Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2933/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6351 Zezwolenie na działalność gospodarczą w turystyce, uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 223 poz 2268
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska(spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonywania działalności pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu oraz zakazania wykonywania tej działalności przez okres 3 lat oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2015 r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] stwierdził z urzędu wykonywanie działalności pośrednika turystycznego przez przedsiębiorcę N. z siedzibą w W., przy ul. [...] bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...] oraz zakazał ww. przedsiębiorcy wykonywania działalności organizatora turystyki przez okres 3 lat.

Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na informacji na temat działalności N. S.A. sporządzonej na prośbę Państwowej Inspekcji Handlowej opatrzonej datą [...] sierpnia 2014 r. i podpisanej przez M. N.- Prezesa Zarządu N.S.A., z której wynika, że N.S.A. realizuje wydarzenia na zlecenie instytucji państwowych (w wyniku postępowań o zamówienie publiczne) oraz na zlecenie przedsiębiorstw prywatnych w ramach zapytań bezpośrednich. W uzasadnieniu decyzji Marszałek wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez M. N. wynika, że zadania spółki realizowane w ramach wydarzeń zleconych składają się za zwyczaj z kilku elementów, w zależności od potrzeb i oczekiwań klienta, i obejmują najczęściej opracowanie programu merytorycznego wydarzenia, zaproszenie prelegentów oraz uczestników wydarzenia, przygotowanie strony internetowej, opracowanie planu promocji i jego realizacja, wynajem sal konferencyjnych w hotelach bądź ośrodkach konferencyjnych, organizacja uroczystej kolacji, bankietu wraz z występem artystycznym, w niektórych przypadkach zorganizowanie i zapewnienie noclegu uczestnikom wydarzenia, w niektórych przypadkach transport uczestników np. z miejsca realizacji wydarzenia na uroczystą kolację bądź z dworca kolejowego do miejsca realizacji wydarzenia.

Zdaniem organu dowodem na prowadzenie przez stronę działalności pośrednika turystycznego wskazanym są wyjaśnienia M. J. - pełnomocnika Strony, zawarte w odwołaniu z 29 grudnia 2014 r. od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2014 r., z których wynika, że spółka zajmuje się kompleksową organizacją szkoleń, konferencji i spotkań firmowych dla swoich klientów. W ramach tej działalności strona kupuje od podwykonawców między innymi następujące usługi np.: od hoteli - usługi noclegowe, gastronomiczne, wynajem sal konferencyjnych i sprzętu konferencyjnego itp., od przewoźników - usługi transportowe, od innych podwykonawców - wyposażenie techniczne (np. scena, nagłośnienie, oświetlenie itp.), usługi konferansjerskie (prowadzenie imprez), usługi fotograficzne itp. Z zakupionych usług Spółka tworzy dla klientów spójną całość w postaci produktu polegającego na kompleksowej organizacji szkolenia, konferencji lub innego typu spotkania firmowego.

Jednocześnie organ I instancji podkreślił w uzasadnieniu, że nie uznał jako dowodu na okoliczność wykonywania przez stronę działalności pośrednika turystycznego lub organizatora turystyki, umowy nr [...] zawartej 9 października 2013 r. z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi z siedzibą w Warszawie przy ul. Wspólnej 30, dotyczącej organizacji "[...] " w terminie [...] października 2013 r., obejmującej m.in. zapewnienie zakwaterowania wraz z wyżywieniem.

W ocenie organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że N. S.A. z siedzibą w W. prowadziła działalność gospodarczą, polegającą na wykonywaniu na zlecenie klienta czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych jako pośrednik turystycznych bez spełnienia wymogu uzyskania wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...]. W związku z uznaniem za udowodnione ww. okoliczności organ I instancji nie uwzględnił wniosku podniesionego przez M. J. - pełnomocnika strony, w piśmie z 30 kwietnia 2015 r. dotyczącego przeprowadzenia dodatkowych dowodów z przesłuchania w charakterze świadka wskazanych w tym piśmie osób, które bezpośrednio uczestniczyły w realizacji usług objętych umowami z 25 lipca 2013 r. oraz z 9 października 2013 r., i posiadają w opinii pełnomocnika strony dokładne informacje na temat okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Pismem z 30 lipca 2015 r. spółka N. reprezentowana przez radcę prawnego M. J., złożyła odwołanie od decyzji wydanej przez Marszałka Województwa, zarzucając naruszenie:

- art. 12 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 81 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sytuacji powzięcia wątpliwości co do kompletności przedstawionych przez skarżącą dokumentów,

- art. 6, 7, 8 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, iż postępowanie objęte decyzją dotyczyło wykonywania działalności pośrednika turystycznego,

- art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa bez jakiegokolwiek wskazania przez organ na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę dowodom, a ponadto bezzasadne zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków zgłoszonych przez stronę,

- art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek wydania decyzji,

- art. 9 ust. 3 pkt 3 o usługach turystycznych poprzez jego zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo, iż nie zachodziły przesłanki do jej wydania,

- art. 3 pkt 6 o usługach turystycznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na przyjęcie, iż spółka w ramach swojej działalności była pośrednikiem turystycznym w rozumieniu o usługach turystycznych,

- art. 4 ust. 1 o usługach turystycznych poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, ze względu na stwierdzenie, iż spółka N. S.A. naruszyła obowiązek określony w tym przepisie." Pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji "błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że strona wykonywała działalność organizatora turystyki", w związku z czym podniósł zarzut "braku rozpoznania sprawy co do meritum".

Powołując się na wskazane wyżej naruszenia pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odwołaniu podtrzymano wniosek o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, tj. dowodów z przesłuchania w charakterze świadka M. P. oraz M. K., z uwagi na fakt, iż nie sama treść umów (tj. umowy z [...] października 2013 r. nr [...] oraz umowy z [...] lipca 2013 r. nr [...]) rozstrzyga o charakterze usług świadczonych na jej podstawie, ale faktyczny sposób wykonywania ww. umów poddawanych ocenie w toku przedmiotowego postępowania. W ocenie pełnomocnika strony organ I instancji lakonicznie odniósł się do wniosku o przeprowadzenie dodatkowych ww. dowodów, dlatego nie wiadomo jakimi przesłankami kierował się pomijając ww. wnioski, czym de facto uniemożliwił stronie wykazanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W odwołaniu pełnomocnik stwierdził, że spółka nigdy nie organizowała imprez turystycznych, o których mowa w art. 3 pkt 2 uut, jak również nie pośredniczyła w ich zawieraniu. Strona zajmuje się kompleksową organizacją szkole, konferencji i spotkań firmowych dla swoich klientów. W ramach tej działalności strona kupuje od podwykonawców między innymi następujące usługi np.: od hoteli - usługi noclegowe, gastronomiczne, wynajem sal konferencyjnych i sprzętu konferencyjnego itp., od przewoźników - usługi transportowe, od innych podwykonawców - wyposażenie techniczne (np. scena, nagłośnienie, oświetlenie itp.), usługi konferansjerskie (prowadzenie imprez), usługi fotograficzne itp. Z zakupionych usług strona tworzy dla klientów spójną całość w postaci produktu polegającego na kompleksowej organizacji szkolenia, konferencji lub innego typu spotkania firmowego. Celem organizowanych przez stronę wydarzeń nie jest turystyka. Ponadto spółka w celu realizacji usługi głównej (tj. usługi organizacji kongresu, konferencji lub spotkania) nabywa usługi pomocnicze (tj. m.in. usługi noclegowe, gastronomiczne, wynajem sal konferencyjnych i sprzętu konferencyjnego, usługi transportowe, technikę estradową - scena, nagłośnienie, oświetlenie, usługi konferansjerskie, usługi fotograficzne) stanowiące uzupełnienie usługi głównej, potrzebne do realizacji usługi głównej. Pełnomocnik strony wskazał również, że nie nabywa ona nigdy usług dla bezpośredniej korzyści turysty, gdyż jej klientami są firmy zakupujące pakiety usług dla grupy swoich pracowników, klientów, współpracowników itp. W opinii pełnomocnika strony uczestnicy wydarzeń realizowanych przez stronę na rzecz zamawiających nie są ani turystami ani odwiedzającymi. Spółka wystawia swoim kontrahentom fakturę VAT z tytułu wykonanej usługi kompleksowej organizacji kongresu/konferencji/spotkania opodatkowaną na zasadach ogólnych (obecnie VAT 23%). Instytucje publiczne organizujące przetargi na podobne jak ww. usługi same oświadczają, iż do zamawianych przez nie usług nie stosuje się ustawy o usługach turystycznych.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], Minister Sportu i Turystyki działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2b i art. 9 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 196, ze zm.) oraz art. 64 ust. 1 i art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, ze zm.), dalej jako "usdg", po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika radcę prawnego M. J., od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2015 r. stwierdzającej wykonywanie działalności pośrednika turystycznego przez przedsiębiorcę N. S.A. z siedzibą w W., przy ul. [...] bez wymaganego wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...] oraz zakazującej ww. przedsiębiorcy wykonywania działalności pośrednika turystycznego przez okres 3 lat, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2015 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, wskazują, iż strona prowadziła działalność pośrednika turystycznego polegającą na pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych. W ocenie Ministra dowodami prowadzenia działalności pośrednika turystycznego przez stronę są w szczególności:

- dokumentacja dotycząca postępowania nr [...] o udzielenie przez Główny Urząd Statystyczny zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. "[...] ", w którym strona była jednym z oferentów, a którego przedmiot obejmował m.in. wynajem sal konferencyjnych, zakwaterowanie, wyżywienie, w tym usługi gastronomiczne w restauracji znajdującej się poza miejscem zakwaterowania, usługi transportowe, organizację towarzyszących imprez kulturalnych np. wstęp do muzeum, zwiedzanie z przewodnikiem;

- umowa nr [...] zawarta [...] lipca 2013 r. z P. z siedzibą w L. przy al. [...], dotycząca organizacji konferencji naukowej w ramach realizacji projektu "[...] " w terminie [...] listopada 2013 r., obejmująca m.in. zapewnienie przewozu uczestników konferencji oraz zorganizowanie zakwaterowania, wyżywienie, w tym uroczystą kolację poza miejscem zakwaterowania objęte wspólną ceną;

- protokół kontroli nr [...] przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. oraz informacja na temat działalności N. S.A. sporządzona na prośbę Państwowej Inspekcji Handlowej podpisana przez M. N., Prezesa Zarządu N.S.A., z których wynika, że N. S.A. realizuje wydarzenia dedykowane na zlecenie instytucji państwowych (w wyniku postępowań o zamówienie publiczne), a także na zlecenie przedsiębiorstw prywatnych. Zadania realizowane w ramach wydarzeń zleconych obejmują m.in. wynajem sal konferencyjnych w hotelach bądź ośrodkach konferencyjnych, zamówienie cateringu (lunch, przerwy kawowe) dla uczestników, organizacja uroczystej kolacji, bankietu wraz z występem artystycznym, w niektórych przypadkach zorganizowanie i zapewnienie noclegu uczestnikom wydarzenia, w niektórych przypadkach transport uczestników np. z miejsca realizacji wydarzenia na uroczystą kolację bądź z dworca kolejowego do miejsca realizacji wydarzenia,

- wyjaśnienia M. J. - pełnomocnika strony, z których wynika, że spółka zajmuje się kompleksową organizacją szkoleń, konferencji i spotkań firmowych dla swoich klientów. W ramach tej działalności strona kupuje od podwykonawców między innymi następujące usługi np.: od hoteli - usługi noclegowe, gastronomiczne, wynajem sal konferencyjnych i sprzętu konferencyjnego itp., od przewoźników - usługi transportowe, od innych podwykonawców - wyposażenie techniczne (np. scena, nagłośnienie, oświetlenie itp.), usługi konferansjerskie (prowadzenie imprez), usługi fotograficzne itp. Z zakupionych usług Spółka tworzy dla klientów spójną całość w postaci produktu polegającego na kompleksowej organizacji szkolenia, konferencji lub innego typu spotkania firmowego.

W ocenie organu odwoławczego działalność strony polegającą na kompleksowej organizacji szkoleń, kongresów, konferencji i spotkań firmowych, które wyczerpują definicję imprezy turystycznej, o której mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych, należy zakwalifikować jako działalność regulowaną, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych i art. 64 ust. 1 usdg. Z akt sprawy wynika, że strona wykonywała działalność regulowaną pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. W związku z powyższym wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, w przedmiotowej sprawie wyczerpane zostały przesłanki wynikające z art. 9 ust. 3 pkt 3 ustawy o usługach turystycznych.

Zdaniem organu w świetle argumentacji przytoczonej przez pełnomocnika strony w odwołaniu, kluczową kwestią jest zakwalifikowanie jako turystów uczestników szkoleń, kongresów, konferencji lub spotkań organizowanych przez stronę na zlecenie jej klientów. W opinii Ministra, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, definicja turysty zawarta w art. 3 pkt 9 ustawy o usługach turystycznych nie wyklucza uczestników szkoleń, kongresów, konferencji i spotkań firmowych z zakresu pojęciowego tego terminu. Art. 3 pkt 9 ustawy o usługach turystycznych, definiuje turystę jako osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i która korzysta z noclegu przynajmniej przez jedną noc. W świetle powyższego, Minister stwierdził, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika spółki ustawa o usługach turystycznych nie ogranicza definicji turysty do osób podróżujących w celach wypoczynkowych czy też rekreacyjnych, a w konsekwencji nie wyklucza z zakresu pojęciowego imprezy turystycznej wyjazdów innych niż wypoczynkowe czy też rekreacyjne. Bez znaczenia dla kwalifikacji prawnej imprezy turystycznej, pozostaje więc cel wyjazdu, jeśli celem pobytu w odwiedzanej miejscowości nie jest podjęcie stałej pracy przez uczestników wyjazdu.

W opinii organu odwoławczego, w szczególności przedmiot ww. zamówienia publicznego Głównego Urzędu Statystycznego (w którym to postępowaniu strona była jednym z oferentów), obejmujący m.in. wynajem sal konferencyjnych, zakwaterowanie, wyżywienie, w tym usługi gastronomiczne w restauracji znajdującej się poza miejscem zakwaterowania, usługi transportowe, organizację towarzyszących imprez kulturalnych np. wstęp do muzeum, zwiedzanie z przewodnikiem, a także ww. umowa zawarta przez stronę z [...], obejmująca m.in. zapewnienie przewozu uczestników konferencji oraz zorganizowanie zakwaterowania, wyżywienie, w tym uroczystą kolację poza miejscem zakwaterowania objęte wspólną ceną, wyczerpują definicję imprezy turystycznej, ponieważ składają się z co najmniej dwóch usług turystycznych obejmujących noclegi, tworzących jednolity program i objętych wspólną ceną, a celem wyjazdu ich uczestników nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości.

W opinii organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika strony skarżącej, że pakiet usług oferowanych przez stronę w zakresie organizacji kongresów, konferencji i spotkań firmowych nie stanowił usług turystycznych oraz nie stanowił imprezy turystycznej w rozumieniu przepisów uut. Zgodnie z ustawą o usługach turystycznych, stwierdzenie, że dany pakiet usług stanowi imprezę turystyczną wynikać powinno z obiektywnej analizy czy ww. pakiet usług oraz jego przygotowywanie, oferowanie jak też realizacja odpowiadają definicjom zawartym w ustawie o usługach turystycznych. Ustawa o usługach turystycznych nie uzależnia uznania pakietu usług turystycznych za imprezę turystyczną od celu w jakim pakiet usług turystycznych jest sprzedawany. W związku z powyższym nie można zgodzić się z twierdzeniem spółki, że organizacja kongresu, konferencji lub spotkania firmowego nie jest imprezą turystyczną, ponieważ celem organizowanych przez spółkę wydarzeń nie są usługi turystyki w rozumieniu słownikowym tj. usługi o charakterze wypoczynkowym, a usługi noclegowe, gastronomiczne i transportowe stanowią jedynie usługi pomocnicze potrzebne do realizacji usługi głównej tj. usługi organizacji kongresu, konferencji lub spotkania.

Odnosząc się do podniesionej przez spółkę kwestii opodatkowania na zasadach ogólnych (obecnie VAT 23%) wykonanej usługi kompleksowej organizacji kongresu/konferencji/spotkania, Minister podkreślił, że powyższe ma znaczenie jedynie z punktu widzenia ustawy o VAT tj. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054). Organ odwoławczy w prowadzonym postępowaniu jest związany przepisami ustawy o usługach turystycznych i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczącymi działalności regulowanej i nie bada prawidłowości rozliczeń podatkowych lecz bada występowanie przesłanek świadczenia przez podmiot usług turystycznych i prowadzenia działalności regulowanej w rozumieniu ww. przepisów. Wobec powyższego podniesiona przez stronę kwestia sposobu opodatkowania świadczonych usług pozostaje bez znaczenia na gruncie niniejszej sprawy.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, tj. dowodów z przesłuchania w charakterze świadka M. P. oraz M. K., które bezpośrednio uczestniczyły w realizacji usług objętych umowami z [...] lipca 2013 r. oraz z [...] października 2013 r., i posiadają w opinii pełnomocnika strony dokładne informacje na temat okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, Minister podkreślił, że organ administracji publicznej, dopuszczając dowód, powinien rozważyć, czy dany fakt ma znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.), czy dany fakt wymaga udowodnienia (np. art. 77 § 4 k.p.a.), czy dany środek dowodowy nie jest wykluczony ze względu na przepisy kodeksu (art. 75 § 1 k.p.a. zdanie pierwsze in finé), i wreszcie czy dany dowód nie został zgłoszony na okoliczność, która została stwierdzona innymi dowodami (art. 78 § 2 k.p.a.).

Na podstawie analizy akt sprawy organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w toku dotychczasowego postępowania administracyjnego materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na dokładne ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie i podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zgłoszony przez stronę wniosek o przeprowadzenie kolejnego dowodu poprzez dokonanie oceny faktycznego sposobu wykonywania umów poddawanych ocenie w toku przedmiotowego postępowania na podstawie dowodów z przesłuchania w charakterze świadków ww. osób, uznać należało za zbędny, jako że okoliczność ta została już dostatecznie wyjaśniona innymi dowodami, w tym oświadczeniami samej strony, z których wynikało, że wykonywaną przez stronę działalność należy zakwalifikować jako działalność pośrednika turystycznego.

Pismem z dnia 5 października 2015 r. N. S.A. z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. M. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:

- art. 12 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 81 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sytuacji powzięcia wątpliwości co do kompletności przedstawionych przez skarżącą dokumentów, w tym brak przeprowadzenia dodatkowych dowodów, tj. dowodów z przesłuchania w charakterze świadka M. P. oraz M. K., zgłoszony w piśmie strony z dnia 30 kwietnia 2015 r.

- art. 6, 7, 8, k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, iż postępowanie objęte decyzją dotyczyło wykonywania działalności pośrednika art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,

- art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek wydania decyzji,

- art. 9 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, poprzez jego zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo, iż nie zachodziły przesłanki do jej wydania.

- art. 3 pkt 6 ustawy o usługach turystycznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na przyjęcie, iż skarżąca w ramach swojej działalności była pośrednikiem turystycznym w rozumieniu w/w ustawy.

- a w konsekwencji również art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, ze względu na stwierdzenie, iż spółka N. S.A. naruszyła obowiązek określony w tym przepisie.

- błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że spółka wykonywała działalność organizatora turystyki.

Mając na uwadze powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, w oparciu o art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu I Instancji tj. decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. Marszałka Województwa [...] oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, podnosząc że nie podziela zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż jest ono zupełnie chybione i nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy. Podkreśliła, że N. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. nigdy nie organizowała imprez turystycznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 196 ze zm.), organizowanie imprez turystycznych oraz pośredniczenie na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

Jak stanowią przepisy art. 3 pkt 4, 5 i 6 ustawy o usługach turystycznych organizator turystyki to przedsiębiorca, którego działalność polega na organizowaniu imprez turystycznych czyli przygotowywaniu lub oferowaniu, a także realizacji imprez turystycznych, a pośrednik turystyczny to przedsiębiorca, którego działalność polega na wykonywaniu, na zlecenie klienta, czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 2 ww. ustawy przez imprezę turystyczną należy rozumieć co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu. Na podstawi art. 3 pkt 1 ustawy o usługach turystycznych usługami turystycznymi są usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym.

W praktyce organizator turystyki oferuje klientom gotowe pakiety - przygotowane wcześniej imprezy turystyczne, podczas gdy pośrednik turystyczny przygotowuje pakiet składający się z co najmniej dwóch usług turystycznych (imprezę turystyczną) na zlecenie klienta zgodnie ze wskazanymi przez niego preferencjami.

Art. 9 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że marszałek województwa wydaje z urzędu decyzję o stwierdzeniu wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru i o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat.

Z powyższego wynika zatem, że w przypadku, gdy organ stwierdzi wykonywanie działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru, obowiązany jest orzec o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy oraz ustalony w sprawie stan fatyczny, orzekający w rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do przekonania że orzekające w niej organy administracji zasadnie uznały, że prowadzona przez N. S.A. z siedzibą w W., przy ul. [...] działalność gospodarcza spełniała przesłanki prowadzenia działalności regulowanej w zakresie organizowania imprez turystycznych, a tym samym wymagane było, aby przedsiębiorca uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego spółka realizuje wydarzenia na zlecenie instytucji państwowych (w wyniku postępowań o zamówienie publiczne) oraz na zlecenie przedsiębiorstw prywatnych w ramach zapytań bezpośrednich. Z wyjaśnień złożonych przez M. N. wynika, że zadania spółki realizowane w ramach wydarzeń zleconych składają się za zwyczaj z kilku elementów, w zależności od potrzeb i oczekiwań klienta, i obejmują najczęściej opracowanie programu merytorycznego wydarzenia, zaproszenie prelegentów oraz uczestników wydarzenia, przygotowanie strony internetowej, opracowanie planu promocji i jego realizacja, wynajem sal konferencyjnych w hotelach bądź ośrodkach konferencyjnych, organizacja uroczystej kolacji, bankietu wraz z występem artystycznym, w niektórych przypadkach zorganizowanie i zapewnienie noclegu uczestnikom wydarzenia, w niektórych przypadkach transport uczestników np. z miejsca realizacji wydarzenia na uroczystą kolację bądź z dworca kolejowego do miejsca realizacji wydarzenia.

Dowodem na prowadzenie przez stronę działalności w zakresie pośrednika turystycznego, na którym oparł się organ I instancji jest m.in. umowa nr [...] (wraz z dotyczącymi jej fakturami) zawarta [...] lipca 2013 r. z P. z siedzibą w L. dotycząca zorganizowania w terminie [...] listopada 2013 r. konferencji naukowej w L. dla ok. 160 osób, obejmująca m.in. zapewnienie zakwaterowania w kompleksie konferencyjno - hotelowym, zorganizowanie przewozu uczestników na trasie hotel - sala na uroczystą kolację - hotel, zorganizowanie cateringu oraz uroczystej kolacji w jednym z reprezentacyjnych obiektów na terenie L.

Kolejnym dowodem jest przedmiot zamówienia publicznego Głównego Urzędu Statystycznego (w którym to postępowaniu strona była jednym z oferentów), obejmujący m.in. wynajem sal konferencyjnych, zakwaterowanie, wyżywienie, w tym usługi gastronomiczne w restauracji znajdującej się poza miejscem zakwaterowania, usługi transportowe, organizację towarzyszących imprez kulturalnych np. wstęp do muzeum, zwiedzanie z przewodnikiem.

Nie ulega zatem wątpliwości, że zorganizowane przez skarżącą wyjazdy stanowiły imprezy turystyczne w rozumieniu powołanych przepisów o usługach turystycznych, bowiem poszczególne usługi turystyczne tj. usługa transportowa, usługa noclegowa, catering, organizacja towarzyszących imprez kulturalnych świadczą o pakiecie składającym się w całości na imprezę turystyczną, objętą wspólną ceną.

Impreza turystyczna, w rozumieniu przepisów ww. ustawy o usługach turystycznych, nie jest definiowana z punktu widzenia celu, jaki ma spełnić. Sporny wyjazd miał charakter imprezy turystycznej, toteż strona, chcąc organizować imprezy turystyczne dla swych klientów, powinna była uprzednio złożyć wniosek o wpis do rejestru działalności regulowanej, czego jednak nie uczyniła. Jak wskazano bowiem na wstępie zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy o usługach turystycznych, działalność gospodarcza w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest działalnością regulowaną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

Dlatego też decyzja stwierdzająca wykonywanie przez spółkę N. z siedzibą w W., działalności gospodarczej bez wymaganego wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych i zakazująca wykonywania przez nią działalności w zakresie organizowania imprez turystycznych przez okres 3 lat jest prawidłowa.

Ustawodawca zdecydował, że prowadzenie działalności regulowanej obwarowane jest warunkami. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy o usługach turystycznych stanowi, że przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest obowiązany spełniać następujące warunki:

- zapewnić klientom, na wypadek swojej niewypłacalności: pokrycie kosztów powrotu klientów z imprezy turystycznej do miejsca wyjazdu lub planowanego powrotu z imprezy turystycznej w wypadku gdy organizator turystyki lub pośrednik turystyczny wbrew obowiązkowi nie zapewnia tego powrotu, a także zapewnić klientom zwrot wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną w wypadku gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana, a także zapewnić klientom zwrot części wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, odpowiadającą części imprezy turystycznej, która nie zostanie zrealizowana z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu, przez:

a) zawarcie umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, lub

b) zawarcie umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, lub

c) przyjmowanie wpłat klientów wyłącznie na rachunek powierniczy, jeżeli wykonuje usługi turystyczne wyłącznie na terenie kraju i złoży marszałkowi województwa oświadczenie o przyjmowaniu wpłat na rachunek powierniczy;

- składać marszałkowi województwa oryginały lub potwierdzone przez podmioty, które je podpisały, odpisy kolejnych umów, o których mowa w pkt 2, nie później niż 14 dni przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej; przedsiębiorcy zaprzestający działalności gospodarczej są zwolnieni z tego obowiązku, jeżeli zawiadomią marszałka województwa o zaprzestaniu działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego.

Z uwagi więc na istniejące warunki, jakie spełniać ma przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych, prowadzenie takiej działalności bez wymaganego wpisu jest niedopuszczalne. Przepis art. 71 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazuje wprost, że organ prowadzący rejestr działalności regulowanej wydaje decyzję o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem, gdy stwierdzi rażące naruszenie warunków wymaganych do wykonywania działalności regulowanej przez przedsiębiorcę. Tym bardziej więc organ zobowiązany jest wydać decyzję o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat, jeśli stwierdzi wykonywanie działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru, o czym stanowi cyt. art. 9 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy o usługach turystycznych.

Wobec powyższego podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.