Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 565/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1, art. 134 par. 1, art. 53 par. 2, art. 83 par. 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 94 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 59 ust. 1, 2 i 6,
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 2,
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 854
law: Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - tekst jednolity
article: art. 87, art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013r. sprawy ze skargi M. C. i Z. D. na uchwałę Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 29 marca 2012 r. nr XXI/203/2012 w sprawie przekształcenia Publicznej Szkoły Podstawowej w Wiśniowej I. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 29 marca 2012r. Nr XXI/203/12 Rada Miejska w Staszowie, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 58, 59 ust. 1, 2 i 6 i art. 61 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przekształciła z dniem 1 września 2012r. Publiczną Szkołę Podstawową w Wiśniowej o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I-VI w szkołę o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I-III

(§ 1). Uczniom zamieszkałym w obwodzie Publicznej Szkoły Podstawowej

w Wiśniowej podejmującym naukę w klasie IV – VI zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Publicznej Szkole Podstawowej w Mostkach wchodzącej

w skład Zespołu Placówek Oświatowych – Publiczna Szkoła Podstawowa

i Przedszkole w Mostkach lub w Publicznej Szkole Podstawowej im. Papieża Jana Pawła II w Czajkowie wchodzącej w skład Zespołu Szkół – Publiczna Szkoła Podstawowa im. Papieża Jana Pawła II i Publiczne Gimnazjum w Czajkowie, zgodnie z ich obwodami ustalonymi odrębną uchwałą (§ 2). Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy Staszów i orzeczono, że wchodzi ona

w życie z dniem podjęcia (§ 3 i 4).

W uzasadnieniu podniesiono, że przyczyną podjęcia uchwały są wysokie koszty utrzymania placówki oraz zmniejszenie się liczby dzieci w wieku szkolnym. W roku szkolnym 2011/2012 do szkoły uczęszcza 51 uczniów. Ze względu na bardzo małą liczbę uczniów w klasie III wystąpiła konieczność połączenia jej z klasą II. Szkoły,

w których uczniowie będą kontynuować naukę znajdują się w bliskim sąsiedztwie przekształcanej szkoły i posiadają bardzo dobrą bazę dydaktyczną i wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną. Uczniowie będą mieli zapewniony bezpłatny transport i opiekę w trakcie przewozu do i ze szkoły. Funkcjonowanie przedszkola pozostanie bez zmian. Część pracowników przejmie funkcjonujące przedszkole i szkołę podstawową o zmniejszonej strukturze organizacyjnej. Dla pozostałych pracowników przy opracowywaniu arkuszy organizacyjnych na rok szkolny 2012/2013 gmina weźmie pod uwagę możliwość dalszego zatrudnienia w innych placówkach prowadzonych przez Gminę Staszów. Podniesiono, że rodzice uczniów zostali powiadomieni

o zamiarze przekształcenia szkoły poprzez zorganizowanie spotkania, zamieszczenie uchwały na stronie internetowej i BiP tut. Urzędu, wywieszenie na tablicy ogłoszeń w przekształcanej placówce oraz korespondencyjnie. Pismem z 12 marca 2012r. Świętokrzyski Kurator Oświaty przedstawił pozytywną opinię dotyczącą przekształcenia, uchwała została również zaopiniowana przez organizacje związkowe działające w przekształcanej placówce.

Skargę na powyższą uchwałę Z. D. zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1

i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych poprzez podjęcie uchwały o zamiarze przekształcenia Publicznej Szkoły Podstawowej w Wiśniowej dnia 28 lutego 2012r., tj. dzień po przekazaniu jej projektu do zaopiniowania związkom zawodowym, co w konsekwencji doprowadziło do braku zagwarantowania tym związkom wyrażenia opinii w ustawowym terminie 30 dni, skoro uchwała intencyjna weszła w życie z dniem podjęcia tj. 28 lutego 2012r., a związki otrzymały pismo z wnioskiem o wydanie opinii w jej przedmiocie dnia 27 lutego 2012r.,

a następnie podjęcie uchwały o przekształceniu Publicznej Szkoły Podstawowej

w Wiśniowej bez przedstawienia jej projektu do zaopiniowania związkom zawodowym.

W uzasadnieniu skargi podano, że pismem z 28 marca 2013r. skarżące, działające również jako członkowie Koła [...], wezwały Radę Miejską w Staszowie w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do usunięcia naruszenia prawa poprzez unieważnienie wskazanej wyżej uchwały. Uchwałą z 30 kwietnia 2013r. Rada Miejska nie uwzględniała wezwania skarżących.

M. C. i Z. D. podniosły, że 22 lutego 2012r. na stronach internetowych Urzędu Miasta i Gminy w Staszowie pojawiła się informacja dotycząca planowanej na 28 lutego 2012r. sesji Rady, w której wskazano, że tematem obrad będzie m.in. podjęcie uchwały nr 193/12 w sprawie rozwiązania Zespołu Placówek Oświatowych – Publiczna Szkoła Podstawowa i Przedszkole w Wiśniowej oraz uchwały o zamiarze likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w Wiśniowej. Na sesji 28 lutego 2012r. Przewodniczący poinformował, że do Rady wpłynął wniosek Burmistrza odnośnie wycofania z porządku obrad dwóch wskazanych wyżej projektów uchwał, zawnioskowano jednocześnie wprowadzenie do porządku obrad uchwały w sprawie zamiaru przekształcenia Publicznej Szkoły Podstawowej

w Wiśniowej będącej w strukturze organizacyjnej Zespołu Placówek Oświatowych – Publiczna Szkoła Podstawowa i Przedszkole w Wiśniowej.

Skarżące podkreśliły, że opinia Międzyszkolnej Komisji Oświaty i Wychowania NSZZ Solidarność w sprawie zamiaru przekształceń placówek oświatowych na terenie gminy Staszów wpłynęła do Burmistrza Miasta i Gminy Staszów dnia 19 marca 2012r., a więc już po podjęciu przekazanej do zaopiniowania uchwały

o zamiarze przekształcenia szkoły w Wiśniowej.

W opinii autorek skargi, Radzie nie wolno było podejmować uchwały intencyjnej, jeżeli związki otrzymały jej projekt do zaopiniowania dopiero na jeden dzień przed terminem sesji, podczas gdy termin do wyrażenia opinii co do zasady jest 30-dniowy. Przedstawiona przez związki opinia w przedmiotowej sprawie dotyczyła bowiem uchwały już podjętej, a nie jej projektu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi Z. D.

i oddalenie skargi M. C.

Podniósł, że Z. D. wniosła skargę po upływie terminu, gdyż odebrała uchwałę o nieuwzględnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa 2 maja 2013r., zaś skargę do Sądu złożyła 3 czerwca 2013r., uchybiając 30-dniowemu terminowi.

Gdyby jednak w ocenie Sądu obie skargi spełniały wymogi formalne, to należy wskazać, że – w ocenie organu – nie wykazały one naruszenia zaskarżoną uchwałą interesu prawnego lub uprawnienia, co tym samym na gruncie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest równoznaczne z niewykazaniem legitymacji procesowej. W przedmiotowej sprawie legitymację procesową do wniesienia skargi miałaby natomiast należycie reprezentowana organizacja związkowa, nie zaś jej poszczególni członkowie.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy

o związkach zawodowych organ podniósł, że w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały Rada dysponowała pozytywną opinią związku zawodowego w sprawie zamiaru przekształceń placówek oświatowych na terenie Gminy Staszów. W judykaturze natomiast, w tym w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2010r. sygn. akt I OPS 2/10 dominuje stanowisko, że przedstawienie do zaopiniowania organizacji związkowej projektu jednej uchwał (o zamiarze likwidacji szkoły lub o likwidacji szkoły) oznacza dopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 19 ust. 2 o związkach zawodowych.

W odpowiedzi na powyższe pismem z 10 września 2013r. skarżące podniosły, że Z. D. wniosła skargę w ustawowym terminie, a co do zarzutu braku interesu prawnego podkreśliły, że przekształcenie Publicznej Szkoły Podstawowej

w Wiśniowej wpłynęło bezpośrednio na ich sytuację prawną, gdyż obie straciły pracę.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 4 grudnia 2013r. skarżące zarzuciły dodatkowo:

1. że nie wszyscy rodzice uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej

w Wiśniowej zostali powiadomieni o zamiarze przekształcenia tej szkoły

w terminie 6 miesięcy wynikającym z art. 59 ustawy o systemie oświaty,

a dwoje z nich w ogóle nie zostało zawiadomionych,

2. naruszenie art. 59 ust. 6 w zw. z art. 63 ustawy o systemie oświaty poprzez wadliwe określenie daty przekształcenia szkoły na dzień 1 września 2012r., zamiast na dzień 31 sierpnia 2012r.,

3. naruszenie art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych poprzez zaniechanie promulgowania zaskarżonej uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.

W odpowiedzi na powyższe organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez członków koła NSZZ Solidarność,

a nie imiennie przez skarżące. Z ostrożności procesowej wniósł natomiast

o oddalenie skargi podtrzymując zarzut braku interesu prawnego, który nie może wynikać z przepisów prawa pracy podnosząc jednocześnie, że skarżące nie wykazały, z jakiego powodu zostały zwolnione. Zakwestionował także pogląd

o konieczności przekształcenia szkoły z dniem 31 sierpnia 2012r., skoro rok szkolny rozpoczyna się 1 września i z tym dniem, a nie z poprzednim przekształcenie powinno nastąpić. Podniósł, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i w związku z tym nie było obowiązku zamieszczania jej w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że

w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku uchwał podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego, kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy dany akt wydany został z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że wydany został

z naruszeniem prawa – stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie

z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona została w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

W odniesieniu do zarzutów skutkujących wnioskiem o odrzucenie skargi podnieść należy, że Sąd nie uznał je za zasadne.

W szczególności nie można podzielić stanowiska, jakoby skarga Z. D. wniesiona została z przekroczeniem terminu, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, pismo Burmistrza Miasta i Gminy Staszów z 30 kwietnia 2013r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wraz

z kserokopią uchwały Rady Miejskiej w Staszowie z tego samego dnia, zostało doręczone Z. D. 2 maja 2013r. Ostatni dzień 30-dniowego terminu do wniesienia skargi upływał więc 1 czerwca 2013r., a ponieważ była to sobota, zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. termin ten upłynął 3 czerwca 2013r. i w tym dniu skarga nadana została w urzędzie pocztowym (k. 27).

Nie ma również racji organ zarzucając nieprawidłowość w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. To prawda, że wezwanie to, skierowane do Rady Miejskiej

w Staszowie i datowane na 28 marca 2013r., podpisane zostało "członkowie Koła [...]", jednak nie ulega wątpliwości, że w ten sposób skarżące podkreśliły jedynie swoją przynależność do konkretnego związku zawodowego - co było uzasadnione rodzajem zarzutu sformułowanego pod adresem zaskarżonej uchwały - a nie występowały w jego imieniu i na jego rzecz. Na pierwszej stronie tego pisma, osoby kierujące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazane są jednak imiennie

i tak też odczytał to organ uchwałodawczy Gminy Staszów, gdyż bezspornym jest, że odpowiedzi na wezwanie doręczone zostały bezpośrednio każdej ze skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela także stanowiska organu odnośnie braku wykazania interesu prawnego po stronie M. C. i Z. D., w szczególności stanowiska, że nie może on wynikać z przepisów prawa pracy,

a jedynie z przepisów prawa administracyjnego. W jednym z licznych orzeczeń dotyczących tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istotnym warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała

w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny skarżącego, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji jego interesu. Interes prawny lub uprawnienie nie musi przy tym mieć podstawy wyłącznie

w przepisach materialnych prawa administracyjnego ( wyrok z 20 stycznia 2010r.

w sprawie I OSK 1016/09). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany był wielokrotnie pogląd, że nauczyciel ma interes prawny w wywiedzeniu skargi na uchwałę o likwidacji (przekształceniu) szkoły, w której jest zatrudniony, nawet na tak zwaną uchwałę intencyjną, to jest o zamiarze likwidacji szkoły (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlk. z dnia 13 lipca 2011r. sygn. II SA/Go 309/11, wyroki WSA w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2009r. sygn. IV SA/Po 397/08 oraz z dnia 19 marca 2009r. sygn. IV SA/Po 398/08 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie naruszenie zaskarżoną uchwałą interesu prawnego skarżących jest oczywiste, gdyż nie ulega wątpliwości, że likwidacja jednostki,

w której były zatrudnione, wpłynęła bezpośrednio na ich stosunek pracy. Wynika to wprost ze złożonych do akt sprawy wypowiedzeń stosunku pracy nawiązanego na podstawie mianowania skierowanych do M. C. i Z. D., gdzie wskazuje się, że przyczyną wypowiedzeń były "zmiany organizacyjne powodujące zmniejszenie oddziałów, a tym samym liczby godzin w projekcie organizacyjnym Zespołu Placówek Oświatowych – Publiczna Szkoła Podstawowa i Przedszkole

w Wiśniowej – art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006r., Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) zgodnie z uchwałą Nr XXI/203/12 Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 29 marca 2012r. w sprawie przekształcenia Publicznej Szkoły Podstawowej w Wiśniowej będącej w strukturze organizacyjnej Zespołu Placówek Oświatowych – Publiczna Szkoła Podstawowa i Przedszkole w Wiśniowej, co powoduje brak możliwości dalszego zatrudnienia" (k. 426 i 427).

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały podkreślić należy

w pierwszym rzędzie, że została ona podjęta w oparciu o art. 59 ust. 1, 2 i 6 ustawy, zgodnie z którymi szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być przekształcona z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Stosownie natomiast do ust. 2 szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać przekształcona po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub fizyczną - za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie.

Z przytoczonych przepisów wynika dwuetapowość procedury przekształcenia szkoły - najpierw podejmowana jest uchwała o zamiarze przekształcenia szkoły,

a następnie uchwała o przekształceniu szkoły. Pierwsza z nich ma charakter intencyjny, informuje o zamiarze przedsięwzięcia określonych działań przez organ prowadzący szkołę i stanowi prawną legitymację do podjęcia uchwały w sprawie przekształcenia szkoły.

Zgodnie z § 1 uchwały intencyjnej Rady Miejskiej w Staszowie z 28 lutego 2012 r. (Nr XX/192/12), podejmuje się zamiar przekształcenia z dniem 1 września 2012 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w Wiśniowej o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I – VI w szkołę o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I – III.

Z uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010r. sygn. I OPS 2/10 wynika, iż uchwała o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły i uchwała

o likwidacji (przekształceniu) szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy

o systemie oświaty, są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do przepisu art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 854 ze zm.) z tym, że przedstawienie do zaopiniowania projektu jednej z nich oznacza dopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Z akt sprawy wynika, że pismem z 23 lutego 2012r. (data wpływu do adresata 27 lutego 2012r.) Burmistrz Miasta i Gminy Staszów poinformował Międzyszkolną Komisję Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność" w Staszowie o zamiarze podjęcia uchwały intencyjnej w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej

w Wiśniowej. Niewątpliwie zatem obowiązek przedstawienia projektu uchwały

do zaopiniowania związkowi zawodowemu z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych został spełniony. Dla jego zachowania nie ma znaczenia podnoszona

w skardze okoliczność, że uchwała o zamiarze przekształcenia szkoły z 28 grudnia 2012r. podjęta została bez znajomości stanowiska NSZZ Solidarność, które zostało wyrażone dopiero w piśmie z 15 marca 2012r. i wpłynęło do organu 19 marca 2012r. Opinia wyrażona przez związek zawodowy nie ma bowiem charakteru wiążącego,

a sensem regulacji zawartej w art. 19 ustawy o związkach zawodowych i odniesienia jej do kwestii związanych z likwidacją czy przekształceniem szkoły publicznej, jest istotne znacznie społeczne tego typu zdarzeń, mieszczące się w zakresie działania związków zawodowych, których zadaniem jest reprezentowanie i obrona praw pracowniczych. Przedmiotem procedury określonej w art. 59 ustawy jest w każdym przypadku likwidacja (przekształcenie) szkoły i do wypełnienia obowiązku, o jakim mowa w art. 19 wystarczy przedstawienie projektu jednej z uchwał (intencyjnej bądź o likwidacji lub przekształceniu) związkowi zawodowemu. Skoro zatem opinia

w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Wiśniowej znana była organowi uchwałodawczemu w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały z 29 marca 2012r., to zarzut przedstawienia NSZZ Solidarność projektu uchwały intencyjnej w przeddzień jej podjęcia, nie narusza prawa.

Nie budzi także wątpliwości fakt dopełnienia obowiązku poinformowania

o zamiarze przekształcenia szkoły właściwego kuratora oświaty. W aktach znajduje się pismo Burmistrza Miasta i Gminy Staszów informujące o zamiarze przekształcenia szkoły w Wiśniowej (data wpływu do Kuratorium Oświaty 29 lutego 2012r.) oraz pismo Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w Kielcach skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy Staszów z 12 marca 2012r. (wpływ do organu 16 marca 2012r.), z którego wynika, że uchwała w ww. przedmiocie została pozytywnie zaopiniowana (k. 134 – 141).

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza natomiast, że podjęcie zaskarżonej uchwały nie zostało poprzedzone zawiadomieniem rodziców uczniów o zamiarze przekształcenia szkoły co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia.

Rodzice (opiekunowie prawni) uczniów, jako sprawujący władzę rodzicielską nad dzieckiem, mają interes w tym, aby dostatecznie wcześnie (minimum 6 miesięcy) otrzymać informację o zamierzonej likwidacji (przekształceniu) szkoły publicznej. Wiąże się to bowiem z ważną sferą ich spraw życiowych; daje możliwość odpowiednio wczesnego przygotowania dziecka do nauki w nowym miejscu, a także – w razie sprzeciwu rodziców – umożliwia podjęcie stosownych działań przeciwdziałających zamiarowi likwidacji (przekształcenia) szkoły. Dlatego

w art. 59 ust. 1 ustawy prawodawca zamieścił ustawowy obowiązek powiadomienia rodziców uczniów o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły, do której uczęszcza ich małoletnie dziecko, nie określając jednocześnie formy, w jakiej takie zawiadomienie powinno nastąpić, aby można było uznać je za skuteczne. Dla wykazania, że wymóg zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły został spełniony, z pewnością nie wystarczy jednak powołać się tylko na toczącą się np. na łamach lokalnej prasy, radia lub telewizji, debatę publiczną. Nie ulega także wątpliwości, że zawiadomienie nie musi nastąpić na piśmie; powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców uczniów czyni zadość wymaganiom, o których mowa w art. 59 ust.1. Podkreślić jednocześnie należy, że czynność zawiadomienia nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialno-techniczną, która polega na tym, że ma ona w zasadzie charakter faktyczny, a jednak pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Zawiadomienie o zamiarze likwidacji czy przekształcenia jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane

o zamierzonej likwidacji (przekształcenia), najpóźniej w terminie, o którym mowa

w tym przepisie , przy czym przyjąć należy, że liczy się realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji (przekształcenia), np. poprzez awizowanie listu, a nie to, czy dany adresat - organ lub osoba - faktycznie z tej możliwości skorzystał. Ponieważ powiadomienia organów i osób, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy stanowią przesłankę ważnej i skutecznej prawnie likwidacji (przekształcenia), która dokonuje się w procedurze uchwałodawczej przed organem stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego, a nie w procedurze administracyjnej, dlatego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie będą miały zastosowania, także

w zakresie doręczeń. Ponadto w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko wedle którego termin sześciomiesięczny, o którym mowa w art. 59 ust.1 ustawy, trzeba uznać nie za termin procesowy, ale materialnoprawny, co przemawia dodatkowo za stanowiskiem o braku podstaw do stosowania przepisów rozdziału 10 działu II kpa (por. także Komentarz do art. 59 ustawy o systemie oświaty, M. Pilich, ABC 2012).

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 23 lutego 2012r. odbyło się spotkanie Burmistrza Miasta i Gminy Staszów z rodzicami uczniów szkoły podstawowej w Wiśniowej, na którym poinformowano o zamiarze podjęcia uchwały o likwidacji (nie zaś o przekształceniu) szkoły. Niezależnie od tego, że przedmiot zebrania odbiegał od treści podjętej uchwały intencyjnej, do protokołu z zebrania organ nie przedstawił żadnej listy, z której wynikałoby, którzy rodzice na zebraniu byli obecni.

Dokumentacja przedstawiona przez organ wskazuje zatem na to, że pierwotnie organ założycielski podjął zamiar likwidacji szkoły (co podnosi się także w skardze), zmieniony następnie na przekształcenie tej placówki w sposób wskazany w uchwale intencyjnej oraz w zaskarżonej uchwale. Uchwała intencyjna podjęta została 28 lutego 2012r., a w jej § 3 Rada zobowiązała Burmistrza m.in. do "zawiadomienia

o zamiarze przekształcenia szkoły rodziców uczniów". Do zachowania terminu 6 miesięcy, o jakim mowa w art. 59 ust. 1 ustawy, niezbędnym natomiast było doręczenie rodzicom uczniów zawiadomień o zamiarze przekształcenia szkoły najpóźniej w dniu 29 marca 2012r.

Jak wynika z nadesłanej Sądowi dokumentacji, większość rodziców została zawiadomiona o zamiarze przekształcenia Szkoły Podstawowej w Wiśniowej

z uchybieniem powyższego terminu.

W dniu 1 marca powiadomieni zostali: [...].

W dniu 2 marca zawiadomieni zostali: [...].

Natomiast [...] odebrali przesyłkę awizowaną 1 marca 2012r., a więc także po terminie, w dniu 12 marca 2012r.

W dniu 2 marca 2012r. awizowane były przesyłki do A. F. i do R. F.

Niezależnie zatem od zasadności zarzutów zgłoszonych na rozprawie w dniu

4 grudnia 2013r. dotyczących niezawiadomienia jednego z rodziców uczniów S. P. (wedle skarżących rodzice są po rozwodzie i nie mieszkają razem, a zawiadomiono jedynie matkę) i M. B. (także zawiadomiono jedynie matkę), wskazane wyżej naruszenia prawa w zakresie niezachowania terminu określonego w art. 59 ust. 1 ustawy co do pozostałych rodziców, powodują konieczność uwzględnienia skargi.

Zasadnym jest także zakwestionowanie legalności zaskarżonej uchwały

w zakresie naruszenia art. 59 ust.1 i 6 w zw. z art. 63 ustawy.

Ponieważ zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów, szkoła publiczna może zostać przekształcona z końcem roku szkolnego, który przypada – stosownie do art. 63 - na 31 sierpnia, dlatego szkołę można przekształcić obligatoryjnie jedynie

z tym właśnie dniem. Ponieważ termin przekształcenia (likwidacji) ustanowiony został przez bezwzględnie obowiązujący przepis ustawy, dlatego ani organ prowadzący ani sprawujący nadzór pedagogiczny, nie mogą wyznaczyć innej daty przekształcenia placówki. Zawarcie w treści zaskarżonej uchwały zapisu, że szkołę "przekształca się z dniem 1 września 2012r." narusza zatem prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela natomiast poglądu skarżących, że uchwała o likwidacji (przekształceniu) szkoły jest aktem prawa miejscowego, podlegającym ogłoszeniu w dzienniku urzędowym. W ocenie Sądu uchwały w tym przedmiocie należą do tego typu aktów prawnych, którym nie można przypisywać cech aktu normatywnego rozumianego jako powszechnie obowiązujące źródło praw

i obowiązków, wyznaczających w sposób generalny i abstrakcyjny określone nakazy zachowania jego adresatom. Wobec tego, nie mogą być one kwalifikowane jako akty prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 i 94 Konstytucji RP i w konsekwencji nie było obowiązku publikowania przedmiotowej uchwały na zasadach określonych dla aktów prawa miejscowego poprzez skierowanie do publikacji na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 oraz art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w związku z art. 88 ust. 2 Konstytucji RP. Także z przepisów szczególnych, w tym z ustawy o samorządzie gminnym czy z ustawy

o systemie oświaty nie wynika obowiązek publikowania przedmiotowej uchwały. Uchwała nie posiada także charakteru przepisów porządkowych wymagających obwieszczenia, dlatego też zarzuty skarżących w tej mierze Sąd uznał za bezzasadne (por. uzasadnienie wyroku NSA z 21 lutego 2012r., sygn. akt I OSK 2225/11).

Niezaliczenie zaskarżonej uchwały do aktów prawa miejscowego ma ten skutek, że mimo stwierdzenia, iż narusza ona prawo, Sąd nie może stwierdzić jej nieważności, gdyż upłynął rok od jej podjęcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio (ust. 2).

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o treść art. 152 p.p.s.a.

-----------------------

1