Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 460/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmówił J. N. przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na syna D. N. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez niego roku szkolnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez syna nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji powołał się na przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 - art. 3 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 8a oraz na przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.). - art. 28 ust. 4 pkt 3 stwierdzając, że dochód wnioskodawczyni przekracza ustawowe kryterium dochodowe ustalone na kwotę 504,00 zł na osobę w rodzinie. Organ wskazał m. in., że J. N. i jej mąż A. N. są posiadaczami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych), co potwierdza treść zaświadczenia z dnia 6 czerwca 2006 r., wydanego przez Urząd Gminy w O. Z oświadczenia wnioskodawczyni oraz z pisma Urzędu Gminy z dnia 6 czerwca 2006 r., nr [...] wynika, że J. N. użytkuje [...] ha przeliczeniowego. Organ ustalając dochód zaznaczył, że wliczył do powierzchni użytkowanego przez wnioskodawczynię gospodarstwa rolnego tę jego część o powierzchni [...] ha ([....] ha przeliczeniowego), która nie została wydzierżawiona zgodnie z art. 5 ust. 8a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, gdyż umowa dzierżawy jako niezarejestrowana w ewidencji gruntów i budynków nie spełniała wymogów określonych w art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., nr 7, poz. 25 ze zm.). Ponadto Wójt Gminy w O. powołując się na treść art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 ze zm.) nie doliczył do dochodu rodziny działki rolniczej o powierzchni [...] ha, której właścicielką jest córka wnioskodawczyni J. N. Organ wskazał, że z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w O. z dnia 26 lipca 2006 r. za rok 2005 wynika, że dochód wyniósł kwotę [...] zł natomiast składka na ubezpieczenia zdrowotne wykazana w zaświadczeniu wyniosła [...] zł. Dokonując stosownych obliczeń, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) ustalone zostało, że zsumowany dochód rodziny wyniósł kwotę [...] zł, a przeciętny miesięczny dochód za rok 2005 na osobę w rodzinie wynosił [...] zł. Wobec przekroczenia kryterium dochodowego określonego w art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, to jest kwoty 504,00 zł na osobę w rodzinie odmówiono przyznania wnioskowanych świadczeń.

Od powyższej decyzji J. N. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wskazując, że jej zdaniem organ pierwszej instancji błędnie wyliczył dochód jej rodziny, przyjmując do obliczeń całość gospodarstwa rolnego, którego jest właścicielem, nie odjął natomiast jego części oddanej w dzierżawę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na treść art. 5 ust. 8 i 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał na brak podstaw do pominięcia przy ustalaniu dochodu, dochodu z tej części gospodarstwa stanowiącego własność małżeństwa N., która została oddana w dzierżawę J. N. przez poprzedniego właściciela A. Z. Kolegium zaznaczyło, że J. N. wraz z mężem stali się właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego) na mocy umowy darowizny zawartej w roku 2001 z A. Z. Poprzedni właściciel w 1999 roku wydzierżawił część darowanego później gospodarstwa o powierzchni [....] ha J. N. na okres 10 lat, umowa darowizny nie została jednak zarejestrowana w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w O., a jedynie w Urzędzie Gminy w O. W tej sytuacji Kolegium podzieliło odnośnie omawianej kwestii stanowisko organu I instancji.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie naruszył prawa uwzględniając przy ustalaniu dochodu rodziny całość powierzchni gospodarstwa rolnego stanowiącego własność małżonków. Kolegium zaznaczyło, że na nabywców rzeczy wydzierżawionej przeszły wszelkie prawa i obowiązki zbywcy, a także konsekwencje związane z niedopełnieniem przez zbywcę obowiązków (art. 678 § 1 w związku z art. 694 kodeksu cywilnego). Skoro umowa dzierżawy nie została zawarta zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, to prawidłowo uznano, że do dochodu rodziny wlicza się dochody z całości gospodarstwa rolnego i prawidłowo ustalono wysokość tego dochodu ustalono na kwotę [...] zł, co w przeliczeniu na osobę dało kwotę [...] zł. Przekroczenie kryterium dochodowego uzasadniało odmowę przyznania świadczenia. Z uwagi na to, że J. N. w poprzednim okresie zasiłkowym nie miała przyznanego zasiłku na syna, nie miał do niej zastosowania wyjątek, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2006 r. o odmowie przyznania zasiłku i dodatków do zasiłku.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. J. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.

Strona zarzuciła organowi dokonanie błędnej interpretacji art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych związku z art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, co jej zdaniem spowodowało błędne wyliczenie dochodu, który stanowił podstawę dla rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku i dodatków.

Skarżąca zaznaczyła, że w sprawie bezspornym jest, iż znaczna część należącego do niej i męża gospodarstwa rolnego jest wydzierżawiona, jednakże w jej ocenie należało uwzględnić fakt, iż to nie ona, lecz A. Z. wydzierżawił gospodarstwo, ona jedynie wstąpiła w prawa wydzierżawiającego, a w związku tym nie mogą mieć do niej zastosowania przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zdaniem skarżącej nie ma podstaw do obarczania jej skutkami niezarejestrowania umowy dzierżawy przez A..Z. w rejestracji ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w O. Podniosła też, że organ winien wyjaśnić dlaczego A. Z. otrzymał świadczenia emerytalne mimo niezarejestrowania umowy dzierżawy, jakich rejestrów dotyczy adnotacja na umowie i gdzie się one znajdują oraz do jakich celów służą, czy spełniają kryteria ewidencji gruntów i budynków, o jakiej mowa w ustawie, a zaniechanie tych wyjaśnień narusza art. 77 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zaznaczając, że ustawa o świadczeniach rodzinnych precyzyjnie wskazuje w jaki sposób mają być traktowane obszary rolne oddane w dzierżawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Oceniając w sprawie niniejszej zgodność z prawem kwestionowanych w skardze decyzji przede wszystkim należało rozważyć prawidłowość obliczenia wysokości dochodu wnioskodawczyni w związku z zarzutem, iż organy źle oszacowały powierzchnię gospodarstwa rolnego stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego. Stanowisko organów w tym względzie jest prawidłowe.

Oceniając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2555 ze zm.) ustalając dochód rodziny uzyskiwany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego postawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. W art. 28 ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) stwierdzono, że rolnik zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b) lub c) ww. przepisu.

W niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie administracyjne ustaliły, że skarżąca wraz z mężem są właścicielami gospodarstwa rolnego o ogólnej powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego) z czego użytkują [...] ha ([...] ha przeliczeniowego). Nie użytkują natomiast - zgodnie z oświadczeniem, działek o powierzchni [...] ha, które zgodnie z umową zawartą w dniu 29 marca 1999 r. przez A. Z. dzierżawią J. i J. N.

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dla uznania, że spełnione zostały wskazane tam przesłanki niezbędne jest , by pisemna umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego na co najmniej 10 lat osobie, o której mowa w tym przepisie została zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. W sprawie niniejszej słusznie uznano, że warunek ten nie został spełniony, czego konsekwencją było wliczenie wydzierżawionych działek do powierzchni gospodarstwa rolnego przy obliczeniu dochodu rodziny skarżącej.

Z uwagi na to, że na kserokopii egzemplarza umowy widniała adnotacja z dnia 31 marca 1999 r. o zarejestrowaniu umowy w Gminie O. podjęte zostały przez organ czynności wyjaśniające. W dniu 11 stycznia 2006 r. Starostwo Powiatowe w O. poinformowało, że w ewidencji gruntów wsi N., gmina O. umowa dzierżawy nie została zarejestrowana, również skarżąca nie przedstawiła dowodu zarejestrowania umowy dzierżawy przez właściwy organ. Wobec powyższego uznać należało, że organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego i słusznie uznały, że skoro umowa dzierżawy nie spełniała warunków ustawowych, brak było podstaw do wyłączenia tej części nieruchomości, która jest dzierżawiona z powierzchni ogólnej gospodarstwa rolnego.

Nie znajdując przesłanek do uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2006 r. Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.