Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 210/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne ` rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej T. D. kwotę 100 zł ( sto ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/P. Miładowski KB/


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...]grudnia 2003r. T. D. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ul. Żeligowskiego 41. Do wniosku skarżąca dołączyła pisemne oświadczenia świadków A. C. i J. T.

Pismami z [...] stycznia 2004r.i z [...] kwietnia 2004r. organ wzywał skarżącą do nadesłanie kompletnego wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie zebranych już dokumentów. W odpowiedzi skarżąca pismem z [...] kwietnia 2004r. podała, że wszystkie dokumenty, które posiadała już złożyła i nie wie jakie jeszcze dowody miałby złożyć.

Decyzją nr [...] z [...] r. organ, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 2002r., nr 42, poz. 371 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach) odmówił przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ul. Żeligowskiego we wrześniu 1940r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że o przyznaniu uprawnień kombatanckich orzeka na podstawie udokumentowanego wniosku osoby zainteresowanej oraz rekomendacji właściwego stowarzyszenia. Ponadto organ nie dał wiary zeznaniom świadków przedstawionym przez skarżącą, argumentując, że zostali oni wysiedleni z innej niż skarżąca miejscowości , a w czasie pobytu w obozie przesiedleńczym byli w wieku 5-7 lat. Wobec czego organ przyjął, że świadkowie nie mogli zapamiętać skarżącej z pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Decyzję doręczono skarżącej w dniu 26 maja 2004r. - zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 29 akt administracyjnych).

Skarżąca w piśmie z 28 czerwca 2005r. podała, że nie mogła ustosunkować się do wskazanej decyzji wcześniej, gdyż chorowała na depresję, nie zgodziła się jednak z oceną zeznań świadków dokonaną przez organ i wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy.

Organ potraktował pismo skarżącej, zgodnie z art. 154 k.p.a., jako wniosek o uchylenie decyzji własnej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z [...] r. odmówił uchylenia decyzji z [...] r. uznając, że co prawda jest ona ostateczna, ale strona nie wskazała, by za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny albo słuszny interes strony. Rozstrzygnięcie z [...]. doręczono skarżącej 29 sierpnia 2005r.

Kwestionariusz złożony przez skarżącą w Zarządzie Okręgowym Związku Kombatantów R.P. i Byłych Więźniów Politycznych [...] września 2005r. oraz rekomendacja i pisemne zeznania świadków wpłynęły do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych 29 września 2005r.

Pismem z 16 grudnia 2005r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu i ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, który wpłynął do organu w dniu 29 września 2005r. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na zły stan zdrowia i fakt przekazania całej dokumentacji do Związku Kombatantów R.P. i Byłych Więźniów Politycznych, jako na przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżąca podniosła, że została poinformowana, że jej wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i rekomendacja zostaną przesłane bezpośrednio do organu. Na udokumentowanie stanu zdrowia, skarżąca doręczyła zaświadczenie lekarskie z [...] 2005r.

Postanowieniem nr [...] z [...] r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy. W ocenie Kierownika Urzędu to skarżąca składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w dniu 29 września 2005r. (data wpływu do organu) uchybiła terminowi do dokonania tej czynności. Ponadto okoliczności podniesione przez skarżącą w piśmie z 16 grudnia 2005r. nie pozwalają przyjąć, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zwróciła się o uchylenie postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze argumenty, nadto na rozprawie w dniu 14 marca 2007r. wniosła o zwrot kosztów sądowych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Kwestię przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Wskazany przepis określa, że prośba o przywrócenie terminu musi zawierać uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, a także musi być złożona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin.

Decyzja nr [...] z [...] r. doręczona została skarżącej 29 sierpnia 2005r., tak wiec od tego dnia biegł 14 dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazany w pouczeniu do decyzji.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła w dniu 12 września 2005r. - a więc w terminie zakreślonym do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - komplet dokumentów dotyczących przyznania uprawnień kombatanckich w Zarządzie Okręgowym Związku Kombatantów R.P. i Byłych Więźniów Politycznych.

Jak wynika z prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca była przekonana, zgodnie z informacjami uzyskanymi w Związku Kombatantów R.P. i Byłych Więźniów Politycznych, że złożenie dokumentów wymaganych przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w siedzibie Związku, spowoduje nadanie sprawie biegu. Wobec czego skarżąca, aż do chwili otrzymania pisma organu z 12 grudnia 2005r., nie wiedziała o uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając na uwadze prawidłowe pouczenie organu zawarte w decyzji nr [...] z [...] r., Sąd zwraca jednak uwagę, że wydaje się, że do skarżącej, jako do osoby w podeszłym wieku i schorowanej, nie można stosować takich samych kryteriów winy w uchybieniu terminu, jak w przypadku osób bardziej poradnych. W niniejszym przypadku skarżąca spełniała wymóg staranności stawiany osobom należycie dbającym o własne interesy.

Zdaniem Sądu organ dokonał oceny wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności odnosząc się do problemów zdrowotnych skarżącej organ poprzestał na stwierdzeniu, że tego rodzaju okoliczności nie mogą zostać uznane za usprawiedliwienie uchybienia terminowi. W ocenie Sądu skoro skarżąca podała, że przyczyną uchybienia terminowi był jej zły stan zdrowia, którą to okoliczność potwierdziła zaświadczeniem lekarskim, to organ powinien się odnieść do w sposób bardziej wnikliwy. Z akt sprawy nie wynika bowiem z jakich to względów uznano, że nadciśnienie tętnicze oraz nerwica nie są okolicznościami uprawdopodabniającymi brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Nadto Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca celowo w treści przepisu art. 58 § 1 k.p.a. użył zwrotu uprawdopodobnić, nie jest on bowiem tożsamy z udowodnieniem wskazanego w tej regulacji kryterium braku winy. Podniesione przez skarżącą okoliczności - choroba i przeświadczenie znajdujące oparcie w informacjach uzyskanych przy okazji gromadzenia dokumentacji - w ocenie Sądu mogą zostać uznane za uprawdopodobnienie braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a.

Na marginesie należy wskazać, że w aktach sprawy nie ma zwrotnego potwierdzenia odbioru, poświadczającego doręczenie skarżącej pisma organu z dnia 12 grudnia 2005r. Jest to istotne o tyle, że w chwili tego doręczenia ustała przyczyna uchybienia terminu i zaczął swój bieg 7 dniowy termin wskazany w art. 58 § 2 k.p.a.

Organ rozpatrując ponownie sprawę winien zgodnie z art. 7 i 8 k.p.a. podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

O kosztach orzeczono w punkcie II wyroku w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/P. Miładowski

KB/