Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 503/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20, 22, 23 i 24
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:

We wniosku z [...] czerwca 2018 r. C. K. zwróciła się do Starosty S. o wyjaśnienie sprawy "zamiany działek w 2001 r. nr [...]". W uzasadnieniu wniosku podała, że działka [...] w powierzchni 0,6470 w 1966 r. figurowała jako własność jej ojca S. A. Po śmierci ojca matka – S. A. przekazał po ½ części tej działki dla wnioskodawczyni i jej brata S. S. Każda z działek była o powierzchni 0,3222 ha i w 1973 r. były to działki nr [...]. Podczas pomiarów przez O. w B. wytyczono działkę wnioskodawczyni, tj. działkę nr [...] o powierzchni 0,3222 (rejestr gruntów poz. 600). Natomiast działka nr [...] o powierzchni 0,2982 ha wraz z zabudowaniami (poz. rejestru 606) została własnością spadkobierców brata. Różnica w powierzchni tej działki wynika z przesunięcia granicy przez właścicieli działki nr [...] w 1993 r. Działki nr [...] powinny mieć po 15 m szerokości według stanu na 1973 r. Zamiana właścicieli działek [...] nastąpiła w roku 2001 r. O zamianie działek wnioskodawczyni nie została powiadomiona stąd wnosi o udostępnienie dokumentacji geodezyjnej oraz wyliczenie powierzchni działek [...] według stanu w 1973 r. i według stanu aktualnego.

W odpowiedzi na ten wniosek organ w piśmie z [...] lipca 2018 r. poinformował, że ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy, stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Wskazano także, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie wykonuje usług w zakresie opracowań prawnych (obliczeń działek, wykazów synchronizacyjnych). Takie usługi świadczą odpłatnie jednostki wykonawstwa geodezyjnego i to do nich należy zwrócić się w celu otrzymania informacji odnośnie obliczeń działek w poszczególnych okresach władania czy też własności nieruchomości.

W kolejnym piśmie z [...] grudnia 2019 r. C. K. zwróciła się o wyjaśnienie kwestii dotyczącej zamiany działek nr [...] do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. Organ w odpowiedzi w piśmie z [...] stycznia 2019 r. stwierdził między innymi, że zarzut odnośnie wprowadzenia w roku 2001 zmiany w ewidencji bez powiadomienia stron uznać należy za zasadny. Odnośnie wskazywanej "zamiany" przedmiotowych działek wyjaśniono, że O. w B., wykonujące odnowienie operatu ewidencji gruntów, do swojej pracy wykorzystało aktualny wówczas rejestr, bez wprowadzania do niego zmian. Jednocześnie organ ten zwrócił się do Starosty S. z zaleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie wprowadzenia zmian dotyczących działek [...] oraz podjęcie stosownych działań zmierzających do aktualizacji ewidencji w przypadku wykrycia błędnych informacji.

W związku z powyższym Starosta S. w dniu [...] marca 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie wyjaśnienia rozbieżności zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...]. Decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] organ odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków m. S. obr. 1 polegającej na zmianie podmiotowej i przedmiotowej dotyczących działek nr:

- [...] o pow. 0,2982 ha zapisanej na właścicieli: K. C., A. i A. i K. S. s. S. i L.;

- [...] o pow. 0,3222 ha zapisanej na właścicieli: W. M. s. J. i S. i W. A. c. M. i B.

W uzasadnieniu podano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że zgodnie z rejestrem ewidencji gruntów m. S. założonym w 1966 r. pod pozycją rejestrową nr [...] wpisano działkę nr [...] o pow. 0,647 ha i jako władającego S. A. s. M. W 1973 r. część powierzchni tej działki wywłaszczono pod rozbudowę pasa drogowego - w wyniku tych prac powstała działka nr [...] o pow. 0,017 ha stanowiąca własność Skarbu Państwa oraz działka nr [...] o pow. 0,630 ha (operat geodezyjny [...]). Na mapie ewidencyjnej naniesiono ten podział oraz podział działki nr [...] na [...] o pow. 0,324 ha - własność K. C. i [...] o pow. 0,306 ha – własność S. S. Podniesiono, że w zasobie geodezyjnym brak jest dokumentacji z wykonania tego podziału co uniemożliwia potwierdzenie prawidłowości dokonanych obliczeń powierzchni czy też określenie szerokości powstałych w wyniku podziału działek [...]. Podstawą wpisu w rejestrze gruntów były akty własności ziemi. Aktem własności ziemi nr [...] z [...] lutego 1973 r. C. i S. K. nabyli prawo własności pięciu działek o łącznej pow. 1,353 ha w tym działki [...]. Z protokołu znajdującego się w tym akcie, wynika, że działkę tę darowała S. A. na rzecz K. C. w 1966 r. Z kolei aktem własności ziemi nr [...] z [...] lutego 1973 r. własność działki nr [...] nabył S. S.. Z protokołu znajdującego się w tym wynika, że S. S. nabył tę nieruchomości na podstawie zawartej ustnie z rodzicami umowy darowizny w 1966 r. Organ podniósł, że nie odszukano dokumentu na podstawie którego można bezpośrednio określić powierzchnie lub wymiary tej działki. Wskazano, że w wyniku porównania archiwalnej mapy - zawierającej w swej treści działki oznaczone numerami [...] z aktualną mapą ewidencji gruntów wynika, że położenie działki oznaczonej archiwalnym numerem [...] odpowiada położeniu działki oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów i budynków numerem [...], zaś położenie działki oznaczonej archiwalnym numerem [...] odpowiada położeniu działki oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów i budynków numerem [...].

W 1979 r. przeprowadzono odnowienie operatu ewidencji gruntów m. S. - operat KERG nr [...] z [...] lipca 1979 r. W związku z krótkim terminem dokonania czynności związanych z ustaleniem stanu władania przyjęto do ustalenia starą numerację działek, które wypisano ołówkiem w protokole ustalenia stanu władania, a po zanumerowaniu nowych działek wpisano do protokołu nowe działki atramentem obok nie ścierając działek w ołówku. W tym protokole pod pozycją [...] (numer jednostki sprzed odnowienia) wpisano S. i C. K. W kolumnie dotyczącej numerów działek wpisano ołówkiem działkę nr [...] oraz późniejszy dopisek "[...]", natomiast długopisem wpisano nr [...]. Protokół ten podpisała K. C. nie wnosząc żadnych zastrzeżeń. Pod pozycją zaś [...] (numer jednostki sprzed odnowienia) wpisano S. S., w kolumnie dotyczącej numerów działek wpisano ołówkiem nr [...] oraz późniejszy dopisek "[...]", natomiast długopisem wpisano nr [...]. W kolumnie dotyczącej podpisu właściciela działki zamieszczono adnotację "ustalono na podstawie aktu własności w Urzędzie Miasta i Gminy". Podpis złożył geodeta prowadzący prace (właściciel nie stawił się). Numeracja działek wpisana ołówkiem w protokole odpowiada numeracji uwidocznionej w treści mapy archiwalnej.

W tomie IVa operatu - ogłoszenie stanu władania zamieszczono protokół, gdzie pod pozycją [...] wykazano C. i S. K. jako właścicieli działki oznaczonej numerem [...] o pow. 0,3222 ha. W kolumnie 4 przeznaczonej na ewentualne zastrzeżenia i uwagi oraz podpis, została ołówkiem dopisana powierzchnia "0,324", która jak wynika z zapisów w rejestrze ewidencji gruntów z 1966 r. - odpowiada powierzchni archiwalnej działki nr [...]. W tej kolumnie widnieje podpis wnioskodawczyni potwierdzający brak jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ podniósł, że dokumentacja geodezyjno-kartograficzna obrazująca położenie obu tych działek w przestrzeni jednoznacznie wskazuje że działka [...] nie jest własnością skarżącej, a swoim podpisem potwierdzała ona nieprawdę. W tym samym protokole pod pozycją [...] wykazano S. S. jako właściciela działki oznaczonej numerem [...] o pow. 0,2982 ha. W kolumnie 4 przeznaczonej na ewentualne zastrzeżenia i uwagi oraz podpis, została ołówkiem dopisana powierzchnia "0,306", która jak wynika z zapisów z rejestru ewidencji gruntów z 1966 r. – odpowiada powierzchni archiwalnej działki nr [...]. W kolumnie tej dopisano również, że mimo zawiadomienia właściciel się nie stawił.

W 1996 r. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów m. S. W księdze protokołów - ustalenie granic oraz właścicieli lub osób władających nieruchomościami, położonych na obszarze administracji gminy-miasta S. zamieszczono protokół graniczny w którym pod pozycją rejestrową 600 wpisani zostali K. S. oraz K. C. Podpis złożył K. S., zaś pod pozycją 606 wpisani zostali S. J. – udz. ½ części oraz S. C.– udz. ½ części (nabycie spadku po S. S. – postanowienie [...] z [...] maja 1991 r.). Podpis złożył S. A.. W tomie I - protokół ogłoszenia stanu władania pod pozycją 600 wykazano C. i S. K. jako właścicieli działki oznaczonej numerem [...] o pow. 0,3222 ha - powierzchnia działki nie uległa zmianie. W rubryce 8 "Podpisani właściciele (osoby władające) nieruchomością obok wymienieni stwierdzają własnoręcznymi podpisami że granice ich nieruchomości (władania) ustalone zostały w ich obecności i wg ich wskazań" co wnioskodawczyni potwierdza własnoręcznym podpisem. Pod pozycją 606 wykazano S. J. oraz S. C. jako współwłaścicieli działki oznaczonej numerem [...] o pow. 0,2982 ha - powierzchnia działki została zmieniona o +0,0050 ha. Organ podniósł, że w operacie z 1996 r. powielono błąd z protokołów zawartych w operacie z 1979 r., w którym K. C. nie zakwestionowała umieszczonych w nich zapisów.

W 2001 r. dokonano analizy dokumentów oraz usunięcia rozbieżności dotyczących własności działek nr [...]. Stwierdzono, że wykonawca prac geodezyjnych popełnił błąd podczas wprowadzania danych podmiotowych do protokołu stanu władania z 1979 r. Ten sam błąd powielono podczas wykonywania prac w 1996 r. Wynikiem tej analizy oraz usunięcia rozbieżności były dokumenty własności oraz dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu geodezyjnego, z których wynika, że działka nr [...] odpowiada obecnie działce nr [...] o pow. 0,2982 ha, zaś działka nr [...] odpowiada obecnie działce nr [...] o pow. 0,3222 ha. W rejestrze ewidencji gruntów m. S. z 1979 r. zostały odręcznie naniesione uwagi oraz dokonano skreśleń wskazując na błędne wykazanie numerów przedmiotowych działek w rejestrze. O. w B. wykonujące odnowienie operatu ewidencji gruntów do wykonania swojej pracy wykorzystało ówczesny rejestr gruntów bez wprowadzania do niego zmian. Dalsza analiza dokumentów sporządzonych podczas modernizacji w 1979 oraz 1996 r. tj. zarysów pomiarowych pokazuje, że miary bieżące oraz czołówki działek nr: [...] nie uległy zmianie. Granica pomiędzy tymi działkami nie uległa zmianie.

W 2004 r. S. C. sprzedał nieruchomość nr [...] na rzecz S. i K. M. Następnie na tę nieruchomość została w tym samym roku założona KW nr [...], gdzie w dziale I-O wpisano w wierszu - numer działki: [...], a w wierszu - obszar całej nieruchomości: 0,3222 ha. W 2006 r. nastąpiła zmiana właścicieli tej nieruchomości na: D. E. - udz. 1/2 części, M. S. - udz. 1/2 części - umowa darowizny. W 2015 r. umową sprzedaży własność tej nieruchomości nabyli: M. i A. W. W tym samym roku została założona elektroniczna księga wieczysta, co spowodowało zmianę numeru KW na [...], gdzie w dziale I-O wpisano w wierszu - numer działki: [...], a w wierszu - obszar całej nieruchomości: 0,3222 ha.

Organ pierwszej instancji wskazał, że aktualizacja ewidencji przez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ ewidencyjny nie jest bowiem władny uwzględnić wniosku podmiotu ewidencyjnego, jeżeli żąda się wprowadzenia zmian przebiegu granic działek ewidencyjnych, co do których zaistniał spór graniczny. Innymi słowy wykluczyć należy dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych wymienionych w § 12 rozporządzenia, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można stawiać znaku równości pomiędzy prostowaniem błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a merytorycznym ustalaniem przez organy przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.

Odwołanie od tej decyzji złożyła C. K. i podniosła, że nie jest prawdą, że weszła w posiadanie działki [...] a obecnie [...]. Zarzuciła, że nie jest też prawdą, iż nie ma dokumentacji dotyczącej zmiany numeracji działek z 1973 r. Podała, że działkę nr [...], której właścicielem była odwołująca przejęto na pas drogowy o pow. 0,017. Natomiast działkę nr [...] o pow. 0,324 nadano odwołującej. Działka wg aktu własności ziemi nr [...], której właścicielem był S. S. po zmianach na mapie uwidoczniona jest jako działka nr [...]. W 1979 r. zmieniono numerację działek [...] na [...] a działkę [...] na [...], co zostało podpisane przez odwołująca. W 1996 r. nie stwierdzono zmian. Odwołująca zarzuciła, że nieprawdą jest iż granica pomiędzy działkami nie uległa zmianie, albowiem w 2004 r. postawiono ogrodzenie. W 2001 r. stwierdzono niezgodność numeracji działek i ich powierzchni i założono nową ewidencję o czym nie poinformowano odwołującej. Wskazując na powyższe odwołująca wniosła o sprostowanie granicy pomiędzy działkami nr [...] i przywrócenie jej własności działki nr [...].

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, że przeprowadzona przez organ pierwszej instancji analiza wykazała, że aktualnie obowiązujący zapis w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek oznaczonych nr [...] jest prawidłowy ze względu na ich lokalizację i powierzchnię. Jednocześnie potwierdzono, że zmiana zapisu odnośnie ujawnionych właścicieli przedmiotowych działek nastąpiła w 2001 r. z urzędu - jako zmiana błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Jednak o dokonanych zmianach nie poinformowano właścicieli działek. W okresie od 2004 do 2015 r. działka oznaczona numerem [...] o pow. 0,3222 ha została trzykrotnie sprzedana a w 2004 r. i na tę działkę została założona księga wieczysta nr [...].

Odnośnie przedstawionych w odwołaniu zarzutów stwierdzono, że nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Stwierdzono, że z analizy przedmiotowej decyzji wynika, iż organ pierwszej instancji przy wydawaniu decyzji brał również pod uwagę stanowisko odwołującej przedstawione w piśmie z [...] marca 2019 r. Wskazane w tym piśmie błędy nie miały wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Zarzut błędnego opisania przedmiotowej działki jako zabudowanej, podczas gdy w protokole znajdującym się w aktach uwłaszczeniowych użyto słowa siedliskowa także uznano za bezzasadny i podano, że w rejestrze ewidencji gruntów w obu działkach były wykazane tereny zabudowane oznaczone jako BRIVb. Odnośnie zarzutu, że organ jest w posiadaniu dokumentacji geodezyjnej dotyczącej zmiany numeracji działek oznaczonych numerami [...] stwierdzono, że nie znajduje on potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji. Stanowisko to zostało oparte na podstawie mapy ewidencji gruntów z 1966 r. oraz na zapisach zawartych w rejestrze ewidencji gruntów. Niestety w zasobie geodezyjnym znajduje się jedynie dokumentacja geodezyjno - kartograficzna z wywłaszczenia pasa drogowego z której wynika, że działka oznaczona nr [...] uległa podziałowi na działki oznaczone nr i [...]. W Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w S. nie odnaleziono dokumentacji geodezyjno - kartograficznej, na podstawie której powstały działki oznaczone numerami [...]. Ustalono, że uwaga wskazująca, iż w przedmiotowej decyzji napisano nieprawdę ponieważ według skarżącej pierwotne wpisy były wykonane długopisem, a nie ołówkiem, odnosi się do protokołu z ustalenia stanu władania znajdującego się w operacie technicznym odnowienia operatu ewidencji gruntów tom la. W treści decyzji został zawarty zapis, że na druku znalazły się dodatkowe późniejsze "dopiski": [...] pod poz. 872/600 oraz [...] pod poz. 883/600. Odnośnie zarzutu, że w przedmiotowej decyzji, wskazano iż nieżyjący S. A. mógł złożyć podpis na dokumencie kierowanym do sądu w sprawie nabycia spadku wyjaśniono, że akapit na końcu którego znalazł się niefortunny zapis "Podpis złożył S. A." dotyczy modernizacji ewidencji gruntów m. S. z 1996 r., a podpis złożyła osoba podpisująca się jako S. A. W decyzji nieprawidłowo zinterpretowano omawiany podpis jako złożony przez S. A. Jednak pomyłka ta nie miała wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z akt zgromadzonych w sprawie, granica pomiędzy działkami oznaczonymi numerami [...] została ustalono w trakcie odnowienia operatu ewidencji gruntów m. S. z 1979 r. i nie uległa zmianie. Sam fakt postawienia przez sąsiada ogrodzenia nie świadczy o zmianie przebiegu granicy, która została wcześniej ustalona. Ze złożonego odwołania wynika, że położenie działki stanowiącej własność odwołującej jest znane i nie jest kwestionowane, problem stanowi jej powierzchnia oraz wymiary. W przypadku kwestionowania przebiegu granic istnieje możliwość skorzystania z procedury rozgraniczenia nieruchomości opisanej w rozdziale 6 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podniesiono, że przedmiotowa decyzja zakończyła postępowanie, które miało za zadanie wyjaśnienie okoliczności wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków m. S. odnośnie działek oznaczonych numerami [...] oraz ewentualne podjęcie działań zmierzających do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków - w przypadku wykrycia błędnych informacji. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że aktualny zapis w ewidencji gruntów jest prawidłowy, zaś skarżona zmiana została wprowadzona w ramach usunięcia błędnych zapisów bez powiadomienia właścicieli działek. Pomimo nieprawidłowego trybu wprowadzenia zmiany nie można jej wycofać ze względu na fakt kolejnych już zmian właścicieli działki nr [...] oraz założenia na tę nieruchomość księgi wieczystej.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła C. K. i zarzuciła naruszenie jej prawa własności wynikającego z aktu własności ziemi z [...] lutego 1973 r. Nadto zarzuciła naruszenie granicy działek [...] z 1973 r. i zmniejszenie gruntów o 0,240 m2 po zamianie działek w 2001 r. Zarzuciła także wydanie dokumentów geodezyjnych na podstawie których sprzedano działkę stanowiącą jej własność, tj. działkę nr [...] o powierzchni 0,3222 ha a jej przypisano działkę nr [...] o pow. 0,2982 ha. Wskazując na powyższe wniosła o przywrócenie jej działki nr [...] o pow. 0,3222. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie wywiodła, że na podstawie aktu własności ziemi z 1973 r. nabyła działkę [...] a jej brat S. S. działkę nr [...]. Podczas wytyczania pasa drogowego ogólną działkę nr [...] podzielono na trzy części: pas drogowy; działka nr [...] stanowiąca własność skarżącej i działka nr [...] stanowiąca własność jej brata. Następnie nadano nowe numery. Dla części działki [...] o pow. 0,2932 ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącej własność jej brata nadano numer [...] a dla części o pow. 0,3222 ha stanowiącej jej własność nadano nr [...]. W 1996 r. dokonano wznowienia granic. Działka stanowiąca własność skarżącej nr [...] nie miała żadnych różnic. Natomiast były różnice w powierzchni działki [...]. Wskazano, że przy tej działce jest adnotacja "wyprowadzono w 1949 r. grancie z budynku". W 2001 r. zamieniono w dokumentacji nr działek odwrotnie jak w aktach własności ziemi. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o przywrócenie jej działki nr [...] o pow. 0,3222 ha.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie może być uwzględniona.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest rozstrzygnięcie na podstawie którego odmówiono wprowadzenia zmiany w oparcie ewidencji gruntów i budynków m. S. obr. 1 polegającej na zmianie podmiotowej i przedmiotowej dotyczących działek nr:

- [...] o pow. 0,2982 ha zapisanej na właścicieli: K. C. c. A. i A. i K. S. s. S. i L.;

- [...] o pow. 0,3222 ha zapisanej na właścicieli: W. M. s. J. i S. i W. A. c. M. i B.

Rozstrzygnięcie to oznacza, że w ewidencji gruntów i budynków C. i S. K. są zapisani jako właściciele działki nr [...] o pow. 0,2982 ha a A. i M. W. jako właściciele działki nr [...] o pow. 0,3222 ha. Przedmiotowa sprawa została zainicjowana przez C. K. z tego powodu, że jej zdaniem w 2001 r. zamieniono w dokumentacji geodezyjnej numery działek i w związku z tym wnioskowała ona o przywrócenie jej działki nr [...] zgodnie z aktem własności ziemi.

Zdaniem sądu w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej ewentualne przywrócenie własności działki nr [...] na rzecz C. K. w dokumentacji geodezyjnej było wykluczone tylko i wyłącznie z tego powodu, że działka ta w latach 2004 – 2015 została trzykrotnie sprzedana. I tylko ten argument może uzasadniać decyzję odmowną.

Kluczowe w sprawie jest, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno – rejestracyjny. W ewidencji podlegają ujawnieniu dane wynikające z dokumentów urzędowych takich jak odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń sądów czy odpisy aktów notarialnych - art. 23 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). Z treści art. 20, 22 i 24 ustawy wynika, że ewidencja jest zbiorem informacji o gruntach, stanowiących wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Ewidencja ma więc charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan zaistniały wcześniej. Dlatego dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących osoby właściciela czy wpisania na jego rzecz określonej działki (jej numeru, powierzchni) ma charakter wtórny do zmian natury prawnej, które muszą najpierw nastąpić i wynikać z konkretnych dokumentów, niż dokonywany wpis. W konsekwencji, poprzez zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie można kwestionować czy ustalać stanu prawnego nieruchomości, jak również nie można podważać tytułów prawnych na podstawie których dokonano wpisów w ewidencji gruntów i budynków.

Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że ukształtowany w latach 2004-2015 stan prawny działki nr [...] uniemożliwia dokonanie zmiany zapisów w ewidencji. Ewidencja na chwilę obecną odzwierciedla aktualny stan prawny. Bezsporne bowiem w sprawie jest to, że w 2004 r. S. C. (spadkobierca S. S.) sprzedał działkę nr [...] na rzecz S. i K. M W tym samy roku założona została księga wieczysta nr [...], gdzie w dziale I-O wpisano w wierszu - numer działki: [...], a w wierszu - obszar całej nieruchomości: 0,3222 ha. W 2006 r. nastąpiła zmiana właścicieli tej nieruchomości na: D. E. - udz. 1/2 części, M. S. - udz. 1/2 części - umowa darowizny. W 2015 r. umową sprzedaży własność tej nieruchomości nabyli: M. i A. W. W tym samym roku została założona elektroniczna księga wieczysta, co spowodowało zmianę numeru KW na [...], gdzie w dziale I-O wpisano w wierszu - numer działki: [...], a w wierszu - obszar całej nieruchomości: 0,3222 ha.

Z powyższego wynika, że wpis w ewidencji zgodnie z którym właścicielami działki nr [...] o pow. 0,3222 ha są A. i M. W. a nie C. i S. K. jest zgodny z aktulanym stanem prawnym tej działki. Stąd też decyzja odmawiająca zmiany dokonania wpisu w ewidencji co do zasady jest słuszna.

Czym innym w sprawie niniejszej jest natomiast kwestia dotycząca zasadniczego sporu sprowadzającego się do zarzutu skarżącej, że w 2001 r. na skutek błędu organów ewidencyjnych dokonano na jej rzecz wpisu własności działki nr [...] zamiast [...]. Sąd w sprawie niniejszej nie rozstrzygnął tego czy rzeczywiście błąd taki miał miejsce z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że dla oceny czy zasadnie odmówiono dokonania zmiany wpisu w ewidencji wystarczające było ustalenie, że działka nr [...] w latach 2004 – 2015 była przedmiotem obrotu prawnego. Okoliczność ta wykluczała dokonanie zmian w ewidencji. Po wtóre w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sąd nie jest w stanie stwierdzić jednoznacznie czy błąd taki miał miejsce. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z taką sytuacja w której skarżąca twierdzi, że w 2001 r. na skutek błędu organów ewidencyjnych w ewidencji wpisano, że jest ona właścicielką działki nr [...] a nie [...]. Z uzasadnień organów obu instancji, a w szczególności uzasadnienia organu pierwszej instancji wynika, że w 2001 r. właśnie sprostowano błąd, który miał miejsce w 1979 r. podczas odnawiania operatu ewidencji gruntów. Odnosząc się do powyższego podać należy, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono następującą sekwencję zdarzeń:

- w 1966 r. działka nr [...] była zapisana w rejestrze ewidencji gruntów na rzecz S. A.;

- w 1973 r. część tej działki wywłaszczono pod rozbudowę pasa drogowego – działka nr [...] została podzielona na działki [...] właścicielem tej działki został Skarb Państwa i działkę [...]. Następnie działka nr [...] podzielona została na działkę nr [...] stanowiąca własność C. K. i działkę [...] stanowiącą własność S. S.;

- podstawę wpisu w ewidencji stanowiły akty własności ziemi z 1973 r. z których wynika, że C. K. nabyła prawo własności działki nr [...] a S. S. działki nr [...];

- w 1979 r. dokonano odnowienia operatu ewidencji gruntów. W protokole z tego odnowienia mamy do czynienia z taką sytuacją, że pod pozycją 872 i 600 wpisano C. i S. K. jako właścicieli działki nr [...]. Wpis dotyczący działki nr [...] został dokonany długopisem przy czym jest przekreślony ołówkiem a wpis na rzecz działek nr [...] i [...] dokonany został ołówkiem. Natomiast pod pozycją 883 i 606 wpisano S. S. jako właściciela działek nr [...]. Długopisem wpisano działkę [...] po czym wpis ten również przekreślono ołówkiem i ołówkiem wpisano działki nr [...];

- w 1996 r. przeprowadzono modernizację ewidencji i pod pozycją nr 600 wpisano C. i S. K. jako właścicieli działki [...] a pod pozycją 606 J. S. i C. S. jako właścicieli działki [...];

- 2001 r. organ ewidencyjny stwierdził, że popełniono błąd i bez zachowania żadnej procedury, w tym bez powiadomienia stron postępowania, dokonał zmiany w ewidencji w ten sposób, że jako właścicieli działki nr [...] wpisano C. i S. K. a jako właściciela działki nr [...] S. C.

W świetle tych okoliczności faktycznych organ pierwszej instancji stwierdził, że błąd został popełniony podczas wprowadzania danych podmiotowych do protokołu stanu władania z 1979 r., który został powielony podczas prac modernizacyjnych przeprowadzonych w 1996 r. a w 2001 r. błąd ten został naprawiony. Zdaniem organu dokumentacja geodezyjno – kartograficzna obrazująca położenie działek w przestrzeni jednoznacznie wskazuje, że działka nr [...] nie jest własnością skarżącej, a swoimi podpisami pod protokołami potwierdzała ona nieprawdę. Organ pierwszej instancji wywiódł, że z porównania archiwalnej mapy, która zawiera działki nr [...] (działki powstałe na skutek podziału działki [...]) z aktualną mapą ewidencyjną gruntów wynika, że działka nr [...] (stanowiąca własność skarżącej i jej męża) odpowiada działce [...] a działka [...] (stanowiąca działkę S. S.) odpowiada działce nr [...].

Powyższe w ocenie sądu nie jest takie jednoznaczne. Zauważyć przede wszystkim należy, że działki nr [...] powstały z podziału działki nr [...] w związku z wywłaszczeniem części tej działki na pas drogowy. Na pas drogowy została przeznaczona działka nr [...]. Jak sam organ wskazuje brak jest dokumentacji z tego podziału. Natomiast w aktach sprawy znajdują się akty własności ziemi z tego samego roku co podział nieruchomości z których wynika, że C. K. nabyła własność działki nr [...] a S. S. działkę nr [...]. To akty własności ziemi stanowiły podstawę wpisu w ewidencji. Oznacza to, że w 1973 r. C. K. na podstawie aktu własności ziemi była właścicielką działki nr [...], jak również właściclem działki o takim samym numerze działki był Skarb Państwa. Natomiast S. S. był właścicielem działki nr [...] zgodnie z aktem własności ziemi, a więc nr działki której właścicielką została C. K. na skutek podziału działki [...]. Co prawda organ pierwszej instancji twierdzi, że z porównania map wynika, że działka [...] to działka [...] (powstała w wyniku podziału jak również i działka [...] o której mowa w akcie własności ziemi) a działka nr [...] to działka nr [...] (powstała w wyniku podziału) jak również działka nr [...] o której mowa w akcie własności ziemi, to zdaniem sądu materiał dowodowy nie potwierdza tego faktu. Nadto organ twierdząc, że to w 1979 r. dokonano błędu za miarodajne uznał wpisy dokonane ołówkiem a nie długopisem. Przy czym podnieść również należy, że wpisy dokonane ołówkiem a dotyczące starej numeracji działek oparte są na numeracji wynikającej z podziału działki nr [...] a nie z aktów własności ziemi. A mianowicie wpisano działkę [...] odnośnie C. K. i jej męża i działkę [...] odnośnie S. S. podczas, gdy z aktów własności ziemi wynika, że byli ono odpowiednio właścicielami działek [...]. No i wreszcie podnieść należy, że skarżąca C. K. zamieszkuje większą działkę, co również może świadczyć o tym, że to właśnie w 2001 r. popełniono błąd a nie sprostowano błąd popełniony w 1979 r., bo większa działkę stanowi działka nr [...]. Znamienne przy tym jest to, że sam organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę używa sfomułowania "nawet jeżeli uznać, że numery działek zostały zamienione...". Z powyższego wynika, że kwestia zamiany numerów działek nie została jednoznacznie wyjaśniona. Przy czym okoliczności faktyczne przemawiają za zasadnością stanowiska skarżącej o błędzie popełnionym w 2001 r. Nie zmienia to jednak faktu, że sąd rozstrzygając sprawę niniejszą musiał stwierdzić, że decyzja o odmowie wprowadzenia zmiana w operacie jest zgodna z prawem, albowiem obrót prawny dokonany działką nr [...] w latach 2004 – 2015 wykluczał możliwość wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).