Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 241/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszyński /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości i podatku rolnego oddala skargę. /-/K. Nikodem /-/G. Gorzan /-/J. Ruszyński


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy ustalił K.S. i R.W., współwłaścicielom nieruchomości położonej w miejscowości B., łączne zobowiązanie pieniężne składające się z podatku od nieruchomości, którego przedmiotem był budynek o pow. [...] m2 opodatkowany stawką "od pozostałych" w wysokości 2,90 za 1m2 oraz podatku rolnego, którego przedmiotem były użytki rolne o pow. [...] ha.

Od powyższej decyzji K.S. i R.W. i wnieśli odwołanie, na skutek którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy.

Po przeprowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym, Wójt Gminy wydał w dniu [...] decyzję nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, ustalającą wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2003 r. dla K.S. i R.W. w kwocie [...] zł. Wysokość łącznego zobowiązania podatkowego ustalono przyjmując następujące wyliczenie: pozostałe budynki o pow. [...] m2 x 2,90 zł = [...] zł oraz użytki rolne o pow. [...] ha fiz. x 155 zł = [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy stwierdził, że K. S. i R. W. są współwłaścicielami nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w miejscowości B. i zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych na osobach tych ciąży solidarnie obowiązek podatkowy. Organ podatkowy, mając na uwadze wątpliwości co do tego czy opodatkowany budynek jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. – Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej charakteru obiektu usytuowanego na działce stanowiącej współwłasność K. S. i R. W. W piśmie z dnia [...] września 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyjaśnił, że przedmiotowy budynek jest obiektem budowlanym w rozumieniu powołanej powyżej ustawy Prawo budowlane. Ponadto w dniu [...] września 2003 r. organ podatkowy przeprowadził oględziny tego obiektu, które potwierdziły charakter budynku jako obiektu budowlanego, co stwierdzono w sporządzonym z tej czynności protokole. W ocenie organu podatkowego powyższe uzasadnia opodatkowanie budynku zgodnie z obowiązującą na terenie gminy B. stawką "od pozostałych budynków" w wysokości 2,90 zł za m2.

Od powyższej decyzji Wójta Gminy K.S. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2003 r. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła organowi podatkowemu I instancji brak kompetencji oraz stronniczość. W ocenie skarżącej Wójt Gminy nie uwzględnił jej wniosków składanych w toku postępowania i nie ustosunkował się pisma skarżącej, w którym twierdziła, że zgodnie z prawem budowlanym, uzyskując pozwolenie na budowę, rozpoczęła już budowę. Ponadto skarżąca podniosła, że oględziny budynku były przeprowadzone pod jej nieobecność, co uniemożliwiło dokonanie oględzin wewnątrz obiektu.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] decyzję nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy II instancji podkreślił, że nie można odmówić mocy dowodowej opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, nie jest zasadne twierdzenie strony, że budynek został przeznaczony do rozbiórki, a strona prowadzi nową budowę. Organ podatkowy powołał się również na ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. – Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.), zgodnie z którą przedmiotem podatku są m.in. budynki. Natomiast w myśl definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt1 powołanej powyżej ustawy budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia powstania obowiązku podatkowego od stanu technicznego obiektu. Ponadto budynki przez fakt przeprowadzania remontu, przebudowy, rozbudowy czy adaptacji na inne cele, nie przestają być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, nawet jeżeli okresowo nie są użytkowane. W konkluzji organ podatkowy stwierdził, że sporny budynek jest trwale związany z gruntem, posiada ściany i dach oraz fundament w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a zatem nie budzi żadnej wątpliwości, że spełnia kryteria, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a ponieważ nie jest ani budynkiem związanym, bądź zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej, ani też budynkiem mieszkalnym, podlega opodatkowaniu według stawki "od pozostałych", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e powołanej powyżej ustawy.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.S. wniosła skargę z dnia [...] lutego 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wniosła o uchylenie, względnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwą wykładnię oraz naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 120, 123§1, art. 187§1, art. 190 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu, jak również nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z przepisami prawa budowlanego, jeżeli dany obiekt nie posiada instalacji i urządzeń technicznych nie może być uważany za obiekt budowlany, a w konsekwencji nie może być opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Ponadto skarżąca stwierdziła, że w spornym okresie nieruchomość była zabudowana budynkiem magazynowym w znacznym stopniu zniszczonym, przeznaczonym do rozbiórki. Wobec tego, w ocenie skarżącej, obiekt ten nie spełniał definicji budynku zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych i w takiej sytuacji winna zostać wydana decyzja stwierdzająca nieważność decyzji Wójta Gminy opodatkowującej ten obiekt podatkiem od nieruchomości w 2003 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zdaniem skarżącej, organy podatkowe naruszyły w prowadzonym postępowaniu zasady prawidłowego postępowania dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności skarżąca zarzuciła organom podatkowym przeprowadzenie oględzin obiektu pod jej nieobecność, przez co nie miała możliwości zadawania pytań i przedłożenia stosownej dokumentacji. W ocenie skarżącej przeprowadzenie oględzin w takich warunkach powoduje, że opinia Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może być uznana za miarodajną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty podniesione przez skarżącą za bezpodstawne i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

W analizowanej sprawie spór pomiędzy organami podatkowymi ,a skarżącą sprowadza się do oceny zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku znajdującego się na nieruchomości stanowiącej współwłasność K. S. i R. W. położonej w miejscowości B. w gminie B. Zarzuty podniesione przez skarżącą nie są jednak zasadne, ponieważ sporny obiekt jest budynkiem w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. – Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.) i tym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Od początku 2003 r. w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych zawarta jest nowa definicja budynku, zgodnie z którą budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Budynek musi zatem posiadać fundamenty i dach oraz być trwale związany z gruntem.

W przypadku wątpliwości dotyczących tego, czy dany obiekt jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tym samym wątpliwości co do jego opodatkowania organ podatkowy w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego winien, zgodnie z art. 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), skorzystać z opinii biegłego. Rozstrzyganie tych kwestii wymagać może bowiem wiadomości specjalnych z zakresu prawa budowlanego, których nie ma organ podatkowy. Warto podkreślić, że biegłym może być każda osoba dysponująca wiadomościami z tego zakresu. Niewątpliwie osobą taką może być Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, do którego zwrócił się w toku postępowania Wójt Gminy. Opinia przez niego sporządzona stanowi dowód w toczącym się postępowaniu, do którego organ podatkowy winien się ustosunkować w trakcie prowadzenia postępowania podatkowego, a także w uzasadnieniu kończącej sprawę decyzji.

W analizowanej sprawie w dniu [...] września 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego sporządził, na wniosek Wójta Gminy, opinię, w której wyjaśnił, że sporny budynek jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. – Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), pomimo tego, że jest on ogólnie zdewastowany i brak w nim stolarki okiennej i drzwiowej.

Ponadto Wójt Gminy, dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zarządził przeprowadzenie w dniu [...] września 2003 r. oględzin obiektu. Organ podatkowy umożliwił skarżącej wzięcie udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin obiektu, doręczając jej zawiadomienie o terminie przeprowadzenia dowodu. Z dokonanych czynności sporządzono protokół podpisany m.in. przez skarżącą, w którym odnotowano, iż budynek jest obiektem budowlanym, gdyż jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W świetle przytoczonych powyżej okoliczności należy stwierdzić, że Wójt Gminy prowadząc postępowanie podatkowe nie naruszył art. 187 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ podatkowy, zasięgając opinii biegłego i przeprowadzając oględziny obiektu, zebrał materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, pozwalający na precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, co w ocenie Sądu pozwoliło na właściwe zastosowanie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Należy również podkreślić, że nie został naruszony art. 190 Ordynacji podatkowej, ponieważ skarżąca została poinformowana o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin i uczestniczyła w ich trakcie. Warto także wskazać, że organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji, zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji wyznaczały stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w czasie którego skarżąca miała możliwość ustosunkowania się do wszystkich dowodów, na podstawie których zostały następnie wydane decyzje.

Bezpodstawne są również zarzuty skarżącej dotyczące niezasadności opodatkowania obiektu podatkiem od nieruchomości ze względu na jego zły stan techniczny. Należy bowiem podkreślić, że, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 marca 1994 r. SA/Gd 1200/93 – Wspólnota 1994, nr 35, s. 18). W świetle powołanego orzeczenia stan techniczny budynku nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

/-/K. Nikodem /-/G. Gorzan /-/J. Ruszyński