Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 216/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13 b ust. 1, art. 13 f
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów wymienionych w upomnieniu nr Up. [...] oraz uznało za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, dotyczący nieopłaconych postojów pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] w dniach 27 października 2005r. i 18 stycznia 2006 r. i uznało za nieuzasadnione zarzuty dotyczące nieopłaconych postojów w pozostałej części oraz utrzymało w mocy postanowienie w pozostałej części.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta, będący równocześnie wierzycielem, po uprzednim doręczeniu L. S. upomnienia nr [...] z dnia 30 lipca 2008 r., wystawił wobec wyżej wymienionego tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...], obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w okresie od 31 grudnia 2003 r. do 21 grudnia 2007 r. pojazdu marki [...]l, nr rejestracyjny [...], w kwocie [...]zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego został doręczony zobowiązanemu 18 maja 2009 r. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, uchwałę Rady Miasta nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz uchwałę nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r.

Kolegium wskazało dalej, że L. S. pismem z 23 maja 2009 r. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł, iż nie istnieje obowiązek, na który powołuje się wierzyciel oraz wyjaśnił, że nie parkował samochodu w Strefie Płatnego Parkowania, a na jego żądanie Wydział Księgowości Urzędu Miejskiego nie przedstawił jednoznacznych dowodów potwierdzających roszczenia zawarte w tytule wykonawczym. Zobowiązany wskazał także, iż na podstawie przepisów art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych nastąpiło przedawnienie części roszczeń. Zobowiązany wskazał również, że organ egzekucyjny nie podał w tytule wykonawczym, iż obowiązek zapłaty ww. kwoty był wymagalny

i na jakiej podstawie był on wymagalny. Ponadto, zarzucił, że organ nie pouczył

o trybie odwoławczym, z którego mógł skorzystać zobowiązany. Wreszcie zobowiązany podniósł, że wierzyciel nie dołączył dowodu doręczenia upomnienia, czym naruszył przepis art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na koniec zobowiązany wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.

W dalszej części uzasadnienia postanowienia organu II instancji wskazano, że Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954, ze zm.), [zwanej dalej: u.p.e.a.], uznał za uzasadnione zarzuty w części dotyczącej postoju w dniu 31 grudnia 2003 r. i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie oraz uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące pozostałych postojów wymienionych w upomnieniu nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że zobowiązany zgłaszając zarzuty nieistnienia obowiązku na podstawie art. 33 pkt 1 ww. ustawy, powinien okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn. Zobowiązany we wniesionym piśmie nie przedstawił jednak takich okoliczności.

Ponadto organ egzekucyjny stwierdził, że fakt postoju pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...]należący do L. S. został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swe obowiązki inspektorów, poprzez umieszczenie za wycieraczką samochodu zawiadomienia. Zawiadomienia zostały sporządzone przez różnych inspektorów oraz dotyczą postoju na różnych ulicach, co wyklucza ewentualną pomyłkę, bądź świadome działanie na niekorzyść zobowiązanego, zwłaszcza przy uwzględnieniu znacznej (244) liczby tych zawiadomień.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku, organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086, ze zm.), [zwanej dalej: u.d.p.], obowiązek uiszczania opłat określonych w art. 13f tej ustawy przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny być uiszczone. Wobec tego, organ egzekucyjny uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku odnośnie postoju w dniu 31 grudnia 2003 r. i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie, w odniesieniu zaś do postojów w okresie od 30 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2007 r. stwierdził, że należności z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacone postoje nie uległy przedawnieniu, a wobec tego zarzut przedawnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej należało uznać za nieuzasadniony.

W kwestii braku wymagalności obowiązku organ egzekucyjny wyjaśnił,

że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika wprost z przepisów prawa, tj. art. 13 ust. 1 i art. 13f u.d.p. Termin do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności pojazdu zobowiązanego w strefie płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej (tak też NSA w wyroku z 12 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 209/07 – Lex nr 344875).

Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego, iż nie został on pouczony o trybie odwoławczym, organ egzekucyjny wskazał, że w rubryce G tytułu wykonawczego pouczono o przysługującym zobowiązanemu prawie wniesienia zarzutów, z czego zobowiązany skorzystał, zgłaszając zarzuty w piśmie z 23 maja 2009 r.

W odpowiedzi na zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. organ egzekucyjny stwierdził, iż zobowiązany w dniu 18 maja 2009 r. otrzymał odpis tytułu wykonawczego, w którym w rubrykach 48 i 49 wskazano kwotę należności kosztów upomnienia oraz datę doręczenia upomnienia, natomiast dowód doręczenia upomnienia, zgodnie z art. 27 § 3 ww. ustawy jest dołączony do tytułu wykonawczego. W przypadku gdy doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje się w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku.

L. S. pismem z dnia 22 lipca 2009 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, żądając uznania zgłoszonych zarzutów za uzasadnione i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponawiając przedstawione już poprzednio argumenty. Uzasadniając zażalenie wskazał, iż nie ma obowiązku wskazania dowodów potwierdzających, że egzekwowany obowiązek nie istnieje. Ciężar dowodzenia leży po stronie wierzyciela, który winien dysponować materiałem dowodowym w postaci zdjęć, zeznań świadków. Dowody, którymi dysponuje wierzyciel w postaci zawiadomień o nieopłaconym postoju są w ocenie skarżącego niewiarygodne, albowiem były umieszczane za wycieraczkami samochodów, a w prasie i rozmowach prywatnych podawano, że umieszczano je za wycieraczkami samochodów, które stały poza strefą. Ponadto dodał, że inspektorzy SPP otrzymują premie od ilości wystawionych zawiadomień, co - w ocenie zobowiązanego - skutkuje utratą wiarygodności tych dowodów.

Zobowiązany podkreślił, że nie kwestionuje prawa do pobierania opłaty parkingowej, lecz sprzeciwia się jej pobieraniu bez należytego zgromadzenia dowodów potwierdzających fakt parkowania w strefie płatnego parkowania. Dodał również, że nie parkował w strefie ponieważ nie chciał ponosić dodatkowych opłat z tego tytułu. Jeżeli parkował samochód w okolicy strefy to zawsze upewniał się, czy jest to poza znakiem określającym początek strefy.

Dalej L. S. wskazał, że w związku z uznaniem zarzutu przedawnienia opłaty dodatkowej dotyczącej postoju w dniu 31 grudnia 2003 r., zmianie winna ulec kwota należności, jak również tytuł wykonawczy w poz. 33.

Ponadto zobowiązany zarzucił, iż tytuł wykonawczy nie zawiera wskazania, czy obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej jest wymagalny, co skutkuje wadliwością wystawionego tytułu, który nie może stanowić podstawy prowadzenia egzekucji. Skarżący podniósł również, że pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów nie jest tożsame z pouczeniem o trybie odwoławczym w przypadku wręczenia zawiadomienia, gdy samochód stał poza strefą płatnego parkowania. Również wskazanie, że należność podlega egzekucji w oparciu o art. 2 u.p.e.a. jest niewystarczające wobec niewskazania konkretnego paragrafu i punktu tego artykułu.

L. S. podniósł również, iż wskazanie kwoty należności kosztów upomnienia i daty doręczenia upomnienia w tytule wykonawczym nie jest dowodem doręczenia upomnienia, wobec czego nie wiedział on, czy dowód doręczenia upomnienia został dołączony do tytułu wykonawczego, skoro nie wręczono mu kopii tego dowodu podczas doręczenia tytułu wykonawczego. Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upomnienie musi poprzedzać wydanie tytułu wykonawczego. Brak dowodu jego doręczenia dyskwalifikuje tytuł wykonawczy, który bez tego dowodu jest niepełny i nie może być w oparciu o niego prowadzona egzekucja.

Na koniec zobowiązany wskazał, że postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela podpisał komornik, który jako organ egzekucyjny, nie powinien wypowiadać się w imieniu wierzyciela.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1, 13b ust. 1, 13f ust. 1 i 2 u.p.d., § 7 ust. 1 i 4, § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta nr XIII/269/03 z dnia

1 grudnia 2003 r. oraz powołało uchwałę nr XXIX/576/04 Rady Miasta

z dnia 22 listopada 2004 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajdują się 243 zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] na różnych ulicach w centrum, wystawione przez różnych inspektorów, które są wystarczającym środkiem dowodowym do wykazania istnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej - który powstaje z mocy prawa. Organ wyjaśnił, że w zawiadomieniu wpisuje się konkretne dane, dotyczące ulicy postoju, godziny sporządzenia zawiadomienia, nr rejestracyjnego i marki pojazdu, datę (dzień, miesiąc, rok) oraz numer służbowy inspektora i jego podpis. Dane te nie są obszerne ani szczegółowe, nie pozostawiają również sfery dowolności na ich interpretację. Z zawiadomień tych wynika, że pojazd należący do zobowiązanego każdorazowo był zaparkowany bez biletu. Według organu, nie jest to więc sytuacja niejasna, mogąca powodować spory co do sposobu zakreślenia biletu, upływu jego ważności bądź umieszczenia biletu w miejscu albo w sposób, który nie pozwalałby na odczytanie jego treści. Wyjątek stanowią zawiadomienia o nieopłaconych postojach w dniach 6 września 2004 r. przy

ul. P. z adnotacją "bilet za 1 zł nr [...]" i przy ul. S. - "bilet 1 - nr [...] z dnia 2.09" oraz w dniu 11 lipca 2007 r. "N [...] 1/2 godz. skreślony dwukrotnie". Zgodnie jednak z § 7 ust. 3 powołanej uchwały, bilety zakreślone nieczytelnie, niejednoznacznie lub nietrwale przekreślone, są traktowane jako nieważne.

W ocenie Kolegium wątpliwości budzą zawiadomienia sporządzone:

– w dniu 18 stycznia 2006 r., w którym pierwotnie wpisano inną ulicę, numer rejestracyjny i markę samochodu, a następnie przekreślono te dane wpisując

ul. S. oraz dane pojazdu należącego do zobowiązanego;

– w dniu 27 października 2005 r., gdzie pierwotnie wpisano inny numer rejestracyjny pojazdu, tj. "[...]", a następnie przekreślono, wpisując numer rejestracyjny pojazdu zobowiązanego.

Organ stwierdził, że ww. zawiadomienia mogą budzić wątpliwości co do prawidłowości i rzetelności ich sporządzenia, stąd nie stanowią wystarczającego dowodu na ustalenie istnienia egzekwowanego obowiązku. W związku z powyższym, co do opłat dodatkowych za nieopłacony postój w dniach 27 października 2005 r. i 18 stycznia 2006 r. zarzut nieistnienia obowiązku zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy uznał za nie zasługujące na wiarę twierdzenie zobowiązanego, że inspektorzy znając dane pojazdu, mogli wystawiać zawiadomienia o nieopłaconym postoju, nie odnotowując w ogóle obecności pojazdu zobowiązanego w granicach strefy płatnego parkowania. Organ wskazał, że zobowiązany nie wyjaśnił przy tym, skąd kilkadziesiąt osób w okresie około czterech lat znało dane pojazdu zobowiązanego oraz w jaki sposób (i z jakich przyczyn) osoby te pozostawały

w zmowie, sporządzając zawiadomienia o nieopłaconym postoju, nie widząc w ogóle pojazdu zobowiązanego bądź dopuszczając się takich czynności poza granicami strefy, wpisując fikcyjne dane odnośnie miejsca postoju pojazdu. Przedstawioną przez zobowiązanego hipotezę, jako nieprawdopodobną, należało więc odrzucić.

Ponadto, organ ten wyjaśnił, że jeżeli skarżący uważa, iż zawiadomienia zostały sporządzone w sposób nierzetelny, w szczególności wpisano w nich nieprawdziwe dane odnośnie miejsc i czasu postoju pojazdu, może powiadomić właściwe organy ścigania. Organ odwoławczy podkreślił, że ani wierzyciel ani organ egzekucyjny nie jest zobowiązany, a nawet uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub poszukiwania dowodów celem udokumentowania zarzutów skarżącego. Obowiązek ten obciąża zobowiązanego, a nie wierzyciela lub organ egzekucyjny, gdyż

to skarżący zgłaszając dany zarzut, zamierzał spowodować określony skutek prawny. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyroki NSA z 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 591/08, z 11 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1513/09, z 9 grudnia 2009r. sygn. akt I OSK 869/09 i I OSK 868/09.

W dalszej części uzasadnienia postanowienia Kolegium - powołując się na treść

art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz treść § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - wyjaśniło, że z powyższych przepisów wynika, iż

w przypadku uznania części zarzutów, brak jest zarówno podstaw do wystawienia nowego tytułu wykonawczego, jak i jego aktualizacji. Uznanie zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku nie jest bowiem tożsame z jego wygaśnięciem, a jedynie niweczy możliwość domagania się jego wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Wierzyciel i organ egzekucyjny w jednej osobie ogranicza kwotę egzekwowanych należności, powiadamiając o tym fakcie np. dłużnika zajętej wierzytelności - w aktach sprawy znajduje się pismo z 21 lipca 2009 r. skierowane do banku [...]., jak i do zobowiązanego, w sprawie zmiany wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego.

Dalej wskazano, że organ egzekucyjny rozpatrzył zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, tymczasem zobowiązany zarzucił, że kwestia ta ma drugorzędne znaczenie bowiem jego zarzut dotyczył tytułu wykonawczego, który nie zawierał wskazania, czy obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej jest wymagalny. W związku z tym organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a., na stronie pierwszej tytułu pod pozycją 39-41 znajduje się klauzula o treści "Wykazane w niniejszym tytule wykonawczym zobowiązanie pieniężne jest wymagalne i podlega egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca

1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym". Klauzula ta znajduje się w treści urzędowego formularza, zatem nie jest fizycznie możliwym ażeby oświadczenie tej treści zostało przez wierzyciela pominięte. Stąd organ egzekucyjny zinterpretował twierdzenia zobowiązanego i skupił się na rozpatrzeniu zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Organ odwoławczy dodał, że tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej egzekucji administracyjnej, jak również pouczenie

o prawie do wniesienia zarzutów. Wskazanie przepisu art. 2 u.p.e.a. wyczerpuje wymóg wskazania podstawy prawnej egzekucji administracyjnej, co więcej, wierzyciel nie może ingerować w treść tych elementów tytułu wykonawczego, które zostały przez ustawodawcę określone we wzorze formularza tytułu. Tytuł zawiera również pouczenie o prawie do wniesienia zarzutów. Pouczenie to jest kolejnym elementem, który zawiera wzór urzędowego formularza tytułu wykonawczego.

Organ odwoławczy uznał, iż nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut zobowiązanego, że tytuł nie spełnia wymogu określonego w art. 27 § 3 u.p.e.a., bowiem wierzyciel nie załączył do niego dowodu doręczenia upomnienia. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upomnienie sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden jest dla zobowiązanego, a drugi pozostaje w aktach sprawy. Wierzyciel wysyłając upomnienie za pośrednictwem państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" przesyłką poleconą listową za potwierdzeniem odbioru, zamieszcza na druku potwierdzenia odbioru numer, o którym mowa w ust. 2, poprzedzony symbolem "Up". Upomnienie może być również doręczone bezpośrednio przez wierzyciela w sposób określony w Kodeksie postępowania administracyjnego (§ 4 ust. 4). Dowodem doręczenia upomnienia jest oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej przez zobowiązanego. Dowód doręczenia upomnienia wierzyciel załącza do egzemplarza tytułu wykonawczego przeznaczonego dla organu egzekucyjnego. Pozwala to organowi egzekucyjnemu na zbadanie z urzędu dopuszczalności egzekucji poprzez ustalenie, że uprzednio zostało zobowiązanemu doręczone upomnienie (art. 29 § 1 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a.). Wymóg ten podlega badaniu przez organ egzekucyjny lub organ nadzoru, uprawnienie to nie przysługuje zobowiązanemu, który jednakże może zgłosić zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Do tytułu wykonawczego znajdującego się w aktach egzekucyjnych wierzyciel załączył dowód doręczenia zobowiązanemu w dniu 5 sierpnia 2008 r. upomnienia nr [...] z dnia 30 lipca 2008 r.

Na koniec Kolegium podniosło, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ egzekucyjny może odstąpić od procedury zwrócenia się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonego zarzutu w sytuacji, gdy organ egzekucyjny i wierzyciel jest tym samym podmiotem. W przypadku, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której Prezydent Miasta jest zarówno organem egzekucyjnym jak i wierzycielem, stosowanie procedury zwracania się o stanowisko wierzyciela (do samego siebie) jest więc bezprzedmiotowe. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podniesiony w zażaleniu, że organ egzekucyjny wypowiedział się w imieniu wierzyciela, co w ocenie skarżącego jest niedopuszczalne.

L. S. pismem z 23 lutego 2010 r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części utrzymującej w mocy zaskarżone przez stronę postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 9 lipca 2009 r. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a.,

2) art. 33 pkt 1 u.p.e.a.,

3) art. 13b w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.d.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części oraz o zwrot przez Prezydenta Miasta pobranej w drodze egzekucji administracyjnej kwoty [...] zł wraz z odsetkami oraz obciążenie kosztami postępowania sądowego stronę, która wszczęła ww. egzekucję.

Uzasadniając skargę L. S. wskazał, że podtrzymuje zarzut wynikający z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., iż nie istniał obowiązek, na który powołuje się Prezydent Miasta i jego służby, albowiem nie parkował swojego samochodu w Strefie Płatnego Parkowania, a wierzyciel na jego żądanie nie przedstawił rzetelnych dowodów potwierdzających powyższe roszczenia.

Następnie skarżący wskazał, że z upomnienia wynika, iż 244 razy pozostawił samochód w strefie płatnego parkowania w okresie od 31 grudnia 2003 r. do 21 grudnia 2007 r., a w każdym przypadku podano nazwę ulicy, na której zaparkowano samochód, numer zawiadomienia i godzinę oraz dzień jego wystawienia, a także kwotę należności głównej za każdy postój - łącznie [...] zł. Skarżący podkreślił, że nie określono jednak numeru oraz nie podano innych danych, które pozwoliłyby na identyfikację, w której części ulicy był zaparkowany samochód. Nie przedstawiono też na różnych etapach postępowania innych dowodów np. fotografii, które pozwoliłyby na identyfikację, w którym miejscu ulicy parkowano samochód. Z tej przyczyny skarżący odmówił zapłaty żądanej kwoty, mimo iż wystawiony został tytuł wykonawczy numer [...].

Dalej, skarżący podniósł, że w wielu przypadkach strefa płatnego parkowania obejmowała tylko część ulicy. Wskazał też, że jednostki organizacyjne Prezydenta Miasta (m.in. Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego oraz Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego) wyznaczyły za pomocą znaków drogowych na obszarze miasta Strefę Płatnego Parkowania, przy czym wyłączyły z tak oznakowanej SPP fragmenty ulic, na których obowiązywał zakaz zatrzymywania się lub zakaz postoju (strefa oznaczona znakami drogowymi B-36 lub B-35), co w praktyce doprowadziło do tego, że znak oznaczający SPP sąsiadował ze znakami B-36 lub B-35, wyraźnie oddzielając fragment ulicy objęty oznakowaniem SPP od części ulicy objętej oznakowaniem B-36 lub B-35. W skardze L. S. wymienił przykładowo kilkanaście takich ulic.

Skarżący podtrzymał swoje stanowisko co do tego, że nie pozostawiał własnego samochodu w Strefie Płatnego Parkowania. Dodał, że z pełną świadomością parkował samochód w miejscach nieoznaczonych jako SPP. Ponadto, podkreślił, że miejsca objęte SPP powinny być oznaczone znakiem drogowym D-44 zgodnie z § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury i Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia

31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393). Parkowanie przed tym znakiem nie jest parkowaniem w strefie płatnego parkowania.

Skarżący wskazał, że jego zdaniem zawiadomienia sporządzane przez pracowników SPP - jedyny dowód w sprawie - obarczone są wadą polegającą na tym, że nie podano jakiego fragmentu wymienionej ulicy dotyczą, tj. oznaczonego Strefą Płatnego Parkowania, czy też wyłączonego z tej strefy. L. S. dodał, że podejrzewa, iż takie postępowanie pracowników SPP budziło wątpliwości co do ich rzetelności, wobec czego od pewnego czasu pracownicy SPP w sposób dokładny oznaczają miejsce parkowania samochodu, wykonując jednocześnie fotografię kontrolowanego samochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Kolegium wskazało, że termin do wniesienia zarzutów został określony w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. i wynosi 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Termin ten ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu. Jego uchybienie skutkuje negatywnymi dla zobowiązanego konsekwencjami w sferze obrony jego praw w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, chociaż w toku tego postępowania służą mu inne środki, jak np. określona w art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne, czy też żądanie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 4 tej ustawy. Wobec tego, zobowiązany nie może w dowolnym czasie, np. w kilka dni po wniesieniu zarzutów, w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów lub w skardze do sądu administracyjnego - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne bądź faktyczne, nawet jeżeli "nowe" podstawy zarzutu nie mogły być zgłoszone w terminie, w tym czasie bowiem jeszcze nie istniały (tak też WSA w Warszawie w wyroku z 16 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2485/04). Podobnie sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w postępowaniu przed tym sądem (por. wyrok NSA Oddział Zamiejscowy w Lublinie z 3 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1246/96). Takim nowym uzasadnieniem faktycznym zarzutu nieistnienia obowiązku jest twierdzenie skarżącego, zawarte po raz pierwszy w skardze, że na wybranych ulicach objętych strefą płatnego parkowania parkował pojazdem bądź na kopertach, które w ocenie skarżącego zwolnione są z obowiązku uiszczania opłat bądź też bezpośrednio przed znakiem D-44 oznaczającym granice strefy płatnego parkowania. Zarzuty te, jako spóźnione, nie mogły być rozpatrywane przez wierzyciela i organ egzekucyjny, tj. Prezydenta Miasta, ani tym bardziej przez organ nadzoru. Nie mogą również być przedmiotem rozpatrywania przez Sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie ma podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych

są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych

na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Stosownie zaś do art. 13b ust. 1 wymienionej ustawy, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania,

w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach

lub całodobowo.

Kolejne przepisy art. 13b u.d.p. określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust. 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania tej strefy (ust. 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3). W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi.

Natomiast na podstawie art. 13f tej ustawy, za nie uiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (ust. 2), opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).

Rada Miasta na podstawie upoważnienia zawartego we wskazanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych podjęła Uchwałę nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta oraz sposobu ich pobierania. Uchwała ta, wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest aktem prawa miejscowego, a zatem jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na terenie S. Wyżej wymieniony przepis Konstytucji stanowi bowiem, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Wobec tego, przepisy tejże uchwały stanowiące przepisy powszechnie obowiązujące na terenie S., dotyczą każdego, kto parkuje pojazd na terenie strefy płatnego parkowania.

W niniejszej sprawie istotne jest stwierdzenie, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika wprost z przepisów prawa, nie zachodzi więc konieczność jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego np. decyzji (podobnie: wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 2580/04, wyrok WSA w Szczecinie z 26 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 534/06 - nie publikowany).

W ocenie Sądu, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, o której mowa

w art. 13f u.d.p., jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. Opłata dodatkowa funkcjonalnie związana jest z opłatą za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, a ustawowe określenie "Za nieuiszczenie opłat, o których mowa

w art. 13 ust.1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową", wskazuje na to, że obowiązek

jej uiszczenia wynika z mocy prawa, zwłaszcza że ustawodawca nie przewidział konieczności wydawania innego aktu administracyjnego. Wobec stwierdzenia,

iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu (w tym opłaty dodatkowej) powstaje z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji, a więc nie powstaje również po stronie zarządcy (zarządu) drogi obowiązek doręczania właścicielowi pojazdu takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez inspektora nieuiszczenia opłaty za postój, inspektor sporządza "zawiadomienie", które dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty, a zarazem informuje właściciela pojazdu o powstałym obowiązku dokonania opłaty, lecz nie nakłada na niego tego obowiązku. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie, a taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego pozostawiania zawiadomienia

za wycieraczką samochodu, wskazać należy, iż umieszczanie takiej informacji

za wycieraczką pojazdu wprawdzie nie gwarantuje, iż korzystający z pojazdu

ją otrzyma, jednak żaden przepis prawa nie nakazuje doręczania takiej informacji

"za potwierdzeniem odbioru", a zdaniem Sądu, brak takiego właśnie trybu doręczania informacji ("zawiadomienia o nieopłaconym postoju") nie narusza konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, w tym prawa do obrony (do procesu, do sądu). Właściciel pojazdu ma możliwość dochodzenia swoich praw m.in. poprzez złożenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym takie postępowanie wszczyna się dopiero po uprzednim doręczeniu upomnienia (wezwania do zapłaty), z wykazaniem żądanej należności. A zatem, jeśli właściciel pojazdu pozostawił go w strefie płatnego parkowania, a mimo nieuiszczenia opłaty za postój, nie pozostawiono za wycieraczką pojazdu zawiadomienia, właściciel pojazdu może - po otrzymaniu upomnienia - uiścić opłatę dodatkową bez wszczynania postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte dopiero po uprzednim doręczeniu tytułu wykonawczego. Jeżeli właściciel pojazdu kwestionuje istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej poprzez wniesienie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, oceny zasadności tego zarzutu dokonuje wierzyciel, a jego ocena podlega kontroli organu drugiej instancji, a następnie sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje zasadniczy zarzut skargi, bowiem zarówno Prezydent Miasta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swych orzeczeniach dokonały szczegółowej oceny sporządzonych przez inspektorów SPP zawiadomień o nieuiszczonej opłacie za postój pojazdu. Jak słusznie wskazały organy, fakt postoju pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] należący do skarżącego został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez różnych inspektorów, którzy wystawili 243 zawiadomienia o nieopłaconym postoju, poprzez pozostawienie za wycieraczką samochodu zawiadomień. Trafnie organy stwierdziły, że okoliczność, iż zawiadomienia zostały wystawione przez wielu inspektorów, w bardzo długim okresie czasu i dotyczyły postoju na wielu ulicach, pozwala na uznanie, że w istocie nieprawdopodobnym jest zaistnienie pomyłki lub świadomego działania inspektorów na niekorzyść strony. Ponadto zauważyć należy, że organ odwoławczy po stwierdzeniu, iż zawiadomienia z dnia 18 stycznia 2006 r. i z dnia 27 października 2005 r. mogą budzić wątpliwości co do prawidłowości i rzetelności ich sporządzenia z powodu naniesionych na nie poprawek i skreśleń, uwzględnił w tym zakresie zarzut strony nieistnienia obowiązku. W ślad za organem podkreślić należy również, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie podnoszonych okoliczności. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na zobowiązanym i obowiązku tego nie można przerzucać na organy (vide wyrok NSA z 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 591/08).

Sąd podzielił argumentację organów obu instancji, że przedmiotowe kopie 243 "Zawiadomień o nieopłaconym postoju w Strefie Płatnego Parkowania" z okresu od

30 stycznia 2004 r. do 21 grudnia 2007 r., sporządzonych przez różnych inspektorów SPP (o czym świadczą odmienne numery służbowe i podpisy), pozwala na stwierdzenie, iż żądana należność wierzyciela istnieje, a zatem zasadne było sporządzenie upomnienia, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji (a zarazem wierzyciel), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania dysponował więc dowodami, które w sposób wystarczający dokumentowały fakty nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za parkowanie pojazdu

w Strefie Płatnego Parkowania, co skutkowało naliczeniem opłaty dodatkowej, wobec czego żądanie zapłaty kwoty [...] zł, z tytułu nieuiszczonych opłat, w datach wskazanych w upomnieniu, jest zasadne. Nie można więc podzielić zarzutu zobowiązanego, iż wierzyciel nie przedstawił rzetelnych dowodów potwierdzających zasadność egzekwowanych należności.

Odnosząc się do okoliczności podniesionych przez skarżącego dopiero

na etapie postępowania sądowego, a dotyczących m.in. niewskazania w zawiadomieniach dokładnego miejsca postoju pojazdu (brak szczegółowego wykazania w jakiej części ulicy zaparkowano samochód oraz brak stosownej dokumentacji fotograficznej), co uniemożliwia bezsporne stwierdzenie, iż skarżący nie parkował w strefie płatnego parkowania, a jedynie w tych częściach ulicy, które były wyłączone ze strefy, Sąd podziela stanowisko Kolegium, które wskazało, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i rozpoznać je, a do Sądu należy kontrola legalności tych rozstrzygnięć.

Jedynie więc na marginesie Sąd zauważa, że twierdzenia skarżącego

nie zasługują na uwzględnienie, bowiem nie można uznać ich za wiarygodne.

W zażaleniu skarżący wskazał, iż z informacji zamieszczonych w prasie oraz z prywatnych rozmów dowiedział się, że zawiadomienia umieszczano za wycieraczkami samochodów zaparkowanych poza strefą płatnego parkowania. Taki zarzut oznacza więc jedynie przypuszczenie skarżącego, iż mogły się zdarzać takie wypadki, jednak nie stanowi on przekonującego argumentu za tym, iż takie przypadki dotyczyć mogły skarżącego. Zgodnie bowiem z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego uznać należy, że gdyby faktycznie inspektorzy umieścili zawiadomienia za wycieraczką pojazdu, który był pozostawiony poza strefą płatnego parkowania, to przede wszystkim każdy posiadacz pojazdu, którego dotyczyłaby taka sytuacja (także skarżący), we własnym interesie powinien niezwłocznie to niewłaściwe postępowanie inspektora zakwestionować w biurze SPP. Niezależnie od tego – jak wskazało Kolegium – mając takie dowody nierzetelności i sporządzania nieprawdziwych zawiadomień, skarżący mógł powiadomić o tych faktach organy ścigania. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie ma jednak okoliczność, iż w razie gdyby rzeczywiście wobec skarżącego wystawiono takie nieprawdziwe zawiadomienia (dotyczące parkowania pojazdu poza strefą płatnego parkowania), to te fakty – z oczywistych powodów – wskazałby od razu w złożonym zarzucie, a nie dopiero w zażaleniu lub w skardze. Całkowicie za nieprzekonujące należało więc uznać podkreślone w skardze stwierdzenie, że skarżący zawsze upewniał się, iż parkuje poza SPP.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasad postępowania wynikających z art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu, organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżone postanowienie wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i słusznie uznał, że na uwzględnienie zasługuje zarzut nieistnienia obowiązku dotyczącego nieopłaconych postojów w dniach

27 października 2005 r. i 18 stycznia 2006 r., w pozostałym zaś zakresie uznał zarzuty za nieuzasadnione. Zaskarżone postanowienie zostało uzasadnione w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy. Organy obu instancji prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Mając wszystko powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji,

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.).