Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 723/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 766/11 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 766/11, oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], którą odmówiono A. K. przyznania pomocy w formie zasiłku na pokrycie kosztów zakupu części rowerowych oraz materiałów piśmienniczych.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 28 grudnia 2010 r. A. K. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (Filia [...]) o przyznanie zasiłków celowych na zakup lekarstw (na styczeń 2011 r.), wykupienie bonów na ciepłe posiłki, środków pieniężnych na wyżywienie, zakup środków czystości, usługi fryzjerskiej, butów na zimę, ciepłej kurtki i odzieży na zimę oraz rękawic, zakup części rowerowych oraz papieru A4 do pism urzędowych i kalki oraz nafty do lampy. Wskazując na potrzebę zakupu części rowerowych wnioskodawca wskazał, że bilet sieciowy komunikacji miejskiej kosztuje 81 zł na miesiąc, a i tak nie spełnia wszystkich potrzeb komunikacyjnych.

Następnie, dnia 29 grudnia 2010 r., pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania A. K.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej k.p.a., przekazał wniosek A. K. Burmistrzowi Miasta i Gminy W. (Ośrodek Pomocy Społecznej we W.). Wyjaśnił, iż wnioskodawca przebywa obecnie w budynku gospodarczym sklepu na osiedlu [...] w P., który nie stanowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz.1362, ze zm.), dalej u.p.s., osoby zamieszkujące w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i nie zameldowane na pobyt stały, w myśl przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoby zamieszkujące w lokalu mieszkalnym i zameldowane na pobyt stały w lokalu, w którym nie mają możliwości zamieszkania, to osoby posiadające status osoby bezdomnej. Mając to na uwadze Prezydent uznał, że w sprawie właściwość organu wyznacza art. 101 ust. 2 u.p.s., który stanowi, iż dla osoby bezdomnej właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Organ ustalił, że A. K. posiadał ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały we W.

W dniu [...] stycznia 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. (Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej we W.) przyznał skarżącemu zasiłki celowe na pokrycie szeregu zgłoszonych wcześniej potrzeb: 70 zł na zakup odzieży ([...]), 30 zł na zakup środków czystości ([...]), 50 zł na zakup żywności ([...]), 100 zł na zakup leków ([...]), 10 zł na zakup niezbędnych przedmiotów użytku domowego ([...]), 10 zł na pokrycie kosztów usługi fryzjerskiej ([...]) oraz 70 zł na pokrycie kosztów zakupu obuwia ([...]).

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy W., działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39, art. 106 ust. 1 i 4 u.p.s. odmówił natomiast skarżącemu przyznania pomocy na zakup części rowerowych oraz materiałów piśmienniczych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że A. K. jest osobą samotnie gospodarującą i nie posiada stałego źródła dochodu. Z przesłanej dokumentacji wynika, iż jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. Organ wskazał też, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowego kryterium, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy - w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku, domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Burmistrz wskazał, że pomimo spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek nabycia prawa do zasiłku celowego organ pomocy społecznej orzekł o odmowie jego przyznania. Zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w przypadku ustalenia przesłanek wymienionych w art. 39 ust. 1 u.p.s. organ może, lecz nie musi go przyznać. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej organ bierze pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy; uwzględnia też sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej oraz zakres pomocy udzielonej mu ze środków publicznych. A.K. regularnie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej zarówno w formie rzeczowej (bezpłatne posiłki) jak i finansowej (zasiłki na zakup żywności, leków, odzieży, obuwia, środków czystości, opłacenie usług fryzjerskich). W ocenie organu pomoc na zakup części rowerowych oraz artykułów piśmienniczych nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności konkretnej sprawy. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc, zgłoszonych przez nich żądań oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

W odwołaniu skarżący podał, że rower jest jego metodą na rehabilitację i jednocześnie środkiem komunikacji. Wskazał, iż bilet tramwajowy kosztuje około 2-4 złotych, a i tak komunikacja miejska nie zapewnia możliwości dojazdu we wszystkie konieczne miejsca. W odwołaniu przedstawił też swoją trudną sytuację materialną (brak środków na podstawowe potrzeby). Dodał także, iż jego zdaniem organ w uzasadnieniach decyzji powtarza argumentację z poprzednich rozstrzygnięć, a nie odnosi się do istoty sprawy.

Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że potrzeba pokrycia kosztów zakupu części rowerowych oraz materiałów piśmienniczych, wnioskowanych przez A. K. nie jest niezbędną potrzebą bytową, a na zaspokojenie tylko takich potrzeb może być przyznany zasiłek celowy. Organ odwoławczy podkreślił, iż pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz jest to świadczenie, którego przyznanie zależy każdorazowo do uznania administracyjnego.

W skardze A. K. podniósł, że sprawny rower i materiały piśmiennicze są mu niezbędne do życia codziennego, gdyż dojeżdża do urzędów, sądów oraz na posiłki. Rzeczy te służą mu także w rehabilitacji. Dzięki materiałom piśmienniczym może utrzymać sprawność intelektualną (pisząc, rysując, malując).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Organ zaznaczył, że w skardze nie podniesiono okoliczności, które mogłyby podważyć zaskarżone rozstrzygnięcie. Zdaniem Kolegium fakt, iż rower i materiały piśmiennicze są skarżącemu niezbędne do codziennego życia, dojazdów do urzędów, sądów i na posiłek, nie daje podstawy do uchylenia decyzji. Organ odwoławczy nadmienił też, że A. K. otrzymywał zasiłek okresowy w kwocie po 300 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2011 r., wobec czego dysponował środkami na zakup papieru jak i części rowerowych.

W piśmie z dnia 8 listopada 2011 r. zarzuty i motywy skargi uzupełnił w imieniu skarżącego jego pełnomocnik. Wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzenie od organu kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż materiały piśmiennicze oraz części do roweru nie mogą stanowić niezbędnej potrzeby bytowej oraz naruszenie art. 8, art. 9, art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w toku postępowania zasadności zgłaszanych przez skarżącego potrzeb. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik skarżącego wskazał, iż nie można a priori uznać, iż materiały piśmiennicze oraz części do roweru nie stanowią w danych okolicznościach niezbędnych potrzeb bytowych w rozumieniu art. 39 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem istotą zasiłku celowego jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, występującej u osoby czy rodziny ubiegającej się o jego przyznanie. Dlatego też organy orzekające w sprawie obowiązane są ustalić czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne. Organ powinien więc, wydając decyzję, ocenić całokształt sytuacji rodzinnej i majątkowej strony, mającej niewątpliwie wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Dopiero po dokładnym ustaleniu, że występuje zgłoszona potrzeba, która nie może być zaspokojona, w tym w ramach własnych możliwości i z posiadanych środków, czyli że wnioskowana pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Pełnomocnik A. K. dodał też, że skarżący jest osobą schorowaną i rower poza pełnieniem funkcji środka komunikacji odgrywa także istotną rolę jako narzędzie jego rehabilitacji. Skoro zatem zgodnie z art. 39 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany na zakup leków, to przyjąć także trzeba, iż mając na uwadze zdrowotne właściwości jakie ma dla skarżącego jazda rowerem, również zakup części do roweru mieści się w pojęciu zaspokajania potrzeb bytowych, o których mowa w art. 39 ust. 1 u.p.s. Odnosząc się natomiast do kwestii pomocy na materiały piśmiennicze podał, że służyć one będą skarżącemu w celu dochodzenia praw w szeregu postępowań, jakie prowadzi. Brak jakichkolwiek środków pieniężnych powoduje, iż zakup nawet kartek papieru przekracza jego możliwości finansowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przyznaje się go w szczególności na pokrycie w części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Zasiłek celowy przysługuje osobom spełniającym kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 u.p.s.

Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Art. 39 ust. 1 u.p.s. upoważnia organ do przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby, której zaistnienie ocenia się w okolicznościach konkretnej sprawy. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna zatem uwzględniać zasady ogólne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia – zasady ustawy o pomocy społecznej.

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej Państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.).

Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, zakres i cel świadczeń, jakie skarżącemu już przyznano, należało rozważyć, czy potrzeba, o jakiej zaspokojenie wystąpił, jest potrzebą "niezbędną" (art. 39 ust. 1 u.p.s.). Sąd przyznał rację organowi, iż w konkretnych okolicznościach sprawy zgłaszana przez skarżącego potrzeba była zbyt daleko idąca, zważywszy na uzyskiwaną dotychczas pomoc społeczną. Zgodnie bowiem z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką też funkcję spełnia zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.

Wykładnia przepisów art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. nie może prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności). Jak już wskazano, decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku celowego opierają się na uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. W szczególności, wobec danej osoby pewien zakres przyznanych już świadczeń organ może uznać za zaspokajający jej bieżące, niezbędne potrzeby życiowe. Stąd w przypadku występowania o szereg świadczeń organ może uwzględniać te, które w danej sytuacji są najistotniejsze.

Sąd zwrócił uwagę, że przed rozpoznaniem wniosku o świadczenie celowe w postaci pokrycia kosztów części rowerowych oraz materiałów piśmienniczych A. K. przyznano zasiłek okresowy w wysokości 300 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2011 r. Ponadto decyzjami z dnia [...] stycznia 2011 r. udzielono skarżącemu szeregu świadczeń w postaci zasiłków celowych. Obejmowały one wypłaty: 70 zł na zakup odzieży ([...]), 30 zł na zakup środków czystości ([...]), 50 zł na zakup żywności ([...]), 100 zł na zakup leków ([...]), 10 zł na zakup niezbędnych przedmiotów użytku domowego ([...]), 10 zł na pokrycie kosztów usługi fryzjerskiej ([...]) oraz 70 zł na pokrycie kosztów zakupu obuwia ([...]).

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że decyzjami wydanymi w styczniu 2011 r. skarżącemu przyznano stosunkowo znaczące wsparcie jak na możliwości pomocy społecznej. Dla takiej oceny istotnym wyznacznikiem jest to, że kwota całkowitego wsparcia przyznanego w tym miesiącu wyniosła 640 zł (zasiłek okresowy 300 zł + suma zasiłków celowych 340 zł). Całkowite miesięczne wsparcie wynosiło zatem kwotę wyższą od kryterium dochodowego przyznania pomocy społecznej w ogóle (477 zł). Osiągnięcie tej kwoty nie jest oczywiście bezwzględną ustawową przesłanką odmowy świadczeń, niemniej jednak stanowi czytelną wskazówkę, iż świadczenia z jakich korzysta skarżący - z uwagi na ich zakres - stają się w istocie formą utrzymania wykraczając poza wspierające cele pomocy społecznej.

W tych okolicznościach zdaniem Sądu zachodziły podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczeń na zakup części rowerowych oraz artykułów piśmienniczych. Jakkolwiek Sąd nie kwestionuje, że rzeczy te mogą mieć istotne znaczenie dla skarżącego z punktu widzenia podejmowanej przez niego rehabilitacji, to jednak nie służą one bezpośrednio realizacji niezbędnych potrzeb bytowych wnioskodawcy.

W tym miejscu Sąd wskazał, że finansowanie środków transportu zasadniczo należy zaliczać do sfery wydatków na utrzymanie osoby wykraczających poza niezbędne potrzeby bytowe. Dlatego tylko w szczególnych przypadkach może być ono uznane za niezbędną potrzebę. Za finansowaniem środków transportu może przemawiać fakt, że osoba podejmuje się aktywności zawodowej, a zapewnienie możliwości przemieszczania się wspiera ją w usamodzielnianiu się.

Na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie Sąd ustalił, że skarżący nie pracuje (co wynika z wywiadu środowiskowego), stąd rower, którego naprawę chciał sfinansować ze środków pomocy społecznej, nie jest jego środkiem transportu do pracy, ani też nie jest urządzeniem potrzebnym w pracy. Trudno też się zgodzić, że brak części rowerowych zmusi skarżącego do konieczności nabywania przez skarżącego biletów sieciowych komunikacji miejskiej. Co więcej, za pokryciem wydatku na naprawę roweru w ramach pomocy społecznej nie przemawia fakt, iż skarżący korzysta już ze wsparcia, w tym nie tylko wsparcia celowego (co do oceny wydatków na środki transportu zob. wyrok z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 554/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowo Sąd stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o odmowie przyznania świadczenia, poprzedzono przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego. Wywiad ten pozwolił pracownikowi socjalnemu dokonać właściwej analizy i oceny sytuacji wnioskodawcy (§ 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, Dz. U. Nr 77, poz. 672 ze zm.).

W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Co prawda, w treści decyzji obu instancji nie przeprowadzono wystarczająco wnikliwej analizy sytuacji materialnej skarżącego (w tym zakresie można zgodzić się z zarzutami pełnomocnika A. K.), niemniej jednak uchybienie to - zważając na zakres udokumentowanej pomocy udzielonej skarżącemu w styczniu 2011 r. (którą należało uznać za wystarczającą) - nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270. ze zm.), dalej p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania może być podstawą do uchylenia decyzji, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył A. K., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a., polegającego na uchyleniu decyzji organu II instancji oraz zasądzenie od organu albo w przypadku nieuwzględnienia skargi od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów zastępstwa prawnego za obydwie instancje według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż materiały piśmiennicze oraz części do roweru nie mogą stanowić niezbędnej potrzeby bytowej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wydanie decyzji winno być poprzedzone dokładnym ustaleniem, czy i w jakim zakresie nabycie artykułów piśmienniczych oraz części do roweru jest konieczne dla zaspokojenia potrzeb bytowych skarżącego. A. K. jest osoba schorowaną i rower poza pełnieniem funkcji środka komunikacji odgrywa także istotną rolę jako narzędzie jego rehabilitacji. Mając zatem na uwadze, iż zgodnie z art. 39 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany na zakup leków, przyjąć także trzeba, iż uwzględniając zdrowotne właściwości, jakie ma dla skarżącego jazda rowerem, zakup części do roweru mieści się w pojęciu zaspokajania potrzeb bytowych, o których mowa w art. 39 ust. 1 u.p.s.

Ponadto, mając na uwadze sytuację życiową skarżącego, jego wniosek o przyznanie zasiłku na zakup materiałów piśmienniczych także uznać należy za zasadny. Jak zostało ustalone w toku postępowania administracyjnego skarżący nie ma w chwili obecnej żadnego źródła dochodu. Mając przy tym na uwadze, iż skarżący w celu dochodzenia swoich praw prowadzi szereg postępowań sądowych artykuły piśmiennicze są mu niezbędne do realizacji jego konstytucyjnego prawa do sądu. Brak zaś jakichkolwiek środków pieniężnych powoduje, iż zakup nawet kartek papieru przekracza możliwości finansowe skarżącego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż materiały piśmiennicze oraz części do roweru nie mogą stanowić niezbędnej potrzeby bytowej.

Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie stwierdził, że materiały piśmiennicze oraz części do roweru nie mogą stanowić niezbędnej potrzeby bytowej. Sąd uznał, iż w okolicznościach tej konkretnej sprawy zgłaszana przez skarżącego potrzeba była zbyt daleko idąca, zważywszy na uzyskiwaną dotychczas pomoc społeczną, albowiem świadczenia z jakich korzysta skarżący - z uwagi na ich zakres - stają się w istocie formą utrzymania wykraczając poza wspierające cele pomocy społecznej. Sąd na podstawie ustalonego w tej konkretnej sprawie stanu faktycznego – którego prawidłowości ustalenia skarga kasacyjna nie podważa - stwierdził, że zachodziły podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczeń na zakup części rowerowych oraz artykułów piśmienniczych. Powyższe nie oznacza jednak, że Sąd przyjął, że materiały piśmiennicze oraz części do roweru nie leżą w zakresie pojęcia "niezbędnej potrzeby bytowej". Wobec tego brak jest podstaw uzasadniających zarzut błędnej wykładni art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika natomiast, że w gruncie rzeczy jej autor nie podziela ustaleń stanu faktycznego. Wobec tego należy stwierdzić, że aby zakwestionować ustalenia faktyczne należy sformułować odpowiedni zarzut naruszenia przepisów postępowania. Takiego zarzutu rozpoznawana skarga kasacyjna nie zawiera. Wobec tego brak było podstaw, które mogły skutkować podważeniem stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym, który Sąd I instancji uznał za prawidłowy.

W konsekwencji, skargę kasacyjną należało uznać na niezasadną.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę kasacyjną.

NSA nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie to przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.