Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 495/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 139
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 21 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2022 roku sprawy ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 maja 2022 roku nr 189/2022 w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 495/22

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Nr 189/2022 z dnia 23 maja 2022 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania W.F., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z dnia 23 lutego 2021 r. przyznającą W.F. płatności ONW na 2013 r. w wysokości 9.068,98 zł, tj. w wysokości pomniejszonej o 2.861,05 zł oraz umarzającą postępowanie w części dotyczącej kwoty 472,36 zł i przyznał, po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 2.861,05 zł, płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w wysokości 8596,62 zł oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2013 w części dotyczącej płatności w kwocie 472,36 zł.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1505), art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. z 2007 r., Nr 64 poz. 427), §2,§3,§5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", § 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211 ze zm.) , art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 2 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 21 października 2005 r. L 277, str. 1 ze zm.), art. 88 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 ( Dz. U. UE z 20 grudnia 2013 r., L 347, str. 487), art. 16 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. UE z 28 stycznia 2011 r., L 25, str. 8), art. 25, art.26 ust. 1, art. 28 ust. 1lit. c), art. 32 ust. 1, art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady Nr 73/009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win ( Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., str. 1, ze zm.), art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE)r 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ( Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r. L 030, str. 16-99 ).

W dniu 15 maja 2013 r. W.F. złożył wniosek o przyznanie m.in. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 (płatności ONW). Strona zadeklarowała do płatności ONW działki rolne A, B, C i D o łącznej powierzchni 99,28 ha, w tym działki rolne:

1/ na których prowadzona była uprawa czereśni: A o powierzchni 26,34 ha położoną na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], B o powierzchni 3,80 ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...], C o powierzchni 20,51 ha położoną na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] , [...],

2/ oraz działkę rolną D, na której prowadzona była uprawa jabłoni o powierzchni 48,63 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 251/19.

W dniach od 29 lipca 2013 r. do 7 sierpnia 2013 r. w gospodarstwie W.F. przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrola obejmowała powierzchnię całego gospodarstwa. Z czynności kontrolnych został sporządzony raport Nr [...], do którego załącznikiem są szkice z pomiaru działek rolnych oraz dokumentacja zdjęciowa na płycie CD. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS).

W dniu 29 maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wydał decyzję przyznającą wnioskodawcy pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 8 596,62 zł, po pomniejszeniu płatności o kwotę 3 175,96 zł, ze względu na to, że procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną (99,28 ha), a powierzchnią stwierdzoną (87,48 ha) w czasie kontroli na miejscu wynosiła 11,80 ha, co stanowiło 13,4888% i skutkowało pomniejszeniem płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Decyzją z 2 września 2014 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kolejne decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z 11 czerwca 2015 r., 15 września 2016 r. oraz 9 września 2019 r. dotyczące przyznania stronie płatności ONW za 2013 r. były uchylane przez organ odwoławczy i sprawa przekazywana była do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 23 lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wydał decyzję w sprawie przyznania W.F. płatności ONW na 2013 rok w wysokości 9 068,98 zł, tj. w wysokości pomniejszonej o 2 861,05 zł ze względu na to, że procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną (99,28 ha), a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu (88,65 ha) wyniosła 10,63 ha, co stanowiło 11,99 % i skutkowało pomniejszeniem płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy oraz o umorzeniu postępowania w części dotyczącej kwoty 472,36 zł, która stanowiła różnicę pomiędzy kwotą należną ustaloną na mocy aktualnej decyzji, a kwotą należną i wypłaconą na mocy decyzji tego organu z 29 maja 2014 r. (8 596,62 zł), ze względu na upływ terminu określonego w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

W wyniku złożonego przez stronę odwołania, decyzją z 16 lipca 2021 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 23 lutego 2021 r. w sprawie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył treść § 2, 3 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.), dalej rozporządzenie ONW, określające zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach płatności ONW. Podkreślił, że przepisy wspólnotowe nakładają na państwa członkowskie obowiązek weryfikacji spełnienia przesłanek przyznania płatności, określając jednocześnie kryteria i procedury tej kontroli. Zgodnie z art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99), dalej rozporządzenie Nr 73/2009, weryfikacja warunków kwalifikowalności następuje w trybie kontroli administracyjnych, które są uzupełniane systemem kontroli na miejscu. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku całego postępowania strona kwestionowała prawidłowość wykonanych pomiarów działek wskazując, że inspektorzy błędnie odczytali granice jego działek i zmierzyli nie całą zadeklarowaną przez niego powierzchnię, jak i skład zespołu kontrolującego. Wskazał, że strona we wniosku z 2013 r. wystąpiła nie tylko o przyznanie płatności ONW, ale także płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowej, które są przedmiotem rozważań w odrębnych sprawach.

Organ I instancji, postanowieniem z 29 marca 2019 r., dopuścił jako dowód w sprawie raport nr [...] z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonych w gospodarstwie strony przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w Olsztynie, w toku spraw o przyznanie płatności na 2014 r. Kontrola na miejscu w 2014 r. przeprowadzona była w obecności rolnika. W uwagach do tego raportu stwierdzono "ze względu na brak widocznej granicy pomiędzy działkami rolnymi użytkowanymi przez beneficjentów część granicy działki rolnej A,D ustalono na podstawie wskazania przez rolnika. Rolnik wyznaczył (w sposób widoczny) w obecności geodety obszar użytkowany przez siebie. Poprzez ustabilizowanie punktów granicznych słupkami". Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym właściwa granica działek rolnych A, B, C jest zgodna z przebiegiem granicy tych działek ustalonym w kontroli na miejscu w 2014 r. Jednocześnie organ I instancji, mając na uwadze upływ czasu pomiędzy kontrolami mającymi miejsce w 2013 i 2014 roku (16 miesięcy) i z tego względu możliwą zmianą zagospodarowania powierzchni zgłoszonej do płatności w oparciu o ortofotomapę z dnia 6 maja 2013 r (dostępną w systemie informatycznym ARiMR), oraz ortofotomapy z 18 lipca 2013 r. i 18 września 2014 r. znajdującą się w zasobach powszechnie dostępnej aplikacji Google Earth Pro, a także dokumentację fotograficzną wykonana w toku kontroli znajdującą się w aktach sprawy oraz informacje zawarte w systemie informatycznym organu, prawidłowo ustalił powierzchnie obszarów niekwalifikujących się do płatności, na poszczególnych zgłoszonych przez stronę działkach.

I tak w odniesieniu do działki A z załącznika graficznego, na którym strona wskazała położenie działki rolnej, wynika, że obok zadrzewień znajdujących się przy wschodniej granicy działki rolnej A, z powierzchni tej działki należy wyłączyć obszar znajdujący się w jej centralnej części. Podczas kontroli na miejscu w 2013 r. teren ten został oznaczony jako wyłączenie A 2 pow. 1,41 ha. W 2014 r. inspektorzy stwierdzili w tym miejscu powierzchnię niekwalifikującą się do dopłat - 0.94 ha. Wykonane w toku kontroli w 2013 r. zdjęcia nr R55,R56,R57 z 29 lipca 2013 r. przedstawiają obszar niekwalifikujący się do dopłat. W toku kontroli na miejscu z 2014 r. obszar wyłączenia dla tej części działki rolnej był mniejszy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli z 2014 r. wynikają z faktu, że część obszaru została przywrócona przez stronę do użytkowania rolniczego. Potwierdzają to zdjęcia nr 401 i 402, przedstawiające teren w bezpośrednim sąsiedztwie zadrzewień i zakrzaczeń, a niedostępny ze względu na wysokie zachwaszczenia w toku kontroli z 2013 r., co zostało udokumentowane na zdjęciach R 55 i R 56. Opierając się na dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli na miejscu w 2013 r. oraz obrazie ortofotomapy, w toku postępowania odwoławczego dokonano kontrolnego pomiaru obszaru niekwalifikującego się do dopłat. Pomiar ten przeprowadzono w systemie informatycznym ARiMR (IACS+), na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. Powierzchnia niekwalifikująca się do płatności wynosiła 1,41 ha, czyli odpowiadała powierzchni stwierdzonej w toku kontroli na miejscu w 2013 r. Organ odwoławczy wskazał także na ortofotomapę z 2013 r. znajdującą się w zasobach powszechnej aplikacji Geogle Earth Pro, potwierdzającą różnice w zagospodarowaniu terenu w miejscu wyłączenia oznaczonego jako A.2 jak i A.1. Z pomiaru na tej ortofotomapie wynika także obszar niekwalifikujący się do dopłat 1,41 ha.

Organ stwierdził, że kwestią sporną jest wyłączenie oznaczone jako A.2. Obraz ortofotomapy z 6 maja 2013 r. wskazuje na różnice w zagospodarowaniu terenu w porównaniu do pozostałej części działki znajdującej się na północny-wschód od wyłączenia A.1. W toku kontroli na miejscu w 2013 r. z powierzchni działki A obszar ten o kształcie przypominającym prostokąt został wykluczony z dopłat (szkic pomiaru działki A). Na zdjęciach wykonanych w trakcie kontroli w 2013 r. można zauważyć, że jest to zbocze pagórka porośnięte niewykoszonymi chwastami (fotografie R59 i R61 z 2013 r.) W kontroli z 2014 r. nie stwierdzono natomiast żadnych nieprawidłowości w miejscu wyłączenia A.2. Teren ten ze względu na upływ czasu pomiędzy kontrolami został przywrócony do rolniczego użytkowania, co potwierdzają zdjęcia nr 399, 398 i 395. W ocenie organu odwoławczego, opierając się na dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli na miejscu na 2013 r. oraz obrazie ortofotomapy, z powierzchni zmierzonej działki A obok wyłączenia A.2 należy także wykluczyć powierzchnie wyłączenia A.1. Na podstawie pomiaru wykonanego na obrazie ortofotomapy z wykorzystaniem narzędzi systemu informacji geograficznej ustalono, że obszar ten stanowi powierzchnię równą 0,74 ha. Ustalenia te potwierdza kontrolny pomiar dokonany na ortofotomapę z 18 lipca 2013 r. znajdującą się w zasobach powszechnie dostępnej aplikacji Geogle Earth Pro .

Odnośnie do działki D wskazano, że położenie obszarów wyłączonych pokrywa się w obu kontrolach, jednakże istnieją różnice w stwierdzonych zasięgach pól zagospodarowania tych obszarów. Z porównania danych zawartych w raportach z 2013 r. i 2014 r. wynika, że powierzchnia terenów nieuprawnionych do dopłat była inna w ww. latach. W toku postępowania organ dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym danych zawartych w systemie informatycznym ARiMR i stwierdził na podstawie obrazu ortofotomapy, że z powierzchni zmierzonej działki D należało wykluczyć:

- obszar położony przy północnej granicy działki D, oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłącznie D.7, stanowiący śródpolne skupisko wieloletnich zadrzewień utrwalone na zdjęciu P7 z 2013 r. Z pomiaru wykonanego na ortofotomapie z 6 maja 2013 r., zgodnie z granicą pola zagospodarowania, zadrzewienia zajmowały powierzchnie 0,59 ha, natomiast w 2014 r. kontrolerzy wykluczyli powierzchnię 0,85 ha (wyłączenie D.2). Na odmienienie ustalenia obu kontroli, w ocenie organu, miał wpływ termin przeprowadzenia kontroli w 2014 r. (miesiąc grudzień), i brak wykonania odpowiednich zabiegów uprawowych (wykoszeń) po kontroli z 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do rozrostu roślinności niepożądanej pomiędzy zadrzewieniami oznaczonymi jako wyłączenie D.7 w 2013 r. a lasem wyznaczającym północną granice działki D (zob. zdjęcia 342, 44, 45, 46 z 2014 r.). W ocenie organu w 2013 r. w tym miejscu należało wykluczyć zgodnie z pomiarem na ortofotomapie powierzchnię 0,59 ha;

- obszar zachodniej granicy działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłączenie D.1 o pow. 0,38 ha. Teren ten oznaczony jako wyłączenie D1 w 2013 r. ma swoje odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r. Na podstawie wykonanej fotografii podczas kontroli z 2013 r. (fot. P6) można stwierdzić, że jest to obszar położony w lekkim zagłębieniu terenu, porośnięty roślinnością trawiastą (roślinność terenów podmokłych) z widocznymi chwastami. Na drugim planie ww. zdjęcia widoczne są zadrzewienia i zakrzaczenia. Istnienie zadrzewień potwierdza również fotografia nr 347 wykonana w 2014 r Organ zauważył, że w toku kontroli na miejscu z 2014 r. stwierdzono zmianę (zwiększenie) zasięgu pola zagospodarowania dla obszaru wyłączonego. W 2014 r. kontrolerzy wyłączyli w tym miejscu powierzchnię 0,40 ha (wyłączenie D.4 z 2014 r.), podczas gdy w 2013 r. wyłączono obszar 0,38 ha. W ocenie organu, różnica powierzchni pomiędzy wyłączeniem oznaczonym, jako D.1 w 2013 r., a D.4 w 2014 r. wynika z upływu czasu, jaki nastąpił pomiędzy kontrolami, tj. 16 miesięcy i rozrostu w tym okresie roślinności niepożądanej z punku widzenia dobrej praktyki rolniczej. Ponieważ powierzchnia obszaru wyłączenia D.1 zmierzona na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r. wyniosła 0,38 ha to taki obszar należy wyłączyć;

- obszar przy wschodniej granicy działki D oznaczony w trakcie kontroli z 2013 r. jako wyłączenie D.9 o pow. 0,28 ha. Tę wielkość określono podczas kontroli z 2014 r., a potwierdził także pomiar na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. Zagłębienie terenu porośnięte nieodchwaszczoną roślinnością trawiastą. Brak oznak wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w 2013 i 2014 r. Wielkość wyłączenia potwierdza pomiar na ortofotomapie z 6 maja 2013 r.;

- obszar w centralnej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu jako wyłączenie D.3. Podczas kontroli w 2013 r. wyłączono 0,64 ha. Natomiast w trakcie kontroli w 2014 r. 0,59 ha. Dokonując porównania ortofotomap z 2013 i 2014 roku organ wykluczył, zgodnie z pomiarem na ortofotomapie, powierzchnie zadrzewień 0,59 ha;

- obszar w zachodniej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013 r. jako wyłączenie D.6. Podobnie jak w przypadku wyłączenia D.3, wyłączenie D.6 to teren, na którym znajdują się zwarte wieloletnie zadrzewienia oraz zakrzaczenia (fotografie P3 z 2013 r. oraz 47 i 350 z 2014 r.). Dokonując pomiaru na obrazie ortofotomapy tego obszaru wyłączonego ustalono, że stanowi on powierzchnię 0,46 ha. Ustalenia te potwierdza również pomocniczy pomiar na ortofotomapie z 18 lipca 2013 r. będącej w bazie aplikacji Google Earth Pro;

- obszar w zachodniej części działki D oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013 r. jako wyłączenie D.2. Obszar wyłączony D.2 ma odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r. oraz ortofotomapy z 18 lipca 2013 r. Podczas kontroli z 2013 r. i 2014 r. sporządzono dokumentację fotograficzną obrazującą zadrzewienia, zakrzaczenia, które w kierunku północnym przechodzą w obszar porośnięty roślinnością charakterystyczną dla terenów podmokłych. Stan roślinności świadczy o braku oznak wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w latach 2013 i 2014. W 2014 r. powierzchnia wyłączenia wynosiła 0,85 ha. W ocenie organu, rozbieżności pomiędzy kontrolami świadczą o dalszym zaniechaniu czynności uprawowych, co doprowadziło do rozwoju/rozrostu zachwaszczenia. Na podstawie pomiaru na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i 18 lipca 2013 r. wykluczona powierzchnia wyniosła 0,70 ha. (rys. 15 i 16).

Łączna powierzchnia włączeń na działce rolnej D wynosiła 3 ha.

Organ wskazał dalej, że na działce C z porównania ustaleń pokontrolnych z roku 2013 i 2014 wynika, że większość obszarów wyłączonych, stwierdzonych przez dwa różne zespoły inspektorów, pokrywają się, jeśli chodzi o położenie i zajmowany obszar. Fotografie wykonane w trakcie kontroli w 2013 r. i 2014 r. obrazują tereny niekwalifikujące się do płatności ze względu na znajdujące się na nich zadrzewienia i zakrzaczenia oraz duże zachwaszczenie terenu. Położenie, kształt i powierzchnie wyłączeń odzwierciedla obraz ortofotomapy z 6 maja 2013 r. Pomiędzy datą sporządzenia ortofotomapy - 6 maja 2013 oraz datą wykonania zdjęć - 1 sierpnia 2013 r. sposób użytkowania na tej działce nie uległ zmianie i ortofotomapa z 6 maja 2013 r. może stanowić podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r. Z działki należało wykluczyć:

- obszar z północnej części działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013 r. jako wyłączenie C.6. Obszar ten został wykluczony zarówno przez kontrolerów, jak i przez samą stronę, o czym świadczy obrys granic tej działki na załączniku graficznym. Istnienie w tym miejscu zwartych i wieloletnich zadrzewień dokumentuje materiał zdjęciowy. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i z 18 lipca 2013 r. powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,15 ha;

- obszar przy zachodniej granicy działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013 r. jako wyłączenie C.1 oraz C.5. Organ wykluczył z powierzchni zmierzonej działki C powierzchnię, która na podstawie pomiaru na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i z 18 lipca 2013 r. wynosiła 0,18 ha- C1 oraz 0,04- ha C5;

- obszar przy zachodniej granicy działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r., jako wyłącznie C.2. Obszar ten ustalony w kontroli z 2013 r. został potwierdzony (co do powierzchni i położenia) podczas kontroli z 2014 r. i tam oznaczony jako C.7. Na fotografiach tej części działki wykonanych w toku obu kontroli fot R142 i R149 - drugi plan z 2013 r. oraz fot. 23, 311, 310, 315 z 2014 r. można zauważyć wieloletnie zadrzewienia i zakrzaczenia położone w zagłębieniu terenu, otoczone nieodchwaszczoną roślinnością trawiastą. Wielkość obszaru wyłączenia-0,67 ha potwierdza również pomiar na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. w systemie informatycznym ARiMR, jak i na ortofotomapie z 18 lipca 2013 r.;

- obszar przy południowej granicy działki C oznaczony w toku kontroli na miejscu na 2013 r. jako wyłącznie C.4. W 2014 r. stwierdzono, że w tym miejscu nie kwalifikuje się powierzchnia 0,36 ha, a w 2013 r. 0,48 ha. Dokonując porównania ortofotomapy z 6 maja 2013 r. z ortofotomapami z 18 lipca 2013 r. i z 18 września 2014 r. dostępnymi w aplikacji Google Earth Pro organ stwierdził, że brak widocznych różnic w polach zagospodarowania tej części działki C pomiędzy 2013 r., a 2014 r. Jednoczenie z pomiaru na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. i ortofotomapie z 18 lipca 2013 r. wynika, że powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,38 ha. Ze względu na nieliczną dokumentację fotograficzną z 2013 r. (tylko jedno zdjęcie R113 wykonane z dużego oddalenia od wyłączenia), jak i mając na uwadze, że obraz ortofotomapy z 2013 r. i 2014 r. nie wykazuje zmian w sposobie użytkowania z ostrożności procesowej, działając na korzyść strony, organ przyjął, że w tym miejscu powierzchnia nieuprawniona do dopłat wynosiła 0,38 ha;

- obszar na zachód od wyłączenia C4 oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013 r., jako wyłącznie C.3. Obszar zakrzaczony z zadrzewieniami, wyłączony przez oba zespoły kontrolujące i udokumentowany na fotografiach: R131 z 2013 r. i 316 z 2014 r. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. w systemie informatycznym ARiMR, jak i na ortofotomapie z 18 lipca 2013 r. z aplikacji Google Earth Pro wyłączyć należało powierzchnię 0,10 ha;

Organ wskazał też, że dodatkowo z powierzchni zmierzonej w 2014 r. należy wyłączyć powierzchnie uwzględnione w toku kontroli na miejscu na 2014 r., a wykluczone przez kontrolujących na 2013 r. tj.:

- wąski pas ziemi znajdujący się centralnej części działki C, przebiegający z północy na południe, pomiędzy wyłączeniami C.3 i C.4 z 2013 r. Zgodnie z obrazem ortofotomapy w tej części działki znajdował się obszar o odmiennym sposobie zagospodarowania od pozostałej jej części. Utrwalony na fotografiach: R166, R132, R133 z 2013 r. stan szaty roślinnej wskazuje, że na tym obszarze nastąpiło zaniedbanie w zakresie gospodarki łąkowej, w szczególności w kontekście systematycznego wykaszania runi łąkowej. Na zdjęciach tych możemy zaobserwować silne przerośnięte oraz zachwaszczone trawy nie poddane żadnym zabiegom agrotechnicznym. W 2014 r. kontrolerzy stwierdzili w tym miejscu zmianę sposobu zagospodarowania, o czym świadczy użyty kod DR 53 (zob. szkic pomiaru z 2014) oraz wykonane zdjęcia przedstawiające obszar przywrócony do rolniczego użytkowania (zob. fot. 318 i 319 z 2014 r.). Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,15 ha;

- obszar znajdujący się w północnej części działki z zadrzewniami, które w toku kontroli na miejscu w 2014 r. zostały oznaczone, jako wyłączenie C.4 o pow. 0,07 ha i C.6 o pow. 0,11 ha. Zgodnie z dołączoną do akt sprawy przez stronę mapą pomiaru działki C wykonaną przez uprawianego geodetę P. L. teren został oznaczony jako droga techniczna. Zdjęcie R106 z 2013 r. wykonane przy wschodniej granicy działki w kierunku zachodnim przedstawia pas niewykoszonego obszaru, prawdopodobnie stanowiący nieutwardzoną, silnie zachwaszczoną drogę polną. W głębi ww. zdjęcia widoczne są zadrzewienia, zakrzaczenia, które w toku kontroli na miejscu z 2014 r. zostały oznaczone jako wyłączenie C.4, a w 2013 r. udokumentowane na zdjęciu R156. Istnienie zakrzaczeń i zachwaszczeń oznaczonych w 2014 r. jako wyłącznie C.5, widocznych na zdjęciach: 17, 518, 306, potwierdza fotografia nr 150 z 2013 r.. Zgodnie z pomiarem na ortofotomapie w tej części powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wynosiła 0,39 ha.

Łączna powierzchnia włączeń na działce rolnej C wyniosła 2,06 ha.

W odniesieniu do działki B organ wskazał, że zgodnie z treścią wniosku działka ta znajdowała się na działce ewidencyjnej nr [...]. W toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2013 r. stwierdzono, że powierzchnia sadu w granicach ww. działki ewidencyjnej wynosiła 3,38 ha. Ze szkicu pomiaru oraz dokumentacji zdjęciowej wynika, że z dopłat zostały wykluczone zachwaszczenia, zadrzewienia znajdujące się wzdłuż zachodniej granicy działki ew. 147/3 (fot. R104, R91, R96, R84 z 2013 r.) oraz obszar nieużytkowny rolniczo w południowej części działki ew. 147/3 (fot. 85, 86, oraz 86 z 2013 r.). W toku kontroli na miejscu w 2014 r. powierzchnia użytkowana rolniczo odpowiadała powierzchni zgłoszonej we wniosku, tj. 3,80 ha. W ocenie organu rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli na miejscu dokonanymi w toku kontroli na 2014 r. wynikają z faktu, że część obszaru wykluczonego w 2013 r. została przywrócona do użytkowania rolniczego przez stronę w 2014 r. Pomiar dokonany na ortofotomapie z 6 maja 2013 r. potwierdził, że powierzchnia uprawniona w przypadku działki B wynosiła 3,38 ha.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty strony, co do prawidłowości postępowania inspektorów w czasie kontroli muszą dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakiś sposób na ustalenia mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie każde naruszenie "Instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni" opracowanej przez ARiMR skutecznie podważa wyniki kontroli i pozbawia mocy dowodowej protokół pokontrolny. W postępowaniu musi zostać wykazane, że naruszenie to doprowadziło do przyjęcia błędnych lub nieprawdziwych ustaleń przez wykonujących swoje czynności inspektorów. Fakt, że inspektorzy przyjęli w 2013 r. inny przebieg granic działek, co mogło wynikać z braku wyraźnych granic w terenie między gospodarstwami beneficjantów, nie może być podstawą do podważenia wiarygodności pozostałych ustaleń, w tym dokumentacji zdjęciowej. Zarzucana przez odwołującego obecność jakiejś kobiety w czasie kontroli gospodarstwa w 2013 r. nie ma znaczenia dla oceny materiału w postaci zdjęć fragmentów działek, a to przede wszystkim one oraz ortofotomapa z 6 maja 2013 r. stanowiły podstawę wykluczeń. Nadto jakość, jak i ilość drzewek owocowych nie stanowiły podstawy dla uzyskania płatności ONW, której warunki przyznania zostały określone w § 2 i 3 rozporządzenia ONW.

W ocenie organu odwoławczego różnice w ustaleniach obu kontroli wynikały z błędnie przyjętej granicy działek rolnych podczas kontroli w 2013 r. oraz z odmiennych ustaleń odnoszących się do powierzchni nieużytkowanych rolniczo w dniu przeprowadzenia kontroli. Co prawda w toku obu kontroli uznano w tych samych miejscach obszary niekwalifikujące się do dopłat, co potwierdza analiza porównawcza szkiców i fotografii sporządzonych podczas obu kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie strony, jednakże powierzchnia tych obszarów w większości przypadków była inna. W ocenie organu odwoławczego okres 16 miesięcy, jaki minął pomiędzy dwoma kontrolami, jest wystarczający, aby rolnik mógł wykonać wszelkie zabiegi agrotechniczne, przywracając dany grunt do stanu użytkowania rolniczego, jak również to wystarczający okres, w którym mógł nastąpić rozrost zachwaszczeń czy zakrzaczeń.

Zatem prawidłowo ustalona łączna powierzchnia stwierdzona to 88,65 ha. W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną 99,28 ha, a powierzchnią stwierdzoną (88,65 ha) wyniosła 10,63 ha, co stanowi 11,99 % powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym należna stronie płatność została pomniejszona o kwotę równą dwukrotności stwierdzonej różnicy, tj. 2 861,05 zł. Ze względu na powyższe należna wnioskodawcy płatność ONW wyniosła 9 068,98 zł, tj. (11 930,03 zł -2 861,05 = 9 068,98 zł).

W ocenie organu w sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), dalej rozporządzenia Nr 1122/2009, a których wystąpienie uprawniałoby organ do odstąpienia od stosowania obniżek i włączeń.

W ocenie organu producent nie spełnił warunków formalnych, od których zależy możliwość uwzględniania siły wyższej, gwarantująca zachowanie prawa do płatności w pełnej wysokości. Strona nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w terminie 10 dni roboczych od dnia ustania tych okoliczności. Dopiero składając zastrzeżenia do wyników z kontroli na miejscu na 2013 r., w piśmie z 7 października 2013 r., wskazała na trudne warunki atmosferyczne, niesprzyjające (pagórkowate) ukształtowanie terenu oraz działalność dzikich zwierząt jako przyczynę stwierdzonych nieprawidłowości na skontrolowanych działkach, nie przedstawiając jednocześnie żadnych dowodów potwierdzających ich wystąpienie. Dopiero 23 lipca 2014 r. dołączyła do akt protokół z oględzin sadu sporządzony przez Koło Łowieckie R. w G.

Zgodnie zaś z art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE z dnia 21 października 2005 r., L 277, str. 1 ze zm.), dalej rozporządzenie nr 1698/2005, który w związku z art. 88 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 ma nadal zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed 1 stycznia 2014 r., "Bez uszczerbku dla ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności." W świetle powyższego za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Skoro celem postępowania było ustalenie, czy strona spełnia przesłanki do otrzymania pomocy finansowej w ramach tego programu, to zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013 stanowi o braku przedmiotu postępowania, co powoduje skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i rodzi konieczność umorzenia takiego postępowania.

Na ww. decyzję W.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

a) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana w sposób naruszający prawo, tj. której rozstrzygnięcie jest wewnętrznie sprzeczne bowiem w jednej części rozstrzygnięcia organ przyznaje stronie płatność (w kwocie 472,36 zł ), a w drugiej części rozstrzygnięcia, co do tej samej płatności (472,36 zł ) organ umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe;

b) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania, choć nie zachodziły ku temu przesłanki, tj. postępowanie w żadnej części nie stało się bezprzedmiotowe;

c) naruszenie art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym zastosowaniem, polegającym na uznaniu, że norma prawna zawarta w tym przepisie, nakazująca kwalifikować wydatki do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy 1 stycznia 2007 r. a 31 grudnia 2015 r. skierowana jest do skarżącego, jako strony postępowania i wiąże go w ten sposób, że jego prawidłowo złożony wniosek o płatności ONW nie może zostać uwzględniony i płatność ta nie może zostać mu przyznana z uwagi na upływ ww. terminu kwalifikacji wydatków z dniem 31 grudnia 2015 r., podczas gdy adresatami tej normy są państwa członkowskie, a nadto jej treść nie zawiera zakazu wypłaty środków (płatności ONW) gdyż co najmniej jest niekompletna;

d) naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Rozwoju Rolnego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej ustawa), poprzez jego niezastosowanie, jeśli nie bezpośrednio to na zasadzie wykładni rozszerzającej przy zastosowaniu techniki wykładni w zgodzie z Konstytucją RP, a zwłaszcza z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP;

e) naruszenie art. 3 decyzji Komisji Europejskiej z 7 września 2007r. zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczpospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez jego bezpośrednie zastosowanie względem adresata osoby fizycznej, podczas gdy adresatem tej decyzji jako aktu prawa wspólnotowego jest wyłącznie Rzeczpospolita Polska, do której została ona skierowana, a zatem nie obowiązuje ona w innych stosunkach i nie znajduje zastosowania (nie wywiera skutku bezpośredniego) wobec podmiotów prawa prywatnego nie będących jej adresatami;

f) naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niespójność logiczną i sprzeczność ze wskazaniami doświadczenia życiowego zaprezentowanych w części motywacyjnej ustaleń i argumentów;

g) naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7, art. 67 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81a § 1 i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, z naruszeniem wskazań doświadczenia życiowego i wiedzy, a niekiedy wbrew ich treści, w szczególności polegających na:

- pominięciu lub nieuwzględnieniu przedstawionych przez skarżącego dowodów przeciwko treści raportu z czynności kontroli nr [...], a także na niedopuszczeniu wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii,

- przyjęciu przez organ I instancji raportu z czynności kontroli nr [...] wraz z załącznikami jako dowodu w sprawie pomimo jego oczywistych nieprawidłowości dotyczących zarówno formy przeprowadzenia czynności kontrolnych na miejscu, jak i treści zamieszczonych w ww. raporcie, co dotyczyło także załączników (zdjęć fotograficznych) stanowiących integralną część, a nawet jeśli ustalenia takie już były (niezasadnie) weryfikowane, to weryfikacja ta była niepełna z uwagi na brak kompletnego materiału dowodowego i wysuwanie nieuprawnionych wniosków;

- nieuwzględnieniu uchybień polegających na niezawarciu w raportach z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 2013 r. danych dotyczących wszystkich osób wykonujących czynności kontrolne na miejscu i niepodpisaniu tych raportów przez niektóre z osób wykonujących te czynności, a nadto niezawarcie w nim innych wymaganych danych, co prowadzić powinno do przyjęcia całkowitego braku mocy dowodowej tych dowodów jako dokumentów urzędowych niesporządzonych w przepisanej formie, w tym ich załączników (m.in. dokumentacji fotograficznej);

- oparciu się przez organ na dowodach z ortofotomap oraz z wydruków z Google Earth Pro, które to dowody z uwagi na jakość obrazu, warunki terenowe, jak i datę sporządzenia nierelewantną do daty ustalenia stanu faktycznego pozbawione były cech i właściwości umożliwiających ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności lub też wykluczonej, a nadto nie zostały przeprowadzone zgodnie z regułami postępowania wyjaśniającego, w tym bez sporządzenia wymaganych protokołów i w zakresie zastrzeżonym dla zasięgnięcia wiedzy specjalnej;

- dowolności wniosków wyprowadzanych z dokumentacji fotograficznej, ortofotomap i wydruków z Google Earth Pro;

- błędnej ocenie dowodów zeznań kontrolerów (inspektorów) i innych dowodów dotyczących uczestnictwa nieuprawnionej osoby w czynnościach kontrolnych w 2013 r., w konsekwencji wadliwe ustalenie, że w czynnościach kontrolnych nie uczestniczyła nieuprawniona osoba (kobieta), podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do przyjęcia, że kobieta jako osoba nieuprawniona wykonywała czynności kontrolne na miejscu;

h) błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działek rolnych A, B, C i D kwalifikujących się do przyznania dofinansowania a także co do przebiegu granic działek rolnych A, B, C i D, poprzez częściowe oparcie się przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach raportu z czynności kontroli na miejscu z przełomu lipca i sierpnia 2013 r. oraz na jego załącznikach, pomimo nieprawidłowości czynności kontrolnych (w tym stwierdzonego przez organ wadliwego przyjęcia granic), a nadto poprzez dowolną ocenę ortofotomap i wydruków z Google Earth Pro, podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat na ww. działkach rolnych uprawniała producenta do przyznania mu płatności na rok 2013 bez nakładania sankcji.

Prawomocnym wyrokiem z 18 lutego 2022 r., III SA/Łd 824/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę W.F. i uchylił decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału ARiMR z 16 lipca 2021 r.

Uwzględniając skargę Sądu stwierdził, że w sprawie organ I instancji przyznał stronie płatność ONW w kwocie 9 068,98 zł i umorzył postępowanie w części dotyczącej kwoty 472,36 zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą ustaloną w aktualnej decyzji organu, a kwotą należną i wypłaconą stronie na mocy decyzji tego organu z 29 maja 2014 r., tj. kwotą 8 596,62 zł, ze względu na upływ terminu o którym mowa w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1698/2005. Treść rozstrzygnięcia wskazywała, w ocenie Sadu, że stronie przyznana została płatność w kwocie 9 068,98 zł, podczas gdy w istocie, co wynikało z uzasadnienia decyzji, strona otrzymała płatność w wysokości 8 596,62 w związku z tym, że w odniesieniu do kwoty 472,36 zł postępowanie zostało umorzone. Wskazanej wadliwości decyzji organu I instancji nie dostrzegł organ odwoławczy, chociaż w uzasadnieniu swojej decyzji za zasadne uznał stanowisko organu I instancji o braku możliwości przyznania stronie kwoty wyższej od przyznanej decyzją z 2014 r. z uwagi na zakończenie programu, czyli upływ terminu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1698/2005, akceptując tym samym umorzenie postępowania w zakresie kwoty 472,36 zł. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji obowiązkiem organu II instancji było uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z 23 lutego 2021 r. i określenie prawidłowej kwoty przyznanej stronie płatności. Organ odwoławczy nie usunął jednak rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji, a jej uzasadnieniem, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która wydana została z naruszeniem art. 107 k.p.a.

Sąd podkreślił przy tym, że wskazanie w uzasadnieniu decyzji de facto odmiennego rozstrzygnięcia niż zamieszczone w jej osnowie nie stanowi konwalidacji błędnej decyzji. Niedostrzeżona przez organ odwoławczy rozbieżność pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach skutkowała koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Sąd nie podzielił przy tym pozostałych zarzutów zawartych w skierowanej do niego skardze, dotyczących samego przebiegu postępowania administracyjnego, przebiegi kontroli na miejscu, jak również argumentów skarżącego odnośnie do błędnego ustalenia powierzchni działek rolnych A, B, C i D kwalifikujących się do przyznania dofinansowania, a także co do przebiegu granic działek rolnych A, B, C i D, obszernie uzasadniając swoje stanowisko. Wyrok stał się prawomocny wobec niezłożenia przez żadną ze stron skargi kasacyjnej.

Rozpatrując ponownie sprawę Dyrektor Łódzkiego Oddziały Regionalnego ARiMR decyzją z 23 maja 2022 r.:

1/ uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z 23 lutego 2021 r. w sprawie przyznania płatności oraz o umorzeniu w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013, oraz

2/ przyznał W.F., po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 2 861,05 zł, płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w wysokości 8 596,62 zł oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w części dotyczącej płatności w kwocie 472,36 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odnośnie do uchylenia decyzji organu I instancji i kwoty przyznanej płatności oraz umorzenia części postępowania, a więc odnośnie do rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1 i 2 decyzji, zrealizował w całości wskazania Sądu zawarte w wyroku z 18 lutego 2022 r.

W pozostałej części uzasadnienia, dotyczącej przebiegu postępowania administracyjnego, oceny przeprowadzonych dowodów i przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, powielił argumentację zawartą w decyzji z 16 lipca 2021 r.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł W.F.

Zaskarżając decyzję w całości skarżący zarzucił jej naruszenie:

1/ art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odwoławczej na nieksozyść strony odwołującej się,

2/ art. 21 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie ponownego postępowania odwoławczego bez zawiadomienia o tym strony, w tym braku zawiadomieniu strony o zebranym w sprawie materiale dowodowym, prawie do składania wniosków dowodowych, a tym samym pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu,

3/ 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, że Kierownik BP ARiMR w Pabianicach, przy wydawaniu decyzji Nr 0086-2021-000002119 z 23 lutego 2021 r., nie uwzględnił wskazań Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR zawartych w decyzji nr 684/15 z 11 grudnia 2015 r., dotyczących okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a także pomimo braku dokonania przez organ I Instancji oceny dowodu w postaci Analizy raportu z czynności kontrolnych ARiMR,

4/ art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7, 67 § 1, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80, 81a § 1 i 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, z naruszeniem wskazań doświadczenia życiowego i wiedzy, a niekiedy wbrew ich treści,

5/ błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działek rolnych A, B, C i D kwalifikujących się do przyznania dofinansowania, a także co do przebiegu granic ww. działek rolnych, poprzez częściowe oparcie się przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach raportu z czynności kontroli na miejscu z przełomu lipca i sierpnia 2013 r. oraz na jego załącznikach, pomimo nieprawidłowości czynności kontrolnych (w tym stwierdzonego przez organ wadliwego przyjęcia granic), a nadto poprzez dowolną ocenę ortofotomap i wydruków z Google Earth Pro, podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat na ww. działkach rolnych uprawniała producenta do przyznania mu płatności na rok 2013 bez nakładania sankcji.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że wydając decyzję organ odwoławczy naruszył art. 139 k.p.a., bowiem wydał decyzję niekorzystną dla strony odwołującej się poprzez zmniejszenie kwoty przyznanej płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013r. Decyzja organu I instancji przyznawała stronie płatność w wysokości 9 068,98 zł, natomiast zaskarżona skargą decyzja przyznaje stronie płatność w kwocie 8 596,62 zł. Po analizie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wydawać się może że obie decyzje przyznają/odmawiają stronie takie same prawa, jednakże taki pogląd jest błędny, ponieważ analizując samą treść sentencji obu decyzji niewątpliwie decyzja organu II Instancji w swej treści jest decyzją jeszcze bardziej niekorzystną dla strony, niż decyzja organu I Instancji.

Skarżący wskazał także, że stronę pozbawiono prawa do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ II instancji w ponownym postępowaniu odwoławczym, po uchyleniu przez WSA w Łodzi decyzji z 16 lipca 2021 r., nie poinformował skarżącego o toczącym się postępowaniu w sprawie, nie zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie do złożenia stosownych wniosków dowodowych. Jedyną czynnością, o której strona została powiadomiona, była zaskarżona niniejszą skargą decyzja z dnia 23.05.2022 r.

Wskazując na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. skarżący wskazał, że już w decyzji z 11 grudnia 2015 r. Dyrektor Łódzkiego OR ARiMR, uchylając decyzję organu I instancji, nakazał Kierownikowi BP ARiMR w Pabianicach przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ocenić m.in. dowód w postaci Analizy raportu z czynności kontrolnych ARiMR. Skoro zatem organ odwoławczy uznał, że przeprowadzenie tego dowodu mogło mieć tak istotny wpływ na wynik sprawy, że zdecydował się uchylić decyzję Kierownika BP ARiMR w Pabianicach celem uzupełnienia postępowania m.in. o ten dowód, to jego nieprzeprowadzenie przez organy na obecnym etapie postępowania powoduje wadę, która powinna skutkować uchyleniem obu decyzji.

W dalszej części uzasadnienia skarżący odniósł się do merytorycznego rozstrzygnięcia organu w zakresie powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności ONW, w tym do raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej u rolnika na przełomie lipca i sierpnia 2013 r. nr [...], przedstawiając argumenty, dlaczego – w jego ocenie – nie może on być i nie jest podstawą ustaleń w zakresie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia dotyczącego płatności przysługującej rolnikowi.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą skargę Sąd uznał, że jest ona niezasadna. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a postępowanie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Podstawową kwestią, determinującą wynik niniejszej sprawy, jest fakt, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy związany był oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 16 lipca 2021 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr 326/2021 o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z 23 lutego 2021 r. Następnie, w wyniku złożonej przez W.F. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 18 lutego 2022 r., III SA/Łd 824/21, uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. Jednakże powodem uwzględnienia skargi była wyłącznie okoliczność, że organ I instancji przyznał stronie płatność ONW w kwocie 9 068,98 zł i umorzył postępowanie w części dotyczącej kwoty 4722,36 zł, która stanowiła różnicę pomiędzy kwotą ustaloną w aktualnej decyzji organu, a kwotą należną i wypłaconą stronie na mocy decyzji tego organu z 29 maja 2014 r., tj. kwotą 8 596,62 zł, ze względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Sąd uznał, że treść rozstrzygnięcia wskazywała, że stronie przyznana została płatność w kwocie 9 068,98 zł, podczas gdy w istocie, co wynika z uzasadnienia decyzji, strona otrzymała płatność w wysokości 8 596,62 zł w związku z tym, że w odniesieniu do kwoty 472,36 zł postępowanie zostało umorzone. Wskazanej wadliwości decyzji organu I instancji nie dostrzegł organ odwoławczy, chociaż w uzasadnieniu swojej decyzji za zasadne uznał stanowisko organu I instancji o braku możliwości przyznania stronie kwoty wyższej od przyznanej decyzją z 2014 r. z uwagi na zakończenie programu, czyli upływ terminu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, akceptując tym samym umorzenie postępowania w zakresie kwoty 472,36 zł.

Dlatego też obecnie bez prawnego znaczenia pozostają zarzuty sformułowane w skardze. Zarzuty te odnoszą się bowiem do okoliczności, które zostały już rozstrzygnięte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sąd odniósł się tam bowiem w szczegółowy sposób do kwestii możliwości związanych zarówno z postępowaniem administracyjnym, z przeprowadzoną na działkach rolnych A, B, C i D kontrolą na miejscu, jak również do kwestii powierzchni tych działek i zastosowanych przez organ wykluczeń.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie

Po uwzględnieniu przez WSA w Łodzi, wyrokiem z 18 lutego 2022 r., skargi W.F. na decyzję Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 16 lipca 2021 r., sprawa trafiła ponownie do organu odwoławczego, który wydał zaskarżoną obecnie decyzję zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku. Był przy tym związany, w myśl właśnie art. 153 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną w wyroku. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności.

Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże sądy" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie. Obowiązek ten może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W niniejszej sprawie do zmiany takiej nie doszło.

Dlatego bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostają podniesione w skardze, sprowadzające się do kwestionowania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzonych dowodów i ich mocy dowodowej, a także pozostałych przepisów procedury. Ich ocena został już przeprowadzona w wyroku z 18 lutego 2022 r., a skarżący oceny tej nie kwestionował – wyrok stał się prawomocny. Wyrokiem tym związany jest zarówno orzekający w sprawie organ, jak i sąd administracyjny. Odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu stanowiłoby rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością rozstrzygnięć podjętych sprzecznie z tą oceną. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący. Ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w prawomocnym orzeczeniu sądu.

Dodatkowo z art. 153 koresponduje art. 170 p.p.s.a., w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Skoro zatem zaskarżona obecnie decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi z 23 maja 2022 r. jest zgodna z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 lutego 2022 r., III SA/Łd 824/21, to skarga nie może przynieść oczekiwanego rezultatu.

W takiej sytuacji bowiem, po wydaniu ww. wyroku, obowiązkiem organu II instancji było uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z 23 lutego 2021 r. i określenie prawidłowej kwoty przyznanej stronie płatności - zgodnie ze wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku. Organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji z 23 maja 2022 r, usunął rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji, a jej uzasadnieniem. Orzekł w tym zakresie tak, jak wynikało to z uzasadnienia wyroku z 18 lutego 2022 r.:

1/ uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z 23 lutego 2021 r. w sprawie przyznania płatności oraz o umorzeniu w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013, oraz

2/ przyznał W.F., po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 2 861,05 zł, płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w wysokości 8 596,62 zł oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w części dotyczącej płatności w kwocie 472,36 zł.

Ponadto organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do meritum sprawy, również opierając się na ocenie prawnej dokonanej w prawomocnym wyroku z 18 lutego 2022 r. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów zawartych w skierowanej do niego skardze. Stwierdził m.in., że w rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią było określenie powierzchni gruntów kwalifikujących się do przyznania płatności. Sąd podzielił poczynione przez organ ustalenia w zakresie wykluczeń, których dokonano po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego, uwzględniającego dowody z dokumentów (fotografii wykonanych w czasie kontroli, ortofotomap, raportów z kontroli). Przedstawiony w tym zakresie w kontrolowanej decyzji tok rozumowania organów Sąd uznał za logiczny, zgodny ze wskazaniami wiedzy i zasadami prawidłowego rozumowania. Zdaniem Sądu ocena okoliczności sprawy dokonana przez organ w decyzji z 16 lipca 2021 r. była prawidłowa i logiczna, zaś wnioski z niej płynące konsekwentne, jasne i zrozumiałe. Zajęte przez organ stanowisko w zakresie poszczególnych wyłączeń zostało przekonująco uzasadnione. Wyciągnięte przez organ z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wnioski nie były dowolne, lecz przedstawiały rzeczywisty obraz sytuacji występującej na gruntach zgłoszonych przez stronę do płatności w 2013 roku. Sąd stwierdził, że formułowane przez stronę w toku postępowania oraz w skardze zarzuty koncentrowały się jedynie na wybranych elementach zeznań świadków, abstrahując od całości materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że prawidłowości wyciągniętych przez organy wniosków w zakresie niekwalifikowalności powierzchni na zgłoszonych przez stronę do płatności działkach nie mogły podważyć zeznania zgłoszonych przez stronę świadków, bowiem nie dotyczyły one w ogóle kwestii występujących na terenie tych działek zakrzaczeń uchwaszczeń skutkujących ich wyłączeniem z produkcji. Zeznania świadków nie dotyczyły prawidłowego zakresu wykluczeń, lecz jedynie ilości osób wykonujących czynności kontrolne. Zdaniem Sądu zeznania świadków zgłoszonych przez stronę nie dowodziły wykonywania przez osoby trzecie (kobiety) czynności kontrolnych podczas kontroli na miejscu w 2013 r. Zeznania te mogły co najwyżej wskazywać, że poza czterema osobami upoważnionymi do kontroli na terenie działek znajdowały się osoby trzecie. Z zeznań tych nie wynikało, by osoby te wykonywały pomiary powierzchni działek zgłoszonych do płatności lub znajdujących się na nich obszarów wykluczeń. Wynikające z zeznań powołanych przez stronę świadków ewentualne liczenie znajdujących się na terenie sadów skarżącego drzew przez osoby nieupoważnione do dokonywania kontroli było bez wpływu na prawidłowości ustaleń kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Organ odwoławczy prawidłowo podkreślił, że jakość i ilość drzewek owocowych nie stanowiło podstawy uzyskania płatności ONW. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo. W sytuacji, gdy z zebranego przez organy materiału dowodowego wynikało, że strona zadeklarowała do płatności powierzchnię obejmującą obszary, na których nie była prowadzona działalność rolnicza, a jednocześnie nie przedstawiła ona jakichkolwiek dowodów, które mogłyby podważyć stanowisko organów w tej kwestii, to samo kwestionowanie ustaleń kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej nie mogło stanowić przesłanki do uzyskania wnioskowanej płatności.

Sąd dokonał również w uzasadnieniu ww. wyroku oceny zastosowanych przepisów zgodnej z oceną prawną organów obu instancji. Wyrok ten jest prawomocny i na podstawie art. 153 p.p.s.a. zarówno organ jak i skarżący, oraz Sąd ponownie rozpoznający sprawę są tą oceną prawną i wskazaniami Sądu związani. W sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności lub dowody, które uzasadniałyby odstąpienie od tej oceny, nie zmieniły się również stosowane w sprawie przepisy poddane ocenie prawnej przez Sąd.

Zatem organ odwoławczy był ograniczony oceną prawną zawarta w wyroku III SA/Łd 824/21 i obecnie kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ zrealizował wskazania Sądu.

W tym kontekście nie można też przyjąć, że doszło również do naruszenia art. 139 k.p.a. W myśl tego przepisu organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wydał decyzji na niekorzyść strony odwołującej się – zrealizował jedynie wskazania Sądu co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym orzeczeniu. Sąd uznał wówczas, że organ odwoławczy w uchylonej przez Sąd decyzji, jak i organ I instancji, w uzasadnieniu wskazali prawidłową kwotę przyznanej płatności i prawidłową kwotę do umorzenia, a błąd zakradł się wyłącznie do rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji. Błąd ten organ odwoławczy winien w decyzji z 16 lipca 2021 r. wychwycić i go wyeliminować, prawidłowo wskazując przyznana kwotę płatności, tak jak było wywiedzione w uzasadnieniu decyzji. Stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie jest elementem składowym decyzji równoważnym z jej sentencją (rozstrzygnięciem), a jak potwierdził Sąd w uzasadnieniu wskazano prawidłową kwotę. Organ odwoławczy winien więc konwalidować błędną treść rozstrzygnięcia organu I instancji. Sąd uznał także, że błąd w rozstrzygnięciu decyzji I instancji jest tego rodzaju, że nie wymaga uchylenia decyzji I instancji a konwalidacja rozstrzygnięcia i poprawienie kwoty na właściwą, którą przyznał organ I instancji, może nastąpić przez organ odwoławczy.

Organ odwoławczy w obecnie zaskarżonej decyzji nie orzekał zatem na niekorzyść strony – związany był nie tylko treścią art. 153 p.p.s.a., ale i w rzeczywistości orzeczona kwota do wypłaty nie różniła się od kwoty przyznanej przez organ I instancji – 8 596,62 zł. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 139 k.p.a.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przez art. 10 k.p.a.

Po pierwsze przepis ten nie ma zastosowania w sprawie z uwagi na art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym udziela się stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania wyłącznie na ich żądanie, a strona dotąd takiego żądania nie zgłosiła.

Poza tym organ odwoławczy, ponownie znając sprawę, nie prowadził postępowania dowodowego – wydał decyzję w oparciu o wcześniej zgromadzony materiał dowodowy, który Sąd w wyroku z 18 lutego 2022 r. uznał za zgromadzony prawidłowo i w stopniu pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia. Co więcej - strona nie wskazuje w skardze żadnych nowych dowodów, ani nie podnosi żadnych nowych argumentów. Zarzut naruszenia zasady czynnego udziału pominięta strona może skutecznie podnieść w sytuacji, gdy wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Celem tego przepisu jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów, nie korzysta z takiej możliwości.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

d.cz.