Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 194/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi W. P. , J. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz W. P. oraz J. P. solidarnie kwotę [...]zł ( słownie [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB", "organ II instancji"), decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku, nr [...], działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 roku poz. 2960 ze zmianami, dalej "kpa"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. ( dalej jako: "PINB", " organ I instancji" z dnia [...] września 2019 rok (sygn. akt: [...]), którą organ nakazał skarżącym rozbiórkę wiaty zlokalizowanej w D. przy ulicy [...] na działce nr [...], istniejącej w odległości [...] metra od osi gazociągu wysokiego ciśnienia [...] relacji P. – W..

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, wyjaśniono, że przedmiotowa wiata jest obiektem kubaturowym, a zatem obiektem, który w myśl zapisów decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 1998 roku, nie mógł zostać posadowiony w strefie kontrolnej gazociągu, przebiegającego przez działkę nr [...]. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] września 2019 roku, PINB nakazał inwestorowi: P. W. i J. P., zamieszkałym w D. , wykonanie rozbiórki wiaty zlokalizowanej w D. przy ulicy [...] na działce nr [...], istniejącej w odległości [...] metra od osi gazociągu wysokiego ciśnienia [...] relacji P. – W..

W trakcie przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że analiza odległości obiektów budowlanych na ww. działce wykazała, że bezsprzecznie naruszono strefę kontrolowaną ustaloną w odległości 25 metrów od osi gazociągu dla budynków niemieszkalnych i budowli pomocniczych, zarówno obiekt o funkcji gospodarczej, jak i wiata – budowla pomocnicza – są zlokalizowane bliżej niż 25 metrów od gazociągu.

Wskazano, że nakaz rozbiórki jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się wówczas, gdy w inny sposób stan naruszenia prawa nie może zostać usunięty. W przedmiotowej sprawie, doprowadzenie do jej zgodności z przepisami jest możliwe tylko i wyłącznie przez usunięcie obiektu ze strefy kontrolowanej, a więc przez dokonanie rozbiórki. W trakcie postępowania organ stwierdził, że obowiązujące przepisy nie wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego dla wykazania, że w konkretnych okolicznościach faktycznych istnieje niebezpieczeństwo wybuchu gazu, skoro obiekt jest usytuowany w sposób ewidentnie sprzeczny z obowiązującym przepisem, służącym właśnie ochronie bezpieczeństwa gazociągu.

W związku z otrzymaną decyzją, pismem z dnia 3 października 2019 roku do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, W. i J. P. złożyli wniosek o zawieszenie postępowania. Rozpoznając wniesiony wniosek, organ odwoławczy – WINB – pismem z dnia 31 grudnia 2019 roku wezwał skarżącego do wykazania, czy prowadzi negocjacje z Operatorem Gazociągów Przesyłowych G. S.A., których celem jest uzyskanie zgody na odstępstwo od zakazu realizacji obiektów budowlanych w strefie kontrolowanej gazociągu przebiegającego prze działkę nr [...] w D. . Następnie WINB wskazał, że w piśmie z dnia 10 stycznia 2020 roku, skarżący poinformował organ, że ww. negocjacje nie są prowadzone.

Następnie, WINB powołał przepisy aktualnie obowiązującego prawa budowlanego, wskazując że przedmiotowa wiata zlokalizowana jest na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, a jej powierzchnia wynosi [...] m2, to zgodnie z art. 29 ust. 2c w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jej budowa nie wymaga obecnie dla swojej legalności uzyskania stosownego pozwolenia od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie wymaga również dokonania uprzedniego zgłoszenia i nie może też znaleźć zastosowania żadna z procedur legalizacyjnych uregulowanych w art. 48-49 oraz 49b Prawa budowlanego.

Następnie, organ stwierdził, że kluczową dla niniejszej sprawy jest kwestia położenia przedmiotowej wiaty w strefie kontrolowanej gazociągu [...] relacji P. – W.. Wskazał również, że treść załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 roku, poz. 640 ze zm.), ustala szerokość stref kontrolowanych dla gazociągów wybudowanych przed wejściem w życie rozporządzenia, obejmując tym samym rzeczony gazociąg.

Treść załącznika jednoznacznie wskazuje dla gazociągu o średnicy od 300 mm do 500 mm w odniesieniu do wolnostojących budynków niemieszkalnych (stodół, szop, garaży), iż szerokość strefy kontrolowanej dla gazociągu wynosi 50 metrów, czyli strefa ta wynosi po 25 metrów po każdej stronie osi gazociągu.

WINB wskazał, że przedmiotowa nieruchomość, na której postawiony jest obiekt, była objęta przepisami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego oraz że wójt gminy S. w dniu [...] lutego 1998 roku (sygn. akt: [...]) wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla działki [...] we wsi D., należącej do pana J. P.. Zgodnie z jej treścią "na terenie strefy ochronnej od gazociągu obowiązuje zakaz budowy wszelkich obiektów kubaturowych, w odległości 35 metrów po obu jej stronach (dot. także szklarni i obiektów kubaturowych).

Mając na uwadze powołane w decyzji orzecznictwo, WINB stwierdził, iż przedmiotowa wiata jest obiektem kubaturowym, a zatem obiekt ten nie mógł zostać postawiony w strefie kontrolowanej gazociągu przebiegającego przez działkę nr [...] i fakt ten przesądza o konieczności wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej wiaty.

Jako dodatkowy argument za zasadnością takiego stanowiska, WINB przytoczył treść par.10 Uchwały nr [...] Rady Gminy S. z dnia 22 czerwca 2011 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. obręb D. (obejmującego obecnie działkę o numerze geodezyjnym [...]), "lokalizowanie obiektów budowlanych względem istniejącej sieci gazowej wysokiego ciśnienia [...] na terenie [...] w odległości mniejszej niż wymagana przepisami odrębnymi odległość 35 metrów wymaga szczegółowego uzgodnienia z operatorem gazociągów przemysłowych G. S.A. Oddział w P. oraz konieczność ścisłego nadzoru nad pracami budowlanymi w tej strefie".

Jednocześnie WINB podniósł, że z posiadanych przez WINB akt sprawy (m.in. pismo skarżącego z dnia 10 stycznia 2020 roku) wynika, iż takie uzgodnienia nie zostały poczynione. Tym samym, przedmiotowa wiata narusza również zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Na powyższą decyzję W. i J. P. wnieśli sprzeciw w trybie art. 65b. W ocenie skarżących, przedmiotowy obiekt jest wiatą, a wiaty nie mają kubatury, w związku z czym nie można jej uznać za obiekt kubaturowy. Z uwagi na swoją wielkość i przeznaczenie, można by uznać, że wiata stanowi obiekt małej architektury ogrodowej. Ponadto, w skardze skarżący powołali się na uzyskaną od operatora zgodę na lokalizację wiaty uzyskaną przez właściciela sąsiedniej działki. Skarżącym nie zostało udostępnione znajdujące się w posiadaniu WINB pismo z G. S.A. z dnia 23 kwietnia 2019 roku oraz brak zgody organu na zawieszenie postępowania na przeprowadzenie uzgodnień z operatorem gazociągu, o co wnioskowali skarżący w październiku 2019 roku.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odpowiedź na skargę złożył też uczestnik postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Z przedstawionych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że w związku z otrzymaną decyzją, pismem z dnia 3 października 2019 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, W. i J. P. złożyli wniosek o zawieszenie postępowania. Wnioskując o zawieszenie postępowania na czas potrzebny do uzgodnienia z lokalizacji wiaty z operatorem gazowym skarżący m.in. wskazali, że na terenie którego dotyczą zawiadomienia operatora gazowego, istnieją obiekty takie jak wiata skarżących, posadowione w jeszcze mniejszej odległości, na które operator wydał zgodę.

WWINB – pismem z dnia 31 grudnia 2019 roku wezwał skarżącego do wykazania, czy prowadzi negocjacje z Operatorem Gazociągów Przesyłowych G. S.A., których celem jest uzyskanie zgody na odstępstwo od zakazu realizacji obiektów budowlanych w strefie kontrolowanej gazociągu przebiegającego przez działkę nr [...] w D. . Pismem z dnia 10 stycznia 2020 r. skarżący wskazał, że pomimo iż podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie, że posadowienie przedmiotowego obiektu nie było sprzeczne z zapisami poprzedniego planu z uwagi na bezpieczeństwo, z uwagi, że G. wyraził zgodę na lokalizację altany w odległości mniejszej niż zlokalizowana na skarżących wyraził chęć uzgodnienia powyższego z firmą G. S.A. W piśmie skarżący wskazał, że w trakcie pierwszego spotkania z operatorem gazowym w marcu 2019 r. swoje stanowisko operator uzależnił od dalszego przebiegu rozpoczynającego się wówczas postępowania PINB. Ponadto skarżący wskazał, że nie zapoznał się z pismem operatora z dnia 23 kwietnia 2019r. Wniósł jednocześnie o umożliwienie mu zapoznania się z tym pismem w celu sprawniejszych rozmów z G. S.A.

Do wniosku o zawieszenie postępowania WWINB odniósł się jedynie w zaskarżonej decyzji i wskazał, że w piśmie z dnia 10 stycznia 2020 roku, skarżący poinformował organ, że ww. negocjacje nie są prowadzone. Wskazać zatem należy, że kodeks postępowania administracyjnego określa obligatoryjne (art. 97 § 1 k.p.a.) i fakultatywne (art. 98 § 1 k.p.a.) przyczyny zawieszenia postępowania. Z mocy ustawy fakultatywne zawieszenie postępowania dopuszczalne jest tylko na zasadzie dyspozycyjności, gdy z wnioskiem o zawieszenie wystąpi strona na żądanie której wszczęto postępowanie i nie sprzeciwią się temu inne strony postępowania. Skuteczność czynności procesowych strony (w przypadku wystąpienia z wnioskiem o zawieszenie postępowania) poddana jest jednak ocenie organu, który zawiesza postępowanie bądź odmawia zawieszenia postępowania. Natomiast w przypadku obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania wniosek strony o zwieszenie postępowania nie jest konieczny.

Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, że zasada czynnego udziału strony gwarantuje jej bowiem prawo do składania w toku postępowania wniosków i żądań istotnych dla ochrony jej interesu prawnego a organy zobowiązane są ich rozpatrzenia w odpowiedniej formie. W przypadku wniosku o zawieszenie postępowania organ winien wypowiedzieć się w sprawie zawieszenia postępowania w formie postanowienia o którym – jak wskazuje art. 101 § 1 k.p.a. - zobowiązany jest zawiadomić strony. Tak w doktrynie jak i w judykaturze wskazuje się, że użyte w art. 101 sformułowanie "sprawa zawieszenia postępowania" którą organ załatwia w formie postanowienia, obejmuje: postanowienie o zawieszeniu postępowania, postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania a także postanowienie o odmowie podjęcia zwieszonego postępowania (zob. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, LEX 2009, wyd. III). Ponadto w wyroku z dnia [...] lipca 2006 r. (I OSK [...]) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że każdy wniosek o zawieszenie postępowania, niezależnie od zasadności takiego żądania, musi być rozpatrzony przez organ w drodze postanowienia. W okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji w ogóle nie rozstrzygnął o wniosku skarżących. Brak wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia powoduje brak substratu zaskarżenia, a tym samym uniemożliwia stronie ochronę jej praw. Z tych względów należy uznać, że wydanie decyzji bez uprzedniego rozpoznania wniosku skarżących o zawieszenie postępowania było przedwczesne. Wobec powyższego organ obowiązany będzie do dokonania odpowiednich wyjaśnień i wydania stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżących.

Takie działanie organu II instancji Sąd uznał za naruszające obowiązujące przepisy postępowania, przyjmując jednocześnie, że stanowi to przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z koniecznością uprzedniego rozpatrzenia przez organ II instancji wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 ust 1 lit c P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postepowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art.205 P.p.s.a.