Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 526/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

| | |Sygn. akt IV SA/Po 526/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz /spr./ Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego J. Ś. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Dnia [...] lutego 2011 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego, złożone przez inwestora, J. Ś. Inwestor wskazał, że roboty zostały wykonana na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] (znak: [...]).

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 54 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm., dalej prawo budowlane) zgłosił sprzeciw wobec ww. zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz przydomowej oczyszczalni ścieków. Uzasadniając napisał, że z załączonej przez inwestora dokumentacji wynika, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz przydomowej oczyszczalni ścieków została zrealizowana z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwo polega na podłączeniu odpływu ze studzienki zbierającej przydomowej oczyszczalni ścieków do stawu, na co wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Opisana zmiana, zgodnie z art. 36a prawa budowlanego, jest istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę. Organ I instancji zaznaczył, że w tej sprawie jest prowadzone postępowanie w celu doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 prawa budowlanego.

Od opisanej decyzji odwołanie wniósł inwestor wskazując, że drenaż rozsączający z przydomowej oczyszczalni ścieków jest rozprowadzony w gruncie i ścieki nie są odprowadzane do stawu. Ocenił, że skoro sytuacja opisana w decyzji organu I instancji nie ma miejsca, to wydana decyzja jest bezpodstawna.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że zgodnie z art. 36a ust. 1 prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 122 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm., dalej prawo wodne) na podłączenie odpływu od studzienki zbierającej wykonanej przydomowej oczyszczalni ścieków do stawu, jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. Projekt przewidywał wykonanie studzienki zbierającej (schemat przydomowej oczyszczalni), a wykonano przydomową oczyszczalnię bez studzienki zbierającej. Z rysunku powykonawczego przydomowej oczyszczalni ścieków oraz ze schematu powykonawczego jednoznacznie wynika, że oczyszczone ścieki odprowadzane są do stawu. Nadto z mapy zasadniczej - inwentaryzacji powykonawczej budynku wynika, że inwestor wybudował dodatkowy odcinek rurowy odbiegający od projektu. Samowolnie wykonano także odcinek kanalizacji od studzienki zbierającej do stawu widoczny na mapie zasadniczej (powykonawczej) załączonej do akt organu I instancji.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł inwestor, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, zarzucając:

1. naruszenie art. 36 ust. 1a prawa budowlanego przez niewłaściwe przyjęcie, że zostały dokonane istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przez podłączenie odpływu od studzienki zbierającej wykonanej przydomowej oczyszczalni ścieków do stawu, mimo że drenaż rozszerzający z przydomowej oczyszczalni ścieków jest rozprowadzony w gruncie i ścieki nie są odprowadzane do stawu;

2. błędną wykładnię art. 54 prawa budowlanego polegającą na przyjęciu, że termin 21 dni do zgłoszenia sprzeciwu nie obejmuje doręczenia stronie decyzji;

3. naruszenie art. 6-8 oraz art. 77§1 w związku z art. 78 § 1 w związku z art. 85 § 1 kpa polegające na przyjęciu za podstawę ustaleń faktycznych w sprawie tylko dowodów z dokumentów i odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z oględzin, mimo że w odwołaniu zostały wskazane niewyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Materiał dowodowy nie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wskazując na orzecznictwo sądowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 445/06) zgodnie z którym 21-dniowy termin biegnie od następnego dnia po dniu w którym dokonano zawiadomienia, przy czym termin ten uważa się za zachowany, jeżeli sprzeciw został np. nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, bowiem organ administracji jest wówczas niezależny od ewentualnego nieodebrania korespondencji przez stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie mogą się ostać.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd kontroluje według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), tj w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ za wynika sprawy. Wyjaśnić należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji wadliwie uznały, że sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy został zgłoszony w terminie. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie wpłynęło do Inspektoratu w dniu 21 lutego 2011 r., zatem 21-dniowy termin wskazany przez ustawodawcę w art. 54 prawa budowlanego mijał z dniem 14 marca 2011 r. Jakkolwiek taką właśnie datę nagłówkową – 14 marca 2011 r. zawiera sprzeciw, to jednak decyzja została nadana w placówce pocztowej w dniu 18 marca 2011 r. (zwrotka przypięta do k. 34 akt organu I instancji), a więc już po upływie 21-dniowego terminu. Wbrew argumentom skargi skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że termin jest zachowany już wtedy, jeżeli przed jego upływem decyzja została nadana w placówce pocztowej, nie zaś dopiero wtedy, jeżeli w ciągu 21 dni od dnia wpłynięcia zawiadomienia inwestor otrzyma "do rąk" sprzeciw-decyzję. Zasadny jest argument, że taka konstrukcja uniezależnia organ od ewentualnych działań strony, na które organ administracji nie ma wpływu.

W niniejszej sprawie tak interpretowany 21-dniowy termin na zgłoszenie sprzeciwu nie został dochowany, a organ odwoławczy z naruszeniem przepisu art. 54 prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stwierdzenie zgłoszenia sprzeciwu już po terminie skutkuje niecelowością prowadzenia rozważań odnośnie dalej idących zarzutów sformułowanych przez skarżącego. Marginalnie należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 34 ust. 1-2 prawa wodnego, każdemu przysługuje prawo do powszechnego korzystania z, między innymi, śródlądowych powierzchniowych wód publicznych. Powszechne korzystanie z wód służąc między innymi do zaspokajania potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego nie obejmuje jednak wprowadzania ścieków (art. 34 ust. 3 pkt 5 prawa wodnego). Ustawodawca wprost wskazał, że szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 37 pkt 2 prawa wodnego), a jeżeli ustawa – prawo wodne nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego).

Należy mieć na względzie, że w razie dokonania przez inwestora istotnych odstępstw od projektu budowlanego, przyjęcie bez sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 prawa budowlanego nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 439/09, lex nr 573789). Jako trafny należy ocenić przytaczany w uzasadnieniu ww. wyroku pogląd, zgodnie z którym fakt zgłoszenia (budynku mieszkalnego) do użytkowania i brak sprzeciwu właściwego organu administracji publicznej nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie zgodności inwestycji z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Ustawodawca nie przewidział w przepisach prawa budowlanego żadnego okresu przedawnienia dla ewentualnego stwierdzenia przez właściwy organ nadzoru wykonania robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Sąd wskazuje i to, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest miejscami wewnętrznie sprzeczne, a przynajmniej dalece nieprecyzyjne. Organ stwierdził w uzasadnieniu, że pomimo projektu "wykonano przydomową oczyszczalnię bez studzienki zbierającej" aby w następnym akapicie zarzucić inwestorowi samowolne wykonanie "... odcinka kanalizacji od studzienki zbierającej do stawu".

Z uwagi na stwierdzenie zgłoszenia sprzeciwu już po terminie sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku.