Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 156/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 28  ust 2, art 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par 3  ust  pkt 53 lit b
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Dnia 16 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2020 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2016 roku pełnomocnicy J. M. i S. M. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej przez Starostę Wągrowieckiego decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku udzielającej Spółce z o.o. [...] pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwułokalowych na działce nr ewidencyjny [...] w P. gmina S..

W dniu [...] października 2016 roku Starosta W. wydał decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku.

J. M. oraz S. M. odwołali się od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku, Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...] Starosta W. ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Pełnomocnik S. M. i J. M. złożyli odwołanie.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 roku, znak [...] Wojewoda ponownie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

J. M. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 roku, znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 roku, znak [...] celem ponownego rozpatrzenia sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2018 roku, znak [...] Starosta W. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. (znak [...]) w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwułokalowych, na działce nr ewidencyjny [...] - obręb ewidencyjny P. , gmina S., od której wniesiono odwołanie. Organ uwzględnił informacje uzyskane od Burmistrza Miasta i Gminy S. o postępowaniach w sprawie decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr ewidencyjny [...] - obręb P. oraz informację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wągrowcu o stanie zaawansowania prac budowlanych na w/w działce.

W dniu [...] października 2018 roku, znak [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia

Inwestor [...] spółce z o.o. zaskarżył powyższą decyzję.

Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2019 roku, sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2019 roku Starosta W. powiadomił strony postępowania o terminie wydania decyzji w ciągu miesiąca po otrzymaniu ostatnich akt sprawy z WSA w Poznaniu. Ostatni zwrot akt nastąpił.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 roku zobowiązano Inwestora do:

1. przedłożenia projektu zagospodarowania całego zamierzenia budowlanego dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego,

2. wykazania zainwestowanej powierzchni zabudowy (zgodnie z definicją "powierzchni zabudowy" zaprezentowaną przez WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Po [...]) dla całego zamierzenia budowlanego.

W dniu [...] lipca 2019 roku Inwestor [...] spółce z o.o. dokonał uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie projektu zagospodarowania całego zamierzenia budowlanego dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz wykazał całą zainwestowaną powierzchnię dla całego zamierzenia budowlanego.

Decyzją z dnia [...] września 2019 roku, nr [...], Starosta W. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku (znak [...]) w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę: dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwułokalowych na działce nr ewidencyjny [...] - obręb ewidencyjny P. , gmina S. wydanej dla Inwestora: [...] Spółka z o.o. ul. [...], [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy J. M. jako właściciel działki nr [...] i S. M. jako właściciel działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w P. mieli przymiot strony w zakończonym decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku (znak [...]) postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...] - obręb ewidencyjny P. , gmina S. wydanej dla Inwestora: [...] spółka z o.o.

Organ wskazał, że wykonując zalecenia Wojewody oraz WSA w Poznaniu uzupełnił materiał dowodowy poprzez pozyskanie od Inwestora dokumentu w postaci projektu zagospodarowania całego zamierzenia budowlanego dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz zestawienia powierzchni zainwestowanej w ramach całego zamierzenia budowlanego i dokonał analizy w zakresie obszaru inwestycji oraz obszaru oddziaływania kompleksowo, zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. W tym celu zbadał, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), czy przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Organ stwierdził, że zgodnie z przedstawionym wyliczeniem, powierzchnia przeznaczona do zainwestowania przez spółkę [...] wynosi 19.738,00 m˛. Na teren zainwestowany składają się: teren zabudowy budynkami mieszkalnymi, dojścia, dojazdy, place manewrowe, miejsca postojowe, przyłącza wodne, przyłącza elektryczne, włącznie z działkami stanowiącymi drogi wewnętrzne oraz pasy technologiczne dla sieci uzbrojenia terenu, dla całego przedsięwzięcia. Uwzględniono przy tym, zakładając że wszystkie nieruchomości zostaną zabudowane, maksymalną zabudowę wynikającą ze wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę na powyższych działkach. Organ dokonał oceny przedmiotowego zestawienia, zweryfikował je z posiadanymi w tej sprawie i w aktach spraw dotyczących wydanych pozwoleń na budowę na pozostałych ww. działkach dokumentami, i jako zgodne z dokumentacją i stanem faktycznym, przyjął, że powierzchnią zainwestowaną objęte jest 19.738,00 m2. W związku z powyższym, w ocenie organu, mając na uwadze, że powierzchnią zainwestowaną objęte jest mniej niż 2 ha, inwestycja spółki [...] nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret drugie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dlatego też prowadzenie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę w analizowanej sprawie nie wymagało udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 oraz z 2019 r. poz. 630) i wnioskodawcom - J. M. i S. M. nie przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu.

Organ ustalił, że J. M. jest właścicielem działki nr [...], obręb ewidencyjny P. która nie graniczy bezpośrednio z żadną z działek objętych całym zamierzeniem budowlanym spółki [...], a najbliżej położonymi działkami są działki nr [...] i [...], które oddalone są 3 m, natomiast pozostałe działki oddalone są od 6 m do 312 m. S. M. jest współwłaścicielem działek nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], z których najbliżej położonymi działkami są niezabudowane działki nr [...] i [...], które graniczą z działką nr [...] i [...] - obręb P., natomiast pozostałe oddalone są od 6 m do 535 m.

Organ podkreślił, że działka wnioskodawcy J. M. nie graniczy bezpośrednio z żadną działką objętą całym zamierzeniem budowlanym. Podobnie, żadna działka wnioskodawcy S. M. nie graniczy bezpośrednio z żadną działką objętą całym zamierzeniem budowlanym spółki [...]. Natomiast działki S. M. graniczą z działką nr [...] należącą do innego niż spółka [...] właściciela, który uzyskał pozwolenie na budowę, i którą to działkę Wojewoda i Sąd nakazali włączyć do zamierzenia budowlanego spółki [...]. Organ wskazał więc, że działka nr [...] graniczy z działką nr [...] (działka przeznaczona na drogę) odległość między granicą działki a obiektem usytuowanym na działce nr [...] wynosi ok. 41,00 m; działka nr [...] graniczy z działką nr [...] (wydano na tę działkę pozwolenie na budowę) odległość między granicą działki a obiektem usytuowanym na działce nr [...] wynosi ok. 16,5 m; działka nr [...] graniczy z działką nr [...] (działki te przeznaczone są na drogi dojazdowe).

Organ wyjaśnił, że wnioskodawcy swój interes prawny oparli na art. 140 k.c. Zdaniem organu, wnioskodawcy nie wykazali przy tym związku pomiędzy tym przepisem a ich konkretną sytuacją prawną. Wnioskodawcy nie wskazali przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować ich interes jako interes prawny, nie wykazali, popartego normą prawną, szkodliwego oddziaływania inwestycji na ich działki.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego we wznowionym postępowaniu, zdaniem organu nie przysługuje J. M. i S. M. przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...]) w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, na działce nr ewidencyjny [...] - obręb ewidencyjny P. , gmina S., wydanej dla Inwestora [...] spółka z o.o., a co za tym idzie, brak jest podstaw do uchylenia ww. decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Pismem z dnia [...] września 2019 roku, J. M. i S. M. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...]. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że w sprawie należało wziąć pod uwagę kompleksowo cały obszar oddziaływania, zgodnie z przepisem 33 ust. 1 Prawa budowlanego. Obszar ten wyznaczyć powinno się w oparciu o przepisy przejściowe § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), który odsyła do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Wskazane rozporządzenie w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret drugi jasno wskazuje, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą: nieobjętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: 2 ha na obszarach innych niż wymienione w tiret pierwsze. Przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Aktualnie na terenie inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dla którego § 3 ust. 1 pkt 53 lit. a tiret drugi ww. rozporządzenia wskazał powierzchnię zabudowy nie mniejszą niż 4 ha. W judykaturze opisano, że powierzchnią przeznaczoną do przekształcenia, o której stanowi § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia, jest już powierzchnia terenu, której rzeczywisty sposób zagospodarowania ulegnie zmianie w związku z realizacją danego przedsięwzięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroków z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1847/17 i z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1165/17, podkreślił, że opisana wyżej przestrzeń obejmuje w szczególności powierzchnię parkingów, dróg dojazdowych, chodników, placów, inne tereny utwardzone, a także obszary, na których zostanie usunięta roślinność pierwotnie tam występująca. Ponadto ocenę powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie należy dokonać, badając także powiązania tego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami (w niniejszej sprawie są to inne zespoły zabudowy mieszkaniowej). Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 z późn. zm.) - dalej "u.u.i.ś.", należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skumulowane oddziaływanie może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Dokonując analizy sprawy, należało uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia wraz z infrastrukturą techniczną w powiązaniu z innymi tego typu przedsięwzięciami. W rezultacie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji przeprowadził właściwą wykładnię treści § 3 ust. 1 pkt 53 ww. rozporządzenia, co miało przedłożenie w sposobie obliczeń powierzchni zainwestowania całego zamierzenia wynoszącą 19.738,00 m2 tj. 1,97 ha. Odnosząc się do przepisów środowiskowych wskazanych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z 2010 r., wartości skumulowane powierzchni zainwestowania całego osiedla domów jednorodzinnych w odniesieniu do przepisów obowiązujących na dzień wydania pierwotnej decyzji pozwolenia na budowę, jak i aktualnie - po wprowadzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są spełnione, co oznacza iż badane całościowo przedsięwzięcia nie zalicza się do mogących potencjalnie bądź zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, a przez to nie będzie wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] stycznia 2018 roku wskazał, że [...] oraz inne podmioty realizujące w otoczeniu spółki inwestycje uzyskali dla 20 działek (nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) decyzję o warunkach zabudowy. Właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich - w tym skarżący - nie byli uznani za strony tych postępowań. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2019 r. (sygn. akt II SA/Po [...]), który zapadł na łamach postępowania wznowieniowego od decyzji o warunkach zabudowy, brak było podstaw do uznania, iż skarżący posiadał interes prawny. Skoro inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz wydane w sprawie decyzje o warunkach zabudowy nie uznawały skarżących za strony postępowania, a odległości określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) zostały zachowane, to zdaniem organu odwoławczego brak jest materialnoprawnej podstawy do uznania skarżących za stronę przedmiotowego postępowania.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 roku J. M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej:

1. dokonanie błędnej wykładni § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wskutek nieprawidłowego przyjęcia, że realizowana inwestycja nie przekracza 2 ha, zatem nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko, w sytuacji, gdy planowane osiedle mieszkaniowe obejmuje obszar 58 275,2 m˛,

2. naruszenie art. 64 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i przyjęcie twierdzeń inwestora o powierzchni planowanego przedsięwzięcia za zgodne z istniejącym stanem faktycznym, bez podjęcia żadnych działań weryfikujących w sposób obiektywny jego stanowisko,

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne ustalenie, że budowa osiedla mieszkaniowego w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości odwołujących nie oddziałuje na działki odwołujących, które są zlokalizowane w odległości nieprzekraczającej 3m.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wyrokiem z dnia [...] stycznia 2018 roku, sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił rozstrzygnięcia odmawiające uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji z dnia [...] stycznia 2017 roku, nr [...] w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził wówczas, że J. M. zachował formalne wymogi podania o wznowienie postępowania, trafnym było więc wydanie w dniu [...] czerwca 2016 r. przez Starostę Wągrowieckiego postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] i następnie przejście przez organ do oceny wystąpienia przyczyn wznowienia (podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) w ramach już wznowionego postępowania.

Sąd uznał, że kwestią sporną w sprawie jest ustalenie, czy J. M., jako właściciel działki nr [...] położonej w P. , miał przymiot strony w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w P. . Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej: "P.b."), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 20 P.b., ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu należy każdorazowo do organu administracji architektoniczno-budowlanej (pomimo że informacja o obszarze oddziaływania obiektu musi być zawarta już w projekcie budowlanym), który to nie jest związany ustaleniem obszaru oddziaływania przez projektanta. Przywołany przepis Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., który określa krąg podmiotów będących stronami postępowania administracyjnego. Relacja między tymi przepisami jest taka, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 K.p.a., zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 P.b. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Ze względu na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skoro przedmiotowa inwestycja w postaci budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego ma być zlokalizowana na działce nr [...], którą dzieli od nieruchomości należącej do skarżącego nr [...] jedynie wąski pas (ok. 3 m) działki nr [...], to nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b., a jej właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca powinien mieć zapewniony udział, w charakterze strony, w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. I to nawet w sytuacji, gdy przedłożony przez inwestora projekt budowlany przewiduje podjęcie takich środków zaradczych, które według założeń projektanta powinny wyeliminować możliwość wystąpienia niekorzystnych oddziaływań poza terenem inwestycji. Dokumentacja projektowa i założenia przyjęte w niej przez inwestora i projektanta podlegają bowiem szczegółowej analizie i krytycznej weryfikacji - także w zakresie dotyczącym prawidłowości wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu - przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 15 lipca 2016 r., II OSK 2759/14, dostępny j.w.). Nie sposób zatem odmówić legitymacji do udziału w tym postępowaniu skarżącemu żywotnie i bezpośrednio zainteresowanemu wynikiem takiej weryfikacji i jej prawidłowym przeprowadzeniem przez organ administracji - jakim bez wątpienia jest właściciel nieruchomości zagrożonej ponadnormatywnym oddziaływaniem projektowanej inwestycji.

Należy jednak zauważyć, że omawiany wyrok wydany został w warunkach, gdy organ, odmawiając skarżącemu przymiotu strony, nie uwzględnił "tła inwestycyjnego" w sąsiedztwie nieruchomości skarżącego. Sąd podkreślił, że przy ocenie obszaru oddziaływania inwestycji zaplanowanej na działce [...], nie sposób pominąć okoliczności, że w rzeczywistości jest ona częścią przedsięwzięcia zaplanowanego przez spółkę [...] to jest budowy w istocie osiedla mieszkaniowego. Ta okoliczność stanowiła jedną z podstaw do przyjęcia przez sąd interesu prawnego skarżącego do udziału w postępowaniu w charakterze strony.

W niniejszym postępowaniu organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy poprzez pozyskanie od inwestora dokumentu w postaci projektu zagospodarowania całego zamierzenia budowlanego dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz zestawienia powierzchni zainwestowanej w ramach całego zamierzenia budowlanego i dokonał analizy w zakresie obszaru inwestycji oraz obszaru oddziaływania kompleksowo, zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. W tym celu zbadał, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), czy przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Organ ustalił, że zgodnie z przedstawionym wyliczeniem, powierzchnia przeznaczona do zainwestowania przez spółkę [...] wynosi 19.738,00 m2. Na teren zainwestowany składają się: teren zabudowy budynkami mieszkalnymi, dojścia, dojazdy, place manewrowe, miejsca postojowe, przyłącza wodne, przyłącza elektryczne, włącznie z działkami stanowiącymi drogi wewnętrzne oraz pasy technologiczne dla sieci uzbrojenia terenu, dla całego przedsięwzięcia. Uwzględniono przy tym, zakładając, że wszystkie nieruchomości zostaną zabudowane, maksymalną zabudowę wynikającą ze wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę na powyższych działkach. Organ dokonał oceny przedmiotowego zestawienia, zweryfikował je z posiadanymi w tej sprawie i w aktach spraw dotyczących wydanych pozwoleń na budowę na pozostałych ww. działkach dokumentami, i jako zgodne z dokumentacją i stanem faktycznym, przyjął, że powierzchnią zainwestowaną objęte jest 19.738,00 m˛. W związku z tym mając na uwadze, że powierzchnią zainwestowaną objęte jest mniej niż 2 ha, inwestycja spółki [...] nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret drugie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dlatego też prowadzenie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę w analizowanej sprawie nie wymagało udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 roku, poz. 2081 oraz z 2019 r. poz. 630) i wnioskodawcom - J. M. i S. M. nie przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu.

Skarżący J. M. zarzucał dokonanie błędnej wykładni § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wskutek nieprawidłowego przyjęcia, że realizowana inwestycja nie przekracza 2 ha, zatem nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko, w sytuacji, gdy planowane osiedle mieszkaniowe obejmuje obszar 58.275,2 m2. W związku z powyższym zarzutem, skarżący podnosi również, że doszło do naruszenia art. 64 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i przyjęcie twierdzeń inwestora o powierzchni planowanego przedsięwzięcia za zgodne z istniejącym stanem faktycznym, bez podjęcia żadnych działań weryfikujących w sposób obiektywny jego stanowisko.

Co do tych kwestii należy powołać się na stanowisko zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt: II SA/Po [...], dotyczącego sprawy z wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd uznał wówczas za wystarczające przedłożone przez inwestora zestawienie powierzchni przeznaczonej do przekształcenia w wyniku realizacji inwestycji. Wobec faktu, że powierzchnia ta nie przekroczy 2ha, Sąd nie uznał za zasadne formułowanych przez skarżącego zarzutów. Powyższą ocenę należy podzielić.

W ocenie składu orzekającego należy podzielić stanowisko organów, że skarżący, wywodzący swój interes prawny z treści art. 140 k.c., nie wykazał związku między tym przepisem a jego konkretną sytuacją prawną.

Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwoleniu na budowę odbywa się, co do zasady, na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w strefie oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z treścią art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, należą nie tylko przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne, prawo lotnicze i przepisy wykonawcze do ustaw.

W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzeby konkretnej sytuacji, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, związane z projektowanym obiektem budowlanym. Istotne zatem jest, aby przepisy te wprowadzały ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Nie do zaakceptowania jest twierdzenie, że obszar oddziaływania budynku to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się bowiem do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamiać z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (tak m. in.: NSA w wyroku z 26 lutego 2015 r., w sprawie II OSK 2895/14).

W przedstawionym stanie rzeczy rację należy przyznać orzekającym w sprawie organom, że skoro inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a odległości określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) zostały zachowane, to brak jest materialnoprawnej podstawy do uznania skarżącego za stronę przedmiotowego postępowania.

Z tych względów zgodnie z art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.