Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 896/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 a-c, art. 153, art. 134 par. 1 i 2, art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156, art. 28, art. 29, art. 30 par. 1 i 2 , art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17c ust. 1, 8, 9
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 8, art. 11
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 32, art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. L. działającej przez przedstawiciela ustawowego G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...].


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 2016 roku małoletnia D. L. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego G. C. złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko D. L., ur. [...] października 2015 roku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 roku Wójt Gminy Z. odmówił przyznania świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż D. L. jest osobą niepełnoletnią, nie mającą zdolności prawnej do wnioskowania o świadczenie na syna. Również matka wnioskodawczyni, która jest opiekunem prawnym dziecka nie ma legitymacji do otrzymania takiego świadczenia.

Od powyższej decyzji złożono odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismo to podpisały zarówno D. L., jak i G. C.. Wskazano w nim, iż matka samodzielnie wychowuje dziecko i powinna otrzymać świadczenie na syna.

W wyniku rozpoznania wskazanego środka Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2016 roku uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ ten zauważył, że dokumenty w sprawie nie są spójne. Wniosek złożono bowiem w imieniu D. L., a podpisała go jego matka G. C.. Świadczenie rodzicielskie przysługuje nie opiekunowi prawnemu, ale matce dziecka i to niezależenie czy jest ona pełnoletnia, czy też nie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek powinien być podpisany przez nieletnią matkę dziecka i potwierdzony przez jej przedstawiciela ustawowego.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 roku złożono w sprawie poprawiony wniosek o ustalenie świadczenia rodzicielskiego, podpisany przez D. L. i G. C..

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 roku Wójt Gminy Z. z powołaniem się na przepisy art. 17cust.1 w zw. z art.3 pkt.4, art.11i 14 , art.20, art.23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U.z 2015 poz.114 z póz. zm ) ponownie odmówił przyznania świadczenia na D. L.. Wskazał, iż sama zmiana osoby podpisującej wniosek nie daje podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy. Ustawodawca jako osoby uprawnionej do świadczenia nie wymienia, ani przedstawiciela małoletniej matki dziecka, ani jego opiekuna prawnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. L. podniosła, iż wniosek o świadczenie został złożony w sposób poprawny i dotyczy jej, a nie jej matki G. C. raz jeszcze podkreśliła, że jest osobą uczącą się, a organy błędnie zinterpretowały przepisy prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając w dniu [...] sierpnia 2016 roku odwołanie D. L. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. działającego z upoważnienia Wójta Gminy Z. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko D. L. ur. [...] października 2015 roku – na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia [...] października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 17c ustawy z dnia [...] listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 19 ustawy z dnia [...] lipca 2015 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż pieczę nad dzieckiem sprawuje jego babcia G. C. – opiekun prawny dziecka. W konsekwencji organ II instancji powołał się na regulację art. 17 c ust. 9 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że osobie ubiegającej się o świadczenie rodzicielskie, która nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem świadczenie rodzicielskie nie przysługuje. Skoro matka jest uczennicą liceum ogólnokształcącego, nie może sprawować osobistej opieki nad synem. Z tego też względu należało odmówić przyznania świadczenia. Odmowną decyzję organu I instancji należało więc utrzymać w mocy.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła przedstawicielka ustawowa małoletniej D. L., zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o merytoryczne rozpatrzenie sprawy, zasądzenie spłaty przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. świadczenia rodzicielskiego oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1. obrazę prawa materialnego tj. art. 17 c ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż wnioskodawczyni jest matką małoletniego D. L.

2. obrazę prawa materialnego tj. art. 17 c ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia [...] listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne przyjęcie przez organ, iż kontynuacja nauki przez wnioskodawczynię spowodowała zaprzestania sprawowania opieki nad małoletnim D. L..

W uzasadnieniu skargi podała, iż wnioskodawczyni D. L. sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem, a G. C. jest jego opiekunem prawnym. Skarżąca kontynuuje naukę w trybie niestacjonarnym, co potwierdziła stosownym zaświadczeniem. W konsekwencji, nie zaprzestała osobistej opieki nad dzieckiem. Podkreśliła również, że świadczenie rodzicielskie przeznaczone jest dla matek niespełniających kryteriów uzyskania zasiłku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po urodzeniu dziecka tj. osób pracujących na umowach cywilnoprawnych, ale też studiujących albo uczących się. Przepisy prawa nie przewidują przesłanki negatywnej, która uniemożliwiałaby uzyskania świadczenia niepełnoletniej matce. Organy I i II instancji dokonały zatem błędnej wykładni przepisów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podkreślił, iż w jego ocenie świadczenie przysługuje matce dziecka co do zasady bez względu, czy jest ona pełnoletnia, czy też nie. Z materiałów sprawy wynika, jednak iż małoletnia wnioskodawczyni jest osobą uczącą się, a zatem zaprzestała sprawowania faktycznej opieki nad dzieckiem. Na podstawie art. 17 c ust. 9 pkt 3 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych należało więc odmówić świadczenia. Świadczenia nie mogła uzyskać również reprezentująca D. L. G. C., która jest jednocześnie opiekunem prawnym wnuka D. L.. Ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania świadczenia opiekunowi prawnemu dziecka.

W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca podtrzymała podniesione uprzednio argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066 t.j.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 .), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wniesiona skarga jest zasadna.

Wskazać należy, iż świadczenie rodzicielskie zostało wprowadzone do systemu świadczeń rodzinnych na mocy ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 2017). Akt ten wszedł przy tym w życie z dniem [...] stycznia 2016 roku. Zgodnie z art. 17c ust. 1 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2016.1518 t.j. z dnia 2016.09.21 ze zm.) świadczenie rodzicielskie przysługuje:

1) matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2;

2) opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia;

3) rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia;

4) osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia.

Powyższy katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, iż świadczenie nie może być przyznane osobie nie spełniającej jednego z powyższych kryteriów.

Zauważyć należy, iż powołany przepis nie daje podstawy do przyznania świadczenia opiekunowi prawnemu narodzonego dziecka. Podmiot ten nie znalazł się bowiem w wyczerpującym wyliczeniu osób uprawnionych do świadczenia (por. Wyrok WSA w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 689/16). Z tego też względu G. C., która jest prawnym opiekunem wnuka nie może uzyskać świadczenia rodzicielskiego na D. L.. Dodać trzeba, iż nawet w wypadku sprawowania faktycznej pieczy nad dzieckiem przez babcię nie może być ona uznana za opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy. Wynika to z faktu, iż pojęcie opiekuna faktycznego zostało zdefiniowane w omawianym akcie, a jego legalna definicja odbiega od potocznego rozumienia tego pojęcia. W art. 3 pkt 14 powołanej ustawy wskazano, iż pod pojęciem opiekuna faktycznego dziecka rozumie się osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Złożenie wniosku o przysposobienie dziecka jest więc warunkiem koniecznym do uznania podmiotu za opiekuna faktycznego, co w niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje.

Pomimo wątpliwości podnoszonych przez organy w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wniosek nie został jednak złożony przez G. C., lecz przez matkę dziecka D. L.. W treści wniosku z dnia 26 stycznia 2016 roku wyraźnie wskazano, iż osobą ubiegającą się o świadczenie jest D. L. urodzona [...] czerwca 1999 roku. Sam wniosek dotyczył natomiast przyznania świadczenia rodzicielskiego na D. L. urodzonego [...] października 2015 roku. W materiałach postępowania zamieszczona została nadto odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka [...], z której jednoznacznie wynika, iż matką D. L., jest właśnie D. L.. Reasumując, analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż wniosek złożyła matka dziecka.

Zauważyć trzeba, iż w dniu złożenia wniosku D. L. nie miała ukończonego 18 roku życia. Okoliczność, iż nie była ona wówczas pełnoletnia nie pozbawia jej statusu strony postępowania administracyjnego. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy tym zgodnie z regulacją art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne. Zdolność prawną osoby fizycznej, a zatem zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków na gruncie prawa administracyjnego ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 30 §. 1 k.p.a.). Z uwagi na okoliczność, iż w ustawie o świadczeniach rodzinnych brak szczególnych przepisów w tym zakresie, D. L. ma zdolność prawną na gruncie wskazanej ustawy. Odwołać należy się bowiem do art. 8 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2017.459 t.j. z dnia 2017.03.02 ze zm.), który stanowi, iż każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Ewentualna niepełnoletność wnioskodawcy skutkuje natomiast, iż nie posiada on pełnej zdolności do czynności prawnych (art. 11 k.c. ), a w konsekwencji wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego powinien być popisany przez jej przedstawiciela ustawowego (art. 30 §. 2 k.p.a.). Zastosowana we wniosku z dnia 26 stycznia 2016 roku konstrukcja, w której w imieniu niepełnoletniej D. L. pismo podpisała jej matka była zatem w pełni zasadna. Już pierwszy wniosek wniesiony w dniu 26 stycznia 2016 roku, a więc w terminie 3 miesięcy od daty urodzenia dziecka, został złożony prawidłowo.

W świetle art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych kwestia pełnoletniości matki nie ma znaczenia prawnego. We wskazanym przepisie ustawodawca stwierdził, iż świadczenie przysługuje matce dziecka, nie wprowadzając żadnych rozróżnień normatywnych w kwestii wieku. Świadczenie takie przysługuje matce bez względu na to czy jest osobą pełnoletnią, czy też nie. Zresztą odmienna wykładnia godziłaby w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 listopada 2016 roku, sygn. akt II SA/Lu 689/16).

W konsekwencji odmowa uwzględnienia wniosku wymagała ustalenia, iż w sprawie zachodzi jedna z przesłanek negatywnych określonych w art. 17 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:

1) co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego;

2) dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej - w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4;

3) osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;

4) w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

5) osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W niniejszym przypadku organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę przyjął, iż nie może uwzględnić wniosku albowiem świadczenie to nie przysługuje opiekunowi prawnemu dziecka G. C.. Sama zmiana osoby podpisującej wniosek nie daje przy tym podstaw do rozstrzygnięcia sprawy. Utrzymując zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło zaś, iż D. L. jest osoba uczącą się, a w konsekwencji nie może sprawować osobistej opieki nad dzieckiem, co stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia wyrażoną w art. 17c ust. 9 pkt 3 wskazanej ustawy.

Odnosząc się do powyższych decyzji wskazać należy po pierwsze, iż Wójt Gminy Z. ponownie rozpoznając sprawę nie wykonał wytycznych organu II instancji, który uprzednio uchylił akt. Zgodnie z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wójt był bowiem zobowiązany do zwrócenia uwagi na prawidłowe wypełnienie wniosku, a także do zweryfikowania przesłanek określonych w art. 17 c ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Materiały postępowania, ani uzasadnienie decyzji nie wskazuje, aby Wójt zbadał czy wnioskodawczyni nie pobierała już świadczenia rodzicielskiego. Stanowi to naruszenie art. 138 § 2 pkt k.p.a., organ ponownie rozpoznający sprawę jest bowiem związany wskazaniami organu II instancji, co do okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy .

Wójt Gminy Z. co prawda prawidłowo zauważył, iż wniosek został złożony w imieniu D. L.. Odmowa przyznania świadczenia z uwagi na okoliczność, iż zgodnie z art. 17c ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie to nie może być przyznane przedstawicielowi małoletniej matki, ani opiekunowi prawnemu narodzonego dziecka stanowi obrazę prawa materialnego mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Raz jeszcze podkreślić należy, iż to matka małoletniego dziecka była stroną wskazanego postępowania. Fakt sprawowania opieki prawnej nad D. L. przez G. C. nie miał normatywnego znaczenia na gruncie omawianych przepisów i nie mógł stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku. Fakt, iż G. C. była przedstawicielem ustawowym wnioskodawcy winien być uwzględniony wyłącznie na płaszczyźnie reprezentacji strony.

Pomimo powyższych uchybień Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji uznał, iż w sprawie zachodzi negatywna przesłanka przyznania świadczenia rodzicielskiego określona w art. 17 ust. 9 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w postaci zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W ocenie organu skoro matka dziecka jest uczennicą liceum i kontynuuje naukę to nie może jednocześnie sprawować osobistej opieki nad dzieckiem.

Powyższa pogląd stanowi obrazę prawa materialnego, która miała istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie art. 17 ust. 9 pkt 3 wskazanej ustawy wyraźnie wskazuje, iż możliwość przyznania świadczenia jest wykluczona w wypadku podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej uniemożliwiającej sprawowanie osobistej opieki. Art. 17 ust. 9 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy więc wykładać zgodnie z celem jaki przyświecał ustawodawcy, tj. nieprzyznawaniem świadczenia w sytuacji gdy matka po narodzinach dziecka podejmuje aktywność zawodową i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie. Wykonywanie czynności nie mających zarobkowego charakteru, takich jak edukacja na poziomie szkoły średniej, czy studia na uczelni wyższej, nie stanowią podstawy do odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego.

Skarga okazała się więc zasadna. Wobec istotnych wad prawnych, którymi obarczona była zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Z..

Sąd postanowił skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 135 p.p.s.a. i poza uchyleniem zaskarżonego aktu uchylić również poprzedzającą go decyzję organu pierwszej instancji. Jak wskazuje się w doktrynie prawniczej oraz orzecznictwie, Sąd uwzględniając skargę na ostateczną decyzję uprawniony jest wydać orzeczenie przewidziane w art. 145 § 1 nie tylko w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, lecz również powinien objąć zakresem orzekania decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie (por. Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016 również uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7, oraz wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2007 r., II FSK 603/06, LEX nr 354653; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2013 r., II OSK 1656/11, LEX nr 1361579, i wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r., II OSK 1937/12, LEX nr 1234184).

Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy Z. po pierwsze winien przyjąć, iż wniosek z dnia 26 stycznia 2016 roku został złożony prawidłowo w imieniu D. L.. To matka dziecka, a nie jest ówczesny przedstawiciel ustawowy G. C. jest stroną postępowania. W konsekwencji, na gruncie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych właściwości innej osoby tj. G. C. nie powinny być uwzględniane przy ocenie zasadności wniosku. Po drugie organ winien przyjąć, iż w ramach negatywnej przesłanki przyznania świadczenia rodzicielskiego, o której mowa w art. art. 17 ust. 9 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mieszczą się sytuację, w których strona okresowo nie sprawuje osobistej opieki nad dzieckiem z uwagi na dodatkową aktywność o niezarobkowym charakterze, np. naukę w szkolę średniej.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.sa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy , co sprawia ,że prawidłowa wykładnia przepisu art. 17 c ustawy o świadczeniach rodzinnych nakazuje uwzględnić wniosek matki dziecka.