Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 476/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty części uposażenia miesięcznego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w B. decyzją z dnia [...] marca 2009 roku działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm. ) oraz art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( tj. Dz. U. z 2008 roku, Nr 141, poz. 892 ze zm., dalej jako ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), w pkt. 1 potrącił st. kpr. T. J. [...]/30 uposażenia miesięcznego w wysokości przysługującej w marcu 2008 r., w pkt. 2 nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że st. kpr. T. J. w dniach od [...] do [...] marca 2008 r. nie przebywał w Jednostce Wojskowej w B. Jedynie w dniu [...] marca 2008 r. przybył do jednostki w celu rozliczenia rozkazu wyjazdu oraz w dniu [...] marca 2008 r. w celu przebrania się i udania do Jednostki Wojskowej [...] w W., aby podpisać kontrakt na pełnienie służby stałej. Nieobecność żołnierza została ustalona na podstawie zeznań świadków R. S. oraz P. C., a także punktu do rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. W okresie od [...] do [...] marca 2008 r. żołnierz nie przebywał również, jak to podawał w swoim oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2008 r., w [...] Brygadzie Zmechanizowanej w S. w celu pobierania sortów mundurowych, o czym świadczy pismo Dowódcy Jednostki [...] w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w B. nie wydał żołnierzowi rozkazu wyjazdu do S. w dniach [...] – [...] marca 2008 r. Nieobecności st. kpr. T. J. w w/w dniach nie można więc uznać za usprawiedliwioną. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym żołnierz, w okresie nieobecności nie wykonywał żadnych obowiązków służbowych, zarówno w macierzystej jednostce wojskowej jak i w Jednostce Wojskowej [...] w S.. Nawet zakładając, że st. kpr. T. J. podczas nieobecności "załatwiał" swój udział w misji w Afganistanie, należy uznać, że w przypadku zmiany swojego przydziału do konkretnego pododdziału i koniecznością wyczekiwania na podjęcie przez kompetentne do tego organy decyzji, obowiązkiem jako żołnierza zawodowego, było zameldowanie o tym przynajmniej swojemu przełożonemu, co nie miało miejsca. Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ podniósł, że ma to związek z prowadzonym równocześnie przez Ministra Obrony Narodowej postępowaniem w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej st. kpr. T. J. z powodu przedmiotowej nieobecności. W przypadku bowiem wydania decyzji o zwolnieniu, żołnierzowi nie możnaby dokonać potrącenia należności z uposażenia, a przepisy przewidują jedynie taki sposób ( poza zawieszeniem wypłaty uposażenia ) odebrania przez jednostkę wojskową należności. Mając zaś na względzie morale żołnierzy, którzy cały czas wykonują obowiązki służbowe spełniona jest przesłanka uwzględnienia interesu społecznego o którym mowa w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Od powyższej decyzji odwołanie do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] złożył st. kpr. T. J., zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podniósł, że z zeznania chor. sztab. S. wynika, iż w dniu [...] marca 2008 r. poinformował swojego bezpośredniego przełożonego, gdzie przebywa zgodnie ze swoim obowiązkiem. Wskazał, że drugi ze świadków - por. C. był natomiast jedynym żołnierzem, który wiedział o nieobecności st. kpr. T. J. w marcu 2008 r., pomimo tego, nikogo nie poinformował o tym fakcie w celu wszczęcia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Zdaniem odwołującego się, "Karta wyposażenia osobistego żołnierza zawodowego" z podaną datą "[...]" jest dowodem, że dla Jednostki Wojskowej [...] w S., już w marcu 2008 r. był żołnierzem spełniającym wymogi wyjazdu w ramach III Zmiany PKW w A. W jego ocenie, bezspornym jest tym samym, że musiał przedmiotową kartę odebrać w jednostce w S. w marcu 2008 r., tak jak sorty mundurowe. Uznanie przez organ I instancji jego wniosku z dnia [...] marca 2009 r., dotyczącego konfrontacji z por. C. oraz sierż. sztab. S. za "spóźniony" należy uznać za niezasadne. Przedmiotowa konfrontacja udowodniłaby bowiem, że stan faktyczny przedstawiony przez niego w oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2008 r., a uznany przez organ I instancji za niewiarygodny, był prawdziwy. Za niewiarygodne należy jego zdaniem zaś uznać, że przez [...] dni nikt z Jednostki Wojskowej [...] nie był w stanie połączyć się z nim i poradzić sobie z jego nieobecnością, czy też poinformować go, że ma nieusprawiedliwioną nieobecność. W konkluzji odwołania, T. J. wskazał, że po fakcie okazania przez niego certyfikatu zdrowia, co miało miejsce [...] marca 2008 r., por. C. poinformował go ustnie, że jest oddelegowany do [...] Brygady Zmechanizowanej w S. zgodnie z telegramem z dnia [...] lutego 2008 r. Powyższego faktu por. C. nie podał jednak do rozkazu dziennego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika zaś jasno, że fakt nieobecności wyszedł na jaw w Jednostce Wojskowej [...] w B. dopiero w dniu [...] kwietnia 2008 r., po otrzymaniu pisma z Wojsk Lądowych o jego nieobecności na apelu ewidencyjnym batalionu. Wtedy też dopiero okazało się, że faktu oddelegowania do S. nie odnotowano w dokumentacji. Powstał problem, za który najprościej było ukarać podoficera, bowiem oficer nigdy przecież się nie myli.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 roku Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w W., rozpoznając odwołanie, działając jako właściwy organ drugiej instancji, uchylił punkt pierwszy zaskarżonej decyzji i orzekł w tej części utratę przez st. kpr. T. J. [...]/30 uposażenia miesięcznego według stawek z marca 2008 r. oraz utrzymał w mocy punkt drugi zaskarżonej decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 roku i zm., dalej jako kpa) oraz art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 12 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 rozporządzenia MON z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe ( Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm., dalej jako rozporządzenie MON ).

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w B. na okoliczność nieobecności st. kpr. T. J. przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające, co znalazło wyraz w materiale dowodowym oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wojskowy I instancji nie wyciągnął jednak poprawnych wniosków co do liczby dni nieusprawiedliwionej nieobecności. Skoro bowiem żołnierz w dniach [...] i [...] marca 2008 r. był w jednostce, nie było podstaw do potrącenia uposażenia za cały dzień nieobecności. W tym stanie należało "potrącić" [...]/30, a nie [...]/30 uposażenia miesięcznego. W w/w dniach st. kpr. T. J. dopuścił się wprawdzie spóźnienia i wcześniejszego opuszczenia jednostki, jednakże utrata ("potrącenie") uposażenia możliwa jest za każdy pełny dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Z tego też powodu organ odwoławczy uchylił pkt. 1 osnowy zaskarżonej decyzji i orzekł o utracie przez żołnierza [...]/30 uposażenia miesięcznego. Organ wyjaśnił ponadto, że użycie w osnowie zaskarżonej decyzji sformułowania "potrącić", zamiast "orzec utratę" było za daleko idące i niezasadne, bowiem literalnie o potrąceniu uposażenia stanowi art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych odsyłając do przepisów wynagrodzenia za pracę zawartych w kodeksie pracy. Na utożsamianie zaś kary pieniężnej o której mowa w tych przepisach z utratą prawa do wynagrodzenia z art. 93 ust. 2 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych nie pozwala jednakże miejsce regulacji, zakres podmiotowy, ograniczenie wysokości kary pieniężnej oraz cel na jaki jest ona przeznaczona.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że skoro Dowódca Jednostki Wojskowej [...] nie wydał st. kpr. T. J. rozkazu wyjazdu do S. w dniach [...] – [...] marca 2008 r., to żołnierz powinien pozostawać w dyspozycji macierzystej jednostki. Zdaniem organu, każde przebywanie żołnierza poza miejscem pełnienia służby, bez wyraźnego skierowania nosi znamiona indywidualnej samowoli. W ocenie organu nie ma wątpliwości, że nie dysponując pisemnym rozkazem wyjazdu wydanym przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] oraz skierowaniem ( poleceniem ) odbycia podróży służbowej do Jednostki Wojskowej [...] w S. i nie świadcząc (pełniąc) służby przez [...] dni marca 2008 r. żołnierz dopuścił się rażącej nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Pozostawanie poza miejscem pełnienia służby przez okres [...] dni w marcu 2008 r. było zatem bezprawne, świadome, nieusprawiedliwione. W sytuacji zaś gdy żołnierz nie dysponuje wymaganym zgodnie z § 12 rozporządzenia MON skierowaniem dowódcy jednostki wojskowej w podróż służbową, dopuszcza się samowolnego pozostawania poza służbą. W związku z powyższym, argumenty odwołania o przekonaniu chor. sztab. R. S. o formalnym oddelegowaniu st. kpr. T. J., wątpliwości co do osoby która miała podać projekt punktu do rozkazu dziennego o skierowanie w podróż służbową, upatrywanie obowiązku meldowania przez por. P. C. o nieobecności żołnierza, czy też dotyczące uznania przez organ I instancji daty wystawienia karty mundurowej wyposażenia osobistego jako wypełnionej po pobraniu sortów mundurowych - nie mają znaczenia. Mogą one być co najwyżej traktowane jako elementy niezbędnych uzgodnień przez osoby funkcyjne, przed podjęciem stanowczej decyzji przez dowódcę jednostki. Dlatego też, organ odwoławczy w tym aspekcie podziela stanowisko Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] o nieusprawiedliwionej nieobecności żołnierza w okresie od [...] do [...] marca 2008 r., z zastrzeżeniem wyłączenia dwóch dni, tj. [...] i [...] marca 2008 r.

Organ II instancji, powołując się na brzmienie art. 78 § 2 kpa, nie podzielił zarzutu odwołującego się jakoby wniosek z dnia [...] marca 2009 r. o przeprowadzenie konfrontacji nie był spóźniony. W dniu [...] września 2009 r. st. kpr. T. J. został bowiem poinformowany o terminie dowodu przesłuchania świadków - por. P. C. i chor sztab. R. S.. Pomimo powyższego, nie przedstawił w żądanym terminie dowodów oraz nie stawił się na przesłuchanie świadków. Zatem organ wojskowy za jedynie wiarygodne dowody uznał ich zeznania. Nie przedstawienie przez żołnierza w dniu w [...] marca 2008 r., uzyskanego dzień wcześniej certyfikatu zdrowia powodowało, że żołnierz mógł w dalszym ciągu "fingować" przyjęty proceder samowolnego bezprawnego pozostawania poza jednostką.

Organ odwoławczy uznał za zasadne nadanie decyzji przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa ze względu na inny interes społeczny, którym jest w warunkach służby wojskowej - interes służby. Interesu tego należy dopatrywać się bowiem w fakcie samowoli odwołującego się, "zafundowania" sobie przez niego trzech tygodni wolnego od służby w marcu 2008 r., przebywania w tym czasie w miejscu stałego zamieszkania w R. i negatywnym oddziaływaniu na kolegów z wojska. Nadto, organ zauważył, że procedury zwolnienia st. kpr. T. J. ze służby są na ukończeniu i żołnierz ten zostanie zwolniony z dniem [...] maja 2009 r.

Powyższa decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w W. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jaką złożył T. J., wnosząc o jej uchylenie w całości jako wydanej z naruszeniem prawa. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn z powodu których jego argumentom odmówiono wiarygodności. Jednocześnie wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które będą wiązać organ.

W uzasadnieniu skargi podtrzymując swoją argumentację zawartą w odwołaniu podniósł, że pomiędzy zeznaniami dwóch świadków P. C. i R. S. istnieją rozbieżności, które nie zostały przez organ wyjaśnione. Organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Skarżący podniósł, że przez [...] dni był nieobecny w swojej macierzystej jednostce, bowiem jako żołnierz zawodowy uznał słowa oficera por. C. (które potraktował jako polecenie) o oddelegowaniu do jednostki w S. za wiarygodne. Zauważył, że nikt zarówno z jego macierzystej jednostki, jak i jednostki do której był oddelegowany, nie informował go o "nieobecnych dniach". Równocześnie jednostka w S. traktowała go jako żołnierza, który ma wyjechać na misję w ramach III zmiany PKW w A., jednak nie sprawdziła czy znajduje się on na jej stanie ewidencyjnym. Podniósł, że nikt go nie pytał na jakiej podstawie znajduje się w S., wydano mu sorty mundurowe na wyjazd na misję i przydzielono broń służbową. Jak poinformowano go w jednostce w S., żołnierze wyjeżdżający na misje są informowani telefonicznie o fakcie stawienia się w jednostce, oczekiwał więc na telefon. Jednostka [...] z B. podobnie jak Jednostka [...] w W., traktowała go w marcu 2008 r. jako żołnierza oddelegowanego do S. nie sprawdzając powyższego faktu we własnej dokumentacji, bowiem pojedynczy żołnierz nie ma znaczenia. Dopiero, kiedy, nawet nie z własnej winy, nie stawił się na apelu i zgrupowaniu poligonowym zaczęto szukać winnych. Powstał problem za który postanowiono go jako podoficera ukarać, bowiem oficerowie nigdy się nie mylą. Gdyby zaś prawda miała wyjść na jaw okazałoby się, że wiele osób nie dopełniło swoich obowiązków służbowych. Skarżący dodał, że nie wierzy aby, jego bezpośredni przełożony, mając do niego kontakt telefoniczny, nie poinformowałby go o nieusprawiedliwionej nieobecności. Na liście obecności w marcu 2008 r. wpisywano przy jego nazwisku – misja. Chorąży S. nie chciał jednak przeciwstawiać się Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]. Skarżący wskazał, że wprawdzie w podróże służbowe w ciągu swojej służby wojskowej udawał się kilka razy, niemniej jednak na wyjazd zagraniczny miał pojechać pierwszy raz.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł, że zarzuty skarżącego są niezasadne. Zauważył, że głównym problemem w sprawie nie jest sam fakt nieobecności skarżącego w Jednostce Wojskowej [...] w B., ale to, że nieobecność ta jest nieusprawiedliwiona. Oczywistym jest, że skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku dokonania wszystkich czynności służbowych związanych z wyjazdem do S., a szef sekcji personalnej por. P. C. zbyt pochopnie uznał, że wyjechał on w celu szkolenia się do udziału w misji w A. Przyczynę utraty uposażenia stanowi jednak fakt, że skarżący nie przebywał również w okresie od [...] do [...] marca 2008 r. w jednostce w S.. Świadczy o tym pismo Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w S. z dnia [...] stycznia 2009 r., informujące, że nie ma wzmianki o przebywaniu skarżącego w w/w terminie w tej jednostce. Rozkaz dzienny Dowódcy Jednostki Wojskowej w S. zawiera za to informację o pobycie żołnierza w w/w jednostce w dniach [...] marca – [...] kwietnia 2008 r. Gdyby pomimo nie dopełnienia niezbędnych formalności skarżący stawił się do jednostki w S. i tam przygotowywał się do misji w A., takiej nieobecności nie można byłoby uznać za nieusprawiedliwioną. Tymczasem skarżący czekał na informację o szkoleniu w S., nie pełniąc służby w Jednostce Wojskowej [...] w B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a).

Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych nie zasługuje na uwzględnienie.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że skarżący w okresie od [...] do [...] marca 2008 r., z wyłączeniem dwóch dni, tj. [...] i [...] marca 2008 r. nie przebywał w Jednostce Wojskowej [...] w B. Sporne zaś pozostaje, czy jego nieobecność w w/w okresie może być uznana za usprawiedliwioną. Skarżący podnosi bowiem, że przebywał w tym czasie w Jednostce Wojskowej [...] w S., gdzie pobierał sorty mundurowe w związku z wyjazdem na misję w A. Nadto dostosował się do polecenia por. C., który poinformował go w dniu [...] marca 2008 r., że w związku z oddelegowaniem do jednostki w S., nie musi przychodzić do pracy.

Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierzowi zawodowemu, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia zawodowej służby wojskowej lub poza nim pozostaje albo odmawia pełnienia służby bądź obowiązku wynikającego z tej służby zawiesza się od najbliższego terminu płatności wypłatę uposażenia oraz innych należności pieniężnych. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną wypłaca się żołnierzowi zawieszone uposażenie i inne należności pieniężne. W myśl zaś ust. 2 w/w przepisu za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności żołnierz zawodowy traci prawo do 1/30 części miesięcznego uposażenia.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy zasadnie uznał, że nieobecność skarżącego w w/w okresie jest nieusprawiedliwiona. Z zebranego i przedstawionego przez organy obu instancji materiału dowodowego nie wynika, aby Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w B. ppłk A. S. wydał skarżącemu rozkaz wyjazdu, polegający na skierowaniu ( poleceniu ) odbycia podróży służbowej do Jednostki Wojskowej [...] w S. w dniach [...] – [...] marca 2008 r.

Zgodnie zaś z § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia MON, to dowódca jednostki wojskowej lub upoważniony przez niego dowódca wydzielonego pododdziału wydaje polecenie odbycia krajowej podróży służbowej w stosunku do żołnierza pełniącego służbę w podległej mu jednostce wojskowej lub wydzielonym pododdziale. Skoro brak jest takiego pisemnego rozkazu, to zasadnym jest przyjęcie przez organ wojskowy, że żołnierz powinien pozostawać w tym czasie w dyspozycji macierzystej jednostki. Każde bowiem przebywanie poza miejscem pełnienia służby, bez wyraźnego skierowania ( poza oczywistymi sytuacjami takimi jak np. urlop, choroba, opieka nad chorym członkiem rodziny ) nosi znamiona indywidualnej samowoli o której mowa w art. 93 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Faktem bezspornym w niniejszej sprawie jest również, że także sam skarżący nie dysponuje jakimkolwiek pisemnym rozkazem z którego wynikałby obowiązek odbycia podróży służbowej do jednostki w S. w terminie od [...] do [...] marca 2008 r. Powołuje się jedynie na ustne polecenie kierownika sekcji personalnej por. P. C. o oddelegowaniu do jednostki w S..

Jak wynika z zeznania świadka por. P. C., skarżący w dniu [...] marca 2008 r. powinien stawić się do pełnienia służby w jednostce, jednak nie miało to miejsca. Pojawił się w jednostce w dniu [...] marca 2008 r., jednakże nie okazał wówczas uzyskanego już certyfikatu zdrowia z dnia [...] marca 2008 r. (okazał go bowiem według tego świadka dopiero w dniu [...] kwietnia 2008 r.). Z oświadczenia skarżącego wynika, że w dniu [...] marca 2008 r. okazał przedmiotowy certyfikat również swojemu bezpośredniemu przełożonemu – chor. sztab. S. Jak jednak wynika z zeznania tego świadka, w w/w dniu w ogóle nie widział się on ze skarżącym, a nawet nie wiedział o fakcie jego przybycia do jednostki. Do bezpośredniej rozmowy między nimi w jednostce doszło zaś w dniu podpisywania przez skarżącego kontraktu na służbę stałą (tj. [...] marca 2008 r.). Tym samym, fakt okazania przez skarżącego swoim przełożonym certyfikatu zdrowia już w dniu [...] marca 2008 r. budzi uzasadnione wątpliwości. Nie okazanie przedmiotowego certyfikatu umożliwiało zaś skarżącemu stwarzanie pozoru, że nadal czyni starania o jego uzyskanie.

Z ustaleń organu wynika, że skarżący przybył do jednostki w dniu [...] marca 2008 r. w celu rozliczenia rozkazów wyjazdu do Ł. za okres od [...] do [...] lutego 2008 r. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy rozkazu dziennego z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący był w w/w okresie skierowany na kurs medyczny do Centrum Szkolenia Wojsk Służb Medycznych w Ł., w związku z czym zostało mu wydane polecenie wyjazdu służbowego. W dniach od [...] do [...] lutego 2008 r. skarżący był skierowany w celu odbycia badań niezbędnych do III zmiany PKW w A., zaś w dniach od [...] do [...] lutego udzielono mu dni wolnych. Powyższe potwierdzają rozkazy dzienne z dnia [...] i [...] lutego 2008 r. W aktach przekazanych do Sądu przez organ wojskowy brak jest natomiast jakichkolwiek rozkazów dziennych wydanych skarżącemu zawierających polecenie wyjazdu służbowego w okresie od [...] do [...] marca 2008 r. Nadto, lista obecności z Jednostki Wojskowej [...] w B. z marca 2008 r. wskazuje, że skarżący był nieobecny w w/w okresie.

Z oświadczenia skarżącego wynika, że w dniu [...] marca 2008 r. otrzymał certyfikat zdrowia wydany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w W.. Niemniej jednak, w aktach jak to wskazano już wyżej nie znajduje się rozkaz dzienny, z którego by wynikało, że wydano mu polecenie służbowe w celu odebrania przedmiotowego certyfikatu. Tym samym, należy wnioskować, że również i w tym dniu skarżący powinien znajdować się w swojej macierzystej jednostce w celu pełnienia służby. Skoro jednak służby w jednostce w tym dniu nie pełnił ( co potwierdza lista obecności oraz zeznania świadków por. C. i sierż. sztab. S. ), jednocześnie nie otrzymując polecenia służbowego w formie wymaganego w stosownej formie rozkazu dziennego, to również należy uznać, że nieobecność skarżącego w dniu [...] marca 2008 r. jest nieusprawiedliwiona.

Jak wynika dalej z oświadczenia skarżącego, w dniach od [...] do [...] marca 2008 r. "załatwiał i pobierał sorty mundurowe związane z wyjazdem na III zmianę PKW A.". Dowodem na powyższe jest jego zdaniem "Karta wyposażenia osobistego żołnierza zawodowego" z datą - "[...]". W dniu zaś [...] marca 2008 r. został poinformowany w [...] Brygadzie Zmechanizowanej w S. ( Jednostka Wojskowa [...] w S. ), że będzie skierowany na kurs specjalistyczny żołnierzy zawodowych o specjalności rachmistrz odbywający się w dniach od [...] marca do [...] kwietnia 2008 r.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, "Karta wyposażenia osobistego żołnierza zawodowego" na której wskazana jest data jej założenia i wydania sortów mundurowych – "[...]" nie jest dowodem, że skarżący w dniach od [...] do [...] marca 2008 r. pobierał sorty mundurowe związane z wyjazdem na misję w A. Data widniejąca na przedmiotowej karcie nie wskazuje konkretnego dnia czy też dni, w które to w/w sorty były faktycznie przez skarżącego pobrane. Powyższa data wskazuje przede wszystkim na miesiąc jej założenia (marzec 2008 r.). Przedmiotowe zaopatrzenie mundurowe związane z wyjazdem na misję do Afganistanu, mogło mu być więc wydane nawet dopiero w ostatnim dniu miesiąca marca 2008 r. Należy zauważyć, że w dniu [...] marca 2008 r. skarżący był rzeczywiście w jednostce S. (rozpoczął w tym dniu specjalistyczne szkolenie), przedmiotowa karta mogła być więc założona i wydana właśnie w tym dniu. Z pisma Dowódcy [...] Dywizjonu Rakietowego w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. wynika bowiem, że skarżący przystąpi do pobierania przysługujących należności dopiero po dniu [...] kwietnia 2008 r., tj. po zakończeniu szkolenia. Nadto, należy zauważyć, że z pisma Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w S., przesłanego faxem w dniu [...] kwietnia 2008 r. wynika, że skarżący dopiero w dniach od [...] do [...] kwietnia 2008 r. pobierał przedmioty zaopatrzenia mundurowego, broń oraz wyposażenie osobiste, zgodnie z naliczeniami etatowymi w [...] Brygadzie Zmechanizowanej w S. Wątpliwości Sądu budzi również oświadczenie skarżącego z którego wynika, że przedmiotowe sorty mundurowe pobierał przez okres aż [...] dni. Faktem jest zaś, że do dnia [...] marca 2008 r. skarżący nie figurował na stanie ewidencyjnym jednostki w S. Tym samym, zdaniem Sądu, skarżący przed w/w dniem, nie mógł więc pobierać zaopatrzenia mundurowego.

Istotnym w niniejszej sprawie jest również fakt, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S., po przeanalizowaniu rozkazów dziennych z I kwartału 2008 r. stwierdził, że nie ma wzmianki o pobycie skarżącego w tej jednostce w okresie od [...] do [...] marca 2008 r. ( dowód – pismo z dnia [...] stycznia 2009 r. ). Z rozkazu dziennego dowódcy w/w jednostki z dnia [...] kwietnia 2008 r. wynika zaś, że skarżący przebywał w niej dopiero w okresie od [...] marca do [...] kwietnia 2008 roku w związku z udziałem w kursie specjalistycznym.

W ocenie Sądu, w świetle powyższego, za nie przekonujące i niewiarygodne należy uznać również wyjaśnienia skarżącego znajdujące się w załączonych do sprawy aktach personalnych, zawarte podczas przesłuchania go jako strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, że w miesiącu marcu 2008 r., kilkakrotnie ( tj. [...] i [...] marca 2008 r.), przed dniem [...] marca 2008 r., udawał się do jednostki w S. na własny koszt. Już samo ponoszenie przez niego wydatków na podróże służbowe z własnych środków wydaje się mało prawdopodobne. Skarżący był żołnierzem zawodowym od [...] kwietnia 2005 r., trudno więc uznać, że nie znał zasad udawania się w podróż służbową, tym bardziej, że poprzednie jego wyjazdy związane z misją w A. miały podstawę w rozkazie dziennym i były odbywane po wystawieniu polecenia wyjazdu służbowego. Tak bowiem było przed jego wyjazdem na rozmowę kwalifikacyjną do S. mającą miejsce [...] stycznia 2008 r., badania w W. w dniach od [...] i [...] lutego 2008 r. oraz szkoleniem w Ł. w dniach od [...] do [...] lutego 2008 r. Tym samym, tłumaczenie skarżącego, że co prawda odbywał wcześniej kilka podróży służbowych, ale na wyjazd zagraniczny miał udać się po raz pierwszy, nie może usprawiedliwiać udania się przez niego w podróż służbową bez zachowania stosownej procedury. Nadto, podróże do S. nie były wyjazdem zagranicznym. W tym miejscu należy również zauważyć, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów w postaci polecenia wyjazdu służbowego, czy też chociażby biletów za przejazd do S.. W toku postępowania administracyjnego przed organami wojskowymi nie przedstawił również żadnych innych dowodów, które potwierdziłyby jego pobyt w jednostce w S. w okresie od [...] do [...] marca 2008 r.

Za niezasadny zdaniem Sądu należy uznać również zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 107 § 3 kpa z uwagi na nie przeprowadzenie przez organ konfrontacji pomiędzy skarżącym, a chor. sztab. S. oraz por. C.. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wyjaśnił w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy i w wystarczający sposób uzasadnił swoją decyzję, nie naruszając regulacji zawartej w art. 107 § 3 kpa. Organ rozstrzygający sprawę w ramach motywowania podjętej decyzji ustosunkował się również do wszystkich zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podnoszonych przez skarżącego w trakcie toczącego się postępowania. Przeprowadzenie dodatkowego dowodu w postaci konfrontacji nie było zaś niezbędne do ustalenia stanu faktycznego na potrzeby niniejszej sprawy.

Zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W myśl § 2 w/w artykułu organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają znaczenie dla sprawy. W niniejszej sprawie materiał dowodowy zebrany przez organ w sprawie był jednak wystarczający do tego, aby orzec utratę części uposażenia miesięcznego skarżącego z uwagi na jego nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie.

Wypada w tym miejscu także zauważyć, że skarżący był poinformowany o przeprowadzeniu przez organ I instancji w dniu [...] października 2008 r. dowodu z przesłuchania świadków, tj. chor. sztab. R. S. i por. P. C. oraz wezwany do udziału w przeprowadzeniu powyższych dowodów, w tym prawa do zadawania pytań i składania wyjaśnień ( dowód – wezwanie z dnia [...] września 2009 r. wraz ze zwrotnym potwierdzenie odbioru, które skarżący osobiście odebrał w dniu [...] września 2008 r. ). Pomimo powyższego wezwania, nie brał jednak udziału w postępowaniu, nie usprawiedliwił również przyczyn swojej nieobecności podczas przeprowadzonych przez organ dowodów. Nadto, wniosek skarżącego o przeprowadzenie konfrontacji został przez niego złożony dopiero w dniu [...] marca 2009 r., tym samym, zdaniem Sądu powyższe służyło już tylko przedłużeniu postępowania w sprawie.

W ocenie Sądu, wbrew temu co podnosi skarżący, pomiędzy zeznaniami w/w świadków nie istnieją rozbieżności, które nie zostały przez organ wyjaśnione. Zeznania te nie wykluczają się wzajemnie a potwierdzają fakt nieobecności skarżącego w macierzystej jednostce wojskowej. Nie jest również trafny zarzut nie uwzględnienia słusznego interesu skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 7 kpa organy administracji publicznej w toku postępowania mają na uwadze nie tylko słuszny interes obywateli, ale również interes społeczny. Trafnie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że interesem społecznym jest, aby żołnierz zawodowy, którego uposażenie wypłacane jest z podatków pełnił służbę, a w przypadku gdy bez usprawiedliwienia nie stawi się do pełnienia tej służby, nie otrzymał on uposażenia.

Za zasadne należy także uznać nadanie decyzji o utracie części uposażenia za miesiąc marzec 2008 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem z art. 108 § 1 kpa rygor taki można nadać decyzji ze względu na inny interes społeczny, którym w warunkach służby wojskowej jest niewątpliwie interes służby. Nadanie przedmiotowego rygoru znajdowało również uzasadnienie z uwagi na toczące się równolegle postępowanie o zwolnienie skarżącego ze służby. W przypadku bowiem wydania decyzji o zwolnieniu ze służby ( właściwy do wydania decyzji w tym przedmiocie jest inny organ ), w stosunku do żołnierza nie byłoby już możliwości orzeczenia o utracie części jego uposażenia miesięcznego za marzec 2008 r.

Natomiast okoliczność podnoszona przez skarżącego, że wiele osób nie dopełniło swoich obowiązków, nie informując go wcześniej o nieusprawiedliwionej nieobecności jest zupełnie inną kwestią, jaka powinna zostać wyjaśniona przez organy wojskowe w odrębnym postępowaniu, w którym będzie możliwe ustalenie osób odpowiedzialnych za taki stan rzeczy. Zdziwienie Sądu budzi bowiem fakt, że bezpośredni przełożony skarżącego złożył stosowny meldunek do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B. dopiero w dniu [...] kwietnia 2008 r., co z kolei stanowiło podstawę do wydania rozkazu dziennego z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdzającego nieusprawiedliwioną nieobecność skarżącego. Należy przyznać rację skarżącemu, że stosowna reakcja jego przełożonych winna mieć miejsce znacznie wcześniej. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, nie ma to znaczenia co do ustalenia faktu, że nieobecność żołnierza była nieusprawiedliwiona, a w konsekwencji orzeczenia w stosunku do niego utraty części uposażenia miesięcznego.

Reasumując, należy stwierdzić, że nieobecność skarżącego w macierzystej jednostce we wskazanym przez organ okresie prawidłowo została uznana za nieusprawiedliwioną. W warunkach służby wojskowej, opartej przecież na hierarchicznym podporządkowaniu, dyspozycyjności i wykonywaniu obowiązków, nie może być bowiem sytuacji, kiedy żołnierz samowolnie decyduje o udaniu się w podróż służbową, a więc o fakcie mającym znaczenie służbowe i prawne, dodatkowo nie mając do tego legitymacji w postaci skierowania przez dowódcę swojej jednostki. Powyższe powinno skutkować utratą takiej części uposażenia miesięcznego skarżącego, która odpowiada ilości dni, w które to, nie pełnił on faktycznie żadnych obowiązków służbowych, ani w swojej macierzystej jednostce, ani też w jednostce w S.

Dlatego też, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.