Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 905/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 42-44
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Teresy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 201/06 w sprawie ze skargi Teresy K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 listopada 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Teresy K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r. / III SA/Wa 201/06/, oddalił skargę Teresy K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 listopada 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. powyższym rozstrzygnięciem utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-T. z dnia 21 lipca 2005 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15 kwietnia 2002 r. oraz z dnia 7 czerwca 2002 r.

Jako podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej Kpa/ oraz art. 18, art. 59 par. 1 pkt 2 i par. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a./.

Organ II instancji ocenił, że organ egzekucyjny prawidłowo doręczył zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego bankowi prowadzącemu rachunek zobowiązanej, a bank poinformował organ egzekucyjny o jego przyjęciu. Jednocześnie, za pośrednictwem Poczty Polskiej, organ egzekucyjny doręczył Teresie K. w trybie art. 44 Kpa odpisy przedmiotowych tytułów egzekucyjnych oraz odpisy zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego. Przedmiotowych przesyłek doręczyciel Urzędu Pocztowego nie mógł bezpośrednio doręczyć zobowiązanej jak również innemu dorosłemu domownikowi, ponieważ mieszkanie było zamknięte. Doręczyciel złożył na kopercie i zwrotnym poświadczeniu odbioru stosowną adnotację. Wobec niemożności doręczenia 22 sierpnia 2002 r. przesyłki w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 Kpa, pozostawił on w skrzynce pocztowej zobowiązanej zawiadomienie /awizo/ informujące o możliwości odbioru przesyłki w Urzędzie Pocztowym Warszawa 88 /ul. Bazyliańska 1/. Skierowaną do zobowiązanej przesyłkę Urząd Pocztowy zwrócił nadawcy 4 września 2002 r. w związku z nieodebraniem jej w terminie siedmiodniowym.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., doręczenie przedmiotowej przesyłki nastąpiło w sposób zastępczy, zgodnie z art. 44 Kpa. Organ egzekucyjny w sposób skuteczny powiadomił zobowiązaną o zastosowanym środku egzekucyjnym, co spowodowało przerwanie biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi, a zatem nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 59 par. 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 59 par. 1 pkt 9 i art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa/ oraz art. 44 Kpa. Zdaniem skarżącej, dla skuteczności doręczenia w trybie określonym w art. 44 Kpa konieczny jest brak możliwości doręczenia przesyłki listowej w sposób określony w art. 42 i art. 43 Kpa. W ocenie skarżącej, nie doręczono skutecznie przesyłki listowej w trybie art. 44 Kpa. Brak doręczenia przesyłki skutkuje uznaniem egzekwowanych zobowiązań za przedawnione na mocy art. 70 Ordynacji podatkowej, gdyż tytuły wykonawcze dotyczyły należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r., i koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 par. 1 pkt 2 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - oddalając skargę - podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż organ egzekucyjny prawidłowo, w trybie zastępczym art. 44 Kpa, doręczył skarżącej przedmiotową przesyłkę listową, zawierającą odpisy tytułów wykonawczych oraz odpisy zawiadomień o zajęciu jej rachunku bankowego. W ocenie Sądu I instancji nie można również zarzucić doręczającemu niedochowania należytej staranności, gdyż, w związku z niemożnością doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 Kpa, złożył on przesyłkę na okres siedmiu dni we właściwej placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym umieścił w skrzynce na korespondencję skarżącej. Potwierdzenie odbioru przedmiotowej przesyłki doręczyciel opatrzył podpisem, datą oraz informacją: "Mieszkanie zamknięte. Awizo pozostawiono w skrzynce. Odbiór w UP W. 38, ul. B. 1".

Zdaniem Sądu, nie nastąpiło wygaśnięcie objętych tytułami wykonawczymi zobowiązań /zaległości/ podatkowych skarżącej na podstawie art. 59 par. 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, tj. w wyniku przedawnienia. Organ egzekucyjny skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, poprzez egzekucję z rachunku bankowego zobowiązanej. Prawidłowo, w trybie art. 44 Kpa, zawiadomił o tym fakcie skarżącą. Sąd stwierdził, że skoro w świetle art. 70 par. 4 Ordynacji podatkowej nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, a termin ten biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne, to nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 1997 r. Ponadto, ze względu na pięcioletni termin przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych zgodnie z art. 21 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2002 r.

W konsekwencji Sąd skonstatował, że brak jest przesłanek do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 par. 1 pkt 2 u.p.e.a.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 3 par. 1, art. 141 par. 4 oraz art. 135 w związku z art. 145 par. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a./ w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Autor skargi kasacyjnej przytoczył w niej w obszernym wstępie stanowiska stron oraz zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, po czym zakwestionował skuteczność doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych skarżącej w odniesieniu do unormowań art. 42, 43 i 44 Kpa.

Ponadto pełnomocnik skarżącej wywodził, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wewnętrznie sprzeczne, a więc w konsekwencji doszło do naruszenia art. 141 par. 4 i art. 3 par. 1 u.p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego argumentując o formalnych nieprawidłowościach i niezasadności tej skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznanej skargi kasacyjnej.

W treści rozpoczynającego skargę kasacyjną zarzutu kasacyjnego nie wskazano przepisów prawa, które stosowały w sprawie organy egzekucyjne i których ocena w postępowaniu sądowym doprowadzić miała do zarzucanego naruszenia wymienianych w nim uregulowań u.p.p.s.a. Rzeczywiste uzasadnienie tego zarzutu poprzedzone zostało bardzo obszernym /blisko sześciostronicowym/ przypomnieniem stanowiska strony i organów egzekucyjnych w dotychczasowym postępowaniu oraz przytoczeniem rozważań Sądu I instancji. Dopiero z późniejszych wywodów wnoszącego skargę kasacyjną wywnioskować można, że zarzuca on Sądowi I instancji błędną ocenę zastosowania art. 44 Kpa, w szczególności w kontekście unormowań art. 42 i art. 43 wymienionej ustawy.

Wobec powyższego ocenić należy, że taki sposób sformułowania, przedstawienia i uzasadnienia zarzutu kasacyjnego uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po pierwsze bowiem, organy egzekucyjne stosują przywołane przepisy Kpa w związku z regulacją prawną art. 18 u.p.e.a., która w analizowanej skardze kasacyjnej nie została nawet przez jej autora zauważona.

Po wtóre, i co najważniejsze, normy prawne wnikające z art. 42, 43 i 44 Kpa nie stanowiły postawy prawnej rozstrzygnięć organów egzekucyjnych i sądu administracyjnego. Analizowana sprawa dotyczyła umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu podnoszonego w niej przedawnienia egzekwowanych należności podatkowych. Zagadnienia te uregulowane są odpowiednimi przepisami /cyt./ ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Ordynacji podatkowej, które jednak w zarzucie kasacyjnym i jego uzasadnieniu nie zostały uwzględnione, zaś zaniechania tego nie może sanować okoliczność, iż podnoszone były w poprzedzającym skargę kasacyjną, opisanym w niej postępowaniu przed organami egzekucyjnymi i Sądem I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł więc tylko wypowiadać się w obszarze stosowania art. 44 oraz art. 42 i 43 Kpa jak o standardzie prawnym oceny stanu faktycznego doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, które to ustalenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, nie zaś w zakresie podstawy prawnej badanego i wydawanego rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 183 par. 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę zasadniczo wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczane są przez zarzuty kasacyjne spełniające wymogi prawne wynikające z art. 174 i art. 176 u.p.p.s.a. Zarzut kasacyjny, który nie wskazuje podstawy prawnej stosowania w sprawie unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego oraz pomija regulacje prawne stanowiące /bezpośrednią/ podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia, wymogów tych niewątpliwie nie spełnia.

Zarzut naruszenia art. 141 par. 4 u.p.p.s.a. jest natomiast nietrafny. Uzasadnienie sporządzone przez Sąd I instancji realizuje dostatecznie poprawnie normę i standardy wynikające z przywołanego przepisu prawa. Nie można też zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu niekonsekwencji, jeżeli, wskazując na określone, możliwe naruszenia art. 44 Kpa, przedstawia i argumentują jednocześnie, że, w kontekście konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie miały one w niej miejsca.

Z tych powodów, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.