Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 426/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Ozimku z dnia 24 lutego 2014 r., NR [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na dzierżawę mienia komunalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Gminy Ozimek na rzecz skarżącego A. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A, ul. [...] w [...], jest uchwała Rady Miejskiej w Ozimku z dnia 24 lutego 2014 r., Nr [...], w sprawie wyrażenia zgody na dzierżawę mienia gminnego.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia 21 lutego 2014 r. zwrócił się do Burmistrza Gminy Ozimek o wydzierżawienie lub sprzedaż działek nr a km. [...] i b km. [...], położonych w [...], gmina [...], jako niezbędnych do rozwoju jego firmy. Pismem z dnia 26 lutego 2014 r. Burmistrz Ozimka poinformował skarżącego, że "uchwałą Nr [...] z dnia 24 stycznia 2014 r." Rada Miejska w Ozimku wyraziła zgodę na wydzierżawienie przedmiotowych działek w trybie bezprzetargowym firmie B sp. z o.o. z siedzibą w [...] na okres 5 lat, w związku z czym wniosek skarżącego pozostawia bez rozpoznania. Dalej skarżący zarzucił, że w dniu 27 lutego 2014 r. na stronie internetowej Gminy Ozimek, podano do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę, obejmujący działki nr a km. [...] i b km. [...] i dołączył do skargi wydruk tego wykazu.

W piśmie z dnia 3 marca 2014 r. Burmistrz Ozimka sprostował swoją odpowiedź z dnia 26 lutego 2014 r., i poinformował skarżącego, że uchwała Rady Miejskiej w Ozimku nr [...] o wydzierżawieniu B Sp. z o.o., działek nr a km. [...] i b km. [...] w trybie bezprzetargowym na okres 5 lat została podjęta w dniu 24 lutego 2014 r., a nie jak omyłkowo podano w dniu 24 stycznia 2014 r.

Skarżący pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r., złożonym w dniu 6 maja 2014 r., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2013 r. poz. 594, ze zm. dalej u.s.g.), wezwał Radę Miejską w Ozimku do usunięcia naruszenia prawa polegającego na podjęciu uchwały wyrażającej zgodę na wydzierżawienie B Sp. z o.o. z siedzibą w [...], działek nr a i b w trybie bezprzetargowym na okres 5 lat, zarzucając naruszenie art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 518).

W odpowiedzi z dnia 3 czerwca 2014 r., doręczonej skarżącemu w dniu 6 czerwca 2014 r., Przewodniczący Rady Miejskiej w Ozimku oświadczył, że nie doszło do naruszenia prawa, ponieważ pominięcie oferty skarżącego, co do wydzierżawienia działek, spowodowane było tym, "że w dacie złożenia oferty nieruchomość (...) była przedmiotem umowy na okres 3 lat z innym przedsiębiorcą, a Burmistrz działał w ramach kompetencji określonej treścią art. 25 ust. 1 ustawy oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 594). Rada Miejska na mocy skarżonej uchwały podejmowała jedynie decyzję w przedmiocie przedłużenia trwania umowy na okres powyżej 3 lat.

Po otrzymaniu tej odpowiedzi, skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez wydanie kopii umowy dzierżawy działek nr a i b zawartej ze spółką B.

Skarżący poddawał w wątpliwość zawarcie tej umowy, gdyż nie zawiera żadnego numeru porządkowego, czy też żadnego innego oznaczenia wskazującego na jej rejestrację w systemie (zestawieniu) umów zawieranych przez Gminę Ozimek.

Ponadto skarżący wskazał, że stosownie do treści art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego zawarcia tych umów. Powołał też orzecznictwo, według którego rada gminy, na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy, może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku bezprzetargowego trybu zawarcia umowy najmu na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 ustawy.

Zdaniem skarżącego w sprawie nie zaistniała żadna z ustawowych przesłanek określonych w art. 37 ust. 3 ustawy, która uzasadniałaby wydzierżawienie działek nr a i b firmie B w trybie bezprzetargowym na 5 lat. Nieruchomości te nie są bowiem przeznaczone ani pod budownictwo mieszkaniowe, ani na realizację urządzeń infrastruktury technicznej, albo innych celów publicznych, które byłyby celami statutowymi firmy B. Według wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę, opublikowanego przez Burmistrza w dniu 27 lutego 2014 r., tereny te mają charakter terenów przemysłowych. Według zaś § 1 ust. 3 rzekomo obowiązującej umowy dzierżawy z dnia 1 stycznia 2014 r., firma B na dzierżawionym terenie ma prowadzić działalność w zakresie prefabrykatów budowlanych.

Według skarżącego, nie występuje też żadna z okoliczności określonych przez ustawodawcę w art. 37 ust. 2 ustawy, która uzasadniałaby zastosowanie bezprzetargowej procedury wydzierżawienia nieruchomości Gminy na okres powyżej 3 lat. Dzierżawcy to jest firmie B, w dniu podjęcia uchwały przez Radę Miejska w Ozimku nie przysługiwało prawo pierwszeństwa nabycia działek nr a (art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy), nie jest też użytkownikiem wieczystym przedmiotowych działek (art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy) ani też właścicielem, czy użytkownikiem działki przyległej (art. 37 ust. 2 pkt 8 ustawy) lub pomiotem, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy 9 (art. 37 ust. 2 pkt 12 ustawy).

Skarżący wskazał także, że na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas oznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość, do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Przytoczony przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy o samorządzie gminnym, także nie mógł stanowić podstawy uchwały nr [...], bo w dacie jej podjęcia nie kończyła się umowa dzierżawy zawarta przez Burmistrza na 3 lata.

Skarżący wskazał, że oprócz wątpliwości co do faktycznej daty zawarcia umowy dzierżawy działek nr a i b pomiędzy Burmistrzem Ozimka, a firmą B, uważa, że brak jest podstaw prawnych do podjęcia przez Radę Miejska w Ozimku uchwały wyrażającej zgodne na bezprzetargowe wydzierżawienie działek na okres 5 lat.

W odpowiedzi na skargę Gmina Ozimek wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała, że skarżący wezwał w dniu 6 maja 2014 r. Radę Miejską w Ozimku do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wywiódł swój interes prawny do zaskarżenia uchwały z faktu, iż zamierzał się obiegać o korzystanie w drodze dzierżawy z tej nieruchomości. Organ uważa, że tak określony interes prawny nie wyczerpuje znamion interesu prawnego w wymienionym art. 101 ust. 1 ustawy, Według organu sporna nieruchomość w dacie wyrażenia przez skarżącego zainteresowania dzierżawą, pozostawała już w dzierżawie. W konsekwencji można mówić o naruszeniu indywidualnego uprawnienia skarżącego wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały, a nie o istnieniu jego interesu prawnego. W wypadku skarżącego nie zaistniała nawet abstrakcyjna możliwość wydzierżawienia gruntu. Dodatkowo organ podniósł, że skarżący nigdy nie wywodził by był zainteresowany dzierżawą spornej nieruchomości po upływie dotychczasowej dzierżawy, tj. po upływie 3 lat.

Organ wskazał, że odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów dzierżawy nieruchomości, wymaga indywidualnej zgody rady. Regulacja ta została wprowadzona ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie zmiany ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2009 r. nr 206, poz. 1590) i weszła w życie odpowiednio z dniem 7 stycznia 2010 r. Uprzednio przepis art. 37 ust. 4 ustawy brzmiał "Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów." Zdaniem organu nie jest wymagane zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 37 ust. 2 i 3 ustawy. Wobec powyższej zmiany stanu prawnego do skutecznego odstąpienia od trybu przetargowego - według organu - nie jest wymagane zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 37 ust. 2 i 3. Powołane przez stronę orzecznictwo odnosi się do stanu prawnego obowiązującego przed 7 stycznia 2010 r. i nie może mieć zastosowania do uchwały.

Podkreślono, że organ wykonawczy gminy samodzielnie gospodaruje mieniem i podejmuje w tym zakresie swobodne decyzje. Pominięcie oferty skarżącego zostało spowodowane tym, że w dacie jej złożenia, nieruchomość, o której wydzierżawienie wnioskował, była wydzierżawiona a Burmistrz Ozimka działał w ramach kompetencji określonej treścią art. 25 ust. 1 ustawy oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 u.s.g. i miał prawo do swobodnego podjęcia decyzji bez zgody Rady. Okoliczność, że umowa z dotychczasowym dzierżawcą była niejako "w toku", nie zakazywała podjęcia spornej uchwały i nie stanowi również przesłanki do jej unieważnienia. Organ podkreślił, że dzierżawca wystąpił o zawarcie umowy dzierżawy na okres ponad 3 lat z uwagi na otrzymanie dofinansowania na realizację określonego zadania ze środków Unii Europejskiej.

Na rozprawie Sąd zobowiązał organ do przedłożenia w terminie 7 dni oświadczenia Burmistrza Ozimka co do wydzierżawiania spornych działek przed 1 stycznia 2014 r. oraz przedłożenia umowy dzierżawy na okres 5 lat lub aneksu do umowy dzierżawy poprzednio zawartej na 3 lata, jeśli takie zostały podpisane po podjęciu przez Radę Miejską w Ozimku uchwały Nr [...] z dnia 24 lutego 2014 r. oraz przedłożenia uchwały Rady Miejskiej w Ozimku dotyczącej zasad nabywania, zbywania, obciążania i wydzierżawiania nieruchomości gminnych na czas oznaczony do lat 3. Przedłożone z odpowiedzią na skargę dokumenty takich danych nie zawierały i konieczne było uzupełnienie akt administracyjnych. Organ wykonał to zobowiązanie 19 grudnia 2014 r. (por. pismo z dnia 19 grudnia 2014 r. k. 82 wraz z załącznikami).

Z dodatkowych ustaleń poczynionych przez Sąd po przedłożeniu przez organ uzupełniających akt administracyjnych wynika, że wydanie zaskarżonej uchwały poprzedziły czynności dotyczące wydzierżawienia spornych działek firmie B sp. z o.o. w [...]. W szczególności wnioskiem z dnia 25 października 2013 r. Spółka wystąpiła do Burmistrza Ozimka o wydzierżawienie działek nr a i b na okres trzech lat celem rozpoczęcia produkcji prefabrykatów budowlanych. Umową z dnia 1 stycznia 2014 r. Gmina Ozimek wydzierżawiła spółce wymienione działki a umowę zawarto do 31 grudnia 2016 r., czyli na okres 3 lat.

Pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. Spółka wystąpiła do Burmistrza Ozimka o zawarcie umowy dzierżawy tych samych działek na okres pięciu lat z przeznaczeniem na prowadzenie działalności w zakresie elementów do budownictwa mieszkalnego i niemieszkalnego podnosząc, że uzyskała dotacje unijne do projektu pod nazwą "Uruchomienie produkcji prefabrykatów budowlanych", a warunkiem zrealizowania projektu będzie prawo dzierżawy gruntu na okres co najmniej pięciu lat. Wniosek ten wpłynął do organu 29 stycznia 2014 r.

W dniu 27 lutego 2014 r. Burmistrz Ozimka ogłosił w Biuletynie Informacji Publicznej, w prasie i na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Ozimku wykaz nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę. Wśród nich w pozycji 1. wskazano działki położone w [...] nr a i b z karty mapy [...]. Wykaz zawierał zastrzeżenie, że wydzierżawienie nieruchomości następuje w drodze bezprzetargowej i podlega publikacji przez 21 dni tj. do dnia 20 marca 2014 r.

Po podjęciu zaskarżonej uchwały z dnia 24 lutego 2014 r. umową z dnia 21 marca 2014 r. Gmina Ozimek, reprezentowana przez Burmistrza Ozimka, wydzierżawiła Spółce działki gruntu nr a i b na okres 5 lat tj. do 21 marca 2019 r. W tym samym dniu tj. 21 marca 2014 r. Burmistrz Ozimka poinformował Spółkę B o rozwiązaniu za porozumieniem stron umowy z dnia 1 stycznia 2014 r. (por. dokumenty znajdujące się w przedłożonych przez organ uzupełniających aktach administracyjnych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", akty prawa miejscowego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż prawo miejscowe podlegają kognicji sądu administracyjnego. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W odniesieniu do uchwał rady gminy, przywołany wyżej przepis pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowi, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, to a contrario należy przyjąć, że "każde istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność" (por. T. Woś [w:] T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 5, Warszawa 2012, s. 761).

Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, nie pokrywa się też w zupełności z przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istotnymi naruszeniami prawa, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie, są takie naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Ponadto istotnie naruszają prawo przepisy aktu prawa miejscowego pozostające w sprzeczności z przepisami ustawowymi. (por. wyrok z dnia 16 marca 2001 r., sygn. akt IV SA 385/99, Lex 53377; wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lipca 2005 r., sygn. akt III SA/Kr 318/05, opubl. Centralna Bazia Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej uchwały poczynić należy kilka uwag odnoszących się do trybu wnoszenia skargi na uchwały organów gminy.

Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego wniesienia skargi i podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego są zatem: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.

Stosownie do art. 53 § 2 P.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi poprzedziło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 6 maja 2014 r. Odpowiedź na wezwanie zawarta została w piśmie Rady Miejskiej w Ozimku z dnia 3 czerwca 2014 r., doręczonym 7 czerwca 2014 r. Skarga została złożona w dniu 7 lipca 2014 r. (nadana pocztą 5 lipca 2014 r.), a więc nastąpiło to z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a.

Nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie ma interesu prawnego w zbadaniu legalności zaskarżonej uchwały przez sąd administracyjny. Uchwała dotyczy bezpośrednio sytuacji prawnej skarżącego. Kwestia interesu prawnego strony jest ściśle powiązana z oceną zgodności z prawem uchwały, dlatego okoliczności te muszą podlegać równej ocenie.

Co do zarzutu organu, że skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego zauważyć należy, iż wnosząc skargę w trybie art. 101 ust. 1 o samorządzie gminnym skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie".

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83, nie publikowany).

Przy czym, w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 ustawy, interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały, a nie dopiero w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., II SA 1410/01, Lex nr 53376; wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01 Lex nr 81964).

Kryterium interesu prawnego, o jakim w art. 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter materialnoprawny. Wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem. Związek ten musi być aktualny, a nie przyszły. Odnosić się powinien do sytuacji prawnej, którą można określić, co do charakteru, jako indywidualną, własną i konkretną dla danej osoby. Ponadto zaskarżony akt musi naruszać prawem chronione interesy lub uprawnienia skarżącego.

Prawo do wniesienia skargi sądowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje stronie, która wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, czyli wykaże, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych. Następstwem takim może być przykładowo ograniczenie lub uniemożliwienie realizacji konkretnego uprawnienia lub interesu prawnego strony. Podstawą do wyprowadzenia ochrony przysługującej stronie skarżącej są przepisy prawa materialnego. Skarżący winien zatem wykazać, że zaskarżona uchwała narusza sferę uprawnień gwarantowanych mu przepisami prawa. Stan tego naruszenia musi być aktualny, a nie odnosić się do ewentualnych i przyszłych sytuacji. Wnoszący skargę ma dlatego obowiązek wykazania, że na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały w sposób realny i bezpośredni został pozbawiony lub ograniczony w realizacji uprawnień, które wywodzi z przepisów prawa.

W świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 518), dalej zwanej ustawą, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu (art. 37 ust. 1).Tryb bezprzetargowy natomiast dopuszczalny jest w przypadkach enumeratywnie określonych w art. 37 ust. 2 tejże ustawy.

Dalsze wyjątki przewiduje przepis art. 37 ust. 3, ust. 4, ust. 4a i ust. 5 ustawy. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów.

Ogólną normą kompetencyjną uprawniającą organ wykonawczy gminy (wójta, burmistrza) do gospodarowania mieniem komunalnym jest przepis art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g.

Dopełnieniem tej regulacji w stosunku do nieruchomości pozostających w zasobach gminnych jest przepis art. 25 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz, prezydent miasta. Przepis art. 25 ust. 1 znajduje uszczegółowienie w uchwale Rady Miejskiej w Ozimku z 28 listopada 2011 r., Nr XIV/139/11 w sprawie zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony przez Gminę Ozimek. Zasada jawności obowiązująca przy gospodarowaniu gminnymi nieruchomościami wynika z kolei z art. 35 ustawy, co do wykazu nieruchomości podanych do publicznej wiadomości.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, do oddania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a ponadto informacje o wywieszeniu tego wykazu podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, a także na stronach internetowych właściwego urzędu. Obowiązkową treść wykazu reguluje art. 35 ust. 2 ustawy. Analizując zapisy art. 35 ust. 1 i 2 ustawy wskazać należy, że reguluje on zasadę jawności w zakresie gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zasada ta przejawia się w nałożeniu na właściwy organ obowiązku sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych m.in. do sprzedaży lub dzierżawy. Takimi zapisami ustawodawca jednoznacznie przesądził obligatoryjność publikowania wykazu oraz obowiązkowy zakres wykazu. Zmiana przeznaczenia określonej nieruchomości w stosunku do wymienionego w wykazie wymaga zachowania trybu określonego w art. 35 ust. 1 ustawy, czyli konieczności sporządzenia nowego wykazu i podania go do publicznej wiadomości.

Należy podkreślić, że ustawa o gospodarce nieruchomościami ani powołana uchwała Rady Miejskiej w Ozimku Nr XIV/139/11 z dnia 28 listopada 2011r. nie zawierają regulacji upoważniających organ wykonawczy gminy (tu Burmistrza Ozimka) do odstąpienia lub zmiany kolejności któregokolwiek z etapów procedury sprzedaży, oddania w użytkowanie wieczyste albo zawarcia umowy użytkowania, najmu lub dzierżawy.

Tym bardziej zapisy ustawowe i zamieszczone w uchwale nie wyłączają regulacji art. 35 ust. 1 ustawy. Ścisłe przestrzeganie zasady jawności obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa, powiatu, gminy jest warunkiem sine qua non prawidłowości czynności prawnych związanych z gospodarowaniem mieniem przez organ wykonawczy.

W rozpoznawanej sprawie uchybienie przez organ zasadzie jawności jest oczywiste i wynika już z samego porównania daty ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę (27 lutego 2014r.) z datą uchwały Rady Miejskiej Nr [...] o wyrażeniu zgody na wydzierżawienie działek w trybie bezprzetargowym (24 lutego 2014 r.)

Procedowanie Rady Miejskiej w Ozimku nad konkretnymi nieruchomościami, co do których albo nie ogłoszono wykazu o jakim mowa w art. 35 ust. 1, albo nie upłynął termin 21 dni od publicznego ogłoszenia rażąco narusza prawo i nakazuje stwierdzenie nieważności takiej uchwały.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że prawo gospodarowania mieniem gminnym przysługuje niepodzielnie gminie, która decyduje jakie nieruchomości przeznacza do obrotu prawnego. Jednak nieruchomości gminne pozostają poza nim, jeżeli nie są objęte wykazem z art. 35 ust. 1 ustawy, albo nie upłynął termin podania wykazu do publicznej wiadomości. Podobnie należy ocenić zmianę przeznaczenia nieruchomości w umowie w stosunku do tego przeznaczenia podanego w wykazie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2008 r., II SA/Gd 125/08 opubl. LEX 566213 i Sądu Najwyższego z 11 maja 2005, III CK 562/04 opubl. LEX 155352). Przy gospodarowaniu mieniem publicznym musi być zachowana zasada jawności. Jej naruszenie może powodować nieważność umowy (art. 35 ust. 1 w zw. z art. 36 ustawy i art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego).

Sąd w pełni podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2006 r. (sygn. akt IV CSK 98/06, LEX Nr 459229), iż bezprzetargowa sprzedaż na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami wchodzi w rachubę jedynie wtedy, gdy tylko jedna osoba może być zainteresowana kupnem. Wtedy organizowanie przetargu nie miałoby sensu. Jeśli jednak zainteresowanych może być więcej i sprzedawana nieruchomość lub część nieruchomości może mieć związek funkcjonalny z więcej niż jedną nieruchomością przyległą, taki tryb sprzedaży jest niedopuszczalny.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone również w późniejszym orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2009 r. (sygn. akt II CSK 589/08, LEX nr 530697) w którym to orzeczeniu Sąd Najwyższy wskazał, iż określony w art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w sprawie, w której nabycie działki zmierza do poprawienia warunków nie jednej nieruchomości przyległej, ale przynajmniej dwóch. Gdy więc możliwość poprawienia warunków odnosi się do większej liczby nieruchomości musi być przeprowadzony przetarg.

W realiach rozpoznawanej sprawy podanie skarżącego o sprzedaż lub wydzierżawienie spornej nieruchomości, ( skarżący także powoływał się na potrzebę rozwoju prowadzonej działalności gospodarczej), wpłynęło przed podjęciem zaskarżonej uchwały. Ani z protokołu sesji, na której uchwałę podjęto, ani z uzasadnienia projektu uchwały nie wynika, aby radni zostali poinformowani o istnieniu konkurencyjnego wniosku poza podaniem spółki B. Oznacza to naruszenie zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji i zasady równych praw w wykonywaniu działalności gospodarczej unormowanej w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2013 poz. 672 ze zm.). Naruszenie tych zasad jest naruszeniem interesu skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2011 r., sygn.. akt I SA/Gl 603/11)

Z tych względów i na podstawie powołanych wyżej przepisów skarga podlegała uwzględnieniu a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.