Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 433/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2020 r. nr [..], którym utrzymano w mocy postanowienie własne z dnia 20 września 2019 r., nr [..], o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 sierpnia 2018 r. sygn. akt [..] umarzającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lipca 2012 r. nr [..].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta decyzją z dnia 12 maja 2010 r., nr [..], zatwierdził program gospodarki odpadami niebezpiecznymi wytwarzanymi przez A. na terenie zakładu w K. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 września 2010 r., nr [..], odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 12 maja 2010 r., nr [..]. Organ ustalił, że decyzja z dnia 12 maja 2010 r., nr [..], jest ostateczna, dlatego też wniosek B. J. z dnia 5 lipca 2010 r. rozpoznano jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 12 maja 2010 r., nr [..]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że kwestia udziału stron w postępowaniu zwykłym nie podlega weryfikacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, lecz w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Organ stwierdził, że B. J. nie powinna być stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 12 maja 2010 r., nr [..] i nie ma interesu prawnego w żądaniu unieważnienia tej decyzji, a postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji może zainicjować tylko wniosek uprawnionej osoby mającej interes prawny. Z wnioskiem tym może wystąpić tylko osoba, która była stroną w postępowaniu administracyjnym, zakończonym danym orzeczeniem, bądź każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności, o czym mowa w art. 28 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 listopada 2010 r., nr [..], utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 16 września 2010 r. Skarga B. J. na powyższe rozstrzygnięcie została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 59/11.

Ponowny wniosek B. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 12 maja 2010 r., nr [..], został rozstrzygnięty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r., nr [..], odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium z dnia 6 sierpnia 2012 r., nr [..], a skarga na powyższe rozstrzygnięcie została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 678/12.

Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2017 r. B. J. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium z dnia 2 lipca 2012 r. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt [..], Kolegium umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. Kolegium, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. II SA/Gd 678/12, oddalającego skargę na postanowienie Kolegium z dnia 6 sierpnia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia 2 lipca 2012 r., uznało, że w sprawie ma zastosowanie uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09, w której przyjęto, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione poprzez wydanie orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania. Ze względu na to, że powyższe okoliczności zostały w sprawie ustalone już po jej wszczęciu Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania.

Pismem z dnia 15 października 2018 r. B. J. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. W związku z tym, że pismo B. J. nie zawierało podpisu, Kolegium wezwało skarżącą do uzupełnienia braków. W zakreślonym przez Kolegium terminie brak formalny nie został uzupełniony, w związku z czym pismem z dnia 15 lutego 2019 r. Kolegium zawiadomiło skarżącą o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

Następnie, pismem z dnia 16 lipca 2019 r. skarżąca wskazując, że wniosek dotyczy postanowienia SKO z dnia 31 sierpnia 2018 r., nr [..]-[..], wniosła o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujących w mocy poprzednie odmowne decyzje Kolegium w sprawie udzielonych pozwoleń środowiskowych i budowlanych dla bazy przemysłowej w K.

W związku z nieprecyzyjną treścią żądania, Kolegium pismem z dnia 13 sierpnia 2019 r. zwróciło się do skarżącej o sprecyzowanie treści pisma poprzez wskazanie podstawy prawnej stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć, na co skarżąca w piśmie z 3 września 2019 r. oświadczyła, że stwierdzenie nieważności wynika ze spełnienia wszystkich przesłanek wyrażonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. oraz przepisów prawa budowlanego, prawa ochrony środowiska i przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 20 września 2019 r., nr [..], odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 sierpnia 2018 r., nr [..], umarzającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lipca 2012 r., nr [..]. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 678/12, oddalił skargę B. J. na postanowienie Kolegium z dnia 2 lipca 2012 r. Przedmiotem analizy Sądu była prawidłowość oceny Kolegium w zakresie interesu prawnego B. J. w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 12 maja 2010 r., nr [..]. W związku z przeprowadzoną przez Sąd kontrolą legalności powyższego postanowienia i wydaniem rozstrzygnięcia w tej sprawie, wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności należało umorzyć, co Kolegium uczyniło w rozstrzygnięciu z dnia 31 sierpnia 2018 r. Ewentualne rozstrzyganie sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia, na które skargę na podstawie prawomocnego wyroku sądu oddalono, uznano za niedopuszczalne. Takie działanie mogłoby powodować bowiem zmianę w trybie administracyjnym porządku prawnego ustalonego wyrokiem Sądu, do czego Kolegium nie ma uprawnień. W związku z tym, że postępowanie o stwierdzenie nieważności już wszczęto, należało je umorzyć. W konsekwencji, Kolegium uznało wniosek skarżącej za niezasadny, albowiem nie było przesłanek do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 31 sierpnia 2018 r.

Pismem z dnia 5 lutego 2020 r. B. J. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o uchylenie postanowień Kolegium z dnia 20 września 2019 r., 31 sierpnia 2018 r., 2 lipca 2012 r. i orzeczenie nieważności decyzji Starosty z dnia 12 maja 2010 r., nr [..], a także o naprawienie wyrządzonej jej szkody majątkowej i środowiskowej. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca nie akceptuje odmowy przeprowadzenia postępowania kontrolnego w stosunku do rozstrzygnięć wydawanych w związku z działalnością Bazy w K., która jest prowadzona – według niej - z naruszeniem wszelkich przepisów, bezpośrednio przy zabytku w K., stanowiącym jej własność. Skarżąca ponagliła o nadanie biegu jej wnioskowi o przekazanie sprawy do MSWiA celem wyznaczenia niezależnego, bezstronnego organu twierdząc, że odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 12 maja 2010 r. świadczy o niewykonywaniu obowiązków ustawowych przez Kolegium i nosi znamiona korupcji. Domagała się również udziału w postępowaniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Rozpoznając wniosek B. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r., nr [..], utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 20 września 2019 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że wobec braku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a., nie było możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, a w konsekwencji rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy uznać za prawidłowe.

W skardze B. J. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2020 r. o numerach [..]-[..]. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 19 czerwca 2020 r. skargi zawarte w piśmie skarżącej zostały rozdzielone przez odrębne zarejestrowanie każdej z 5 skarg na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2010 r.: nr [..] (II SA/Gd 431/20), nr [..] (II SA/Gd 432/20), nr [..] (II SA/Gd 433/20), nr [..] (II SA/Gd 434/20) i nr [..] (II SA/Gd 435/20).

W skardze skarżąca zarzuciła Kolegium, jego Przewodniczącemu i osobom orzekającym w sprawie Bazy w K., ochronę bezprawia lokalnej władzy gminy K. i Starosty, czego efektem było powstanie niezgodnie z przepisami wytwórni asfaltu i składowiska odpadów w K. Zarzuciła Kolegium nieprzekazanie sprawy do MSWiA celem wyznaczenia Kolegium niepowiązanego, jak Kolegium, z interesami autostradowymi polityków [..] oraz zachodnich koncernów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2020 r. skarżąca podtrzymała i uzupełniła swoje stanowisko przedstawione w skardze oraz wniosła o połączenie wszystkich spraw z wniesionych przez nią skarg dotyczących tej samej nielegalnej bazy przemysłowej w K. Zawnioskowała również o przeprowadzenie dowodu z wymienionych w nim pism i wyroków, które Kolegium ignoruje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwany dalej jako p.p.s.a., nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a. podstawą uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie jest naruszenie przez organ wydający zaskarżony akt przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O wpływie na wynik sprawy można mówić w sytuacji, w której przy braku takiego naruszenia przepisów prawdopodobnie organ wydałby decyzję o odmiennej treści. Zarówno w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organy administracji przepisu (przepisów) prawa materialnego, jak i przepisów postępowania niezbędne jest wykazanie, jaki miało ono wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 5.4.2017 r., II GSK 2234/15, Legalis; wyr. NSA z 10.7.2007 r., I OSK 1092/06, Legalis; podobnie wyrok NSA z 26.3.2010 r., I FSK 392/09, Legalis).

Natomiast jeżeli sąd nie stwierdzi naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania wywierającego istotny wpływ na wynik sprawy, to nie może stosować przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 6.4.2016 r., II GSK 2511/14, Legalis, z dnia z 16.2.2005 r., FSK 1471/04, Legalis).

Do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie wystarczy zatem stwierdzenie naruszenia przepisów prawa materialnego czy przepisów postępowania, ale konieczne jest określenie, czy miało ono wpływ na wynik sprawy, a w przypadku naruszenia procedury, istotny wpływ na wynik sprawy. Pogląd, że sąd może zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdy nie ma absolutnej pewności, jaki wpływ na wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści miało naruszenie przepisów proceduralnych, jest błędny i prowadziłby do stanu, w którym sąd administracyjny uchylałby decyzję z powodu naruszenia przez organ prawa formalnego, nie znajdując wpływu stwierdzonych naruszeń na wynik sprawy.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Kolegium doprowadziła Sąd do wniosku, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo uznał, że ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 sierpnia 2018 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. nie jest dotknięte żadną z wad nadzwyczajnych uzasadniających, w świetle art. 156 § 1 k.p.a., stwierdzenie jego nieważności.

W rozpoznawanej sprawie, zarzuty skargi oraz zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia 16 lipca 2019 r., uzupełnione pismem z dnia 3 września 2019 r., sformułowane zostały ogólnie i koncentrowały się wokół zasadniczego dla skarżącej zagadnienia samowolnej, niezgodnej z prawem działalności bazy przemysłowej w K., którą akceptują organy administracji wydając niezbędne zezwolenia. Zdaniem skarżącej, organy uniemożliwiają merytoryczną kontrolę decyzji stanowiących podstawy prawne działalności bazy, nie dopuszczając do przeprowadzenia inicjowanych przez nią postępowań nadzwyczajnych zmierzających do skontrolowania prawidłowości tych decyzji. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy potwierdza, że skarżąca kontestuje wszystkie rozstrzygnięcia Kolegium związane z jej wnioskami o kontrolę w trybach nadzwyczajnych decyzji wydanych na działalność bazy w K.

Zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności, jak i w skardze, skarżąca formułuje zarzuty, które abstrahują od indywidualnych okoliczności faktycznych i prawnych każdej ze spraw rozstrzygniętej poszczególnymi zaskarżonymi aktami, w tym postanowieniem Kolegium z dnia 31 sierpnia 2018 r. Jednocześnie dąży ona do weryfikacji tych rozstrzygnięć w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności, którego celem jest sprawdzenie, według przewidzianych prawem kryteriów określonych w art. 156 k.p.a., prawidłowości wcześniej wydanej decyzji administracyjnej (postanowienia). W przypadku zaistnienia materialnych wad decyzji bądź zarzutu ich zaistnienia powstaje nowa sprawa administracyjna. Jest to sprawa "stwierdzenia nieważności decyzji", a jej podstawy nie stanowi już stan faktyczny, będący przesłanką badanej decyzji. W takim postępowaniu mamy do czynienia z wymogiem zachowania zasady prawdy obiektywnej, koniecznością zebrania materiału faktycznego i prawnego, jednakże wyjaśnienie sprawy ogranicza się do zbadania wadliwości decyzji. Nie ma tu zatem miejsca na jurysdykcję administracyjną, a normami stosowanymi są tylko normy określające przesłanki nieważności. Powstała w ten sposób decyzja stwierdzająca nieważność lub odmawiająca stwierdzenia nieważności ma znaczenie materialne tylko o tyle, o ile przesądza o bycie innej decyzji administracyjnej (tak J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 209-210 oraz przywołane tam orzecznictwo SN i NSA).

Dokonanie oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności poddane jest więc specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie zmierza do weryfikacji decyzji w administracyjnym toku instancji, w trybie zwykłym, ale celem jego jest sprawdzenie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad kwalifikowanych. Wykładnia przesłanek stwierdzenia nieważności powinna mieć charakter ścieśniający, gdyż sprzeciwiają się one fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.). Postępowanie nadzwyczajne nie zmierza do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zwieńczonej decyzją kończącą postępowanie zwykłe. W postępowaniu tym organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, gdyż jego przedmiot ograniczony został wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Na mocy art. 126 k.p.a. powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do postanowień, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 k.p.a.). Postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji (art. 158 § 2 k.p.a.).

Skarżąca występując o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium z dnia 31 sierpnia 2018 r. powołała się na wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności, nie wskazując szczegółowo argumentacji przemawiającej za wystąpieniem w tej konkretnej sprawie wad nadzwyczajnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie było to jednak dla organu rozpoznającego wniosek o stwierdzenie nieważności przeszkodą do rozpoznania sprawy, albowiem organ nadzoru nie jest związany zakresem żądania strony wnioskującej o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, o jakim mowa w art. 157 § 2 k.p.a. W zależności od wyników postępowania organ nadzoru jest nie tylko uprawiony, ale także zobowiązany, bez względu na wskazane przesłanki nieważności, jeżeli ustali, że decyzja jest dotknięta wadami (wadą) wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., wydać jedną z decyzji, o jakich mowa w art. 158 k.p.a. Tak więc wydanie przez organ nadzoru decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności jest rozstrzygnięciem stwierdzającym brak wadliwości, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie tego organu z dnia 20 września 2020 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia 31 sierpnia 2018 r. umarzającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia 2 lipca 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 12 maja 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia programu gospodarki odpadami.

Jak wynika ze zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji skarżąca od lat podejmuje kroki zmierzające do kontroli legalności budowy i działalności bazy przemysłowej w K., poprzez weryfikację udzielonych na tą działalność pozwoleń przez Wójta i Starostę.

Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie doszedł do przekonania, że Kolegium prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 31 sierpnia 2018 r., albowiem żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. nie wystąpiła.

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2018 r. umorzono postępowanie z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium z dnia 2 lipca 2012 r. uznając, że do ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy zastosowanie znaleźć musiała uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. W uchwale tej stwierdzono, że żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. Wskazać należy, że pomimo utraty aktualności powyższej uchwały w części odnoszącej się do wskazanej tam podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania w postaci art. 157 § 3 k.p.a., który uchylono ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2010, Nr 6, poz. 18) wprowadzając przepis art. 61a k.p.a., wyrażone w uchwale stanowisko co do skutków prawomocnego oddalenia skargi na decyzję, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca, pozostaje nadal aktualne, a Sąd orzekający w pełni je akceptuje.

Analiza uzasadnienia uchwały prowadzi do wniosku, że co do zasady w sytuacji, gdy dane rozstrzygnięcie organu administracji było przedmiotem sądowej kontroli legalności i w wyniku tej analizy prawomocnym wyrokiem oddalono skargę, organ administracji nie ma możliwości prowadzenia postępowania nieważnościowego w stosunku do takiego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie mogłoby dojść do sytuacji, gdy organ w odmienny sposób oceni legalność kontrolowanego rozstrzygnięcia nadając ewentualnym naruszeniom prawa inną wagę niż uczynił to wcześniej sąd administracyjny.

Z uzasadnienia postanowienia Kolegium z dnia 31 sierpnia 2018 r. wynika, że rozpoznając kolejny wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 12 maja 2010 r., Kolegium postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r., utrzymanym w mocy postanowieniem tego organu z dnia 6 sierpnia 2012 r., odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie stwierdzając, że nie ma podstaw do orzekania w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, w której odmówiono wnioskodawcy przymiotu strony uprawniającego do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 678/12, oddalił skargę, co uprawniało do stwierdzenia, że uznał je za prawidłowe, w tym wolne od wad uzasadniających stwierdzenie nieważności.

W tych okolicznościach, mając na uwadze tożsamość zakresu rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku i związanie tym wyrokiem na zasadzie art. 170 p.p.s.a., Kolegium postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2018 r. umorzyło postępowanie w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. ze względu na niedopuszczalność merytorycznego zakończenia postępowania w tej sprawie, gdy na mocy wyroku sądu administracyjnego obowiązuje domniemanie zgodności z prawem postanowienia Kolegium z dnia 2 lipca 2012 r. oraz utrzymującego go w mocy postanowienia z dnia 6 sierpnia 2012 r.

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie z dnia 31 sierpnia 2018 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r., w obliczu przeszkód do merytorycznego orzekania o jego nieważności, słusznie zostało uznane przez Kolegium w kontrolowanym obecnie postępowaniu za prawidłowe i wolne od wad skatalogowanych w art. 156 § 1 k.p.a.

W konsekwencji Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły odnieść spodziewanego skutku. W ocenie Sądu, niedoskonałości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie mogły zaważyć na jego bycie prawnym, albowiem uchybienia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Powyższe uchybienia nie pozbawiły bowiem skarżącej uprawnień procesowych, w tym praw do złożenia skargi do sądu administracyjnego, i nie pogorszyły jej sytuacji w zakresie sądowoadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, co potwierdza argumentacja skargi, konsekwentnie od lat kwestionująca merytoryczne podstawy działalności bazy przemysłowej w K. a nie wskazująca na konkretne wady nadzwyczajne skarżonego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, ocena legalności tego postanowienia nie wymagała, w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2020 r.

Zastrzeżeń Sądu nie budzi również, wynikający z akt sprawy, sposób załatwienia wielokrotnie wysuwanych przez skarżącą wniosków o wyłączenie całego Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Kolegium bowiem kilkukrotnie pisemnie negatywnie ustosunkowało się do tego wniosku wyjaśniając, że wyłączenie Kolegium następuje z mocy prawa w razie wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 25 k.p.a., co po analizie Kolegium wykluczyło i o czym informowało skarżącą. W konsekwencji Kolegium stwierdziło brak warunków do zastosowania przepisu art. 27 § 3 k.p.a., co w świetle ujawnionych okoliczności sprawy, w ocenie Sądu, jest prawidłowe.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie dopatrując się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym, do czego uprawniony był dyspozycją art. 119 pkt 3 p.p.s.a.