Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 960-962/93
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1993-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 7
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Czasowe zawieszenie działalności gospodarczej lub pozostawienie "w stanie likwidacji" podmiotu podatkowego nie oznacza ustania jego bytu prawnego i nie uzasadnia zmiany przeznaczenia gruntów i budynków jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

TEZY

Czasowe zawieszenie działalności gospodarczej lub pozostawienie "w stanie likwidacji" podmiotu podatkowego nie oznacza ustania jego bytu prawnego i nie uzasadnia zmiany przeznaczenia gruntów i budynków jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.


UZASADNIENIE

Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta - Skarbnik zawiadomił Spółdzielnię Pracy Remontowo-Budowlaną /w likwidacji/, że na skutek nieprawidłowo wypełnianych deklaracji podatkowych za lata 1990 i 1991 powstały zaległości w podatku od nieruchomości. Wyjaśnił przy tym, iż w sprawie podatku od nieruchomości, podatkiem tym są objęte wszystkie nieruchomości /z wyjątkiem budynków mieszkalnych/, będące w posiadaniu podmiotu utworzonego w celu prowadzenia działalności gospodarczej, bez względu na to, w jaki sposób są one wykorzystywane lub jakim celom służą w związku z prowadzeniem tej działalności.

Spółdzielnia wyjaśniła, iż na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia od 1991 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i została postawiona w stan likwidacji. Okoliczność ta, zdaniem Spółdzielni, powinna wpłynąć na zmianę stosowanych dotychczas stawek podatku od nieruchomości, na co wskazuje art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Wobec różnicy stanowisk organu podatkowego i podatnika (...) organ podatkowy I instancji ustalił decyzjami wymiar podatku od nieruchomości za 1990 i 1991 r. - w tym od budynków związanych z działalnością gospodarczą i od gruntu związanego z tą działalnością.

Wyjaśnił w decyzjach, iż na wymiar podatku, a w szczególności na zmianę stawek nie ma wpływu fakt, że Spółdzielnia znajduje się w stanie likwidacji oraz części powierzchni określonych w deklaracji podatkowej nie wykorzystuje.

Analogicznie uzasadnioną decyzją organ I instancji ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 1992 r. powołując się na stawki podatku określone uchwałą Rady Miejskiej, przewidziane dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

W jednobrzmiących odwołaniach od powyższych decyzji wymiarowych Spółdzielnia zarzuciła, że ich wydanie nastąpiło bez wszczęcia postępowania administracyjnego /art. 61 par. 1 i 4 Kpa/, bez przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a nawet bez określenia strony, której te decyzje dotyczą, co - zdaniem odwołującego się - skutkować powinno nieważność decyzji zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 2, 4 i 7 Kpa.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym (...) utrzymało w mocy decyzje organu I instancji jako zgodne z powołanymi w nich przepisami materialnoprawnymi, a także przepisami art. 5 i 7 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Organ odwoławczy stwierdził, że do czasu całkowitej likwidacji odwołująca się Spółdzielnia jest stroną postępowania i na niej ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, jako że w swoim posiadaniu miała nieruchomości objęte złożonymi deklaracjami podatkowymi. Organ odwoławczy przyjął - podobnie jak organ I instancji - że dla celów podatku od nieruchomości traktuje się, jako związane z działalnością gospodarczą, posiadane przez dany podmiot nieruchomości, bez względu na to w jaki sposób są wykorzystywane lub jakim celom służą.

W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożonych przez likwidatora Spółdzielni podniesiono, iż wszystkie wyżej opisane decyzje organów I i II instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa (...) Skarżąca Spółdzielnia zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w 1990 r., wobec czego za ten rok zobowiązanie podatkowe winno być ustalone według stawek przewidzianych dla "pozostałych budynków i gruntów", gdyż istniały do tego podstawy w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 stycznia 1990 r. w sprawie wykonania ustawy o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 2 poz. 12/ - różnicujące stawki dla budynków i gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz pozostałych gruntów i budynków. Jeśli zaś chodzi o wymiar podatku za lata 1991 i 1992, to podobne zróżnicowanie stawek podatku wynika z treści ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, a wedle art. 6 ust. 3 tej ustawy - podatek ulega obniżeniu, jeżeli następuje zamiana sposobu wykorzystania budynku lub gruntu. Ponieważ zaś od 1991 r. Spółdzielnia nie prowadzi działalności gospodarczej, to jej zobowiązanie podatkowe winno być ustalone według stawek przewidzianych dla pozostałych budynków i gruntów.

Odpowiadając na te skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Wprawdzie skarżąca Spółdzielnia z dniem 22 marca 1991 r. postawiona została w stan likwidacji, jednak postępowanie likwidacyjne nie zostało zakończone, stąd jest nadal podmiotem gospodarczym powołanym do prowadzenia działalności tego rodzaju oraz w dalszym ciągu włada budynkami i gruntami objętymi decyzjami wymiarowymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne. Strona skarżąca została zawiadomiona przed wydaniem decyzji wymiarowych zarówno o przedmiocie opodatkowania, jak też podstawach wymiaru podatku za poszczególne lata. Zgłaszała w tym zakresie swoje zastrzeżenia i polemizowała ze stanowiskiem organu podatkowego I instancji. Decyzje wymiarowe wydane przez ten organ oparte zostały na właściwych podstawach materialnoprawnych, należycie też zostały zinterpretowane przez organ I instancji przepisy odnoszące się do opodatkowania podatkiem od nieruchomości podmiotu gospodarczego, jakim jest skarżąca Spółdzielnia.

Jeśli chodzi o działalność gospodarczą Spółdzielni, to jest faktem, iż już w 1990 r. okazała się ona nie przynoszącą spodziewanych zysków, stąd walne zebranie uchwaliło jej zawieszenie na przełomie 1990/1991 r. Wynika to z odpisu protokołu z dnia 20 grudnia 1990 r. Potem nastąpiło postawienie jej w stan likwidacji /protokół z dnia 22 marca 1991 r./. Trafnie przyjęły organy podatkowe obu instancji, iż nie oznacza to zaprzestania działalności gospodarczej przed dany podmiot gospodarczy. Fakt czasowego zawieszenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczny z utratą charakteru nieruchomości jako nadal związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej /por. wyrok NSA z dnia 19 października 1990 r., III SA 643/90 - ONSA 1990 Nr 2-3 poz. 60/. Podobnie rzecz przedstawia się, gdy chodzi o faktyczne niewykorzystywanie gruntów lub budynków pozostających w dyspozycji podmiotu gospodarczego, którego byt prawny nie ustał /mimo podjętych działań zmierzających do likwidacji/, ani też obiekty, od których wymierza się podatek od nieruchomości nie zmieniły swego przeznaczenia.