Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1171/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 1, par. 102 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi L.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Po 259/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] października 2007r. Nr [...] znak [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...].10.2007 r. PINB na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane - nakazał L.P. rozbiórkę obiektu budowlanego – budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w P. przy ul. K. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w toku kontroli przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego ustalono, że w granicy z działką położoną przy ul. K. [...] znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji stalowej, osadzony na fundamentach. Obiekt pełni funkcję gospodarczo-garażową. Inwestor część fundamentu o długości 1,55m wykonał w maju 2007 r. Organ stanął na stanowisku, że z mocy art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r.243, poz. 1623 ze zm., dalej Prawo budowlane), roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Przepisy art. 29-31 Prawa Budowlanego nie wyłączają z tej ogólnej reguły wymogu uzyskania pozwolenia na budowę obiektów o funkcji gospodarczo-garażowej. Dlatego, w zaistniałym na gruncie rozpoznawanej sprawy stanie faktycznym, znajduje zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał przy tym, że fakt usytuowania spornego obiektu wyłącza możliwość zastosowania tzw. procedury legalizacyjnej. Budynek gospodarczo-garażowy nie spełnia bowiem warunków wynikających z przepisów techniczno-budowlanych, naruszając § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690– dalej rozporządzenie z 2002 r.). W dalszej kolejności PINB ustalił, że dla nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny obiekt nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Takie okoliczności, w ocenie organ, przesądziły o wyłączeniu procedury legalizacyjnej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że organ wydał swoją decyzję w oparciu o niekompletne dokumenty. Błędnie, w ocenie wnoszącego odwołanie, PINB przyjął, że sporny obiekt jest budynkiem. Objęty nakazem rozbiórki "blaszak" nie jest związany trwale z gruntem i "nie potrzebuje fundamentu by stać na ziemi i być użytkowany."

Decyzją z dnia [...].01.2008 r., WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy tok postępowania, podzielając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji PINB, że nie istnieje możliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej z uwagi na fakt, że sporny obiekt, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, został pobudowany samowolnie, na terenie nie objętym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiada ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności przeprowadzonych robót budowlanych, decyzji o warunkach zabudowy.

W skardze do sądu administracyjnego, skarżący ponownie zakwestionował trafność ustaleń organów obu instancji, co do faktu, iż "blaszak" jest budynkiem w rozumieniu art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego. Również ocena co do lokalizacji spornego "blaszaka" wydana została bez uwzględnienia zróżnicowania terenu w bezpośrednim otoczeniu działki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach rozważań prawnych odniósł się w pierwszej kolejności do wątpliwości skarżącego, dotyczących wymogu uzyskania pozwolenia na budowę blaszanego budynku gospodarczo-garażowego, którego rozbiórkę nakazały organy I i II instancji. Sąd przedstawił stan prawny unormowany w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, podkreślając, że zasadą obowiązującą w Prawie budowlanym jest obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w zakresie realizacji inwestycji budowlanych. Przypadki, kiedy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ustala się w oparciu o przepisy art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, sporny "blaszak" jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. "b" Prawa budowlanego. Posadowienie go nie wymagałoby więc pozwolenia na budowę jedynie wówczas, gdyby spełniał on warunki wynikające z treści art. 29 ust. 1 i 2 - Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy żadna z przesłanek uzasadniających zwolnienie od uzyskania pozwolenia na budowę (zgłoszenia), wymieniona w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, nie zaistniała. A w takich okolicznościach postawienie spornego obiektu wymagało uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Nadto, poza sporem pozostaje, że inwestor w stosownym czasie nie dokonał, ani zgłoszenia, ani też nie wniósł o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. W konsekwencji bez znaczenia dla obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę "blaszaka", pozostaje – podnoszona przez skarżącego kwestia związania obiektu z gruntem.

Dalej WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z 7 listopada 2008 r. przytoczył treść art. art. 48 Prawa budowlanego, będącego podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Sąd dodał, że ustawodawca - wprowadzając regulację zawartą w ustępie 2 art. 48 wskazanej ustawy - ustanowił priorytet procedury legalizacyjnej nad nakazem rozbiórki. Tymczasem, orzekające w niniejszej sprawie organy zaniechały przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego przesądzając, że ustalone w sprawie fakty nie dają podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego, w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem inwestor nie dysponuje ostateczną w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego decyzją o warunkach zabudowy. To stanowisko organów obu instancji Sąd uznał za błędne, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt P 37/06, uznający za niezgodny z Konstytucją RP przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b, w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania". Pominięcie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego było naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że organ winien nakazać skarżącemu, w ramach postępowania legalizacyjnego, przedłożenie aktualnie uzyskanej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sąd wskazał także, że procedura legalizacyjna samowoli budowlanej wymaga, oprócz decyzji przesądzającej o zgodności inwestycji z porządkiem planistycznym, sprawdzenia na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, czy budowa nie narusza przepisów – w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Winno to nastąpić dopiero po uzyskaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy. Ta bowiem decyzja określi między innymi tzw. linię zabudowy (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalenia w tym zakresie pozwolą organowi w niniejszym postępowaniu na przesądzenie, czy istniejąca lokalizacja obiektu gospodarczo-garażowego narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., a w szczególności powołany przez skarżącego pkt 2 ust. 3 tego paragrafu. Przyjęcie przez organ w zaskarżonej decyzji, że w sprawie niniejszej nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w art. 1 pkt 2 § 12, ze względu na rozmiary działki, było przedwczesne. Sąd dodał, że ewentualne naruszenie warunków techniczno-budowlanych nie tylko w zakresie usytuowania obiektu w granicy, lecz także innych określonych w powołanym, rozporządzeniu, będzie badał organ nadzoru budowlanego w procesie legalizacyjnym.

Po uprawomocnieniu wyroku WSA z 7 listopada 2008 r., PINB dla Miasta P. (dalej PINB) w dniu [...].03.2009r. wydał postanowienie nr [...], znak: [...] o wstrzymaniu właścicielom, tj. Panu L.P. oraz Pani S.P. zamieszkałym w P. przy ul. K. [...] prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach: dl. 5,70m x szer. 2,80m x wysokość- w najniższym punkcie l,95m, w najwyższym punkcie 2,05m zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w P. przy ul. K. [...] (działka nr [...], obręb D., arkusz nr [...]) oraz o nałożeniu na wymienionego inwestora obowiązek dostarczenia następujących dokumentów w terminie 60 dni od dnia doręczenia nin. postanowienia: 1/czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku gospodarczo - garażowego o wym.5,70 x 2,80 x wysokość w najniższym pkt 1,95 a w najwyższym pkt 2,05m zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w P. przy ul. K. [...] (działka nr [...], obręb D., arkusz nr [...]), opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane; 2/ oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3/ zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kolejno do akt sprawy załączono kserokopię decyzji nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...].10.2009r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo - garażowego położonego na działce nr [...], ark. [...], obręb D. położonej w P. przy ul. K. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].11.2009r., znak: [...].

Dnia [...] lipca 2010r. PINB wydał kolejną decyzję nakazującą właścicielom, tj. Panu L.P. oraz Pani S.P. rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku gospodarczo - garażowego zlokalizowanego na terenie posesji położonej w P. przy ul. K. [...] ([...]). Odwołanie z dnia 15 lipca 2010r. wniósł Pan L.P. Decyzją z dnia [...].07.2010r., znak: [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił wymienioną wyżej decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu WWINB wskazał między innymi, że PINB błędnie zakwalifikował przedmiot postępowania, określając go jako budynek o funkcji gospodarczo - garażowej. Zdaniem organu, ustawodawca nie przewidział możliwości funkcjonalnego połączenia budynku gospodarczego z budynkiem garażowym.

PINB podjął kolejne czynności dowodowe. Dnia 25.11.2010r. przeprowadzono czynności kontrole na nieruchomości przy ul. K. [...] w P. Ustalono wówczas, że w kontrolowanym obiekcie znajdowały się: meble ogrodowe, rowery, drabina, taczka oraz drewno. Według oświadczenia Pana L.P. oraz Pani S.P., budynek ten jest obecnie używany jako gospodarczy (tak było zawsze). Od czasu kontroli w 2007r. Państwo P. nie wykonywali żadnych robót budowlanych w przedmiotowym obiekcie budowlanym. Nadto stwierdzono, że w budynku nie ma wentylacji, przepływ powietrza następuje pod dachem z blachy falistej.

W tym samym dniu, tj. 25.11.2010r., Pan S.J. oświadczył pisemnie, że sporny blaszak jest zawsze i codziennie używany jako garaż, a Pan P. w dniu kontroli wyjechał z niego swoim autem, które na czas kontroli postawił na ulicy. Przed kontrolą, Pan P. od wczesnych godzin porannych przenosił z domu do kontrolowanego obiektu różne sprzęty: drabiny, drzwi, meble ogrodowe, itp. Nadto, fundament pod garaż, na całej szerokości, stoi na fundamencie jego płotu.

Kolejno do akt sprawy załączono oświadczenie z dnia 29.11.2010r. podpisane przez sąsiadów Pana J.: Panią D.M., Panią T.G., Pana B.B., Panią E.J., Panią M.J. i Pana M.N. Z dokumentu tego wynika, że wymienieni wielokrotnie widzieli, iż właściciel posesji przy ul. K. [...] korzystał ze swojego garażu - blaszaka, wprowadzając i wyprowadzając obecny i poprzedni samochód.

Następnie, pismem z dnia 30.01.2011 r. Pan S.J. poinformował pisemnie, dla udowodnienia jego tezy, że Pan P. ciągle od wielu lat i nadal korzysta z garażu - blaszaka przekazuje do akt sprawy zdjęcia z dnia 28.01.2011r. Obrazują one kolejne fazy wyjazdu tyłem z garażu, oraz wyraźne ślady opon pojazdu na wyjeździe z garażu.

Dnia 2.02.2011 r. PINB przesłuchał w charakterze świadka Pana M.N. Podczas czynności tych uczestniczył także Pan L.P. Wymieniony zeznał między innymi, że obiekt położony przy ul. K. [...] w P. wykorzystywany jest jako garaż. Dodał, że widział jak Pan L.P. wjeżdżał i wyjeżdżał samochodem (na pytanie jakim – odpowiedział, że terenowym) z powyższego obiektu (blaszaka). Pan L.P/ dodał, że wymiary jego samochodu uniemożliwiają jego parkowanie w przedmiotowym blaszaku. Powyższe potwierdził L.P. pismem z dnia 4.02.2011 r., a także dostarczył do akt sprawy wydruk z internetu zdjęcia satelitarnego z Google Maps, gdzie na ul. U. widać wyraźnie jego stojący równolegle do działki samochód. W świetle powyższych wyjaśnień, skoro nie ma możliwości normalnego parkowania w przedmiotowym blaszaku, to jest oczywiste, że traktował go i nadal traktuje jak budynek gospodarczy. Pan L.P. wskazał także, że Minister Infrastruktury określił w rozporządzeniu z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w rozdziale 10 zatytułowanym "Garaże dla samochodów osobowych" w § 102 pkt 2 ustalił m. in., że wrota garażowe powinny mieć co najmniej 2m wysokości "w świetle". Brama przedmiotowego blaszaka ma zaledwie wysokość l,86m, a zatem nie spełnia ww. wymogów rozporządzenia dotyczącego garaży i nie ma podstaw do twierdzenia, iż blaszak jest garażem.

PINB w dniu [...].06.2011 r., wydał decyzję nr [...] znak: [...], nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku gospodarczo - garażowego znajdującego się na terenie posesji położonej w P. przy ul. K. [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji Pan L.P. wniósł o jej uchylenie. Została ona bowiem oparta na błędnym zakwalifikowaniu obiektu budowlanego - określanego przez niego mianem blaszaka - jako budynku gospodarczo – garażowego. Zdaniem odwołującego, obiekt ten nie spełnia wymogów garażu ze względu na wymiary. Spełnia on funkcję budynku gospodarczego. PINB popełnił błąd merytoryczny, nie zauważając, że blaszak ma tylko jedną bramę i to ona nie spełnia wymogów wysokości przewidzianych dla wrót garażowych. Zdaniem odwołującego, jeżeli chociaż jedna część nie spełnia wymagań technicznych garażu, to obiekt budowlany nie może być zakwalifikowany jako garaż.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego, WWINB wyjaśnił, że kwalifikacja przedmiotowego obiektu jako budynku gospodarczo - garażowego wymusza spełnienie przezeń wszystkich tych warunków, które winien spełniać budynek garażowy i budynek gospodarczy. Czyli, budynek taki musi spełniać warunki zarówno § 102 rozporządzenia, określającego warunki techniczne garażu jak i warunki określone w § 3 pkt 8 rozporządzenia dotyczącym budynku gospodarczego. Organ wskazał także, że na budowę garażu wymagane jest uzyskanie decyzji pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego), a na budowę budynku gospodarczego wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi (art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).

Uwzględniając powyższe, organ II instancji uznał w rezultacie, że może się zdarzyć taka sytuacja, że jeden obiekt będzie spełniał dwie funkcje: gospodarczą i garażową. Konkluzja taka jest związana z wyrokiem (który zapadł w nin. sprawie) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 07.11.2008r., sygn. akt II SA/Po 259/08, z którego wynika, że i tak na przedmiotowy obiekt wymagane jest pozwolenie na budowę. Organ przytoczył stanowisko Sądu w tej kwestii, a także w kwestii konieczności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, zgodnie z ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego, w tym sprawdzenia na podstawie tego przepisu, czy budowa nie narusza przepisów - w tym techniczno - budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Organ przytoczył art. 28 Prawa budowlanego oraz wskazał na treść art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego. Zdaniem organu, w świetle powyższych przepisów, budowa przedmiotowego obiektu, tj. budynku gospodarczo - garażowego znajdującego na terenie posesji przy ul. K. [...] w P., wymagała uzyskania przez inwestora decyzji - pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor decyzji takiej nie uzyskał - w takim przypadku mają zastosowanie przepisy art. 48 ustawy - Prawo budowlane. WWINB przytoczył treść 48 ust. 2 Prawa budowlanego oraz wskazał na postanowienie z dnia [...].03.2009r. PINB nr [...] o nałożeniu na wymienionego inwestora obowiązku dostarczenia wymienionych w postanowieniu dokumentów.

Uwzględniając, że do akt sprawy załączono decyzję nr [...] o warunkach zabudowy dla budynku gospodarczo - garażowego z dnia [...].10.2009r. wydaną przez Prezydenta Miasta P. oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast nadal nie przedstawiono czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu, organ odwoławczy uznał, że słusznym jest orzeczenie nakazu rozbiórki ww. obiektu budowlanego. Bowiem, zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 przywołanej wyżej ustawy : w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

L.P. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż dokonana przez organy administracyjne klasyfikacja przedmiotowego "blaszaka" jako budynku gospodarczo garażowego zawiera merytoryczny błąd, gdyż nie uwzględnia postanowień § 102 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dotyczące wrót garażowych. Przepis ten wymaga by "Garaż do przechowywania i bieżącej, niezawodowej obsługi samochodów osobowych, stanowiący samodzielny obiekt budowlany powinien mieć: wjazdy lub wrota garażowe co najmniej o szerokości 2,3 m i wysokości 2 m w świetle", a wrota przedmiotowego "blaszaka" mają tylko 1,86 m wysokości. Zdaniem Skarżącego w wyroku WSA w Poznaniu z 2008r. nie przesądzono, iż w przypadku przedmiotowego blaszaka wymagane jest pozwolenie na budowę. Skarżący powołując się na szerokość posiadanego samochodu, która jego zdaniem uniemożliwia korzystanie z obiektu jako garażu podniósł, iż przedmiotowy blaszak traktował zawsze jako gospodarczy, gdyż jest za wąski do wysiadania z samochodu. Zdaniem skarżącego organ I instancji zastawił na niego pułapkę, gdyż nie ma najmniejszych szans na dostarczenie projektu istniejącego "blaszaka" jako budynku gospodarczo-garażowego, gdyż projektant musi przestrzegać przepisów budowlanych w tym w/w rozporządzenia. Istnieje natomiast faktyczna i prawna możliwość sklasyfikowania "blaszaka" jako budynku gospodarczego i dostarczenia projektu

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).

Na wstępie stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Po 259/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] października 2007r. Nr [...] znak [...]. Specyfiką niniejszego postępowania jest więc orzekanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w warunkach związania wynikającego z sądowego rozstrzygnięcia wydanego już uprzednio w sprawie. Zgodnie z treścią przepisu art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą oni obowiązani podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zaś obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania.

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności zmieniające ustalenia przyjęte przy wyrażaniu przedstawionej oceny prawnej. Nie nastąpiła też zmiana przepisów prawa, która dozwalałaby na odstąpienie od zasady związania.

Ocena Sądu w niniejszej sprawie sprowadza się więc zgodnie z art. 153 P.p.s.a. do kontroli, czy organy administracyjne, wydając zaskarżone decyzje, zastosowały się do oceny prawnej i do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 7 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Po 259/08.

Zdaniem orzekającego Sądu, organ w pełni zrealizował wytyczne, jak i przyjął poglądy prawne wyrażone w w/w wyroku, który go wiązał. Dotyczy to poglądu, że należący do Skarżącego "blaszany budynek gospodarczo-garażowy" wymagał pozwolenia na budowę. Dotyczy to też wytycznych, w myśl których - wobec braku takiego pozwolenia - organ nadzoru budowlanego obowiązany jest prowadzić postępowanie legalizacyjne (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego) i w tych ramach żądać przedłożenia aktualnie uzyskanej decyzji ustalającej warunki zabudowy przedmiotowego obiektu budowlanego zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., a także, że organ winien sprawdzić, czy budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

Uzasadniając powyższe, orzekający Sąd ustosunkuje się do zarzutów skargi.

Zdaniem Skarżącego, w wyroku WSA w Poznaniu z 7 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Po 259/08 ani nie zaakceptował kwalifikacji "blaszaka" jako budynku gospodarczo-garażowego, ani nie przesądził, że "blaszak" ten wymagał pozwolenia na budowę. Powyższe stwierdzenia nie znajdują jednak pokrycia w treści uzasadnienia w/w wyroku. Z treści uzasadnienia wyroku bowiem wynika wyraźnie, że Sąd wówczas orzekający przesądził to, że posadowiony przez Skarżącego "blaszany budynek gospodarczo-garażowy" wymagał pozwolenia na budowę. Prowadząc rozważania w tym zakresie Sąd nie kwestionował określenia przeznaczenia tego obiektu jako budynku gospodarczo-garażowego, sam posługując się tym pojęciem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa także, że przed wydaniem przez WSA w Poznaniu wyroku z 7 listopada 2008 r., Skarżący nie kwestionował takiego określenia, oddającego mieszaną funkcję przedmiotowego obiektu (m. in. w piśmie z 17.06 2007 r. – k- 30), tylko podnosił, że ów "blaszak" nie jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego. Należy podkreślić i to, że również decyzja nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...].10.2009r., znak: [...] "o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo - garażowego położonego na działce nr [...], ark. [...], obręb D. położonej w P. przy ul. K. [...]" tak określa przedmiot, którego warunki dotyczą, wskazując, że decyzja ta została podjęta na wniosek "o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo – garażowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].11.2009r., znak: [...]. Również fakt, na który powołuje się Skarżący, że aktualnie posiadany przez Niego duży samochód terenowy z trudem mieści się w przedmiotowym "blaszaku", nie może być miarodajnym kryterium uznania, że obiekt ten nie jest garażem.

W powyższym kontekście, trudno zaakceptować zmianę stanowiska Skarżącego co do charakteru (funkcji) przedmiotowego obiektu. Choć, przesłankę aktualnie prezentowanego stanowiska Skarżący wyjaśnia także w skardze. Mianowicie chodzi o to, że wysokość wrót garażowych według przepisów – (§ 102 pkt 2 rozporządzenia) winny mieć co najmniej 2 m w świetle, a w wrota w przedmiotowym budynku mają 1,86 m wysokości.

W kontekście argumentacji nawiązującej do faktycznych wymiarów obiektu "blaszaka", Skarżący prezentuje w skardze sposób rozumowania, którego Sąd nie może zaakceptować. Mianowicie, skoro obiekt ten nie odpowiada wymiarom, jakie prawodawca określa dla garaży, to nie można tego obiektu kwalifikować jako garaż. Przyjęcie tej ostatnio wymienionej kwalifikacji przez organy orzekające w sprawie, Skarżący uznaje za "błąd merytoryczny". Zdaniem Sądu, tok rozumowania przyjęty w skardze opiera się na błędnym założeniu. To nie przepisy Prawa budowlanego należy "dopasowywać" do zamierzenia budowlanego lub stanu obiektu budowlanego, lecz na odwrót. Taki jest sens prawa, które ma "porządkować" stosunki prawne; w przypadku Prawa budowlanego stosunki związane z "wolnością budowlaną". Istotą prawa budowlanego jest wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej przy wykonywaniu robót budowlanych. Są ustanowione z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa, porządku, a także ochrony praw innych osób (por. art. 31 Konstytucji RP oraz m. in. art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego). Istotą przepisów Prawa budowlanego jest więc wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej w interesie publicznym oraz zapewnienie ich przestrzegania. W tym drugim aspekcie można stwierdzić, że Prawo budowlane ma charakter policyjny. Ujawnia się on w dwóch zakresach: kontroli prewencyjnej i nadzoru. Kontrola prewencyjna występuje, gdy przepisy Prawa budowlanego wymagają oceny legalności zamierzenia inwestycyjnego przed przystąpieniem do jego realizacji, np. poprzez wydanie pozwolenia na budowę albo zgłoszenie. Nadzór obejmuje sytuację, gdy przedmiotem oceny jest istniejący stan, a jej konsekwencją może być wydanie odpowiednich nakazów, np. nakaz doprowadzenia sposobu użytkowania obiektu do stanu zgodnego z prawem (zob. szerzej M. Kruś, Podstawowe instytucje i zasady prawa budowlanego, Poznań 2009 r., - publikacja dostępna w wersji elektronicznej Lex/El – komentarz do art. 4 Prawa budowlanego).

Podsumowując, nie ma racji Skarżący, twierdząc, że organ odwoławczy popełnił błąd, stosując przepisy dotyczące wymogów technicznych dla garaży -§ 102 pkt 2 rozporządzenia.

Przechodząc do kwestii ustalonego przez WSA w Poznaniu w wyroku z 7 listopada 2008 r. wymogu pozwolenia na budowę dla przedmiotowego "blaszanego budynku gospodarczo-garażowego" przypomnieć należy, że Sąd w pierwszej kolejności jednoznacznie stwierdził, że sporny "blaszak" jest "obiektem budowlanym" w rozumieniu ar. 3 pkt 1 lit. "b" Prawa budowlanego. Oznacza to, że wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie Sąd stwierdził, że obiekt ten nie spełnia warunków wynikających z art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zapewne z uwagi na przeznaczenie obiektu także jako gospodarczego, Sąd dodał, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zaistniała także żadna z przesłanek uzasadniających zwolnienie od uzyskania zgłoszenia.

Także w zakresie wytycznych co do podstawy prawnej i zakresu prowadzenia postępowania legalizacyjnego, WSA w Poznaniu w wyroku z 7 listopada 2008 r. wypowiedział się jasno, a organy – zdaniem orzekającego Sądu – dostosowały się do powyższych wskazówek. Tzn., zastosowały art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, żądając m. in. przedłożenia aktualnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz projektu budowlanego przedmiotowego obiektu, celem zbadania, czy nie zostały naruszone przepisy techniczno-budowlane w zakresie umożliwiającym doprowadzeni obiektu do stanu zgodnego prawem. Bezsporne też jest (co zostało potwierdzone także w skardze), że Skarżący żądanego projektu budowlanego nie przedłożył. Jak wykazano wyżej, przyczyny nieprzedłużenia projektu nie mogą być uznane za usprawiedliwione w świetle prawa. Stąd, zasadnie organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji uznał, że wobec niespełnienia nałożonych obowiązków, właściwym jest zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego: budynku gospodarczo - garażowego położonego na działce nr [...], ark. [...], obręb D. położonej w P. przy ul. K. [...].

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł oddaleniu skargi.

ja