Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 469/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 144 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2815/17 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2815/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w [...] (zwaną dalej w skrócie [...] S.A.) na decyzję Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr DZŚ-III.282.1.2017.SR w przedmiocie zobowiązania do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko.

U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna:

Decyzją z dnia 29 grudnia 2016 r. nr 3672/OS/2016 Marszałek Województwa Śląskiego zobowiązał [...] S.A. do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez obniżenie promieniowania elektromagnetycznego z linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...] do dopuszczalnego poziomu na działkach: numer [...], obręb [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w C. i numer [...], obręb [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w C., w terminie do dnia 30 czerwca 2017 r.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez [...] S.A. odwołania, Minister Środowiska decyzją z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr DZŚ-III.282.1.2017.SR, uchylił powyższą decyzję Marszałka Województwa Śląskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową dopuszczalna wartość składowej elektrycznej została ściśle określona w rozporządzeniu z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem. Z badań wykonanych przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Środowiska (sprawozdanie nr 245/2016) wynika, że w otoczeniu przedmiotowej linii stwierdzono występowanie składowej elektrycznej o wyższych wartościach niż przewidziane powołanym rozporządzeniem (od 1 kV/m). Występowanie ponadnormatywnego oddziaływania nie powinno mieć miejsca na terenie, do którego prowadzący instalację nie ma tytułu prawnego, z wyjątkiem obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519) zwanej dalej w skrócie P.o.ś.

Organ odwoławczy stwierdził, że Marszałek nie dokonał analizy ww. sprawozdania, w szczególności nie zauważył, że zawierało ono uchybienia polegające na braku informacji:

- czy spełniono wymagania, o których mowa w punkcie 5 i punkcie 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia, zgodnie z którymi pomiary przeprowadza się w szczególności w tych miejscach w których, na podstawie uprzednio przeprowadzonych obliczeń, stwierdzono występowanie pól elektromagnetycznych o poziomach zbliżonych do poziomów dopuszczalnych oraz przy pomiarach pól elektromagnetycznych uwzględnia się poprawki pomiarowe, umożliwiające uwzględnienie parametrów pracy instalacji wytwarzających te pola najbardziej niekorzystnych z punktu widzenia oddziaływania na środowisko,

- w jaki sposób dokonano doboru pionów pomiarowych i czy było to wynikiem analizy, o której mowa w ww. punkcie 5; w jaki sposób uwzględniono zmienności napięcia i prądu obciążenia w linii i czy podane w nim wartości składowe elektrycznej i magnetycznej są wynikiem odpowiednich przeliczeń, o których mowa w ww. punkcie 6;

- czy uwzględniono w przeliczeniach zmienność zwisu przewodów, będącego skutkiem zmian ich temperatury i przeliczenia wyników na wartości maksymalne (biorąc pod uwagę, że pomiary wykonano w odległościach powyżej 100 metrów od najbliższego słupa),

- zaznaczenia granic obszarów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz pozostałych miejsc badanego środowiska (pomiary wykonano jedynie w określonych arbitralnie przekrojach pomiarowych i w związku z tym sprawozdanie nie pozwala na określenie na jakich obszarach występuje składowa elektryczna pola o częstotliwości 50 Hz o wartościach granicznych 1 kV/m, co nie pozwala na jednoznaczne określenie terenów, na których występują przekroczenia poziomów dopuszczalnych),

- czy podczas pomiarów wykorzystano techniczną dokumentację źródłową przedmiotowej linii elektroenergetycznej w postaci projektu linii (w załączonych ilustracjach brak podziałki, co uniemożliwia precyzyjne odniesienie do rzeczywistej sytuacji).

Zwrócono także uwagę, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna [...] przebiega na terenie właściwości Marszałka Województwa Śląskiego, organ zaś w rozpatrywanej decyzji ograniczył się jedynie do dwóch działek objętych sprawozdaniem z badań Nr 245/2016 i nie uwzględnił oddziaływania na pozostałe tereny.

Nadto, pomimo negatywnych wyników badań, Marszałek nie skorzystał z możliwości zastosowania art. 237 P.o.ś. w myśl którego w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji zobowiązać podmiot prowadzący instalację i korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. W ocenie Ministra Środowiska przegląd ekologiczny, poza potwierdzeniem ponadnormatywnego oddziaływania pola elektrycznego, określi jednocześnie adekwatne do wielkości naruszenia standardu elektromagnetycznego, działania mające na celu zapobieganie i ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko oraz wykaże, czy ewentualnie nie będzie zachodzić konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania tj. instytucji, o której mowa w przepisie art. 135 P.o.ś.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] S.A., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej uzasadnienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 107 § 3, art. 11 w związku z art. 107 § 3, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 107 § 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a., a także art. 135 i art. 144 ust. 2 P.o.ś.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga [...] S.A. nie zasługiwała na uwzględnienie, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. została oddalona.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez Spółkę Sąd pierwszej instancji podniósł, że okoliczność posiadania przez [...] S.A. tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości stanowiących działki o nr [...] i [...] nie ma znaczenia dla rozpoznania w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że przedmiotem postępowania administracyjnego nie było ustalenie posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do gruntu, na którym posadowiona jest ww. linia elektroenergetyczna 400 kV, lecz wykazanie, czy miało miejsce przekroczenie obowiązujących norm negatywnego oddziaływania ww. linii na wymienionych nieruchomościach. Posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości nie zwalnia uprawnionego do gruntu podmiotu, jakim w okolicznościach niniejszej sprawy jest [...] S.A. z obowiązku dostosowania oddziaływania linii do obowiązujących przepisów, celem których jest dostateczne zapewnienie ochrony zdrowia i życia osób narażonych na jej oddziaływanie. Nie ma znaczenia twierdzenie, że linie zostały wybudowane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich powstania a działką, na której usytuowano zabudowania ówcześnie, była działką rolną. Niniejsze postępowanie dotyczy ustalenia aktualnego stanu oddziaływania ww. sieci na środowisko i w sytuacji stwierdzenia niedotrzymania aktualnie obowiązujących norm koniecznym jest podjęcie stosownych działań prewencyjno-naprawczych.

Zatem z uwagi na fakt, że w sprawie nie zostały w sposób należyty zgromadzone dowody konieczne do prawidłowego rozpoznania przedmiotowej sprawy, zasadnie Minister uchylił decyzję organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu wskazując na konkretne uchybienia, które w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego winny być przez Marszałka wyeliminowane.

W tym kontekście jako niezasadny oceniono zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie konieczne elementy, wskazanie dowodów, które winny być przez organ pierwszej instancji przeprowadzone, faktów które uznał za udowodnione i dowodów, na których się w tym zakresie oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podobnie jak i uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, które zostały w sposób prawidłowy w decyzji powołane.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 151 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 K.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez:

a) dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonego uzasadnienia decyzji Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr DZŚ-III.282.1.2017.SR wyłącznie w kontekście wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 K.p.a. i pominięcie specyfiki uzasadnienia decyzji kasacyjnej wynikającej z art. 138 § 2 K.p.a.,

b) uznanie, że zaskarżone uzasadnienie powyższej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności, że zawiera wskazanie dowodów, które winny być przez organ i instancji przeprowadzone, faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się w tym zakresie oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa,

c) ustalenie, że w zaskarżonym uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano zakres postępowania dowodowego, które organ pierwszej instancji zobowiązany będzie ponownie przeprowadzić,

d) pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania, które zapisy uzasadnienia przedmiotowej decyzji pozwalały na przywołane powyżej ustalenia Sądu pierwszej instancji, co łącznie skutkowało oddaleniem skargi Skarżącej, pomimo istnienia podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji;

2) art. 151 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 144 ust. 2 P.o.ś. i art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie stanowiska, że okoliczność posiadania przez Skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy i tym samym pominięcie tej kwestii przy ocenie prawidłowości zaskarżonego uzasadnienia decyzji Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr DZŚ-III.282.1.2017.SR oraz poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej i jej wyjaśnienia w zakresie powyższego stanowiska, co skutkowało oddaleniem skargi Skarżącej, pomimo istnienia podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji i równocześnie nie pozwala na właściwą ocenę stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie i w konsekwencji zasadności rozstrzygnięcia;

3) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 144 ust. 2 P.o.ś. poprzez jego niezastosowanie.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Pismem z dnia 30 marca 2021 r. uczestnik postępowania J. F. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 29 marca 2021 r. uczestnicy postępowania A. C. i P.C. przedstawili swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżąca kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Skarga jest niezasadna, a zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Nie są zasadnym zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji następujących przepisów postępowania: art. 151 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 K.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 K.p.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła decyzji Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr DZŚ-III.282.1.2017.SR w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez obniżenie do poziomu dopuszczalnego promieniowania elektromagnetycznego z linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...] i przedmiot tej właśnie sprawy administracyjnej został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15, opub. w Lex nr 2270789). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2633/15, opub. w Lex nr 2303258; wyrok NSA z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/17, opub. w Lex nr 2684514). Przywołany przepis wyraźnie i jednoznacznie determinuje więc zakres kognicji sądu administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2181/15, opub. w Lex nr 2303895). Sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy.

Także z uzasadnienia skargi kasacyjnie nie wynika, aby Sąd pierwszej instancji nie orzekał w granicach sprawy objętej skargą.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 151 P.p.s.a. w związku z dokonaniem nieprawidłowej wykładni art. 138 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję prawidłowo ustalił spełnienie przesłanek uzasadniających wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji, organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okoliczności wynikające z ww. powołanego art. 138 § 2 K.p.a. zostały wykazane w decyzji Ministra Środowiska z 13 kwietnia 2017 r. W szczególności wskazano na wadliwość przeprowadzenia przed organem pierwszej instancji podstawowego dowodu w sprawie, jakim były badania poziomów pola elektrycznego i magnetycznego w otoczeniu linii elektroenergetycznej 400 kV [...]. Zarzucono, że sprawozdanie z wykonanego badania nie zostało prawidłowo ocenione przez organ pierwszej instancji.

Tym samym wskazanie przez organ odwoławczy obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny stopnia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie obejmującym teren pomiędzy przęsłami nr 710-711 przedmiotowej linii energetycznej nie stanowił naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie ani Sąd pierwszej instancji, ani też Minister Środowiska nie zobowiązali organu pierwszej instancji do prowadzenia postępowania w zakresie całej linii energetycznej relacji [...]. Postępowanie to w tej sprawie powinno obejmować ten zakres oddziaływania ww. linii, jaki został objęty przeprowadzonym badaniem. Nie można przy tym wykluczyć, że prawidłowo przeprowadzone badania oddziaływania linii elektroenergetycznej między przęsłami nr 710-711 mogły doprowadzić od ustalenia innego zakresu oddziaływania na środowisko tej linii.

Także nie jest zasadnym zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej oceny zastosowania przez organ odwoławczy art. 107 § 3 K.p.a. Przepis ten reguluje zakres uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że Minister Środowiska wydając decyzję kasacyjną prawidłowo wskazał art. 138 § 2 K.p.a. i zakres postępowania dowodowego, które powinno być przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w zakresie ustalenia istotnych w sprawie okoliczności.

Skoro w tej sprawie obejmującej ocenę oddziaływania na środowisko pola elektrycznego i magnetycznego pochodzącego od linii elektroenergetycznej, podstawowym dowodem są badania przeprowadzone przez wyspecjalizowany podmiot, to prawidłowe zakwestionowanie tych badań uzasadnia ponowienie postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji.

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. w związku z nieprawidłowa oceną zastosowania przez organ administracyjny art. 140 K.p.a. także nie jest zasadny, ponieważ w stanie prawnym obowiązującym w tej sprawie ciężar prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywał na organie pierwszej instancji, a zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez organ odwoławczy miał charakter jedynie uzupełniający. Odpowiednie stosowanie w postępowaniu odwoławczym przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji nie uzasadniało ustalania dopiero przez organ odwoławczy prawidłowego stanu faktycznego sprawy.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.

Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie te elementy. Ponadto nie można dostrzec niespójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i to pomimo nawet tego, że w zakresie jednego zarzutu skargi uzasadnienie tego wyroku jest błędne.

Pozostałe dwa zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postepowania poprzez przyjęcie stanowiska, że okoliczność posiadania przez stronę skarżącą tytułu prawnego do nieruchomości nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy i tym samym pominięcie tej kwestii przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2017 r.

W ocenie strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji przyjmując posiadanie przez stronę prawa do nieruchomości powinien uchylić zaskarżoną decyzję. Koresponduje z tym zarzut naruszenia prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji w postaci niezastosowania art. 144 ust. 2 P.p.s.a.

Oceniając te zarzuty należy wskazać, że zgodnie z art. 144 ust. 2 P.o.ś. eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, emisję hałasu oraz wytwarzanie pól elektromagnetycznych nie powinna, z zastrzeżeniem art. 144 ust. 3 tej ustawy, powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny.

Istotę naruszenia tego przepisu strona skarżąca kasacyjnie upatruje w tym, że ani Minister Środowiska, ani Sąd pierwszej instancji nie uwzględnili, że skarżącej kasacyjnie Spółce przysługuje tytuł prawny do nieruchomości (terenu) na których wytwarzanie są pola elektromagnetyczne emitowane przez sieć elektromagnetyczną 400 kV.

Wprawdzie niezasadnym jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że kwestia posiadania przez skarżącą kasacyjnie Spółkę tytułu prawnego do nieruchomości, na którą oddziałuje pole elektromagnetyczne ww. sieci nie ma w tej sprawie znaczenia, tym niemniej tak zaprezentowany pogląd nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego wyroku. Wprost bowiem z art. 144 ust. 2 P.o.ś. wynika, że w przypadku, gdy prowadzący sieć (instalację) posiada tytuł prawny do nieruchomości na którą dana sieć oddziałuje, to wówczas wytwarzanie pola elektromagnetycznego nie powinno powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. Przepis ten powinien być interpretowany w oparciu o wykładnię gramatyczną i taki pogląd wyrażono także w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z 31 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2309/14, opubl. w LEX nr 2083483).

Tym niemniej w tej sprawie, na skutek wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy, kwestia zarówno posiadania prawa przez Spółkę [...] S.A. do nieruchomości, charakteru tego prawa jak i granic jego wykonywania powinna podlegać ustaleniu w postepowaniu administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że z akt sprawy nie wynika w sposób precyzyjny, jakie prawo przysługuje stronie skarżącej kasacyjnie. Niewątpliwie to w interesie samej strony jest wykazanie, jakie prawo ta Spółka posiadania i w jakim zakresie. Dopiero wówczas będzie można prawidłowo ustalić, czy wytwarzane pole elektromagnetyczne przez przedmiotową linię elektroenergetyczną przekracza standardy jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny.

Mając powyższe należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem.

Zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw albo także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Taka sytuacja zaistniała w tej sprawie, w której zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zakres błędnego uzasadnienia dotyczy tylko stanowiska Sądu pierwszej instancji co do braku znaczenia posiadania przez prowadzącego instalację tytułu prawnego do nieruchomości.