Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 784/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty kary pieniężnej wraz z kosztami upomnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 16.08.2018 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także "Organ odwoławczy") – działając na podstawie art. 104, art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 189k § 1 pkt 2, 3, § 2, § 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257, ze zm.- dalej "K.p.a.) – w wyniku rozpoznania zarzutów odwołania R. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") – utrzymał w mocy decyzję Z. W. I. T. D. (dalej także "Organ I instancji") z dnia 11.05.2018 r., nr [...], którą:

1) odmówiono Skarżącemu umorzenia w całości lub w części kary pieniężnej nałożonej decyzją Z. W. I. T. D. z dnia 22.05.2017 r. nr [...] w wysokości [...] zł wraz z kosztami upomnienia w wysokości [...] zł,

2) rozłożono Skarżącemu na 20 rat zaległej administracyjnej kary pieniężnej nałożonej decyzją Z. W. I. T. D. z dnia 22.05.2017 r. nr [...] w wysokości [...] zł wraz z kosztami upomnienia w wysokości [...] zł.

Opisana wyżej zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny ustalony w sprawie.

Pismem z dnia 20.10.2017 r. pełnomocnik Strony złożyła wniosek o umorzenie lub częściowe umorzenie i rozłożenie na raty należności wynikającej z kary pieniężnej nałożonej decyzją Z. W. I. T. D. z dnia 22 maja 2017 r., nr [...], w wysokości [...] zł

Decyzją z dnia 04.01.2018 r., nr [...], Z. W. I. T. D. odmówił Stronie umorzenia w całości i umorzenia w części ww. kary pieniężnej i rozłożył ją na 20 rat płatnych zgodnie z harmonogramem. Harmonogram uwzględniał również koszty upomnienia.

Pismem z dnia 22.01.2018 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji Organu i instancji.

Decyzją z dnia 28.02.2018 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości zaskarżoną decyzję Organu I instancji i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji.

Decyzją z dnia 11.05.2018 r., nr [...], Z. W. I. T. D. odmówił Stronie umorzenia w całości i w części kary pieniężnej nałożonej decyzją Z. W. I. T. D. z dnia 22.05. 2017 r., nr [...], w wysokości [...] zł i rozłożył ją na 20 rat po [...] zł każda. Pierwsza rata uwzględniała dodatkowo koszty upomnienia.

Pismem z dnia 28.05.2018 r. Strona od ww. decyzji złożyła odwołanie, w którym Strona wniosła o zmianę decyzji o nałożeniu kary [...] wskazując przy tym, że Organ I instancji w rozstrzygnięciu oparł się jedynie na informacjach o dochodach uzyskanych w 2017 r., z których wynika, że dysponuje kwotą wolnych środków w wysokości [...] zł miesięcznie. Były to dochody głównie z zasiłku chorobowego, Organ natomiast nie wziął pod uwagę ewentualnych kosztów leczenia. Pomylono również decyzję PUP o odmowie przyznania zasiłku z pobieraniem zasiłku chorobowego. Organ nie wziął również pod uwagę, że strona posiadała status bezrobotnego od dnia 02.01.2018 r. aż do 09.04.2018 r. bez prawa do zasiłku. Nie uwzględniono również decyzji MOPR o umorzeniu płatności. Strona wskazała, że nie jest w stanie uregulować należności, wnosi więc o umorzenie należności. Dodatkowo Strona wskazała na nową okoliczność mającą wpływ na sytuację materialną i życiową, tj. pobyt w szpitalu od 27.05.2018 r.

Postanowieniem z dnia 01.06.2018 r., nr [...], Z. W. I. T. D. sprostował oczywistą omyłkę pisarską.

Wyżej opisana zaskarżoną decyzją z dnia 16.08.2018 r. Organ odwoławczy , po przywołaniu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., organ odwoławczy przytoczył przepis art. 189k § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez:

1) odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;

2) odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;

3) umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części;

4) umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części.

Dalej także wyjaśnił, że stosownie do art. 189k § 2 K.p.a., w przypadku umorzenia zaległej administracyjnej kary pieniężnej umorzeniu podlegają także odsetki za zwłokę w całości lub takiej części, w jakiej została umorzona zaległa administracyjna kara pieniężna.

W myśl zaś art. 189k § 3 K.p.a., właściwy organ, na wniosek strony prowadzącej działalność gospodarczą, może udzielać określonych w § 1 ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, które:

1) nie stanowią pomocy publicznej;

2) stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

3) stanowią pomoc publiczną:

a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi,

b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce,

c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenie inne niż wymienione w lit. a i b.

Następnie Organ odwoławczy wskazał, że wydając rozstrzygnięcie, Główny Inspektor Transportu Drogowego oparł się wyłącznie na dokumentacji finansowej przedstawionej przez Stronę, nie gromadząc z urzędu żadnej innej dokumentacji. Wskazał przy tym, że Organ odwoławczy, rozważając możliwość udzielenia ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, musi mieć na względzie nie tylko ważny interes strony, ale również ważny interes publiczny. Podkreślił przy tym, że powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez Stronę zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary administracyjnej zobowiązaniem publicznoprawnym powstałym w związku z naruszeniem przez Stronę przepisów prawa. Podkreślił także, że w orzecznictwie administracyjnym wskazuje się, iż w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności ciężar dowodzenia wskazanych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, na potwierdzenie czego przywołano wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27.02.2018 r. o sygn. akt III SA/Wr 544/17.

Organ odwoławczy, ponownie analizując zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie, stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia podjętego w decyzji Organu I instancji.

Jak dalej wskazał, analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że Strona prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Przedstawiony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że Strona w 2017 r. uzyskała dochód netto w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł), natomiast E. M. w 2017 r. uzyskała dochód netto w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł).

Zatem, średniomiesięczny dochód gospodarstwa domowego w 2017 r., to ok. [...] zł.

Z decyzji Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że Strona od dnia 02.01.2018 r. posiada status bezrobotnego, bez prawa do zasiłku, z uwagi na pobieranie zasiłku chorobowego. Strona w dniu 03.04.2018 r. oświadczyła, że przestała pobierać zasiłek chorobowy i jest w stanie podjąć pracę zarobkową, zgłosiła się w tym celu do Powiatowego Urzędu Pracy w S..

Jako wydatki zostały wskazane: żywność – [...] zł, TV+internet – [...] zł, leki – [...] zł, oraz inne wydatki - informacja z oświadczenie o majątku dochodach i źródłach utrzymania wypełnionego przez stronę. Ponadto, Strona przedstawiła faktury za energię elektryczną, z których wynika, że średniomiesięczny wydatek na energię to ok. [...] zł, opłata za wodę i wywóz nieczystości to koszt ok. [...] zł oraz zobowiązanie kredytowe w wysokości [...] zł.

Podsumowując, Organ odwoławczy wskazał, że miesięczne wydatki gospodarstwa domowego wynoszą ok. [...] zł.

Z powyższego wynika - jak dalej wskazał Organ odwoławczy - że w 2017 r. w każdym miesiącu w gospodarstwie domowym Strony pozostawała kwota wolnych środków finansowych w wysokości [...] zł.

Dalej Organ odwoławczy wyjaśnił, że w miesiącach styczeń - kwiecień Strona pozostawała osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, w dniu 03.04.2018 r. Strona złożyła oświadczenie, że jest zdolna do podjęcia pracy zarobkowej. W odwołaniu Strona wskazała, że znalazła się w szpitalu. Zobowiązany (Strona) nie przedstawił jednak żadnej dokumentacji potwierdzającej pobył w szpitalu lub potwierdzającej brak możliwości podjęcia pracy. Zobowiązany nie przedstawił również żadnej dokumentacji ani informacji o zarobkach małżonki uzyskanych w 2018 r.

Odnosząc się do powyższego, Organ odwoławczy wskazał, że pomimo trudnej sytuacji finansowej Strony w 2017 r., w Jego gospodarstwie domowym pozostawała kwota wolnych środków finansowych, Strona miała możliwość poczynienia stosownych oszczędności. Organ I instancji natomiast uwzględnił, że Strona posiadała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, jednakże Strona oświadczyła, że jest zdolna do podjęcia pracy, co rokowało na możliwości ratalnej spłaty należności publicznoprawnej.

Przechodząc do motywów merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, Organ odwoławczy w wyniku ponownej analizy dokumentacji sprawy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przychylenia się do wniosku Strony w zakresie udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości bądź części nałożonej kary pieniężnej, jednak istnieją przesłanki do rozłożenia należności na raty. Strona wykazała, że nie jest w stanie spłacić kary jednorazowo, ale zdaniem Organu ma możliwość zapłaty całej należnej kwoty w ratach, wskazując przy tym, że taka forma regulowania należności jest również zgodna z uzasadnionym interesem publicznym. Ponadto, obecna sytuacja materialna Strony przemawia za udzieleniem mu ulgi w spłacie w postaci rozłożenia należności na raty, Strona bowiem nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie braku możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia z uwagi na problemy zdrowotne. W związku z tym, w ocenie Organu odwoławczego, ustalony w sentencji zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego harmonogram spłaty kar administracyjnych jest adekwatny do uzyskiwanych przez stronę dochodów.

Wskazano przy tym, że zaciągnięte zobowiązania kredytowe, a więc zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, na które powołuje się Strona, nie mogą mieć wpływu na zaspokojenie należności publicznoprawnych, jakimi bez wątpienia są nałożone kary administracyjne. Jak bowiem wyżej wskazano, powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez Stronę zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary administracyjnej, a więc zobowiązaniem publicznoprawnym powstałym w związku z naruszeniem przez Stronę przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał przy tym także, jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 14.01.2014 r., sygn. akt II SA/O1 1118/13: "Słuszne jest także stanowisko organu odnośnie wydatków ponoszonych na spłatę kredytów. W przypadku bowiem, gdy skarżący jest dłużnikiem cywilnoprawnym z tytułu zaciągniętych kredytów i zobowiązanym stosunku publicznoprawnym, umorzenie należności publicznoprawnej (określonej ostateczną decyzją) przy jednoczesnym spłacaniu kredytu bankowego prowadziłoby w konsekwencji do finansowania zobowiązań cywilnoprawnych kosztem należności publicznoprawnych, które w konkurencji obu płatności maja pierwszeństwo zaspokojenia". Strona nie wskazała na jakiekolwiek trudności w regulowaniu zobowiązań kredytowych, których miesięczna kwota to ok. [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał również, że funkcją grzywien i kar administracyjnych jest zapewnienie realizacji wykonawczo - zarządzających zadań administracji. Tam, gdzie przepisy nakładają na osoby fizyczne i prawne pewne obowiązki, powinien znaleźć się również przepis określający konsekwencję niespełnienia takiego obowiązku. Brak stosownej sankcji powoduje, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązków nagminne. Wskazał przy tym, że w wyroku z dnia 18.04.2000 r. sygn. K. 23/99, Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, iż stosowanie sankcji administracyjnych o charakterze pieniężnym stanowi, co prawda przejaw władczej ingerencji państwa w sferę praw majątkowych jednostki, ale jednocześnie podkreślił, że ingerencja ta stanowi sankcję niezgodnego z prawem zachowania danego podmiotu. Kara administracyjna wiąże się zawsze z niewypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego, a jej uiszczenie ma spełniać funkcję represyjno - prewencyjną. Stosownie do orzecznictwa NSA "ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp.", na potwierdzenie czego przywołano także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. z dnia 02.02.2017 r., II FSK 4126/14; z dnia 03.07.2007 r., I FSK 1026/06; z dnia 31.10.2012 r., II FSK 510/11.

Odnosząc się natomiast do dokumentacji zgromadzonej w sprawie Organ odwoławczy wskazał, że w ocenie Organu, trudna sytuacja materialna Strony z uwagi na wysokość dochodu, nie pozwalającego na pokrycie wszystkich deklarowanych wydatków, nie może być uznana za przesłankę przemawiąjącą za udzieleniem wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia nałożonych kar administracyjnych. Podkreślił przy tym, że kara ze swej natury jest dolegliwością mającą przede wszystkim charakter prewencyjny wymuszający na ukaranym działania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Strona już od momentu nałożenia kary pieniężnej powinna się liczyć z koniecznością jej uiszczenia i zdaniem Organu odwoławczego, miała możliwości poczynienia oszczędności - odkładania niewielkich kwot pieniężnych na poczet spłaty kary. Organ odwoławczy podkreślił, że nałożenie kary pieniężnej zawsze wiąże się z trudnościami i problemami dla strony. W przeciwnym wypadku kara pieniężna nie pełniłaby swojej roli i funkcji w systemie prawa, która ma charakter prewencyjny wymuszający na ukaranym przestrzeganie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Z kolei "ważny interes publiczny" w takich przypadkach wymaga, ażeby kara pieniężna, stanowiąca jego dochód, była przez zobowiązanych poniesiona w całości. Sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie umorzenia kary pieniężnej ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu kierownikowi państwowej jednostki budżetowej lub dysponentowi części budżetowej. "Odmowa umorzenia należności nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca", na co przywołano uchwałę SN z dnia 06.05.2004 r., sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 23.01.2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2737/06. Umorzenie w całości jest najdalej idącą formą udzielenia ulgi, a materiał dowodowy wskazuje, że Strona ma możliwość zaspokojenia roszczenia publicznoprawnego w całości, tym samym umorzenie kar pieniężnych nie jest zasadne.

Nadto, Organ odwoławczy podniósł, że organy nie muszą przychylić się do wniosku strony - mogą to zrobić w przypadkach uzasadnionych "ważnym interesem publicznym" lub "ważnym interesem strony". Odnosząc się do przesłanek "ważnego interesu strony", Organ odwoławczy wskazał, że ważny interes strony dotyczy ochrony powszechnie aprobowanych społecznie wartości, akceptując, że szczególne miejsce w tej hierarchii zajmuje życie i zdrowie ludzkie, możliwość zarobkowania postrzegana, jako środek do utrzymania strony i jej rodziny. Mieszczą się w tym przypadku wszelkie nadzwyczajne okoliczności, które wystąpiły niezależnie od dłużnika w następstwie, których popadł on w zaległości w regulowaniu swoich należności publicznoprawnych. Interes publiczny natomiast, jest przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany, jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa. Wykładnia tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej możliwie jest w sytuacjach wyjątkowych, losowych, czy nadzwyczajnych, które uniemożliwiałyby terminową zapłatę zobowiązania. Okoliczności te oceniane są przez organ każdorazowo na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, to organ więc decyduje, które okoliczności przedstawione przez stronę zaliczyć należy do uzasadnionych. W konsekwencji, decyzja mająca za przedmiot udzielenie ulgi stronie nie narusza prawa zarówno wtedy kiedy odmawia przyznania ulgi jak i wtedy przyznaje tą ulgę, (por. uchwała Sądu Najwyższego z 06.05.2004 r., sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285; uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23.01.2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2737/06, LEX 302417). Podkreślono przy tym, że decyzja w przedmiocie odmowy bądź udzielenia wnioskowanej ulgi ma charakter decyzji uznaniowej, a ocena stanu faktycznego pozostawiona została do uznania organów orzekających w sprawie. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest więc zasadność bądź brak zasadności nałożenia kar administracyjnych w danej wysokości. Postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie należności nie obejmuje orzekania w kwestii winy strony czy wysokości nałożonych kar, jego istotą jest bowiem ocena sytuacji wnioskodawcy pod kątem zasadności przyznania danej ulgi w spłacie.

Organ odwoławczy wskazał także, że pomimo, iż wniosek o umorzenie kary pieniężnej nie znajduje uzasadnienia, to wniosek o rozłożenie płatności kary na raty jest uzasadniony, bowiem mimo przejściowych trudności finansowych Strona może wygospodarować środki finansowe pozwalającej na uiszczenie wszystkich kar w systemie ratalnym. W związku z powyższym ustaleniami Organ odwoławczy stwierdził, że rozłożenie na raty w przedmiotowym przypadku jest celowe, bowiem pomimo trudnej sytuacji finansowej stwarza sytuację, w której dłużnik będzie w stanie uiścić nałożoną karę pieniężną w całości. Niewątpliwie przychylenie się organu do wniosku Strony o rozłożenie na raty należności uwzględnia interes publiczny. W wyroku z dnia 05.10.2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 1348/07) wskazał, że: "uwzględnienie wniosku o rozłożenie zapłaty kary pieniężnej, wymierzonej przez wojewódzkiego Inspektora transportu drogowego, na raty co do zasady oczywiście nie stwarza po stronie organu obowiązku rozłożenia zaległości na taką liczbę rat, jaką proponuje ukarany. W każdym jednak razie organ powinien przeprowadzić dokładną analizę stanu materialnego w celu rozłożenia zapłaty zaległości na taką liczbę rat, która byłaby możliwa do zapłaty w jego aktualnej sytuacji finansowej. Raty zapłaty zaległości powinny być dostosowane do możliwości finansowych wnioskodawcy. W przeciwnym razie zastosowana ulga będzie ulgą pozorną, a nie rzeczywistą, gdyż ustalone raty od samego początku będą niemożliwe do zapłacenia przez wnioskodawców ". Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Strona jest w stanie uiścić raty w wysokości wskazanej w zaskarżonej decyzji. W tym kontekście Organ odwoławczy podkreślił, że rozłożenie płatności kary pieniężnej na raty jest instytucją wyjątkową, bowiem regułę stanowi uiszczanie należności wynikających z nałożonych kar pieniężnych w całości w terminach płatności.

Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że Strona wykazała wolę podjęcia zatrudnienia, a zatem możliwości zarobkowania dzięki, któremu ma możliwość utrzymania gospodarstwa domowego oraz uzyskania dochodu koniecznego na potrzeby spłaty ustalonych rat. Niska stopa bezrobocia rejestrowanego w miejscu zamieszkania Strony daje organowi pewność, że zobowiązany może bez problemu podjąć pracę zarobkową.

W związku z powyższym - w ocenie Organu odwoławczego - ustalony w sentencji decyzji Organu I instancji z dnia 11.05.2018 r., nr [...], harmonogram spłaty kary administracyjnej jest adekwatny do uzyskiwanych przez Stronę dochodów i możliwości finansowych. Organ podkreślił przy tym, że Strona w toku postępowania nie przedstawiła dokumentów świadczących o zaleganiu w płatnościach bądź toczeniu się wobec niej postępowań egzekucyjnych i posiada majątek.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Organu odwoławczego, został rozpatrzony w pełni przedstawiony przez Stronę materiał dowodowy, i nie znaleziono podstaw do zastosowania ulgi w postaci umorzenia w całości lub w części administracyjnych kar pieniężnych, jednakże uznano za uzasadnione rozłożenie na raty ww. należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16.08.2018 r., Strona, wskazując na art. 10 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów postępowaniu, podniosła, że: "a takich zabrakło", po czym dalej Skarżący wskazał, że w czasie pisemnych uzasadnień popełniono wiele błędów, na które zwracał wiele razy uwagę. Prosi więc o umorzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł wraz z kosztami upomnienia [...] zł. Jak wskazał Skarżący: "Była to kara za nie poddanie się kontroli drogowej. Chciałbym nadmienić, że za powyższe wykroczenie drogowe otrzymałem mandat w wysokości [...] zł i przyjąłem go żeby zamknąć sprawę". Końcowo wskazał, że Jego sytuacja materialna bardzo się pogorszyła w związku z ponownym przebywaniem na zasiłku chorobowym.

W odpowiedzi na powyższą skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko jako szeroko, precyzyjnie i dokładnie wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi Organ odwoławczy wyjaśnił, że przyjęcie przez Stronę mandatu karnego podczas kontroli drogowej, nie zwalnia Strony z odpowiedzialności za naruszenie stwierdzone zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym. Kwestię nałożenia mandatu karnego oraz kwestię nałożenia kary pieniężnej regulują inne przepisy, dlatego Strona błędnie uznaje, że nałożenie mandatu zwalnia ją z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie sankcjonowane przepisami ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi co do pogorszenia się sytuacji materialnej z uwagi na przebywanie przez Stronę na zasiłku chorobowym, Organ odwoławczy podkreślił, że w trakcie całego postępowania Strona nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego chorobę lub czasową niezdolność do pracy, potwierdzającą utrudnioną zdolność zarobkowania lub całkowity brak takiej zdolności.

Odnośnie zaś zarzutu skargi co do niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, Organ odwoławczy zwrócił uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. VI SA/Wa 604/13, w którym Sąd ten stwierdził, że: "W orzecznictwie sądowym istnieje bowiem ugruntowany pogląd, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (vide m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., IOSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarżąca spółka nie wskazała żadnych czynności, których mogłaby dokonać przed organami administracji, gdyby została zawiadomiona o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków. W związku z powyższym i jednocześnie w sytuacji, gdy w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy operował na podstawie materiału dowodowego zabranego w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji, a skarżąca spółka na etapie postępowania odwoławczego nie wnioskowała w odwołaniu o przeprowadzenie innych jeszcze dowodów, niż te które zostały zebrane przez W. ., stwierdzić należy, że brak jest podstaw, aby stanowisko prezentowane w skardze o wydaniu kontrolowanej decyzji z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. dającym podstawę do jej uchylenia uznać za prawidłowe. Należy również zauważyć, iż strona skarżąca została poinformowana i zagwarantowano jej prawo do zapoznania się z treścią naruszenia, sposobem w jaki dokonano ustalenia naruszenia, przeglądania akt sprawy, itd. (vide: zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2012 r. jak również zawiadomienie o ponownym prowadzeniu postępowania z dnia [...] września 2012 r. w aktach administracyjnych sprawy.".

W związku z powyższym, zdaniem Organu odwoławczego, Strona nie została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. Strona w trakcie postępowania wielokrotnie otrzymywała pisma zawierające pouczenie o treści art. 10 K.p.a., Strona jednak nie wykazała, że posiada dodatkowy materiał dowodowy lub wyjaśnienia, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania. Bezzasadny jest więc zarzut niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz pozbawienia możliwości wypowiedzenia się stronie.

Organ odwoławczy wskazał także, że postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia ulgi w przedmiocie nałożonej administracyjnej kary pieniężnej nie służy ponownej weryfikacji sprawy administracyjnej zakończonej nałożeniem tej kary, czy też zasadności nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego.

Według Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżona decyzja w swej istocie spełnia oczekiwania Strony, albowiem Stronie została udzielona ulga w spłacie nałożonej kary pieniężnej adekwatnie do jej sytuacji osobistej i majątkowej i jednocześnie zgodna z interesem publicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. - zwanej dalej "P.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, albo naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach uprawnień sądu administracyjnego, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16.08.2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Z. W. I. T. D. z dnia 11.05.2018 r., którą odmówiono umorzenia nałożonej na Skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w całości lub w części, i jednocześnie rozłożono tę karę na 20 rat po [...] zł miesięcznie każda, z wyjątkiem pierwszej raty, która wynosi [...] zł.

Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 189k § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez:

1) odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;

2) odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;

3) umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części.

Z analizy tego przepisu wynika, że ustawodawca przewidział możliwość udzielenia ulgi przez organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, jednakże w sytuacji, gdy spełnione zostaną łącznie dwa warunki, po pierwsze - strona złożyła wniosek o jej udzielenie, w tym przez umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub w części albo przez rozłożenie jej na raty, a po drugie – gdy wystąpią przypadki uzasadnione "ważnym interesem publicznym" lub "ważnym interesem strony".

Pierwszy warunek został spełniony, gdyż Skarżący pismem z dnia 20.10.2017 r. (które do Organu I instancji wpłynęło w dniu 03.11.2017 r.), wniósł o udzielenie ulgi w spłacie należności pieniężnej w wysokości [...] zł (przez jej umorzenie w całości lub w części co do kwoty [...]zł, a pozostałą kwotę umorzyć) z tytułu kary pieniężnej nałożonej na Skarżącego decyzją z dnia 22.05.2017 r. (wskazując numer: [...], z akt administracyjnych sprawy zaś wynika, że jest to decyzja Z. W. I. T. D. z dnia 22.05.2017 r. o numerze: [...],[...]), które w wykonaniu wezwania Organu I instancji z dnia 07.11.2017 r., uzupełnił pismem z dnia 27.11.2017 r. przez złożenie oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz oświadczenia, że udzielenie ulgi nie będzie stanowić pomocy de minimis.

Odnośnie drugiego warunku Organ odwoławczy, dokonując badania, czy w okolicznościach niniejszej sprawy wystąpiły przypadki uzasadnione "ważnym interesem publicznym" lub "ważnym interesem strony", trafnie przede wszystkim wskazał, że:

"(...) funkcją grzywien i kar administracyjnych jest zapewnienie realizacji wykonawczo - zarządzających zadań administracji. Tam, gdzie przepisy nakładają na osoby fizyczne i prawne pewne obowiązki, powinien znaleźć się również przepis określający konsekwencję niespełnienia takiego obowiązku. Brak stosownej sankcji powoduje, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązków nagminne. Zasadnie wskazano przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.04.2000 r., sygn. K. 23/99, w którym Trybunał zwrócił uwagę, że stosowanie sankcji administracyjnych o charakterze pieniężnym stanowi, co prawda przejaw władczej ingerencji państwa w sferę praw majątkowych jednostki, ale jednocześnie podkreślił, że ingerencja ta stanowi sankcję niezgodnego z prawem zachowania danego podmiotu. Kara administracyjna wiąże się zawsze z niewypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego, a jej uiszczenie ma spełniać funkcję represyjno - prewencyjną. Stosownie do orzecznictwa NSA "ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp.". Na poparcie prawidłowości tego stanowiska Organ odwoławczy przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. z dnia 02.02.2017 r., II FSK 4126/14; z dnia 03.07.2007 r., I FSK 1026/06; z dnia 31.10.2012 r., II FSK 510/11.

W kontekście powyższego, Organ dokonał "ważenia" obu wartości w niniejszej sprawie, tj. "ważnego interesu publicznego" i "ważnego interesu strony", a więc rozważył, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego, czy dochodzenie należności czy też udzielenie ulgi, i w ocenie Sądu zasadnie Organ stwierdził w istocie sprawy, że trudna sytuacja materialna Skarżącego z uwagi na wysokość dochodu, nie pozwalającego na jednorazowe pokrycie zaległości, nie może przemawiać za udzieleniem ulgi w postaci umorzenia nałożonej kary administracyjnej, gdyż kara ze swej natury jest dolegliwością mającą przede wszystkim charakter prewencyjny, wymuszający na ukaranym działania zgodnie z obowiązującymi przepisami, i Strona już od momentu nałożenia kary pieniężnej powinna liczyć się z koniecznością jej wykonania, tj. uiszczenia, i miała możliwości w celu jej wykonania poczynienia oszczędności (odkładnia niewielkich kwot pieniężnych na poczet spłaty kary).

Powyższe zatem oznacza, że nieuchronność wykonania kary wymusza przestrzeganie prawa, a w konsekwencji jej wykonanie, a nie umorzenie, co leży w interesie publicznym, zaś dolegliwość jaką ponosi z tego tytułu zobowiązany jest wpisana w funkcję kary, jej celowość (prewencyjny i wychowawczy charakter).

Podkreślić przy tym należy, że w przytoczonym wyżej przepisie art. 189k § 1 zdanie pierwsze K.p.a. ustawodawca przewidział, że organ, który nałożył administracyjna karę pieniężną, w przypadkach uzasadnionych "ważnym interesem publicznym " lub "ważnym interesem strony", oprócz wskazania tych dwóch przesłanek, przy zaistnieniu których organ jest uprawniony zastosować ulgę podatkową, użył jednak sformułowania "może udzielić ulg" w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, co jednoznacznie świadczy o uznaniowym charakterze tej instytucji. A zatem, Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie ma uprawnień do zmiany meritum tej decyzji, a jedynie bada, czy ustalenia organu i ich ocena, zostały przeprowadzone w zgodzie z prawem, a zatem, czy ta ocena nie jest dowolna, tzn. nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy lub racjach prawnych w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, tutaj art. 189k § 1 pkt 2 i pkt 3 K.p.a.

Z uwagi na brak zdefiniowania, co oznaczają przesłanki "ważny interes publiczny" i "ważny interes strony", w kontekście znajdującego zastosowanie w badanej sprawie przepisu art. 189k § 1 K.p.a., przytoczyć tu należy orzecznictwo odnoszące się do ulg przewidzianych w art. 67a ustawy – Ordynacja podatkowa (dalej "O.p."), w których ustawodawca także nakazał rozważać udzielenie ulgi w przypadkach uzasadnionych "ważnym interesem podatnika" lub "interesem publicznym".

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki NSA: z dnia 02.03.2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15; z dnia 11.07.2018 r., sygn. akt II FSK 1993/16 i II FSK 1917/16 ), treść art. 67a § 1 O.p. przepisu wyznacza niejako dwie fazy postępowania podatkowego: a mianowicie pierwszy, w którym organ podatkowy obowiązany jest ustalić, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego oceny. W przypadku natomiast uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21.08.2015 r., sygn. akt II FSK 1703/13, działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednak nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego oraz wyciągniętych wniosków co do wypełnienia przez stan faktyczny zakresu pojęć niedookreślonych użytych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, co oznacza wyjęcie spod zakresu zainteresowań sądu kryteriów celowościowych czy słusznościowych (wyroki NSA: z dnia 11.09.2015 r., sygn. akt II FSK 1821/13; z dnia 15.07.2008 r., sygn. akt II FSK 660/07; z dnia 10.01.2012 r., sygn. akt II FSK 671/11).

Konkretyzacja pojęć "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" powinna być dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Interes podatnika musi być na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało dla tego podatnika wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki. Pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną, aczkolwiek trudną sytuację ekonomiczną podatnika (wyroki: NSA z 10.03.2010 r., sygn. akt I FSK 31/08 i z 10.02.2016 r., sygn. akt II FSK 3139/13). Także "interes publiczny" powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, nie tylko z punktu widzenia fiskalnego interesu Państwa, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego (wyroki NSA: z dnia 10.02.2016 r., sygn. akt II FSK 3139/13; z dnia 03.07.2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06). Nadto wskazano, że uwzględnienie wniosku podatnika nie będzie żadnym "aktem łaski", ale efektem rzetelnej oceny, co w ustalonych realiach stanu faktycznego będzie z punktu widzenia społecznego korzystniejsze: zastosowanie ulgi, czy też odmowa uwzględnienia żądania strony.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, aprobując powyższe dyrektywy procedowania w sprawach z zakresu ulg co do zaległości podatkowych oraz wykładnię przesłanek w tych sprawach w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej (art. 67a § 1), stwierdził, że analogicznie znajdują one także zastosowanie w wykonywaniu administracyjnej kary pieniężnej, tj. do ulgi wnioskowanej w trybie art. 189k § 1 K.p.a.

Zdaniem Sądu, Organy w badanej sprawie podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a tym samym zebrały w sposób wyczerpujący i rozpatrzyły materiał dowodowy. Ustaliły bowiem przedmiot wniosku i zakres jego żądania, okoliczności powstania zaległości, sytuację finansową i stan majątkowy Skarżącego, w tym jego dochody.

W ocenie Sądu, Organ odwoławczy, ważąc obie wartości, tj. "ważny interes publiczny" i "ważny interes strony", dokonał prawidłowej oceny w oparciu o dokonane w sprawie ustalenia, a mianowicie, że mimo przejściowych trudności finansowych, Skarżący jest w stanie wygospodarować środki finansowe pozwalające na uiszczenie nałożonej nań kary w systemie ratalnym, co w przedmiotowym przypadku jest celowe, gdyż pomimo trudnej sytuacji finansowej Skarżącego, doprowadzi to do wykonania całości nałożonej kary, a w konsekwencji uwzględnia "ważny interes publiczny".

Jak słusznie podniósł Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką; w roku 2017 Skarżący uzyskał dochód netto w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł), natomiast E. M. w 2017 r. uzyskała dochód netto w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł). Zatem, średniomiesięczny dochód gospodarstwa domowego w 2017 r., to ok. [...] zł. Z decyzji Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że Skarżący od dnia 02.01.2018 r. posiadał status bezrobotnego, bez prawa do zasiłku, z uwagi na pobieranie zasiłku chorobowego. Jednak w dniu 03.04.2018 r. Skarżący oświadczył, że przestał pobierać zasiłek chorobowy i jest w stanie podjąć pracę zarobkową, przy czym zgłosił się w tym celu do Powiatowego Urzędu Pracy w S..

Jako wydatki zostały wskazane: żywność – [...] zł, TV+internet – [...] zł, leki – [...] zł oraz inne wydatki, co wynika z informacji wskazanych w oświadczeniu Skarżącego o majątku dochodach i źródłach utrzymania, załączonego do akt sprawy. Ponadto, Skarżący przedstawił faktury za energię elektryczną, z których wynika, że średniomiesięczny wydatek na energię to ok. [...] zł, opłata za wodę i wywóz nieczystości to koszt ok. [...] zł oraz zobowiązanie kredytowe w wysokości [...] zł.

Sumując, Organ odwoławczy wskazał, że miesięczne wydatki gospodarstwa domowego Skarżącego wynoszą ok. [...] zł, a to oznacza - jak słusznie wskazał Organ odwoławczy - że w 2017 r. w każdym miesiącu w gospodarstwie domowym Skarżącego pozostawała kwota wolnych środków finansowych w wysokości [...] zł.

Trafnie także Organ zwrócił uwagę na istotną okoliczność co do ważenia obu wartości tj. "ważnego interesu publiczny" i "ważnego interes strony", a także dla oceny faktycznej sytuacji finansowej Skarżącego, a mianowicie, że zaciągnięte zobowiązania kredytowe (tutaj, Skarżący posiada w [...] pożyczkę w kwocie [...]zł , którą spłaca w ratach po [...] zł), a więc zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym nie mogą mieć wpływu na zaspokojenie należności publicznoprawnych, jakimi bez wątpienia są nałożone kary administracyjne. Jak słusznie wskazano, powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez Skarżącego zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary administracyjnej, a więc zobowiązaniem publicznoprawnym powstałym w związku z naruszeniem przez Skarżącego przepisów prawa. Organ odwoławczy trafnie przy tym także przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14.01.2014 r., sygn. akt II SA/O1 1118/13, w którym Sąd ten stwierdził, że: "Słuszne jest także stanowisko organu odnośnie wydatków ponoszonych na spłatę kredytów. W przypadku bowiem, gdy skarżący jest dłużnikiem cywilnoprawnym z tytułu zaciągniętych kredytów i zobowiązanym stosunku publicznoprawnym, umorzenie należności publicznoprawnej (określonej ostateczną decyzją) przy jednoczesnym spłacaniu kredytu bankowego prowadziłoby w konsekwencji do finansowania zobowiązań cywilnoprawnych kosztem należności publicznoprawnych, które w konkurencji obu płatności maja pierwszeństwo zaspokojenia". Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Co istotne przy tym, Skarżący nie podnosił żadnych okoliczności, które wskazywałyby na jakiekolwiek trudności w spłacie zobowiązań z tytułu pożyczki, której miesięczna rata wynosi [...] zł.

A zatem, Organ odwoławczy dokonując oceny ustaleń w sprawie co do faktycznej sytuacji majątkowej i osobistej Skarżącego uwzględnił okoliczność, że w miesiącach styczeń - kwiecień Skarżący pozostawał osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jednakże przez złożenie w dniu 03.04.2018 r. oświadczenia, że jest zdolny do podjęcia pracy zarobkowej, zmieniła się sytuacja Skarżącego, pozwalająca uznać, że Skarżący pozyska nowe źródło dochodów, która pozwolą na wykonanie kary pieniężnej. Organ uwzględnił także w swojej ocenie okoliczność podnoszoną w odwołaniu, że Skarżący znalazł się w szpitalu, wskazując, że Skarżący nie przedstawił jednak na tę okoliczność żadnej dokumentacji potwierdzającej pobył w szpitalu lub potwierdzającej brak możliwości podjęcia pracy. Organ podniósł także, że Skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji ani informacji o zarobkach małżonki uzyskanych w 2018 r.

Uwzględniając powyższe ustalenia, Organ odwoławczy zasadnie zatem przyjął, że pomimo trudnej sytuacji finansowej Skarżącego w roku 2017, w Jego gospodarstwie domowym pozostawała kwota wolnych środków finansowych, a zatem Skarżący miał możliwość poczynienia stosownych oszczędności na poczet wykonania kary, bowiem tylko przejściowo posiadał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, natomiast jak sam Skarżący oświadczył, jest zdolny do podjęcia pracy, co w efekcie pozwala przewidywać na możliwość ratalnej spłaty należności publicznoprawnej (kary).

Z powyższego zatem wynika, że mimo złożonej i trudnej sytuacji finansowej Skarżącego, ma on jednak możliwość podjęcia pracy, a tym samym wykonać karę, wprawdzie nie jednorazowo, lecz w układzie ratalnym, jednakże w całości, co pozostaje w zgodzie z "ważnym interesem publicznym". Nie można bowiem pominąć w ocenie niniejszej sprawy - okoliczności powstania zobowiązania stanowiącego przedmiot wnioskowanej ulgi. Kara została nałożona na Skarżącego na skutek Jego zachowania niezgodnego z prawem, a zatem nie wynika z dobrowolnego podjęcia zobowiązania, lecz ma na celu prewencję (zapobiegać zachowaniom wbrew obowiązującemu prawu), a poza tym winna być nieuchronna by spełniała swoją funkcję. Te okoliczności były kluczowym powodem odmowy umorzenia wnioskowanej należności z tytułu nałożonej administracyjnej kary pieniężnej, a z uwagi na trudną sytuację finansową Skarżącego Organ zasadnie zadecydował o jej rozłożeniu na 20 równych miesięcznych rat, każda po [...] zł, przy czym pierwsza rata nadto obejmuje koszty upomnienia.

W ocenie Sądu, okoliczności powołane przez Organ przemawiają przeciw umorzeniu, skoro z ustaleń Organów wynika, że Skarżący posiada zdolność do zapłaty nałożonej kary administracyjnej, aczkolwiek w układzie ratalnym, to jednak w całości, co leży w dobrym interesie publicznym.

Zgodnie z przepisami zawartymi w Rozdziale 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6), zaś w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7), a postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 8), przy czym stosownie do art. 7 K.p.a. organy podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ramach realizacji tego obowiązku organy administracji publicznej są zobowiązane, w myśl art. 10 § 1 k.p.a. zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stosownie zaś do art. 11 K.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Przy czym w myśl art. 12 § 1 i 2 K.p.a, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Nadto, przy dokonywaniu oceny sprawy organy nie są skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i czynią to na podstawie własnego przekonania, z uwzględnieniem wszystkich dowodów, przy czym wyciągnięte wnioski nie powinny być sprzeczne z innymi zebranymi w sprawie dowodami oraz winny być zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym.

W ocenie Sądu, Organy obu instancji dochowały wyżej przytoczonym regułom postępowania, ustalony bowiem przez Organy stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie decyzji, nie naruszając przepisów prawa w stopniu wymagającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organ w toku postępowania pismem z dnia 07.11.2017 r. wezwał Skarżącego w celu ustalenia Jego możliwości płatniczych do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku przez określenie ulgi, o którą się ubiega, w tym o przekazanie wypełnionego formularza oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania wraz z dokumentacją potwierdzającą zawarte w oświadczeniu informacje, w wykonaniu którego to wezwania Skarżący przedstawił żądane dokumenty, zaś pismem z dnia 04.12.2017 r. zawiadomił pełnomocnika Skarżącego w trybie art. 9 i 10 § 1 K.p.a. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie wraz z pouczeniem o prawie do wypowiedzenia się w terminie 7 dni co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, oraz o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy z zastrzeżeniem, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, w sprawie zostanie wydana decyzja administracyjne (doręczonym w dniu 07.12.2017 r.). Jak wynika z akt sprawy, także pismem z dnia 28.03.2018 r. Organ wezwał Skarżącego w trybie art. 10 § 1 K.p.a. do uzupełnienia materiału dowodowego ze wskazaniem ściśle określonych dokumentów w celu dokonania wnikliwej analizy sytuacji materialnej i życiowej Skarżącego, w wykonaniu którego to wezwania Skarżący przedstawił żądane dokumenty, po czym pismem z dnia 20.04.2018 r. ponownie Organ zawiadomił Skarżącego o zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie w trybie art. 9 i 10 § 1 K.p.a. wraz z pouczeniem o prawie do wypowiedzenia się w terminie 7 dni co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, oraz o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy z zastrzeżeniem, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, w sprawie zostanie wydana decyzja administracyjne (doręczonym w dniu 24.04.2018 r.). Z prawa tego – jak wynika z akt sprawy – Skarżący jednak nie skorzystał, przy czym, co istotne, z chwilą złożenia wniosku o umorzenie kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty Skarżący jako strona postępowania był także uprawniony w każdym stadium postępowania zgłaszać wnioski dowodowe i inne żądania (art. 10 § 1 K.p.a.). Jak wynika z akt sprawy, takich wniosków ani żądań Skarżący nie zgłaszał w badanej sprawie.

Zatem, zarzut skargi co do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. uznać należało za bezpodstawny.

Uwzględniając natomiast uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji oraz obszerną i przekonującą argumentację Organu co do odmowy umorzenia i rozłożenia należności z tytułu nałożonej na Skarżącego administracyjnej kary pieniężnej, Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że organ orzekał dowolnie.

Odnosząc się końcowo do zarzutu skargi, że Skarżący wnosi o umorzenie kary pieniężnej, gdyż już otrzymał mandant w wysokości [...] zł i przyjął go by zamknąć sprawę, wskazać należy, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Sąd jednak wyjaśnia na marginesie, że mandant i administracyjna kara pieniężna stanowią dwie różne instytucje prawa i oparte są na odmiennych podstawach prawnych. Mianowicie, mandat, jaki otrzymał Skarżący, wynika z naruszenia przepisów ruchu drogowego (Skarżący, uciekając ulicami S., łamiąc przepisy ruchu drogowego, w tym dwukrotnie przejechał na czerwonym świetle, dopuścił się wykroczenia drogowego, co wynika z akt administracyjnych sprawy - a wynika z opisu naruszenia zawartego w uzasadnieniu decyzji z dnia 22.05.2017 r., którą nałożono na Skarżącego karę pieniężną), zaś administracyjna kara pieniężna została nałożona za niepoddanie się kontroli drogowej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W tych okolicznościach faktycznych i racji prawnych występujących w badanej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, i w związku z tym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.