Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1409/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 5 ust. 5 w zw. z ust. 3b
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: Art. 7 i 77, art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej A. G. – W. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2012 r. nr [ ] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2012 sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S. R., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2012 r. znak [...], którą orzeczono o zatrzymaniu S. R. prawa jazdy kat. A, B nr [...] seria i nr druku [...], wydanego dnia 18.10.2005 r. przez Starostę. W podstawie prawnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego /dalej SKO/ m.in. powołano przepisy art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego / dalej k.p.a./ oraz art. 5 ust. 5 w związku z art. 3 b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /Dz.U.2009.1.7. t.j. z późn. zm./.

Z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że została wydana w następujących okolicznościach;

Dnia 11 maja 2012 Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, z powołaniem na przepisy art. 5 ust. 3, 3a i 3 b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /Dz. U.2009.Nr 1, poz. 7 z późn. zm./ złożył Staroście Powiatowemu wniosek o zatrzymanie S. R. prawa jazdy kat. A, B o wskazanych numerach serii i druku, a wydanego 18.10.2005 r. przez Starostę.

W uzasadnieniu wniosku o zatrzymanie prawa jazdy wskazano, że z uwagi na uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego, wydana została przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza decyzja z dnia [...] 2012 r. znak [...] o uznaniu S. R. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, co zgodnie z art. 5 ust. 3 b, obliguje organ właściwy dłużnika do skierowania do starosty wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego oraz do złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że w wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Starosta decyzją z dnia [...] 2012 r. znak [...] orzekł o zatrzymaniu S. R. prawa jazdy kat. A, B wydanego 18 października 2005 r. przez Starostę.

W odwołaniu od tej decyzji S. R. podnosił, że pozostaje w zatrudnieniu i co miesiąc z jego wynagrodzenia za pracę potrącana jest kwota kilkuset złotych oraz, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy pozbawi go możliwości wykonywania pracy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło stanowisko, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy.

Uzasadniając tę konkluzję, SKO przytoczyło pełną treść przepisów art. 5 ust. 1, 2, 3, 3a, 3b, 4, 4 a i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Podkreślono, że zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy Starosta wydaje decyzję na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 3 b. Zdaniem Kolegium Odwoławczego przepis art. 5 ust. 5 stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji starosty, nie pozwala organom na uznanie administracyjne. Wskazano, że wniosek o zatrzymanie prawa jazdy organ właściwy dłużnika kieruje do właściwego starosty, gdy wydana zostaje decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Taka decyzja wydana została dnia [...] 2012 r. przez organ właściwy dłużnika alimentacyjnego.

Starosta prawidłowo orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy, a w myśl wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady legalizmu organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa i od ich stosowania nie mogą odstępować.

Te okoliczności zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego uzasadniły utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł S. R. – dalej skarżący. Zdaniem skarżącego nie zostały spełnione warunki opisane w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wystąpienia "Urzędu Gminy" o podjęcie przez Starostę decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Podnosząc, że pozbawienie prawa jazdy pozbawia go możliwości podjęcia i wykonywania pracy, której wymogiem jest mobilność pracownika, skarżący wskazał na wadliwość przepisu prawa, a w dalszych wywodach podważał zasadność decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W szczególności skarżący podnosił, że nie miał wiedzy o zamiarze przeprowadzenia z nim wywiadu alimentacyjnego, a dopiero z otrzymanej decyzji Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy dowiedział się o podjętych działaniach Urzędu Gminy. Podnosił, że wskazany Urzędowi adres jest tylko "kontaktowy", bo nie ma miejsca stałego zameldowania i nie zawsze może odbierać korespondencję.

Na rozprawie skarżący wyjaśnił, że własnego samochodu nie posiada, zatrudniony jest na ½ etatu w prywatnej firmie przy montażu wykładzin podłogowych i korzysta z samochodu firmowego przy wykonywaniu pracy, a gdy jej brak to wyjeżdża poza miejsce zamieszkania w jej poszukiwaniu i nie odbiera korespondencji.

W postępowaniu zgłosił udział Prokurator Prokuratury Rejonowej, który wnosił o uchylenie decyzji organów I i II instancji.

Z przedstawionych przy odpowiedzi na skargę akt Starosty Powiatowego i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wynikają nadto okoliczności, których organy nie ustaliły w uzasadnieniach swoich decyzji:

- we wniosku o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy z dnia 30.04.2012, który wpłynął do Starosty Powiatowego w dniu 11.05.2012 r., składający wniosek z upoważnienia Burmistrza Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, nie stwierdził, że decyzja z dnia [...] 2012 r. znak [...] o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, której odpis z potwierdzeniem za zgodność stanowił załącznik wniosku, jest ostateczna,

- w powyższym wniosku ograniczono się do zacytowania art. 5 ust. 3 b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,

- przy kolejnym piśmie z dnia 14.05.2012 r. skierowanym do Starosty Powiatu, " w związku ze złożonym wnioskiem przesłano w załączeniu kserokopię potwierdzenia doręczenia decyzji /doręczenie zastępcze/ z dnia 28.03.2012" o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W piśmie zaznaczono, że korespondencja była awizowana dwukrotnie: w dniu 30.03.2012 r. i 6.04.2012 i zwrócona do organu jako nie podjęta w terminie,

- z przedstawionych kserokopii "potwierdzenia doręczenia decyzji" wynika, że przesyłka polecona ze zwrotnym poświadczeniem odbioru skierowana była na nazwisko skarżącego na adres B i dwukrotnie ją awizowano; w dniach 03.03.2012 i 06.04.12, po czym 16 kwietnia 2012 została zwrócona jako nie podjęta w terminie. Przesyłkę doręczała Poczta Polska.

- z przedłożonych kserokopii dowodu doręczenia nie wynika, czy spełniony został wymóg art. 44 § 2 k.p.a., tzn. czy zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1 /t.j. w placówce pocztowej/, zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej (wskazanego przez skarżącego adresu/ lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia w którym wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu na posesji adresata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazane w skardze.

Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.2012.poz. 270 t.j./ w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, przedmiot kontroli działalności administracji publicznej wywołanej skargą stanowi zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /t.j. Dz. U. z 2009.1.7, z późn. zm./, na podstawie której zapadła zaskarżona decyzja, nie zawiera regulacji kształtującej odmiennie przedmiot kontroli zaskarżonej decyzji.

Sprawując tę kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ustawa P.p.s.a. – sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zarzuty skargi w istocie kwestionują podstawę do wszczęcia postępowania przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej i do wydania decyzji z dnia [...] 2012, którą orzeczono o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zarzuty te nie mogą odnieść skutku w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem nie jest badanie zgodności z prawem decyzji z dnia [...] 2012 r., lecz badanie legalności decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku o zasadności skargi.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2012 oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] 2012 r., wydane zostały w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r. Obowiązujący od 1 stycznia 2012 r. stan prawny ukształtowany został licznymi zmianami wprowadzonymi ustawą dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /Dz.U.2011.205.1212/.

Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /druk. sejmowy Nr. 3897 Sejmu RP VI kadencji/ - dalej ustawa zmieniająca – wynika, że przesłankę zmian m.in. stanowiła realizacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2009 sygn. akt P 46/07 / Dz. U. 2009 159/1261, OTK-A 2009/8/126/.

Należy tu przypomnieć, że powyższym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 5 wówczas już nieobowiązującej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz. U. Nr 86 poz. 732, ze zm./ ze wskazanymi tym wyrokiem przepisami Konstytucji RP. Przepis art. 5 dotyczył instytucji zatrzymania dłużnikom alimentacyjnym praw jazdy.

W czasie orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, od dnia 1 października 2008 r. obowiązywała już ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która zastąpiła ustawę o dłużnikach alimentacyjnych. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny na marginesie zauważył, że obowiązująca ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mieści /w art. 5 ust. 3 pkt. 3, ust. 5 i 6/ unormowania analogiczne do zawartych w art. 5 już nieobowiązującej ustawy o dłużnikach alimentacyjnych.

Powyższa konstatacja, legła u podłoża wniosku Prokuratora Generalnego z dnia 19 listopada 2010 r. do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że art. 5 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm./, w zakresie w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, oraz art. 5 ust. 5 i 6 tej ustawy, są niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Sprawa zainicjowana tym wnioskiem Prokuratora Generalnego, zarejestrowana do sygn. K 23/10 Trybunału Konstytucyjnego do chwili obecnej nie została rozstrzygnięta.

Natomiast w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2009 r. szczególnie akcentowano, że przy procedurze określonej art. 5 ustawy o dłużnikach alimentacyjnych nie przewidziano trybu odwoławczego, co sprawiło, że wniosek organu właściwego dłużnika do starosty o zatrzymanie prawa jazdy mógł mieć charakter nie dość zweryfikowany, a nawet arbitralny, a ewentualna kontrola sądowoadministracyjna decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy nie obejmowała zasadności merytorycznej wniosku o zatrzymanie prawa jazdy.

Z tych względów zmiany zawarte w projekcie ustawy zmieniającej z dnia 19 sierpnia 2011 – według uzasadnienia tego projektu – służyć miały w odniesieniu do ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów m.in. do "wprowadzenia nowych rozwiązań w procedurze zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego przez wprowadzenie trybu odwoławczego oraz realizację zasady proporcjonalności".

Przepis art. 5 ust. 3 ustawy w pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. stanowi, że: w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zarazem od 1 stycznia 2012 r. w art. 5 dodano ust. 3 a i 3 b. W myśl art. 5 ust. 3 a, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Natomiast art. 5 w ust. 3 b stanowi, że jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczną, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny /Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm./.

Z unormowań zawartych w przepisach art. 5 ust. 3, 3 a i 3 b i ust. 5 wynikają następujące zasady prawne;

- od 1 stycznia 2012 r. wszczęcie przez starostę postępowania w przedmiocie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy następuje na wniosek /art. 5 ust. 3 b w zw. z ust. 5/ organu właściwego dłużnika / t.j. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta lub podmiotu upoważnionego przez ten organ – art. 8 b/,

- organ właściwy dłużnika obowiązany jest do złożenia wniosku do starosty o zatrzymanie prawa jazdy, od chwili kiedy decyzja tego organu o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna / art. 5 ust. 3 a/,

- w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, starosta jest związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych /art. 5 ust. 5 w zw. z ust. 3 b/, a uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje również na wniosek organu właściwego dłużnika, który winien być złożony w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 6 pkt. 1 lub pkt 2.

W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może nastąpić tylko w odrębnym postępowaniu administracyjnym, kończącym się decyzją w tym przedmiocie. W tym postępowaniu badaniu podlega, czy zachodzą przesłanki dające podstawę do jego wszczęcia / art. 5 ust. 3 pkt. 1-3, i ust. 3 a/ z udziałem dłużnika jako strony i do wydania decyzji. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów / dalej ustawa/ nie definiuje na jej potrzeby przymiotu /warunków/, "ostateczności" decyzji. Zastosowanie ma zatem ogólna zasada przewidziana art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

Oznacza to, że warunkiem prawnym zakwalifikowania decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza, Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2012 o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od alimentów, jako ostatecznej w rozumieniu art. 5 ust. 3 b było ustalenie, że nie służy od niej odwołanie, bo termin 14 dni do jego wniesienia biegnący od daty otrzymania decyzji przez skarżącego upłynął bez wniesienia odwołania, a strona nie wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania lub terminu tego nie przywrócono.

Dla początku biegu termin do wniesienia odwołania decyzji, decydujące znaczenie ma skuteczność doręczenia stronie decyzji /art. 129 § 3 k.p.a./ gdyż od chwili doręczenia stronie decyzji organ jest nią związany / art. 110 k.p.a./.

W świetle art. 5 ust. 3 b obowiązek ustalenia czy zachodzi warunek ostateczności decyzji z dnia [...] 2012 r. o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych spoczywał na organie, który wydał tę decyzję.

Jednakże składając wniosek do Starosty o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy nawet nie stwierdzono we wniosku, że decyzja z [...] 2012 jest ostateczna. Nie może zastąpić tego stwierdzenia przytoczenie we wniosku treści przepisu art. 5 ust. 3 b ustawy, którego adresatem był właśnie organ właściwy dłużnika.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniono już, że przepisy regulujące postępowanie administracyjne, w tym kodeks postępowania administracyjnego, nie przewidują procedury nadawania klauzuli ostateczności decyzjom administracyjnym, a zwłaszcza nadawania jej w drodze decyzji czy postanowienia /Por. wyrok WSA w Krakowie z 29.09.2008 II SA/Kr 606/08 LEX nr 517993/. Zarazem powszechna jest praktyka nadawania przez organy decyzjom tzw. "klauzuli ostateczności", a w pewnych przypadkach "klauzuli prawomocności", czyli adnotacji organu na decyzji, że decyzja jest ostateczna od określonej daty / tzn., że nie wniesiono od niej skutecznego odwołania/ lub prawomocna

/ tzn. że nie wniesiono od decyzji służącej od niej skargi do sądu administracyjnego/. W odniesieniu do przypadków umieszczania takich klauzul, w orzecznictwie sądowo administracyjnym wykształciło się stanowisko, iż rodzą one jedynie domniemanie faktyczne, że zaistniały okoliczności pozwalające uznać decyzję za ostateczną /czy prawomocną/. /Por. wyrok WSA j.w. oraz wyroki WSA w Łodzi z dnia 28.10.2008 II SA/Łd 544/08 LEX nr 500999, czy WSA w Warszawie z 6.06.2007 VI SA/Wa 333/07 LEX nr 355089/. Jednakże załączony do wniosku o zatrzymanie prawa jazdy odpis decyzji z dnia [...] 2012 w przedmiocie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, nie zawiera nawet w swej treści stwierdzenia, że organ który ją wydał, uznaje decyzję za ostateczną.

W istocie zatem organ właściwy dłużnika uchylił się od jednoznacznego zajęcia stanowiska, że wydana przez ten organ decyzja o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna, a zatem uchylił się od ustalenia przesłanki, której spełnianie warunkuje powstanie obowiązku skierowania do starosty wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego oraz powstanie obowiązku złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo z art. 209 § 1 kodeksu karnego.

Samo natomiast skierowanie w trybie art. 5 ust. 3 b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wniosku do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego przez organ właściwy dłużnika, bez stwierdzenia przez ten organ, że decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, której odpis stanowi załącznik wniosku, jest ostateczna, rodzi co najwyżej domniemanie faktyczne tego stanu.

Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, podstawę decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, stanowi wniosek organu właściwego dłużnika, a ten może być oparty tylko na przymiocie ostateczności decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Starosta zatem nie jest zwolniony z obowiązku samodzielnego ustalenia, czy decyzja, na której oparto wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu jest ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Jest to bowiem jedyna przesłanka wydania przez starostę decyzji, mającej w istocie charakter tzw. decyzji związanej.

W okolicznościach sprawy weryfikacja przez Starostę Powiatu przymiotu "ostateczności" decyzji z [...] 2012 r. była tym bardziej uzasadniona, że przesłane w uzupełnieniu wniosku kserokopie dowodu jej doręczenia skarżącemu, nie pozwalają na ustalenie czy doręczenie decyzji w trybie tzw. doręczenia zastępczego było skuteczne, a w szczególności czy zachowano wymogi przewidziane art. 44 § 2 k.p.a.

Ponieważ w świetle brzmienia art. 5 ust. 5 w zw. z ust. 3 b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przy wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, starosta jest związany ostateczną decyzją organu właściwego dłużnika o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, to szczególnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych zasad działania organów administracji publicznej, w tym zasady legalności działania /art. 6 k.p.a./ i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa /art. 8/, nabiera w postępowaniu przed starostą weryfikacja prawidłowości ustalenia, że stanowiąca podstawę wniosku decyzja jest ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a.

Na tle okoliczności sprawy zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdzić można, że zarówno Starosta jako organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęły w przyjętych ustaleniach kwestią, czy stanowiąca podstawę wniosku organu właściwego dłużnika decyzja z dnia [...] 2012 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, ma rzeczywiście przymiot decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 5 ust. 3 b ustawy w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. W istocie zatem organy obu instancji nie ustaliły czy spełniony został prawny warunek obligującyjny do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

To uchybienie wymaganiom dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy /art. 7 i 77 k.p.a./, mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm./.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji, oparto na przepisie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym traci ono moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.