Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2525/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. W. i P. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie odcinka linii energetycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. W. i P. W. solidarnie kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ II instancji", "MWINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. W. i P. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB w [...]", "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2021 r., Nr [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 4 kwietnia 2019 r. do PINB w [...] wpłynął wniosek M. W. i P. W. (dalej: "wnioskodawcy") w sprawie linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz ze słupami posadowionymi na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości O. gm. [...]. W dniu 10 grudnia 2019 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których stwierdzono, że na przedmiotowych nieruchomościach istnieje słup betonowy linii energetycznej średniego napięcia 15kV relacji [...] – [...]. Linia zrealizowana została w 1984 roku, na podstawie decyzji z dnia [...] września 1983 r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji. Podczas kontroli nie przedstawiono pozwolenia na budowę. Równocześnie kontrolujący wskazali, że słup jest betonowy, zbrojony, rozkraczny. Stwierdzili widoczne ubytki w konstrukcji betonowej słupa, miejscami widoczne części zbrojenia i spękania. Tabliczki ostrzegawcze są niewidoczne - zardzewiałe. Brak jest uziemienia słupa. Dodano, że działki o nr ew. [...] i [...] nie są zabudowane.

Następnie w dniu 17 czerwca 2020 r. PINB w [...] wydał postanowienie Nr [...], w którym nakazał P.S.A. Oddział [...] Rejon Energetyczny [...] (dalej: "inwestor") przedstawienie w terminie 60 dni powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej odcinka linii energetycznej napowietrznej przebiegającej, m.in. przez omawiane działki. W odpowiedzi w dniu 16 grudnia 2020 r. do organu nadzoru budowlanego ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego i możliwości użytkowania fragmentu sieci elektroenergetycznej napowietrznej SN zlokalizowanej na terenie działek o nr ew. [...] i [...] z obrębu [...], gm. [...], sporządzona przez mgr inż. M. O. i mgr inż. D. D..

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego PINB w [...] decyzją z [...] sierpnia 2021 r. udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie odcinka linii energetycznej napowietrznej SN zlokalizowanej, m. in. na terenie działek nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] położonych w miejscowości O.. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli wnioskodawcy, wskazując na brak zbadania przez organ istnienia po stronie inwestora tytułu prawnego do nieruchomości zajętej przez urządzenia przesyłowe, a także brak stwierdzenia naruszeń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Po jego rozpoznaniu MWINB decyzją z [...] października 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB w [...].

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że kontrolowana decyzja została wydana w oparciu o art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Podkreślił, że wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stanowi zwieńczenie postępowania w sprawach samowoli budowlanej sprzed dnia 1 stycznia 1995 r. Organ nadzoru budowlanego wydając pozwolenie na użytkowanie musiał wykluczyć przesłanki wymienione w art. 37 powyższej ustawy, które stanowią o przymusowej rozbiórce. W toku przeprowadzonego przez organ powiatowy postępowania ustalono, że budowa odcinka linii energetycznej napowietrznej SN zlokalizowanej m.in. na terenie działek o nr ew. [...] i [...], została wykonana w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r., co skutkowało przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku. Linia zrealizowana została bowiem w 1984 roku. W związku z jej realizacją została wydana wyłącznie decyzja z dnia [...] września 1983 r., zatwierdzająca plan realizacyjny inwestycji, co nie zastępowało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Kontrolując sporną inwestycję pod kątem możliwości jej legalizacji MWINB ustalił, że z zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], wynika, że budowa spornego odcinka linii napowietrznej SN powstała do obsługi zabudowy mieszkaniowej i jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Stąd też organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie jest usytuowana na terenie nieprzeznaczonym pod tego typu zabudowę i wykluczył przesłankę uniemożliwiającą legalizację obiektu, wynikającą z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku. Oceniając występowanie przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 omawianego przepisu MWINB wyjaśnił, że nakazując rozbiórkę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wykazać, że dalsze akceptowanie samowolnie posadowionego obiektu mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi oraz groźbę dla mienia. Tymczasem z przedstawionej w niniejszej sprawie ekspertyzy technicznej wynika, że istniejąca sieć elektroenergetyczna napowietrzna SN jest w dobrym stanie technicznym, który zapewnia jego bezpieczne użytkowanie. Sieć napowietrzna SN jest sprawna i wymaga okresowych konserwacji, zaś sama sieć nie wymaga wymiany i może być w dalszym ciągu eksploatowana. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność organ II instancji stwierdził, że w omawianej sprawie nie można uznać, aby w związku z użytkowaniem sieci elektroenergetycznej występowało niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, jak również niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Z powyższych względów organ stwierdził brak podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 roku oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 tej ustawy. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest wydać w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 roku decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu MWINB wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego w postępowaniu administracyjnym w sprawie legalizacji samowoli budowlanej zrealizowanej przed 1 stycznia 1995 r., nie badają kwestii naruszenia prawa własności. Przepisy art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 roku nie uzależniają bowiem wydania rozstrzygnięć od tego, czy inwestor obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy też nie posiada takiego prawa. Na poparcie swoich twierdzeń organ odwoławczy przytoczył bogate orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie.

Odpowiadając z kolei na zarzut posadowienia słupa niezgodnie z przepisami planistycznymi, MWINB podniósł, że przy legalizacji samowoli budowlanej na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku organy badają zgodność inwestycji z planami miejscowymi począwszy od daty jego budowy do obecnie obowiązujących. W zaświadczeniu Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia 2 grudnia 2020 r. wskazano zaś, że budowa spornego odcinka linii napowietrznej SN powstała do obsługi zabudowy mieszkaniowej i jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odpierając zarzut nieprawidłowego stanu technicznego przedmiotowego słupa, organ II instancji podkreślił, że przedłożona ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego i możliwości użytkowania fragmentu sieci elektroenergetycznej napowietrznej SN została sporządzona przez mgr inż. M. O. (nr upraw. [...]) i mgr inż. D. D. (nr upraw. [...]). Osoby te posiadają odpowiednie uprawnienia i ponoszą odpowiedzialność za sporządzoną dokumentację. Ponadto ciężar udowodnienia pewnych kwestii spoczywa nie tylko na organie ale również na podmiocie, który wywodzi z tych okoliczności określone skutki. Ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego pozwala na wykluczenie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku.

Odnosząc się do wniosku o zawieszenie omawianego postępowania z uwagi naprowadzone przed Sądem Rejonowym w [...] postępowanie w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem oraz zaprzestanie naruszeń dotyczących nieruchomości (sprawa o usunięcie słupa i linii energetycznej), organ wojewódzki stwierdził brak podstaw do jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej usunięcia słupa i linii energetycznej w procedurze cywilnej nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. W. i M. W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jej uchylenia, uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik skarżących zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 21 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie przez organ administracji publicznej, że wydanie pozwolenia na użytkowanie odcinka linii energetycznej napowietrznej SN nie wymaga ze strony organu badania istnienia po stronie inwestora tytułu prawnego do zajętej przez urządzenia przemysłowe nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do ograniczenia prawa własności skarżących bez wyraźnej podstawy ustawowej,

- art. 37 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w przyjęciu, że dla legalizacji obiektu budowlanego nie jest konieczne wykazanie się przez inwestora prawem do terenu inwestycji, na której znajduje się obiekt budowlany będący samowolą budowalną, ponadto przyjęcie przez organ administracji publicznej, że odcinek linii energetycznej napowietrznej SN nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a także nieodwracalnego pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia,

- art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego, wyrażający się w przyjęciu, że odcinek linii energetycznej napowietrznej SN jest zdatny do użytkowania, podczas gdy z dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt sprawy oraz z protokołu z oględzin z dnia 10 grudnia 2019 r. wynika odmienny stan faktyczny,

- § 59 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego po przez przyjęcie, iż zachodzi podstawa jego zastosowania, podczas gdy brak spełnienia podstaw do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, uniemożliwia jego zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,

- art. 6 k.p.a. poprzez ograniczenie prawa własności bez podstawy prawnej, błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, niezastosowanie przez organ zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji sprzecznej z przepisami prawa,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z powodu niepodjęcia przez organ wszelkich i niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez pominięcie dowodu w postaci protokołu z oględzin z dnia 10 grudnia 2019 r., nieuwzględnienie dokumentacji zdjęciowej, obrazującej stan wizualny i techniczny słupa na działce skarżących, które to dowody wskazywały na odmienny stan techniczny słupa niż zostało to przedstawione w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgr. inż. M. O. i mgr. inż. D. D., stanowiącej podstawę uznania przez organ, że przedmiotowa linia energetyczna nie stanowi niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a także nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej polegające na pominięciu dowodu w postaci protokołu z oględzin z dnia 10 grudnia 2019 r., nieuwzględnieniu dowodów skarżących co do stanu technicznego słupa i linii energetycznej, obrazujące odmienny stan techniczny słupa i linii energetycznej niż w ekspertyzie technicznej sporządzonej prze mgr. inż. M. O. i mgr. inż. D. D., stanowiącej podstawę uznania przez organ, iż przedmiotowa linia energetyczna nie stanowi niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a także nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., Nr [...], udzielającej P.S.A. Oddział [...] Rejon Energetyczny [...], pozwolenia na użytkowanie odcinka linii energetycznej napowietrznej SN zlokalizowanej, m. in. na terenie działek nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] położonych w miejscowości O..

Postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego dotyczyło samowolnie wybudowanej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz ze słupami posadowionymi na działkach o nr ew. [...] i [...] Inwestycja została zrealizowana w1984 roku, na podstawie decyzji z dnia [...] września 1983 r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji, jednak bez pozwolenia na budowę.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania legalizacyjnego, albowiem – co ostatecznie nie było sporne w sprawie – przedmiotową linię energetyczną - wybudowano w warunkach samowoli budowlanej w okresie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem , zdaniem organów, wymagało wykorzystania przepisów tej ustawy stosując art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1202 ze zm., dalej jako "Prawo budowlane z 1994 r.").

Zgodnie z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl art. 103 ust. 2 cyt. ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przez pojęcie przepisów dotychczasowych należy rozumieć: art. 37, art. 38, art. 39, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., która to ustawa – zgodnie z art. 107 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., z dniem 31 grudnia 1994r. utraciła moc, z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r.

Wymienione przepisy Prawa budowlanego z 1974r., stosuje się – zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. – niezależnie od tego, czy samowola budowlana powstała przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, czy też w czasie obowiązywania tej ustawy (zob. Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WK 2016 i powołane tam: wyrok NSA w Gdańsku z dnia 20 września 2000 r., II SA/Gd 1597/98, Lex nr 654926; wyrok NSA w Katowicach z dnia 13 lutego 2002 r., II SA/Ka 1231/00, Lex nr 655200; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., II OSK 138/06, Lex nr 507206).

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji administracyjnych stanowiły więc przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a w szczególności art. 37 i 42 Prawa budowlanego. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., działając na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego, udzielił pozwolenia na użytkowanie odcinka linii energetycznej napowietrznej SN zlokalizowanej, m. in. na terenie działek nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] położonych w miejscowości O.. Organ drugiej instancji, zaakceptował ustalenia faktycznie i ocenę prawną dokonaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki w razie samowoli budowlanej, lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W pierwszej kolejności wymagało więc rozważenia przez organy nadzoru budowlanego to, czy nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 Prawa budowlanego.

W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd, podziela ocenę organów obu instancji, że przedmiotowa inwestycja nie jest usytuowana na terenie nieprzeznaczonym pod tego typu zabudowę, co wyklucza konieczność zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przywołane przez organy przepisy planistyczne przede wszystkim obecnie obowiązujące nie wykluczają możliwości budowy tej linii na tym obszarze.

Zgodnie z Uchwałą Nr [...]Rady Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1996r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] oraz zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] – zatwierdzoną Uchwałą Nr [...] Rady Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] października 2000r. a także zmianą planu zatwierdzoną Uchwałą Nr [...]z dnia [...] września 2009r.- teren działki o nr ew. [...] z obrębu [...] znajduje się na obszarze przeznaczonym pod komunikację – ulica lokalna ( 7KL), a działka nr ew. [...] na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową ( 6MN). Zgodnie z rozdziałem IV – zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej w § 6 ust 5 pkt 1-3 ustaleń planu- "ustala się zaopatrzenie w energie elektryczną z istniejącej napowietrznej linii średniego napięcia 15 kV- zakres rozbudowy linii oraz rozmieszczenie nowych stacji transformatorowych określone będą w koncepcji budowy linii elektroenergetycznych dla obsługi osiedla- nakazuje się podjęcie działań w celu przeprowadzenia linii energetycznych średniego i niskiego napięcia kablami podziemnymi zamiennie za istniejące linie napowietrzne".

Jednocześnie z zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2020r. wynika, że przedmiotowy odcinek linii napowietrznej SN powstał dla obsługi zabudowy mieszkaniowej i jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kluczowe zatem znaczenie dla oceny kontrolowanej przez Sąd zaskarżonej decyzji miało ustalenie, czy organy nadzoru budowlanego przeprowadziły niezbędne postępowanie wyjaśniające pozwalające stwierdzić czy w sprawie wystąpiła przesłanka o jakiej mowa w art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Przepis ten stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Dla zastosowania ww. przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki: 1) naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy; 2) powstanie jako skutku budowy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z ww. stanów. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażany był pogląd, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r., powinien być stosowany wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 tej ustawy (por. wyroki NSA: z 17 kwietnia 1989 r., sygn. IV SA 83/89, ONSA 1989, z.1, nr 38; z 4 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 1978/10 publ.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, aby można było w pełni stwierdzić brak przesłanek przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r., organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające pozwalające ocenić, że samowolnie wybudowana napowietrzna linia energetyczna przebiegająca przez nieruchomości skarżących nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo nie stanowi niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a zarazem czy takie ewentualne zagrożenie można zalegalizować poprzez nakazanie określonych zmian i przeróbek w samowolnie zrealizowanym obiekcie.

Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii stanu technicznego sieci w tym betonowego słupa, wyjaśnić trzeba, że przedłożona ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego i możliwości użytkowania fragmentu sieci elektroenergetycznej napowietrznej SN sporządzona przez mgr inż. M. O. (nr upraw. [...]) i mgr inż. D. D.(nr upraw. [...]), wykazała, że stan istniejącej sieci jest dobry. Bez widocznych oznak zużycia, a sam słup może być w dalszym ciągu eksploatowany. W tej kwestii nie stanowią przeciwwagi dowodowej same twierdzenia skarżących, a nawet dokumentacja fotograficzna wobec opinii osób posiadających w tej materii odpowiednia wiedze techniczną i stosowne uprawnienie.

Osią sporu w sprawie pozostaje więc rozumienie pojęcia "niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia" oraz tego, czy ustalenia faktyczne poczynione przez organy nadzoru budowlanego były wystarczające do przyjęcia, że ów warunek normatywny wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie został w sprawie spełniony.

W tej sytuacji w szczególności należało zbadać wpływ wybudowanej bez pozwolenia na budowę linii energetycznej na możliwość korzystania przez skarżących z nieruchomości stanowiącej ich własność działki nr ew. [...], zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa (art. 140 Kc). Konieczne było zatem ustalenie, jaka część nieruchomości skarżących wyłączona została, na skutek zrealizowanej samowoli budowlanej, spod możliwości zabudowy i w zależności od tych ustaleń ocenić, czy z tego powodu nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości skarżących. Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego była kompleksowa ocena zaistnienia w tej sprawie przesłanek z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r.

W judykaturze kwalifikowany charakter niekorzystnej zmiany warunków użytkowych rozumiany jest jako pogorszenie znaczne, istotne, w stopniu nie dającym się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. II OSK 1318/15; z 23 października 2013 r., sygn. II OSK 1185/12).

Jak wynika z akt administracyjnych P. W. i M. W. deklarowali zamiar zabudowy swojej nieruchomości. Jednak organy nie poczyniły żadnych ustaleń w jakim zakresie ( procentowo) usytuowanie linii energetycznej wraz ze słupem, biorąc pod uwagę konieczność zachowania stref ochronnych, ograniczą możliwości zabudowy działki skarżących, konkludując to jedynie eufemistycznym stwierdzeniem, że do takich ograniczeń dojdzie.

W orzecznictwie wskazuje się, że wyrażenie ustawowe "niedopuszczalne pogorszenie" należy do kategorii zwrotów ogólnych (niedookreślonych), których konkretyzacja wymaga oceny wielu elementów dotyczących naruszyciela, przedmiotu naruszenia (intensywności owego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia), a także pokrzywdzonego naruszeniem otoczenia.

Przedwczesne jest więc stwierdzenie organów o braku zaistnienia przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 2 i zastosowanie w sprawie art. 42 ust 3 Prawa budowlanego z 1974r., wobec samowolnie wybudowanego odcinka linii energetycznej napowietrznej SN zlokalizowanej, m. in. na terenie działek nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] położonych w miejscowości O.

Odnosząc się do kwestii konieczności badania w niniejszym postępowaniu prawa inwestora do nieruchomości przeznaczonej na cele budowlane, należy zauważyć, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym brak jest jednolitego stanowiska w tej kwestii.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 1989 r. (sygn. IV SA 1181/88, LexPolonica nr 299403), zgodnie z którym rozpoczęcie budowy na takiej nieruchomości (w stosunku do której inwestor nie posiadał prawa własności, ani żadnego innego tytułu prawnego upoważniającego go do dysponowania działką na cele budowlane) należy uznać za samowolne jej zajęcie, powodujące również skutki określone w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obligujących organy administracji państwowej do zastosowania art. 37 tego prawa.

Własność należy bowiem do wartości szczególnie chronionych prawem, tak w przepisach Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (art. 21 ust. 1 i 2), w przepisach prawa cywilnego, jak i w przepisach prawa budowlanego i to pod rządem wszystkich ustaw, w tym również ustawy z 1974 r. Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane chronią bowiem prawo własności, dopuszczając możliwość zabudowy określonej nieruchomości jedynie w przypadku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 5 ww. ustawy, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (D. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.) stanowił zaś, iż do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor zobowiązany jest dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję.

Z przytoczonych regulacji wynika, iż ustawodawca nałożył na inwestora, zamierzającego zrealizować roboty budowlane, pozostające w sferze zainteresowania organów administracji, obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W ocenie Sądu, badanie przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. tytułu prawnego do nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany stanowiący samowolę budowlaną, wynika z konieczności respektowania zasady ochrony własności wyrażonej w art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz konieczności zapewnienia spójności systemu prawa - rozwiązań przyjętych w prawie administracyjnym i prawie cywilnym.

Ratio legis art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. sprowadza się do uniemożliwienia sprawcom samowoli budowlanej ominięcie obowiązujących przepisów prawa materialnego, w tym także prawa cywilnego, regulujących stosunki własności. Interes społeczny i słuszny interes właścicieli nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy samowoli w sytuacji lepszej, niż sytuacja inwestora działającego zgodnie z przepisami prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 759/96, LEX nr 43338). Zaniechanie badania przez organy tytułu prawnego do nieruchomości w postępowaniu rozbiórkowym prowadziłoby do wydania decyzji, której legalność - w istotnej kwestii zgodności z przepisami prawa cywilnego dotyczącymi ochrony własności, nie byłaby przez organ administracji oceniana. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA W Gliwicach z dnia 9 lipca 2017r. syg.II SA/Wa 188/17 , gdzie wprost wskazano, że inną ważną przyczyną wg. art. 37 ust.2 Prawa budowlanego z 1974r. uzasadniającą wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce jest także m.in. naruszenie samowolną budową podstawowego, chronionego konstytucyjnie prawa własności.

Zdaniem Sądu na gruncie przepisów tej ustawy nie jest dopuszczalne zalegalizowanie samowoli budowlanej i dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego (poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie jej art. 42), który powstał z naruszeniem cudzej własności. Niewątpliwie bowiem nie byłoby możliwe udzielenie pozwolenia na jego budowę, bez zgody osoby będącej w świetle przepisów prawa właścicielem nieruchomości, na której obiekt taki miał być zrealizowany. Taka legalizacja niewątpliwie naruszałaby uzasadnione interesy osób trzecich, w takim wypadku właściciela nieruchomości. Analogiczne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 3 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Gl 1261/08 (Lex nr 562139). Legalizacja samowoli ma natomiast za zadanie doprowadzić inwestycję do takiego stanu, w jakim byłoby możliwe udzielenie pozwolenia na jej powstanie (przy uwzględnieniu zróżnicowanego stanu prawnego).

W wyroku z dnia 17 marca 1998r., sygn. akt IV SA 759/96 (Lex nr 43338) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ratio legis art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane z 1974r. zasadza się na tym, aby uniemożliwić sprawcom samowoli budowlanej ominięcie obowiązujących przepisów prawa materialnego, w tym także przepisów prawa cywilnego, regulujących stosunki własności. Interes społeczny i słuszny interes właścicieli nieruchomości wymaga bowiem, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Taka samowolna realizacja obiektu budowlanego z naruszeniem prawa własności nieruchomości może poza tym spowodować niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia poprzez niezgodne z prawem ograniczenie możliwości swobodnego, zgodnego z prawem jej zagospodarowania nieruchomości przez właściciela, co stanowi przesłankę orzeczenia o nakazie rozbiórki określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy.

Na zakończenie wyjaśnienia wymaga, że słusznie podnosząc, że wobec daty realizacji obiektu w warunkach samowoli budowlanej, w sprawie organy jednoznacznie stwierdziły, że w sprawie musi znaleźć zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego 1994 r. Zgodnie z tym przepisem, co zostało już przywołane wyżej, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W konsekwencji sprawę skierowano na tryb legalizacji uregulowany w ustawie Prawo budowlane z 1974 r. Uczyniono to, zdaniem Sądu, przedwcześnie, a to z uwagi na pominięcie w tej ocenie obowiązujących w dacie wydania ww. decyzji organów nadzoru budowlanego przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471; "ustawa zmieniająca") i przepisów przejściowych zawartych w przywołanej ustawie zmieniającej.

Należy zaś dostrzec, że o ile przed wskazaną nowelizacją do samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r., należało stosować art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., o tyle po wskazanej zmianie legalizacja tego rodzaju inwestycji może mieć miejsce również na "nowych" zasadach, przewidzianych w art. 49f i następnych Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 49f ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Zgodnie natomiast z art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Jak z powyższego wynika, w ww. art. 49f ust. 1 uregulowano uproszczone postępowanie legalizacyjne, które na podstawie art. 49f ust. 2 może znaleźć zastosowanie także do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.; podmiot wskazany w art. 49f ust. 2 omawianej ustawy może wnieść o zastosowanie przywołanej procedury uproszczonej.

Dodać należy, że wobec brzmienia art. 32 ustawy zmieniającej, znowelizowane przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., dotyczące uproszczonego trybu legalizacji, mogą znaleźć zastosowanie także w niektórych sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji prawa, tj. przed 19 września 2020 r. Jak stanowi bowiem art. 32 ustawy zmieniającej nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Z powołanego przepisu wynika, że ustawa nowelizująca eliminuje możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego uproszczonego w stosunku do obiektów budowlanych, co do których wydano przed dniem wejścia w życie tej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki; a contrario należy przyjąć, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy zmieniającej decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie. Co więcej, należy też uznać, że ww. art 32 jest uregulowaniem szczególnym w stosunku do art. 25 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przytoczony art. 32 ustawy zmieniającej (jako że odnosi się do postępowania będącego w toku, bo tak należy go odczytywać, skoro nawiązuje do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę), wyłącza stosowanie cyt. art. 25 we wskazanych w nim stanach faktycznych. Obowiązujące obecnie rozwiązania prawne umożliwiają więc wszczęcie postępowania uproszczonego z art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r. w stosunku do każdego obiektu budowlanego objętego art. 103 ust. 2 tej ustawy, wobec którego nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki do dnia 19 września 2020 r. i to - zdaniem Sądu - niezależnie od tego, czy w stosunku do niego wszczęto już postępowanie legalizacyjne (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 858/21). Przy czym wszczęte postępowanie legalizacyjne przed wskazaną datą, w sytuacji możliwości prowadzenia dalej tego postępowania w stosunku do samowoli budowlanej z zastosowaniem art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r., winno uwzględniać tę regulację. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma żadnego uzasadnienia prawnego, aby uruchomić i prowadzić równolegle dwa odrębne postępowania administracyjne przez nadzór budowlany - z tego samego powodu (realizacji inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę), ale w różnych reżimach prawnych - mające osiągnąć ten sam cel (tj. doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem).

W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlane nie uwzględniły przywołanego stanu prawnego i nie ustaliły w efekcie w sposób prawidłowy trybu, w jakim sprawa winna być prowadzona. Wprawdzie zasadnie w okolicznościach sprawy uznały, że w stosunku do obiektu objętego postępowaniem znajduje zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Niemniej jednak nie dokonały prawidłowej analizy w kontekście możliwości zastosowania do tego obiektu wprowadzonego z dniem 19 września 2020 r. uproszczonego trybu legalizacji.

Dodać należy, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej ( pismo skarżących z 4 kwietnia 2019 r.), ale nie znajduje jednak w tej sytuacji zastosowania art. 25 ustawy zmieniającej, a przytoczony powyżej art. 32 tej ustawy. W jego kontekście Sąd stwierdza zaś, że przed wejściem w życie omawianej nowelizacji, w niniejszym postępowaniu nie doszło do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd podnosząc powyższe ma na uwadze także i to, że uproszczone postępowanie legalizacyjne w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., może być uruchomione wyłącznie na wniosek "właściwego" podmiotu; dostrzega jednak, że o takim uprawnieniu podmiot ten powinien być przez organ pouczony na zasadzie art. 9 k.p.a., co w sprawie także nie miało miejsca.

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Sąd zaznacza również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto wskazuje się, że obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, a jego naruszenie należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że nie wyjaśniono w toku postępowania, w jakim trybie winno być ono kontynuowane po nowelizacji Prawa budowlanego z 1994r., która weszła w życie 19 września 2020r. Ma to istotne znaczenie dla wyniku niniejszego postępowania (i musiało prowadzić do uwzględnienia skargi), albowiem zupełnie inne warunki należy spełnić w celu legalizacji samowoli budowlanej na gruncie zastosowanego w sprawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., a inne – na podstawie znowelizowanej i obecnie obowiązującej ustawy.

Sąd wyjaśnia bowiem, że zgodnie z art. 49g ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (art. 49g ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Stosownie do art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie. Dalej, zgodnie z art. 49h ust. 1 w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego sprawdza: kompletność dokumentów legalizacyjnych (pkt 1) oraz czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (pkt 2). Zgodnie z art. 49i ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje: decyzję o legalizacji, w przypadku gdy: dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2 (lit. a), oraz z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (lit. b). Decyzja o legalizacji stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego (art. 49i ust. 2).

To wszystko pokazuje zakres zainteresowania organu nadzoru budowlanego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, jednocześnie obrazując także wyraźne różnice pomiędzy tym postępowaniem a postępowaniem legalizacyjnym uregulowanym w ustawie z 1974 r., która m.in. wymaga zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974.). Nieustalenie więc w sposób prawidłowy w oparciu, o które przepisy prawa legalizacja samowoli budowlanej winna być prowadzona, skutkowało wadliwym załatwieniem sprawy, naruszeniem nie tylko przepisów procesowych, ale też prawa materialnego, tj. art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez co najmniej przedwczesne jego zastosowanie.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może się ostać także z tej przyczyny, że zawiera nierzetelną i dokonaną z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a ocenę w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a uzasadniającą zdaniem MWINB udzielenie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust 3 przywołanej ustawy.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył w stopniu istotnym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., nadto art. 9 k.p.a. w zw. z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. i art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r. oraz art. 32 ustawy zmieniającej- nie przeprowadził bowiem właściwego postępowania legalizacyjnego, w szczególności nie ustalił prawidłowo trybu, w którym postępowanie winno być kontynuowane i zakończone; orzekając zaś w oparciu o art. 42 ust 3 Prawa budowlanego z 1974 r. zastosował nieprawidłowe jego rozumienie i oparł się na niekompletnym materiale dowodowym, i niewystarczających ustaleniach.

W tych warunkach, tj. z uwagi na ww. wady kontrolowanego postępowania, za konieczne dla prawidłowego załatwienia sprawy Sąd uznał również uchylenie decyzji PINB (która to dotknięta jest tożsamymi uchybieniami).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2019r., poz. 2325).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.