Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1257/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi S. Automobile AB z siedzibą w Szwecji na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 9 marca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2004 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek S. Automobile SB z siedzibą w Szwecji o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2002 r. w wysokości 590.961,53 zł, w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 67, poz. 690).

Z akt sprawy wynika, iż firma S. Automobile AB w dniu 26 czerwca 2003 r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług za w/w okres.

W ocenie organu podatkowego I instancji przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów określonych w przepisach powołanego rozporządzenia Ministra Finansów.

Z uwagi na powyższe, organ podatkowy w trybie art. 169 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm. – dalej powoływana jako O.p.), mając na uwadze treść przepisu § 7 zd. l powołanego rozporządzenia, pismem z 26 lipca 2004 r. wezwał pełnomocnika spółki do podania nazwy i adresu banku wraz z aktualnym numerem rachunku bankowego wnioskodawcy, na który ma być dokonany zwrot VAT.

W wezwaniu pouczono pełnomocnika, iż nieuzupełnienie powyższych braków w terminie 7 dni od doręczenia wezwania spowoduje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w dniu 4 sierpnia 2004 r. Z kolei uzupełnienie numeru konta bankowego oraz nazwy banku nastąpiło pismem z 21 października 2004 r. tj. po upływie terminu.

W związku z powyższym, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. pozostawił wniosek o zwrot podatku od towarów i usług bez rozpatrzenia.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniósł zażalenie z 12 stycznia 2005 r., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wydanie decyzji, na podstawie § 6 ust. 2 w/w rozp. Ministra Finansów, o uznaniu kwoty zwrotu podatku w wysokości wnioskowanej przez spółkę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie § 2 ust. 2 w/w rozp. oraz naruszenie art. 169 § l O.p., poprzez niewłaściwą kwalifikację braków wniosku o zwrot VAT a także rażące naruszenie zasad postępowania podatkowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w szczególności: art. 120, 121 §l, 124, 125, 127, 140 i 274 lit. b) O.p., poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego i nie wydanie wymaganego prawem postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2004 r. zostało doręczone 10 grudnia 2004 r. pełnomocnikowi firmy S. Automobile AB z/s w Szwecji – M. E., a nie jak wskazał pełnomocnik w zażaleniu "w dniu 5 stycznia 2005 r." Organ odwoławczy wskazał, iż termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji upłynął z dniem 17 grudnia 2004 r. Z kolei zażalenie zostało wniesione 12 stycznia 2005 r. Pełnomocnik strony nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie tego terminu, na podstawie art. 162 § l i 2 O.p., w związku z tym Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] marca 2005 r. stwierdził uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2004 r.

W skardze z 15 kwietnia 2005 r. pełnomocnik spółki zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie przepisów postępowania podatkowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 122, art. 187 § l, art. 191 i art. 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie i w efekcie wydanie postanowienia na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz nie dowiedzionych okoliczności faktycznych,

- art. 123, art. 188 i art. 194 § 3 O.p., poprzez uniemożliwienie spółce zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz uniemożliwienie składania wniosków dowodowych, czyli w efekcie nie zapewnienie spółce czynnego udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki przedstawił procedurę doręczenia listu poleconego przez Pocztę Szwedzką i VAT Adviser. Pełnomocnik podniósł, że Poczta Szwedzka popełniła poważne błędy proceduralne, ponieważ nie wydała adresatowi przesyłki poleconej, a odesłała do Polski potwierdzenie jej odbioru.

Podtrzymując swoje stanowisko, że postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. zostało doręczone w dniu 5 stycznia 2005r. pełnomocnik stwierdził, że p. E. nie została poinformowana przez Pocztę Szwedzką o odesłaniu do Polski potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej z datą 10 grudnia 2004 r. Pełnomocnik wyjaśnił, że wnosząc zażalenie na postanowienie wskazał datę 5 stycznia 2005 r., ponieważ ani poprzedni ani nowy pełnomocnik spółki nie wiedzieli, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone 10 grudnia 2004 r.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził, że gdyby Dyrektor Izby Skarbowej podjął czynności wyjaśniające rozbieżności w datach pomiędzy dokumentem potwierdzenia odbioru, a datą wskazaną w zażaleniu, wówczas spółka miałaby możliwość udowodnienia swojego stanowiska.

Przywołując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podniósł, że postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego. Pełnomocnik wskazał również na niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów prawa podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pełnomocnik wskazał również, iż postępowanie dowodowe musi być przeprowadzone szczególnie wówczas, gdy istnieją wątpliwości, co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie. Zdaniem pełnomocnika spółki, wątpliwości organu odwoławczego powinien wzbudzić fakt, że w zażaleniu złożonym przez pełnomocnika, jako datę otrzymania postanowienia wskazano datę 5 stycznia 2005 r.

Pełnomocnik skarżącej spółki, powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, iż organ odwoławczy obowiązany był zapewnić spółce czynny udział w każdym stadium postępowania i to bez względu na to, czy miało ono czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (treść decyzji). W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie dał spółce możliwości wypowiedzenia się w sprawie zaistniałej rozbieżności dotyczącej daty doręczenia postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie - naruszył zatem art. 122 i art. 187 § l O.p. Z kolei na skutek niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, organ podatkowy pominął dowody, które mogła przedstawić spółka, a które niewątpliwie miałby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2, sprawowana jest w zakresie zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku postanowienie ) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się więc do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszył prawa w stopni mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z dyspozycją art. 228 § 1, pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Konsekwencją takiego stwierdzenia jest pozbawienie podatnika prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Postanowienie takie bowiem jest ostateczne i przysługuje od niego skarga, którą składa się bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego właśnie postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi, powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, jak również po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, wątpliwości takie winna wzbudzić rozbieżność , co do daty doręczenia postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2004r., pełnomocnikowi spółki S. Automobile AB.

Organ odwoławczy w zgromadzonym materiale dowodowym posiadał dokument, z którego wynikało, iż doręczenia dokonano 10 grudnia 2004r., natomiast w zażaleniu złożonym przez pełnomocnika Spółki, jako datę otrzymania powyższego postanowienia wskazano 5 stycznia 2005r.

Rozbieżność ta ma istotne znaczenie, bowiem przyjęcie za datę doręczenia 10 grudnia 2004r. skutkuje dla strony negatywnymi konsekwencjami w postaci przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia, a przyjęcie daty 5 stycznia 2005r. powodowało by zachowanie terminu i możliwość uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wobec istniejących wątpliwości organ odwoławczy, przed zastosowaniem art.228 Ordynacji podatkowej, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu jednoznaczne określenie , kiedy skarżone przez stronę rozstrzygnięcie organu I instancji zostało jej faktycznie doręczone.

Sąd nie wskaże w niniejszej sprawie, jakie czynności winien organ podjąć dla dokonania tego ustalenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że wskazane w skardze informacje Skarżącej, co do trybu doręczeń pism przez Pocztę Szwedzką winny zostać zweryfikowane.

Podkreślić należy, iż tylko w przypadku uzyskania pewności, co do doręczenia stronie postanowienia w dniu 10 grudnia 2004r., można uznać, iż zażalenie złożone zostało z naruszeniem terminu.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż w sprawie niniejszej nie ustalono jednoznacznie, iż pełnomocnik Spółki w dniu 10 grudnia 2004r. otrzymał postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2004r., co uprawniało by organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art.228 § 1, pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2005r.narusza przepisy postępowania podatkowego, a w szczególności art. 122 powołanej ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Pozostałe zarzuty są nieistotne w niniejszej sprawie i nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270; z 2004r. Nr 162, poz. 1692 ) należało orzec jak w sentencji.