Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1253/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skarg A.J., S.W. , J.K. , K.B. , M.G. , S.F. , S.B. , L.B. , J.B. , J.B. , B.S. , W.S. , M.K. , A.K. , D.T. , M.K. na decyzję Wojewody z dnia 11 sierpnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście w teren w związku z przeprowadzeniem linii energetycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących: A.J. , B.S. , D.T. , M.K. , K.B. , S.B. , A.K. kwoty po 30 zł (trzydzieści złotych) dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].08. 1999 r. znak [...] Starosta Powiatu W. na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 124 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zmianami) zezwolił Zakładowi Energetycznemu S.A. na wejście w teren [...] szczegółowo opisanych działek położonych w P. celem budowy napowietrznej linii energetycznej 15 kV. Ponadto Starosta zobowiązał wnioskodawcę do sporządzenia operatu opisowego składników roślinnych i budowlanych znajdujących się na przedmiotowych nieruchomościach, a także do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót.

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji powołał się na decyzję o warunkach zabudowy dla objętej wnioskiem inwestycji, wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia [...]05. 1998 r. znak: [...] i utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]07.1998 r. znak [...]. Z decyzji tej wynika, że usytuowanie przedmiotowej inwestycji jest zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Właściciele działek objętych decyzją nie wyrazili zgody na przeprowadzenie linii energetycznej przez ich nieruchomości, dlatego też zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji, wymienione w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ l instancji stwierdził, iż zrealizowanie projektowanej linii 15 kV "P. " umożliwi rezerwowe zasilanie około 30 stacji transformatorowych w okolicznych miejscowościach, w których to brak rezerwowego zasilania i zły stan techniczny linii 15 kV powoduje ograniczenia w dostawie energii elektrycznej oraz częste jej wyłączanie dla odbiorców indywidualnych i przedsiębiorców. Stosownie do przepisu art. 108 k.p.a. starosta nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny.

Decyzją z dnia [...].12.1999 r. znak [...] wydaną po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez właścicieli nieruchomości objętych decyzją l instancji: B. i W.S. , M. i A.K. , A.J. , S.W. , J.K. , K.M. , D.. i S.T. , S.B. , J.B. , M. i J.K. oraz K. i S. B. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że brak jest w aktach sprawy dowodów wykazujących przeprowadzenie z właścicielami nieruchomości rokowań wymaganych przepisem art. 124 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Istotny jest również podnoszony w odwołaniach zarzut prowadzenia rokowań przez sołtysa wsi, który nie posiadał stosownego umocowania do prowadzenia rokowań w imieniu Zakładu Energetycznego. Ze względu na te uchybienia uchylono zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ l instancji, by wezwał wnioskodawcę w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku przez dołączenie dokumentów na okoliczność przeprowadzenia bezskutecznych rokowań. W przypadku nieuzupełnienia wniosku w terminie zakreślonym organ l instancji powinien pozostawić sprawę bez rozpatrzenia.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...].05.2000 r. znak [...] na podstawie art.124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 k.p.a. ponownie zezwolił Zakładowi Energetycznemu S.A. na przeprowadzenie napowietrznej linii energetycznej 15 kV przez [...] działek położonych w P.

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji ponownie powołał się na zgodność inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazano też, że postępowanie zostało uzupełnione zgodnie ze wskazaniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego - do wniosku o wydanie decyzji Zakład Energetyczny S.A. dołączył dokumenty z przeprowadzonych z mieszkańcami rokowań. W trakcie postępowania przeprowadzono także dwie rozprawy administracyjne w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 1999 r. Obecni podczas rozpraw właściciele działek, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja, sprzeciwili się przeprowadzeniu przez ich nieruchomości linii energetycznej.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli M.K. , M. i R.L. , D.T. , B. i W. S. , K.M. , M. i A.K. , S.K. , K. i S.B. , S.B. , J.B. , A.J. , J.K. i S.W. . Domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji skarżący podnieśli, że naruszają one ich prawo własności, a chroniąc jedynie interesy Zakładu Energetycznego naruszają zasady współżycia społecznego. Ponadto zarzucono organowi l instancji brak rozważenia możliwości przeprowadzenia linii energetycznej po alternatywnej trasie.

Decyzją z dnia [...].08.2000 r. znak [...] na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...].05.2000 r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji pisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał się na art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten zezwala organowi administracji rządowej na wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przesłankami do wydania takiej decyzji jest zgodność planowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na przeprowadzenie przez jego nieruchomość, przy czym udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac.

Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn. "Budowa linii [...] w P. na odcinku [...] wg załącznika graficznego" ustalone zostały przez Burmistrza Miasta i Gminy w W. w decyzji z dnia [...].1998r. Nr [...]. Rokowania przeprowadzone z właścicielami przedmiotowych nieruchomości nie doprowadziły do wyrażenia zgody na zrealizowanie planowanej inwestycji. Świadczą o tym załączone do akt spraw/ oświadczenia sporządzone przez przedstawicieli Zakładu Energetycznego S.A. i podpisane przez właścicieli działek.

Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego kwestionowania linii przebiegu planowanej inwestycji organ odwoławczy wyjaśnił, że lokalizacja linii [...] w P. i jej przebieg przez działki będące przedmiotem postępowania zatwierdzone zostały przez Burmistrza Miasta i Gminy w W. w decyzji z dnia [...].05.1998 r. Nr [...], która stała się ostateczna z dniem [...].09.1998 r. W związku z powyższym należy uznać, iż warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego ustalone w ostatecznej decyzji administracyjnej właściwego organu, pozostają wiążące. Zarzuty kierowane wobec określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustaleń nie mogą być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O.Z w Krakowie złożyli właściciele nieruchomości objętych decyzją, przy czym skarga K. i S.B. została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Kr 2176/00, skarga S. i J.B. - pod sygn. II SA/Kr 2178/00, skarga B. i W. S. - pod sygn. II SA/Kr 2180/00, skarga M. i A. K. - pod sygn. II SA/Kr 2182/00, skarga D. T. - pod sygn. II SA/Kr 2183/00, skarga M.K. - pod sygn. II SA/Kr 2186/00, a skarga A.J. , S.W. i J.K. - pod sygn. II SA/Kr 2174/00. Na rozprawie w dniu 2 listopada 2004 r. wszystkie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 2174/00.

W skargach podniesiono zarzut naruszenia interesu skarżących. Planowana inwestycja narusza prawo własności, może nawet w przyszłości uniemożliwić wybudowanie domów na objętych nią działkach. Podkreślono brak rozważenia alternatywnej trasy przeprowadzenia linii energetycznej - zdaniem skarżących możliwe jest przeprowadzenie tej linii przez nieużytki i łąki, omijając działki budowlane. W zaskarżonej decyzji wyrażono zgodę na przeprowadzenie linii energetycznej po najkrótszej trasie, pomijając interes właścicieli nieruchomości oraz zasady współżycia społecznego, a chroniąc jedynie interes inwestora, który obniży w ten sposób koszty inwestycji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 2 listopada 2004 r., wobec stwierdzenia śmierci uczestnika postępowania, postępowanie to zostało zawieszone. Podjęto je postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. po ustaleniu następców prawnych zmarłego uczestnika. Po podjęciu postępowania sprawie nadano sygnaturę II SA/Kr 1253/08

.

W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego zmarł skarżący S.B. , a w jego miejsce do sprawy wstąpili następcy prawni: M.G. , S.F. L.B. i J.B. .

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.).

Zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób, który powoduje konieczność jej uchylenia. Została bowiem wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a naruszenie to miały wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ograniczenie korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości m. in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w drodze decyzji administracyjnej następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że w dacie rozstrzygania sprawy na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. musi pozostawać w obrocie prawnym ważna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a pomiędzy decyzją WZiZT oraz decyzją zezwalającą na ograniczenie prawa własności nieruchomości musi zachodzić zgodność.

W aktach administracyjnych przesłanych do Sądu znajduje się decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia [...].05.1998 r. znak: [...] o warunkach zabudowy dla objętej wnioskiem inwestycji oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.1998 r. znak [...] (tom [...]). W decyzji z [...].05.1998 r. znajduje się stwierdzenie: "niniejsza decyzja jest ważna na okres [...].05.2000 od dnia jej wydania". Jednocześnie brak jest okoliczności wskazujących, że została wydana nowa decyzja WZiZT dla objętej wnioskiem inwestycji, bądź też decyzja przedłużająca ważność decyzji z [...].05.1998 r.

Z powyższego wynika, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym brak było ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla objętej wnioskiem inwestycji.

Organ odwoławczy miał świadomość tej okoliczności, bowiem pismem z dnia 14.06.2000 r. znak [...] poinformował Zakład Energetyczny SA, "iż decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] .05.1998 r. znak [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła ważność z dniem 29.05.2000 r.". W przedmiotowym piśmie organ II instancji zwrócił się również do Zakładu Energetycznego S.A. o udzielenie informacji, czy dysponuje decyzją prolongującą ważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz o dostarczenie tego rozstrzygnięcia do akt sprawy.

Mimo braku odpowiedzi na powyższe pismo Wojewoda w zaskarżonej decyzji stwierdził, że "warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego ustalone w ostatecznej decyzji administracyjnej właściwego organu, pozostają wiążące".

Ocena ta jest sprzeczna z treścią decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...].05.1998 r. znak [...], która określała datę swojej ważności na dzień 29..05.2000 r. Warunki określone w decyzji, która wskutek upływu czasu straciła ważność, nie mogą być uznane za wiążące.

Istnienie ważnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w dacie rozstrzygania wniosku o wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest jednym z koniecznych warunków wydania decyzji uwzględniającej ten wniosek. Skoro z akt sprawy wynika, że decyzja WZiZT straciła moc po wydaniu decyzji l instancji, a przed rozpatrzeniem odwołania, a jednocześnie brak jest jakichkolwiek informacji o przedłużeniu ważności decyzji WZiZT, to organ odwoławczy nie mógł utrzymać w mocy decyzji zezwalającej Zakładowi Energetycznemu na przeprowadzenie linii napowietrznej. Trzeba bowiem zaznaczyć, że organ II instancji w postępowaniu administracyjnym rozpoznaje sprawę na nowo, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania.

Należy zwrócić uwagę, że art. 124 u.g.n. w obecnym brzmieniu nie odwołuje się już do decyzji ustalającej warunki zabudowy, lecz nakazuje, by ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu - zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy powinien wziąć pod uwagę aktualne brzmienie przepisów.

Z powyższych względów zaskarżona decyzja jako naruszająca art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).