Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1604/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność paragrafu 3 zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2017 poz 1875
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.
article: art. 13
journal: Dz.U. 2017 poz 1523
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - tekst jedn.
article: par. 5 pkt 7
journal: Dz.U. 2006 nr 127 poz 886
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków  rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków
article: art. 87 ust. 2, art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Suchej Beskidzkiej na uchwałę Rady Gminy Stryszawa z dnia 29 listopada 2016 r., Nr XIX/155/16 w sprawie zatwierdzania taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Stryszawa na rok 2017 stwierdza nieważność paragrafu 3 zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Suchej Beskidzkiej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy Stryszawa nr XIX/155/16 z dnia 29 listopada 2016 w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Stryszawa na rok 2017. Uchwale tej zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 199 roku o samorządzie gminnym. Wskazując na powyższe i powołując się na przepis art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

Uzasadniając skargę wskazano, że w § 3 zaskarżonej uchwały, zawarto zapis o zatwierdzeniu stawki opłaty za przyłączenie do gminnej sieci wodociągowej, wynikającą z kosztów przeprowadzenia odbioru i próby technicznej przyłącza wodociągowego wybudowanego przez odbiorcę usług w wysokości 492,00 złotych brutto (400 zł netto + należny podatek VAT 23%). Jako podstawę powyższej uchwały powołano przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym oraz art. 24 ust. 1, 5, 6 i 10 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Niewątpliwie stwierdzić należy, iż zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, bowiem nosi znamiona normy generalnej i abstrakcyjnej, dotyczy sprawy publicznej o znaczeniu lokalnym i została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego. Akty prawa miejscowego nie mogą przekraczać upoważnień ustawowych.

W § 3 zaskarżonej uchwały w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, zawarto zapis zobowiązujący użytkownika dokonującego przyłącza do gminnej sieci wodociągowej do dokonania stosownej opłaty. Organ stanowiący Gminy Stryszawa uchwalając powyższą opłatę przekroczył delegację ustawową do stanowienia takiej daniny, albowiem w polskim systemie prawnym żaden przepis nie daje gminie uprawnień do ogólnego wprowadzania opłat w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących. Przepisami takimi nie są powołane przepisy w powyższej uchwale tj. art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Powyższe uzasadnia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2010 roku, sygn. II SA/Kr 851/10 i z dnia 9 października 2012 roku, sygn. II SA/Kr 921/12, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2012 roku, sygn. IV SA/Po 587/12.

Niewątpliwie warunkiem koniecznym do nakładania na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat, jest upoważnienie ustawowe, o czym mówi art. 84 Konstytucji W obowiązującym systemie prawnym nie istnieje podstawa prawna dla organu stanowiącego jednostek samorządu terytorialnego do wprowadzania opłat za podłączenie do sieci wodociągowej. Zdaniem skarżącego wystąpienie ze skargą jest zasadne, albowiem przedmiotowa uchwała, w całości jako akt prawa miejscowego, wydana została bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Stryszawa wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi podniesiono, iż zaskarżona uchwała nie ma charakteru aktu prawa miejscowego. Konsekwencją powyższego jest konieczność uznania, iż skarżący zobowiązany był - przy wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego -dochować określonego art. 53 § 3 p.p.s.a. terminu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie zaskarżanej uchwały. Dzień ten określony został w § 6 uchwały jako 01 styczeń 2017 roku. Zatem należało uznać, że z uwagi na datę wpływu skargi do Sekretariatu Rady Gminy Stryszawa ,tj. 06 listopada 2017 roku przewidziany prawem termin do złożenia skargi został przekroczony i skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego zdaniem organu zaaprobowane opłaty mają charakter opłat wskazanych w § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, zgodnie z którym: "Taryfy, w zależności od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawierają stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług; do stawki opłaty dolicza się podatek, o którym mowa w § 2 pkt 9. Zatem Prokurator w sporządzanej skardze w istocie w tym zakresie dokonał również błędnej wykładni przepisu art. 15 ust. 2 ustawy w związku z § 5 pkt 7 w/w rozporządzenia poprzez uznanie, że opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych są pobierane za podłączenie nieruchomości do sieci oraz, że podłączenie jest uzależnione od ich uiszczenia. W rzeczywistości są one pobierane za usługę będącą finalnym etapem budowy przyłączy, gdyż budowa nie kończy się z chwilą zakończenia prac budowlanych, a polegającą na przeprowadzeniu w szczególności prób technicznych przyłączy. Próby te skutkują koniecznością wykonania przez odbiorcę usług dodatkowych prac budowlanych (np. gdy próba ciśnieniowa wykazała nieszczelność przyłącza) albo zawarciem umowy o świadczenie usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków (gdy nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości). Próby te są formą sprawdzenia, czy przyłącze zostało wykonane prawidłowo i tym samym czy istnieją warunki do prawidłowego świadczenia usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Opłata za przyłączenie do gminnej sieci wodociągowej, wynika więc z rzeczywistych kosztów przeprowadzenia odbioru i próby technicznej przyłącza wodociągowego wybudowanego przez odbiorcę usług i obejmuje w szczególności:

- weryfikację i zatwierdzenie wykonanej oraz dostarczonej przez Odbiorcę usług dokumentacji technicznej przyłącza wodociągowego,

- założenie kartoteki odbiorcy usług,

- programowanie czytnika,

- nadzór nad wykonywanym przyłączem (w tym odbiór robót zanikowych),

- odbiór przyłącza wodociągowego przez konserwatora wodociągu,

- zestaw wodomierzowy wraz z montażem,

- plombowanie wodomierza.

Tym samym, skarżący prezentuje błędne stanowisko, że uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków wprowadziła przymus uiszczenia daniny publicznej w postaci opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych. Opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, określonej w taryfie nie można zatem zaliczyć do kategorii danin publicznych. Akt podustawowy, jakim jest rozporządzenie, nie może stanowić podstawy do nakładania obowiązku normatywnego nieznajdującego podstawy w przepisach rangi ustawowej, ale o charakterze publicznoprawnym, co wynika z przepisu art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia w istocie z obowiązkiem o charakterze prywatnoprawnym, co zostało powyżej wykazane. O takim charakterze tej opłaty świadczy ekwiwalentność świadczenia w postaci usługi świadczonej przez przedsiębiorstwo (tutaj Urząd Gminy), jak również opodatkowanie podatkiem od towarów i usług, na co wskazuje wprost rozporządzenie.

Z ostrożności procesowej, na wypadek uwzględnienia przez Sąd zarzutów podniesionych w skardze zwrócono uwagę, że w żaden sposób skarżący nie uzasadnił żądania stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Argumentacja skargi sprowadzająca się do stwierdzenia, że ustalanie opłat za przyłącze do gminnej sieci wodociągowej wynikające z kosztów przeprowadzenia odbioru i próby technicznej przyłącza, dotyczy wyłącznie § 3 uchwały. W żaden sposób skarżący nie wskazał na czym miałyby polegać uchybienia w § 1, § 2 oraz § 4 - 6 uchwały, a przecież żąda stwierdzenia niezgodności z prawem w całości. Zatem rozważeniu powinno podlegać jedynie stwierdzenie niezgodności z prawem § 3 uchwały, którego faktycznie dotyczy skarga.

Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. Prokurator zmodyfikował żądanie skargi i wniósł o stwierdzenie nieważności Prokurator zmodyfikował żądanie skargi i wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy Stryszawa nr XIX/155/16 z dnia 29 listopada 2016 w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Stryszawa na rok 2017.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

W pierwszym rzędzie należy rozważyć, czy zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zaliczenie aktu prawa miejscowego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego skutkuje koniecznością odnoszenia do takiego aktu wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Jedną z podstawowych zasad jest zasada prymatu ustawy w hierarchii aktów prawnych i zasada ustawowej delegacji do stanowienia przepisów prawa miejscowego (zob.: D. Dąbek, "Prawo miejscowe samorządu terytorialnego", Bydgoszcz-Kraków 2003, s. 58). Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że uchwała w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę nie ma charakteru aktu prawa miejscowego, gdyż dotyczą one wyłącznie stosunków między przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi a właściwym organem gminy, co powoduje, że nie można uznać ich za akt o charakterze generalnym. Dokonywane przez rady gmin (miasta), w drodze uchwały wydanej w oparciu o art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zatwierdzenie taryf, dotyczących opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, nie jest bowiem kierowane do mieszkańców gmin i nie rozstrzyga bezpośrednio o ich prawach i obowiązkach.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela jednak te poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi uchwała dotycząca zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest aktem prawa miejscowego.

Nawet gdyby jednak podzielić pierwszy z wyżej wskazanych poglądów, to należy jednocześnie zauważyć, że zaskarżona uchwała zgodnie z jej § 6 weszła w życie po jej opublikowaniu w dzienniku urzędowym Województwa Małopolskiego, w którym publikuje się akty prawa miejscowego albo inne akty, których obowiązek publikacji wynika z odrębnych przepisów. Ani ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 z późn. zm.), ani przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowych odprowadzaniu ścieków w wersji obowiązującej w dacie podjęcia uchwały w tej sprawie, ani też art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) nie przewidywały odrębnej podstawy do publikowania zaskarżonej uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym, tym samym fakt opublikowania takiej uchwały zawierającej normy abstrakcyjne i generalne dodatkowo potwierdza zakwalifikowanie jej do kategorii aktów prawa miejscowego.

Zaskarżona uchwała zawiera normy generalne, skierowane do mieszkańców gminy, których nieruchomości są podłączane do gminnej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Zaskarżona uchwała w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków stanowi bowiem w § 3 o opłacie za przyłączenie do gminnej sieci wodociągowej, wynikającej z kosztów przeprowadzenia odbioru i próby technicznej przyłącza wodociągowego wybudowanego przez odbiorcę usług – w wysokości 492,00 brutto. Adresat tej uchwały został określony generalnie. Istotne jest także to, że skutkiem uchwały jest zobowiązanie mieszkańców do uiszczania konkretnego świadczenia finansowego, co oznacza, że nałożono na nich obowiązki. W konsekwencji uchwała nakłada w istocie na każdego (co do zasady) obowiązek uiszczenia opłat w określonej wysokości, a zatem posiada wskazane wyżej cechy pozwalające na zaliczenie jej do aktów prawa miejscowego. Adresatem tej uchwały nie są indywidualnie określone podmioty, lecz wszystkie podmioty przyłączające się do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej i uchwała ta nakazuje im określone zachowanie tj.: m.in. obowiązek uiszczenia wskazanej w uchwale. Skoro adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie, uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, to tym samym zaskarżona uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.

Sąd podziela stanowisko, że nie istniała podstawa prawna do zamieszczenia w uchwale zapisów dotyczących wysokości opłat za przyłączenie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, o których mowa w § 3 uchwały.

Zgodnie z powołanym art. 94 Konstytucji RP podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest upoważnienie zawarte w ustawie. Każdorazowo w akcie rangi ustawowej zawarte być musi upoważnienie dla organu gminy do stanowienia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały stanowił, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Z istoty tego upoważnienia wynika, że musi być ono wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych i wskazywać winno organ administracji publicznej właściwy do wydania danego aktu normatywnego. Upoważnienie ustawowe określa materię, która ma być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego i organy kompetentne do jego wydania.

Przepisy powołane w uchwale jako podstawa prawna jej wydania tj. art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie mogły stanowić podstawy dla podjęcia zaskarżonej uchwały w tym zakresie. Art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. upoważnia organy gminy do "stanowienia w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy" i samodzielnie nie stanowi delegacji do stanowienia prawa. Art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ("taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gmin"), nie zawiera upoważnienia dla rady gminy do nałożenia opłat za przyłączenie do sieci. Wprawdzie art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, że osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci zapewnia realizację przyłączenia do tych sieci na własny koszt, a rada gminy ma stosownie do brzmienia art. 19 ust. 1 cyt. ustawy uchwalić regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie gminy, którego jednym z elementów jest określenie przez organ stanowiący gminy "warunków przyłączenia do sieci" (art. 19 ust. 2 pkt 4 cyt. ustawy), to przepis ten nie daje radzie gminy kompetencji do wprowadzania odpłatności za przyłączenie poszczególnych nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, (por. glosa W. Chróścielewski, J.P. Tarno do wyroku NSA z 13.12.2000r., sygn. akt II SA 2320/00, publ. OSP 2002/6/75). Z faktu, że sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę należą do zadań własnych gminy nie wynika jeszcze kompetencja dla organu stanowiącego gminy do wprowadzania opłat za podłączenie do sieci podmiotów chcących z niej korzystać (wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 września 2005 r., II SA/Kr 1028/04).

Nie zmienia tego faktu okoliczność, że zgodnie z § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. z 2006 r., nr 127, poz. 886) taryfy zawierają m.in. stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług. Rozporządzenie jako akt podustawowy nie może stanowić podstawy do nakładania obowiązku, a w sytuacji, w której Rada Gminy nadała zaskarżonej uchwale formalnie i materialnie charakter aktu prawa miejscowego, zatwierdzenie wysokości opłaty za przyłączenie do gminnej sieci wodociągowej, uczyniło z obowiązku uiszczenia tej opłaty obowiązek normatywny nie znajdujący podstaw w przepisach rangi ustawowej.

Zaskarżona uchwała w zakresie kwestionowanego § 3 została wydana bez upoważnienia ustawowego. Jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat, nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Z art. 84 Konstytucji RP wynika, że obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą. W tej sprawie nie można uznać opłaty "przyłączeniowej" za świadczenie dobrowolne, albowiem w przypadku konieczności przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej ma miejsce pewien "przymus życiowy". Korzystanie z urządzeń komunalnych w postaci sieci kanalizacyjnej jest bowiem koniecznością w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1289 z późn. zm.).Ten ostatni przepis nakłada na właściciela nieruchomości utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej i to pod karą grzywny, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W świetle tych przepisów nie można byłoby mówić o dobrowolności opłaty z tytułu podłączenia do istniejącej, gminnej kanalizacji sanitarnej. Opłaty te mają cechy narzuconej mieszkańcom daniny publicznej wprowadzonej przez gminę. Nie można byłoby zatem również opłat tych traktować jako należności o charakterze cywilnoprawnym ustalających usługę i opłatę za usługę umową zawieraną przez strony i korzystających z dobrowolnych ustaleń warunków zawartej umowy (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2003 r., sygn. akt I SA 85/03, opub. w LEX nr 121772).

W konsekwencji należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała wykracza poza prawotwórcze kompetencje organów gminy, ustalone przepisami art. 40 ustawy o samorządzie gminnym.

Zaskarżona uchwała jako istotnie naruszająca prawo, jest zatem w zaskarżonym zakresie nieważna (art. 91 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). Z tego powodu należało stwierdzić jej nieważność w zakresie § 3 na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.