Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 325/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-07-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska sprawy w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu na postanowienie referendarza z dnia 22 czerwca 2011 r. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2005 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarżący S.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2005 r.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

W oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że nie ma oszczędności, a jego jedyny majątek stanowi dom o powierzchni 100 m. kw. oraz czterdziesto cztero hektarowa nieruchomość rolna. W rubryce dotyczącej przedmiotów wartościowych wskazał z kolei na sprzęt rolniczy. Odnosząc się z kolei do osiąganych dochodów wskazał na kredyt z [...] na kwotę 15.000 zł.

Oświadczył, że, obok prowadzenia gospodarstwa rolnego, które ze względu na warunki atmosferyczne jak i wzrost cen środków produkcji (które skredytował do czasu żniw 2011 r.), przy jednoczesny spadku cen skupu, nie przynosi realnych dochodów. Zajmuje się ponadto działalnością gospodarczą, która jednak jest niedochodowa.

Poinformował również, że jego nieruchomości są obciążone hipoteką przymusową, a ruchomości (2 samochody) zastawem skarbowym, natomiast jego rachunek bankowy jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym.

Zarządzeniem z dnia 31 maja 2011r. wezwano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni: wyciągów ze wszystkich rachunków i lokat bankowych, zestawienia wysokości kosztów uzyskania przychodów i wartości przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług składanych w związku z tą działalnością, zestawienia wysokości otrzymanych w 2010 i 2011 roku płatności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, oświadczenia o posiadanych samochodach osobowych, dokumentów potwierdzających zajęcia egzekucyjne oraz oświadczenia o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania.

Skarżący nie złożył żądanych dokumentów oraz oświadczeń. W piśmie

z [...] czerwca 2011 r. wniósł o połączenie spraw z jego skarg prowadzonych przed tutejszym sądem, uzasadniając taką konieczność faktem występowania

we wszystkich sprawach tych samych stron oraz zbieżnością przedmiotów tych spraw. Ustosunkowując się do wezwania o złożenie dodatkowych dokumentów

i oświadczeń, powtórzył jedynie twierdzenia powołane we wniosku, uzupełniając

je o informację, że w ostatnich trzech miesiącach nie uzyskał przychodów

z działalności gospodarczej, a jego gospodarstwo rolne na przednówku nie przynosi plonów.

Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011 r. odmówił przyznania prawa pomocy.

W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący – pomimo wezwania - nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego deklarowany we wniosku stan posiadania oraz podnoszone tam okoliczności faktyczne, a jedynym dokumentem jest kserokopia zawiadomienia banku o zajęciu rachunku bankowego z [...] grudnia 2010 r., znajdująca się w aktach administracyjnych w równolegle prowadzonej sprawie

ze skargi skarżącego pod sygn. akt I SA/Go 324/11.

Podkreślił, iż sam dokument zaświadczający zajęcie rachunku bankowego pochodzący sprzed pół roku nie świadczy o tym, iż skarżący nie jest obecnie w stanie sfinansować swego udziału w postępowaniu. Tym bardziej, iż nie przedstawił wyciągu z rachunków bankowych.

Zaznaczył także, że skarżący nie odniósł się do wezwania w zakresie dopłat otrzymywanych w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Ustosunkowując się do wniosku o połączenie do wspólnego prowadzenia spraw toczących się z jego skarg podkreślił, iż każda sprawa administracyjna kreuje oddzielna sprawę sądową i w każdej z nich z osobna rozważana jest kwestia wpisu i prawa pomocy, zaś ewentualne połączenie spraw jest domeną Sądu i to tylko w razie zaistnienia ku temu wyraźnie wskazanych w ustawie przesłanek (art. 111 § 1 i 2 P.p.s.a.).

W jego ocenie, odrębne prowadzenie spraw nie narusza prawa skarżącego do Sądu, ponieważ w każdej ze spraw mógł wykazać istnienie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie na przeszkodzie przyznania prawa pomocy stanął brak dokumentów pozwalających na dokonanie kategorycznych ustaleń co do sytuacji majątkowej skarżącego, argument o znacznej ilości spraw toczących się z jego skarg nie mógł przesądzić o zasadności jego wniosku.

Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący wniósł sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego.

Oświadczył, iż posiada tylko jeden rachunek bankowy zajęty przez Urząd Skarbowy, zaś gospodarstwo rolne jest obciążone hipoteką. Oświadczył także, iż nie posiada żadnych lokat bankowych i utrzymuje się aktualnie z kredytu bankowego.

Wskazał ponadto, że kwota płatności związana prowadzeniem gospodarstwa rolnego w 2010r. wyniosła 33.745,83 zł., natomiast w 2011r. takiej płatności nie otrzymał.

W załączeniu przedłożył zestawienie o wysokości kosztów uzyskania przychodów i wartości przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej za XI 2010 r., XII 2010 r., I 2010 r.; zestawienie kosztów

i przychodów gospodarstwa rolnego za 2010 r. oraz zawiadomienie o wpisie hipoteki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc,

a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Prawo pomocy obejmuje zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego

lub rzecznika patentowego, przy czym może być ono przyznane skarżącemu

w zakresie całkowitym lub częściowym.

Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko

od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata.

Zgodnie z § 4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków

może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej .

W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest

w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym,

gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i swojej rodziny.

Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Jednak należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli.

Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy uzasadnionym jest przyznanie prawa pomocy zależy od oceny tych okoliczności przez sąd.

W niniejszym sprawie w ocenie Sądu skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, które na obecnym etapie stanowi wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych przez Sąd dokumentów, co oznacza, iż nie wykonał w pełni wezwania Sądu, natomiast przedstawione informacje były niewystarczające

do przyjęcia ponad wszelką wątpliwość, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy też częściowym jest uzasadnione.

Skarżący wezwany do przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych oświadczył w sprzeciwie , że ma tylko jeden rachunek bankowy zajęty przez komornika. Podkreślenia wymaga fakt, że do sprzeciwu mimo złożonego w nim oświadczenia, że posiada jedynie jeden rachunek bankowy, skarżący nie przedłożył wyciągu nawet z tego rachunku bankowego. Tymczasem w odpowiedzi

na analogiczne wezwanie w sprawie sygn. akt I SA/Go 324/11, skarżący

w piśmie z [...] czerwca 2011 r. oświadczył, że posiada dwa rachunki bankowe

– jeden w Banku [...] oraz w Banku [...]. Czyni to jego oświadczenia w tym zakresie niewiarygodne i sprzeczne.

W ocenie Sądu, złożone w tym zakresie oświadczenia nie są miarodajne

dla ustalenie rzeczywistego stanu środków zgromadzonych na kontach bankowych. Nie tylko z tego powodu, iż wynikają z nich sprzeczności co do ilości posiadany kont, ale przede wszystkim z uwagi na to, iż skarżący nie przedłożył wyciągów

z posiadanych rachunków, do czego został zobowiązany. W ocenie Sądu wyciągi

z rachunków bankowych skarżącego mogłyby ukazać jego rzeczywiste przychody oraz wydatki.

Samo twierdzenie skarżącego o zajęciu rachunku w postępowaniu egzekucyjnym, nie może być uznane za bezsprzecznie wiarygodne.

Ponadto, z uwagi brak wspomnianych wyciągów niemożliwym jest ustalenie,

czy zgromadzone na rachunku środki zostały zablokowane, jaki jest stan środków

na rachunku, jakie są wpływy na przedmiotowym rachunku, czy też jakie wypłaty

z rachunku.

Skarżący wskazał, iż prowadzi działalności gospodarczą, która w ostatnim czasie jest jednak niedochodowa. Nie przedłożył jednak odpisów deklaracji miesięcznych na podatek od towarów i usług za ostatni kwartał, które pozwoliłyby ustalić rzeczywisty stan prowadzonej działalności gospodarczej, zaś przedstawione zestawienie kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej

za XI 2010 r., XII 2010 r. , I 2011 r. nie może być miarodajne dla ustalenia aktualnego stanu. Ponadto nie przedłożenie przez stronę wyciągów bankowych również i w tym zakresie uniemożliwia ocenę, czy skarżący rzeczywiście nie uzyskuje żadnych przychodów związanych z prowadzoną działalnością.

Nadto skarżący w zestawieniu kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej wykazał je w wysokości za XI 2010 r. – 2.259,35 zł; XII 2010 r. – 6.691,19 zł; za I 2011 r. – 2.076,28 zł. Natomiast jako przychody wskazał odsetki bankowe w wysokości 10,21 zł. Oznacza to, że we wskazanym przez skarżącego okresie (od listopada 2010 r. do stycznia 2011 r.) dysponował wolnymi środkami na koncie bankowym i związane były one z działalnością gospodarczą. Również podkreślenia wymaga, że skarżący w odniesieniu do wezwania o przedłożenie zestawienia kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej za ostatnie trzy miesiące, które zostało do skarżącego skierowane w czerwcu 2011 r.

– zestawienia takiego nie przedłożył. Przedłożył zestawienie za XI, XII 2010 r.

oraz I 2011 r.

Skarżący oświadczył również, iż będąc w posiadaniu 44 ha nieruchomości rolnej prowadzi gospodarstwo rolne, które obecnie nie przynosi realnych dochodów. Jednak zobowiązany do przedłożenia zestawienia kosztów oraz zestawienia przychodów z działalności rolniczej, przedłożył jako załącznik do sprzeciwu zestawienie kosztów i przychodów z gospodarstwa rolnego za 2010.

Z dokumentu tego wynika, że w 2010 r. poniósł koszty w wysokości 195.515,59 zł oraz uzyskał przychody ze sprzedaży zbóż w wysokości 222.332,80 zł.

Oznacza to, że z działalności rolniczej uzyskał dochód. Ponadto ze złożonego oświadczenia wynika, że otrzymał płatność związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w wysokości 33.745,83 zł. Z akt sprawy I SA/Go 1161/10, na które również powołuje się skarżący, wynika, że płatność ta dotyczy 2010 r., ale otrzymał ją

w 2011 r.

Oświadczenie strony, że aktualnie utrzymuje się z kredytu bankowego jest również mało wiarygodne. Wskazać należy, że zasady doświadczenia życiowego wskazują, że banki nie udzielają kredytów, pożyczek dla osób, które nie są w stanie wykazać możliwości ich spłaty, np. stałego źródła dochodu. Skarżący podnosi,

że nieruchomości, które posiada, zostały zabezpieczone hipoteką, na 2 pojazdach samochodowych wpisano zastaw skarbowy na rzecz Urzędu Skarbowego.

Ze złożonych oświadczeń wynika, że nie posiada majątku, na którym bank mógłby zabezpieczyć udzielony kredyt.

Z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że do wspólnego gospodarstwa skarżącego wchodzą: wnioskodawca, jego 49-letnia zona oraz 21-letnia córka. Skarżący nie wykazał, aby osoby te uzyskiwały jakiekolwiek dochody. Powyższe świadczy również o nieudzielaniu informacji

w pełnym zakresie w odniesieniu do sytuacji majątkowej skarżącego. Mało wiarygodnym jest by bank udzielił kredytu osobie, która nie ma dochodów

(nie wykazuje ich), a ponadto dochodu takiego nie wykazują członkowie rodziny wspólnie gospodarujący.

Ponadto nieprawdziwe są twierdzenia skarżącego, że w sprawach toczących się przed tut. Sądem składał już uprzednio dokumenty, które mogły zobrazować jego sytuację finansową. W sprawach m. in. o sygn. I SA/Go 1166/10, I SA/Go 1160/10,

I SA/Go 1165/10, I SA/Go 1164/10, I SA/Go 1161/10 oraz o sygnaturze I SA/Go 1169/10 skarżący również nie przedłożył wszystkich dokumentów, o które

był wzywany lub przedkładał tylko ich część i to po wyznaczonym przez Sąd terminie. Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu sygn. akt

I FZ 173/11 wydanym 5 lipca 2011 r. , oddalając zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.

Należy podkreślić, że skarżący jest zobowiązany do wykazania, że nie jest

w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny – w każdej sprawie, która została przez niego zapoczątkowana poprzez złożenie skargi. W każdej sprawie rozważana jest kwestia wpisu i prawa pomocy. Dlatego też skarżący chcąc skorzystać z prawa pomocy zobowiązany jest do przedłożenia wymaganych przez Sąd dokumentów. Odmowa ich doręczenia

czy też przedłożenie wybiórcze w konsekwencji prowadzić może

do nieuwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy – tak jak w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu strona nie wykazała, iż spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt P.p.s.a.

Mając zatem na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.