Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 190/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 105 par 1, art. 136;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 7, art. 3 pkt 7a i 8
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 61 ust. 1, par 62 ust. 1, par 242 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...], znak [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] i umorzono postępowanie w sprawie samowolnego zamontowania przez M. M. dodatkowych drzwi wejściowych do mieszkania numer [...], otwieranych na klatkę schodową, w budynku mieszkalnym w O. przy ulicy [...].

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu 27 marca 2006 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wpłynęło pismo mieszkańców Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w O. informujące, iż lokator mieszkania numer [...] samowolnie zamontował dodatkowe drzwi wejściowe do swojego mieszkania, które to drzwi otwierają się na klatkę schodową i stanowią zagrożenie dla osób schodzących ze schodów. W związku z powyższym wnosili oni o sprawdzenie legalności wykonanych robót budowlanych i zlikwidowanie tej samowoli budowlanej.

W dniu 19 kwietnia 2006r. oraz w dniu 12 lutego 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadził oględziny przedmiotowych drzwi.

W toczącym się postępowaniu doszło do nakazania M. M. przez organ I instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia 17 maja 2007 r. wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane - usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ulicy [...] w O. w terminie do 30.06.2007 r., poprzez zdemontowanie dodatkowych drzwi wejściowych do mieszkania nr [...] w taki sposób, aby skrzydło drzwiowe po jego otwarciu nie zawężało drogi ewakuacyjnej w budynku. Decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 29 czerwca 2007 r., który nakazał prowadzenie sprawy w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) nakazał M. M. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez demontaż drzwi wejściowych do mieszkania numer [...], otwieranych na klatkę schodową, w budynku mieszkalnym w O. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż sporne drzwi wejściowe wykonał M. M. w 1995 r. Drzwi zamontowane zostały, jako drugie drzwi wejściowe do lokalu nr [...]. Otwierają się one na klatkę schodową. Szerokość skrzydła drzwi wynosi 94 cm. Drzwi usytuowane są w odległości 50 cm od biegu schodowego prowadzącego na wyższe kondygnacje. Na wykonanie powyższych drzwi inwestor nie uzyskał pozwolenia budowlanego, ani też nie dokonał zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Przedmiotowe drzwi zmniejszają w sposób niedopuszczalny szerokość drogi ewakuacyjnej, a przez to stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia 22 osób zamieszkujących w budynku. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny organ wziął pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wykonania robót oraz stwierdził, iż w myśl obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego remont także wymaga zgłoszenia. W przypadku jednak samowolnie wykonanych robót budowlanych, których nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, z uwagi na fundamentalny charakter przepisów techniczno-budowlanych, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy nakazuje doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Akcentował nadto organ, iż szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej regulowana jest przepisami § 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie może wynosić mniej niż 1,4 m, a skrzydła drzwi stanowiące wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą po ich całkowitym otwarciu zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Stąd też samowolnie wykonanych drzwi wejściowych nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, gdyż po ich otwarciu droga ewakuacyjna, w analizowanym przypadku, zostaje zmniejszona do 1,2 m.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. M. Wnosił w nim o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, iż w chwili montażu spornych drzwi w budynku zamieszkiwało nie więcej niż 20 osób i stąd też przedłożona ocena techniczna potwierdzała fakt, iż w takim przypadku dopuszczalnym jest przewężęnie szerokości drogi ewakuacyjnej do 1,2 m. Zauważył nadto odwołujący się, że w całym postępowaniu nie wzięto pod uwagę, że do budynku są dwa wejścia, a tym samym dwa wyjścia - jedno od ulicy, drugie zaś od strony podwórka. Do tego drugiego wyjścia jest łatwiejszy dostęp, po zejściu z wyższych kondygnacji. Argumentował nadto odwołujący się, iż z przeprowadzonych oględzin i pomiarów wynika, że szerokość klatki schodowej wynosi 2,14 m i taka jest szerokość drogi ewakuacyjnej do drzwi wejściowych od strony podwórka, a zatem spełniony jest warunek z przepisu § 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zamontowane drzwi wejściowe przewężają bowiem drogę ewakuacyjną jedynie od strony ulicy i to do 1,2 m. Odwołujący zwracał nadto uwagę na to, że została przeprowadzona kontrola Komendy Miejskiej Straży Pożarnej w O., która stwierdziła, że drzwi do lokalu mieszkania nr [...] otwierane na zewnątrz, nie stanowią zagrożenia dla osób przebywających w obiekcie w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i w oparciu o jego wyniki uznał, że brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej. Organ wskazał, że przedmiotem postępowania są roboty polegające na wykonaniu przez M. M. dodatkowych drzwi wejściowych do mieszkania numer [...], otwieranych na zewnątrz klatki schodowej, w budynku mieszkalnym położonym w O. przy ulicy [...]. Roboty te wykonano w latach 1995 roku i nie były one związane z ingerencją w obiekt budowlany, która polegałaby na zmianie kształtu lub wielkości otworów okiennych lub drzwiowych. Wskazując na przepis art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy uznał, iż wstawienie drzwi w istniejący otwór drzwiowy, bez wykonywania robót budowlanych, które ingerują w substancję budynku jest bieżącą konserwacją, która zwolniona jest z konieczności uzyskania akceptacji takiego zachowania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Nadto uzasadniał organ, że dla przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania istotne jest to, że w nieruchomości przy ulicy [...] drogę ewakuacyjną zapewniają wyjście główne i wyjście na podwórko, a przepisy § 236 ust. 1 i § 227 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie rozróżniają rodzajów wyjść, a zatem zachowanie szerokości drogi ewakuacyjnej tylko przez jedno z wyjść z budynku oznacza, że zachowane zostały obowiązujące w tym względzie przepisy i tym samym istniejące drzwi wejściowe do mieszkania numer [...] nie utrudniają drogi ewakuacyjnej, ani jej nie zawężają. Zdaniem organu odwoławczego kwestie doznanych urazów związanych ze sposobem otwierania drzwi - na klatkę schodową i schody mogą być jednie przedmiotem postępowań przed sądem powszechnym.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. We wniesionej skardze skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zwrócenia się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o interpretację kwalifikacji prawnej wstawienia spornych drzwi. Skarżący zarzucił decyzji błędną kwalifikację wykonanych robót i uznanie przez organ odwoławczy, iż wykonane prace nie są robotami budowlanymi podlegającymi reżimowi Prawa budowlanego, lecz bieżącą konserwacją. Skarżący zauważyli nadto, że wstawienie drugich drzwi w istniejący otwór drzwiowy jest montażem, który zmienia parametry użytkowe budynku oraz zmienia kierunki dróg ewakuacyjnych. Nadto w ocenie skarżącego po otwarciu skrzydło drzwiowe zmniejsza poziomą drogę ewakuacyjną do wartości poniżej 1,4 m oraz stwarza ono zagrożenie dla życia i zdrowia w zakresie bieżącego użytkowania obiektu.

W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], którą uchylono zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] i umorzono postępowanie w sprawie samowolnego montażu dodatkowych drzwi wejściowych, otwieranych na klatkę schodową, do lokalu mieszkalnego nr [...] w O. przy ulicy [...].

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.

Zauważyć należy na wstępie, iż wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Powyższe oznacza, że na organie odwoławczym ciąży obowiązek wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ I instancji, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się, zatem tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Co więcej organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji, a orzeczeniem II instancji, jak również ustalając stan faktyczny sprawy winien rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, a które mogą mieć znaczenie prawne dla prawidłowego załatwienia sprawy. Podkreślić należy także, iż w K.p.a. nie został wprowadzony zakaz uwzględniania w postępowaniu odwoławczym nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Ograniczenia takiego nie wprowadza art. 136 K.p.a. Zatem organ odwoławczy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) dokonuje oceny prawidłowości i kompletności zebranego w postępowaniu przed organem I instancji materiału dowodowego.

Przypomnieć należy także, iż podstawową zasadą wyrażoną w przepisach ustawy Prawo budowlane jest zasada wynikająca z jej art. 28 ust. 1, a mianowicie dotycząca tego, że roboty budowlane - do jakich w myśl art. 3 pkt 7 należy budowa oraz prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego - można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 ustawy, które umożliwiają wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia. W art. 30 ust. 1 ustawy ustawodawca wymienił te roboty budowlane, które mogą być realizowane po wcześniejszym zgłoszeniu właściwemu organowi.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że inwestor nie legitymuje się stosownym zgłoszeniem, ani też pozwoleniem. Wykonany montaż spornych drzwi wejściowych zakwalifikowany został przez organ I instancji jako podlegający regulacjom przepisów Prawa budowlanego z 1994r. i uznany za roboty budowlane, o których stanowi art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm., zwanej dalej ustawą).

Art. 3 pkt 7 ustawy stanowi, iż przez roboty budowlane rozumieć należy budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jednocześnie ustawodawca w punkcie 7a i 8 art. 3 ustawy zdefiniował pojęcie przebudowy oraz remontu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż wstawienie drzwi w budynku, jeśli nie następuje ingerencja w obiekt budowlany, nie stanowi robót budowlanych objętych zakresem przedmiotowym ustawy. Taka czynność stanowi, w ocenie organu odwoławczego, zwykłe użytkowanie rzeczy przez właściciela, a wykonane prace stanowią bieżącą konserwację i stąd też zwolnione są z konieczności akceptacji takiego zachowania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.

W związku z powyższym, zatem skoro organ odwoławczy nie akceptował i nie podzielał przyjętej przez organ I instancji kwalifikacji prawnej dokonanych robót budowlanych przez inwestora winien w sposób jednoznaczny i wyraźny wskazać oraz wyjaśnić, jakie okoliczności oraz, które z elementów ustalonego w sprawie stanu faktycznego pozwoliły mu na zakwalifikowanie określonych robót do prac konserwacyjnych, bądź też prac remontowych. Nabiera to zwłaszcza istotnego znaczenia w sytuacji, gdy zakwalifikowanie określonych robót do prac konserwacyjnych, bądź też prac remontowych jest kwestią ocenną wynikającą z konkretnych warunków, a przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia "bieżąca konserwacja", jak i montaż.

Jako "montaż" uznaje się "składanie maszyn, aparatów, urządzeń z gotowych części; zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych" (por. "Uniwersalny słownik języka polskiego" pod red. St. Dubisza, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. II s. 712) zaś według Słownika wyrazów obcych pod red. J.Tokarskiego, PWN Warszawa 1989, s. 490 uznaje się łączenie oddzielnych części w całość. W orzecznictwie zaś sądowym przez pojęcie "bieżącej konserwacji", o jakiej mowa w art. 3 pkt 8 ustawy rozumie się wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót nie polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu. Bieżącą konserwacją będą, zatem prace budowlane wykonywane na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określane jako remont (por wyrok NSA z 5 maja 2006 r., sygn. Akt II OSK 704/05; wyrok NSA z 24 września 1999 r., syg. akt IV SA 1530/97). Powyższe oznacza więc, iż odmienna ocena organu odwoławczego i uznanie, że wykonanie dodatkowych drzwi wejściowych, otwieranych na zewnątrz klatki schodowej nie stanowi robót budowlanych podlegających reżimowi Prawa budowlanego, wymagała szczegółowego uzasadnienia opartego na materiale dowodowym, a także wskazania, który z elementów pojęcia "bieżącej konserwacji" wystąpił w przedmiotowej sprawie i czy związany był on z pracami mającymi na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, czy też w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem, czy też wreszcie służył utrzymaniu go, w celu użytkowania, w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu. Tych okoliczności organ odwoławczy nie rozważył i nie ustosunkował się do nich, czym naruszył przepisy postępowania dotyczące art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.

Zauważyć należy nadto, iż zasada dwuinstancyjności postępowania, zawarta w art. 15 K.p.a., wymaga, aby w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest jednak, by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Do istoty dwuinstancyjności postępowania administracyjnego należy także nakaz dwukrotnego rozpoznania sprawy, rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego. Organ odwoławczy jest uprawniony, w świetle art. 138 § 2 K.p.a., do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w nieznacznej części.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jego kompletności lub nie winna być dokonana z punktu widzenia szeroko rozumianego Prawa budowlanego, a więc i także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.; zwanego dalej rozporządzeniem). Rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W związku z powyższym organ winien dokonać również oceny spełnienia w/w warunków. I tak w § 61 ust. 1 rozporządzenia przewidziano, że położenie drzwi wejściowych do budynku oraz kształt i wymiary pomieszczeń wejściowych powinny umożliwiać dogodne warunki ruchu, w tym również osobom niepełnosprawnym. Organ odwoławczy przyjmując, że w budynku istnieją dwa wejścia, a tym samym i dwa wyjścia nie rozszerzył granic postępowania dowodowego i nie ustalił, czy wyjście na podwórko spełnia wymagania pozwalające uznać je za poziomą drogę ewakuacyjną i wyjście ewakuacyjne, a mianowicie czy zachowuje wymagania w/w paragrafu oraz paragrafu 62 rozporządzenia. Zgodnie z § 62 ust. 1 rozporządzenia drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy, co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2 m. W aktach administracyjnych brak jest dowodów, które wskazywałyby na tę materię. Stwierdzić należy także, a to w oparciu o lekturę akt administracyjnych, iż na parterze budynku istnieje jeden korytarz (v. k -1/1, k – 1/2, k -11 akt administracyjnych), a zatem jedna pozioma droga ewakuacyjna z dwoma wyjściami. Stąd też niewiadomym jest w oparciu o co i na podstawie jakich ustaleń organ odwoławczy przyjął, że korytarz ten w tym budynku mieszkalnym (jeden korytarz, nie przedzielony drzwiami), który stanowi drogę ewakuacyjną może spełniać wymogi w zakresie jego minimalnej szerokości tylko na pewnym odcinku, a nie jak stanowi § 242 ust. 1 i 4 rozporządzenia, że szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych nie może wynosić mniej niż 1,4 m, a skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą po ich całkowitym otwarciu zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi, na całej jego szerokości. Zauważyć należy także, iż przepisy rozporządzenia przewidują także dwa wyjścia z budynku i nie traktują tego jako odrębne poziome drogi ewakuacyjne. ( por § 238 rozporządzenia). Wydaje się, iż takie uznanie organu jest wadliwe i nie może być zaakceptowane. Cała długość poziomej drogi ewakuacyjnej winna odpowiadać ustalonym przepisami szerokościom i nie wynosić mniej niż 1,4 ma całej swojej długości w sytuacji, gdy w budynku zamieszkuje ponad 20 osób.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu II instancji umarzająca postępowanie administracyjne dotyczące samowolnego montażu, w istniejącym otworze drzwiowym, dodatkowych drzwi wejściowych do mieszkania, otwieranych na klatkę schodową.

Art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Powyższy przepis nie może być traktowany rozszerzająco. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją, co do istoty, czyli orzeczenia, co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby i podmioty prawa do udziału w postępowaniu jako strony (art. 104 K.p.a.). Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków i kończy bieg postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a zachodzi jedynie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas to jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy też negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006r., sygn. Akt I OSK 967/05; LEX 201507). Bezprzedmiotowe może być, zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpoznania sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli zatem żądanie strony (art. 61 § 1 K.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe winno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Organ odwoławczy przedwcześnie przyjął, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, czym naruszył przepis art. 105 § 1 K.p.a. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił, czy też nie, w rozpoznawanej sprawie. Organ odwoławczy przyjmując inną kwalifikację wykonanych prac nie rozważył i nie ocenił ich w aspekcie spełnienia warunków techniczno-budowlanych, w tym i także możliwości dogodnych warunków ruchu i bezpiecznego poruszania się przez pozostałych użytkowników mieszkań (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Podkreślić należy bowiem, iż przepisy techniczno-budowlane są przepisami w większości bezwzględnie obowiązującymi. Organ administracji budowlanej w przypadku stwierdzenia naruszenia takich przepisów nie ma innej możliwości niż wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (por wyrok NSA z 10 października 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 86/99). Stąd też tak istotne jest ustalenie przez organ czy określone roboty naruszają nie tylko przepisy ustawy, ale także i rozporządzenia. Brak zaś możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem skutkować winien nakazem z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.

W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia, które mogą mieć istotny wpływ na wynik postępowania, spowodowały konieczność uchylenia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparto na dyspozycji art. 152 powołanej ustawy. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 200 ustawy.