Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1773/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1a pkt 20
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie: NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), WSA del. Małgorzata Długosz-Szyjko, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. [...] Spółki komandytowej z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 867/12 w sprawie ze skargi O. [...] Spółki komandytowej z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uiszczonych kosztów egzekucyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od O. [...] Spółki komandytowej z siedzibą w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 867/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę O. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i Wspólnicy Spółki komandytowej z siedzibą w S. (zwanego dalej "Spółką") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie uiszczonych kosztów egzekucyjnych.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. Spółka zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie naliczenia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...].

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r. organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postanowienia w tej sprawie z uwagi na to, że wobec Spółki nie toczyło się i nie toczy się postępowanie egzekucyjne. W wyniku złożonego przez Spółkę zażalenia, postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych. Organ wskazał, że ze skutecznym żądaniem w trybie art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm. – zwanej dalej "u.p.e.a.") może wystąpić stosownie do art. 1a pkt 20 u.p.e.a. jedynie zobowiązany, a nie zmienia tego odesłanie w art. 18 u.p.e.a. do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej "Kpa").

Kolejnym pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Spółka wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zwrot kwoty 828.200,30 zł jako kwoty nienależnie uiszczonych kosztów egzekucyjnych, podnosząc, że skoro wobec Spółki nie toczyło się postępowanie egzekucyjne, to nie była ona zobowiązana do uiszczenia kwoty kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z toczącym się postępowaniem na podstawie tytułów egzekucyjnych [...] i [...], a dotyczących zobowiązań podatkowych A. G., poprzedniego właściciela nieruchomości. Spółka wskazała także, że dochodzenie zaspokojenia od dłużnika rzeczowego (w sytuacji ustanowienia hipoteki na nieruchomości, zabezpieczającej zobowiązania poprzedniego właściciela, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie) wymaga podjęcia czynności stosownie do art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm.), których organ nie podjął. Ponadto podniosła, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką przedawniło się, a zatem mogło być ono egzekwowane jedynie z nieruchomości i tylko co do kwoty zobowiązania podatkowego.

Z ostrożności procesowej, gdyby wniosek o zwrot kwoty w oparciu o art. 64 § 1 i 3 u.p.e.a. został negatywnie rozpoznany, na podstawie art. 410 Kodeksu cywilnego Spółka wniosła o zwrot nienależnego świadczenia.

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 61a § 1 Kpa. oraz art. 18 u.p.e.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonego przez Spółkę wniosku. Wskazał, że wpis hipoteki przymusowej (postanowienie Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2003 r.) na przedmiotowej nieruchomości, będącej obecnie własnością Spółki, obejmował należność główną w kwocie 346 288,00 zł, odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne w kwocie 914 088,10 zł. Dalej organ wskazał, że Spółka dnia 17 grudnia 2008 r. wystąpiła o określenie zadłużenia objętego hipoteką i zaproponowała spłatę zadłużenia z wyłączeniem spod obciążenia. Spółka sukcesywnie dokonała spłaty i doszło do wykreślenia ustanowionych hipotek łącznych. Dobrowolna spłata zadłużenia hipotecznego czyniła zbędnym przymusowe dochodzenie należności przez organ podatkowy.

Organ wskazał, że Spółka nie jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1 a pkt 20 u.p.e.a. ponieważ spłata wierzytelności, wpłata własna, nastąpiła na skutek spłaty należności zabezpieczonej poprzez wpis hipoteki na nieruchomości gruntowej przez dłużnika rzeczowego. Uzyskane środki nie były następstwem działania organu egzekucyjnego (brak tytułu wykonawczego), ale na podstawie harmonogramu wpłat ustalonych pomiędzy organem a Spółką. Kwestia wysokości kosztów egzekucyjnych stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia z wniosku strony w postanowieniu z dnia 8 lutego 2012 r.

Rozpoznając zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r.

W skardze na ww. postanowienie Spółka wskazała na:

1) naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 64c § 1 oraz § 3 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie,

- art. 64c § 7 u.p.e.a. w związku z art. 61a Kpa, poprzez ich zastosowanie w sprawie, a nadto błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie prawa procesowego, tj.:

- art. 61a Kpa, poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

- art. 10 Kpa, poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, a tym samym naruszenie podstawowych praw strony postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy;

- art. 28 Kpa, poprzez jego niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie;

- art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 Kpa, poprzez ich niezastosowanie, a przez to nie ustalenie stanu faktycznego w sprawie;

- art. 104 Kpa, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie;

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, pomimo wystąpienia naruszeń prawa materialnego i procesowego.

Zdaniem Spółki, wniosek o zwrot nienależnie uiszczonych kosztów egzekucyjnych powinien być rozpoznany merytorycznie z uwagi na to, że jest ona stroną postępowania i ma interes faktyczny w otrzymaniu rozstrzygnięcia merytorycznego wydanego w oparciu o art. 64c § 7 u.p.e.a. albo art. 104 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Powołując się na art. 64c § 7 u.p.e.a. WSA stwierdził, że gdy strona składa żądanie zwrotu niesłusznie pobranych kosztów postępowania, to organ administracji winien rozstrzygnąć ten wniosek w formie postanowienia. Dotyczy to zarówno sytuacji uwzględnienia, jak i odmowy uwzględnienia wniosku, przy czym stosownie do art. 64c § 7 u.p.e.a. dotyczy to wniosku pochodzącego od zobowiązanego. Nie budzi wątpliwości, że stosownie do art. 1a pkt 20 u.p.e.a., przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Przepisy u.p.e.a. zawierają zatem katalog podmiotów uprawnionych do domagania się od organu egzekucyjnego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem administracyjnym, a stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 61 § 1 Kpa stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś stosownie do art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W ocenie WSA, mając na uwadze, że stosownie do art. 18 u.p.e.a. przepisy Kpa stosuje się w zakresie nieuregulowanym w u.p.e.a. oraz fakt, że art. 64c § 7 i art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zawierają regulacje i to wyczerpujące, nie można rozszerzyć katalogu podmiotów uprawnionych do żądania rozstrzygania o kosztach postępowania egzekucyjnego.

Sąd wskazał, że wobec Spółki nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie jest zatem zobowiązaną w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., w konsekwencji stosownie do art. 64c § 7 u.p.e.a. Spółka nie jest podmiotem uprawnionym.

Skoro art. 64c § 7 u.p.e.a daje podstawę do rozstrzygania w sprawie kosztów egzekucyjnych z wniosku zobowiązanego, Spółka nim nie jest, a brak jest stosownej regulacji w zakresie rozstrzygnięcia wniosku pochodzącego od nie strony, to w takim przypadku poprzez art. 18 u.p.e.a. uzasadnione jest rozstrzygnięcie w oparciu o art. 61a Kpa.

Sąd nie podzielił poglądu, że sprawa zwrotu niesłusznie pobranych kosztów winna zostać załatwiona w drodze decyzji, a nie postanowienia. Stosownie do art. 104 § 1 Kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Stosownie jednak do art. 18 u.p.e.a., przepisy Kpa w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, a stosownie zaś do art. 17 u.p.e.a., o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia.

W ocenie WSA, jeżeli istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej, jednakże warunkiem jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia i dotyczy to rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończąc sprawę w danej instancji. Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, przepis art. 17 u.p.e.a. zawiera stosowną w tym zakresie regulację, zatem zarzut naruszenia art. 104 Kpa jest niezasadny.

Zdaniem Sądu, za dopuszczalną należy uznać sytuację, w której dłużnik rzeczowy dobrowolnie dokonuje wpłaty należności zabezpieczonej hipotecznie bez potrzeby wszczynania sądowej egzekucji z nieruchomości. Bezspornie wszczęcie przymusowego wykonania obowiązku przez dłużnika rzeczowego rodziło by konieczność podjęcia działań, na które wskazuje Spółka (tj. art. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), jednakże w realiach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z koniecznością takiego działania wierzyciela hipotecznego. Cel Spółki został osiągnięty, albowiem na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód X Wydział Ksiąg Wieczystych wykreślił przedmiotową hipotekę.

W okolicznościach sprawy relację pomiędzy Spółką a Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w S., zdaniem WSA, należy traktować jako stosunek łączący dłużnika rzeczowego i wierzyciela hipotecznego, a nie jako zobowiązanego i organu egzekucyjnego w rozumieniu u.p.e.a. Spór zatem wykracza poza zakres publicznoprawnych zobowiązań.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 Kpa Sąd zauważył, że skoro nie mogło być przeprowadzone postępowanie administracyjne w sprawie rozpoznania wniosku dnia 5 kwietnia 2012 r., tym samym nie można uznać, iż zostały naruszone obowiązujące w tym zakresie ww. przepisy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64c § 1, § 3 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie WSA wskazał, że rozpoznanie żądania o kosztach egzekucyjnych następuje w oparciu o art. 64c § 7 u.p.e.a. Przepis art. 64c § 1 u.p.e.a. określa co stanowi koszt egzekucyjny i obciąża zobowiązanego, tj. strony toczącego się postępowania egzekucyjnego, podobnie § 3 art. 64c u.p.e.a. odnosi się do sytuacji zobowiązanego w przypadku zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych, ale w sytuacji określonej w tym przepisie, którym Spółka nie jest.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną Spółki, która wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami.

Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a.") zarzucił:

1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 66 § 3 Kpa, poprzez ich niezastosowanie, co powoduje, że zapadłe orzeczenie jest błędne, gdyż pozostawiono poza rozważaniami Sądu istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności i ostatecznie przyjęto, iż postanowienie organu odpowiada prawu, gdy w istocie tak nie jest, ponieważ konsekwencją przyjęcia, że sprawa ma charakter cywilny jest uznanie, iż w sprawie właściwe są sądy powszechne, a zatem konieczne jest przyjęcie, że organ administracji publicznej miał obowiązek w tej sytuacji dokonać zwrotu wniosku strony na podstawie art. 66 § 3 Kpa i w ten sposób orzec o jej prawach i obowiązkach, umożliwiając jej zaskarżenie orzeczenia o charakterze materialnoprawnym, a także tworząc nie budzący wątpliwości stan faktyczny i prawny;

2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 61a Kpa, poprzez oddalenie skargi i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy stanowisko takie jest błędne z uwagi na fakt, że wydanie przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie możliwe było wyłącznie w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują innej formy rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a forma ta jest wskazana powołanym przepisem art. 66 § 3 Kpa;

3) naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niezastosowania art. 1, art. 28 oraz art. 104 Kpa w zw. z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że Spółka pozbawiona jest przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie mieści się w pojęciu zobowiązanego w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a charakter sprawy powoduje, że nie mieści się ona w pojęciu sprawy administracyjnej, gdyż wykracza poza zakres publicznoprawnych zobowiązań;

4) naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niezastosowania art. 1 Kpa w zw. z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.) i przyjęcie, że sprawa wykracza poza zakres publicznoprawnych zobowiązań, a zatem nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie w tej sprawie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Z uwagi na sposób jej sporządzenia niezbędne jest przypomnienie, że skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest środkiem odwoławczym bardzo sformalizowanym. Z uwagi na konieczność spełnienia wymogów formalnych, wskazanych w art. 176 p.p.s.a., od których uzależnione jest przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania, wprowadzony został wymóg sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, a w niektórych kategoriach spraw-doradcę podatkowego i rzecznika patentowego-art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Wymóg ten uzasadniony jest także zakresem rozpoznawania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd odwoławczy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd ten jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przepis ten interpretowany jest w judykaturze jednolicie jako zakaz precyzowania czy formułowania zarzutów za stronę, niemożność badania, czy wojewódzki sąd administracyjny dopuścił się naruszenia innych jeszcze przepisów, niż te, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II FSK 2348/11, LEX nr 984581, wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., I FSK 1370/10, LEX nr 907211).

Podstawy skargi kasacyjnej wskazuje art. 174 p.p.s.a. i przewiduje ich dwie - naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie prawa procesowego, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Przepis art. 174 p.p.s.a. wymienia podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną. W świetle tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię należy rozumieć "nieprawidłowe w odniesieniu do przyjętych reguł wykładni rozumienie treści obowiązującego przepisu lub zastosowanie przepisu nieobowiązującego" (por. H.Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna, s. 225). Z kolei naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie to "błąd subsumcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej" (por. ibidem, s. 225 i 226). Także druga z ustawowych podstaw skargi kasacyjnej może przybierać takie same formy jak naruszenie prawa materialnego, przy czym skuteczne powołanie się na zarzut w ramach tej podstawy kasacyjnej wymaga wskazania, dlaczego powoływane konkretne uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego albo zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga, aby wskazano w skardze kasacyjnej na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, które zarzuca się Sądowi pierwszej instancji oraz jak powinna wyglądać, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, prawidłowa wykładnia danego przepisu oraz jego właściwe zastosowanie.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej przedstawionych w pkt 1- 2, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, jak i w pkt 3-4 w zakresie naruszenia prawa materialnego oraz konfrontując je z treścią wypowiedzi zawartych w pisemnych motywach zapadłego wyroku, wypada stwierdzić, że zarzuty zdają się abstrahować od przedstawionej przez Sąd pierwszej instancji argumentacji i wynikających z niej wniosków.

W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania podkreślić trzeba, że autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje oceny ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Natomiast, w ocenie strony skarżącej, "nawet przyjmując, że Spółka nie jest zobowiązanym, o jakim mowa w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. (s. 5)", to wpłata przez nią kwoty ponad 800 tys. zł na rachunek organu, które "obciążały Pana A. G. ... to jednak zobowiązania obciążające nieruchomość miały charakter należności publicznych" (s. 4). W konsekwencji, w ocenie strony, nie sposób przyjąć, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 1 Kpc i tylko sąd powszechny winien rozstrzygnąć o żądaniu Spółki.

Taka argumentacja, prowadząca do wniosku, że w kwestii zwrotu kosztów egzekucyjnych przy tak ustalonym stanie faktycznym powinna zostać rozstrzygnięta przez organ podatkowy, nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 tej ustawy oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) wynika obowiązek sądu administracyjnego pierwszej instancji do pełnego zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu w granicach danej sprawy, niezależnie od treści i zarzutów skargi. W sposób oczywisty w tym zakresie nie mieści się kwestia wyjaśnienia i badania aktu prawnego wydanego przez organ podatkowy w sprawie wszczętej przez zobowiązaną Spółkę, dotycząca badania żądania Spółki o zwrot kosztów egzekucyjnych w sytuacji, w której nie była ona zobowiązaną w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 66 § 3 Kpa należało zwrócić uwagę, że stosownie do jego treści, "Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem zastosować art. 66 § 3 Kpa jeżeli wystąpią przesłanki braku właściwości rozpoznania na drodze administracyjnej. Skoro w rozpatrywanej sprawie nastąpiła odmowa wszczęcia postępowania w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych, to, wbrew temu co sądzi autor skargi kasacyjnej, nie mógł mieć zastosowania art. 66 § 3 Kpa. A zatem, gdyby Sąd ocenił możliwość dokonania zwrotu żądania Spółki o zwrot kosztów egzekucyjnych naruszyłby art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuzasadnione wykroczenie poza granice skargi.

Wobec braku podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 66 § 3 Kpa, należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 151 p.p.s.a., co skutkuje brakiem uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej wymienionych w pkt 2.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w pkt 3 i 4 dotyczących naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że dalece odbiegają one od wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przytoczenie podstaw kasacyjnych polega także na wskazaniu konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mimo że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).

W ocenianej skardze kasacyjnej jej autor powołując się na podstawę prawna tj art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazał w jej osnowie na naruszenie prawa materialnego "poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niezastosowania" powołanych wcześniej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej można wyprowadzić jedynie wniosek, że w istocie strona wnosząca skargę kasacyjną, w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, dąży do podważenia zasadności stanowiska Sądu I instancji w zakresie naruszenia przepisów postępowania, co nie mogło odnieść zamierzonego skutku, w sytuacji, gdy zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieskuteczne.

Z tych względów, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

[pic]