Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 254/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2,, art. 24 ust. 2b,
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: par.44 pkr 2 i 6, par. 55, par. 45.
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. K. i M. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez E. K. i M. K. jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 27 stycznia 2015 r. o zaktualizowaniu operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych numerami a i b, arkusz mapy [...], obręb [...], gmina [...].

Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny.

Wnioskiem datowanym na dzień 26 czerwca 2014 r. S. C., właściciel działki nr c, wystąpił do Starosty Opolskiego o podjęcie działań w sprawie wzajemnego przenumerowania działek nr a i b, podając, że na mapie ewidencyjnej przedmiotowe działki są błędnie oznaczone, niezgodnie z dokumentami źródłowymi, które znajdują się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r., nr [...], wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczące zmiany danych ewidencyjnych działek nr a i b, arkusz mapy [...], obręb [...], gmina [...]. O prowadzonym postępowaniu zawiadomiono współwłaścicieli działki nr a A. i S. C. oraz współwłaścicieli działki nr b E. i M. K., aktualnych właścicieli. W postanowieniu poinformowano strony także o możliwości czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z zebranymi dowodami, przedkładania dowodów oraz zgłaszania wniosków.

Prowadząc postępowanie wyjaśniające Starosta Opolski, na podstawie posiadanych dokumentów archiwalnych, ustalił, że w wyniku podziału działki oznaczonej numerem d powstały działki nr e i f. W ramach tej pracy sporządzona została odpowiednia dokumentacja, która w swojej treści zawiera informację o ówczesnych nowonabywcach wydzielonych działek. Stwierdzono, że działka oznaczona numerem f od 1943 r. była własnością W. C. natomiast działka oznaczona numerem e w 1943 r. nabyta została przez J. i K. S., co zgodne jest z zapisem w matrykułach.

W ramach prowadzonego postępowania Starosta Opolski przesłuchał świadków E. C., U. R., R. P., W. M. i S. M. oraz przeprowadził oględziny nieruchomości w dniu 21 listopada 2014 r. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, że od 1943 r. działka oznaczona ówczesnym nr f była użytkowana przez W. C. i tę działkę do chwili obecnej użytkują jej następcy prawni. Użytkownikami zaś działki nr e nabytej w 1943 r. przez J. I K. S., od 1975 r. byli H. i W. M., a w 2011 r. nabyli ją E. i M. K. Opierając się o dokumenty geodezyjne znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] stwierdzono, że błąd powstał w czasie wykonywania prac związanych z przenumerowaniem działek w roku 1946. Wówczas działka nr f, będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem a, natomiast działka nr e, będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem b. Jednak na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr e przypisano nr a natomiast działce nr f przypisano nr b, co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był również niewłaściwy zapis ich użytków gruntowych w części opisowej operatu ewidencyjnego.

Starosta Opolski zwrócił się także do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem o wydanie kopii wypisów i wyrysów, znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, dla działek nr a z akt KW [...] i dla działki nr b z akt KW [...] i nr b z akt [...].

Starosta Opolski wydał decyzję z dnia 27 stycznia 2015 r., nr [...], którą orzekł o zaktualizowaniu operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych nr a i nr b, arkusz mapy [...] obręb [...], gmina [...] w następujący sposób:

- w części kartograficznej – zaktualizować poprawne oznaczenie działek na mapie ewidencji gruntów i budynków nas podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – szkicu katastralnego z 1943 r. oraz zapisu w matrykule nr [...] i [...] następująco:

a) dotychczasowy nr działki a zmienić na nr działki g,

b) dotychczasowy nr działki b zmienić na nr działki c;

- w części opisowej – w rejestrze gruntów i budynków dla działek:

- nr a o powierzchni 0,2500 ha w miejsce użytku pastwiska trwałe klasy IV (PsIV) wpisać użytek rolny klasy V (RV)

- nr b o powierzchni 0,2500 ha w miejsce użytku grunty orne klasy V (RV) wpisać użytek pastwiska trwałe klasy IV (PsIV). W punkcie 2 stwierdzono, że decyzja wraz z mapą ewidencji gruntów i budynków skali 1:1000 stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w operacie.

W uzasadnieniu organ wskazał na przebieg i zakres prowadzonego postępowania wyjaśniającego, dowody, które pozwoliły mu na przyjęcie, że w 1946 r. w czasie wykonywania prac związanych z przenumerowaniem działka nr f, będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem a, natomiast działka nr e, będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem b oraz, że w wyniku błędu na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr e przypisano nr a natomiast działce nr f przypisano nr b co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. Uzasadniał organ, że w 1963 r. przy zakładaniu operatu ewidencji gruntów podstawą jego założenia były dane zawarte w katastrze nieruchomości, tj. mapa katastralna oraz matrykuły. Mapa ewidencji gruntów sporządzona została na podstawie pierworysu katastralnego z 1938 r., zaktualizowanego w 1963 r. Brak opracowań geodezyjnych dotyczących ustalenia przebiegu granic, zakończonych sporządzeniem protokołu granicznego dla działek nr a i b oraz niekwestionowane przez właścicieli dokumenty wydane z operatu ewidencji w latach 1976, 2004 i 2005 do założenia ksiąg wieczystych i innych działań prawnych sprawiły, że istniejąca niezgodność nie została ujawniona. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był niewłaściwy zapis użytków gruntowych na ww. działkach w części opisowej operatu ewidencji. Rodzaj użytków gruntowych dla przedmiotowych działek został przyjęty według danych zawartych na mapie ewidencji gruntów i budynków określony w ramach powszechnej klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w latach 1962-1963.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. i M. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Odwołujący domagali się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem merytorycznego jej przeprowadzenia, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie zmiany numeracji działek poprzez wyeliminowanie błędu zaistniałego w trakcie wpisywania zmian w matrykułach nr [...] i [...]. W uzasadnieniu dowodzili, że podstawą kolejnych rozstrzygnięć organów są odmienne ustalenia. Raz był nim fakt, że błąd tkwił w wadliwym oznaczeniu w matrykułach nr [...] i [...] numeracji działek, w drugim zaś przypadku, że błąd tkwi w oznaczeniu na mapach ewidencji w porównaniu z zapisem zawartym w matrykułach. Podnosili w związku z powyższym, że stosownie do przepisu art. 10, 27 i 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, tylko w określonych sytuacjach możliwe jest dokonanie zmian wpisów zawartych w odpowiednich działach księgi wieczystej dotyczących m.in. zmiany sposobu oznaczenia i sposobu przeznaczenia działek. W niniejszym postępowaniu koniecznym było zatem szczegółowe ustalenie przyczyn błędów oraz usunięcie istniejącej wadliwości, a w szczególności przeanalizowanie map pod kątem oznaczenia w nich dwóch ww. działek, sposobu sporządzania zapisów w matrykułach oraz przeniesienia ich do zapisów ksiąg, jak i ustalenie, czy istnieją jeszcze inne dokumenty, w tym mapy, które umożliwiałyby rozwiązanie powstałego problemu. Podkreślali nadto, że w sprawie koniecznym jest także ustalenie czy w ogóle możliwym jest w trybie wskazanym przez organ I instancji dokonanie zmian oznaczenia działek, skoro czynności administracyjne niejako wyprzedzają cywilne postępowanie sądowe w zakresie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i brak jest wcześniej wszczętego postępowania sądowego w trybie art. 27 ustawy o księgach wieczystych.

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 kwietnia 2015 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu, dalej także, jako OWINGiK w Opolu, utrzymał w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 27 stycznia 2015 r. o zaktualizowaniu operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych numerami a i b, arkusz mapy [...], obręb [...], gmina [...]. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania i czynności podjęte przez organ I instancji, przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego i stwierdził, że decyzja odpowiada prawu. Podał, że prowadząc postępowanie wyjaśniające Starosta Opolski, na podstawie posiadanych dokumentów archiwalnych, ustalił, iż w wyniku podziału działki oznaczonej numerem d powstały działki nr e i f. W ramach tej pracy sporządzona została odpowiednia dokumentacja, która w swojej treści zawiera informację o ówczesnych nowonabywcach wydzielonych działek, tj. działka oznaczona numerem f od 1943 r. była własnością W. C. natomiast działka oznaczona numerem e w 1943 r. nabyta została przez J. i K. S., co zgodne jest z zapisem w matrykułach. Opierając się o dokumenty geodezyjne znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] stwierdził, że błąd powstał w czasie wykonywania prac związanych z przenumerowaniem działek w roku 1946. Działka nr f, będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem a natomiast działka nr e, będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem b. Jednak na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr e przypisano nr a, natomiast działce nr f przypisano nr b, co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był również niewłaściwy zapis ich użytków gruntowych w części opisowej operatu ewidencyjnego. Zaakcentował również, że organ I instancji dążąc do wyjaśnienia sprawy powołał zespół, który przeprowadził oględziny przedmiotowych działek, w tym dotyczących faktycznego użytkowania działek, punktów lub trwałych znaków granicznych wyznaczających granice przedmiotowych działek, przesłuchał świadków, zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji dotyczącej wykazów hipotecznych dla działek nr e i f nr [...] oraz [...] dla obrębu [...], uzyskując odpowiedź, że dawne księgi wieczyste o tych numerach nie istnieją ponieważ uległy zniszczeniu podczas działań wojennych oraz do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji, kto był płatnikiem podatku działek nr b i a od najodleglejszych możliwych do ustalenia lat. Z udzielonej przez organ informacji zawartej w piśmie z dnia 15 stycznia 2015 r. wynika, że podatnikami podatku rolnego dla działki nr a w okresie od 1988 r. byli małżonkowie C. oraz ich poprzednicy prawni, natomiast dla działki nr b od 1998 r. byli E. i M. K. oraz ich poprzednicy prawni. Podkreślił, że podczas wizji ustalono, iż faktyczny stan władania gruntem potwierdza stan zawarty w dokumentacji sprzed przenumerowania działek, tj. działka nr f, będąca własnością W. C., błędnie oznaczoną nr b (w matrykule nr [...] oznaczona numerem a ) użytkowana jest przez poprzedników prawnych, jak i S. C., zaś działka nr e sprzed zmiany numeracji (obecnie nr a – w matrykule [...] oznaczona nr b), nabyta w 1943 r. przez J. i K. S. użytkowana była przez S. M., który nigdy nie użytkował działki nr b. W stosunku do spornych działek brak jest opracowań geodezyjnych dotyczących ustalenia przebiegu granic oraz niekwestionowanie przez właścicieli wydanych z operatu ewidencji gruntów i budynków dokumentów sprawiło, że niezgodność pozostawała nieujawniona. Pomiędzy stronami nie są sporne granice, ani też powierzchnia.

Przytaczając przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (art. 21, art. 22 ust. 1) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454, ze zm.) - § 44 pkt 6, § 45, § 54 ust. 1, § 47 ust. 3 podał, że aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy ewidencyjnej w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami, a stwierdzone nieprawidłowości podlegają usunięciu trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu na podstawie posiadanych dokumentów, danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych oraz dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Uzasadniał nadto, że podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a sposób postępowania przy prostowaniu rozbieżności między danymi katastru nieruchomości, a oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej reguluje art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Organ ustosunkował się nadto do zarzutów zawartych w odwołaniu.

W skardze pełnomocnik skarżących – adwokat A. Z., zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że zmiana danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków jest konieczna, a wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, pomimo braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Opolskiego z dnia 27 stycznia 2015 r. W uzasadnieniu wskazała na techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków co oznacza, że organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Zatem poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można żądać ustalenia nowego stanu faktycznego, niepotwierdzonego ostatnio dokonanymi wpisami, na podstawie stosownych dokumentów. Dowodziła, że rejestr odzwierciedla aktualny stan nieruchomości i nie służy ewidencji wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własności gruntów. Opracowanie geodezyjne odzwierciedlające wynik badań historycznych nie może dokumentem stanowiącym podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji, gdyż prowadziłoby to do faktycznego dokonywania ustaleń faktycznych, co do podmiotów, którym przysługują prawa do gruntu, a ustalenia w tym względzie należą do sądów cywilnych. Zauważała nadto, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, ze zawarte w ewidencji dane są niewiarygodne, w rozumieniu § 37 rozporządzenia tylko i wyłącznie dlatego, że są one sprzeczne z mapą sporządzoną w 1946 r., która jest dokumentem dotyczącym określenia stanów historycznych. Stwierdziła, że zakres opracowań przedkładanych do zasobów powiatowych jest szeroki, a przyjęcie opracowania stanowi czynność materialno-techniczną, która rodziłaby określone wiążące skutki prawne (opatrzenie stosowną klauzulą - § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzaju materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. nr 49, poz. 493).

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest zatem wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ w toku rozpoznawania sprawy procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Nie podlega natomiast kontroli i ocenie sądu, czy rozstrzygnięcie organu administracji jest trafne także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

W sprawie kontroli poddana została decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 27 stycznia 2015 r. o zaktualizowaniu operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych numerami a i b, arkusz mapy [...], obręb [...], gmina [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520), zwanej dalej ustawą, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454, ze zm.).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy przez ewidencję gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zatem jedną z informacji podlegających ewidencji, tzn. którą należy w niej wykazać jest przypisanie określonemu gruntowi właściciela. Powyższe znajduje także potwierdzenie w przepisie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, który stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji wykazuje się także właścicieli gruntu i nieruchomości (art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że zapisy ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestr ewidencji jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny ( por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1998 r., sygn. akt II SA914/98- Lex 41816; wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1004/11 – Lex 1225527).

Dodać należy nadto, że rejestr odzwierciedla aktualny stan i nie można dokonywać w nim zmiany na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których pojawiły się kolejne tytuły własności i w tym zakresie zgodzić należy się ze stanowiskiem skarżących. Organ, uwzględniając charakteru rejestru nie jest władny badać m.in. tego czy osoba zainteresowana zmianą wpisu istotnie nabyła na podstawie przedstawianych dokumentów prawo własności określonej nieruchomości, gdyż nie jest legitymowany do rozstrzygania sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawania prawa do nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła jednakże taka sytuacja. Organy ustaliły bowiem, że zaistnienie błędu w oznaczeniach ewidencyjnych działek związane było z pracami prowadzonymi w 1946 r. dotyczącymi przenumerowania spornych działek. Dla jasności sytuacji wskazać należy na fakt wynikający z akt administracyjnych i nie negowany przez strony, że w wyniku podziału działki oznaczonej numerem d powstały działki nr e i f. W ramach tej właśnie pracy sporządzona została odpowiednia dokumentacja, która w swojej treści zawiera informację o ówczesnych nowonabywcach wydzielonych działek, tj. działka oznaczona numerem f od 1943 r. była własnością W. C., natomiast działka oznaczona numerem e w 1943 r. nabyta została przez J. i K. S., co zgodne jest z zapisem w matrykułach. Dokumenty geodezyjne znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] dowodził, że błąd dotyczący wyłącznie wadliwej numeracji działek powstał w czasie wykonywania prac związanych z przenumerowaniem działek w roku 1946. Działka nr f, będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem a natomiast działka nr e, będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem b. Jednak na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr e przypisano nr a, natomiast działce nr f przypisano nr b, co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był również niewłaściwy zapis ich użytków gruntowych w części opisowej operatu ewidencyjnego. Błąd ten został powielony również przy wprowadzaniu danych spornych działek do ewidencji zakładanej w 1963 r., a następnie w zakładanych na jego podstawie księgach wieczystych. W sprawie istotne jest także, iż błąd nie został wykryty wcześniej z uwagi na brak późniejszych opracowań geodezyjnych w zasobie dotyczącym granic nieruchomości. Zaakcentowania wymaga nadto, że przeprowadzone oględziny przedmiotowych działek, w tym dotyczących faktycznego ich użytkowania, punktów i trwałych znaków granicznych wyznaczających granice przedmiotowych działek oraz zeznania świadków wykazały, iż faktyczny stan władania gruntem potwierdza stan zawarty w dokumentacji sprzed przenumerowania działek, tj. działka nr f, będąca własnością W. C., błędnie oznaczona nr b (w matrykule nr [...] oznaczona numerem a) użytkowali poprzednicy prawni i obecnie S. C., zaś działka nr e sprzed zmiany numeracji, nabyta w 1943 r. przez J. i K. S. użytkowana była przez S. M., który nigdy nie użytkował działki o przypisanym nr b. Stąd też, w tym stanie faktycznym, zasadnie uznały organy, że przepis art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy daje mu możliwość dokonania aktualizacji operatu i sprostowania błędu w oznaczeniu numerów ewidencyjnych działek. Przepis art. 14 ust. 2b stanowi bowiem, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Wskazać należy także, iż stosownie do § 44 pkt 2 i 6 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi oraz okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi (pkt 1), ujawnienia nowych danych ewidencyjnych (pkt 2), wyeliminowania danych błędnych (pkt 3). Zgodnie z § 54 ust. 1 rozporządzenia starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji (pkr 1); zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie (pkt 2). Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji, o której mowa w ust. 1, podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego na podstawie posiadanych przez organ dokumentów, danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych oraz dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej pozyskanej od zainteresowanych podmiotów ewidencyjnych lub w drodze zamówienia publicznego (ust. 6).

Zdaniem Sądu, powyższe przepisy uprawniają przyjęcie, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Do ewidencji gruntów i budynków przeniesiono błędne, bo niezgodne z dokumentami geodezyjnymi, w tym figurującymi w zasobie geodezyjnym i faktycznym użytkowaniem gruntów, oznaczenie numerów działek a i b, które mają taką samą powierzchnię i nie mają spornych granic. W 1946 r. w związku z przenumerowaniem działka nr f, będąca własnością W. C., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem a, natomiast działka nr e, będąca własnością K. i J. S., w matrykule nr [...] oznaczona została nowym numerem b. Jednak na mapie ewidencji gruntów, odmiennie niż w matrykułach, działce nr e przypisano nr a, natomiast działce nr f przypisano nr b, co spowodowało niezgodność oznaczenia działek na mapie z oznaczeniem tych działek w matrykułach oraz źródłowych dokumentach geodezyjnych w odniesieniu do ówczesnych właścicieli. Konsekwencją nieprawidłowego oznaczenia działek na mapie ewidencji gruntów i budynków był również niewłaściwy zapis ich użytków gruntowych w części opisowej operatu ewidencyjnego. Błąd ten został powielony również przy wprowadzaniu danych spornych działek do ewidencji zakładanej w 1963 r., a następnie w zakładanych na jego podstawie księgach wieczystych.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawy wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 960/12 – Lex 1311627). Celem postępowania zainicjowanego wnioskiem S. C. była aktualizacja ewidencji poprzez sprostowanie błędu i omyłki pisarskiej w ewidencyjnym oznaczeniu gruntu, a więc wad nieistotnych, tj. tych które nie dotyczyły zmiany granic i powierzchni. Tym samym możliwym było usunięcie z ewidencji w drodze aktualizacji operatu wadliwego zapisu dotyczącego numeracji działek na podstawie dokumentów źródłowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że w świetle art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707, ze zm.), dalej jako u.k.w.h., w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Rękojmia dotyczy ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości i nie ma charakteru niewzruszalnego (art. 10). Inne elementy nieruchomości składające się na jej identyfikację oznacza się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 26 ust. 1). Na podstawie danych ewidencji oznacza się zatem i nr ewidencyjny gruntu. Stosownie do art. 27 ust. 1 i 2 u.k.w.h. w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Sprostowanie, o którym mowa w ust. 1, może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości (ust. 2).

Wpis prostujący w księdze wieczystej oznaczenie nieruchomości na podstawie danych z katastru nieruchomości nie przesądza prawa własności, nie jest objęty wiarą publiczną ksiąg wieczystych i nie powoduje także niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przewidziane w art. 27 u.k.w.h. sprostowanie służy jedynie realizacji postulatu ścisłego powiązania danych zawartych w dziale I - O księgi wieczystej z danymi z katastru nieruchomości. Osoba uprawniona może w każdym czasie domagać się sprostowania danych dotyczących oznaczenia nieruchomości, co przesądza o uznaniu, że orzeczenie w przedmiocie tego sprostowania nie ma charakteru postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (por. postanowienie SN 26 marca 2015 r., sygn. akt V CZ 3/15 – Lex 1678971).

Mając powyższe na uwadze, nie dopatrując się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie o art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.