Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2401/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Beata Trawińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi R.Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe Oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2000r. R. Spółka z o.o. z siedzibą w L., zgłosiła wg. SAD [...] do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci koszul męskich. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę – [...] wystawioną przez C. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenie celne i objął wskazany w nim towar procedurą dopuszczenia do obrotu.

W wyniku kontroli postimportowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy z Izby Celnej w P., w siedzibie importera stwierdzono m. in. faktury wystawione przez firmę F.nr [...] z dnia [...].01.2000 r. i nr [...] z dnia [...].07.2000 r. na łączną kwotę 100.000,00 USD na rzecz Spółki R. a dotyczące płatności za usługi świadczone przez wystawcę faktur na rzecz importera. Ponadto w dokumentach Spółki ujawniono fakturę wystawioną przez n. firmę G.z siedzibą w B. nr [...] z [...].09.2000 r., określającą koszty związane z transportem towaru, w kwocie 298,00 DEM. Kwoty wynikające z ujawnionych dokumentów nie były doliczane do wartości celnej importowanych przez polską Spółkę towarów, jak i nie informowano organu celnego o istnieniu takich opłat.

Wobec powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., postanowieniem z [...] maja 2003 r. nr [...], wszczął postępowanie celne w zakresie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem z [...].09.2000 r. Po jego zakończeniu, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i długu celnego. Organ określił wartość celną z uwzględnieniem opłat – uznanych za koszty pośrednictwa - wynikających z faktur, wystawionych przez firmę F. oraz kosztów obsługi kontenera w porcie, zawartych w fakturze nr [...] z [...].09.2000 r., wystawionej przez firmę G. Od tak podwyższonej wartości organ określił również dług celny w wyższej kwocie niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym a także wymierzył odsetki wyrównawcze od różnicy cła.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym pismem z dnia [...] lipca 2003 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] września 2003 r., spółka wniosła o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.

Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2005 r., nr [...] uchylił decyzję z [...] lipca 2003 r. w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W podstawie prawnej decyzji Dyrektor powołał art. 233 § 1 pkt 2 lit a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm.], art. 23 § 1, art. 30 § 1 pkt 1 lit. a, pkt 5, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny [Dz. U. z 1997 r., Nr 23, poz. 117 ze zm.], § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczenia [Dz. U. z 1997 r., Nr 143, poz. 958] oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. –Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne [Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623].

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w wyniku kontroli postimportowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych Izby Celnej w P. w siedzibie spółki R. stwierdzono m. in. faktury wystawione przez firmę F. nr [...] z dnia [...].01.2000 r. i nr [...] z dnia [...].07.2000 r. na łączną kwotę 100.000,00 USD na rzecz R. Usługi marketingowe zgodnie ze stanowiskiem samej spółki wyrażonym w piśmie z [...].01.2003 r., polegały na reprezentowaniu interesów spółki, działaniu w jej imieniu i na jej korzyść m. in. w formie prowadzenia rozmów handlowych w imieniu spółki z c. kontrahentami, co zdaniem organu oznacza, że faktury te dotyczyły kosztów pośrednictwa w postaci usług marketingowych. Koszty te nie zostały zgłoszone organom celnym i nie zostały doliczone do wartości celnej importowanych towarów co spowodowało zniżenie należnego cła. Ponadto w dokumentach spółki ujawniono fakturę wystawioną przez n. firmę G. z siedzibą w B. nr [...] z dnia [...].09.2000 r., zawierającą koszty związane z transportem towaru. Faktura odnosi się do kosztów transportu towaru na warunkach dostawy CIF H. Powołując się na pismo spółki z [...].10.2002 r. organ stwierdził, że zapis w ujawnionej fakturze ‘’ [...]’’ obejmuje obsługę kontenera w porcie.

Powołując się na treść art. 23 § 1 kodeksu celnego organ odwoławczy podkreślił, że wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i 31 tego kodeksu. Natomiast zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 lit a kodeksu celnego, w celu określenia wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 23 kodeksu celnego, do ceny zapłaconej lub należnej dodaje się poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, koszty prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu.

Dodatkowo organ stwierdził, również że art. 8 pkt 1 lit. ,,a’’ pkt ,,i’’ Porozumienia w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. upoważnia do włączenia do wartości celnej kosztów prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu. Nota wyjaśniająca 2.1 w sprawie prowizji w ramach Art. 8 powyższego Postanowienia stanowi, iż w celu ustalenia wartości celnej do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej dodane będą koszty prowizji i koszty pośrednictwa z wyjątkiem prowizji od zakupu. Koszty prowizji i pośrednictwa stanowią wynagrodzenie wypłacane pośrednikom za ich udział w zawarciu umowy sprzedaży. Agenci sprzedaży zdaniem Dyrektora działają na rzecz sprzedającego, poszukują klientów, zbierają zamówienia oraz ewentualnie zapewniają składowanie i dostawę towaru, a wynagrodzenie takiego agenta zwykle określane jest jako prowizja od sprzedaży. Nota wyjaśniająca 2.1 zawiera analizę pojęć prowizji i pośrednictwa konkludując, iż rodzaj i charakter zapewnianych przez pośredników usług często nie wynika jasno z dokumentacji handlowej a administracje celne muszą podjąć odpowiednie kroki w celu właściwego stosowania powyższych przepisów.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że spółka R. zawarła w dniu [...] stycznia 2000 r. umowę o świadczenie usług marketingowych z c. firmą F., na mocy której kontrahent c. ma świadczyć obsługę marketingową niezbędną do budowania wizerunku spółki R. w C. oraz obsługę biurową konieczną do realizowania zamówień towarów w C. Koszt wymienionych usług ustalono na 50.000,00 USD.

Zdaniem organu, z opisu usług świadczonych przez firmę F. przedstawionych przez samą spółkę R. w zastrzeżeniach do protokołu kontrolnego oraz przez pełnomocnika strony na etapie postępowania odwoławczego, wynika, iż miały one charakter pośrednictwa [np. wyszukiwanie producentów konfekcji, organizowanie rozmów handlowych]. Firma F. pośredniczyła w sprzedaży towaru polskiej spółce, celem jej działania było doprowadzenie do skontaktowania się obu stron transakcji kupującego i sprzedającego. Według organu odwoławczego dla oceny realizacji łączącej dwa podmioty jako pośrednictwa bierze się pod uwagę całokształt okoliczności tworzących tą relację nie jest konieczne by udział podmiotu pośredniczącego musiał polegać także na złożeniu podpisu na umowie kupna-sprzedaży. Firma F. dokonywała innych czynności przemawiających za uznaniem jej za pośrednika transakcji.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej nie zgadza się z twierdzeniem strony, że firma F. prowadziła na rzecz R. na terenie C. działalność marketingową czy reklamową w dosłownym tego słowa znaczeniu. Organ zgadza się natomiast z twierdzeniem strony, że działania te służyły do budowania dobrego wizerunku strony, jako firmy wiarygodnej, wypłacalnej, zajmującej się profesjonalnie prowadzoną działalnością i traktującej poważnie swoich kontrahentów, jednakże głównym celem było pozyskanie atrakcyjnych dla strony kontrahentów. Analiza postanowień kontraktu z dnia [...].01.2000 r. wraz z ujawnionymi fakturami a także wyjaśnienia samej strony wskazują niezbicie zdaniem organu, że koszty poniesione przez spółkę R. za usługi świadczone przez firmę F. podlegają doliczeniu do wartości celnej towaru zgodnie z art. 30 § 1 kodeksu celnego.

Odnosząc się do zarzutu strony, że organ I instancji nie dokonał dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez rozliczenie kosztów usług marketingowych, jedynie proporcjonalnie dla każdego dokumentu SAD za 2000 r., Dyrektor Izby Celnej szczegółowo wyjaśnił proporcjonalny sposób rozliczenia tych kosztów w łącznej wysokości 100.000,00 USD. Wskazał, że organ I instancji w pierwszej kolejności określił współczynnik do rozliczenia na jedną odprawę w ten sposób, ze kwotę 100.000,00 USD podzielił przez łączną wartość zakupów towaru wynikającą z faktur handlowych załączonych do zgłoszeń celnych dokonanych przez stronę w 2000 r. Następnie organ celny kwotę wynikającą z faktury handlowej załączonej do każdego [konkretnego] zgłoszenia celnego pomnożył przez współczynnik, a otrzymaną wartość doliczył do wartości zadeklarowanej w danym zgłoszeniu celnym. Bez znaczenia zdaniem Dyrektora jest ustalenie jak rozkładały się faktycznie koszty poniesione przy realizacji konkretnego zamówienia, bowiem z treści kontraktu jak i wyjaśnień strony wynika, że firma F. była zobowiązana do podejmowania szeregu czynności na rzecz R. nie mających odniesienia do konkretnych faktur zakupu, czy zgłoszeń celnych. W tych okolicznościach organ celny zastosował zaakceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych sposób proporcjonalnego rozliczenia usług marketingowych wynikających z ujawnionych faktur na zgłoszenia celne z okresu, którego dotyczyły faktury [w niniejszej sprawie rok 2000].

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w siedzibie strony ujawniono fakturę wystawioną przez n. firmę G. nr [...] z [...].09.2000 r., zawierającą koszty związane z transportem towaru w wysokości 298 DEM. Zapis na fakturze [...] [zgodnie z wyjaśnieniami strony] obejmuje obsługę kontenera w porcie, co oznacza, że strona poniosła dodatkowe koszty, które zwiększają wartość celną towaru. Odnosząc się do, podniesionego w odwołaniu, zarzutu strony, która nie zgadza się z przypisaniem całej kwoty z powyższej faktury do zgłoszenia celnego z [...] września 2000r. organ stwierdził, że o zasadności postępowania organu I instancji świadczy tożsamość zapisów w polu 31 dokumentu SAD oraz na załączonej do niego fakturze transportowej .

Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej i orzeczenia w tym zakresie Dyrektor podniósł, że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wskazał artykuły kodeksu celnego [art. 23 § 7 i art. 30 § 1 pkt 1 a, pkt 5] wzajemnie się wykluczające. Organ celny I instancji nie zakwestionował jednak wiarygodności dokumentów służących do ustalenia wartości celnej [art. 23 § 7 kodeksu celnego], lecz ustalił tę wartość w oparciu o art. 23 § 1 w zw. z art. 30 § 1 pkt 1 lit a, pkt 5 kodeksu celnego.

Wyjaśniając zasadność wymierzenia odsetek wyrównawczych od różnicy cła, Dyrektor Izby Celnej w W. podkreślił, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, określone w § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, warunkujące odstąpienie od pobierania tych odsetek.

Zdaniem Dyrektora nie zostały naruszone żadne przepisy proceduralne. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym. Organ nie jest związany w gromadzeniu materiału dowodowego wnioskami stron lecz sam zakreśla granice postępowania, kierując się własnym przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Organ I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organy celne jak i przedstawiony przez stronę.

W dniu [...] sierpnia 2005 r. Spółka R., działająca przez pełnomocnika, wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej, w której wystąpiła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie jej wykonania oraz obciążenie kosztami niniejszego postępowania Skarbu Państwa.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisu art. 30 § 1 pkt 1) a) ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny, poprzez przyjęcie, że usługi marketingowe świadczone przez firmę F. z siedzibą w H. stanowią koszty pośrednictwa i podlegają zaliczeniu do wartości celnej towaru;

2. przepisu art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że koszty marketingu w niniejszej sprawie wynoszą 6.430,09 USD oraz nie wykazanie powiązania między poniesionymi przez skarżącego kosztami obsługi kontenera w porcie w kwocie 131,38 USD a towarem będącym przedmiotem niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca sformułowała zasadniczą tezę, że usługi wykonywane przez firmę F. na rzecz Spółki R. na podstawie kontraktu z [...] stycznia 2000 r., miały charakter stricte marketingowy oraz reklamowy i nie powinny zostać uznane przez organy celne za jakiekolwiek pośrednictwo. Firma F. nie pośredniczyła bowiem w zawieraniu przez skarżącą żadnych umów handlowych a tym bardziej sama takich umów w imieniu spółki R. nie zawierała, jej zadaniem było reklamowanie spółki R. na chińskim rynku tekstylnym jako nabywcy konfekcji męskiej i damskiej, firmy wchodzącej na ten rynek, zawierającej znaczną liczbę umów handlowych, a przez to atrakcyjnej dla kontrahentów c. Udział firmy F. w prowadzonych rozmowach handlowych czynił wiarygodną pozycję spółki R.w oczach miejscowych przedsiębiorców jako firmy wypłacalnej, zajmującej się profesjonalnie prowadzoną działalnością, a przez to poważnie traktującej swoich kontrahentów. Wszystkie te działania – zdaniem skarżącej – doprowadziły do wykreowania pozytywnego wizerunku spółki R. na rynku c. umożliwiając zawieranie znacznej liczby kontraktów handlowych na bardzo korzystnych dla skarżącego warunkach finansowych. Firma F. w ramach prowadzonej działalności marketingowej wyszukiwała producentów konfekcji, najczęściej z małych miejscowości, dzięki temu znacznie tańszych od firm reklamujących się i powszechnie znanych na rynku c. Skarżąca podkreśliła ponadto, że firma F. nawiązywała wstępne rozmowy handlowe, ograniczając się przy tym do zaprezentowania skarżącej, wskazania profilu prowadzonej przez nią działalności, oczekiwań w zakresie poszukiwanej odzieży [wzory, rodzaje tkanin] a następnie organizowania konkretnych już spotkań z przedstawicielami skarżącej i tłumaczenia prowadzonych negocjacji. Opracowywanie strategii działań marketingowych należało do firmy F., która uwzględniała jedynie propozycje i oczekiwania zgłaszane przez skarżącą.

Zdaniem skarżącej świadczone przez F. usługi odpowiadają raczej definicji agenta zakupu, przyjętej przez Izbę Celną w P., w piśmie z [...].11.2002 r. Zgodnie z tym pismem agentem zakupu jest osoba działająca na rachunek kupującego, świadcząca mu usługi związane z poszukiwaniem dostawców, informowaniem sprzedawcy o potrzebach importera, kolekcjonowaniem próbek, dokonywanie inspekcji zakupionych towarów. Nie są to więc usługi pośrednictwa zdefiniowane przez Izbę Celną w P. jako działania na rzecz kupującego i sprzedającego, które miały za zadanie doprowadzenie do skontaktowania się obu stron transakcji, wobec tego, w ocenie skarżącej, niezrozumiałe jest przyjęcie przez organy celne, że w sprawie występuje pośrednictwo w rozumieniu art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) kodeksu celnego.

Jednocześnie skarżący zarzucił organom błędne bo proporcjonalne dla każdego dokumentu SAD za 2000 r. rozliczenie kosztów usług marketingowych a także nie wykazanie związku pomiędzy kosztami obsługi kontenera w porcie z konkretnym towarem będącym przedmiotem postępowania. Dokonane przez organy wyliczenie kosztów marketingu [pośrednictwa] nie odzwierciedla faktycznego nakładu pracy i związanych z tym kosztów poniesionych na zakup towarów objętych zgłoszeniem celnym z [...].09.2000 r. wg SAD [...]. Koszty te w każdej konkretnej sprawie są zróżnicowane, nie zostały poniesione w całości na zakup towarów od jednego tylko producenta lecz od wielu. Ponadto, koszty te nie są wymierne gdyż firma F. podejmowała również działania marketingowe, które nie zakończyły się podpisaniem umowy handlowej. Poza tym skarżący podkreślił, że większość towarów zakupionych w latach 2000-2001 pochodziła od kontrahentów, z którymi skarżąca bezpośrednio [bez pośrednictwa F., czy osób trzecich] nawiązała kontakt na targach w G. w C. Nieprawidłowe wyliczenie faktycznych kosztów poniesionych przez skarżącą narusza zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 ordynacji podatkowej. Uzasadniając zarzut błędnego doliczenia kosztów obsługi kontenera w porcie, skarżąca podniosła, że towar objęty przedmiotem zgłoszenia celnego z [...].09.2000 r., stanowi jedynie pewną część towaru znajdującego się w kontenerze, którego dotyczy faktura nr [...] z [...].09.2000 r.

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca uzasadniła szczególnie ważnym interesem strony.

Pismem z [...] października 2005 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę o zarzut naruszenia art. 30 § 1 pkt 1) a) w związku z art. 31 pkt 5) oraz art. 22 § 1 pkt 5 kodeksu celnego, poprzez przyjęcie, że należności za usługi świadczone skarżącej przez F., na podstawie kontraktu z [...] stycznia 2000 r., stanowiły koszty prowizji od sprzedaży, które podlegają wliczeniu do wartości celnej towaru. W uzasadnieniu powyższego skarżąca przytaczając definicję prowizji od zakupu, zawartą w art. 22 § 1 pkt 5 kodeksu celnego, stwierdziła, że wskazane w fakturach marketingowych wynagrodzenie zapłacone F., jeżeli zostało zakwalifikowane przez organy celne jako wynagrodzenie za usługi pośrednictwa, to powinno zostać uznane za prowizje od zakupu nie zaś od sprzedaży. Firma F. nie działała na rzecz sprzedającego lecz kupującego, co jest kryterium rozróżniającym prowizję od zakupu od prowizji od sprzedaży. W tej sytuacji skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora z którego wynika, że usługi świadczone przez F. odpowiadają charakterystyce usług agenta sprzedaży a jakakolwiek interpretacja rozszerzająca nakładająca na stronę ciężary publicznoprawne jest niedopuszczalna.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W., podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie podzielając zarzutów skargi, oddalił skargę.

Stosownie do treści przepisu art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31.

W rozpoznawanej sprawie wartość celna zaimportowanego towaru została zadeklarowana w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym, w wysokości odpowiadającej wartości określonej w fakturze eksportera nr [...] z dnia [...].07.2000 r., załączonej do tego zgłoszenia. W wyniku późniejszej kontroli ujawniono kontrakt zawarty w dniu [...] stycznia 2000 r. pomiędzy importerem – R.spółką z o.o. w L. a F., [...]H. Zgodnie z postanowieniem pkt 1 kontraktu R. zleciło firmie F. obsługę marketingową niezbędną do budowania wizerunku firmy w C. oraz obsługę biurową konieczną do realizowania zamówień towarów w C. Obsługa ta zawiera: prace biurowe, kampanie reklamowe, tłumaczenie, rozmowy handlowe, szkolenia pracowników R., udostępnianie sprzętu biurowego i komputerowego, obsługa podróży do C. pracowników R. W pkt 2 kontraktu określono, że umowa zostaje zawarta na rok 2000, a w pkt 3 ustalono koszt usług na 50.000,00 USD, jak również, że zapłata nastąpi po otrzymaniu faktury.

Na tym tle istotną w sprawie jest kwestia, czy wartością celną zaimportowanego towaru jest wyłącznie cena faktycznie zapłacona tj. fakturowana przez eksportera cena sprzedaży, czy też cena faktycznie zapłacona powiększona o koszt pośrednictwa jakie skarżąca zobowiązana była ponieść na rzecz podmiotu z którym zawarła odrębną od stosunku sprzedaży umowę z [...].01.2000 r.

Aby odpowiedzieć na tak postawione pytanie, mając na uwadze przepis art. 23 § 1 Kodeksu celnego, sięgnąć należy do treści art. 30 tego aktu. Zgodnie z przepisem art. 30 § 1 pkt 1 lit. a), w celu określania wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 23, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej koszty prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu.

Wykładnia językowa omawianego przepisu wskazuje jednoznacznie, iż ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o art. 30 § 1 pkt 1 lit a) Kodeksu celnego uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek: 1) w sprawie występują koszty prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu, 2) koszty te poniesione są przez kupującego; 3) koszty nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej. O ile większość powyższych przesłanek nie nasuwa problemów natury interpretacyjnej, mogą się one pojawić przy ocenie zaistnienia "kosztów prowizji i pośrednictwa" jak również ,,prowizji od zakupu’’.

W tej sytuacji kluczowym w sprawie jest ustalenie, jakiego rodzaju są sporne koszty, poniesione przez skarżącą [w wyniku uregulowania należności za faktury: nr [...] z [...].01.2000 r. oraz nr [...] z [...].07.2000 r., wystawione przez firmę F. w związku z realizacją kontraktu z [...] stycznia 2000 r.], a nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej. Nie jest to możliwe bez wyjaśnienia charakteru czynności wykonywanych przez firmę F. na rzecz skarżącego, w ramach realizacji kontaktu z [...].01.2000 r. Kodeks celny w art. 22 § 1 pkt 5 zawiera definicję prowizji od zakupów, stwierdzając, że jest nią opłata poniesiona przez kupującego na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość celna. Akt ten rozróżnia wprawdzie, w powoływanym już art. 30 § 1 pkt 1 lit. a), koszty na koszty prowizji i pośrednictwa, nie wyjaśnia jednak w sposób wystarczający, istoty czynności, których te koszty dotyczą. Wiążące w tym zakresie są wyjaśnienia Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego W spawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zawarte w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej [Dz. U. z 1999 r., Nr 80, poz. 908]. Należy jednocześnie przypomnieć, że Art. 8.1a)i) Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu, przewiduje włączenie do wartości celnej, kosztów prowizji i kosztów pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu, pod warunkiem, że są one ponoszone przez kupującego, a nie zostały włączone do ceny.

Nota wyjaśniająca 2.1 ,,Prowizje w ramach artykułu 8 Porozumienia’’ - wymieniona w wyjaśnieniach Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), załączonych do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – rozróżnia pojęcie maklera towarowego [określanego również jako agenta, pośrednika] oraz terminu ‘’pośrednicy’’ i ‘’koszty pośrednictwa’’. W dokumencie tym zamiennie używane są – jako tożsame - pojęcia maklera oraz agenta. Makler jest osobą, która kupuje lub sprzedaje, niekiedy pod własnym nazwiskiem, lecz zawsze na rachunek zleceniodawcy. Uczestniczy on w zawieraniu umowy sprzedaży i reprezentuje w niej sprzedającego bądź kupującego. Agenci zakupu, zgodnie z notą, są osobami działającymi w imieniu kupujących, świadczącymi im usługi w zakresie wyszukiwania dostawców, informowania sprzedającego o wymaganiach importera, zbierania próbek, kontroli towarów oraz, w niektórych przypadkach, organizowania ubezpieczenia, transportu, składowania i dostawy towarów. Natomiast terminy "pośrednicy" i "koszty pośrednictwa’’ ,jak stanowi nota wyjaśniająca 2.1, ustanawiają raczej teoretyczną różnicę w stosunku do wyrażeń "agenci" i "prowizja’’, gdyż w praktyce nie ma ścisłych rozgraniczeń między tym dwiema kategoriami. Termin pośrednik w ogólnym rozumieniu oznacza takiego pośrednika, który nie działa pod własnym nazwiskiem; działa on zarazem w imieniu kupującego i sprzedającego i na ogół nie ma innych funkcji jak tylko skontaktować ze sobą obie strony transakcji. Pośrednik wynagradzany jest za pomocą kosztów pośrednictwa, stanowiących na ogół określony procent od wartości transakcji zawartych przy jego udziale. W sytuacji gdy koszty pośrednictwa ponosi kupujący, a nie zostały one wliczone do ceny, to zgodnie z wymienioną notą wyjaśniającą, powinny zostać dodane do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej.

W ocenie Sądu, wydatki – poniesione przez skarżącą w przedmiotowej sprawie [w związku z realizacją kontraktu z [...].01.2000 r.] – podlegały wliczeniu, jako koszty pośrednictwa, do wartości celnej towaru, na podstawie przepisu art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) Kodeksu celnego. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, w kontekście przytoczonych powyżej wyjaśnień Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), wypełniał bowiem przesłankę pozytywną określoną w art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) Kodeksu celnego. W powyższym kontrakcie skarżąca zleca F. obsługę marketingową jak również obsługę biurową konieczną do realizowania zamówień towarów w C. Najistotniejszy w sprawie jest jednak, nie sposób określenia przedmiotu umowy, lecz rodzaj usług faktycznie wykonanych na rzecz skarżącej. Oceny tych usług organy celne dokonały w oparciu o oświadczenia samej skarżącej [składane w trakcie kontroli celnej a następnie w toku postępowania celnego] ponieważ, brak jest dokumentów [co przyznaje sama skarżąca] określających strategię działania firmy F.w C.

Zasadniczo brak jest podstaw do przyjęcia, że firma F. świadcząc usługi na rzecz skarżącej, działała jako agent zakupu skoro, zgodnie z wyjaśnieniami noty 2.1, agentem jest osoba, która kupuje lub sprzedaje towary a także uczestniczy w zawarciu umowy sprzedaży. Dopiero w ramach tak określonej funkcji agenta, nota 2.1 w pkt. 6, wprowadza podział na agentów zakupu oraz agentów sprzedaży: ,,Można rozróżnić maklerów (agentów) zakupu oraz maklerów (agentów) sprzedaży’’ a także określa ich funkcje. Oznacza to, że właściwe interpretowanie czynności wykonywanych przez F., na rzecz skarżącej powinno nastąpić w kontekście pełnej treści noty wyjaśniającej 2.1., a więc z wykluczeniem wybiórczego analizowania jej zapisów. Ma to istotne znaczenie gdyż, jak wyjaśnia sama nota, w praktyce nie ma ścisłych rozgraniczeń pomiędzy pośrednikami a agentami. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie wynika natomiast by F. zawierała umowy [kupowała towary] na rachunek skarżącej. Przeczy temu również sama skarżąca, w korespondencji kierowanej do organów celnych [na etapie postępowania kontrolnego oraz postępowania celnego] a także w skardze do Sądu, oświadczając konsekwentnie, że firma F. nie tylko nie pośredniczyła w zawieraniu umów lecz sama umów w imieniu R. nie zawierała [vide pismo z dnia [...] listopada 2002 r., k-8 wspólnych akt administracyjnych; odwołanie od decyzji Naczelnika UC [...] w W., k-37 akt administracyjnych; skarga, k-2 akt sądowych]. Wobec powyższego nie można zgodzić się ze skarżącą, że świadczone przez firmę F. usługi odpowiadają raczej definicji agenta zakupu w związku z czym wynagrodzenie za te usługi powinno być uznane za - nie wliczaną do wartości celnej - prowizję od zakupu. Oceny Sądu w tym zakresie nie zmienia powoływanie się przez skarżącą na definicję prowizji od zakupu, zawartą art. 22 § 1 pkt 5 kodeksu celnego, gdyż jak już zostało wyjaśnione, trafne interpretowanie stanu faktycznego sprawy, na gruncie art. 30 § 1 pkt 1 lit. a), nie może pomijać analizy treści noty 2.1.

Oceniając przedstawione przez skarżącą czynności wykonywane przez F. organy celne zasadnie przyjęły, że miały one charakter pośrednictwa. Podkreślenia bowiem wymaga fakt, że usługi te korespondują z ogólnym rozumieniem terminu ,,pośrednik’’, zawartym w nocie 2.1. Ich cel sprowadzał się do skontaktowania stron transakcji. Odpowiadając na zapytania kontrolującego organu, skarżąca Spółka [pismem z [...] września 2002 r.] wyjaśniła, iż ujawniona faktura nr [...] z wystawiona przez firmę F., dotyczy usług marketingowych a ,,Działający na naszą rzecz pracownicy w/w firm wykonują prace biurowe, reklamowe, dokonują tłumaczeń, prowadzą w naszym imieniu rozmowy handlowe z c. kontrahentami.’’ [k- 13 wspólnych akt administracyjnych]. W odwołaniu od decyzji skarżąca stwierdziła m. in. ,, Nawiązując wstępne rozmowy handlowe firma F. ograniczała się jedynie do zaprezentowania spółki R., wskazania profilu prowadzonej przez nią działalności, oczekiwań w zakresie poszukiwanej odzieży (wzory, rodzaje tkanin), a następnie organizowania konkretnych już spotkań z przedstawicielami ,,R." i tłumaczenia prowadzonych negocjacji.

Do pisma z [...].09.2003 r., będącym uzupełnieniem odwołania, pełnomocnik skarżącej załączył kopie: dokumentów potwierdzających zagraniczne wyjazdy służbowe pracowników spółki R., kopie wizytówek firm c. z odręcznymi notatkami pracowników spółki a także bilingów zagranicznych rozmów telefonicznych. Zdaniem pełnomocnika mają one potwierdzać świadczenie usług marketingowych przez F. Dokumenty te zdaniem Sądu również trafnie zostały ocenione przez organ celny, jako potwierdzające pośrednictwo. Informacje o c. firmach przekazywane skarżącej telefonicznie, za pośrednictwem e-mail, jak również na bezpośrednich spotkaniach przedstawicieli obu firm w C. oraz w T. [podczas których- jak twierdzi pełnomocnik skarżącej – wiceprezes skarżącej spółki odbierał wizytówki c. przedsiębiorstw i notował warunki umów] świadczą o wykonywaniu przez F. czynności, które odpowiadają ogólnemu rozumieniu terminu ,,pośrednik’’, zawartemu w nocie 2.1. Firma F. działała zarówno na rzecz sprzedającego [uzyskując dane przedsiębiorstw c. – np. wizytówki, warunki umów] jak i kupującego [przekazując spółce R., uzyskane informacje]. Na związek usług świadczonych przez F. z zawieranymi przez skarżącą transakcjami z firmami c. wskazują oświadczenia pełnomocnika skarżącej, zgodnie z którymi: ‘’ [...] faktycznym i wymiernym dowodem marketingu prowadzonego przez firmę ,,F.’’ na rzecz spółki ,, R.’’ są właśnie pozyskani dla spółki ,,R.’’ kontrahenci, co skutkuje liczba zawartych przez spółkę umów handlowych opiewających w 2000 r. na kwotę 2.500.000 zł.’’. [k-150 akt administracyjnych]. W tym samym piśmie z [...].09.2003 r. pełnomocnik podkreśla ukierunkowanie działań firmy F. na zawarcie przez skarżącą konkretnych umów handlowych. O skuteczność działalności F. w omawianym zakresie świadczy podwojenie wysokości jej wynagrodzenia[ 100.000 USD], określonego w kontakcie na 50.000 USD. Istotne jest również to, iż w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, nie można przyjąć by F. pełniła inne funkcje niż skontaktowanie stron transakcji. Ponadto charakterystyka ,,pośrednika’’ zaprezentowana w nocie wyjaśniającej 2.1 nie wyklucza by jego wynagrodzenie [koszty pośrednictwa] zostało określone – co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie - ryczałtowo.

Wobec powyższych ustaleń należy przyjąć, że wymienione w pkt 1 kontraktu z [...].01.2000 r. – jako wchodzące w zakresie obsługi – czynności, miały na celu, zgodnie z wolą stron kontraktu, umożliwienie nawiązania kontaktów handlowych skarżącej z kontrahentami c. Dotyczy to również zapisu o szkoleniu pracowników spółki R., którego następstwem - zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika skarżącej, zawartymi w uzupełnieniu odwołania - było uzyskanie przez skarżącą wiedzy pozwalającej na ocenę jakości towaru, oferowanego jednak -co wymaga podkreślenia - przez wskazanego przez F. kontrahenta c.

W tym stanie rzeczy, czynności wykonywane przez F. [określane przez skarżącą jako marketingowe] w istocie stanowiły pośrednictwo a wynagrodzenie zapłacone przez skarżącą, w wykonaniu kontraktu z [...].01.2000 r., - F. należy sklasyfikować jako koszt pośrednictwa, w rozumieniu art. 30 § 1 pkt 1 lit. a kodeksu celnego.

Skarżąca kwestionując - co do zasady - powiększenie wartości celnej zaimportowanego towaru o koszty usług poniesionych na rzecz firmy F., nie zgadza się jednocześnie ze sposobem rozliczenia tych kosztów. Zdaniem skarżącej koszty faktycznie poniesione w każdej sprawie są zróżnicowane i zależą od trudności w pozyskaniu konkretnego kontrahenta. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy stwierdzić, iż jest on nieuzasadniony. Wskazać należy, że organ celny już na etapie postępowania kontrolnego, wobec braku stosownych dokumentów, wystąpił do skarżącej o wyjaśnienie na jakiej podstawie ustalone zostały kwoty wynikające z faktur: [...] z [...].01.2000 r. oraz [...] z [...].06.2000 r. [pismo z [...].10.2002 i [...].11.2002 r., k – 5 i 9 wspólnych akt administracyjnych]. Odpowiedzi skarżącej, [stwierdzającej, że nie dysponuje wnioskowanymi dokumentami a koszty usług marketingowych na rynku c. kształtują się na poziomie określonym w fakturach] nie można uznać za wyjaśnienia, pozwalające na indywidualne przyporządkowanie kosztów pośrednictwa do poszczególnych zgłoszeń celnych [k- 6 i 8 wspólnych akt administracyjnych]. W sposób szczególny należy podkreślić, że skarżąca również w toku postępowania celnego a nawet w skardze do Sądu nie przedstawiła danych pozwalających na indywidualne rozliczenie tych kosztów. Zarzucając ponadto, że większość zakupionych przez spółkę towarów w latach 2000 -2001, pochodziła od kontrahentów z którymi kontakt nawiązała bezpośrednio na targach w C., skarżąca nie wymieniła konkretnych dostawców towaru, zawartych z nimi kontraktów czy w końcu poszczególnych zgłoszeń celnych związanych z tymi kontraktami. W tej sytuacji, tj. braku dokumentów źródłowych pozwalających zweryfikować koszty pośrednictwa, jak również lakonicznych zarzutów skarżącej co do rozliczenia tych kosztów, organy celne zastosowały zaakceptowaną przez orzecznictwo sądów administracyjnych, tzw. proporcjonalną metodę rozliczenia kosztów, szczegółowo opisaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Istotne jest to, że koszty pośrednictwa zostały zaakceptowane przez skarżącą, dotyczą one pośrednictwa świadczonego w 2000 r., na podstawie kontraktu z [...].01.2000 r. a metodą rozliczeń objęto tylko zgłoszenia celne z 2000 r., tj. okresu obowiązywania kontraktu, nie przekraczając przy tym łącznej kwoty [100.000 USD] tych kosztów, wynikającej z ujawnionych faktur.

Chybiony jest również zarzut skarżącej dotyczący powiększenia przez organy celne wartości towaru o koszty z faktury z dnia [...].09.2000 r., nr [...], wystawionej na skarżącą przez n. firmę G.z siedzibą w B. Skarżąca nie może skutecznie kwestionować doliczenia całej kwoty z faktury, do zgłoszenia celnego objętego przedmiotową sprawą [SAD z [...].09.2000 r.] w sytuacji gdy nie wskazuje innych [konkretnych] zgłoszeń celnych, których powyższa faktura, zdaniem skarżącej, również dotyczy. Z opisu faktury z [...].09.2000 r. wynika, że koszty dotyczą kontenera nr [...], wskazanego również w polu 31 SAD z [...].09.2000 r. W piśmie z [...].10.2002 r. sama skarżąca wyjaśniając zapis " [...]", stwierdziła, że oznacza on obsługę kontenera w porcie, w związku z tym organy celne zasadnie wywiodły, że koszty z przedmiotowej faktury, należy na podstawie art. 30 § 1 pkt 5 kodeksu celnego doliczyć do wartości towaru. Ustalając powyższy stan faktyczny organy celne w sposób wystarczający wykazały związek poniesionych przez skarżącą kosztów ze zgłoszeniem celnym z [...].09.2000 r.

Za niezasadne należy więc uznać zarzuty skarżącej dotyczące nie ustalenia przez organy celne stanu faktycznego - naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organy celne rozpoznające sprawę, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji i wydające decyzje kierowały się i przestrzegały zasad ogólnych postępowania stanowiących integralną część przepisów regulujących procedurę w sprawach celnych. Ponadto, nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Decyzje wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego i wyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego, stanowiącego podstawę do ustalenia właściwego stanu faktycznego, w konsekwencji ocenionego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], oddalił skargę jako niezasadną.