spełnienie zarówno przesłanek wynikających z przepisów prawa krajowego, tj. art. 67a § 1 op jak i z przepisów prawa wspólnotowego, a warunki udzielania pomocy w ramach zasady de minimis reguluje rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z 15.12.2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz.UE L Nr 379 z 28.12.2006r. – dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006").

Wskazał, że zgodnie z treścią pkt 7 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006, niniejszego rozporządzenia nie powinno stosować się do podmiotów gospodarczych w trudnej sytuacji w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. UE C 2004. 244.02 z dnia 01.10.2004r. – dalej:"Wytyczne wspólnotowe") w związku z trudnościami, jakie wiążą się z ustaleniem ekwiwalentu dotacji brutto pomocy udzielonej tego typu podmiotom gospodarczym.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji ustalił, że w latach 2010 - 2011 prowadzone przez skarżacego przedsiębiorstwo znajdowało się w dobrej kondycji ekonomiczno-finansowej. Zobowiązania podatkowe wynikające ze złożonych deklaracji podatkowych regulowane były terminowo, a z przedstawionych dokumentów i wyjaśnień nie wynika, że w odniesieniu do tych okresów występują przeterminowane zobowiązania pieniężne wobec dostawców towarów i usług. Organ I instancji ocenił, że w świetle przedstawionej przez podatnika analizy, wskaźnik rentowności prowadzonej działalności wykazuje, że nie jest to działalność deficytowa, że podatnik posiada wystarczająca zdolność do obsługi zobowiązań w przeciętnych lub sprzyjających warunkach zewnętrznych oraz wysoki poziom odzyskania wierzytelności. Wskaźnik szybkości obrotu jest wysoki, zaś wskaźnik ogólnego zadłużania nieco przekracza dopuszczalny poziom. Tym samym analiza, sporządzona w oparciu o dane dotyczące 2011 r., świadczy o tym, że P. H.-U.P. P. należy zaliczyć do kategorii ratingu BB tj. Zadowalająca, a zaszeregowanie do tej kategorii, w świetle prawa wspólnotowego, daje możliwość organowi podatkowemu udzielenia pomocy de minimis. Organ podatkowy ustalił przy tym, że w ciągu bieżącego roku kalendarzowego oraz dwóch poprzedzających go lat skarżący nie korzystał z pomocy de minimis, w związku z czym limit wysokości uzyskanej pomocy de minimis wynikający z Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 określającego pułap pomocy w wysokości 200.000 EUR nie został przekroczony.

Organ I instancji ustalił, że skarżący innych zaległości poza wskazanymi we wniosku nie posiada. Wskazał, że w dniu 21.05.2012 r. podatnik złozył wniosek o odroczenie do dnia 30.07.2012 r. terminów płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwieceń, maj i czerwiec 2012 r.

Po dokonaniu analizy oświadczenia w sprawie sytuacji materialnej i rodzinnej, organ ustalił uśrednione miesięczne dochody skarżącego na kwotę 645.392,27 zł (wg danych z deklaracji PIT-36L za 2011 r.) oraz aktualnie ponoszone wydatki na kwotę 4.300 zł. W oparciu o przedłożone dokumenty stanowiące rachunki wyników, w okresie od stycznia do marca 2012 ustalił, że miesięczne dochody wynosiły 183.073,50 zł. Ustalił, że z porównania wielkości sprzedaży wynikającej z deklaracji miesięcznych za poszczególne okresy od stycznia do kwietnia 2011 r. z wielkością sprzedaży za poszczególne okresy od stycznia do kwietnia 2012 r. wynika, że w 2012 r. sprzedaż była znacznie niższa niż w analogicznych okresach 2011 r.

Przeanalizował, dokonane przez skarżącego w latach 2009-2011 czynności majątkowe i ustalił, że skarżący zbył wszystkie posiadane nieruchomości, w tym znaczną ich część na rzecz rodziny, co świadczy o wyzbywaniu się majątku i uzasadnia obawę niewykonania zobowiązań.

W oparciu o przedłożone zestawienia środków trwałych na koniec 2010 r., 2011 r. i na koniec marca 2012 r. organ ustalił, że w 2012 r. ilość używanych w działalności w 2012 r. środków trwałych uległa znacznemu zmniejszeniu. Organ ustalił również, że w 2011 r. wiarygodność kredytowa podatnika była dobra, co wynika z analizy zawartych w tym roku umów kredytowych.

W dalszej kolejności przechodząc do oceny przesłanek przyznania ulgi, o jakich mowa w art. 67a op organ I instancji zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające przypadek ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego. Uzasadniał, że obciążający podatnika obowiązek zapłaty podatku nie powstał na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Podkreślił przy tym, że z posiadanych przez organ danych wynika, iż w 2011 r. skarżący otrzymał zwrot podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 1.265.592,00 zł. Z kolei kwota dochodu netto wg deklaracji PIT-36L wyniosła 7.744.707,27 zł. Powyższe kwoty przewyższają więc znacznie łączną wartość należnego podatku dochodowego (1.617.592,00 zł), podatku VAT w odniesieniu do której przedłużono termin zwrotu (570.000 zł ), zabezpieczenia akcyzowego w kwocie (1.332.000zł ) oraz bieżących wydatków ( 4.300 zł miesięcznie ).

W ocenie organu I instancji, nie stanowi również nadzwyczajnego zdarzenia losowego fakt posiadania przez podatnika kredytu bankowego, którego spłata nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi.

Mając na względzie konstytucyjną zasadę powszechności opodatkowania i to, że względy społeczne wymagają, aby zobowiązania podatkowe były realizowane, w odniesieniu do sytuacji materialnej podatnika, organ podatkowy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja, że zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność ubiegania się przez podatnika o środki z pomocy społecznej, z uwagi na brak środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. W ocenie organu podatkowego I instancji aktualna sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny (skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką) jest dobra. Skarżący dysponuje dochodami na poziomie przewyższającym średnią płacę krajową, nie korzysta z pomocy państwa, nie ponosi znaczących wydatków. Dlatego też w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka interesu publicznego.

W odwołaniu, skarżący zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 1 i art. 67b § 1 pkt 2 op oraz art. 1- 6 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 poprzez odmowę udzielenia ulgi. Nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, że podatnik dokonywał wyzbywania się majątku. Podnosi, że czynności na jakie powołuje się organ miały miejsce na przestrzeni m.in. 3 lat, w okresie, kiedy firma skarżącego przynosiła spore dochody i nic nie wskazywało na zaistnienie trudności w jakich obecnie się znajduje.

Zdaniem skarżącego, to że jego sytuacja finansowa jest dobra, nie może stanowić uzasadnienia odmowy przyznania ulgi. W ocenie skarżącego, nie uwzględnienie wniosku i ewentualne wyegzekwowanie podatku w efekcie pozbawi Skarb Państwa wpływów budżetowych i narazi na koszty, natomiast odroczenie terminu płatności należności przy przejściowych trudnościach podatnika przyczyni się do optymalizacji ściągania podatków. Ponadto, przyznanie ulgi pozwoli mu na utrzymanie stabilności finansowej.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu sprawy nie podzielił zarzutów i wniosków odwołania.

Odwołując się do definicji przedsiębiorstwa zagrożonego z Wytycznych Wspólnotowych (pkt 9-11) i mając na uwadze uwarunkowania jakim podlega pomoc de minimis, organ odwoławczy za zasadne uznał stanowisko I instancji, że skarżący nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu Wytycznych Wspólnotowych, co wynika z analizy danych zawartych w dokumentacji finansowej za lata 2008-2012.

Organ odwoławczy dokonując oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że w latach 2008-2011 podatnik wykazywał wysokie dochody z pozarolniczej działalności gospodarcze, które z roku na rok wzrastały (z kwoty 260.349,85 zł w 2008 r. do kwoty 815.445,25 zł w 2010 r. i 9.568.465,43 zł w 2011 r.). Na podstawie rachunków zysków i strat za lata 2010-2011 ustalił, że w okresie tym przedsiębiorstwo osiągało również wysokie przychody ze sprzedaży w wysokości 28.774.889,34 zł w 2010 r. i 148.731.887,58 zł w 2011 r., co świadczy o polepszeniu się sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

Po dokonaniu analizy wskaźników płynności finansowej stwierdził, że skarżący powinien posiadać zdolności do generowania niezbędnych środków pieniężnych z działalności gospodarczej. Wskazał, że wskaźnik ogólnej płynności w roku 2011 wyniósł 1,57 (w 2010 r. 1,38), a płynności szybkiej 1,29 (w 2010 r. 1,11), co oznacza, że nastąpił wzrost ich wartości w porównaniu z rokiem 2010. Ponadto zauważył, że wskaźniki ukształtowane są na poziomie uznawanym w praktyce za optymalny (wskaźnik ogólnej płynności 1,2-2,0, wskaźnik szybkiej płynności 1-1,2), co świadczy, że przedsiębiorca powinien posiadać pełną zdolności do regulowania bieżących zobowiązań. W konsekwencji ocenił, że dochodowość prowadzonej przez skarżącego działalności sprawia, że środki na spłatę zobowiązań i zakup składników majątkowych nie powinny być pozyskiwane ze źródeł zewnętrznych, takich jak np. kredyty bankowe.

Wyjaśnił, że również wskaźniki ogólnego zadłużenia i złotej reguły bilansowej obrazują że ryzyko finansowe przedsiębiorstwa nie jest wysokie. Wskaźnik ogólnego zadłużenia w 2011 r. wyniósł 74% (w 2010 r. 78%). Według standardów europejskich wskaźnik ten powinien należeć do przedziału 57% - 67%. Wskaźnik złotej reguły bilansowej w 2011 r. wyniósł 459% (w 2010 r. 185%). Według standardów powinien kształtować się na poziomie równym lub większym od 1. Powyższe wskaźniki – w ocenie organu - świadczą o tym, że podatnik, pomimo zadłużenia, zachowuje zasadę pokrycia aktywów trwałych funduszem stałym, tzn. nie istnieje zagrożenie braku wypłacalności.

Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, na podstawie danych zawartych w bilansach za okres 2010 -2011, że znacznemu wzrostowi uległa również wysokość aktywów przedsiębiorstwa z kwoty 3.888.216,56 zł w 2010 r. do kwoty 9.100.539,75 zł w 2011 r. (wzrost o 234% w stosunku do roku 2010), jak też wzrost w strukturze kapitału własnego z kwoty 857.329,52 zł w 2010 r. do kwoty 2.408.505,04 zł w 2011 r., co uzasadnia wzrost wskaźnika sfinansowania majątku kapitałem własnym i spadek udziału kapitałów obcych w finansowaniu majątku podatnika, a w konsekwencji wskazuje na wzrost niezależność finansową podatnika i spadek stopnia zadłużenia.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że z analizy sytuacji ekonomicznej skarżącego wynika, że do dnia 31.12.2011 r. działalność gospodarcza, którą prowadził przynosiła znaczne zyski. Ustalił, na podstawie dokumentacji przedstawionej przez skarżącego a dotyczącej sytuacji przedsiębiorstwa po 31.12.2011 r., że w okresie od stycznia do marca 2012 r. przychód z działalności gospodarczej stanowił kwotę 12.566.951,62 zł, koszty kwotę 11.887.062,95 zł, dochód do opodatkowania kwotę 678.050,00 zł, a dochód netto (po odliczeniu podatku) stanowił kwotę 549.220,50 zł. Ponadto skarżący posiadał środki trwałe o łącznej wartości netto na dzień 31.03.2012 r. w kwocie 111.136,99 zł (wartość środków trwałych na dzień 31.12.2012 r. - 275.307,75 zł).

Ustalił, że z dniem 01.06.2012 r. skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, a na dzień 23.05.2012 r. nie posiadał środków finansowych ani w kasie ani na rachunkach bankowych. Ustalił, że zobowiązania pieniężne podlegające zapłacie wobec kontrahentów i banków stanowiły wartość 1.038.200 zł oraz 85.000 Euro, a przysługujące wierzytelności 650.000 zł. Ustalił, ze w związku z trwającą kontrolą podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2011 r. skarżącemu wstrzymano zwrot podatku VAT w wysokości 570.000 zł oraz dokonano zabezpieczenia akcyzowego na kwotę 1.322.000 zł.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, obecna sytuacja ekonomiczna skarżącego, pomimo zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej wskutek przejściowych trudności finansowych, nie powinna zagrażać dalszemu funkcjonowaniu. Wskazał przy tym, że sam skarżący wypełniając formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis z dnia 18.05.2012 r. wskazał, że w okresie ostatnich 3 lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy de minimis nie odnotowywał, m.in. wzrostu strat, zmniejszania obrotów, wzrostu zadłużenia, rosnących kwot odsetek, zmniejszenia wartości aktywów netto.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że skarżący kwalifikuje się do udzielenia wnioskowanej ulgi w ramach pomocy de minimis.

Zauważył, że podstawę przyznania pomocy de minimis powinny stanowić bezpośrednio przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności art. 2 ust. 1 - 5 oraz akapit 8 i 12 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006, określające limit pomocy de minimis oraz sposób jej obliczania, a w związku z tym, że powołane przepisy, podobnie jak art. 67b op, nie określają przesłanek zastosowania tej pomocy, to samodzielne ich stosowanie, w oderwaniu od art. 67a op, nie jest możliwe.

Dlatego też mając na względzie treść art. 67a § 1 pkt op i oceniając zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego i w tym względzie organ odwoławczy podzielił ustalenia i ich ocenę zaprezentowaną przez organ podatkowy I instancji. Podkreślił, że skarżący w ostatnich czterech latach osiągał dość wysokie dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, podzielił ustalenia organu I instancji co średniego miesięcznego dochodu w pierwszych trzech miesiącach 2012 r. i za rok 2011. Wskazał na rozbieżności, co do informacji majątkowej skarżącego i jego rodziny zawartych w oświadczeniu, a wynikających z materiałów zgromadzonych przez organ. Wskazał np, że w oświadczeniu o stanie majątkowym skarżący wyjaśnił, że nie posiada, podobnie jak i jego czteroletnia córka żadnych nieruchomości, i że obecnie zamieszkuje w domu rodziców Natomiast z informacji będących w posiadaniu organów podatkowych wynika, że córka podatnika w wyniku darowizny dokonanej przez matkę jest właścicielką działek (sprzedanych pierwotnie przez skarżącego małżonce) wraz z posadowionym na nich budynkiem mieszkalnym i innymi częściami składowymi, na których ustanowiono dwie służebności osobiste (na rzecz skarżącego i jego żony) polegające na dożywotnim i nieodpłatnym prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym.

Organ odwoławczy, za organem I instancji ocenił, że sytuacja materialna skarżącego nie jest sytuacją nadzwyczajną ani trudną. Wskazał, że na przestrzeni ostatnich lat skarżący osiągał znaczne dochody, posiadał majątek który zbył na rzecz osób bliskich, a z bilansu przedsiębiorstwa wynika, że na dzień 31.12.2011 r. w kasie i na rachunku bankowym podatnik wykazał kwotę 1.817.115,65 zł, która w pełni pozwalała na pokrycie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, powstanie zaległości w niniejszej sprawie wiąże się z wyborem przedsiębiorcy co do kolejności spłaty poszczególnych zobowiązań, a nie z brakiem środków na jej pokrycie.

W ocenie organu odwoławczego sam fakt zawieszenia działalności gospodarczej nie jest w niniejszej sprawie sytuacją nadzwyczajną warunkująca przyznanie ulgi, gdyż nawet jeśli skarżący utracił źródło dochodów jest to raczej sytuacja przejściowa, a biorąc pod uwagę wysokość wygenerowanych wcześniej środków finansowych stwierdził, że egzystencja podatnika nie jest zagrożona. Uzasadniał, że niepowodzenia finansowe w działalności gospodarczej nie stanowią o istnieniu ważnego interesu podatnika, gdyż są one objęte ryzykiem podmiotu podejmującego działalność gospodarczą, jak również nie stanowi o ważnym interesie podatnika fakt posiadania kredytów bankowych czy nieuregulowanych zobowiązań wobec kontrahentów.

W ocenie organu odwoławczego, ważnego interesu strony nie stanowi także fakt wszczęcia kontroli podatkowej w sprawie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2011 r. i wstrzymanie zwrotu podatku w wysokości 570.000 zł, jak też dokonane zabezpieczenie akcyzowe w kwocie 1.332.000 zł, gdyż, jak słusznie podkreślił organ I instancji, od podmiotu profesjonalnie prowadzącego działalność gospodarczą w tak znacznym zakresie należy wymagać, aby planował ją z zapewnieniem bieżących środków na oczywiste wydatki, w tym również kwoty zabezpieczeń podatkowych czy akcyzowych.

W ocenie organu odwoławczego udzielenie skarżącemu ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych byłoby również szczególnym i nieuzasadnionym jego uprzywilejowaniem wobec podatników, którzy rzetelnie spełniają swoje obowiązki wobec budżetu Państwa i nie ma przy tym znaczenia, forma ulgi (odroczenie terminu płatności), której udzielenie nie wiązałoby się z rezygnacją Skarbu Państwa z przysługujących mu należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji podtrzymując zarzuty odwołania co do naruszenia art. 67a § 1 pkt 1 i art. 67b § 1 pkt 2 op oraz art. 1- 6 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006, a także zarzucił naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 op poprzez błędna analizę stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu zarzutów argumentował, że uznaniowa decyzja organów podatkowych co do przyznania ulgi nie może nosić cech dowolności. W jego ocenie skarżący uzasadnił dlaczego jednorazowa zapłata podatku doprowadziłaby do negatywnych skutków dla jego egzystencji, a zaskarżona decyzja nie ma odzwierciedlenia w obowiązującym stanie prawnym i stanie faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 67a § 1 pkt 1 op, który upoważnia organ podatkowy do odroczenia terminu płatności podatku, z zastrzeżeniem art. 67b, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

Wyraźne odesłanie do art. 67b op należy rozumieć jako uzupełnienie normy prawnej wynikającej z art. 67a op poprzez wykreowanie dodatkowych warunków udzielenia wnioskowanej pomocy podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą.

Zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 op (bo o ten rodzaj pomocy wnioskował podatnik) organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

W tym stanie prawnym i w zaistniałym stanie faktycznym nie jest zatem dowolne stanowisko organów podatkowych, że ulgi, o których mowa w art. 67a op w przypadku przedsiębiorców mogą być im przyznane jedynie wtedy, gdy pomoc taka jest dopuszczalna w świetle prawa wspólnotowego i to w ściśle określonych warunkach, a przepis art. 67b op określający formy pomocy tym podmiotom, uwzględnia unormowania wspólnotowe w tym zakresie. Tym samym zastrzeżenie, o którym mowa w art. 67a op odnoszące się do art. 67b op ma takie znaczenie, że organy przede wszystkim powinny w tym przypadku badać, czy wniosek przedsiębiorcy dotyczący określonego trybu udzielania pomocy przedsiębiorcom spełnia wymogi określone w przepisach wspólnotowych dla tego trybu udzielania tym podmiotom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a w przypadku spełnienia tych wymogów, czy za przyznaniem pomocy przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika.

Dlatego też dokonując prawidłowej wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, organy podatkowe zasadnie uznały, że podstawę przyznania pomocy de minimis powinny stanowić bezpośrednio przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności art. 2 oraz akapit 7-8 i 12 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, określające limit pomocy de minimis oraz sposób jej obliczania, i zauważając, że przepisy te, podobnie jak art. 67b op, nie określają przesłanek zastosowania tej pomocy oceniły, że ich samodzielne stosowanie w oderwaniu od art. 67a op, nie jest możliwe.

Przy czym nie można pominąć, że decyzja w przedmiocie przyznania ulgi należy do sfery uznania administracyjnego, co oznacza również, że sądowa kontrola zgodności z prawem decyzji polega na sprawdzeniu, czy przed jej wydaniem organy działając na podstawie przepisów prawa (art. 120 op), w sposób staranny i merytorycznie poprawny (art. 121 § 1 op), zebrały niezbędny materiał dowodowy (art. 122 op), czy wyczerpująco rozpatrzyły każdą istotną okoliczność (art. 187 § 1 op), a swoją ocenę odniosły do całego materiału dowodowego (art. 191 op) i czy ocena ta ma swój wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 210 § 4 op).

Podkreślić przy tym należy, że uznanie administracyjne, w ramach art. 67a § 1 op jest możliwe dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie co najmniej jednej z przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Uznanie wyraża się zatem w możliwości podjęcia pozytywnego lub negatywnego rozstrzygnięcia przy ustaleniu istnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w udzieleniu ulgi podatkowej.

Jak wynika z akt, w toku postępowania podatkowego, organy podatkowe zgromadziły obszerną dokumentację finansową – księgową dotyczącą firmy skarżącego oraz wszelkie możliwe informacje i dokumenty dotyczące aktualnej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodzinny. Swoich ustaleń dokonały m.inn. w oparciu o przedłożone przez podatnika bilanse, rachunki wyników, analizę wskaźnikową, zestawienia środków trwałych, oświadczenie o aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej, jak również w oparciu o zgromadzone z urzędu informacje odnośnie dokonanych czynności cywilnoprawnych na przestrzeni ostatnich lat, składanych deklaracji VAT i PIT.

Organy podatkowe szczegółowo przeanalizowały (co znalazło wyraz w uzasadnieniu zarównano decyzji I jak i II instancji) sytuację majątkową i finansową przedsiębiorstwa podatnika, a poczynione ustalenia, że w latach 2008 – 2011 r. skarżący wykazywał wysokie dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, że w latach 2010-2011 wrastała wysokość aktywów, a wskaźnik ogólnego zadłużenia w 2011 roku nie uzasadniał istnienia zagrożenia braku wypłacalności, że do dnia 31.12.2011 r. przedsiębiorstwo posiadało środki finansowe na bieżące regulowanie zobowiązań oraz zakup składników majątkowych, nie czynią dowolnym oceny, że w świetle Wytycznych wspólnotowych, nie jest on przedsiębiorcą zagrożonym i kwalifikuje się do udzielenia wnioskowanej ulgi w ramach pomocy de minimis.

Oceniając w dalszej kolejności zaistnienie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organy ustaliły, że w przedmiotowej sprawie, żadna z tych przesłanek nie zaistniała, a w ocenie Sądu, stanowisko to nie jest dowolne.

Z akt sprawy wynika, że status majątkowy skarżącego i jego rodziny jest znacznie wyższy niż przeciętnego obywatela naszego Państwa.

Jak ustalił organ podatkowy skarżący w 2011 r. otrzymał zwrot podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 1.265.592 zł, a kwota dochodu netto wg deklaracji PIT-36L za ten rok wyniosła 7.744.707,27 zł. Ustalił, że na koniec 2011 r. skarżący w kasie i na rachunku bankowym wykazał kwotę 1.817.115,65 zł, oraz że w okresie od stycznia do marca 2012 miesięczny dochód wyniósł 183.073,50 zł, a kwota aktualnych miesięcznych wydatków to 4.300 zł.

Okoliczności te są bezsporne, a ich ustalenie, w ocenie Sądu, wykluczyło stwierdzenie istnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie ulgi, gdyż o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, a nie subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Ponadto, Sąd zauważa, że dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie ciężkiej sytuacji finansowo-osobistej podatnika bez oceny jej wyjątkowości, w sensie różniącej się od innych podatników oraz, że kwestię przyznania ulgi w zapłacie należności podatkowych należy rozpatrywać nie tylko w kontekście aktualnej sytuacji finansowej podatnika, ale także z uwzględnieniem przyczyn doprowadzenia do ich istnienia. Nie bez znaczenia pozostają bowiem okoliczności związane z powstaniem przedmiotowej zaległości podatkowej, a w niniejszej sprawie zaległość podatkowa jest wynikiem niedopełnienia obowiązku skarżącego, jego świadomym wyborem w kolejności zaspokojenie zobowiązań, a nie zaistnieniem nadzwyczajnych, szczególnych zdarzeń, niezależnych od strony.

Nie wpłacając w terminie i w prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego skarżący działał, w ocenie Sądu, niezgodnie z interesem publicznym, a udzielenie ulgi postawiłoby skarżącego w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, terminowo regulujących zobowiązania. Sąd zauważa przy tym, że organy podatkowe nie ograniczyły się do prostej konstatacji o konieczności zapewnienia regularnego wpływu środków finansowych do budżetu, ale też przesłankę tę połączyły ze względami sprawiedliwości i bezpieczeństwa, koniecznością respektowania przepisów przez wszystkie podmioty. Uwzględniły też cel ulgi, jako instytucji wyjątkowej w systemie prawa podatkowego.

W kontekście poczynionych ustaleń, co do sytuacji majątkowej i możliwości finansowych skarżącego na przestrzenia ostatnich lat, przyczyny powstania zaległości organy wyjaśniły i oceniły, dlaczego wskazywane w wniosku okoliczności wszczęcia kontroli w zakresie podatku VAT do zwrotu, istniejącego zabezpieczenia akcyzowego, posiadanego kredytu, czy też zawieszenia działalności gospodarczej pozostają bez wpływu na przyjęcie w niniejszej sprawie braku ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego, a Sąd argumentację tą podziela.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.