Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 481/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi L. A. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Poczta Polska S.A. utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] z dnia [...] r., którym uznano za uzasadniony zarzut L. A. (dalej także: strona, zobowiązany) dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku ujętego w części tytułu wykonawczego nr [...] i w tytułach wykonawczych o numeracji [...] z dnia 24 lutego 2014 r. (obejmujących zaległe opłaty abonamentowe za okres od kwietnia 2013 r. do stycznia 2014 r.) oraz utrzymano w mocy tytuły wykonawcze o numeracji [...] z dnia 24 lutego 2014 r. i w części tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2009 r. do marca 2013 r.

W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej także: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, dalej także: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej także: k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a. i art.18 u.p.e.a.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na wstępie wyjaśniono, że zarzut strony dotyczący nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi nr [...], skierowanymi w dniu 24 lutego 2014 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., z uwagi na wyrejestrowanie w 2003 r. odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego nie jest zasadny, a zatem zażalenie nie może być uwzględnione.

Dalej wyjaśniono, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728) powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat. Przed wejściem w życie wskazanej wyżej ustawy obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynikał natomiast z ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 43, poz. 226), w okresie obowiązywania której zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika rtv.

Następnie organ podał, że bezsporny jest fakt, iż zobowiązany w dniu

27 grudnia 2002 r., w Urzędzie Pocztowym [...] dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, składając wniosek, który stał się podstawą do wydania imiennej książeczki radiofonicznej o nr [...].

We wniosku o rejestrację odbiorników rtv jako miejsce zamieszkania zobowiązany podał: ul. [...] m. [...], K.. Zgodność danych osobowych i adresowych zawartych w tym wniosku potwierdził swoim podpisem w poz.: "Podpis zgłaszającego urządzenie", czego dowodem jest przesłana mu wraz z zaskarżonym postanowieniem, potwierdzona za zgodność z oryginałem, kserokopia "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 27 grudnia 2002 r.

We "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" – jak dalej podał organ - dane dotyczące miejsca (miejscowości), dnia oraz roku jego sporządzenia powinny być, zgodnie z informacją zawartą na druku wniosku, wypełnione przez zgłaszającego, co nie zostało przez stronę dopełnione. Na przyjętym od strony wniosku rejestracyjnym brak także podpisu pracownika urzędu pocztowego, co jednakże nie stanowi podstawy do kwestionowania jego prawdziwości i wiarygodności, tym bardziej, że zobowiązany nie kwestionuje swojego podpisu na tym dokumencie, jak również faktu zarejestrowania odbiorników rtv w tym dniu. Identyfikacji pracownika urzędu pocztowego przyjmującego ten wniosek rejestracyjny można było bowiem dokonać na podstawie literki "E" umieszczonej miedzy gwiazdkami datownika (stempla).

Dalej organ stwierdził, że przesłana zobowiązanemu wraz z zaskarżonym postanowieniem kopia jego "Karty radiofonicznej" jest wewnętrznym ewidencyjnym dokumentem Poczty Polskiej, który nie nadaje żadnych praw ani nie rodzi żadnych obowiązków po stronie zobowiązanego, wobec czego kwestionowanie wiarygodności tego dokumentu nie może skutecznie podważyć zaskarżonego postanowienia. Zaznaczono przy tym, że wszystkie wpłaty dokonywane przez abonentów są odnotowywane w systemie elektronicznym Poczty Polskiej.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych za okres objęty przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, z uwagi na wyrejestrowanie w 2003 r. użytkowanych przez stronę odbiorników rtv, organ potwierdził, że – jak wskazał wierzyciel - Poczta Polska S.A. nie posiada dowodów wyrejestrowania odbiorników w 2003 r., jak również w okresie późniejszym. Tych zasadniczych w niniejszej sprawie dowodów, potwierdzających nieistnienie obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, nie przedstawił także zobowiązany, mimo, iż podnosił taką okoliczność w zażaleniu. W tym kontekście przywołano wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/GI 236/13, w którym wskazano, że "jeżeli zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty".

Organ zauważył także, iż zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że "ja w 2003 r. wyrejestrowałem odbiorniki rtv" jest niezgodne z treścią pisma zobowiązanego z dnia 29 września 2014 r., skierowanego do Izby Skarbowej w K. (przekazanego do wiadomości Poczty Polskiej S.A.), w którym jednoznacznie pisze on, że: Ja już w 2002 r. wyrejestrowałem na poczcie odbiorniki rtv z mieszkania przy ulicy [...] w K., ponieważ przeniosłem się do K.". W tym stanie faktycznym organ uznał, że oświadczenie A. K. z dnia 27 października 2014 r. iż: "Ja ten dokument z 2003 r. z wyrejestrowania odbiorników rtv widziałam w 2011 r." nie stanowi przekonującego dowodu w niniejszej sprawie, w związku z czym nie było uwzględniane przy wydaniu niniejszego rozstrzygnięcia.

Dalej wyjaśniono, że na mocy przepisu § 4 obowiązującego w 2003 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r., Nr 70, poz. 338), wydanego na podstawie art. 49 ust. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 43, poz. 226), posiadacz książeczki radiofonicznej był zobowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Zgłoszenia zaprzestania używania wszystkich odbiorników rtv należało dokonać po przedstawieniu, w urzędzie pocztowym wypełnionych odcinków "W", stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Urząd pocztowy zatrzymywał okładkę książeczki, a pozostałą część książeczki, po potwierdzeniu, w tej książeczce przyjęcia odcinka "W" zwracał klientowi. Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników rtv opisane były w książeczce radiofonicznej.

Uwzględniając opisany powyżej tryb wyrejestrowywania odbiorników rtv oraz zawartą w zażaleniu informację, że: "w grudniu 2011 roku pokwitowanie z tego wyrejestrowania wyrzuciłem na makulaturę", organ wskazał, że zobowiązany powinien posiadać imienną książeczkę opłat radiofonicznych, wydaną w dniu 27 grudnia 2002 r., której nie przedstawił, a która mogłaby stanowić dowód w sprawie.

W świetle powyższych ustaleń za zasadne uznano stanowisko wierzyciela, że zobowiązany nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiorników rtv ani w 2003 r. ani w okresie późniejszym, a tym samym ciąży na nim obowiązek wniesienia zaległych opłat abonamentowych, objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] za okres od stycznia 2009 r. do marca 2013 r.

Na poparcie tego stanowiska przywołano tezę wyroku WSA w Gliwicach

z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 697/14, w którym wskazano, że "z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa (....) obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik. Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym"

Organ nadmienił także, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że - wbrew zawartemu w zażaleniu twierdzeniu, iż "od 2004 roku do 2011 roku nie miałem żadnej korespondencji od Poczty Polskiej o żadnych nieprawidłowościach czy o nadaniu mi indywidualnego numeru identyfikacyjnego" – strona była w latach 2006-2010 sześciokrotnie informowana przez Pocztę Polską S.A. o powstałym zadłużeniu w formie pisemnych zawiadomień, stanowiących wezwanie do dobrowolnego uregulowania zaległych opłat abonamentowych. Ponadto przed skierowaniem tytułów wykonawczych do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. zobowiązany w dniu 13 lutego 2013 r. odebrał upomnienie Nr [...] wzywające do zapłaty należności.

Dalej nadmieniono, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo Pocztowe (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz.1159 ze zm.), obowiązującej w dacie wysłania stronie w zwykłych przesyłkach listowych (bez potwierdzenia odbioru) zawiadomień o zadłużeniu oraz zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesyłka, jeżeli nie była nadana na poste restante, mogła być także wydana ze skutkiem doręczenia do oddawczej skrzynki pocztowej adresata, na co nie była wymagana zgoda adresata. Podkreślono jednocześnie, że każda przesyłka, której nie można było doręczyć adresatowi podlegała zwrotowi do nadawcy przez operatora pocztowego, co wynikało jednoznacznie z art. 27 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy, obowiązującej w chwili nadawania zawiadomień przez Pocztę Polską. Jedynie w przypadku, gdy nie można było przesyłki doręczyć zarówno adresatowi, jak i nadawcy, ze względu na brak np. adresu nadawcy, taką przesyłkę Prawo pocztowe traktowało taka przesyłkę jako "niedoręczalną" i podlegała ona szczególnej procedurze opisanej w powołanym przepisie. Skoro jednak nadawcą przesyłek z zawiadomieniami była Poczta Polska i Poczta Polska była operatorem doręczającym te przesyłki, nie może być mowy o niemożności doręczenia zwracanych przesyłek do nadawcy, a tym samym należy przyjąć, że zostały one stronie doręczone.

Jednocześnie organ podkreślił, że Poczta Polska S.A. – wbrew zarzutom zażalenia - nie jest zobowiązana ustawą i rozporządzeniami - do informowania abonentów o zaległościach powstałych na skutek zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek opłacania abonamentu wynikał bowiem wprost z ustawy o radiofonii i telewizji, w okresie obowiązywania której zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników rtv, a obecnie wynika z ustawy o opłatach abonamentowych.

W obydwu tych ustawach zdefiniowano w jednolitym brzmieniu (art. 2 ust 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o radiofonii telewizji), że "za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe’’ i "domniemywa się, że osoba która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika". Ponadto w obydwu ustawach (art. 5 ust 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 49 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji) ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał, że "odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu'' w jednostkach Poczty Polskiej.

Potwierdza to, przywołany w zaskarżonym postanowieniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, w którym wskazano, że Poczta Polska S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo i wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy, stąd zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania.

Organ zaznaczył także, iż adres zamieszkania zobowiązanego wskazany w przedmiotowych tytułach wykonawczych, tj. ul. [...], [...] K., został ustalony na podstawie danych zawartych w jego wniosku o rejestrację odbiorników rtv z 27 grudnia 2002 r., który nie był przez stronę uaktualniony. Organ egzekucyjny, na podstawie danych adresowych wskazanych przez Pocztę Polską S.A. w tytułach wykonawczych ustalił bezspornie, że na zobowiązanym ciąży obowiązek uiszczenia należności objętych tymi tytułami wykonawczymi, w związku z czym prowadzi postępowanie egzekucyjne.

Podkreślono przy tym, że stworzony i prowadzony przez Pocztę Polską zbiór, zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników, funkcjonuje na podstawie danych uzyskanych dobrowolnie od samych abonentów, którzy powinni być niejako z założenia zainteresowani podaniem prawidłowych danych przy rejestracji odbiorników rtv, a następnie ich aktualizacją, w razie zmiany danych zawartych we wniosku.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych (nr [...]), czego dowodem jest duplikat Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych Telewizyjnych z dnia 31 lipca 2008 r., przekazany stronie wraz z zaskarżonym postanowieniem. Wraz z tym zawiadomieniem przesłano stronie również "pakiet startowy" z blankietami wpłat zawierającymi imię i nazwisko abonenta, jego adres oraz spersonalizowany numer rachunku bankowego dla wpłat rtv.

Organ wskazał także, iż w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), Poczta Polska została zobowiązana (§ 5 ust. 2) do nadania, w terminie dwunastu miesięcy, indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie

Przywołane rozporządzenie nie anulowało zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe imienne książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Tym samym użytkownicy odbiorników rtv, którzy, tak jak zobowiązany, dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, chyba, że dopełniły formalności dotyczących zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników.

Istotne jest także, iż - jak podkreślił organ - Poczta Polska, zgodnie ze wskazanym wyżej rozporządzeniem (§ 5 ust. 2 zdanie drugie), była zobowiązana do "powiadomienia" użytkowników o "nadaniu" indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez "przesłanie" (a nie poprzez "doręczenie" jak podnosi się w zażaleniu) zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres użytkownika czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia i stanowiło wykonanie wobec strony przez Pocztę Polską obowiązku wynikającego z tego rozporządzenia. Przepisy powyższego rozporządzenia, normujące, w § 5 ust. 2 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników rtv zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie odwoływały się – jak zauważył dalej organ - do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do doręczania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 k.p.a.

Potwierdza to wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, w uzasadnieniu którego Sąd jednoznacznie stwierdził, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."

Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwała zasadnie przyjąć, że zostało ono odebrane przez adresata. Tylko w przypadku zwrotu przesyłki do nadawcy, strona mogłaby dowodzić, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Organ podkreślił także, iż w przypadku zagubienia, zniszczenia lub nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (np. z powodu zmiany miejsca zamieszkania abonenta, o którym nie powiadomiono Poczty Polskiej) wraz z imiennymi blankietami wpłat, ustalenia numeru rachunku bankowego, na który należy wnosić opłaty abonamentowe dokonać można za pośrednictwem infolinii Poczty Polskiej, w kartotece RTV Poczty Polskiej, podając swoje dane personalne i adresowe oraz dotychczasowy numer książeczki RTV, a także w urzędach pocztowych, których pracownicy są zobowiązani również do przyjęcia opłaty na standardowym blankiecie polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny można również ustalić korzystając ze strony internetowej www.poczta-polska.pl.

Poczta Polska S.A nie posiada informacji, aby zobowiązany w jakikolwiek sposób reklamował nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego bądź wystąpił o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia.

Rozpatrując zarzut, w którym strona podważa "wyrejestrowanie z urzędu moich odbiorników rtv i zamknięcie mojego numeru identyfikacyjnego z data 2013 roku’’ organ wskazał, że nastąpiło to po nadesłaniu w dniu 27 października 2014 r. podpisanego przez zobowiązanego i A. K. oświadczenia o prowadzeniu od 2013 r. wspólnego gospodarstwa domowego pod adresem: ul. [...], K.. Organ I instancji, uwzględniając to oświadczenie, jak również fakt dokonania przez A. K. w marcu 2013 r. rejestracji odbiorników rtv, pod wskazanym wyżej adresem, w sentencji zaskarżonego postanowienia zasadnie wskazał, że uznaje za uzasadniony zarzut nieistnienia po stronie zobowiązanego obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych o nr [...] za okres od kwietnia 2013 r. do stycznia 2004 r. Uwzględnienie opłat z tytułu abonamentu rtv wniesionych od kwietnia 2013 r. przez A. K. nie ma jednak wpływu na obciążające stronę zobowiązanie za okres od stycznia 2009 r. do marca 2013 r. Zgodnie z art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy o opłatach abonamentowych (przed wejściem tej ustawy w życie - art. 48 ust. 5 pkt 1 ustawy o radiofonii i telewizji), osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność, niezależnie od liczby posiadanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wnoszą tylko jedną opłatę abonamentową. Zgodnie z wolą ustawodawcy (wyrażoną w przepisie art. 2 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych) gospodarstwem domowym jest zespół osób mieszkających utrzymujących się wspólnie albo jedna osoba utrzymująca się samodzielnie.

Nawiązując do pozostałej argumentacji zażalenia stwierdzono, że organ I instancji ustosunkował się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, dokładnie wyjaśnił i uzasadnił w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawne i faktyczne zajętego stanowiska, a swoje rozstrzygnięcie wydał w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania postanowienia. Bezpodstawne jest zatem twierdzenie, że zaskarżone postanowienie jest "wadliwie prawne i jest ono sprzeczne z przepisami kpa oraz sprzeczne z zasadami prawidłowego rozumowania i logiki". Nie świadczy także o jego wadliwości nieponumerowanie i niezszycie poszczególnych stron.

W konkluzji stwierdzono, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego zasadny jest wniosek, iż zobowiązany nie dokonał wyrejestrowania odbiorników rtv, co potwierdza jednoznacznie obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych za okres objęty przedmiotowymi tytułami wykonawczymi i zasadność wszczęcia egzekucji administracyjnej. Udowodniona wymagalność obowiązku uiszczania zaległych opłat abonamentowych, wyklucza wnioskowane przez stronę "anulowanie wydanego postanowienia z dnia 13 stycznia 2015 roku", jak również "anulowanie wydanych wszystkich tytułów wykonawczych".

Organ nadmienił także, iż ze względu na złożony przez zobowiązanego wniosek do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie zaległości z tytułu abonamentu rtv, zwróci się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu otrzymania decyzji w tej sprawie.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podniósł, że "przy jego rozpatrywaniu nie uwzględniono całokształtu okoliczności sprawy, rozstrzygano nie dające się usunąć wątpliwości na moją niekorzyść oraz ponadto ewidentnie błędnym i nie zasadnym, oraz zbyt dowolnym jest egzekwowanie wobec mnie obowiązku opłat abonamentowych, gdyż takie zobowiązanie nie istnieje, bo ja w 2003 roku swoje odbiorniki rtv sprzedałem i wyrejestrowałem te odbiorniki rtv na Poczcie już w styczniu 2003 roku i od 2004 roku nie posiadam takich odbiorników rtv oraz nie płacę już abonamentu".

Zdaniem skarżącego "wszczęta egzekucja administracyjna jest wadliwa prawnie, zbyt dowolna i jest też w pełni nieuzasadniona, gdyż ja swoje odbiorniki rtv w 2003 roku sprzedałem i wyrejestrowałem - tym bardziej że Poczta nie wszczynała tej egzekucji za niepłacony abonament za lata 2004-2008 i tym bardziej że Poczta Polska w ogóle nie zawiadomiła mnie, w okresie od 2006 roku do 2012 roku o nadaniu mi indywidualnego numeru identyfikacyjnego czy o zaległościach w płaceniu abonamentu. Gdybym otrzymał wówczas taką korespondencję od Poczty Polskiej, to bym wtedy w oparciu o posiadaną książeczkę z adnotacją Poczty o wyrejestrowaniu, którą przechowywałem aż do grudnia 2011 roku - udowodnił że faktycznie dokonałem wyrejestrowania tych odbiorników rtv w styczniu 2003 roku. Ileż lat obywatel ma trzymać książeczkę z adnotacją o wyrejestrowaniu - ja ją trzymałem 8 lat i było to wystarczająco długo aby Poczta Polska w tym okresie powiadomiła mnie chociaż raz o jakichkolwiek moich nieprawidłowościach. Tymczasem, ja po 8 latach przechowywania w domu tej książeczki od wyrejestrowania z stosownymi adnotacjami Poczty Polskiej - wyrzuciłem ją wreszcie w grudniu 2011 roku na makulaturę, bo nie prowadzę żadnego archiwum. Tym bardziej że Poczta Polska nie zawiadomiła mnie w ogóle w tym okresie o nadaniu mi indywidualnego numeru identyfikacyjnego, czy o zaległościach w płaceniu abonamentu. Czy obywatel ma obowiązek trzymać takie pokwitowanie przez całe życie - chyba 5 lat przechowywania jest tu okresem wystarczającym i wystarczająco długim przewidzianym prawem, tym bardziej że Poczta Polska nie wszczynała wobec mnie żadnych tytułów wykonawczych za okres 2004-2008 i nie zawiadomiła mnie w ogóle przed grudniem 2011 roku o nadaniu mi indywidualnego numeru identyfikacyjnego, czy o zaległościach w płaceniu abonamentu. W każdym razie taka korespondencja z Poczty Polskiej do mnie nie dotarła w okresie od 2006 do 2011 roku - co raz jeszcze stanowczo oświadczam"

Skarżący zarzucił także pominięcie przez organ dowodu z oświadczenia A. K. w tym zakresie i nieuwzględnienie "licznych publicznych faktów że część korespondencji (wg statystyk około 8 procent listów zwykłych - a takie rzekomo wysyłano do mnie w okresie 2008-2010 roku) doręczanej przez Pocztę Polską w ogóle nie dociera do adresatów" i "znane są publicznie, liczne przypadki że listonosze zamiast doręczać korespondencję adresatom, wyrzucają te niedoręczone przesyłki do lasu czy do rzeki".

Kwestionując ustalenie, że skarżącemu przesłano zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wykonując tym samym ustawowy obowiązek zawiadomienia go o tym, skarżący oświadczył, że takiej korespondencji w ogóle nie otrzymał i dlatego też nie mógł wówczas kwestionować obowiązku uiszczania opłat abonamentowych w oparciu o posiadaną książeczkę z adnotacją o wyrejestrowaniu odbiorników rtv w styczniu 2003 r., którą wyrzucił na makulaturę dopiero w grudniu 2011 r., tj. po 8 latach od wyrejestrowania odbiorników.

Zarzucając dokonanie dowolnej i nierzetelnej oceny zgromadzonych dowodów oraz rozstrzygnięcie niemożliwych do usunięcia wątpliwości na niekorzyść strony, skarżący podniósł, że rażąco dowolne i błędne jest ustalenie, że nieodnotowanie przez Pocztę Polską zwrotu zwykłej przesyłki listowej pozwala zasadnie przyjąć, ze nadawca odebrał korespondencję kierowaną do niego w okresie 2006 – 2010 r.

Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o: "uchylenie tego postanowienia, anulowanie wydanych tu wszystkich tytułów wykonawczych, przyznanie mi odszkodowania i zadośćuczynienia od Poczty Polskiej w wysokości 1000 złotych tytułem poniesionych kosztów na korespondencję i tytułem zadośćuczynienia za szarganie mojej opinii i bezpodstawne wydanie tu tytułów wykonawczych".

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że "faktycznie ja grudniu 2002 roku, prawdopodobnie złożyłem na Poczcie wniosek o rejestrację odbiorników rtv i opłaciłem od razu abonament za 2003 rok". Dalej podważył wiarygodność (przyjmowanego przez kompetentnego pracownika) wniosku rejestracyjnego, w którym nie odnotowano miejsca i daty jego sporządzenia oraz nie umieszczono podpisu pracownika Poczty. Przeoczenie tych istotnych braków w dokumencie wywołującym określone skutki prawne pokazuje, zdaniem strony, że podobne błędy i brak staranności mogły dotyczyć wysyłania korespondencji w 2008 r. i zagubienia wniosku o wyrejestrowanie z 2003 r.

Dalej skarżący podał, że w styczniu 2003 r. zmienił miejsce zamieszkania i wyrejestrował osobiście odbiorniki rtv na swojej poczcie w K., uzyskując stosowne pokwitowanie w książeczce, którą po 8 latach przechowywania, w grudniu 2011 r. wyrzucił na makulaturę, gdyż upłynął stosowny okres przechowywania takiego dokumentu tj. 5 lat i w tym czasie nie było żadnych uwag i korespondencji ze strony Poczty Polskiej. Podniósł, że przesłał organowi pisemne oświadczenia dwóch osób, które były obecne przy sprzątaniu mieszkania w grudniu 2011 r. i widziały wyrzucaną wówczas na makulaturę książeczkę z pokwitowaniem, jednakże organ dowody te celowo pominął.

Ponawiając szeroką argumentację dotyczącą nierzetelnego i niestarannego działania pracowników Poczty Polskiej skarżący podniósł, że pracownicy tej instytucji mogli także zagubić okładkę książeczki z pokwitowaniem wyrejestrowania odbiornika. Oświadczył również, że nie otrzymał żadnej korespondencji w zakresie abonamentu przed grudniem 2011 r. i podał, że od 2004 r. przebywał cały czas poza K.: we W. i K..

Skarżący stwierdził także, iż: "oświadczam pod odpowiedzialnością karną, iż do mnie nie dotarła w ogóle żadna korespondencja od Poczty Polskiej w zakresie abonamentu rtv, czy w zakresie nadania mi indywidualnego numeru identyfikacyjnego - w okresie od 2004 roku do 2012 roku włącznie", dlatego też w grudniu 2011 r. wyrzucił dowód wyrejestrowania odbiornika.

Kwestionując twierdzenie organu, że skoro do nadawcy nie zwrócono zwykłych przesyłek listowych, to domniemywać należy, że odebrał je adresat, skarżący wskazał, że oczywiste jest, iż w latach 2005 – 2010 nie składał reklamacji ani zarzutów dotyczących nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Miał bowiem świadomość, że wyrejestrował odbiornik, a nadto znał przepisy ustawy o opłatach abonamentowych.

Skarżący zauważył także, iż gdyby wówczas faktycznie nie wyrejestrował odbiornika, to zapewne Poczta Polska podjęłaby skuteczne działania celem ściągnięcia zaległego abonamentu.

Jednocześnie oświadczył, że gdyby w styczniu rzeczywiście nie wyrejestrował odbiorników, to:

- płaciłby dalej abonament, gdyż przestrzega zasad państwa prawa,

- Poczta Polska zawiadomiłaby go o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz o zaległościach w opłaceniu abonamentu,

- podjęto by stosowne działania celem ściągnięcia abonamentu za okres począwszy od 2004 r.

W odpowiedzi na skargę Poczta Polska S.A. w całości podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniono, że do czasu wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. Poczta Polska w przypadku stwierdzenia zaległości w opłatach abonamentowych wzywała abonentów do dobrowolnego uregulowania zaległości, kierując do nich pisemne zawiadomienia. Dopiero bowiem we wspomnianym orzeczeniu TK rozstrzygnął wcześniejsze wątpliwości i potwierdził, że skoro na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, to art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody w egzekucji administracyjnej tego obowiązku.

W uzupełnieniu skargi z dnia 1 czerwca 2015 r. (do którego załączono kserokopię postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., którym uchylono w całości postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r., którym w oparciu o stanowisko wierzyciela uznano zarzuty zobowiązanego w części za zasadne, a w części za niezasadne) oraz w piśmie z dnia 16 czerwca 2015 r. stanowiącym ustosunkowanie się odpowiedzi na skargę, a także w piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2015 r. skarżący podtrzymał w całości dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie to nie narusza prawa.

Poddanym kontroli Sąd u niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Poczta Polska S.A. utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] z dnia [...] r., którym uznano za uzasadniony zarzut skarżącego dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku ujętego w części tytułu wykonawczego nr [...] i w tytułach wykonawczych o numeracji [...] z dnia 24 lutego 2014 r. (obejmujących zaległe opłaty abonamentowe za okres od kwietnia 2013 r. do stycznia 2014 r. oraz utrzymano w mocy tytuły wykonawcze o numeracji [...] z dnia 24 lutego 2014 r. i w części tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2009 r. do marca 2013 r.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Na mocy art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1).

W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie będąc wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela, a po rozpatrzeniu wniesionego na nie zażalenia, zaskarżone postanowienie.

Skargi na stanowisko wierzyciela dotyczące zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych były już wielokrotnie rozpoznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, m.in. w wyroku z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13, z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14 i I SA/Gl 697/14, z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14 (wszystkie dostępne na stronie www.nsa.orzeczenia. gov.pl)

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone w tych prawomocnych orzeczeniach poglądy, w związku z czym posłuży się przedstawioną w nich argumentacją.

Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników rtv jest aktualnie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

Wskazanie podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia Sąd połączy z prezentacją fragmentu wywodów zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy abonamentowej - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie rejestracyjne, zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 tego rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych); ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych).

Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym.

We wniesionym na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzucie zobowiązany wskazywał na nieistnienie obowiązku, podnosząc w szczególności, że już w 2002 r. wyrejestrował na poczcie odbiorniki rtv z mieszkania w K. przy ul. [...], ponieważ przeniósł się do K. i tam jest opłacany regularnie abonament. Podkreślał także, iż Poczta Polska w ogóle nie powiadomiła go o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz przez okres 10 lat nie informowała go o jakichkolwiek zaległościach w tym zakresie. W zarzucie powołano się także na opłacanie abonamentu w określonym czasie przez A. K. pozostającą ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym (w tym zakresie zarzut uwzględniono, więc na obecnym etapie postępowania kwestia ta nie jest już istotna).

Wierzyciel wskazywał natomiast na zarejestrowanie odbiorników rtv potwierdzone (dołączonym do akt sprawy) zarchiwizowanym wnioskiem rejestracyjnym z dnia 27 grudnia 2002 r. (imienna książeczka o nr [...]), brak dowodu ich wyrejestrowania oraz nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego: [...], o którym (niezwrócone nadawcy) zawiadomienie wysłano do strony w dniu 31 lipca 2008 r. wraz z spersonalizowanymi blankietami wpłat.

Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w pełni zasadne.

Po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r, Nr 253, poz. 2531 ze zm.) o radiofonii i telewizji. Przepisy wspomnianej ustawy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Bezsporne jest, iż pod rządami tej ustawy, skarżący w dniu 27 grudnia 2002 r. zarejestrował odbiorniki rtv.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, której regulację już wyżej przedstawiono. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym.

W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dacie wejścia w życie ustawy abonamentowej miały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Z powyższego wynika, że wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) skarżący powinien przedstawić dowód potwierdzający, że obowiązek nie istnieje, co w rozpatrywanych okolicznościach wymagałoby przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, czego nie uczyniono, wskazując na jego "uprawnione" przekazanie na makulaturę.

Odniesienie się do argumentacji skargi dotyczącej nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, że znajdująca się w aktach sprawy kserokopia zawiadomienia wskazuje, iż sporządzono je w dniu 31 lipca 2008 r., a więc w terminie wynikającym ze wspomnianego rozporządzenia.

Odnosząc się natomiast do akcentowanej przez skarżącego kwestii nieotrzymania żadnej korespondencji dotyczącej zalegania w opłatach abonamentowych wskazać należy, na wstępie na ogólną zasadę określoną w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stanowi on, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei art. 15 § 5 tej ustawy upoważnia Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia, należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W § 13 pkt 2 ówcześnie obowiązującego wydanego na podstawie wspomnianego upoważnienia Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z Nr 137, poz. 1541 ze zm.) wskazano, że w przypadkach, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, z wyjątkiem (nieistotnych w niniejszej sprawie) przypadków, o których mowa w art. 3a ustawy, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Z powyższego wynika, że prawodawca nie nałożył na wierzyciela obowiązku prowadzenia z osobą zobowiązaną do uiszczania opłat abonamentowych jakiejkolwiek korespondencji, w tym także doręczenia upomnienia. Jeśli zatem Poczta kierowała do strony jakiekolwiek zawiadomienia czy też doręczyła jej upomnienie, to czyniła to wykraczając ponad wymogi nałożone na nią przez obowiązujące ówcześnie przepisy.

Jak już wcześniej wskazano obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników rtv ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania, co w niniejszej sprawie nastąpiło w grudniu 2002 r. Tak ukształtowany obowiązek wynikający z tejże rejestracji utraciłby swój byt prawny, gdyby doszło do wyrejestrowania odbiorników. W razie zaś ich niewyrejestrowania obowiązek ten istnieje przez cały okres od 2002 r., przestał istnieć tylko w takim zakresie w jakim wygasł ze względu na zapłatę lub przedawnienie – co nie dotyczy przedmiotowych opłat dochodzonych egzekucyjnie.

Zatem, chcąc uwolnić się od tego obowiązku, począwszy od daty zarejestrowania odbiorników w grudniu 2002 r., zgodnie z § 4 wówczas obowiązującego, powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, skarżący był zobowiązany powiadomić urząd pocztowy, między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Analogiczne w tym zakresie rozwiązania przewidują także obowiązujące w dalszym okresie akty normatywne, tj.:

- § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190) stosownie do którego posiadacz książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2, powiadamia placówkę operatora publicznego, o której mowa w § 1, o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia,

- § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz

- § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).

Obowiązkiem zaś wierzyciela jest tylko wykazanie, że dany odbiornik RTV został zarejestrowany, co stanowi podstawę do żądania uiszczenia przez jego posiadacza opłaty. Wymóg ten jest w niniejszej sprawie spełniony, gdyż w aktach sprawy znajduje się zarchiwizowany wniosek rejestracyjny, a nadto skarżący przyznaje, że dokonał rejestracji odbiorników w grudniu 2002 r.

W tej sytuacji, to na skarżącego przeszedł ciężar wykazania okoliczności znoszących - po 2002 r. - powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Co prawda w Kodeksie postępowania administracyjnego nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, to zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez abonenta. Wspomniane regulacje dotyczące sposobu wyrejestrowania odbiornika

i dokumentowania tej okoliczności uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu wyrejestrowania pisemnym oświadczeniem czy też zeznaniem osoby, która widziała taki dokument i uczestniczyła w czynnościach, które doprowadziły do jego przekazania na makulaturę.

Bezsporne jest, że zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania radioodbiorników, podnosząc, że dokonał takiej czynności w 2002 r. lub 2003 r., ale dowodu się wyzbył, gdyż przez wiele lat nie otrzymał żadnej korespondencji wskazującej, że zalega z opłatami abonamentowymi. Bezzasadnie wskazywał przy tym, że nie jest zobligowany przechowywać stosownych dokumentów przez tak długi okres czasu, najdłużej obowiązek ten ciążył na nim przez okres 5 lat od końca roku, w którym wyrejestrował odbiorniki. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieorganiczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Prowadzona wobec skarżącego egzekucja obejmuje opłaty abonamentowe za okres 2009-2013, a przyczyny zaniechania egzekucji wcześniej przedawnionych zaległości organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych za lata 2009-2013 i w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować powołując się na nieotrzymanie od wierzyciela żadnej korespondencji dotyczącej zalegania w opłatach abonamentowych.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.