Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2538/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi C. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa części dotacji celowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez C.(zwanym dalej stroną lub C.) jest decyzja Ministra Sportu i Turystyki (zwanego dalej organem lub MSiT), z dnia [...] września 2013 r. Nr [...], uchylająca uprzednio wydaną decyzję własną z [...] października 2013r. i zobowiązująca C. do zwrotu części dotacji celowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia [...] grudnia 2011r., przyznanej umową z dnia [...] października 2011r. na dofinansowanie ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej inwestycji pn. "[...]".

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] października 2011 r. pomiędzy Ministrem Sportu i Turystyki, a C. została zawarta umowa, nr [...], w której C. zobowiązał się do wykonania najpóźniej w terminie do dnia [...] listopada 2011r. zadania inwestycyjnego pn. "[...]", na które to zadanie Minister Sportu i Turystyki przyznał dofinansowanie w kwocie [...] zł, które stanowiło 97,2 % całkowitej wartości kosztorysowej inwestycji.

W dniu [...] listopada 2011 r. nastąpił "odbiór" inwestycji przez C., co potwierdzono w Protokole Odbioru Końcowego Robót i Przekazania do Eksploatacji. Następnie celem rozliczenia inwestycji C. przedstawił Informację o sposobie wykorzystania dofinansowania ze środków z FRKF w związku zakończeniem realizacji zadania oraz Sprawozdanie z wykorzystania środków własnych i FRKF na realizację przedsięwzięcia.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. Minister Sportu i Turystyki skierował do C. pismo, znak: [...], informujące o planowanej kontroli w 3 obiektach C. zlokalizowanych w Z., w tym w obiekcie, o którym mowa w niniejszej decyzji. W konsekwencji przeprowadzonych działań kontrolnych, kontrolujący ustalili m.in. że protokół odbioru końcowego robót potwierdza nieprawdę, gdyż zadanie inwestycyjne nie zostało zakończone, a wykonawca wystawił faktury VAT za niewykonane roboty, za które otrzymał zapłatę. Zdaniem kontrolujących, w dacie kontroli zaawansowanie budowy ww. tras oceniono na 30% - 40%. Stwierdzono ponadto, że pozostała cześć tras nie jest remontowana i nie jest przebudowywana Ustalenia te zostały przekazane podmiotowi kontrolowanemu w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] maja 2012 r. W konsekwencji ustaleń, jakie zawarto w wystąpieniu pokontrolnym, Minister Sportu i Turystyki pismem, z dnia [...] maja 2012 r., zawiadomił Prokuratora Generalnego o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a w dniu [...] czerwca 2012 r. skierował do C. wezwanie do zwrotu części dotacji. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2012 r. wezwał C. do zapłaty kary umownej zgodnie z § 16 ust. 1 ww. umowy.

Brak zwrotu dotacji przez C. spowodował wszczęcie przez Ministra Sportu i Turystyki pismem nr [...], z dnia [...] lipca 2012 r. postępowania administracyjnego. W piśmie tym poinformowano stronę o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, jak również z możliwością przedstawienia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. W toku postępowania C. nie zgodził się z zarzutem, że wykorzystanie dotacji nastąpiło niezgodnie z przeznaczeniem, a ponadto wyjaśnił ,że prace przy wspomnianej inwestycji były realizowane ( już po przeprowadzonej kontroli ) i w rezultacie zakończone oraz odebrane w czerwcu i lipcu 2012r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], zobowiązał C. do zwrotu części dotacji celowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia [...] grudnia 2011 r. Kwotę dotacji określono jako wartość niewykonanych zgodnie z umową prac. Minister ustalił na podstawie wyników kontroli, że nie wykonane zostało 60% prac zaplanowanych wg wniosku o dofinansowanie. Dalej wskazał, że proces budowlany inwestycji "formalnie zakończonej" w dniu [...] listopada 2011r. został wznowiony, zgodnie z pismem wykonawcy w dniu [...] kwietnia 2012r. tj. po dwóch dniach od daty, w której Minister poinformował C. o kontroli inwestycji. Na koniec wyjaśnił, że skoro minął termin, w jakim C. miał uprawnienie do wykorzystania dotacji, a ponadto przedstawił dokumenty stwierdzające stan niezgodny ze stanem faktycznym potwierdzające wykonanie ww. inwestycji to tym samym udzielona mu dotacja celowa wykorzystana została w części niewykonanych prac niezgodnie z przeznaczeniem, a zatem podlega zwrotowi.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Minister Sportu i Turystyki postanowił:

• uchylić w całości decyzję, nr [...], z dnia [...] października 2012 r. zobowiązującą C. do zwrotu części dotacji celowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] grudnia 2011 r., przyznanej umową, nr [...], z dnia [...] października 2011 r., na dofinansowanie ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej inwestycji pn. "[...]" w [...], która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;

• zobowiązać C. do zwrotu części dotacji celowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] grudnia 2011 r., przyznanej umową, nr [...], z dnia [...] października 2011 r., na dofinansowanie ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej inwestycji pn. "[...]", w [...], która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Minister wskazał, że zgodnie z treścią zawartej umowy C. miał do dnia [...] listopada 2011 r. zakończyć przedmiotową inwestycję. Następnie, na podstawie dokumentów potwierdzających ten fakt, miał uprawnienie do wystąpienia do MSiT o przekazania kwoty o jakiej mowa w ww. umowie. W przypadku nieterminowego wykonania umowy lub przekazania przez wnioskodawcę (C.) części lub całości przekazanych środków finansowych z uchybieniem postanowień umowy, MSiT przysługuje uprawnienie zgodnie z § 9 ust. 1 ww. umowy do natychmiastowego jej rozwiązania.

Organ wskazał, że MSiT rozwiązując ww. umowę, zgodnie z postanowieniem § 9 ust. 2 ww. umowy ma uprawnienie do:

1) określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia przekazania dotacji,

2) określenia terminu jej zwrotu,

3) oraz wskazania nazwy i numeru konta, na które należy dokonać wpłaty.

Minister zwrócił uwagę, że sankcje dotyczące zwrotu dotacji przysługują MSiT nie tylko na podstawie umowy, ale przede wszystkim na podstawie § 20 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie dofinansowania zadań ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1051), który stanowi, iż w przypadku środków wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem nienależnie Lu w nadmiernej wysokości pobranych stosuje się odpowiednie przepisy ustawy o finansach publicznych (w tym przypadku m. in. art. 169 ust. 1 pkt 1 dotyczący wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem).

Następnie organ podkreślił szczególne znaczenie, jakie wynika z faktu, że dotacja jest wydatkiem dokonywanym ze środków publicznych. W związku z tym, zdaniem organu, wydatkowanie tych środków powinno następować w granicach upoważnienia, które należy rozumieć jako uprawnienie do dysponowania środkami finansowymi. Kryteriami ustalającymi zakres upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych pochodzących z dotacji jest cel, na który ma być przeznaczona dotacja, jak i termin, w którym to uprawnienie wygasa i beneficjent traci prawo do żądania wypłaty dotacji. Tym samym C. płacąc za niezrealizowane zadania dopuścił się naruszenia zapisów m.in. ustawy o finansach publicznych oraz umowy. Konsekwencją powyższego, w kontekście zaistniałych zdarzeń, jest konieczność zwrotu przez C. części dotacji, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem organu, przemawiają za tym dodatkowo okoliczności faktyczne, z których wynika, że proces budowlany inwestycji "zakończonej" w dniu [...] listopada 2011 r., został wznowiony zgodnie z pismem Wykonawcy w dniu [...] kwietnia 2012 r., tj. po dwóch dniach od daty, w której Minister Sportu i Turystyki poinformował C. o kontroli ww. inwestycji. Minister stwierdził, że istnieje przypuszczenie, iż nieprzeprowadzenie ww. kontroli mogłoby doprowadzić do sytuacji, że inwestycja nigdy by nie została zakończona, tym bardziej, że wykonawcy zapłacono za faktury wystawione pomimo niewykonania przez niego prac, do których zobowiązywała go umowa, a na dokumentach potwierdzających ich wykonanie, znajdowały się podpisy wszystkich osób do tego zobowiązanych. Działania te są przedmiotem osobnych postępowań z zakresu odpowiedzialności karnej i karno-skarbowej, prowadzonych przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości.

Minister Sportu i Turystyki stwierdził, że nie sposób zgodzić się z wyrażonym we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy poglądem, że "...bez znaczenia pozostaje okoliczność, że zadanie inwestycyjne współfinasowane z dotacji zostało zakończone w terminie określonym w umowie na dofinasowanie, czy też po tym terminie". Organ wyjaśnił, że dotacja udzielona ze środków publicznych jest kierowana do podmiotów, które uzyskują prawo do wykorzystania dotacji na określony cel i w odpowiednim czasie. Sprecyzowanie tego prawa ma miejsce zarówno w ustawie o finansach publicznych, aktach niższego rzędu - w tym przypadku w rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki w sprawie dofinansowania zadań ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej oraz w umowie, która określa szczegółowo m.in. konsekwencje nieterminowego jej wykonania.

Wobec powyższego, zdaniem organu, niedopuszczalny jest pogląd, że raz przyznane w ramach umowy środki finansowe, mogą być przez podmiot wykorzystane w dowolnym czasie, bądź jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, przed wykonaniem inwestycji na podstawie nieprawdziwych dokumentów, wytworzonych przez podmiot dotowany. Podmiot, który uzyska prawo do korzystania ze środków publicznych, musi mieć świadomość, że prawa tego nie można mylić z samowolą, w ramach której beneficjent dotacji będzie jednostronnie decydował, kiedy wykona zadanie, na które otrzymał środku pochodzące z dotacji i czy kiedykolwiek to zadanie zrealizuje, zwłaszcza gdy wystąpił do MSiT o wypłatę ww. dotacji.

Organ podkreślił, że samowola ta została potwierdzona w trakcie prowadzenia czynności kontrolnych i w żaden sposób jej nie usprawiedliwia ostateczne - wg. C., zakończenie inwestycji. Środki publiczne, zarówno znajdujące się bezpośrednio w Budżecie Państwa, jak i na kontach funduszy celowych, podlegają ściśle określonym regułom, zarówno co do wysokości jak i czasu wydatkowania, i nie jest dopuszczalne, aby to beneficjent dotacji decydował, kiedy wystąpi o wypłatę dotacji, gdyż:

1) wskazano termin do którego przysługuje mu takie prawo,

2) może powstać sytuacja, że tych środków nie będzie w oczekiwanej wysokości lub fundusz, który miał być płatnikiem przestanie istnieć.

W zakresie podniesionego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy faktu zapłaty wykonawcy wynagrodzenia organ wskazał, że MSiT nie kwestionuje faktu, iż taka zapłata rzeczywiście miała miejsce. Jednak w opinii MSiT, znacznie istotniejszy jest fakt, że wynagrodzenie zapłacono przed wykonaniem inwestycji, do której zobowiązał się wykonawca i na podstawie faktur, których nie miał prawa wystawić, a C. nie miał prawa ich opisać jako faktury za roboty wykonane i należne do zapłacenia.

W kwestii podniesionej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, iż C. miał prawo do uzyskania zgody MSiT na przeniesienie środków przyznanych umową na następny rok budżetowy, organ wskazał, że nie kwestionuje tego uprawnienia. Jednak, jak wskazano, nie można mylić możliwości złożenia wniosku o uzyskanie zgody MSiT, z samym uzyskaniem takiej zgody.

W kwestii zakończenia zadania inwestycyjnego Minister wskazał, że fakt ewentualnego zakończenia inwestycji nie ma żadnego związku z obowiązkiem zwrotu części dotacji.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że kierując się faktem, iż [...] kwietnia 2012 r. roboty na terenie tras zostały wznowione, a dla sprawy ważny jest stan wykonania inwestycji na dzień podpisania protokołu odbioru końcowego, przyjęto, w oparciu o ustalenia zawarte w opinii biegłego sądowego, że na dzień [...] listopada 2011 r. wykonano 49% zaplanowanych robót budowlanych na kwotę [...] zł. Oznacza to, że na dzień [...] listopada 2011 r. wartość niewykonanych, robót budowlanych, opłaconych ze środków FRKF wyniosła [...] zł (51% planowanych robót) i taka kwota dotacji powinna zostać zwrócona z tytułu wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem.

Organ stwierdził, że żądanie zwrotu dotacji w tej wysokości pozwala mieć pewność, że odzwierciedla ono zaawansowanie inwestycji w sposób najbardziej zbliżony do stanu na dzień podpisania protokołu odbioru końcowego na dzień [...] listopada 2011 r., redukując do minimum zakres uznania administracyjnego w niniejszym rozstrzygnięciu.

Minister wskazał, że kwestią, która została przez MSiT zweryfikowana, jest wysokość przypisanej do zwrotu kwoty dotacji, określona na nowo na podstawie opinii biegłego sądowego, przekazanej przez [...].

Organ uwzględnił ją wydając przedmiotową decyzję.

Pismem z dnia 11 października 2013 r. C. zaskarżył ww. decyzję Ministra Sportu i Turystyki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Strona skarżąca zarzuciła organowi wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, ewentualnie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach poprzez jego błędną wykładnię oraz błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący wykorzystał dotację niezgodnie z przeznaczeniem, a także inne naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie.

W obszernym uzasadnieniu swego stanowiska C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w pierwszej kolejności zarzucił, że udzielona dotacja ze środków FRKF nie była dotacją w rozumieniu art. 126 ustawy o finansach publicznych, a w związku z tym organ administracji nie mógł wydać decyzji administracyjnej na podstawie art. 169 ust 6 ufp. W ocenie skarżącego należność ta ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzona tylko i wyłącznie przed sądem powszechnym. Stosunek prawny jaki wywiązał się pomiędzy skarżącym, a organem administracji w ramach umowy o dofinansowanie jest bowiem, jak wskazano stosunkiem cywilnoprawnym. W tej sytuacji zaskarżona decyzja wydana bez podstawy prawnej, dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 §2 pkt 2 kpa.

Natomiast uzasadnienie wniosku o uchylenie decyzji skarżąca sprowadza do polemiki z nieprawidłowym, jej zdaniem przyjęciem przez organ administracji, że dotacja w części podlega zwrotowi bowiem wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem. C. wskazuje, że otrzymał od Ministra Sportu łączną kwotę dofinansowania w wysokości [...]zł., którą w całości przeznaczył na realizację zadania inwestycyjnego i zapłacił wykonawcy robót budowlanych wchodzących w zakres tego zadania. Skarżąca zarzuca, że roboty budowlane wchodzące w zakres zadania inwestycyjnego zostały w całości wykonane, a tym samym cel dotacji został osiągnięty.

Na koniec strona wskazuje, że zakres i wartość robot budowlanych wykonanych i niewykonanych na dzień [...] listopada 2011r. nie mogą być uznane za udowodnione, bowiem skarżący nie miał możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego. Organ administracji całkowicie bowiem pominął ciążący na nim obowiązek umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Minister Sportu nie powiadomił bowiem skarżącej o otrzymaniu opinii biegłego z [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 -j.t.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym zakresie mieści się ocena, legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym ustalenie czy decyzja ta odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że mimo uznania niektórych racji skarżącego nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności, jako najdalej idący wymaga rozpoznania, podniesiony w skardze zarzut nieważności decyzji, jako wydanej bez podstawy prawnej, a więc dotkniętej wadą , o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest, zdaniem skarżącego uznanie, że udzielona ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej ( FRKF) dotacja nie jest dotacją w rozumieniu art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885). Zgodnie bowiem zgodnie z tym przepisem "Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych." Natomiast jak wskazano w skardze podstawą prawną udzielania dofinansowania ze środków FRKF jest rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki w sprawie dofinansowania zadań ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej z dnia 23 sierpnia 2010 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1051), a więc akt rangi niższej niż ustawa, nie wpisujący się w cytowaną powyżej definicję.

Powyższe stanowisko w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze wskazać należy, że zgodnie z definicją przedstawioną wyżej zawartą w art. 126 ustawy o finansach w pojęciu dotacji mieszczą się m.in. środki państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie odrębnych ustaw na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Organ słusznie zauważył, że podstawą prawną powyższego rozporządzenia jest ustawa o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r. (Dz. U. Nr 201, poz. 1540). Zgodnie z art. 86 ust 1 tej ustawy tworzy się Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury fizycznej. W myśl ust 2 tego przepisu Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej jest państwowym funduszem celowym. Natomiast wydatki tego funduszu celowego są przeznaczone na przebudowę, remonty i dofinansowanie inwestycji obiektów sportowych oraz rozwijanie sportu wśród dzieci, młodzieży i osób niepełnosprawnych, o czym mowa w art.86 ust 4 ustawy o grach hazardowych. Ponadto w art. 86 ust. 6 ustawy zawarto delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki uzyskiwania dofinansowania realizacji zadań, o których mowa w ust. 4, tryb składania wniosków oraz przekazywania środków, z uwzględnieniem racjonalności i ciągłości finansowania zadań. Z zapisu ustawy o grach hazardowych o przeznaczeniu środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej na określone cele wynika, że spełniony został, warunek wskazany w art. 126 ustawy o finansach publicznych, stanowiący, iż dotacje uznaje się za środki przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Ponadto zgodnie z art. 127 ustawy o finansach publicznych, za dotacje celowe uznaje się min środki "przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji", którymi to środkami bez wątpienia są dotacje, udzielane przez Ministra Sportu i Turystyki z FRKF i którą była dotacja będąca przedmiotem sprawy.

Wydane natomiast na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 86 ust 6 ustawy o grach hazardowych rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki w sprawie dofinansowania zadań ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej z dnia 23 sierpnia 2010r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1051), jest aktem wykonawczym określającym jednocześnie warunki uzyskiwania dofinansowania z FRKF. Zgodnie z §12 ust 1 tego aktu wniosek o dofinansowanie realizacji zadań, o których mowa w § 4 ust. 1 (zadanie inwestycyjne), zaakceptowany przez ministra stanowi podstawę do zawarcia umowy z wnioskodawcą. Przekazywanie zaś środków Funduszu i ich rozliczanie odbywa się na podstawie umów zawartych przez wnioskodawców z ministrem, po spełnieniu warunków i w trybie określonym w rozporządzeniu.(§12 ust 2 rozp. ) Na podstawie tego aktu, w oparciu o zawartą w dniu [...] października 2011r. umowę Nr [...], skarżący otrzymał dofinansowanie zadania inwestycyjnego pod nazwą "[...]"

Podkreślić w tym miejscu należy, że § 20 ust. 7 ww. rozporządzenia wyraźnie odsyła, w przypadku stwierdzenia wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania nienależnego lub pobrania dotacji w nadmiernej wysokości oraz zwrotu niewykorzystanej dotacji, do stosowania przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w zakresie dotyczącym dotacji udzielanych z budżetu państwa.

Powyższe potwierdza zatem słuszność zastosowania przez organ, w przypadku uznania wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnego bądź nadmiernego jej pobrania przepisu art. 169 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, jako podstawy prawnej dla wydania decyzji. Udzielone bowiem przez Ministra Sportu i Turystyki środki finansowe dla C. na dofinansowanie przedmiotowej inwestycji były dotacją w świetle art. 126 i art. 127 ustawy o finansach publicznych. Organ administracyjny miał zatem podstawę do prowadzenia postępowania administracyjnego celem ustalenia zasadności bądź nie zwrotu tejże dotacji.

Wobec powyższego wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wobec braku podstawy prawnej dla wydanego rozstrzygnięcia nie zasługuje na uwzględnienie. Wydając zaskarżoną decyzję Minister zastosował właściwą podstawę prawną tj. m.in. art. 169 ust. 6 ustawy o finansach publicznych. Zaskarżony akt nie jest zatem dotknięty wadą wymienioną w art. 156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu nie ma więc racji, skarżący, iż należność określona w decyzji ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzona tylko i wyłącznie przed sądem powszechnym. Przyznane dofinansowanie ma charakter publicznoprawny i postępowanie dotyczące w przypadkach niedokonania zwrotu dotacji w terminie, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji w drodze postępowania administracyjnego decyzją administracyjna określa kwotę przypadającą zwrotowi i termin od którego nalicz się odsetki.

Inną natomiast kwestią pozostaje ustalenie czy w prowadzonym przez MSiT postępowaniu administracyjnym prawidłowo orzeczono o kwocie przypadającej do zwrotu dotacji , a zatem czy jak zarzuca skarżący doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Spór w sprawie niniejszej sprowadza się zatem do ustalenia czy prawidłowo organ administracyjny zakwalifikował dotację, o której mowa w zaskarżonej decyzji do kategorii dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, w rozumieniu art. 169 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. 2009 Nr 157 poz. 1240), a tym samym podlegającą zwrotowi do budżetu państwa na podstawie art. 169 ust 4 powyższej ustawy.

W tym miejscu przypomnieć należy, że poza sporem pozostaje, iż zgodnie z zawartą w dniu [...] października 2011r. umową na dofinansowanie zadania inwestycyjnego ze środków FRKF, C. otrzymał dofinansowanie w kwocie [...]zł ( stanowiące 97/2% całkowitej wartości kosztorysowej inwestycji ) na realizację zadania inwestycyjnego, którego termin zakończenia ustalony został , jak wynika z §2 umowy najpóźniej do dnia [...] listopada 2011r. W dniu [...] listopada 2011r. doszło do odebrania inwestycji przez C., co potwierdzone zostało w Protokole Odbioru Końcowego Robót i Przekazania do Eksploatacji. w Następnie w dniu [...] grudnia 2011r. po weryfikacji wniosku uruchomione zostały środki Funduszu na d dofinansowanie zadania. W dalszej kolejności beneficjent dotacji przekazał całość dokumentacji dotyczącej wykorzystania środków własnych i Funduszu na realizację przedsięwzięcia, po czym pismem z dnia [...] lutego 2012r. Minister Sportu i Turystyki poinformował go o przyjęciu rozliczenia. Przeprowadzona następnie w kwietniu 2012r. przez pracowników organu kontrola realizacji inwestycji wykazała szereg nieprawidłowości stwierdzając, min że protokół odbioru końcowego robót potwierdza nieprawdę, gdyż zadanie inwestycyjne nie zostało zakończone, a wykonawca wystawił faktury VAT za niewykonane roboty, za które dokonano zapłaty. Ustalenia te stały się podstawą do zawiadomienia przez Ministra Sportu organów ścigania, które prowadzą w tym zakresie odrębne postępowania wobec osób odpowiedzialnych powyższych naruszeń. Ostatecznie prace związane z realizacją inwestycji zostały podjęte w kwietniu 2012r. i zakończone odbiorem robót w czerwcu i lipcu 2012r. Pierwotne ustalenia organu znajdujące wyraz w wysokości kwoty określonej do zwrotu dotacji w decyzji organu I instancji opierały się na ustaleniu na podstawie wyniku kontroli, iż wielkość niewykonanych prac stanowi ok. 60% inwestycji. W toku postępowania administracyjnego skarżąca, polemizując z ustaleniem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podnosiła i przedstawiła dokumentację - pismo z dnia [...] listopada 2012r.wraz z załącznikami - (k. 32 akt adm. ), która w jej ocenie wskazywała, że na dzień [...] listopada 2011r. wykonanych zostało nie ok. 40%, a 50,1% robót budowlanych. Ostatecznie przyjęto na podstawie opinii biegłego sporządzonej na użytek postępowania karnego prowadzonego przez [...] , iż wielkość wykonanych na dzień [...] listopada 2011r, robót wyniosła 49%, co oznacza, że zadanie nie zostało wykonane w 51% ( w kwocie robót [...] zł. ) i w takiej wysokości określono zaskarżoną decyzją kwotę dotacji przypadającą do zwrotu.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 168 ust 4 mającej w sprawie zastosowanie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Ustawowy zwrot "wykorzystanie dotacji" określony został w sposób kategoryczny, przepisy nie przewidują innego wykorzystania dotacji niż faktyczna zapłata. Natomiast w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

W sprawie niniejszej dotacja celowa udzielona została na realizację zadania inwestycyjnego, którego termin zakończenia zgodnie z zawartą umową ustalony został najpóźniej do dnia [...] listopada 2011r. Nie ulega wątpliwości, że zadanie to w powyższym terminie nie zostało zrealizowane w całości, a środki przeznaczone na ten cel w całości zostały wydatkowane w tym na prace, które w tym czasie nie zostały wykonane. Zapłata dokonana została natomiast za zadanie zrealizowane w niespełna połowie, choć przedmiotem umowy na dofinansowanie i celem udzielenia tegoż wsparcia finansowego, była realizacja pełnego zakresu rzeczowego inwestycji. W tej sytuacji rozważenia wymaga czy dotacja przeznaczona na realizację zadania w tej części, które nie zostało wykonane w terminie określonym umową stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, czy też, jak zarzuca skarżący takiej nie stanowi (a tym samym nie podlega zwrotowi), bowiem w rezultacie zadanie zrealizowano w terminie późniejszym, a środki na nie przeznaczone wypłacono, jako zapłatę wykonawcy robót budowlanych, które stanowią zakres rzeczowy zadania, będącego przedmiotem udzielonego dofinansowania.

Czy też należałoby rozważyć i przyjąć, że stanowi podlegającą zwrotowi do budżetu państwa dotację pobraną w nadmiernej wysokości, o której stanowi art. 169 ust 1 pkt 2 ufp. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości zgodnie z art. 169 ust 2 są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach lub umowie, albo w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 2). W tym miejscu wskazać też należy, że w orzecznictwie przyjmuje się również, iż niewykorzystanie dotacji w terminie określonym w umowie oznacza, że kwota dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości ([...]). Zatem czy dotacja podlega zwrotowi jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem czy jako nadmiernie pobrana zależy jak wynika z powyższego od przyjęcia sposobu wykorzystanie dotacji.

Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że określona decyzją kwota dotacji nie podlega zwrotowi bowiem wykorzystana została zgodnie przeznaczeniem, gdyż pomija istotne dla sprawy okoliczności, jakimi są stwierdzone w toku działań kontrolnych Ministerstwa Sportu i Turystyki nieprawidłowości przy realizacji dofinansowanej inwestycji przez C. Ograniczenie definicji dotacji wykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem do czynności, polegającej jedynie na zapłacie wykonawcy robót należnego mu wynagrodzenia, jest w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej nieprawidłowe. Dotacja bowiem jak słusznie podnosi organ nie została przeznaczona na bezwarunkową zapłatę wynagrodzenia wykonawcy zadania, tylko na pokrycie kosztów realizacji inwestycji, tj. wydatków dotyczących robót zrealizowanych fizycznie i w konkretnym terminie, do [...]listopada 2011r., które to wydatki skarżący miał ponieść. Równie ważne jak cel i przeznaczenie udzielonej dotacji, były okoliczności w których doszło do jej wypłaty i przekazania wykonawcy. Nie może być mowy o wykorzystaniu dotacji zgodnie z przeznaczeniem, jak słusznie wskazuje Minister Sportu, w momencie, gdy dotacja wypłacana jest za niezrealizowane w całości zadanie, na podstawie dokumentów poświadczających nieprawdę i stanowiących fikcję, zatem nie stanowiących podstawy do wypłaty wykonawcy wynagrodzenia. W tej sytuacji można przyjąć, że cel, na jaki dotacja została udzielona, nie został osiągnięty. C. wystąpił bowiem do dysponenta środków o wypłatę dotacji, którą później przekazał wykonawcy, pomimo faktu, iż nie wykonał on wszystkich robót budowlanych, do wykonania których , w określonym terminie tj. do dnia [...] listopada 2011r. został zobligowany zawarciem stosownej umowy. Taki sposób wykorzystania dotacji, jak zasadnie wskazano trudno uznać za zgodny z celem na jaki dotacja została przekazana i przeznaczeniem jej udzielenia. Działanie to nie wykazuje również znamion wykorzystania dotacji zgodnego z umową na dofinansowanie i ustawą o finansach publicznych. Nie pozbawione racji byłoby również w okolicznościach sprawy niniejszej stanowisko, że w sytuacji gdy cel dotacji (zadanie inwestycyjne ) nie został zrealizowany terminie określonym umową, co stanowi niewykorzystanie dotacji w terminie, dotacja jest pobrana w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi do budżetu państwa z racji brzmienia art. 169 ust 1 pkt 2 ufp.

Przyjmując natomiast za organem, że wykorzystanie dotacji nastąpiło przez zapłatę należności czynność której dokonał C., była czynnością polegającą na technicznym wykorzystaniu dotacji, tj. jej wydatkowaniu niezgodnie z celem i przeznaczeniem jej udzielenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi naruszenia art. 169 ust 1 pkt 1 ufp.

Zgodnie z art. 169 ust 4ufp zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. W tej sytuacji zasadnie organ zasadnie ustalił kwotę dotacji celowej podlegającej zwrotowi w części, w jakiej zadanie nie zostało zrealizowane stosując zasady aktu ustawowego mimo że zgodnie z zapisem § 20 ust 5 rozporządzenia wykonawczego z 23 sierpnia 2010r. w przypadku niewykonania lub częściowego niewykonania zadań, o których mowa w § 6 i 7, w terminie określonym w umowie, środki Funduszu podlegają zwrotowi na rachunek Funduszu w części proporcjonalnej do stopnia niewykonania umowy, a w przypadku zadania inwestycyjnego - podlegają całkowitemu zwrotowi.

Dla zasadności zobowiązania zwrotu dotacji nie może mieć znaczenia zrealizowanie zadania dopiero w 2012r. skoro nastąpiło po terminie określonym w umowie, po przedstawieniu dokumentów dotyczących odebrania robót, rozliczenia dotacji, przyjęcia takowego rozliczenia oraz wobec czynności kontrolnych związanych z wykorzystaniem dotacji. Wykorzystanie dotacji poprzez zrealizowanie określonego celu zawarte zostało bowiem w umowie przewidującej odpowiednie ramy czasowe dla jego realizacji. Skoro realizacja zadania miała nastąpić do [...] listopada 2011r. środki finansowe przyznane w ramach umowy nie mogły zostać wypłacone przed wykonaniem tej inwestycji na podstawie nieprawdziwych dokumentów, za prace nie zrealizowane w określonym umową terminie. A skoro zostały wypłacone za prace, które nie zostały zrealizowane oznacza, że przeznaczone zostały na inne cele.

Zarzuty skarżącego, że posiadał on uprawnienie do dysponowania środkami pochodzącymi z dotacji również w roku następującym po roku zakończenia inwestycji, ponieważ środki FKRK nie wygasają z upływem roku budżetowego, pozostają, jak zasadnie organ wyjaśnia, bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia, skoro C. nie wydatkował dotacji w roku 2012. W sprawie poza sporem natomiast pozostaje, że całość dotacji wydatkowana została w roku 2011, w momencie gdy formalnie zakończona inwestycja, nie została zrealizowana nawet w połowie.

Odnosząc się natomiast do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 §1kpa poprzez wydanie decyzji bez wcześniejszego umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów wskazać należy, że jest on zasadny. Mimo iż każde z wydanych przez Ministra postanowień w sprawie przedłużenia terminu na wydanie decyzji w toku postępowania odwoławczego zawierało pouczenie dla strony o przysługujących jej prawach i o możliwości wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz przedstawienia dodatkowego stanowiska w sprawie, a także o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań, zasadnie skarżący zarzuca naruszenie art. 10 §1 kpa, iż nie miał możliwości zapoznania się z opinią biegłego, powołanego przez [...], na podstawie której to opinii Minister określił kwotę dotacji przypisanej do zwrotu przez C. Powyższa opinia wskazuje stan faktycznego wykonania robót budowlanych na dzień odbioru końcowego zadania, tj. [...].11.2011 r. (49%) oraz określa wartość robót do tego dnia niewykonanych ([...] zł). Nadesłana została do organu w dniu [...].07.2013 r., po czym w dniu [...].09.2013 r. wydana została zaskarżona decyzja. Fakt, iż skarżący otrzymał status pokrzywdzonego w toczącym się śledztwie i miał jak podnosi organ możliwości zapoznania się z powyższą opinią nie uzasadnia braku zawiadomienia skarżącego o fakcie jej otrzymania przez organ administracyjny celem umożliwienia wypowiedzenia się co do tego dowodu oraz zgłoszenia ewentualnych żądań przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Nie można zatem zgodzić się z organem, że nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże Sąd w składzie rozpoznającym sprawę jest wyrazicielem prezentowanego w orzecznictwie poglądu, że naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy ( wyrok NSA z dnia 11 stycznia 20 13 sygn. akt II GSK 1142/11). Badając tym samym czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w niniejszym postępowaniu nastąpiło w stopniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sąd doszedł do przekonania, że wada jaką zostało obciążone przedmiotowe postępowanie nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący bowiem poza jedynie ogólnym zakwestionowaniem i zarzutem braku poinformowania go o nadesłanej opinii nie przedstawił swojego stanowiska w tym zakresie, jak również nie wniósł żadnych merytorycznych zarzutów pod jej adresem tak co do procentowego określenia wartości niezrealizowanych prac na dzień [...] listopada 2011r. jak i kwotowego ich wyliczenia. Nie wskazał jakie wnioski i dowody miałyby zostać zgłoszone wobec treści opinii. Jak również w ogóle nie wyjaśnił czy ją w jakiejkolwiek części kwestionuje zwłaszcza, że sam w toku postępowania odwoławczego zarzucał, że wartość wykonanych prac jest wyższa niż ustalona przez organ I instancji wskazując na własne wyliczenia, które okazały się w rezultacie zbieżne ze wskazanymi w opinii biegłego .i korzystniejsze od ustaleń poczynionych przez organ na potrzeby wydania decyzji w I instancji.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a co więcej wpływ istotny (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Wobec tego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.