Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 374/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów ... w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niespełniania warunków uznania i wykreślenia z rejestru grup : 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy Producentów ....w K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Grupy [...] "S." sp. z o.o. w K. (dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] grudnia 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora K-P Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (dalej: Dyrektor Oddziału ARIMR) z

[...] kwietnia 2018 r., nr [...] stwierdzającą niespełnianie warunków uznania oraz wykreślającą stronę z rejestru grup producentów rolnych. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:

W dniu [...] lipca 2005 r. Wojewoda K-P decyzją nr [...] stwierdził spełnienie przez Grupę

"S." sp. z o.o. warunków określonych w art. 3 i 4 oraz przepisach wydanych na

podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich

związkach oraz o zmianie innych ustaw (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz.

1026, dalej: ustawa o grupach) i wpisał spółkę do rejestru grup producentów rolnych dla

produktu: trzoda chlewna żywa i nadał numer ewidencyjny T ch ż 04 05 4 027.

W dniu 16 grudnia 2016 r. strona złożyła do Dyrektora Oddziału Terenowego

Agencji Rynku Rolnego w B. (dalej "Dyrektor OT ARR") wniosek o

potwierdzenie spełniania warunków uznania złożony przez Grupę wraz z załącznikami.

Do wniosku dołączono: m.in. listę wspólników Grupy, opis struktury Grupy na dzień 15

grudnia 2016 r., wypis aktu notarialnego Repertorium A nr [...] tekst ujednolicony

umowy Spółki z 26 lutego 2005 r.

Pismem z 26 maja 2017 r. Dyrektor OT ARR zwrócił się do strony o złożenie

wyjaśnień, w którym m.in. poinformował, że umowa spółki nie spełnia warunków

uznania określonych w art. 2, art. 3 oraz art. 4 ustawy o grupach w zakresie celów

realizowanych przez Grupę oraz sankcji.

W dniu 13 czerwca 2017 r. skarżąca złożyła wyjaśnienia i uzupełniła

dokumentację w niepełnym zakresie. Następnie w dniu 27 listopada 2017 r. strona

złożyła do właściwego w sprawie Dyrektora Oddziału ARiMR kopię aktu notarialnego

Repertorium [...] z 26 października 2017 r.

Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził niespełnianie

warunków uznania przez Grupę w zakresie produkcji produktu lub grupy produktów:

trzoda chlewna żywa, ze względu na które grupa została utworzona i wykreślił ją z

rejestru grup. Organ I instancji porównał cele grupy określone w umowie spółki z celami

wskazanymi w ustawie o grupach i stwierdził, że w akcie założycielskim nie określono

następujących ustawowych celów działalności grup producentów rolnych: rozwijania

umiejętności biznesowych, marketingowych; organizowania i ułatwiania procesów

wprowadzania innowacji. Dokonując dalszej analizy umowy spółki organ I instancji

stwierdził także, że zapisy umowy nie spełniają warunków określonych w art. 4 ust. 1

pkt 7 lit. b ustawy o grupach, gdyż nie określają one sankcji wobec członka grupy, który

nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 ustawy. Tym samym, zdaniem

Dyrektora Oddziału ARiMR, skarżąca nie dostosowała swojego aktu założycielskiego do

wymogów znowelizowanej ustawy o grupach w ustawowym terminie, tj. do dnia

18.12.2016 r. i jej akt założycielski nie spełnia warunku określonego w art. 3 ust. 1 pkt 2

w związku z art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o grupach.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z [...]

grudnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zważył, że spółka do dnia 18 grudnia

2016 r. miała czas na dostosowanie się do warunków wynikających z ustawy z dnia 11

września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz

o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z

udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów

Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U.

z 2015 r. poz. 1888, dalej: ustawa z 11 września 2015 r.), a więc powinna dostosować

zapisy w akcie założycielskim w zakresie celów jak i sankcji wobec członka grupy, który

nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 ustawy o grupach.

Organ II instancji potwierdził, że zapisy w § 1 ust. 2 umowy spółki z o.o. w

zakresie celów, jakie grupa realizuje są niezgodne z celami wskazanymi w art. 2 w

związku z art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy o grupach, w brzmieniu nadanym ustawą z 11

września 2015 r. W umowie spółki nie uwzględniono następujących celów: rozwijanie

umiejętności biznesowych, marketingowych oraz organizowanie i ułatwianie procesów

wprowadzania innowacji.

Prezes ARiMR podkreślił, że zgodnie z uzasadnieniem do ustawy z 11 września

2015 r., zmiana brzmienia przepisu art. 2 ustawy o grupach miała na celu dookreślenie

katalogu celów, dla których mogą tworzyć się grupy producentów rolnych i

uwzględnienie w nim także celów określonych w art. 27 rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady UE nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia

rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju

Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady WE nr 1698/2005

(Dz.U. L 347 z 20.12.2013, poz. 487), ze względu na realizację których grupy

producentów rolnych miałyby możliwość otrzymania wsparcia finansowego ze środków

Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Organ

odwoławczy stwierdził, że strona nie dostosowała zapisów swojego aktu

założycielskiego do wymogów znowelizowanej ustawy w zakresie celów działalności

grupy w ustawowym terminie tj. do dnia 18 grudnia 2016 r. Prezes ARiMR zauważył, że

spółka wprawdzie w toku prowadzonego postępowania dołączyła akt notarialny

Repertorium [...] z 22 października 2017 r., którym wprowadziła stosowne

zmiany do umowy spółki, niemniej czynności te dokonała po terminie 1 roku od wejścia

w życie przepisów ustawy z 11 września 2015 r.

Stwierdził także, że spółka nie potwierdziła warunków uznania określonych w art. art. 4 ust. 1 pkt 7

ustawy o grupach, który stanowi, że akt założycielski grupy powinien zawierać sankcje wobec członka

grupy, który: a) nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków, b) nie spełnia warunków określonych w

art. 2 i art. 3 lub art. 2 i art. 3a. Akta założycielski strony takich sankcji nie zawierał.

Organ odwoławczy podkreślił, że termin 18 grudnia 2016 r., to termin prawa

materialnego, a nie prawa procesowego. Nowela do ustawy określiła skutki prawne

zachowania terminu. W przypadku złożenia wniosku z zachowaniem terminu i

zachowaniem zmian w akcie założycielskim zgodnie z nowymi, prawnymi

wymaganiami, organ wydawał grupie zaświadczenie potwierdzające spełnianie przez

grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na

podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy

(art. 4 ust. 6). Natomiast w przypadku nie złożenia wniosku w terminie bądź złożenia

wniosku w terminie ale nie dokonania zmian merytorycznych wymaganych nową treścią

przepisów ustawy o grupach producenckich, organ wydawał decyzję o stwierdzeniu

niespełniania przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach

wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą

do ustawy i wykreślał ją z rejestru grup (art. 4 ust.5).

Prezes ARiMR odnosząc się do zarzutów odwołania uznał je za bezzasadne.

Pismem z 28 stycznia 2019 r. strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie

zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w

szczególności przepisu art. 4 ust. 5 pkt 2) w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z 11 września

2015 r., które to naruszenia miały wpływ na decyzję organu.

W ocenie skarżącej ustawa z 11 września 2015 r. nie wskazuje expressis verbis

terminu do jakiego grupa producentów rolnych winna spełniać warunki ustawy o

grupach w nowym jej brzmieniu. Ustawa z 11 września 2015 r. wskazuje jedynie (art. 4

ust. 1 pkt 1) graniczny termin na złożenie wniosku o potwierdzenie spełniania warunków

ustawowych. A to oczywiście dwa różne zobowiązania grupy producentów rolnych.

Zdaniem strony skoro organ wydaje decyzję, po przeprowadzeniu postępowania

i w toku tego postępowania strona dostosowała swój akt założycielski do warunków

określonych ustawą z 11 września 2015 r., to organ nie był uprawniony do wydania

decyzji o treści takiej jak zaskarżona. W ocenie skarżącej żaden przepis nie nakazuje

organowi, ani go nie uprawnia, do stwierdzania spełniania warunków na moment

składania wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r.

Gdyby ustawodawca miał na celu dokładnie takie uprawnienia organu w normie

kompetencyjnej, to nadałby stosownym przepisom (art. 4 ust. 1 pkt. 7) ustawy z 11

września 2015 r. inną treść, np. dodając słowa "na dzień składania wniosku", czy

używając czasu przeszłego itp. Potwierdzeniem tego stanowiska, wg strony jest wyrok

WSA w Warszawie z 2 sierpnia 2018 r., V SA/Wa 134/18.

Strona stwierdziła, że bezspornie na moment wydawania decyzji administracyjnej

przez organ I instancji (tj. 26 kwietnia 2018 r.) skarżąca spełniała warunki, o których

mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r.

Dodatkowo spółka w odniesieniu do zarzutu niespełniania dwóch celów

stwierdziła, że art. 4 ustawy o grupach precyzyjnie wskazuje obligatoryjne elementy

aktu założycielskiego (umowy, statutu) grupy producentów rolnych. W gronie

obowiązkowych zapisów nie znajduje się - wbrew twierdzeniom organu - zobowiązanie

do umieszczenia celów, dla jakich powstała grupa, a już tym bardziej nakaz

przenoszenia (de facto kopiowania) odpowiednich zapisów ustawy o grupach (art. 2 ust.

1) po ich każdorazowej nowelizacji.

W ocenie strony powyższe nie uchybia ustawowemu obowiązkowi, którym objęte

są wszystkie grupy, w tym skarżąca, realizacji celów wskazanych w art. 1 ust. 2 ustawy

o grupach, niezależnie od tego czy cele działania grupy zostały skopiowane do aktu

założycielskiego czy też nie. Innymi słowy grupa producentów rolnych może do swojego

statutu (umowy spółki) w ogóle nie wprowadzać celów działania zapisanych w ustawie o

grupach, natomiast obowiązana jest je realizować - faktycznie, a nie poprzez

deklaratywne umieszczenie w akcie założycielskim - co podlega kontroli następczej

uprawnionego organu (art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o grupach).

W odniesieniu natomiast do twierdzenia, że umowa spółki nie zawierała sankcji,

strona przytoczyła obowiązki wynikające z art. 2 i 3 ustawy o grupach i podała, że za

niewypełnianie obowiązków członka grupy aktualna na dzień 16 grudnia 2016 r. umowa

spółki przewidywała sankcję w postaci przymusowego umorzenia udziałów - §10 ust. 3 i

§19 umowy spółki. Strona podkreśliła, że art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach daje

swobodę grupom w wyborze ilości, rodzaju i intensywności sankcji.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie jest bezsporne, że skarżąca została na mocy decyzji z [...] maja 2005

r., uznana za grupę producentów rolnych dla produktu trzoda chlewna żywa i wpisana

do Rejestru grup producentów. Grupa działała na mocy ustawy z 15 września 2000 r. o

grupach producentów rolnych i ich związkach.

Obecnie realizowany jest PROW na lata 2014-2020. Rozporządzenie Rady (WE)

nr 1234/2007 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr

1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów

rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79,

(WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (DZ.U. UE L nr. 347 str. 671, dalej:

rozporządzenie 1308/2013), a rozporządzenie nr 1698/2005 zostało zastąpione

rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia z dnia 17

grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski

Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym

rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L nr. 347 str. 487, dalej:

rozporządzenie 1305/2013).

Przepisy unijne rozszerzyły podstawowe cele powstania i działania grup

producentów. W art. 27 ust. 1 rozporządzenia 1305/2013 wyjaśniono, że wsparcia w

ramach tego działania udziela się w celu ułatwienia tworzenia grup i organizacji

producentów w sektorach rolnictwa i leśnictwa do celów: a) dostosowania do wymogów

rynkowych procesu produkcyjnego i produktów producentów, którzy są członkami takich

grup lub organizacji; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym

przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców

hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze

szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności; oraz d) innych zadań, które mogą

być prowadzane przez grupy i organizacje producentów, takich jak rozwijanie

umiejętności biznesowych i marketingowych oraz organizowanie i ułatwianie procesów

wprowadzania innowacji. Art. 27 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013, stanowi, że

"Wsparcia udziela się grupom i organizacjom producentów, które zostały oficjalnie

uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego na podstawie planu

biznesowego. Wsparcie to ogranicza się do grup i organizacji producentów, które są

MŚP", zaś ust. 5 stanowi, że "Państwa członkowskie mogą nadal udzielać wsparcia na

rozpoczęcie działalności grupom producentów nawet po uznaniu ich za organizacje

producentów na warunkach rozporządzenia (UE) 1308/2013"). Ponadto w

rozporządzeniu 1308/2013, w przepisach art. 152 – 154, uregulowano definicję,

uznawanie i statut organizacji producentów. W art. 154 ust. 2, w wersji obowiązującej do

31 grudnia 2017 r., wskazano, że "Państwa członkowskie mogą zadecydować, że

organizacje producentów, które zostały uznane na mocy prawa krajowego przed dniem

1 stycznia 2014 r., i które spełniają warunki określone w ust. 1 niniejszego artykułu, są

uznawane za organizacje producentów zgodnie z art. 152". Jednym z warunków

działania organizacji producentów było istnienie koncentracji podaży i wprowadzanie do

obrotu produktów swoich członków, bez względu na to, czy ma miejsce przeniesienie

prawa własności do produktów rolnych przez producentów na organizację producentów

oraz zastrzeżenie, że dani producenci nie są członkami jakiejkolwiek innej organizacji

producentów w odniesieniu do produktów objętych działalnością, o której mowa w

akapicie pierwszym (art. 152 ust.1 a lit b, d). Nadto w art. 153 ust. 1 lit. a, ust. 2 lit. c, d,

e wskazano na potrzebę istnienia w statucie organizacji producentów przepisów

dotyczących: obowiązku stosowania przez producentów będących członkami grupy,

przepisów przyjętych przez organizację, a dotyczących m.in. produkcji, wprowadzania

do obrotu, umożliwiających członkom grupy demokratyczną kontrolę ich organizacji i jej

decyzji, dotyczących kar za naruszenie obowiązków określonych w statucie, w

szczególności za nieuiszczenie składek lub naruszenie zasad ustalonych przez

organizację producentów, ustalenia zasad przyjmowania nowych członków, w

szczególności minimalnego okresu członkostwa, który nie może wynosić mniej niż rok.

Ustawą z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i

ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów

wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju

Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 dokonana została zmiana w

przepisach krajowych, zgodnych z wymaganiami przepisów unijnych. Wymieniona

nowelizacja ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich

związkach, weszła w życie 18 grudnia 2015 r. W ramach nowelizacji m.in. został

zmieniony przepis art. 3 ustawy zmienianej (zmieniono jego ust. 1 pkt 3 i 4 oraz dodano

do niego punkt 6 i 7), przepis art. 4 (w ust.1 wykreślono punkty 3 i 4 oraz zmieniono

treść punktu 7), przepis art. 6 (zmieniono jego treść).

Przepis art. 3 ust. 1 uzyskał brzmienie: "Art. 3. 1. Grupa producentów rolnych,

zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość

prawną, pod warunkiem że:

1) została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego

dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2,

2) działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim",

spełniających wymagania określone w art. 4,

3) żaden z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami

grupy", nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu

wspólników lub walnym zebraniu członków, także pośrednio:

a) przez dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów:

– na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników albo walnym zebraniu

członków, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej osoby prawnej

będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

– w spółce osobowej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z

innymi osobami,

b) gdy członkowie zarządu osoby prawnej będącej członkiem grupy stanowią

więcej niż połowę członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem grupy,

4) coroczne przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów

wytworzonych w gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej członków

grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup

produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

5) określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące

jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do

sprzedaży,

6) każdy z członków grupy w każdym roku działalności grupy produkuje oraz

sprzedaje do grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub

grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

7) każdy z członków grupy przynależy tylko do jednej grupy w zakresie danego

produktu lub grupy produktów."

Natomiast przepis art. 4 otrzymał brzmienie: "Art. 4. 1. Akt założycielski grupy

oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach powinien zawierać w

szczególności:

1) zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania

członków z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia

wydania decyzji, o której mowa w art. 7, nie może być krótszy niż trzy lata działalności

grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co

najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy,

2) zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z

ograniczoną odpowiedzialnością,

3) (uchylony),

4) (uchylony),

5) zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczących wielkości

sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została powołana, a

są sprzedawane poza grupą,

6) zasady tworzenia i wykorzystania funduszu specjalnego, o którym mowa w art.

5, jeżeli będzie on utworzony,

7) sankcje wobec członka grupy, który:

a) nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków,

b) nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a.

1a. Obowiązek złożenia na piśmie informacji o zamiarze wystąpienia z grupy co

najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy nie dotyczy

członków grupy, którzy otrzymali postanowienie o spełnieniu warunków określonych w

przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej

na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

2. W akcie założycielskim mogą być również zawarte postanowienia dotyczące w

szczególności:

1) zaopatrzenia członków grupy w środki produkcji,

2) zasad wspólnego użytkowania sprzętu rolniczego,

3) promocji produktów lub grupy produktów wprowadzanych do obrotu,

4) przechowywania, konfekcjonowania i standaryzacji produktów lub grupy

produktów."

W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że akt założycielski

(statut, umowa), jest tym dokumentem, w oparciu o który działa grupa i że akt ten musi

zawierać podstawowe treści wymienione w przepisach unijnych i przepisach krajowych.

Treści te są wiążące dla grupy i jej członków i nie mogą być one dowolnie regulowane,

z pominięciem lub naruszeniem zasad wskazanych w przywołanych przepisach.

Ustawa z 11 września 2015 r. nowelizująca z dniem 18 grudnia 2015 r., ustawę z

15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych, zawierała przepis art. 4 ust. 1

odnoszący się do grup już wpisanych do rejestru, określający roczny termin, liczony od

dnia wejścia w życie zmian wprowadzonych tą nowelą, do złożenia do organu wniosku

o potwierdzenie spełniania przez nich warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz

w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu

nadanym tą nowelą. Do wniosku zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej należało

dołączyć m.in. akt założycielski grupy.

Oznacza to, że zarejestrowana grupa producentów rolnych powinna złożyć we

wskazanym terminie wniosek o jakim jest mowa w art. 4 ust. 1 oraz dokonać

koniecznych zmian w akcie założycielskim, dostosowując treść swojego aktu do treści

przepisów w wersji obowiązującej od 18 grudnia 2015 r. Termin dostosowania tych

zmian i złożenia właściwego wniosku został określony jako roczny, liczony od dnia

wejścia w życie zmian wprowadzonych omawianą nowelą. Zatem termin ten upływał

zarówno na dokonanie zmian w akcie założycielskim jak i na zgłoszenie stosownego

wniosku w dniu 18 grudnia 2016 r.

Nie ulega też wątpliwości, że był to termin prawa materialnego, a nie prawa

procesowego. Nowela do ustawy określiła skutki prawne zachowania terminu. W

przypadku złożenia wniosku z zachowaniem terminu i zachowaniem zmian w akcie

założycielskim zgodnie z nowymi, prawnymi wymaganiami, organ wydawał grupie

zaświadczenie potwierdzające spełnianie przez grupę warunków określonych w art. 3

albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1

w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy (art. 4 ust. 6).

Natomiast w przypadku nie złożenia wniosku w terminie bądź złożenia wniosku w

terminie ale nie dokonania zmian merytorycznych wymaganych nową treścią przepisów

ustawy o grupach producenckich, organ na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy zmieniającej,

wydawał decyzję o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków określonych w art.

3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art.

1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy i wykreślał ją z rejestru grup. W tym miejscu

sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez spółkę wskazującego, że w dacie

do 18 grudnia 2016 r. należało złożyć jedynie wniosek o potwierdzenie spełniania

warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie

art. 6. Natomiast spełnić warunki uznania strona miała obowiązek do daty wydania

decyzji. Zdaniem strony skoro w dacie decyzji skarżąca spełniała już warunki, to organ

nie był uprawniony do stwierdzenia niespełnienia warunków uznania i wykreślenia z

rejestru grup. Z taką argumentacją nie sposób się zgodzi, gdyż naruszałaby ona zasadę

równości wobec prawa i powodowałaby, że treść rozstrzygnięcia (zaświadczenie lub

decyzja) uzależniona byłaby de facto od długości postępowania i woli urzędnika

(możliwość przedłużanie postępowania celem dostosowania aktu założycielskiego do

warunków ustawowych). Co więcej skarżąca składając wniosek o potwierdzenie

spełniania warunków uznania składa oświadczenie, że spełnia wymagania określone

m.in. w art. 2, art. 3. A więc przyjmując argumentację skarżącej, należałoby przyjąć, że

nie zawsze składane oświadczenie jest prawdziwe. Innymi słowy strona zakłada

rozbieżność między oświadczeniem a stanem faktycznym, co sąd w żaden sposób nie

może zaakceptować. W ocenie sądu termin 18 grudnia 2016 r. dotyczył zarówno

złożenia wniosku, jak również był datą graniczną na dostosowanie aktów

założycielskich. Powołany przez skarżącą wyrok WSA w Warszawie, został wydany w

określonym stanie faktycznym i co najważniejsze jest wyrokiem nieprawomocnym.

Przechodząc do dalszej analizy sprawy należy zauważyć, że w wymienionych

przepisach nie przewidziano instytucji przywrócenia terminu.

Skarżąca, co jest bezsporne złożyła wniosek w terminie (16 grudnia 2016 r.) i

obecnie sporne jest czy dostosowała (lub też nie musiała) zapisy swojego aktu

założycielskiego do nowych treści prawnych, zawartych w art. 3 ustawy o grupach. W

ocenie organu takich zapisów nie dostosowała. Przeciwnego zdania jest skarżąca i

wskazuje, że akt założycielski spółki częściowo obejmował kwestionowane zapisy, a

częściowo akt ten nie musiał obejmować tych zapisów, gdyż wynikają one wprost z

ustawy i zatem mocą tej ustawy wiążą grupę.

Przechodząc do rozstrzygnięcia sporu między organem a spółką, w ocenie sądu

rację należy przyznać stronie skarżącej. Po pierwsze zdaniem sądu strona miała

obowiązek dostosować akt założycielski w szczególności w zakresie zapisów

zmienionego art. 3 ustawy o grupach (art. 4 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r.), a nie

w zakresie art. 2 ust. 1 ustawy o grupach, w którym to przepisie określono cele grupy

producentów rolnych. Gdyby wolą ustawodawcy była konieczność, każdorazowego

zmieniania celów działania grupy, to tę wolę prawodawca by jednoznacznie

uzewnętrznił. Organ konieczność wpisywania nowych celów do aktów założycielskich

wywodzi z rozszerzającej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach, w którym to

przepisie prawodawca wskazał, że cyt. grupa producentów rolnych, prowadzi

działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została

utworzona przez producentów jednego produktu rolnego (...) w celach określonych w

art. 2. W ocenie sądu jest to rozszerzająca wykładnia, gdyż art. 4 ust. 1 ustawy z 11

września 2015 r. wprost nakazuje dostosowanie aktów założycielskich tylko do art. 3

(lub art. 3a) ustawy o grupach oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6. Nie

wskazuje na konieczność dokonywania zmian aktów w zakresie celów grupy. Co więcej

w ocenie sądu słusznie wskazuje skarżąca, że każda grupa niezależnie od tego czy

wpisze cele ustawowe do aktu założycielskiego, czy też nie - ma obowiązek ich

realizacji, gdyż są to cele ustawowe. W art. 1 ust. 1 ustawy o grupach wprost wskazano,

że ustawa określa zasady organizowania się producentów rolnych w grupy

producentów rolnych i ich związki. Tym samym sąd podziela stanowisko skarżącej

wskazujące, że brak było konieczności powielania celów określonych w ustawie, która

wiąże każdą grupę producentów rolnych, do aktu założycielskiego konkretnej grupy.

Tym bardziej powyższe jest zasadne, że w § 34 aktu założycielskiego spółka wprost

wskazała, że w sprawach nieuregulowanych stosuje się ustawę o grupach producentów

rolnych oraz o zmianie innych ustaw, co także powoduje, że zbędne stawało się

przepisywanie (powielanie) treści ustawy do aktu założycielskiego.

Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z motywem 21 preambuły

rozporządzenia nr 1305/2013 grupy i organizacje producentów pomagają rolnikom

wspólnie stawiać czoła wyzwaniom związanym z rosnącą konkurencją i konsolidacją

rynków niższego szczebla w odniesieniu do wprowadzania ich produktów do obrotu, w

tym na rynkach lokalnych. Z tego względu należy zachęcać do tworzenia grup i

organizacji producentów. W celu zapewnienia najlepszego wykorzystania

ograniczonych zasobów finansowych, jedynie grupy i organizacje producentów

kwalifikujące się jako MŚP powinny korzystać ze wsparcia. Państwa członkowskie mają

możliwość nadawania priorytetu grupom i organizacjom producentów produktów

wysokiej jakości objętych działaniem dotyczącym systemów jakości produktów rolnych i

środków spożywczych przewidzianym w niniejszym rozporządzeniu. W celu

zapewnienia, aby grupy lub organizacje producentów stały się podmiotami rentownymi,

należy państwom członkowskim przedkładać plany biznesowe jako warunek przyznania

wsparcia grupie lub organizacji producentów. Aby uniknąć udzielania pomocy

operacyjnej oraz zachować motywującą rolę wsparcia, maksymalny czas trwania

wsparcia należy ograniczyć do pięciu lat, licząc od daty uznania grupy lub organizacji

producentów na podstawie planu biznesowego. Niewątpliwie motywy prawodawcy

unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób

wykładni rozporządzenia nr 1305/2013, zgodnie z którym udzielenie wsparcia grupie

uwarunkowane jest weryfikacją celów określonych w przedłożonym planie biznesowym.

Przy czym ustawodawca unijny w art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1305/2013 użył

w odniesieniu do celów innych działań grup producentów rolnych zwrotu "takich jak", co

należy rozumieć jako synonim zwrotu "w szczególności". Zatem należy uznać, że te

cele spółka winna realizować nie zależnie od tego czy są one wpisane do aktu

założycielskiego, czy też nie, gdyż te cele wynikają z przepisów powszechnie

obowiązujących. Natomiast do aktu założycielskiego spółka mogła wpisać inne cele niż

określone w ww. przepisach, gdyż jak wskazano powyżej, wyliczenie zadań w

przepisach unijnych miało charakter jedynie przykładowy.

Odnosząc się do drugiej kwestii, która legła u podstaw stwierdzenia niespełnienia

warunków uznania, a więc kwestii sankcji, to sąd w tym miejscu także stwierdza, że

decyzja w tym zakresie nie jest wadliwa. Organ bowiem nie zwrócił uwagi na konkretne

zapisy aktu notarialnego, które wbrew twierdzeniom organów ARiMR wskazują na

konkretną sankcję.

Treść zmienionego art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach wyraźnie wskazuje na to,

że przepis ten od 18 grudnia 2015 r., do treści którego grupy powinny dostosować się

do 18 grudnia 2016 r., przewidywał sankcje ze względu na brak wywiązywania się z

obowiązków członka grupy oraz w przypadku braku spełnienia warunków określonych

treścią art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a ustawy. Z treści wspomnianego przepisu wynika

zatem, że zmieniona treść przepisu wprowadzała obowiązek określenia sankcji za brak

spełnienia przez członka grupy również warunków określonych ustawą.

W ocenie sądu skarżąca przewidziała jedną sankcję w postaci umorzenia

przymusowego udziałów za: działanie na szkodę spółki; prowadzenie interesów

konkurencyjnych oraz niewypełnianie przez członka nałożonych umową obowiązków (§

10 ust. 3 i § 19 umowy). Słusznie strona w skardze podniosła, że warunki określone w

art. 2 i 3 ustawy o grupach w części dotyczą samej grupy, tj. osoby prawnej (np.

realizacja celów), a w części członka grupy. Członkowi grupy można przypisać, jak

zasadnie wywiodła spółka następujące obowiązki: prowadzenie gospodarstwa rolnego

w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub działu specjalnego produkcji rolnej (art. 2

ust. 1 ustawy o grupach); produkowania produktu, dla którego powstała grupa (art. 3

ust. 1 pkt. 1 ustawy o grupach); zakazu posiadania więcej niż 20% głosów na walnym

zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników lub walnym zebraniu członków (art. 3 ust. 1

pkt. 3 ustawy o grupach); przestrzeganie obowiązujących członków grupy zasady

produkcji (art. 3 ust. 1 pkt. 5 ustawy o grupach); produkowania oraz sprzedawania do

grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów,

ze względu na które grupa została utworzona (art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o grupach);

przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów

(art. 3 ust. 1 pkt. 7 ustawy o grupach). Wszystkie te obowiązku zostały przeniesione do

aktu założycielskiego i w kolejności zostały wymienione w §14; §1 i §14; § 7 ust. 2; §21

ust. 3; §18; §17 umowy spółki i co najważniejsze obowiązki te istniały już na dzień 16

grudnia 2016 r. Tym samym niezrozumiałe było wskazywanie przez organy ARiMR, że

skarżąca nie wypełniła obowiązku nałożonego art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach.

Skarżąca ten obowiązek wypełniła i jako sankcję podała przymusowe umorzenie

udziałów - §10 ust. 3 i §19 umowy spółki. Słusznie także strona wskazała, że powołany

art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach daje swobodę grupom w wyborze ilości, rodzaju i

intensywności sankcji.

Mając powyższe na względzie w ocenie sądu organ naruszył art. 4 ust 1 pkt 1

ustawy z 11 września 2015 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu

konieczności wpisywania określonych ustawą celów do aktów założycielskich, co miało

wpływ na wynika sprawy. Natomiast w odniesieniu do sankcji organ naruszył przepisy

postępowania regulujące kwestę oceny materiału dowodowego, tj. art. 77 § 1 kpa i art.

80 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania poprzez niedokonanie

pełnej analizy aktu założycielskiego spółki.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Prezes ARiMR uwzględni ocenę prawną

wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.

Mając na względzie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa uchylił

zaskarżony wyrok. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Na wysokość

kosztów składa się stały wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.