Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 496/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-11-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 10 listopada 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 27 października 2011r. w wysokości 100zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania A. J. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący wskazał, że jest rencistą i inwalidą I grupy, ma bardzo małe dochody, a na leczenie miesięcznie przeznacza ok. 250-300zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną, jako posiadany majątek wykazuje dom jednorodzinny wielkości 100m² – współwłasność z ojcem, samochód osobowy rok prod. 2002 oraz oszczędności – Fundusz Inwestycyjny o wartości 25000zł. Źródłem utrzymanie rodziny skarżącego jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu renty w wysokości 1400zł miesięcznie oraz przez żonę skarżącego z tytułu emerytury w kwocie 1500zł miesięcznie.

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Na wstępie należy zaakcentować, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga bowiem z natury rzeczy posiadania środków finansowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody

budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny (żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie domu).

Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.

Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz akt administracyjnych wykazała, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący bez wątpienia jest w stanie zdobyć środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych którego domaga się skarżący, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.

Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, bowiem wraz z żoną uzyskują stały miesięczny dochód w łącznej kwocie 2900zł, mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, są w posiadaniu samochodu osobowego o wartości powyżej 3000euro, posiadają oszczędności w kwocie 25000zł, ponadto nie wykazują zadłużeń ani zaległości w opłatach koniecznych.

Biorąc pod uwagę powyższe uznano, iż posiadanie majątku, oszczędności w kwocie wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu sądowego oraz osiąganie stałego miesięcznego dochodu umożliwia planowanie wydatków, a racjonalne gospodarowanie posiadanym majątkiem i uzyskiwanymi dochodami jak również oszczędności w ponoszonych wydatkach pozwolą na poniesienie przez skarżącego kosztów związanych z postępowaniem bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając na uwadze wszystkie te okoliczności uznać należało, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swojego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a.