Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 213/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 52 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: 1. Art. 52 § 3 P.p.s.a. w układzie procesowym regulowanym treścią art. 127 § 3 Kpa pozwala stronie – nie organowi – na odstąpienie od proklamowanej art. 16 Kpa zasady dwuinstancyjności postępowania. Ustawodawca tym samym przyjął, iż

w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia – wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji wydanej w pierwszej instancji.

2. Jeżeli ustawodawca przewiduje treścią art. 52 § 3 Kpa możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy, to tym samym przyjął, iż oba te środki prawne

w sposób odpowiednio analogiczny chronią interesy prawne podmiotów, które mogą z nich skorzystać.

TEZY

1. Art. 52 § 3 P.p.s.a. w układzie procesowym regulowanym treścią art. 127 § 3 Kpa pozwala stronie – nie organowi – na odstąpienie od proklamowanej art. 16 Kpa zasady dwuinstancyjności postępowania. Ustawodawca tym samym przyjął, iż

w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia – wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji wydanej w pierwszej instancji.

2. Jeżeli ustawodawca przewiduje treścią art. 52 § 3 Kpa możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy, to tym samym przyjął, iż oba te środki prawne

w sposób odpowiednio analogiczny chronią interesy prawne podmiotów, które mogą z nich skorzystać.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji SKO z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o odmowie umorzenia skarżącemu należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej na rzecz jego syna W. G.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] organ I instancji odmówił umorzenia należności skarżącemu z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej na rzecz jego syna W. G. za okres od 1 września 2005 r. do 31 marca 2007 r. w wysokości 5.985 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że brak jest podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ze zm.).

Zdaniem organu I instancji, obecna sytuacja skarżącego spowodowana jest przyczynami subiektywnymi, skoro w dużej mierze sam się do niej przyczynił, albowiem pomimo działań odpowiednich instytucji i organów zmierzających do zwalczenia problemu uzależnienia alkoholowego skarżącego, a co za tym idzie, poprawy jego stanu zdrowia i możliwości zmiany warunków bytowych, nie współpracuje on w zwalczaniu swojego nałogu i nie podejmuje żadnych samodzielnych działań w tym kierunku. Organ I instancji wskazał również, że skarżący i po zakończeniu leczenia nadal będzie miał szansę wykazania większej aktywności zawodowej celem zdobycia zatrudnienia i środków na utrzymanie siebie i spłatę należności, jednak przez cały ten czas przyjmuje bierną postawę.

Ponadto skarżący mieszkając jeszcze u Z. G. wykonywał różne prace w jej gospodarstwie domowym, co w ocenie organu I instancji wskazuje, że jego stan zdrowia pozwala mu na podjęcie prac dorywczych.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymało ją w mocy.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że podziela argumentację organu I instancji, iż choć sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest trudna, to jednak nie zachodzą przesłanki do umorzenia jego należności wobec funduszu alimentacyjnego. W szczególności organ I instancji dokonał prawidłowej analizy i oceny stanu zdrowia skarżącego na podstawie obszernej dokumentacji medycznej, w tym orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2015 r. - w aspekcie możliwości podjęcia przez niego pracy.

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 899/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę skarżącego od powyższej decyzji SKO.

Wnioskiem z dnia 23 października 2017 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Uzasadniając wniosek wskazał, że w sprawie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności w zakresie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji, a nieznane organom wydającym decyzje. Okoliczności te dotyczące stanu zdrowia skarżącego zostały potwierdzone dowodowo m.in. orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wydanym na okres do 30 września 2020 r. Zdaniem skarżącego, dowód ten jednoznacznie potwierdza, że w dniu wydania decyzji istniał i nadal istnieje prawdziwy stan faktyczny stwierdzający całkowitą niezdolność skarżącego do pracy. Ustalenie zaś, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia w wyniku biernej postawy w tym zakresie, a nie wskutek niemożliwości wynikającej ze stanu zdrowia, stanowiło negatywną przesłankę do umorzenia mu zadłużenia alimentacyjnego. W ocenie skarżącego, stwierdzenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest jednoznaczne ze stwierdzeniem całkowitej niezdolności do jakiejkolwiek pracy. Podniósł również, że skarżący od dwóch lat nie mieszka u Z. D., która nie żyje i nie wykonuje na jej rzecz jakichkolwiek prac domowych i gospodarczych, co stanowiło dla organu I instancji podstawę do uznania, że ma możliwość podejmowania prac dorywczych. Wreszcie, nieznaną organowi I instancji okolicznością było to, że to skarżący, a nie jak błędnie przyjęto jego brat J. G., opłaca rachunki za media z zasiłku stałego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] SKO wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. SKO odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...].

Jako podstawę prawną decyzji SKO podało art. 17 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - dalej w skrócie: "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że podstawą wznowienia postępowania według skarżącego jest ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Taką nową okolicznością potwierdzającą faktyczny stan zdrowia skarżącego i jego całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej, w tym dorywczej, jest orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], którym zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z przyczyn określonych symbolem 05-R i 02-P do dnia 30 września 2020 r.

SKO stwierdziło, że orzeczenie to nie stanowi nowej okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Faktem jest, że orzeczenie to z racji tego, że zostało wydane już po wydaniu decyzji zarówno przez organ I instancji, jak i SKO, nie było i nie mogło być znane tym organom. Niemniej, wbrew ocenie skarżącego, orzeczenie to nie dowodzi stanu faktycznego dotyczącego stanu zdrowia skarżącego istniejącego w dniu wydania decyzji. W tym bowiem czasie, skarżący legitymował się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], którym zaliczono go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z przyczyn określonych symbolem 05-R i 02-P do dnia 31 sierpnia 2017 r. Orzeczenie to było znane organom wydającym w sprawie decyzje, było przez te organy analizowane pod kątem stanu zdrowia i zdolności skarżącego do pracy zarobkowej, w szczególności co do skutków płynących z takiego orzeczenia i znaczenia podstaw wydania tego orzeczenia (symboli niepełnosprawności) dla zdolności skarżącego do jakiejkolwiek pracy.

SKO wskazało również, że w nowym orzeczeniu o niepełnosprawności nie ustalono innego stopnia niepełnosprawności (nadal jest on umiarkowany), jak i nie zmieniono przyczyn niepełnosprawności (nadal są to symbole 05-R i 02-P). W treści tego orzeczenia wskazano, tak jak i poprzednio, że skarżący jedynie okresowo (wówczas częściowo) wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki oraz dodano zalecenie o konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze, pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby stosownie do zaleceń specjalisty. W orzeczeniu tym, jak i poprzednio nie zawarto natomiast żadnych uwag co do możliwości zatrudnienia skarżącego.

Ponadto SKO wskazało, że pozostałe okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania także były przedmiotem oceny przez organy obu instancji oraz przez sąd administracyjny (okoliczności dotyczące miejsca zamieszkania skarżącego, jego warunków bytowych, nieświadczenia na rzecz Z. D. żadnych prac domowych i gospodarskich).

Dlatego też SKO stwierdziło, że w sprawie nie zostały ujawnione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Tym samym postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja z dnia [...] marca 2016 r. nie było dotknięte wadą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję SKO, wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wadliwe uznanie, że orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] września 2017 r. nr [...] nie stanowi nowej okoliczności i nowego dowodu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, podczas gdy orzeczenie to neguje wcześniejszym ustaleniom w decyzji z dnia [...] marca 2016 nr [...], w której błędnie przyjęto, że w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. orzeczona niepełnosprawność jest okresowa tylko do dnia 31 sierpnia 2017 r. i po tym okresie skarżący będzie mógł podjąć pracę zarobkową i spłacić dług alimentacyjny. Skarżący na podstawie tych orzeczeń został bezzasadnie uznany za osobę pełnosprawną, zdolną do podjęcia pracy zarobkowej nawet dorywczej, mimo, że wynika z nich jego całkowita niezdolność do podjęcia jakiejkolwiek pracy.

Zdaniem skarżącego, wymienione nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego w sferze niepełnosprawności i stanu zdrowia oraz możliwości podjęcia przez niego pracy zarobkowej mają istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie umorzenia zadłużenia alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawionym do alimentów.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organy obu instancji wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu przyjęły, że po upływie okresu określonego w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący wyzdrowieje i będzie zdolny do podjęcia pracy zarobkowej oraz spłacania zadłużenia alimentacyjnego. Zdaniem skarżącego, brak jest dowodów medycznych świadczących o dobrym zdrowiu i zdolności podjęcia przez niego pracy zarobkowej. Nie świadczy tym wykonywanie prac w gospodarstwie domowym Z. G., gdyż osoba ta zmarła 3 lata temu i skarżący od tego czasu nie wykonuje u niej żadnych prac.

Podniósł również, że z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. wynika, że skarżący nie może podjąć pracy nawet w warunkach chronionych z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Konsekwencją tego orzeczenia było wydanie przez Wójta Gminy S. decyzji w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku stałego. W ocenie skarżącego, z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż zasiłek ten przysługuje z uwagi na jego całkowitą niezdolność do pracy, co stoi w sprzeczności z decyzją organu I instancji z dnia [...] marca 2016 r. Zdaniem skarżącego, również z uzasadnienia postanowienia SKO o wznowieniu postępowania w sprawie wynika, że SKO uznało wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności za nową okoliczność i dowód w sprawie.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej

w skrócie: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W niniejszej sprawie skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane.

W pierwszej kolejności odnotować trzeba, że postępowanie, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję toczyło się w trybie wznowieniowym. Tak w doktrynie, jak i judykaturze nie kwestionuje się, iż jest to postępowanie procesowo autonomiczne, niezależne od postępowania zwykłego, w którym wydano decyzję administracyjną objętą postępowaniem wznowieniowym. W konsekwencji, na gruncie postępowania wznowieniowego obowiązuje wyartykułowana w art. 15 Kpa zasada dwuinstancyjności. O ile art. 15 Kpa do dnia 31 maja 2017 roku w swej treści nie dopuszczał żadnych wyjątków od wspomnianej zasady, to po tej dacie,

w następstwie nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 r., (ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2017 r. poz. 935, dalej w skrócie: "ustawa nowelizująca") uwzględniono możliwość prowadzenia postępowania w jednej instancji "o ile przepis szczególny stanowi inaczej". Z przepisów przejściowych wynika, że rozwiązanie to obowiązuje do postępowań wszczętych po 1 czerwca 2017 roku – art. 16 ustawy nowelizującej.

W analizowanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu

w dniu 26 października 2017 roku, a zatem nie ma wątpliwości, że powinno się ono toczyć z uwzględnieniem nowej treści art. 16 Kpa.

Powyższe uwagi są istotne, jeżeli uwzględni się okoliczność, że rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania SKO w Krośnie orzekało jednoinstancyjnie – wydało wyłącznie jedną decyzję, pouczając w jej treści, iż jest to decyzja ostateczna, od której przysługuje skarga do tutejszego sądu. Należy wobec tego rozważyć, czy

w dacie orzekania przez SKO obowiązywał "przepis szczególny" pozwalający na odstąpienie od zasady dwuinstancyjności.

Na tak postawione pytanie odpowiedź jest pozytywna; przepisem takim jest obowiązujący od dnia 1 czerwca 2017 roku art. 52 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję

z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Art. 52 § 3 P.p.s.a. w układzie procesowym regulowanym treścią art. 127 § 3 Kpa pozwala stronie – nie organowi – na odstąpienie od proklamowanej art. 16 Kpa zasady dwuinstancyjności postępowania. Ustawodawca tym samym przyjął, iż

w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia – wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji wydanej w pierwszej instancji.

W tym kontekście jako wadliwe należy ocenić zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, iż jest ona ostateczna. W chwili wydania decyzji kwestia ta nie mogła zostać przez organ zweryfikowana, albowiem to dopiero przyszła decyzja strony rozstrzygnie o tym, czy zostanie uruchomiony administracyjny tok instancji i tym samym decyzja się nie uostateczni, czy też strona wniesie skargę do sądu administracyjnego, co pozwoliłoby przypisać jej walor ostateczności. Podać jednak należy, iż dostrzeżone uchybienie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, a zatem per se nie stanowiło przyczyny uwzględnienia skargi.

Sygnalizacji wymaga jeszcze jedna kwestia, dotycząca mianowicie treści pouczenia strony o prawie wniesienia skargi do sądu. Zgodzić się należy z SKO, iż taka możliwość – w świetle powołanego już wyżej art. 52 § 3 P.p.s.a. – występuje, tyle tylko, że jest to jedna z alternatywnie dopuszczalnych form aktywności procesowej, albowiem strona wciąż jest uprawniona do złożenia wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 Kpa. W świetle powyższego można by czynić SKO zarzut niekompletnego pouczenia skarżącego o przysługujących mu możliwościach kwestionowania decyzji z 11 stycznia 2018 roku. Analiza przepisów KPA nie stwarza jednak podstaw do kategorycznego stwierdzenia, iż przepisy wprost takiego pouczenia wymagają. Art. 107 § 1 pkt 7 Kpa zobowiązuje organ do zamieszczenia w decyzji pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania. Z kolei pkt 9 art. 107 § 1 Kpa nakazuje pouczyć stronę – między innymi – o przysługującym jej prawie zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Nigdzie w treści art. 107 § 1 Kpa nie kreuje się obowiązku pouczania strony o możliwości wniesienia wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prima facie wydaje się, że taki obowiązek można byłoby wywieść z art. 127 § 3 Kpa in fine, który stanowi że "do wniosku tego (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; przyp. Sądu) stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji". Należy jednak zaznaczyć, iż odpowiednie stosowanie przepisów Kpa dotyczących odwołania zastrzeżono wyłącznie względem wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w analizowanej konfiguracji faktycznej, na etapie wydania decyzji kwestionowanej skargą, takiego wniosku nie złożono i nie można było rozstrzygnąć, czy będzie on złożony. Niezależnie od podniesionych wątpliwości Sąd stoi na stanowisku, iż SKO miało obowiązek pouczyć stronę o możliwości złożenia od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 roku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w alternatywie ze skargą do sądu administracyjnego. Podstawę prawną rekonstrukcji takiego obowiązku Sąd upatruje w treści art. 107 § 1 pkt 7 w zw.

z art. 127 § 3 i w zw. z art. 9 Kpa. I w tym wypadku jednak, to nie wzmiankowane uchybienie zdecydowało o uwzględnieniu skargi. W ocenie Sądu, jakkolwiek strona nie została pouczona o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 Kpa, to jednak korzystając z prawa zakwestionowania decyzji

z [...] stycznia 2018 roku, poprzez wniesienie skargi do tutejszego Sądu jej prawa podmiotowe nie zostały naruszone. Jeżeli ustawodawca przewiduje treścią art. 52 § 3 Kpa możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy, to tym samym przyjął, iż oba te środki prawne

w sposób odpowiednio analogiczny chronią interesy prawne podmiotów, które mogą z nich skorzystać.

Podsumowując Sąd stwierdza, iż skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna – art. 52 § 1, § 2, § 3 P.p.s.a.

Przechodząc do podstaw uwzględnienia skargi Sąd zwrócił uwagę, na zupełnie inną kwestię procesową.

Obowiązkiem organu przystępującego do rozpatrywania wniosku

o wznowienie postępowania, jest ustalenie czy nie zachodzą przesłanki do wyłączenia pracownika w trybie art. 24 w zw. z art. 27 § 1 Kpa.

W niniejszej sprawie Kolegium nie dochowało należytej staranności w tym zakresie. Podkreślić należy, że członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu

w przypadkach określonych w art. 24 § 1 Kpa, t. j. na takich samych podstawach jak pracownik, niezależnie od rodzaju i charakteru sprawy, w każdym stadium tej sprawy oraz w każdej instancji trybu zwykłego lub trybów nadzwyczajnych. Jedną z przyczyn wyłączenia pracownika (członka organu kolegialnego) jest "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" (art. 24 § 1 pkt. 5 Kpa).

Decyzja z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], której dotyczył wniosek wznowieniowy została wydana przez SKO w składzie: P. B., K. M., Z. Z. Z kolei zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], którą rozstrzygano o zasadności uchylenia decyzji z [...] maja 2017 roku w trybie wznowieniowym została wydana w składzie: J. O., A. J., P. B. A zatem jeden członek składu orzekającego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] był jednocześnie członkiem składu, który wydał tę decyzję w trybie odwoławczym – P. B. Tymczasem członek składu orzekającego samorządowego kolegium odwoławczego, który rozpoznawał sprawę

w postępowaniu zwykłym w trybie odwoławczym podlega wyłączeniu z mocy ustawy

w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (podobnie NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. II OSK 680/12, WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r. II SA/Bk 653/14). Wykładnia art. 24 § 1 pkt. 5 Kpa w zw. z art. 27 § 1 Kpa dokonana w zgodzie z art. 7 i art. 8 Kpa wymaga, aby pod pojęciem "w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" rozumieć również sytuację, w której członek organu kolegialnego kontroluje, w trybie wznowienia postępowania, prawidłowość wydanej z jego udziałem decyzji. Wprawdzie kontrola decyzji w trybach nadzwyczajnych ograniczona jest do określonych przesłanek, jednak zasada praworządności wymaga, aby tej oceny dokonał bezstronny organ (podobnie WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 marca 2014 r. II SA/Gl 1694/13). Nie można bowiem akceptować sytuacji, w której osoba biorąca udział w wydaniu zaskarżonej decyzji będzie następnie uczestniczyła w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji (tak w uchwale NSA z dnia 18 lutego 2013 r. II GPS 4/12).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że członkowie składu SKO rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym podlegają wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 24 § 1 pkt. 5 w zw. z art. 27 § 1 Kpa, w postępowaniu

w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaną z ich udziałem ostateczną decyzją, na każdym etapie tego postępowania. Przesłanka wyłączenia członka Kolegium ma charakter bezwzględny i nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Stwierdzenie w rozpatrywanej sprawie naruszenia formalnego skutkowało tym, że Sąd nie odniósł się do merytorycznych zarzutów, gdyż w zaistniałej sytuacji okazały się one przedwczesne.

Wobec uznania, że wydając zaskarżoną decyzję, SKO orzekało w składzie niezgodnym z prawem t. j. z udziałem członka podlegającego wyłączeniu, co stanowiło określoną w art. 145 § 1 pkt. 3 Kpa przesłankę do wznowienia postępowania, należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. b) Ppsa.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań.