Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 58/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Mazowieckim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w Warszawie a Wójtem Gminy W. w sprawie skargi mieszkańców wsi W. dotyczącej zanieczyszczenia obornikiem nieruchomości należącej do J. J. zamieszkałej w W. postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 lipca 2006 r. (data prezentaty) mieszkańcy Gminy W. zwrócili się do Starosty Powiatowego w O. o załatwienie sprawy dotyczącej zlikwidowania zanieczyszczeń spowodowanych hałdą obornika znajdującego się na posesji J. J. Starosta O. postanowieniem z dnia 17 lipca 2006 r. uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał podanie Wójtowi Gminy W., jako organowi właściwemu według przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008). W dniu 25 sierpnia 2006 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wpłynął wniosek Wójta Gminy W. o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego między Starostą O. w O., a Wójtem Gminy W.; w którym Wójt stwierdził, że sposób przechowywania obornika określa przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2006 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 89, poz. 991 ze zm.), zaś stosownie do przepisu art. 20f tej ustawy kontrolę stosowania i przechowywania nawozów wykonuje Inspekcja Ochrony Środowiska, a sposób wykonywania kontroli określają przepisy o Inspekcji Ochrony Środowiska.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło, że w sprawie tej zastosowanie mają przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu, mające pierwszeństwo przed przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zatem stosownie do przepisu art. 20f ustawy o nawozach i nawożeniu kontrolę stosowania i przechowywania nawozów wykonuje Inspekcja Ochrony Środowiska. W tej sytuacji ani Wójt Gminy ani Starosta O. nie są organami właściwymi do załatwienia sprawy, która powinna zostać załatwiona przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, wykonującego w imieniu Wojewody zadania i kompetencje Inspekcji Ochrony Środowiska określone w ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2002 r., Nr 112, poz. 982 ze zm.) i przepisach odrębnych. Z podanych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 14 września 2006 r. wskazało niewłaściwość rzeczową obu organów (Wójta Gminy W. i Starosty O.) do załatwienia sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wójt Gminy W. postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. [...] przekazał sprawę dotyczącą zanieczyszczenia nieruchomości obornikiem Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 13 października 2006 r. wniósł do Samorządowego kolegium Odwoławczego w O. zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie postanowienia Wójta Gminy W. z dnia 2 października 2006 r. i przekazanie sprawy Wójtowi, jako organowi właściwemu.

Postanowieniem z dnia 26 października 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i wskazało, że Inspektor może wystąpić do wojewódzkiego sądu administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

W dniu 21 listopada 2006 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Mazowieckim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska a Wójtem Gminy W. jaki zaistniał w sprawie skargi mieszkańców wsi W. dotyczącej zanieczyszczenia obornikiem nieruchomości J. J. zamieszkałej w W. Zdaniem Inspektora kompetencje Wójta Gminy do rozpoznania sprawy wynikają z art. 363, 378 ust. 3 i art. 379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.), ponieważ Inspektor, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 43 i § 3 ust. 1 pkt 90 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), prowadzi kontrolę gospodarstw rolnych, zajmujących się hodowlą zwierząt w liczbie nie niższej 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) oraz w liczbie 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza w granicach administracyjnych miast, w obrębie zwartej zabudowy wsi lub na terenach objętych formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, na pozostałych obszarach w liczbie nie niższej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza. Na mocy przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu Inspektor sprawuje kontrolę oraz stosuje środki prawne określone w art. 20g tej ustawy wobec hodowców drobiu powyżej 40 tys. stanowisk oraz hodowców świń powyżej 2 tys. o wadze 30 kg lub 750 stanowisk dla macior. Wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta gospodarskie w mniejszych ilościach niż w powołanych przepisach, a także sposób i częstotliwość przekazywania odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości, określają rady gmin w regulaminach utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, uchwalanych na podstawie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008 ze zm.)., zatem rozpatrzenie sprawy skargi należy do Wójta Gminy W.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy W. stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 2000 r. o nawozach i nawożeniu, stanowiącej lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obornik mieści się w pojęciu nawozów naturalnych, a więc stosownie do art.20f tej ustawy kontrolę stosowania i przechowywania nawozów sprawuje właściwy Inspektor Ochrony Środowiska, a powołane przez Inspektora we wniosku o rozstrzygnięcie sporu przepisy nie wyłączają kompetencji Inspektora do załatwienia tej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznanie sporu kompetencyjnego jest możliwe w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy pozwala na jej rozstrzygnięcie. Taka sytuacja w sprawie nie zachodzi . Jak wynika z akt sprawy J. J. nie żyje, a nieruchomość na której składowano obornik zmieniła właściciela. W tej sytuacji nie wiadomo czy rozpoznanie sprawy z wniosku mieszkańców pozostaje sprawą nadal wymagającą rozstrzygnięcia . Na marginesie tej sprawy należy jednak wskazać że nie wszystkie sprawy z zakresu administracji publicznej mogą być załatwiane w trybie kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji. Istotnie, stan prawny w zakresie usytuowania kompetencji do załatwiania spraw usuwania określonych odpadów , w tym przypadku gnojówki, gnojowicy, obornika ,nie jest jasny. Należy jednak podnieść , że przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r.,Nr 39,poz.251 ) nie mają zastosowania w sprawach odchodów zwierząt, obornika, gnojówki i gnojowicy przeznaczonych do rolniczego wykorzystania w sposób i na zasadach określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu. Ustawa z dnia 26 lipca 2000 r. nawozach i nawożeniu (Dz.U. Nr 89,poz.991 ze zm.) określa zasady i tryb postępowania z takimi odpadami tylko w odniesieniu do hodowców prowadzących hodowlę w znacznych, określonych w niej , rozmiarach. W pozostałym zakresie przepisy ustawy o odpadach miałyby zastosowanie. W okolicznościach tej sprawy należy jednak powołać przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r.,Nr 236,poz.2008 ze zm.) określający obowiązki właścicieli nieruchomości .W wyniku nowelizacji (Dz.U. z 2005 r.,Nr 175,poz.1458) przepis ten został uzupełniony o punkty 3a i 3b (gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi). Obowiązki w tym zakresie ciążą zatem na właścicielu . Wskazane obowiązki wynikają wprost z ustawy i nie wymagają konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej jakiegokolwiek podmiotu, a wydana byłaby dotknięta wadą nieważności(m.in. wyrok NSA z 30 grudnia 1998 r.,IV SAB 64/98,LEX nr 45132). Nie oznacza to niemożności egzekwowania określonych w powołanym przepisie obowiązków w innej formie. Zgodnie z art. 5 ust.6 nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1-4 sprawuje wójt(burmistrz,prezydent). Choć w tym zakresie o jakim mowa we wniosku organ ten - w razie stwierdzenia niewykonywania obowiązków - nie może wydać decyzji (ust.8) to w myśl art. 10 ust.2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości... kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust.1 podlega karze grzywny a postępowanie w tej sprawie toczy się według przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Sprawując zatem nadzór Wójt może ,w razie niewykonania obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b, uruchomić wskazane postępowanie.

Zważywszy , że stan sprawy z uwagi na zmiany okoliczności faktycznych nie pozwalał na rozpoznanie wniosku należało go oddalić na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.).