Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 82/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A"- Spółka jawna w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]lutego 2004r. Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 82/04

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. (nr [...]) – adresowaną do A. – Spółka jawna w L. (zwana dalej Spółką) – wydaną po rozpatrzeniu odwołania w/w Spółki. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2003r. (nr [...]) w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie 79.551,80zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż w dniu 11 lipca 2003r. P. L. – pracownik w/w Spółki dostarczył do Oddziału Celnego w B. i przedstawił towary przewożone wg zgłoszeń T2 nr [...] z dnia 10 lipca 2003r. oraz T2 nr [...] z dnia 10 lipca 2003r. w ramach Wspólnej Procedury Tranzytowej, które zarejestrowano w ewidencji towarów wprowadzonych na polski obszar celny w dniu 11 lipca 2003r. pod pozycjami odpowiednio: [...] i [...]. Następnie przeprowadzono kontrolę środka przewozowego nr rej [...] w trakcie której ujawniono następujące dokumenty, tj.:

1) fakturę proforma nr [...] z dnia 10 lipca 2003r. wystawioną dla w/w Spółki,

2) fakturę nr [...] z dnia 4 lipca 2003r. wystawioną dla B. s.c.

3) świadectwo przewozowe EUR-1 nr [...] z dnia 4 lipca 2003r. oraz

4) oryginał karty 3 holenderskiego dokumentu SAD nr [...] z dnia 4 lipca 2003r.

Wobec powyższego przeprowadzono rewizję towaru znajdującego się na w/w środku przewozowym, w wyniku której stwierdzono nadwyżkę towaru w stosunku do towaru przedstawionego wcześniej organowi celnemu wg w/w zgłoszeń tranzytowych, które stanowiły elektroniczne układy sterujące o wartości – wg ujawnionych faktur – w łącznej kwocie 79.551,82zł.

W związku z powyższymi nieprawidłowościami Naczelnik Urzędu Celnego wszczął w dniu 11 lipca 2003r.:

- dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na narażeniu Skarbu Państwa na uszczuplenie cła oraz podatku VAT poprzez wprowadzenie w błąd organu celnego co do ilości i rodzaju towaru wprowadzonego na polski obszar celny. Towar ten zatrzymano,

- postępowanie celne wobec Z. L. w sprawie wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości wartości celnej niezgłoszonego towaru.

W piśmie z dnia 18 lipca 2003r. Spółka potwierdziła, iż Z. L. dokonywał w jej imieniu odprawy celnej i wniosła o wydanie zatrzymanego towaru – jako stanowiącego jej własność. Okoliczność ta spowodowała, iż Naczelnik Urzędu Celnego uznał, iż osobą odpowiedzialną za ujawniony towar jest w/w Spółka i dlatego też postanowieniem z dnia [...] lipca 2003r. (nr [...]) wszczął w stosunku do Spółki postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej, a decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. (nr [...]) umorzył postępowanie w stosunku do P. L. wszczęte w dniu 11 lipca 2003r.

W piśmie z dnia 16 sierpnia 2003r. Spółka wniosła o umorzenie postępowania w sprawie opłaty manipulacyjnej dodatkowej oraz – ponownie – o wydanie zatrzymanego towaru. Spółka wyjaśniła, że część towaru ujawnionego podczas rewizji celnej została jej przekazana przez włoskiego kontrahenta w ramach reklamacji jako uzupełnienie poprzedniej dostawy, a część została pomyłkowo załadowana na jej środek przewozowy w Holandii.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. wydaną na podstawie art. 262, art. 276 § 2, art. 39, art. 277 i art. 231 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 1997r. Kodeks celny (tj. Dz.U. 2001 nr 75, poz. 802 z późn. zm. – zwanej dalej k.cel.) Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył Spółce opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 79.551,80zł.

Po rozpatrzeniu uzupełnionego pismami z dnia 20 października 2003r., 23 grudnia 2003r., oraz 5 i 9 stycznia 2004r. odwołania Spółki, która zarzuciła naruszenie zasad prawdy obiektywnej oraz czynnego udziału w postępowaniu, a także naruszenie przepisów art. 62 § 1, art. 39 i art. 276 § 2 k.cel., Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów Spółki organ ten podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu I instancji, iż funkcjonariusze celni podczas rewizji stwierdzili nadwyżkę towaru w stosunku do towaru zgłoszonego do odprawy celnej, co uzasadnia wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej na podstawie art. 276 § 2 w zw. z art. 39 k.cel. Stosownie bowiem do powyższych przepisów pobiera się opłatę gdy funkcjonariusz celny stwierdzi nadwyżkę towaru w stosunku do danych zawartych w dokumentach dotyczących przedstawionego towaru a stanie faktycznym oraz gdy ujawnienie tych rozbieżności nastąpiło w wyniku rewizji celnej. Zdaniem organu odwoławczego przesłanki te wystąpiły łącznie w niniejszej sprawie.

Dodatkowo, ustosunkowując się do wyjaśnień Spółki, iż część ujawnionego towaru została jej przekazana omyłkowo przez kontrahenta holenderskiego, organ odwoławczy zauważył, że art. 40 § 1 k.cel. przewiduje możliwość weryfikacji ilości zgłoszonego towaru po przedstawieniu go organowi celnemu, ale przed nadaniem towarowi właściwego przeznaczenia celnego. Z wnioskiem o zbadanie przedstawionego towaru może wystąpić osoba, która wprowadziła towar na polski obszar celny lub osoba, która przyjęła odpowiedzialność za towary po ich wprowadzeniu. W związku z tym podniesiona przez Spółkę okoliczność nie może zostać uwzględniona.

Za nieuzasadnione również uznał organ odwoławczy twierdzenie Spółki – zawarte w odwołaniu – iż P. L. składając zgłoszenie celne T2 nr [...] oraz T2 [...] dodatkowo dokonał zgłoszenia celnego przedmiotowego towaru w formie ustnej. Przeczą bowiem temu twierdzeniu Spółki zeznania świadków tj. W. B. oraz P. L. Ze złożonych w dniu 14 lipca 2003r. zeznań W. B. – funkcjonariusza celnego przyjmującego w/w zgłoszenie celne wynika, że dokonujący zgłoszenie celne nie zgłosił, iż na samochodzie, którym odbywał się przewóz znajduje się dodatkowo załadowany towar ani też, że posiada on dotyczące innego towaru dokumenty niedołączone do zgłoszenia celnego. Również P. L. w wyjaśnieniach z dnia 11 lipca 2003r. jednoznacznie stwierdził, że nie zgłosił towaru ponieważ myślał, że towar z faktury wystawionej dla B. s.c. jest ujęty w dokumentach dołączonych do zgłoszenia celnego, a odnośnie towaru z faktury proforma nr [...] uważał, że nie musi go zgłaszać, gdyż towar ten był już odprawiony w poprzedniej dostawie z Włoch.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że zasadą jest, iż zgłoszenie celne towarów dokonywane jest w formie pisemnej. Zgodnie z art. 62 § 1 pkt 3 k.cel. zgłoszenie celne może być dokonane w formie ustnej lub w drodze innej czynności, jeżeli przewidują to przepisy szczególne i o ile w sposób dostateczny została wyrażona wola objęcia towarów procedurą celną. Szczegółowe zasady dokonywania zgłoszenia celnego w formie ustnej neguje § 29 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. nr 117, poz. 1250 z późn.zm.). Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie przesyłkę stanowił towar o charakterze handlowym, którego odbiorcą była Spółka. Taki charakter przesyłki nie spełniał żadnego z przypadków wymienionych w § 29 pkt 3 i w związku z tym strona nie mogła dokonać zgłoszenia celnego w formie ustnej.

Za bezpodstawny uznał organ odwoławczy zarzut nieudzielenia informacji co do sposobu wwozu na polski obszar celny towaru dokumentowanego fakturą proforma z dnia 10 lipca 2003r. (nr [...]). Przedmiotowy towar został ujawniony podczas rewizji celnej, kiedy to organ celny zobowiązany był do podjęcia działań określonych przepisami kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że Spółka miała możliwość – stosownie do treści art. 4 k.cel. – uzyskania od organu celnego informacji o stosowaniu przepisów prawa celnego przed wprowadzeniem przedmiotowego towaru na polski obszar celny.

Ustosunkowując się do zarzutu bezpodstawnego obciążenia Spółki opłatą manipulacyjną dodatkową za towar, który był przeznaczony dla B. s.c. organ odwoławczy zauważył, że w dniu 11 lipca 2003r. zgłoszenie celne w imieniu Spółki złożył jej pracownik, a zatem to Spółka ponosi pełną odpowiedzialność za ujawniony w czasie przeprowadzonej w tym samym dniu rewizji celnej. Organ odwoławczy dodał ponadto, iż w wyniku czynności podjętych przez organ I instancji ustalono, iż spółka cywilna B. z siedzibą w S. nie istnieje.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz ograniczenia możliwości pełnego i czynnego uczestniczenia w postępowaniu celnym poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych w sprawie powtórnego przesłuchania w charakterze świadka funkcjonariusza celnego W. B. organ odwoławczy wyjaśnił, iż do dowodu z przesłuchania w/w świadka nie miały zastosowania przepisy ustawy Ordynacji podatkowej, z tego względu że przesłuchanie to zostało przeprowadzone jako czynność śledcza w ramach postępowania karnego skarbowego, którego tryb regulują przepisy ustawy z dnia 10 września 1999r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U., nr 83, poz. 930 z późn.zm.) oraz ustawy z dnia 6 czerwca Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89, poz. 555 z późn.zm.). Z tego względu zarzut Spółki co do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niezawiadomienie jej o terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka i uniemożliwienia jej uczestniczenia w tym przesłuchaniu jest bezzasadny. Jeżeli zaś chodzi o ponowne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w/w funkcjonariusza W. B. oraz funkcjonariuszy A. Ś. i S. Z. to organ odwoławczy zauważył, że zeznania te nie spowodowałyby innego rozstrzygnięcia w sprawie. Powołując się na treść art. 181 i 188 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, iż wszelkie okoliczności dotyczące ujawnienia nadwyżki przedmiotowego towaru zostały dokładnie wyjaśnione w postępowaniu karnym skarbowym i potwierdzone czynnościami przeprowadzonymi w toku postępowania celnego, w związku z czym nie zachodziła konieczność powtórnego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w/w funkcjonariuszy celnych. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że treść zeznań świadków złożonych w toku postępowania karnego skarbowego znalazła potwierdzenie w późniejszych wyjaśnieniach funkcjonariuszy celnych składanych podczas postępowania celnego.

Za bezzasadny uznał organ odwoławczy zarzut Spółki co do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez uniemożliwienie jej pracownikom uczestniczenia w rewizji celnej pojazdu, która odbyła się w dniu 11 lipca 2003r. w Oddziale Celnym w B. Z zeznań funkcjonariuszy celnych z dnia 14 lipca 2003r. A. Ś. i S. Z. wynika, że obaj kierowcy byli obecni zarówno przy zdejmowaniu zamknięć celnych z pojazdu, jak i w chwili nadwyżki towaru w stosunku do towaru objętego w w/w Zgłoszeniach tranzytowych T2.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez wadliwe zawiadomienie Spółki o zakończeniu postępowania celnego organ odwoławczy wyjaśnił, iż z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co organ I instancji wykazał powiadamiając Spółkę w piśmie z dnia 6 sierpnia 2003r. (nr [...]) o zakończeniu postępowania oraz o wyznaczeniu jej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. O prawidłowości i skuteczności powiadomienia świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru w/w pisma z dnia 12 sierpnia 2003r. oraz pismo Spółki z dnia 16 sierpnia 2003r., w którym przedstawiła swoje stanowisko w kwestiach dotyczących postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśniając przyczyny rozpiętości w numerach i czasie pomiędzy rejestracją w ewidencji wprowadzonych przez Spółkę towarów wg w/w zgłoszeń tranzytowych zauważył, że rejestracja w ewidencji przywozu towarów w Oddziale Celnym w B. dokonywana jest na trzech stanowiskach komputerowych połączonych w sieci lokalnej, przy czym niezależnie od stanowiska, na którym dokonywany jest wpis "program do rejestracji automatycznie nadaje kolejne numery ewidencji. Zgłoszenie T2 nr [...] zostało zarejestrowane w ewidencji towarów wprowadzonych na polski obszar celny E01 pod pozycją [...], natomiast zgłoszenie T2 nr [...] pod pozycją [...]. Między jednym a drugim wpisem, na dwóch pozostałych stanowiskach komputerowych dokonano niemniej skomplikowanej rejestracji trzech innych pojazdów samochodowych, którymi nie były przewożone żadne towary.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję Spółka reprezentowana przez pełnomocników – radców prawnych W. B. i Z. P. zarzuciła naruszenie:

1. art. 122, 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie przeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, a tym samym zaniechanie ustalenia prawdy obiektywnej, procesowej;

2. art. 123 § 1, 165 § 4, 200 § 1 Ordynacji podatkowej przez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu;

3. art. 216, art. 123 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej przez nie wydanie postanowienia o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy;

a nadto naruszenie

art. 62 § 1 276 § 2 i 39 Kodeksu Celnego

i wniosła o:

1) uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].08.2003r. nr [...] i umorzenie niniejszego postępowania;

ewentualnie o:

1) uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].08.2003r. i przekazanie sprawy do Urzędu Celnego w celu ponownego jej rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. W szczególności zastrzeżenia co do ich obiektywności i rzetelności budzi – zdaniem Spółki – postępowanie funkcjonariuszy celnych przy dokonywaniu rejestracji towarów w ewidencji towarów wprowadzonych na polski obszar celny pod poz. [...] z 11 lipca 2003r. i [...] z 11 lipca 2003r. Ani zaskarżona decyzja, ani pismo Urzędu Celnego z dnia 3 października 2003r. nie wyjaśniają rozpiętości "w numerach i czasie" pomiędzy rejestracją zgłoszeń tranzytowych SAD nr [...] i [...] (15 minut różnicy), jeżeli towary złożone były na jednym samochodzie. Z okazanych skarżącej Spółce w Oddziale Celnym w B. rejestrów komputerowych wynika, iż w czasie 15 min., czyli przerwy między wpisem jednej i drugiej pozycji dokonano odprawy 17 samochodów na drugim stanowisku odpraw. Pełnomocnicy Spółki zaprzeczyli, iż w toku postępowania odwoławczego, w toku zapoznawania się z aktami sprawy okazano im pełne wydruki komputerowe z ewidencji E10. Dodali ponadto, iż wystąpili w piśmie z dnia 18 września 2003r. do Urzędu Celnego o udostępnienie im do wglądu kompletnej dokumentacji, a więc także wydruku z w/w ewidencji E01. Do dnia złożenia skargi do W.S.A. w Rzeszowie nie uzyskali odpowiedzi na powyższe pismo, a okazane im w Izbie Celnej i znajdujące się w aktach sprawy pismo Urzędu Celnego z dnia 9 grudnia 2003r. (nr [...] nie spełnia wymogów, bowiem nie jest wydrukiem z ewidencji komputerowej. Zdaniem strony skarżącej wydruk komputerowy E01 potwierdza w całości wyjaśnienia złożone przez pracowników Spółki tj. upoważnionego do dokonania odprawy kierowcy Z. L. i jego pomocnika A. G. Otóż, Z. L poinformował celnika W. B. o posiadaniu w kabinie samochodu także innych dokumentów tj. faktury wystawionej na nieznaną firmę oraz faktury proforma, która obejmowała towary stanowiące uzupełnienie braków z poprzedniej dostawy. Czas konieczny do uzupełnienia tych informacji udzielonych celnikowi był przyczyną 15-minutowej przerwy, podczas której drugi celnik i pomocnik kierowcy udali się do samochodu celem przyniesienia przedmiotowych dokumentów. Z. L. poinformował głośno swego pomocnika o miejscu, gdzie znajdują się owe dokumenty. Odszukanie ich nie było zatem rewizją, jak określili celnicy. Rewizję przeprowadzono dopiero po dokładnym zapoznaniu się z owymi dokumentami.

Spółka ponowiła ponadto zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania celnika, który "bezpośrednio wprowadzał ewidencję do komputera i przyjmował zgłoszenie ustne. Powołana w decyzji notatka urzędowa sporządzona przez tego celnika nie może być traktowana jako uzupełnienie zeznań tego celnika złożonych w innej sprawie i w innym trybie procesowym". Spółka podkreśliła, że nie miała możliwości uczestniczenia w przesłuchaniu w/w świadka, ani zadawania mu pytań celem wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe działanie stanowi – jej zdaniem – naruszenie art. 180 Ordynacji podatkowej, bowiem zasadą w takiej sytuacji jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka bezpośrednio, czy w konfrontacji z innymi świadkami (art. 190 Ordynacji podatkowej). Na potwierdzenie swego stanowiska Spółka powołała wyroki NSA sygn. akt SA/Kr 743/82 – ONSA 1982/2/12 oraz z dnia 11 lutego 1985r. I SA/Kr 801/97. Spółka podniosła również, iż nie mogła zgłosić żądania uczestnictwa w przesłuchaniu Z. B. w dniu 14 lipca 2003r., gdyż stała się stroną postępowania dopiero w dniu 28 lipca 2003r. Dodatkowo strona skarżąca powołała wyroki NSA z dnia 19 marca 2001r. (sygn. akt SA/Ka 2488/99 i z dnia 4 stycznia 2002r. sygn.akt SA/Ka 2164/00 – ONSA 2003/1/33 oraz pogląd zaprezentowany w piśmiennictwie przez A.Hanusza w artykule "Zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym i jej granice" opubl. w PiP nr 10, s.64.

Spółka podtrzymała swój zarzut zaprezentowany w odwołaniu, iż wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego winno być dokonane w formie postanowienia.

Spółka podniosła również brak dokładnego wyjaśnienia kwestii odpowiedzialności za towar ujęty w fakturze z dnia 4 lipca 2003r. nr [...] wystawionej dla B. s.c. Wyjaśniła, że początkowo przyjęła odpowiedzialność za ten towar, ale po szczegółowym przeanalizowaniu symboli towaru i ponownym skontaktowaniu się z dostawcą stwierdziła, iż towaru tego nie zamawiała i nie może on być dla niej przeznaczony. Wystawca faktury, firma holenderska oświadczyła, iż jest właścicielem towaru i ponosi za ten towar odpowiedzialność.

Końcowo Spółka podniosła, iż dokumenty tranzytowe, na podstawie których dokonano wpisu do ewidencji zawierają datę 12 lipca 2003r., a więc o jeden dzień później niż wpis do ewidencji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Podstawą prawną wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej stanowi art. 276 § 2 k.cel., zgodnie z którym pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową jeżeli po przedstawieniu towaru wprowadzonego na polski obszar celny organ celny wykaże nadwyżkę towaru ujawnionego w wyniku rewizji celnej w stosunku do towaru przedstawionego. Opłatę manipulacyjną dodatkową pobiera się od osoby, która – zgodnie z art. 39 k.cel. – wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, w wysokości wartości celnej towaru odpowiadającej nadwyżce.

Stosownie do powyższego przepisu opłatę manipulacyjną dodatkową pobiera się tylko w sytuacji gdy zostanie ujawniona nadwyżka towaru w stosunku do danych zawartych w dokumentach dotyczących przedstawionego towaru i gdy to ujawnienie nadwyżki nastąpi w wyniku rewizji celnej.

W niniejszej sprawie bezsporny jest i nie budzi wątpliwości Sądu fakt wprowadzenia czyli faktycznego przywozu na polski obszar celny towarów przewożonych samochodem ciężarowym o nr rej. [...] w ramach Wspólnej Procedury Tranzytowej wg zgłoszeń T2 nr [...] z 10 lipca 2003r. i T2 nr [...] również z 10 lipca 2003r. oraz towarów nie ujętych w w/w zgłoszeniach tranzytowych w ilości oraz wartości potwierdzonej fakturą proforma z dnia 10 lipca 2003r. (nr [...]) wystawioną dla A. s.j. w L. i fakturą z dnia 4 lipca 2003r. nr [...] wystawioną dla B. s.c. w S.

Towar objęty w/w zgłoszeniami T2 (tranzytowymi) został w dniu 11 lipca 2002r. dostarczony do Oddziału Celnego w B. i przedstawiony temu organowi oraz zgłoszony wg w/w zgłoszeń T2 w ramach Wspólnej Procedury Tranzytowej. Towar ten został przez graniczny organ celny zwolniony i nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.

Spór dotyczy bowiem wyłącznie towarów, które nie były objęte procedurą tranzytu i które – co nie jest sporne między stronami i nie budzi wątpliwości Sądu zostały wprowadzone na polski obszar celny i dostarczone do granicznego urzędu celnego. Towar dostarczony do granicznego urzędu celnego winien być – stosownie do treści art. 39 k.cel. – przedstawiony organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za ten towar, po jego wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przedstawienie towaru oznacza – zgodnie z art. 3 pkt 14 k.cel. – zawiadomienie organu celnego przez osobę, dokonane w wymaganej formie, o dostarczeniu towarów do urzędu celnego. Zgodnie zaś z art. 41 k.cel. towary przedstawione organowi celnemu powinny być ujęte w deklaracji skróconej, a deklaracja ta powinna być złożona wraz z przedstawieniem towarów. Wyjątki, o których mowa w art. 41 § 2 k.cel. oraz art. 43 k.cel., a polegające na możliwości późniejszego złożenia deklaracji lub też odstąpienia od wymogu składania deklaracji skróconej wymagają wyrażenia zgody przez organ celny.

W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdził, że towar dokumentowany fakturą proforma z dnia 10 lipca 2003r. (nr [...]) oraz faktury z dnia 4 lipca 2003r. (nr [...]) nie został przedstawiony w wymaganej formie tzn. w formie deklaracji skróconej lub za zgodą organu celnego w postaci złożenia w jej charakterze innego dokumentu urzędowego lub handlowego.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a ponadto – ustosunkowując się do zarzutów odwołania, iż P. L. składając zgłoszenia celne T2 nr [...] oraz T2 nr [...] dodatkowo dokonał zgaszenia celnego przedmiotowego towaru w formie ustnej, stwierdził – powołując się na złożone w dniu 14 lipca 2003r. zeznania funkcjonariusza celnego przyjmującego zgłoszenie celne – W. B. oraz wyjaśnienia P. L. złożone w dniu 11 lipca 2003r. – iż "nie ma podstaw do uznania, że P. L. rzeczywiście zamierzał dokonać zgłoszenia w formie ustnej przedmiotowego towaru". Wyjaśnił ponadto, że w niniejszej sprawie przesyłkę stanowił towar o charakterze handlowym a odbiorcą byłą Spółka, a zatem charakter tej przesyłki jako niespełniającej wymogów, o których mowa w § 29 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. nr 117, poz. 1250 z późn.zm.) uniemożliwiał dokonanie zgłoszenia celnego w formie ustnej.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż zgłoszenie celne w formie ustnej jest wyjątkiem, który – ze względu na charakter towaru nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, a zatem obszerne wywody Spółki w kwestii dokonania zgłoszenia celnego w formie ustnej a także stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii nie mają istotnego znaczenia w sprawie. Skoro bowiem ustna forma zgłoszenia celnego przedmiotowego towaru nie mogła mieć w sprawie zastosowania, to bez znaczenia jest sposób w jaki organ odwoławczy ustalił, iż zgłoszenia celnego w formie ustnej nie dokonano. Zgłoszenie celne – stosownie do treści art. 3 pkt 24 k.cel. – jest to czynność, przez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.

Procedura ta winna być dokładnie określona, bowiem od jej rodzaju uzależnione są dokumenty, które muszą być załączone do zgłoszenia celnego. Dodać należy, że tylko prawidłowe pod względem formalnym, jak i materialnym zgłoszenie celne może być przyjęte przez organy celne.

Brak dochowania wymaganej formy owego zamiaru objęcia towaru określoną procedurą celną sprawia, że nie można przyjąć, iż zgłoszenie takie zostało skutecznie złożone.

Na marginesie należy zauważyć, iż w skardze do W.S.A. w Rzeszowie Spółka wydaje się nie podtrzymywać swego stanowiska co do zgłoszenia celnego w formie ustnej towarów dokumentowanych fakturą z dnia 4 lipca 2003r. nr [...], bowiem – jak twierdzi – towar ten nie był dla nich przeznaczony i nie sanowi ich własności".

Niezależnie od podniesionej w toku postępowania odwoławczego kwestii dokonania zgłoszenia celnego przedmiotowych towarów w formie ustnej, Sąd zobligowany jest do oceny prawidłowości stanowiska organu I instancji, a niezmienionego przez organ odwoławczy, iż przedmiotowy towar nie został w ogóle przedstawiony organowi celnemu w wymaganej formie. Również i w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów celnych, iż przedstawiony został wyłącznie towar objęty zgłoszeniami tranzytowymi T2 o w/w numerach, natomiast nie został przedstawiony w wymaganej formie, towar dokumentowany fakturą proforma z dnia 10 lipca 2003r. (nr [...]) oraz faktury z 4 lipca 2003r. (nr [...]). Deklaracja skrócona nie została bowiem złożona, a organ celny – co jest bezsporne – nie wyraził zgody na jej późniejsze złożenie, ani na odstąpienie od wymogu składowania deklaracji skróconej, ani też na złożenie w jej charakterze innego dokumentu urzędowego lub handlowego. Dodać należy, że odstąpienie od wymogu składowania deklaracji skróconej może mieć miejsce w przypadku złożenia zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą celną równocześnie z przedstawieniem towarów. W niniejszej sprawie – co jak wykazano wyżej – nie miało miejsca skuteczne zgłoszenie celne, a zatem brak jest podstaw do odstąpienia od wymogu składania skróconej deklaracji.

W powyższej sytuacji towar, który został wprowadzony na polski obszar celny, a który nie został przestawiony organowi celnemu, a w rezultacie nie został zgłoszony do odpowiedniej procedury celnej stanowi nadwyżkę towaru, o której mowa w art. 276 § 2 k.cel., tj. w stosunku do towaru przedstawionego. Jeżeli organ celny wykaże taką nadwyżkę w toku rewizji celnej, to stanowi ona podstawę do pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości wartości tej nadwyżki.

W niniejszej sprawie przedmiotowy towar – dokumentowany fakturą proforma z dnia 10 lipca 2003r. (nr [...]) oraz fakturą z 4 lipca 2003r. (nr [...]) został wprowadzony na polski obszar celny wraz z towarami przewożonymi na tym samym samochodzie ciężarowym w ramach WPT. Zgodnie z art. 35 § 1 k.cel. towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają, od chwili ich wprowadzenia dozorowi celnemu. Towary te mogą podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dozór celny obejmuje – stosownie do treści art. 3 pkt 1 k.cel. – wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych. Z kolei zaś do czynności wykonywanych w ramach dozoru celnego – a nazywanych kontrolą celną – należy zaliczyć w szczególności – na podstawie art. 3 pkt 5 k.cel. rewizję celną towaru, nakładanie i sprawdzanie zamknięć celnych, kontrolę wymaganych dokumentów i ich autentyczności, kontrolę środków przewozowych itp. Oznacza to, że w stosunku do przedmiotowych towarów organy celne mogły podjąć czynności kontrolne, w tym również dokonać kontroli środka przewozowego oraz rewizji przewożonego na nim towaru. W wyniku przeprowadzonej rewizji stwierdzono nadwyżkę towaru w stosunku do towaru przedstawionego wg w/w zgłoszeń tranzytowych T2. Nadwyżkę stanowiły towary ujęte w w/w fakturze proforma z dnia 10 lipca 2003r. (nr [...]) oraz w fakturze z dnia 4 lipca 2003r. (nr [...]). Wartość nadwyżki określona zgodnie z w/w fakturami jest bezsporna i nie budzi wątpliwości Sądu.

Nie jest również kwestionowany przez Sąd sposób ustalenia osoby, od której pobierana jest opłata manipulacyjna dodatkowa. Zgodnie z art. 276 § 2 w zw. z art. 39 k.cel. – do którego odsyła art. 276 § 2 – osobę, od której pobierana jest opłata manipulacyjna dodatkowa jest osoba, która wprowadziła towar na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu.

W niniejszej sprawie osobą, która wprowadziła na polski obszar celny towary przewożone na samochodzie ciężarowym o nr rej. [...] oraz przedstawiła organowi celnemu i zgłosiła towary przewożone w ramach WPT była skarżąca Spółka, w której imieniu działał jej pracownik P. L. Upoważnienie do działania w imieniu Spółki nie jest sporne, a dodatkowo zostało potwierdzone przez Spółkę w piśmie z dnia 18 lipca 2003r. złożonym do sprawy o nr [...] oraz w skardze do W.S.A. w Rzeszowie w niniejszej sprawie. W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko, iż osobą – o której mowa w art. 276 § 2 k.cel. – jest skarżąca Spółka. Nikt bowiem inny nie przejął odpowiedzialności za towar znajdujący się na w/w samochodzie ciężarowym w czasie gdy przeprowadzono rewizję przewożonego towaru. Składane w późniejszym etapie postępowania celnego wyjaśnienia skarżącej Spółki, w których wskazuje ona – jako osobę odpowiedzialną za towar ujęty na fakturze z dnia 4 lipca 2003r. – wystawcę tej faktury nie mają znaczenia dla postępowania celnego. Dla ustalenia osoby odpowiedzialnej z tytułu wprowadzonego na polski obszar celny, w sytuacji gdy towar ten nie zostanie przedstawiony organowi celnemu, ani też nie zostanie zgłoszony do objęcia procedurą celną, miarodajny jest – jak trafnie zauważył organ odwoławczy – moment ujawnienia tego towaru w trakcie rewizji celnej towaru.

Nie ulega zatem wątpliwości, że osobą odpowiedzialną za towar a zatem osobą o której mowa w art. 276 § 2 k.cel. jest w niniejszej sprawie skarżąca Spółka.

W związku z powyższymi wywodami Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja dokonująca wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej nie narusza – wbrew zarzutom skargi – przepisów prawa materialnego tj. art. 276 § 2 w zw. z art. 39 k.cel. Nie narusza również – zdaniem Sądu – wskazanego w skardze art. 62 § 1 k.cel, które reguluje wszystkie dopuszczalne formy dokonywania zgłoszeń celnych.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały w sprawie wyjaśnione, a zatem zarzut "zaniechania ustalenia prawdy obiektywnej procesowej" jest nieuzasadniony. Postępowanie celne jest postępowaniem sformalizowanym, w trakcie którego pewne czynności jak np. przedstawienie towaru czy zgłoszenie celne muszą być dokonane w przepisanej prawem formie. Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym w zakresie nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania określonego świadka, czy też przedstawienia niekompletnych – zdaniem Spółki – dokumentacji z ewidencji E01 nie mają znaczenia w sprawie, bowiem są one formułowane wyłącznie w tym celu, aby wykazać, iż zostało dokonane zgłoszenie celne spornego towaru w formie ustnej. Skoro forma ustna zgłoszenia owego towaru nie była w ogóle dopuszczalna, to tym samym prawidłowość owych czynności nie ma żadnego znaczenia w sprawie i nie może być przedmiotem oceny Sądu.

Jeżeli zaś chodzi o zarzuty dotyczące pozbawienia strony skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, to Sąd uznaje je za bezzasadne i w całości podziela stanowisko oraz wyjaśnienia organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. W szczególności Sąd potwierdza, iż nie został naruszony przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej gwarantujący stronie wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Również pozostałe zarzuty skargi Sąd uznaje za pozostające bez znaczenia w sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w związku z tym – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.