Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 410/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Przyznano wynagrodzenie płatne z budżetu państwa
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, 33 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. przyznaje adwokat I. M. wynagrodzenie w kwocie [...] zł (słownie: [...] złote i [...] groszy, w tym VAT) tytułem udzielonej a nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia T. B., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], obejmującego należność z tytułu mandatu karnego kredytowanego z dnia [...] r. nr [...] na kwotę [...] zł. Jako podstawę prawną powołano m.in. art. 34 § 1 i 2 oraz 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.)

W uzasadnieniu przedstawiono okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Wyjaśniono, że w dniu 30 kwietnia 2009 r. wpłynął za pośrednictwem Naczelnika I Urzędu Skarbowego w G. zarzut T. B. na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące wyżej wskazanej należności. W zarzucie strona podniosła, że przedmiotowy mandat karny został uchylony postanowieniem sądu wobec uznania, że stan zdrowia T. B. wyłącza jego odpowiedzialność.

Natomiast postanowieniem pierwszo-instancyjnym z dnia [...] r. zarzut został uznany za nieuzasadniony. W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że faktycznie postanowieniem Sądu Rejonowego K. – [...] w K. z dnia [...] 2008 r. o sygn. akt [...] umorzono postępowanie przeciwko T. B., ale z tytułu innego czynu niż objęty mandatem karnym – tj. za czyn popełniony [...] 2008 r. a przedmiotowa sprawa dotyczy czynu z dnia 2008 r.

T.B. złożył w terminie zażalenie na to postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że mandat karny został nałożony bezzasadnie. Powołał się przy tym na swój stan zdrowia potwierdzony opinią biegłego sądowego we wskazanym wyżej postępowaniu karno – administracyjnym przed Sądem Rejonowym.

Wskutek podniesienia w zażaleniu nowych okoliczności zostały one przekazane do wyjaśnienia Komendantowi Miejskiemu Policji w K.. Organ Policji wystąpił do Sądu Rejonowego K. – Zachód w K. o uchylenie przedmiotowego mandatu karnego kredytowanego, jednakże Sąd ten postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] odmówił jego uchylania gdyż uznał, że w świetle obecnego stanu prawnego tj. art. 101 § 1 k.p.w. mandat karny nie może zostać uchylony gdy została nim ukarana osoba niezdatna do ponoszenia odpowiedzialności a więc niepełnoletnia lub niepoczytalna.

W konsekwencji zaskarżonym postanowieniem Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne nie stwierdzając podstaw do uznania zasadności zgłoszonego zażalenia.

W skardze wniesionej do tut. Sądu T. B. powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu i dodatkowo podniósł, że mandat będący przedmiotem postępowania został już uchylony przez Sąd Rejonowy K. – [...] w K.. Powołał się również na swoją trudną sytuację życiową.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym postanowieniem ostatecznym z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami ad ministra-cyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem – zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organ przy rozstrzyganiu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że przedmiotem tej sprawy jest wyłącznie zbadanie legalności zaskarżonego postanowienia będącego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów przez zobowiązanego T.B.. Natomiast kwestia prawidłowości mandatu karnego z dnia [...] 2008r. pozostaje poza granicami niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego. Przepis art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi zamknięty katalog podstaw mogących stanowić zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wyliczenie to ma charakter enumeratywny i żadna okoliczność poza wymienionymi w tym przepisie nie może odnieść skutku i być przedmiotem rozważań wierzyciela. Zatem przesłankami warunkującymi dopuszczalność zgłoszonych zarzutów może być:

_@POCZ@__@KON@_ 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

_@POCZ@__@KON@_ 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

_@POCZ@__@KON@_ 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

_@POCZ@__@KON@_ 4) błąd co do osoby zobowiązanego;

_@POCZ@__@KON@_ 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

_@POCZ@__@KON@_ 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

_@POCZ@__@KON@_ 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia z art. 15 § 1;

_@POCZ@__@KON@_ 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

_@POCZ@__@KON@_ 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

_@POCZ@__@KON@_ 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Dlatego też po analizie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów odnośnie prowadzonego względem niego postępowania egzekucyjnego należało stwierdzić poważne uchybienia formalne rzutujące na wynik przedmiotowej sprawy. W dniu [...] 2009 r. strona zgłosiła zarzut względem tytułu wykonawczego z dnia [...] 2008r. o nr [...] dot. grzywny z tytułu mandatu karnego kredytowanego z dnia [...] 2008r. nr [...] powołując się wyłącznie na postanowienie Sądu Rejonowego K. – [...] w K. z dnia [...] r. o sygn. akt [...], którym umorzono postępowanie przeciwko T. B. z mocy prawa ze względu na jego stan zdrowia.

Rozpatrując ten zarzut wierzyciel - Wojewoda [...] – postanowieniem z dnia [...]r. uznał jego bezzasadność; jednak nie sprecyzował, ani nie wskazał w podstawie prawnej, który z ustawowo wyliczonych zarzutów oceniał. Natomiast z mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro zatem zarzuty zgłoszone przez skarżącego nie czyniły zadość wyżej wskazanym wymogom ustawowym to na organie spoczywał obowiązek wezwania strony w trybie art. 64_@Art. 64.

§ 1.

_@KON@_ § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Norma tego przepisu bowiem jednoznacznie stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Organ nie dokonał powyższego i w konsekwencji również skład orzekający Sądu, wobec braku skonkretyzowania zarzutu podnoszonego przez T. B., nie może stwierdzić który z ustawowo wyliczonych zarzutów powołuje strona; a zatem nie sposób ocenić prawidłowości wyrażonego stanowiska.

Reasumując należy więc zaakcentować, że Sąd nie jest związany zarzutami skargi tylko przedmiotem postępowania. Skoro zatem powyżej przedstawione wyliczenie jest taksatywne to jakakolwiek interpretacja podstaw zgłaszanych zarzutów jest niedopuszczalna. Dlatego też w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego strona może wnieść tylko zarzuty wyszczególnione w treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty te zaś wiążąco wyznaczają przedmiotowe granice postępowania w sprawie zarzutów, w której wierzyciel wyraża swoje stanowisko. Nie mają zatem ani organy ani sąd administracyjny uprawnień do weryfikowania prawidłowości kwestionowanego przez stronę mandatu karnego stanowiącego podstawę tytułu wykonawczego i wszczętego postępowania egzekucyjnego. Póki bowiem mandat ten będzie funkcjonował w obrocie prawnym póty organy i sąd administracyjny będą związane jego zakresem i niedopuszczalne na tym etapie jest jego podważanie, tym bardziej że ewentualne jego uchylenie należy do wyłącznej kognicji sądu powszechnego.

W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż przedwcześnie uznano niezasadność zarzutu zgłoszonego przez stronę. W toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ administracji publicznej winien wezwać skarżącego do wyjaśnienia, na jakich okolicznościach opiera on podnoszone zarzuty i który z ustawowo wymienionych zarzutów zgłasza; a na skarżącym ciążyć będzie obowiązek podania konkretnych danych w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe uwarunkowania faktyczne i prawne, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wobec naruszenia prawa procesowego, które mogło mięć wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie pierwszoinstancyjne. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia nie orzeczono z uwagi brak obowiązku do wykonania. Natomiast o kosztach orzeczono stosownie do § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), zgodnie z którym wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części; pełnomocnik zaś złożył stosowny wniosek na rozprawie. W tej sytuacji Sąd stosownie do cytowanego przepisu przyznał kwotę [...] zł ([...] zł – koszt zastępstwa procesowego jednego pełnomocnika; [...] zł podatek VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.