Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 319/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant referent stażysta Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 sprawy ze skargi P. H.-U. "J." Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2004 Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 39, 262 oraz art. 276 § 2 oraz art. 277 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. 2002r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r.

W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Celnej podał, iż w dniu [...].06.2003r. w Urzędzie Celnym Oddział Celny, objęty został procedurą tranzytu według dokumentu SAD Nr [...] towar różny tj. elektryczne artykuły gospodarstwa domowego, artykuły RTV i materiały reklamowe.

Dnia [...].06.2003r. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" Sp. z o.o. w G. przedstawiło w Oddziale Celnym WOC towar objęty procedurą tranzytu wg dokumentu SAD, załadowany na środek przewozowy Nr rej. [...].

W wyniku przeprowadzonej w dniu [...].06.2003r. rewizji celnej towaru, stwierdzono rozbieżności pomiędzy towarem przedstawionym organowi celnemu, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej. Rozbieżności te dotyczyły zarówno braku towaru jak i jego nadwyżki. W związku z ujawnioną ,w wyniku rewizji celnej nadwyżką towaru w postaci 628 sztuk czajników elektrycznych i 73 sztuki frytkownic, Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie, a następnie decyzją Nr [...] wyznaczył opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości różnicy pomiędzy towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej. Strona odwołała się od tej decyzji zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 39 kodeksu celnego oraz nieuwzględnienie przepisów art. 68 § 1 kodeksu celnego. Nadto podnosiła, iż za osobę zobowiązaną w tej sprawie należy uznać osobę, która dokonała wprowadzenia towaru na przejściu granicznym w B., a nie osobę, na którą wystawiony jest SAD tj. odbiorcę towaru.

Organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 276 § 2 kodeksu celnego opłatę manipulacyjną dodatkową pobiera się w sytuacji, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki:

1/ gdy funkcjonariusz celny stwierdził rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z dokumentów odnoszących się do towaru a stanem faktycznym w postaci nadwyżki towaru,

2/ ujawnienie nastąpiło w wyniku rewizji celnej towaru.

Osobą zobowiązaną do zapłaty opłaty manipulacyjnej dodatkowej jest osoba, o której mowa w art. 39 kodeksu celnego, to jest osoba wprowadzająca towary na polski obszar celny lub osoba, która przejęła odpowiedzialność za towary po wprowadzeniu.

W sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 276 § 2 kodeksu celnego, od których ustawa uzależnia wymierzenie opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie 1850 zł. Osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej jest osoba, która była odpowiedzialna względem organów celnych za zapewnienie zgodności przedstawionego towaru z odnoszącymi się do niego dokumentami. Firma PH - U "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. w dniu [...].06.2003 r. przedstawiła w oddziale celnym "WOC" towar w postaci elektrycznych artykułów gospodarstwa domowego, artykułów radiowotelewizyjnych oraz materiałów reklamowych dostarczonych przez przewoźnika IP "[...]" z siedzibą w M. na Białorusi i objętych procedurą tranzytu wg dokumentu SAD [...] z dnia [...].06.2003r. Stała się przez to odpowiedzialna za towar i odpowiedzialną za zapewnienie zgodności przestawionego towaru z odnoszącymi się do niego dokumentami w chwili dokonywania rewizji celnej.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 168 § 1 pkt 1 kodeksu celnego, gdyż zgodnie z treścią art. 2 § 2 kodeksu celnego z chwilą wprowadzenia towaru na polski obszar celny powstaje m.in. obowiązek zapłaty cła i opłat związanych z przywozem, chyba, że przepisy prawa stanowią inaczej. Tym odrębnym uregulowaniem jest między innymi obowiązek pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej, ale nie z chwilą wprowadzenia towaru na polski obszar celny, lecz z chwilą dokonywania przez organ określonych czynności zakończonych określonym rezultatem. Art. 276 § 2 Kodeksu celnego nie zawiera jakiegokolwiek ograniczenia odnoszącego się do rodzaju procedury celnej, do objęcia którą został zgłoszony towar celny. Oznacza to, iż przepis ten ma zastosowanie nie tylko do procedury przywozu, wywozu ale również do procedury tranzytu, składu celnego i innych wynikających z kodeksu celnego chyba, że wyraźny przepis szczególny wyłączyły stosowanie tego przepisu.

W związku z powyższym opłata manipulacyjna dodatkowa określona w art. 276 § 2 kodeksu celnego nie jest należnością celną przywozową w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 8 ww. ustawy a stanowi rodzaj sankcji w związku ze stwierdzeniem rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym towaru, a jego ilością zadeklarowaną.

Skargę na powyższą decyzję wniosła firma Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowe.

Zarzucała nieważność postępowania, gdyż według niej decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej i skierowane do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.

Skarżący bowiem nie był osobą, która wprowadziła towar na polski obszar celny jak też osobą, która przyjęła odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu. Skarżący nie był odbiorcą towaru, nie upoważniał do wystawienia na niego dokumentu SAD ani też faktur, nie przekazywał dokumentów celnych do Agencji Celnej. Nadto na dokumencie celnym SAD widnieje nazwa innej firmy to jest "[...]" Sp. z o.o. , Wolny Obszar Celny [...] M., natomiast firma skarżącego brzmi Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. Powyższe wskazuje również na naruszenie prawa materialnego tj. art. 276 § 1 i 39 kodeksu celnego, przez przyjęcie, że skarżący przyjął odpowiedzialność za towar i zobowiązany jest do zapłaty opłaty manipulacyjnej.

Nadto, skarżący zarzuca naruszenie zasady zapewnienia stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Organ wydał decyzję bez oczekiwania na zajęcie stanowiska przez stronę. Nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym, iż skarżący nie był odbiorcą towaru, nie upoważniał nadawcy do wskazania jego firmy jako odbiorcy towaru i wystawienia na skarżącego faktury. Również zgłoszenia do Agencji Celnej dokonywał kierowca legitymujący się upoważnieniem nadawcy a nie skarżącego. Po wjeździe towaru na Wolny Obszar Celny nadawca wystawił fakturę korygującą wskazującą prawidłową firmę jako nabywcę towaru.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Nadto organ drugiej instancji podnosił, iż z Krajowego Rejestru Sądowego Nr KRS 000001 3843 z dnia [...].03.2004 r. wynika, że Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. posiada Oddział w M. w Wolnym Obszarze Celnym.

Ustosunkowując się zaś do zarzutu, iż organ II instancji wydał decyzję nie czekając na zajęcie stanowiska przez stronę w wyznaczonym terminie, to jest on bezpodstawny. Decyzja Nr [...] bowiem została wydana w dniu [...].03.2004r. , natomiast pismo strony z dnia [...].03.2004r. zawierające dodatkowe wyjaśnienia wpłynęło do Izby Celnej w dniu [...].03.2004r. , a więc po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów prawnych.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że zarzuty skargi na uwzględnienie nie zasługują , a wydając zaskarżoną decyzję organy celne należycie zgromadziły materiał dowodowy w sprawie i dokonując jego wnikliwej analizy, nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów.

Przepis art. 276 § 2 kodeksu celnego będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi:

Jeżeli po przedstawieniu towaru, organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, to od osoby, o której mowa w art. 39 pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy.

Poza sporem pozostaje fakt, że w wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych rewizji celnej, stwierdzono różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku kontroli, w postaci nadwyżki 628 sztuk czajników elektrycznych oraz 75 sztuk frytkownic o wartości 4539 zł. Wartość towaru została przyjęta zgodnie z treścią faktury z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] , znajdującej się przy przesyłce i faktury korygującej wystawionej z datą [...].06.2003r.

Wartość ta nie była kwestionowana przez skarżącego.

Przedstawiony stan faktyczny oznacza, że spełniony został warunek, od którego przepis art. 276 § 2 kodeksu celnego uzależnia obowiązek pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Pozostaje teraz ustalenie, kto jest osobą zobowiązaną do poniesienia określonej przepisem art. 276 § 2 kodeksu celnego opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Przepis art. 39 kodeksu celnego, do którego odsyła cytowany przepis art. 276 § 2 brzmi: "Towary, które zgodnie z art. 36 § 1 pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przyjęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej".

Kodeks celny nie zawiera ustawowej definicji pojęcia "osoby, która wprowadziła towary na polski obszar celny" czy też "osoby, która przyjęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu".

Zdefiniowanie pojęcia osoby "wprowadzającej towar celny" jest możliwe za pomocą art. 2 § 1 i art. 3 § 1 pkt 10 kodeksu celnego.

Wprowadzenie towaru na polski obszar celny według art. 2 ww. ustawy następuje w chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny, czyli jego fizycznego przemieszczenia przez granice Rzeczypospolitej Polskiej, wolnego obszaru celnego lub składu celnego. Wobec tego za osobę wprowadzającą taki towar należy uznać osobę - fizyczną lub prawną, jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej (art. 3 ust. 1 pkt 10 kodeksu celnego), która faktycznie wprowadziła ten towar.

Moment wprowadzenia towaru na polski obszar celny skutkuje powstaniem obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Natomiast przez "przedstawienie towarów organowi celnemu", o którym mówi art. 39 kodeksu, słowniczek zawarty w art. 3 § 1 pkt 14 kodeksu celnego określa "zawiadomienie organu celnego przez osobę" dokonane w wymaganej formie o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny.

Osobą przedstawiającą towar celny – po analizie powyższych przepisów i art. 36 § 1 – jest osoba dokonująca faktycznego przywiezienia towaru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dostarczająca towar wskazaną drogą celną do granicznego urzędu celnego lub miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny i zawiadamiająca organ celny w wymaganej formie o dostarczeniu towaru do urzędu celnego. Przedstawienie towarów jest czynnością wstępną przed nadaniem towarom właściwego przeznaczenia celnego, a więc objęcie towaru procedurą celną, wprowadzenia towaru do wolnego obszaru celnego lub do składu wolnocłowego, powrotnego wywozu towaru poza polski obszar celny, zniszczenia towaru zrzeczenia się go na rzecz Skarbu Państwa (art. 3 § 2 Kodeksu celnego).

Art. 39 Kodeksu celnego do przedstawienia towarów organowi celnemu poza osobą, która wprowadziła je na polski obszar celny upoważnia osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Kodeks celny nie precyzuje również, kogo należy rozumieć pod określeniem "osoby przyjmującej odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu na polski obszar celny".

Dlatego zdaniem sądu, należy zastosować wykładnię językową do tego określenia. Za osobę taką należy uważać każdą osobę, która " odbierze towar, weźmie na swój rachunek, użytek, do dalszego wykorzystania, na swoją odpowiedzialność" (patrz Słownik języka polskiego PWN Warszawa 1998 str. 930).

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 36 § 2 i art. 45 § 2 pkt 1 i art. 45 kodeksu celnego, osobą która przejęła odpowiedzialność za towary po ich wprowadzeniu na polski obszar celny jest każda osoba która, odebrała towar od osoby, która je wprowadziła na polski obszar celny, towar jest w jej posiadaniu i odpowiada za dalsze losy tego towaru np. w wyniku przeładunku, rozładunku towarów i z tego tytułu jest zobowiązana do przedstawienia ich organowi celnemu.

"Tak więc obowiązek przedstawienia towarów organowi celnemu jeżeli tego nie uczyniła osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny, obciąża osobę posiadającą ten towar i dysponującą nim, ponoszącą za niego odpowiedzialność. Przy czym nie ma istotnego znaczenia kwestia winy, okoliczności przyczynienia się czy też nie do zaistnienia różnicy między przedstawionym towarem ujętym w zgłoszeniu a towarem ujawnionym w trakcie kontroli celnej". Teza powyższa zaprezentowana w wyroku z dnia 19 grudnia 2002r. sygn. akt V SA 254/02 Naczelnego Sądu Administracyjnego ma w pełni zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego.

Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. nie kwestionowało w trakcie postępowania, iż w dniu [...].06.2003 r. to ono przedstawiło w Oddziale Celnym WOC w M. towar objęty procedurą tranzytu według dokumentu SAD. Na rozprawie w dniu [...] września 2004r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Prezes Zarządu potwierdził, iż pracownikiem skarżącego jest M. K. Osoba ta, jako upoważniona w imieniu spółki uczestniczyła w czynnościach rewizji celnej a także podpisała w dniu [...].06.2003r. protokół stwierdzenia rozbieżności pomiędzy zawartością przesyłki a treścią zgłoszenia celnego.

Oznacza to, iż po wprowadzeniu towaru na Wolny Obszar Celny w M. to PH -U "[...]" Sp. z o.o. była osobą, która przyjęła odpowiedzialność za niego, gdyż zarówno dokumenty oraz sam towar był w jej posiadaniu. Również to ona dysponowała tym towarem, a odpowiedzialność skarżącego za towar ustała gdy , jak sam pisze w odwołaniu "towar opuścił nasz WOC w M".

Bez znaczenia, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, jest wpisanie w dokumencie SAD niepełnej nazwy firmy pod którą działa skarżący. Prawidłowa nazwa firmy została umieszczona w dokumencie "Protokół stwierdzenia rozbieżności pomiędzy zawartością przesyłki a treścią zgłoszenia celnego", i został on również podpisany przez upoważnionego pracownika tej firmy.

Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż opłatę manipulacyjną dodatkową pobiera się niezależnie od winy i odpowiedzialności przewidzianej w innych przepisach prawa.

Należy jedynie podkreślić, iż to na skarżącym spoczywał obowiązek przedstawienia w Urzędzie Celnym odpowiednich dokumentów, które w swojej treści odzwierciedlałyby faktyczną ilość przywiezionego towaru. Wystawienie faktury korygującej i przedstawienie jej organom celnym po przeprowadzeniu rewizji celnej nie ma znaczenia prawnego w świetle art. 67 kodeksu celnego .

W każdym przypadku gdy organ celny stwierdzi w trakcie rewizji celnej różnicę pomiędzy ilością faktyczną towaru a ilością wskazaną w dokumentach celnych, ma obowiązek pobrania opłaty manipulacyjnej.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 123 § 1 ordynacji podatkowej.

Organ II instancji postanowieniem z dnia [...].03.2004r., doręczonym dnia 15.03.2004 r., zakreślił stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w związku z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...].01.2004r.

Skarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana zaś [...].03.2004r. czyli po upływie zakreślonego stronie terminu.

W sprawie niniejszej spełnione zostały przesłanki określone treścią art. 276 § 2 kodeksu celnego, od których ustawa uzależnia wymierzenie opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznaje zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.