Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 69/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 216 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: § 10
journal: Dz.U. 1968 nr 11 poz 58
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom  produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia WSA Dorota Apostolidis, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. i B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 874/14 w sprawie ze skargi A. K. i B. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz A. K. i B. K. solidarnie kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 874/14 oddalił skargę A. K. i B. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

A. K. i B. K. wnioskiem z dnia 17 lipca 2013 r. zwrócili się do Starosty Olkuskiego o zwrot nieruchomości rolnej o powierzchni [...]ha o nr ewidencyjnym [...], położonej w N.

Decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] Starosta Olkuski orzekł o odmowie zwrotu ww. nieruchomości na podstawie art. 142 ust. 1, art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej dawną działkę nr [...] decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Olkuszu z dnia [...] października 1978 r. nr [...] nastąpiło na podstawie art. 3 ust 3 ustawy z 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 57). Nie została przejęta zatem na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustaw lub dekretu, wymienionych w zamkniętym katalogu aktów prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie Starosty Olkuskiego Skarb Państwa nie uzyskał prawa własności przedmiotowej działki w drodze instytucji wywłaszczenia "sensu stricto" i nieruchomość ta nie mieści się w żadnej kategorii nieruchomości podlegających zwrotowi w trybie art. 136 ust. 3 lub 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z uwagi na powyższą okoliczność organ uznał, że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot nie może być zatem zaliczona do nieruchomości wywłaszczonych w rozumieniu art. 136 ust. 3, art. 142 ust. 1 oraz art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami i tym samym brak jest podstaw do jej zwrotu na rzecz wnioskodawców.

Odwołanie od ww. decyzji złożyli B. K. i A. K.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia Starosty Olkuskiego, że B. K. i A. K. pozostawali właścicielami nieruchomości do momentu przejęcia jej przez Skarb Państwa. Przejęcie własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Olkuszu z [...] października 1978 r. z uwagi "na niepełne korzystanie ze środków wpływających na wzrost produkcji rolnej objawiającej się brakiem racjonalnego zagospodarowania gruntu określonego w niniejszej decyzji."

Następnie decyzją Wojewody Katowickiego z [...] maja 1984 r. nr [...] stwierdzono fakt naruszenia prawa decyzjami Naczelnika Miasta i Gminy w Olkuszu z [...] września 1978 r. i z [...] października 1978 r. oraz poinformowano o przysługującym roszczeniu o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę. Ostatecznie odszkodowanie to zostało ustalone decyzją Wojewody z dnia 10 grudnia 1985 r. w wysokości 24.453.70 zł.

Wojewoda powołał się na art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i wskazał, że konstrukcja tych przepisów determinuje wykładnię pojęcia "nieruchomość wywłaszczona", zawartego w ust. 3 art. 136 tej ustawy. Zdaniem organu przez pojęcie to należy rozumieć m.in. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej w znaczeniu podmiotowym i konkretnej w znaczeniu przedmiotowym decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw (i dekretów z mocą ustaw), regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem.

Wojewoda stwierdził, że przymusowy wykup nieruchomości w trybie przepisów ustawy z 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych przez Skarb Państwa nie może zostać uznany za dokonany na podstawie którejkolwiek z ustaw o których mowa w ust 1 i 2 art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że nieruchomość, o której mowa w decyzji Starosty Olkuskiego została nabyta przez Skarb Państwa na innej podstawie niż wymienione w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Brak wymienienia w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawy o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych wśród podstaw prawnych wywłaszczenia dających uprawnienia do żądania zwrotu nieruchomości w razie zaistnienia przesłanek z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesądza o niemożności zwrotu nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w trybie tej ustawy.

W odniesieniu do zgłoszonego w odwołaniu przez B. K. i A. K. alternatywnie wniosku o "zwrot naszej działki lub odszkodowanie w kwocie równej obecnie wartości naszej ziemi" organ odwoławczy wskazał, że kwestia roszczenia odszkodowawczego dochodzonego przez odwołujących winna być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia organu administracyjnego w wyniku złożonego w tym zakresie odrębnego wniosku albo samodzielnego powództwa przed sądem powszechnym.

Z decyzją powyższą nie zgodzili się B. K. i A. K., zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący podnieśli, że nie otrzymali odszkodowania za wywłaszczone grunty. Powołali się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w swoich wyrokach wskazywał na brak możliwości wywłaszczenia nieruchomości bez odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zawarty w art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) katalog aktów prawnych pełni istotną funkcję. Pozwala on bowiem na zwrot nieruchomości wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustaw, które obecnie już nie obowiązują.

Zdaniem Sądu tylko w przypadku, gdyby ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych była objęta regulacją ustawy o gospodarce nieruchomościami, wówczas kwestia zwrotu tak traconych nieruchomości byłaby możliwa. Skoro jednak ustawodawca nie dopisał do art. 216 lub innych podstaw prawnych zwrotu nieruchomości, przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.

W ocenie Sądu przepisy prawne zawarte w art. 216 u.g.n. nie podlegają także wykładni rozszerzającej i tylko akty prawne w nim wskazane pozwalają na zwrot wywłaszczonych nieruchomości.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły zasady równości obywateli wobec prawa. Okoliczność, że skarżącym odebrano prawo własności na podstawie ustawy o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych stanowi istotną przesłankę różnicującą skarżących w stosunku do tych osób, które utraciły prawo własności na podstawie ustaw wymienionych w art. 216 u.g.n. Przy czym ustalanie, czy trafnie lub zasadnie art. 216 u.g.n. pomija jakąkolwiek inną ustawę, nie jest kompetencją ani sądów administracyjnych, ani organów administracji. To bowiem władza ustawodawcza dysponuje wyłączną kompetencja do stanowienia ustaw i wprowadzania określonej regulacji. Nie jest też trafny pogląd skarżących, że to tylko od woli organów w tej sprawie zależało dokonanie zwrotu odebranych im nieruchomości. Każdy organ administracyjny działa na podstawie przepisów prawa, a skoro obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na dokonanie zwrotu nieruchomości przejętych na podstawie ustawy z 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, to nie można czynić tym organom zarzutu naruszenia prawa.

Ponadto Sąd zauważył, że z akt administracyjnych sprawy wynika wydanie na ich rzecz decyzji ustalających odszkodowanie za przymusowo wykupione od nich nieruchomości. Okoliczność, czy skarżący pobrali to odszkodowanie, czy też odmówili pobrania nie ma w tej sprawie znaczenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. K. i B. K., zarzucając:

1) naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 512) w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Krakowie naruszenia prawa przez organy administracji publicznej, tj. Starostę Olkuskiego i Wojewodę Małopolskiego, co stanowi niewykonanie obowiązku należytej kontroli, a tym samym naruszenie art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi B. i A. K. przez WSA w Krakowie, podczas gdy decyzja Starosty Olkuskiego została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 216 ust. 1 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie prowadzące do odmowy zwrotu działki nr ew. gr. [...] położonej w N.;

2) naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 8 k.p.a., poprzez nierozważenie przez WSA w Krakowie całokształtu okoliczności sprawy wobec dokonania analizy jedynie w granicach skargi, wbrew przepisom nakazującym wszechstronne rozważenie i rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadą praworządności, nakazującej podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes stron, co doprowadziło do braku rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, tj. czy w przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej w prawidłowy sposób ustalił stan faktyczny oraz zaistnienie przesłanek, których spełnienie przez wnioskującego o zwrot nieruchomości było koniczne dla wydania przez Starostę Olkuskiego decyzji, a to analizy faktu przejęcia nieruchomości decyzją administracyjną na rzecz Państwa w celu przekazania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Olkuszu, co stanowi przesłankę pozytywną zwrotu zawartą w art. 216 ust. 1 in fine ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), co spowodowało wydanie decyzji o odmowie zwrotu gruntu, utrzymanej przez Wojewodę Małopolskiego oraz oddaleniem skargi przez WSA.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia WSA w Krakowie w całości i jego zmianę poprzez orzeczenie uchylenia decyzji Starosty Olkuskiego oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Małopolskiego.

Ewentualnie, w razie uznania przez Naczelny Sad Administracyjny za niewystarczające ustalenia stanu faktycznego wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.

Ponadto, A. K. i B. K. wnieśli o zwrot niezbędnych kosztów postępowania sądowego oraz zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie są trafne.

W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Krakowie naruszenia prawa przez organy administracji, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 216 ust. 1 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie. Zarzut ten jest zasadny. Sąd dokonując wykładni art. 216 ustawy przytoczył treść tego przepisu (ust. 1 i ust. 2) wymieniając wszystkie przypadki nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa do których stosuje się odpowiednio rozdział 6 działu III ustawy. Sąd stwierdził, że wymieniony katalog aktów prawnych pełni istotną funkcję, pozwala bowiem na zwrot nieruchomości wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustaw, które obecnie nie obowiązują. Następnie Sąd zwrócił uwagę, że tylko w przypadku gdyby ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych była objęta regulacją ustawy o gospodarce nieruchomościami, wówczas kwestia zwrotu tak utraconych nieruchomości byłaby możliwa, podkreślił również, że przepisy prawne zawarte w art. 216 ustawy nie podlegają wykładni rozszerzającej i tylko wymienione w nim akty prawne pozwalają na zwrot wywłaszczonych nieruchomości.

Pogląd prawny Sądu I instancji jest tylko częściowo poprawny, rację ma Sąd stwierdzając, że katalog aktów prawnych wymienionych w art. 216 jest zamknięty. Powszechnie przyjmuje się w judykaturze, że art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami konstruuje w wyczerpujący sposób zakres odesłania i zawartego w nim wyliczenia aktów normatywnych odejmujących w swoim czasie własność i nie może być traktowany jako egzemplifikacja lecz jako lista zamknięta. Jest to bowiem norma o charakterze szczególnym nie podlega więc interpretacji rozszerzającej.

Jednak dokonując wykładni art. 216 ust. 1 ustawy Sąd nie zwrócił uwagi, że ustawodawca dopuścił stosowanie rozdziału 6 działu III ustawy do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa nie tylko w przypadku gdy to przejęcie lub nabycie nastąpiło na podstawie wymienionych aktów prawnych, ale również w przypadku nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego (ust. 1 in fine). Co prawda w uzasadnieniu wyroku na str. 8 Sąd przytaczając treść przepisu art. 216 wymienia w pkt 6 nieruchomości wywłaszczone na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jednak nie odnosi się do tej regulacji. Tymczasem z powyższej regulacji wynika, że zwrotu nieruchomości w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami można domagać się bez względu na podstawę prawną przejęcia lub nabycia nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomości przejęto lub nabyto na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej (jak również w odniesieniu do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego). Powyższa regulacja ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, albowiem wniosek o zwrot dotyczy nieruchomości, która została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] października 1978 r. wydanej na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Powołana ustawa regulowała przymusowy wykup nieruchomości w drodze licytacji (art. 3 ust.1 ustawy). Zgodnie zaś z powołanym w decyzji art. 3 ust. 3 ustawy, Państwu służy prawo pierwokupu nieruchomości poddanej licytacji po cenie ustalonej w wyniku licytacji. W razie braku nabywców Państwu przysługuje prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej. Z kolei § 10 powołanego rozporządzenia (wydanego na podstawie art. 4 ust. 3 powoływanej ustawy) stanowił, że prawo wykupu wykonuje prezydium powiatowej rady narodowej w drodze wydania decyzji, w razie gdy licytacja nie doszła do skutku z powodu braku licytantów, a nieruchomość jest potrzebna na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej lub też może być należycie zagospodarowana przez innych rolników indywidualnych. Z kolei w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji z dnia [...] października 1978 r. wskazano m.in., że ze względu na to, że nieruchomość jest potrzebna dla rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej przeto uzasadnione jest wykonanie prawa wykupu na rzecz Państwa.

Mając powyższe na uwadze zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. art. 216 ust. 1 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zasadny. Zarówno organy orzekające w sprawie jak i Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie zwrócili uwagi, że ustawodawca dopuścił stosowanie rozdziału 6 działu III ustawy do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa nie tylko w przypadku gdy to przejęcie lub nabycie nastąpiło na podstawie wymienionych aktów prawnych, ale również w przypadku nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, co w rozpoznawanej sprawie może mieć znaczenie zważywszy na treść decyzji z [...] października 1978 r. i podstawę prawną jej wydania. Skutkiem naruszenia prawa materialnego było naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozważnie całokształtu okoliczności sprawy i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie okoliczności faktycznych sprawy ograniczone bowiem zostało do stwierdzenia, że decyzja z [...] października 1978 r. wydana została na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, a ta ustawa nie została wymieniona w katalogu ustaw zawartym w art. 216. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast organy nie prowadziły żadnych ustaleń w sprawie z punktu widzenia przesłanki ustawowej zawartej w art. 216 ust. 1 in fine, dotyczącej nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie zaś z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie może rozpoznać skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W rozpoznawanej sprawie istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona co pozwoliło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, albowiem doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na rozpoznanie sprawy, a także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie zobowiązany uwzględnić wskazane stanowisko prawne dotyczące wykładni art. 216 ust.1 in fine ustawy, a w konsekwencji poczynić ustalenia i dokonać oceny prawnej z punktu widzenia spełnienia bądź niespełnienia przesłanki ustawowej dotyczącej nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.