Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 531/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 49 § 1; art. 243 § 1; art. 252 § 2; art. 257
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2011r., o sygn. akt I SA/Kr 555/11 w zakresie wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 555/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek A.M. (dalej: "skarżący") o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 stycznia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2007r. Punktem drugim postanowienia pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

2. Tok postępowania przed sądem administracyjnym przedstawiał się następującą: skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Jednak skarżący załączył druk oświadczenia obowiązujący w postępowaniu cywilnym. W związku z tym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 kwietnia 2011 r., skarżący został wezwany do wypełnienia i odesłania formularza PPF o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym 7 - dniowym terminie od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone (podwójne awizo przesyłki) w dniu 26 kwietnia 2011 r. Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2011 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania, ponieważ skarżący nie nadesłał w wyznaczonym terminie uzupełnionego, przedmiotowego wniosku.

3. Skarżąc złożył sprzeciw od tego zarządzenia, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy oraz jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w dniu 15 września 2011 r. przedmiotowe postanowienie, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu na podstawie art. 88 P.p.s.a, po drugie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.p.s.a.

5. Nie godząc się z przedmiotowym postanowieniem sądu I instancji, działając we własnym imieniu, skarżący złożył zażalenie oraz wniósł o jego uchylenie i wydanie orzeczenia zgodnie z jego wnioskiem.

W krótkim uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący podkreślił, że o konieczności złożenia wniosku na urzędowym formularzu dowiedział się z chwilą doręczenia mu zaskarżonego postanowienia. Podnosi, że uchybienie to jest mało istotne, a formularz obowiązując w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym mają wręcz identyczne wymogi a różnią się nieznacznie kolejnością poszczególnych żądanych informacji, ale co do zasady, zawierają takie same wymagania. Dlatego też, zdaniem skarżącego, rozstrzygniecie jest niesprawiedliwe i nie odpowiada odczuci sprawiedliwości, jak i gwarancjom zawartym w Konstytucji RP o równym dostępie do sądów. Na koniec uzasadnienia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia. Skarżący mimo wskazania w zażaleniu, że załącza formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej nie załączył takiego wniosku i wykreślił ten załącznik z listy załączników umieszczonej pod uzasadnieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

7. W tej sprawie, przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia sądu I instancji w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpoznania.

Okolicznością bezsporną jest, że strona skarżąca, ze skargą złożyła wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Należy też zważyć, że prawidłowo WSA w Krakowie ustalił, że wezwanie do wypełnienia i odesłanie wniosku PPF w terminie 7 dni od doręczenie wezwania, zostało dręczone skarżącemu w dniu 26 kwietnia 2011 r. Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wniosku, zarządzeniem dnia 10 czerwca 2011 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Słusznie zatem zostało uznane, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, zgodnie z wymogami art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08). W rozpatrywanej sytuacji skarżący został wezwany przez sąd I instancji do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z niewykonaniem wezwania sądu i zgodnie z przepisem art. 257 P.p.s.a uchybienie temu terminowi pociągnęło za sobą realizację rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Sytuacja, taka więc zaszła w niemniejszej sprawie, bo wyznaczony termin upłynął bezskutecznie w dniu 4 maja 2011 r. Sąd I instancji zatem słusznie uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony przez skarżącą z uchybieniem siedmiodniowego terminu wskazanego w zarządzeniu z dnia 4 kwietnia 2011 r. Na marginesie należy nadmienić, że zgodnie z Zarządzeniem z dnia 12 maja 2011 r. uznano przesyłkę z dnia 6 kwietnia 2011 r., zawierającą druk PPF, w związku z podwójnym awizowaniem, za doręczono i dołączono do akt sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu brakuje argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony.

Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zasadność złożonego zażalenia przychyla się do stanowiska sądu I instancji zawartego w uzasadnieniu postanowienia, że uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają bowiem terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Strona ma możliwość złożenia wniosku

o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania (art. 243 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych pozostawiony został zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2011r. bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie, mimo wezwania przez sąd I instancji, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oznaczonego symbolem "PPF" obowiązującym w procedurze sądowoadministracyjnej. Wzór tego wniosku określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. nr 227, poz. 2245).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że złożenie oświadczenia na druku przeznaczonym dla osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, a więc w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie może być uznane za skuteczne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu. Nie zmienia to jednak faktu, że sam upływ terminu do wykonania wezwania sądu I instancji o przesłanie wypełnionego formularza "PPF" nie pociąga za sobą negatywnych dla skarżącego skutków w postaci utraty prawa do zwolnienia od kosztów sądowych i konieczności uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący nie został bowiem jeszcze wezwany do uiszczenia tego wpisu, a zatem może on złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, który będzie podlegał rozpoznaniu. Formularze wniosku o przyznanie praw pomocy, obowiązujące w procedurze sądowoadministracyjnej są dostępne na stronach internetowych wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W konsekwencji zawarty w skardze wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi – jako złożony w innej formie niż przewidują to przepisy w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., należało pozostawić bez rozpoznania.

Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 P.p.s.a , orzekł jak w sentencji.