Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 201/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 39
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 2, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, ust. 3, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.S., od decyzji wydanej przez działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta J. G. Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania W.S. pomocy w miesiącu grudniu 2016 r. w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podało, że uzasadniając odmowę przyznania opisanego wyżej świadczenia organ I instancji wskazał, że od marca 2015 r. w okresach roku akademickiego zainteresowany korzysta z przyznawanego mu przez K. Państwową Szkołę Wyższą w J. G. stypendium socjalnego, z uwagi na podjęcie i kontynuowanie studiów w ww. szkole. Z zaświadczenia ww. uczelni z dnia 29 grudnia 2016 r. wynika, iż zainteresowany otrzymał w semestrze zimowym (tj. od października 2016 r. do lutego 2017 r.) świadczenie z funduszu pomocy materialnej dla studentów w formie:

- stypendium socjalnego w wysokości 783 zł miesięcznie netto do listopada 2016 r. i 1133 zł miesięcznie netto od grudnia 2016 r.

- stypendium specjalnego w wysokości 320 zł miesięcznie netto do listopada 2016 r. 920 zł miesięcznie netto od grudnia 2016 r.

Organ wskazał, że wnioskodawca mieszka wraz z małoletnim synem. Dochód dwuosobowej rodziny strony wynosi: od października do listopada 2016 r. - 1103 zł miesięcznie (783 zł + 320 zł ), zaś od grudnia 2016 r. do lutego 2016 r. - 2053 zł miesięcznie (1133zł + 920 zł), zaś kryterium dochodowe dwuosobowej rodziny wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej wynosi 1028 zł, a zatem rodzina W. S. kryterium to przekracza i tym samym nie kwalifikuje się do świadczeń pomocy społecznej formie zasiłku stałego, okresowego czy celowego. Organ wskazał przy tym, że na tle innych osób i rodzin oczekujących pomocy, a nieposiadających żadnego dochodu lub/i schronienia sytuacja rodziny wnioskodawcy jest niepodważalnie lepsza, ponieważ posiada ona możliwość schronienia oraz do dyspozycji środki finansowe w kwocie: 1927 zł do listopada 2016 r. (1103 zł stypendia+500 zł świadczenia wychowawczego na syna + 324 zł świadczenia z prace społecznie użyteczne) oraz 2553 zł od grudnia 2016 r. (2053 zł stypendia + 500 zł świadczenia wychowawczego na syna), z której to przede wszystkim, zgodnie z art. 2 cyt. wyżej ustaw o pomocy społecznej, powinien w pierwszej kolejności zabezpieczać potrzeby bytowe swojej rodziny, w tym dokonywanie opłat należności, czy zabezpieczanie posiłków i żywności. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w J. G., w ramach swoich ustawowych zadań, w pierwszej kolejności pomaga osobom znajdującym się w skrajnie trudnej sytuacji życiowej, posiadając określone w budżecie gminy środki finansowe na realizację tychże zadań. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 powołanej wyżej ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna skierowana jest przede wszystkim do osób, których sytuacja dochodowa nie przekracza ustawowego kryterium polega na uzupełnieniu tego kryterium w taki sposób, by warunki życia rodzin i osób korzystających z pomocy odpowiadały godności człowieka, przy pomocy ograniczonych środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Świadczenie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego lub specjalnego celowego ma charakter uzupełniający i zwykle nie zaspokaja w całości potrzeb jej beneficjentów z uwagi na ograniczoność środków.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył jej adresat W.S.. Wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, dochodem jest. suma miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponadto art. 4 pkt 3 ustawy stanowi, że pomoc materialna, mająca charakter socjalny albo motywacyjny, przyznana na podstawie przepisów o systemie oświaty nie podlega wliczaniu do dochodów. Wobec powyższego w ocenie składającego odwołanie, stypendium socjalne i specjalne jako pomoc przyznana przez jednostkę systemu oświaty na podstawie przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym nie jest dochodem mającym wpływ na ustalenie prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. rozpoznając odwołanie zważyło, co następuje:

Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.

Stwierdził, że zgodnie z założeniami pomocy społecznej wyrażonymi najogólniej w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Podał, że z akt sprawy wynika, że W. S., jest osobą nieaktywną zawodowo, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, od 28 stycznia 2011 r. Prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz z małoletnim synem. W.S. legitymuje się lekkim stopniem niepełnosprawności (orzeczenie PZON z dnia 08 września 2016 r.). W niniejszej sprawie na przeszkodzie pozytywnego rozpatrzenia wniosku W. S. stanął dochód jego rodziny, który przekracza, w czym Kolegium zgadza się z organem I instancji, kryterium dochodowe. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Stosownie jednakże do art. 8 ust. 4 pkt 3 do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty.

Z akt niniejszej sprawy (zaświadczenie z 26 października 2016 r. K. Państwowej Szkoły Wyższej w J.G.) wynika, iż od marca 2015 r., w okresach roku akademickiego, W.S. otrzymuje, przyznawaną mu przez K. Państwową Szkołę Wyższą w J. G., pomoc materialną dla studentów w formie:

- stypendium socjalnego w kwocie 633 zł ( od marca do czerwca 2015 r.)

- stypendium socjalnego w kwocie 633 zł ( od października 2015 r. do lutego 2016 r.)

- stypendium socjalnego w kwocie 783 zł ( od marca 2016 r. do czerwca 2016 r.)

- stypendium socjalnego w kwocie 783 zł ( od października 2016 r. do lutego 2017 r.)

Ponadto z zaświadczenia z dnia 29 grudnia 2016 r. K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G. wynika, że w wyniku podwyższenia świadczeń socjalnych W. S. otrzymuje:

- stypendium socjalne w kwocie 1133 zł miesięcznie, od października do lutego 2017 r.

- stypendium specjalne w kwocie 920 zł miesięcznie, od października do lutego 2017 r.

W zaświadczeniu tym wskazano, że w miesiącu grudniu 2016 r. świadczenia socjalne zostały podwyższone, stypendium socjalne o 350 zł, a specjalne o 600 zł miesięcznie i wypłacone z wyrównaniem.

Jednocześnie z zaświadczenia z dnia 09 stycznia 2017 r. K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G. wynika, że w grudniu 2016 r. W. S. otrzymał łączną kwotę 3953 zł (na którą składało się stypendium socjalne w wysokości 1833 zł oraz stypendium specjalne w wysokości 2120 zł)

Dochód dwuosobowej rodziny strony, ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3, 4 i 12 cyt. wyżej ustawy o pomocy społecznej wyniósł zatem w 2016 r.:

- od stycznia do lutego 2016 r. 633 zł tytułem otrzymanego stypendium socjalnego

- od marca do czerwca 2016 r. - 783 zł tytułem otrzymanego stypendium socjalnego

- od października do listopada 2016 r. - 783 zł tytułem otrzymanego stypendium socjalnego oraz 320 zł miesięcznie tytułem otrzymanego stypendium specjalnego,

- w miesiącu grudniu 2016 r. - 1833 zł tytułem otrzymanego stypendium socjalnego w wysokości (783 zł + 350 zł x 3 wyrównania) oraz 2120 zł tytułem otrzymanego stypendium specjalnego (320 zł + 600 zł x 3 wyrównania).

Ponieważ swój wniosek W. S. złożył w miesiącu grudniu 2016 r., w myśl art. 8 ust. 3 cytowanej ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a zatem z listopada 2016 r. Jak wynika z powyższego zestawienia, w listopadzie 2016 r. W. S. otrzymał łącznie kwotę 1103 zł tytułem stypendium socjalnego i specjalnego, co po podzieleniu na dwie osoby w rodzinie wynosi 551,50 zł. Tym samym jego dwuosobowa rodzina przekroczyła kwotę kryterium dochodowego wynoszącą 514 zł na osobę w rodzinie. Nie nastąpiła tu też utrata dochodu, bowiem w grudniu 2016 r. w związku z wyrównaniem od października 2016 r., W. S. otrzymał łącznie 3953 zł, tytułem obu stypendiów.

W swym odwołaniu W.S. podnosi, że kwoty tych stypendiów nie powinny być wliczane do jego dochodu na podstawie art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty. Odwołujący się podnosi, że pomoc została mu przyznana przez jednostkę systemu oświaty na podstawie przepisów o szkolnictwie wyższym i nie powinna być ta pomoc ujmowana w jego dochodzie. Wskazać należy, że stosownie treści art. 90b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2016 r., poz. 1943 ze zm.) uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Pomoc materialna jest udzielana uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także wspierania edukacji uczniów zdolnych. Stosownie natomiast do treści art. 173 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842) student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie:

1) stypendium socjalnego;

2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych;

3) stypendium rektora dla najlepszych studentów;

4) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia.

Art. 179 ust. 1 stanowi zaś, że stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. W dalszej części tego artykułu określono kryteria przyznawania stypendiów socjalnych dla studentów. Stosownie do art. 180 stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych może otrzymywać student z tytułu niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu. W ocenie Kolegium świadczenia wymienione w przywołanych ustawach, są kierowane do różnych grup społecznych (uczniowie lub studenci) i choć związane są z sytuacją materialną ucznia lub studenta, to jednak kryteria przyznawania tych świadczeń nie są tożsame. Ponadto sytuacja studentów i uczniów jest także zróżnicowana, choćby ze względu na wiek i możliwości zdobywania dodatkowych środków we własnym zakresie na utrzymanie i koszty związane z nauką. Nie można zatem uznać, że uczniowie i studenci stanowią jedną grupę społeczną. Skoro zatem ustawodawca w art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej przyjął, że do dochodu niezbędnego do ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej nie wlicza się jedynie pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, to należy uznać, że w przepis ten nie obejmuje stypendiów (w tym socjalnych i specjalnych) wypłacanych studentom, a zatem otrzymywane przez W. S. stypendia socjalne i specjalne należy uwzględniać w jego dochodzie. Tym samym, co wykazano wyżej, ponieważ dochód na osobę w rodzinie W. S. przekracza kryterium dochodowe wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2015.1058), słusznie organ I instancji odmówił W. S. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej.

Ostatecznie Kolegium potwierdziło, że w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz zawiera wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ich ocena nie nosi cech dowolności.

Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca:

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podał, że "wyłączenie stypendiów z systemu oświaty i wliczanie do dochodów przy ustaleniu kryterium dochodowego dla potrzeb opieki społecznej, narusza art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie równego dostępu do indywidualnej pomocy finansowej uczniów i studentów. W świetle powyższego otrzymywane stypendia nie podlegają wliczeniu do dochodu jako wpływającego na prawo do świadczeń z opieki społecznej".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 – zwanej dalej p.p.s.a) może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola Sądu, oparta na wskazanych wyżej przepisach, daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzją organu I instancji nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną do rozpoznania skargi stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej dalej u.p.s. (Dz.U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.). W art. 2 ust. 1 stanowi ona, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasady i możliwości.

Przepis ten przewiduje zastosowanie pomocy społecznej przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek – występowania trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania był wniosek skarżącego z dnia 28 grudnia 2016 r., w którym wniósł o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej.

Zgodnie z art. 39 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu (ust. 1 i ust. 2 art. 39).

Jednakże stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowy rodziny" przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego powodu wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1058) 514 zł.

Okoliczności faktyczne istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy są niesporne. Rodzina skarżącego jest rodziną dwuosobową. Wnioskodawca samotnie wychowuje niepełnoletniego syna (niepełnoletni – w dacie wydania decyzji). Niesporne jest również, że zainteresowany jest studentem K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G.. Legitymuje się lekkim stopniem niepełnosprawności (orzeczenie PZON z dnia 8 września 2016 r.). Wnioskodawca otrzymuje przyznaną mu przez K. Państwową Szkołę Wyższą pomoc materialną dla studentów w formie stypendium socjalnego, które od października 2016 r. do lutego 2017 r. wynosiło 1133 zł miesięcznie oraz stypendium specjalne, które w tym samym okresie wynosiło 920 zł miesięcznie. Powyższe dane dotyczące stypendium wynikają z zaświadczenia wymienionej wyżej uczelni z dnia 29 grudnia 2016 r. i 9 stycznia 2017 r. Stwierdzają one, że świadczenia socjalne zostały podwyższone w grudniu 2016 r. z wyrównaniem od października 2016 r. W grudniu 2016 r. skarżący otrzymał świadczenia z funduszu pomocy materialnej w kwocie 3953 zł. (Świadczenia za grudzień 2016 r. + wyrównanie). Wcześniej – do listopada 2016 r. skarżący z tytułu świadczeń socjalnych otrzymywał stypendium socjalne w kwocie 783 zł oraz stypendium specjalne w kwocie 320 zł – łącznie 1103 zł.

Dochód skarżącego osiągany w listopadzie 2016 r. ma istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy – z uwagi na to, że wniosek o udzielenie pomocy skarżący złożył w grudniu 2016 r., a w myśl art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, czyli z listopada.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi, jest to czy otrzymywane przez skarżącego stypendia są dochodem w rozumieniu art. 8 ust. 4 pkt 3. Stypendium, które skarżący otrzymał w listopadzie 2016 r. wynosiło 1103 zł, natomiast dochód rodziny skarżącego uprawniający do przyznania świadczenia z opieki społecznej powinien wynosić 1028 zł.

Rozważając zarzuty skargi należy poddać analizie treść art. 8 ustawy o pomocy społecznej.

Stosownie do przepisu art. 8 ust. 1 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje osobie, której dochód nie przekracza określonej kwoty, zwanej "kryterium dochodowym".

Zgodnie zaś z art. 8 ust. 3 w/w ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W myśl zaś ust. 4 w/w art.8 ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3)pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych ;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575).

Według Sądu, brzmienie powyższych przepisów jest jednoznaczne, co pozwala na stwierdzenie, że na gruncie ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem jedynie odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w nich wymienionych, jako, że katalog owych wyłączeń zawarty cyt. wyżej art. 8 ust. 4 ma charakter zamknięty, co oznacza, iż niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej.

Art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty. Skarżący wskazuje, że stypendium, które otrzymywał ma te same cele i kryteria, co stypendia wypłacane na podstawie ustawy o systemie oświaty, dlatego też różnicowanie podobnych świadczeń w ocenie skarżącego nie jest zasadne.

Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do treści art. 90b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2015 r., poz. 2156 ze zm.), uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Pomoc materialna jest udzielana uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także wspierania edukacji uczniów zdolnych.

Stosownie natomiast do treści art. 173 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. Art. 179 ust. 1 stanowi, że stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. W dalszej części tego artykułu określono kryteria przyznawania stypendiów socjalnych dla studentów.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, zauważyć należy, że świadczenia wymienione w ostatnio przywołanych ustawach są kierowane do różnych grup społecznych (uczniowie lub studenci). Choć związane są z sytuacją materialną ucznia lub studenta, to jednak kryteria przyznawania tych świadczeń nie są tożsame. Ponadto sytuacja studentów i uczniów jest także zróżnicowana, choćby ze względu na wiek i możliwości zdobywania dodatkowych środków we własnym zakresie na utrzymanie i koszty związane z nauką.

Nie można tym samym przyjąć, że uczniowie i studenci stanowią jedną grupę społeczną, a ustawodawca w art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej przyjął z naruszeniem art. 32 Konstytucji, że do dochodu niezbędnego do ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej nie wlicza się jedynie pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, z pominięciem stypendiów socjalnych wypłacanych studentom.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, uznać należy, że Kolegium zasadnie przyjęło, iż dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe upoważniające do przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Z powołanych przyczyn zarzuty skargi należy uznać za niezasadne.

Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.