Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 978/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "SKO w [...]", "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania R. W. (dalej jako "skarżący") od decyzji Zarządu Dróg Miejskich nr [...] z dnia [...] października 2014 r. orzekającej o ustaleniu wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...]o nr rej. [...] na kwotę 478 zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Strażnik Miejski w dniu 13 maja 2013 r. na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r, poz. 1137 - ze zm.), wydał dyspozycję nr [...] usunięcia pojazdu marki [...]nr rej. [...] z ulicy [...] w [...], z powodu postoju pojazdu wzdłuż linii podwójnej ciągłej.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Prezydent [...], w imieniu którego działa Zarząd Dróg Miejskich, ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...]o nr rej. [...] na kwotę 478 zł oraz wskazał że zobowiązanym do zapłaty kosztów jest R. W..

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów na co dowodem jest dokumentacja (załącznik do faktury wystawionej przez firmę zajmującą się holowaniem pojazdów). Zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy prawo o ruchu drogowym w związku z art. 130a ust. 10 ww. ustawy do pokrycia kosztów holowania pojazdu zobowiązany jest właściciel oraz, jeżeli pojazd w chwili usunięcia znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, solidarnie ta osoba.

W toczącym się postępowaniu ustalono, że w rozpatrywanej sprawie do poniesienia kosztów zobowiązany jest właściciel pojazdu – R. W.. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 130 a ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym decyzje o usunięciu pojazdu z drogi publicznej i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym można podjąć jeśli zaistnieje jeden z przypadków wymienionych w art. 130a ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Dla oceny zasadności podjęcia decyzji nie ma znaczenia szczególna sytuacja w jakiej mógł znaleźć się właściciel pojazdu. Przedmiotem wszczętego postępowania administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu, oraz czy powstały z tego tytułu koszty.

W ocenie organu przedłożona w sprawie dokumentacja nie pozostawia wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie doszło o powstania kosztów holowania pojazdu. Wysokość kosztów ustalono zgodnie z dyspozycją art. 130a ust. 6 oraz 6a ustawy prawo o ruchu drogowym, na podstawie załącznika nr 2 do uchwały nr [...]Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. 10224), który określa wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t na 478 złotych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. W. wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Skarżący wskazał, że brak było podstaw do usunięcia pojazdu, albowiem jego pojazd był zaparkowany prawidłowo, nie został pouczony, ukarany naganą, grzywną czy mandatem i punktami karnymi. Nie podpisał również żadnego dokumentu o wszczęciu procedury usunięcia pojazdu.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu Nr [...] marki [...]nr rej. [...] w związku z postojem wzdłuż podwójnej linii ciągłej i blokowania pasa ruchu - art. 90 i art. 97 k.w. Zgodnie natomiast z zapisami na dyspozycji usunięcia pojazdu pojazd holujący dotarł na miejsce (System AZ Iveco WT53203). Samochód nie był wciągnięty na przyczepę samochodu holującego. Po przybyciu skarżącego odstąpiono od usunięcia pojazdu na parking strzeżony. W ocenie organu powyższe potwierdza też notatka urzędowa strażnika z dnia [...] maja 2013 r., zatem w powyższych okolicznościach powstały koszty dotyczące usunięcia pojazdu.

Skargę na powyższą decyzję wniósł R. W..

W ocenie skarżącego nie polega na prawdzie stwierdzenie organu odwoławczego, że pojazd holujący dotarł na miejsce, gdyż przedmiotowego pojazdu nie było. Również treść notatki urzędowej nie potwierdza tego faktu, w związku z tym powoływana przez organ okoliczność jest błędem w ustalaniach faktycznych.

Zdaniem skarżącego kolejną rażącą nieścisłością jest powielanie przez SKO w [...] twierdzenia, że po przybyciu skarżącego "odstąpiono od usunięcia pojazdu na parking strzeżony", ponieważ takiego udokumentowanego zdarzenia nie było.

Skarżący zarzucił również, że organ odwoławczy nie odniósł się do jego wyjaśnień i argumentacji, gdzie skarżący podniósł m.in., że Strażnik Miejski nie miał podstaw prawnych do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, ponieważ był on zaparkowany prawidłowo, a po wylegitymowaniu się skarżący odjechał bez konsekwencji. Nie ma żadnego dowodu akceptującego zdarzenie lub czynność z podpisem skarżącego. Jedyne co istnieje w dokumentacji w sprawie, to spisane dane z dowodu osobistego podczas legitymowania. Skarżący podał, że nie zweryfikowano również ewentualnych działań noszących znamiona przekroczenia uprawnień w postaci odstąpienia przez Straż Miejską od nałożenia kary za poważne wykroczenie godzące bezpieczeństwu na drodze ruchu.

Skarżący wskazał, że nie został pouczony, nie podpisał żadnego dokumentu o wszczęciu procedury usunięcia pojazdu, a całe zdarzenie trwało 3-4 minuty, od chwili podejścia Strażnika do odjazdu skarżącego. W ocenie skarżącego rodzi się pytanie, jak można mówić o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu w tak krótkim czasie, oraz w jaki sposób pojazd holujący AZ Iveco WT53203 wcześniej dotarł na miejsce przed zaistnieniem zdarzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która realizowana jest w wymiarze odnoszącym się do oceny zgodności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z prawem materialnym, dochowania wymaganej procedury oraz zachowania reguł kompetencji. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt - decyzję administracyjną lub postanowienie - z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania. Ponadto, w myśl zasady wyrażonej w art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Po dokonaniu weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w powyżej wskazanych aspektach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził zaistnienie określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przesłanek uzasadniających uchylenie obu ww. decyzji.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązek organów wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ustanawia z kolei art. 77 § 1 k.p.a. W rozważanym przypadku postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem obu ww. przepisów w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy wydaną na podstawie art. 130a ust. 2, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...]z dnia [...]grudnia 2012 roku w sprawie uchwalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, decyzję organu I instancji o ustaleniu wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...]o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 478 złotych.

Zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu (pkt 1). W myśl art. 130a ust. 2b powołanej ustawy, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio.

W odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu wydanego na podstawie art. 130 a ust. 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym należy zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami, gdyż nie można przyjąć, że przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie generuje koszty, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 października 2015 r., sygn. III SA/Gd 441/15). W związku z treścią art. 130a ust. 2 zdanie drugie ustawy Prawo o ruchu drogowym, przyjąć zatem należy, że prawidłowe zastosowanie dyspozycji tego przepisu zależy od wykazania, że wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów.

Nałożenie na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu ma charakter fiskalny, zatem wymaga przyjęcia niebudzących wątpliwości ustaleń co do zaistnienia stanu faktycznego objętego dyspozycją ww. przepisu.

Organ odwoławczy z powołaniem się na zapisy dyspozycji usunięcia pojazdu stwierdził, że powstanie kosztów wiązało się ze skutecznym wezwaniem firmy holującej do usunięcia pojazdu skarżącego, bowiem pojazd holujący dotarł na miejsce zdarzenia. Jak wynika z treści skargi Skarżący kwestionuje tę okoliczność.

W rozpoznawanej sprawie nie przeprowadzono w istocie postępowania dowodowego, które pozwoliłoby usunąć wątpliwości co do przebiegu zdarzenia. Przyjęto, iż wystarczającym dla wykazania, że powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu są dowody z dokumentów – notatki urzędowej, dyspozycji usunięcia pojazdu i faktury, nie wykorzystując dopuszczalnych w prawie innych środków dowodowych.

Okoliczność podjęcia interwencji przez holownika firmy SYSTEM A-Z nie została w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśniona . Przyjęte w zaskarżonych decyzjach ustalenia w tym zakresie opierają się na treści dyspozycji usunięcia pojazdu, która, jak wskazano powyżej, potwierdza okoliczność przyjęcia dyspozycji przez firmę SYSTEM A-Z o godz. 13:51, podczas gdy skarżący ustalenia te w sposób uprawniony kwestionuje.

W tych warunkach w toku ponownego rozpoznania sprawy niezbędne będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, w jakich okolicznościach doszło do wezwania firmy SYSTEM AZ do usunięcia pojazdu skarżącego, a także, czy i w jakim zakresie wezwanie to zostało wykonane.

Przeprowadzając ponownie postępowanie organ winien dokonać oceny materiału dowodowego, jakim są przedłożone dokumenty – notatka urzędowa, dyspozycja usunięcia pojazdu, faktura – poddać analizie zapisy znajdujące się w dokumentach dotyczące czasu, jaki upłynął pomiędzy wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu a jej odwołaniem, a także zweryfikować zapisy faktury – choćby dotyczące pokonanej przez holownik odległości w celu ustalenia, czy zostały rzeczywiście podjęte czynności zmierzające do odholowania pojazdu oraz czy holownik jak wskazał w uzasadnieniu organ odwoławczy dotarł na miejsce zdarzenia.

W ocenie Sądu, niezbędnym, dla wyjaśnienie okoliczności zdarzenia jest przesłuchanie skarżącego w charakterze strony, a także funkcjonariuszy Straży Miejskiej i kierowcy holownika.

Zdaniem Sądu, wydanie decyzji przez organy obu instancji było przedwczesne wobec niepoczynienia przez nie pełnych ustaleń faktycznych, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach faktycznych decyzji, zaś niepełne ustalenia faktyczne nie mogły prowadzić do prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego. Rozstrzygając ponownie sprawę organ powinien uwzględnić zasady zawarte w art. 77 i 80 k.p.a. Ocena przeprowadzonych dowodów powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji i w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).

Mając zatem na uwadze, że w kontrolowanym postepowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.