Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 605/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2004 r., w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 sierpnia 2004 r., nr "[...]" w przedmiocie uprawnienia do świadczenia z tytułu deportacji I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 czerwca 2004 r., Nr "[...]", II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M. D. kwotę 100,- zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że decyzja nie może być wykonana do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 czerwca 2004r. odmówił M. D. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego ustawą z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na fakt, iż doznała ona prześladowań nie objętych przepisami ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. D. podniosła, iż w chwili deportacji jej matka była w ósmym miesiącu ciąży. Okoliczność, że urodziła się w czasie deportacji i przebywała na niej tylko o jeden miesiąc krócej niż jej rodzeństwo, nie może skutkować pozbawieniem jej prawa z tytułu represji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 11 sierpnia 2004r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 23 czerwca 2004r.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art.2 ust. 2 lit.a powołanej ustawy i stwierdził, iż strona nie była deportowana do pracy lecz urodziła się już w czasie pobytu rodziców na deportacji.

M. D. wniosła na tę decyzję skargę , w której zarzucała, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i niezgodna z prawem.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych domagał się oddalenia skargi, powołując się na fakt, iż nie nastąpiła deportacja, gdyż skarżąca urodziła się "[...]"1943r. w miejscu pracy przymusowej rodziców, już po ich wywiezieniu do III Rzeszy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią, art. 3 § l i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, póz. 1270) -zwanej dalej p.p.s.a.- wojewódzki sąd administracyjny dokonuje kontroli decyzji wydanej przez organ administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Przepisem prawa materialnego zastosowanym przez organ w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. (Dz U Nr 87, poz. 395 ze zmianami) - zwana dalej ustawą. Ustawa ta w art. 2 pkt 2 lit. a definiuje pojęcie "represji"- dających prawo do świadczeń przewidzianych ustawą- jako deportację (wywiezienie) na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1.09.1939r., do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy i terytoriów przez nią okupowanych w okresie od 1939 do 1945r. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do wykładni powołanej normy prawnej. Organ administracji publicznej dokonując interpretacji tegoż przepisu uznał, iż urodzenie się dziecka w czasie deportacji matki do pracy przymusowej nie jest równoznaczne z samą deportacją dziecka. Takiego stanowiska nie można zaakceptować. Problematyka dotycząca dzieci, które były wywożone wraz z rodzicami a także dzieci, które urodziły się w miejscu wykonywania pracy przymusowej przez matkę była już przedmiotem orzecznictwa sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 sierpnia 2004r. sygn. OSK 135/04 (niepublikowane) podzielił dotychczasowy kierunek wykładni cytowanego art. 2 pkt 2 lit. a ustawy, przyjmując, że o deportacji można mówić zarówno wówczas, gdy dziecko zostało wywiezione wraz z rodzicami na roboty przymusowe, jak też wtedy, gdy urodziło się podczas deportacji matki wywiezionej do pracy przymusowej, (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003r. sygn. akt II SA/ Ka 834/01)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela takie stanowisko. Trudno bowiem byłoby znaleźć racjonalne uzasadnienie dla różnicowania dzieci, które zostały razem z rodzicami wywiezione od tych, które urodziły się już podczas deportacji matki, skoro w miejscu deportacji, i w jednym, i w drugim przypadku, nie przebywały dobrowolne. W sytuacji skarżącej jest to tym bardziej uzasadnione skoro urodziła się zaledwie l miesiąc po wywiezieniu matki do pracy przymusowej, co oznacza, że praktycznie ( choć jeszcze w łonie matki) została razem z matką deportowana.

Z przytoczonych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja z dnia 23 czerwca 2004r., naruszały prawo materialne w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy.

Wobec tego, na zasadzie art. 145 § l pkt l a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.