Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 202/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Alina Dominiak, , , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia pożyczki ze środków Funduszu Pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Sygn. akt III SA/Gd 202 /04

UZASADNIENIE

W dniu 8 września 2000 r. między Powiatowym Urzędem Pracy a A.W. zawarta została umowa pożyczki nr [...], na mocy której PUP jako pożyczkodawca udzielił A.W. pożyczki w kwocie [...] zł.

W dniu 18.11.2002 r. A.W. zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy z prośbą o umorzenie 50% pożyczki wykorzystanej na rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia 10.12.2002 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy odmówił umorzenia pożyczki nr [...] z dnia 8.09.2000r. udzielonej ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu wskazał, że jednym z warunków umożliwiających umorzenie pożyczki do kwoty 50 % jest rozpoczęcie działalności gospodarczej w terminie l miesiąca od daty wypłaty pożyczki. Wypłata miała miejsce w dniu 15.09.2000 r., a z zaświadczenia Urzędu Skarbowego wynika, że działalność gospodarcza została rozpoczęta z dniem 17.10.2000 r., a zatem z opóźnieniem. Umorzenie pożyczki jest fakultatywne i ma charakter uznaniowy, a przy rozpatrywaniu wniosku bierze się pod uwagę łączną realizację wszystkich warunków umowy.

Wojewoda decyzją z dnia 8.01.2003 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania A.W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku rozpoznając skargę A.W. uchylił obie wyżej opisane decyzje wyrokiem z dnia 6 listopada 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 198/03.

W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunkiem umorzenia pożyczki do wysokości .

50% jest prowadzenie działalności przez co najmniej 24 miesiące oraz spełnienie innych warunków określonych w umowie pożyczki. Dopiero kumulatywne spełnienie warunków skutkować może decyzją umarzającą część udzielonej pożyczki. Strony umowy cywilnoprawnej , jaką jest umowa pożyczki nr [...], określiły warunki, od których zależy możliwość umorzenia pożyczki w § 7 tej umowy. Jednym z warunków jest rozpoczęcie działalności w terminie l miesiąca od daty wypłacenia pożyczki. Pożyczka w kwocie [...] zł została wypłacona skarżącej w dniu 15 września 2000 r. , wobec czego miesięczny termin do rozpoczęcia działalności gospodarczej upływał w dniu 16 października 2000 r. , gdyż 15 października 2000 r. przypadał w niedzielę. Pismo Urzędu Skarbowego z dnia 5 grudnia 2002 r. oraz oświadczenie złożone w tym urzędzie przez skarżącą w dniu 16 października 2000 r. wskazują datę 17 października 2000 r. jako dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże z treści § 7 umowy pożyczki nie wynika, aby jedynym dowodem , na podstawie którego organ ocenia, kiedy nastąpiło rozpoczęcie działalności gospodarczej było zaświadczenie urzędu skarbowego. Na podstawie takiego zaświadczenia ustala się jedynie okres prowadzenia działalności gospodarczej, tj. czy wynosi on 24 miesiące. Brak jest podstaw by można było uznać, że dzień rozpoczęcia działalności ustala się również wyłącznie na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego. Skarżąca ma możliwość wykazania daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Rzeczą organów było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego zgodnie z art. 7 kpa. Z treści art. 29 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby

fizyczne wynika, że jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku podatkowego wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej składa przed rozpoczęciem działalności. Skarżąca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych pobieranego w formie karty podatkowej. Organ odwoławczy pominął ustalenie formy w jakiej opodatkowała się skarżąca i w konsekwencji czy i jaki miało to wpływ na wskazanie przez nią w Urzędzie Skarbowym daty rozpoczęcia działalności gospodarczej. Ponadto fakt niedopełnienia zgłoszenia do ewidencji podjęcia działalności gospodarczej, czy też niezgłoszenia obowiązku podatkowego z tego tytułu nie miał charakteru przesądzającego dla oceny samego zaistnienia tej działalności , gdyż działalność gospodarcza jest faktem i kategorią o charakterze obiektywnym. Ustalenie daty podjęcia przez skarżącą działalności gospodarczej wymagało uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem treści obowiązujących wówczas przepisów regulujących poszczególne kwestie związane z rozpoczęciem niniejszej działalności. Dopiero analiza pełnego stanu faktycznego i prawnego pozwoliłaby organom I i II instancji prawidłowo ocenić, kiedy skarżąca faktycznie rozpoczęła działalność gospodarczą.

Sąd zwrócił też uwagę, że udzielenie pożyczki następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, zaś jej umorzenie w stosownej części może nastąpić jedynie w formie decyzji administracyjnej, wobec czego obowiązkiem organu zawierającego pożyczkę jest wyjaśnienie i pouczenie strony umowy o konsekwencjach uchybienia przepisom postanowień umowy , które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia części pożyczki. W sprawie niniejszej organ zaniechał takich pouczeń. Jednocześnie mając na uwadze, że celem pożyczek jest aktywizacja zawodowa bezrobotnych, należy uznać, że brak jest podstaw do nadmiernego formalizmu w interpretowaniu przepisów postanowień umów pożyczki, w tym również tych, od spełnienia których zależy możliwość umorzenia jej części.

Ponadto organy obu instancji pominęły art. 18 ust. 4 a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, z którego wynika - w razie braku przesłanek z ust. 4 art. 18 - obowiązek organu zatrudnienia zbadania, czy za umorzeniem pożyczki przemawiają szczególne względy gospodarcze i społeczne. Niezależnie od wskazanych wyżej nieprawidłowości samo uchybienie niniejszemu przepisowi skutkuje uchyleniem decyzji organów zatrudnienia. Organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 18 ust. 4 i ust. 4 a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 7 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Decyzją z dnia 21 stycznia 2004 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy umorzył pozostałą do zapłaty kwotę pożyczki nr [...] z dnia 8.09.2000 r. udzielonej ze środków funduszu pracy na podjęcie działalności gospodarczej, w wysokości [...] zł .

W uzasadnieniu wskazał na przepis § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty, który stanowi, że umowy o udzielenie pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej mogą przewidywać możliwość jej umorzenia do wysokości 50 % kwoty udzielonej pożyczki oraz na art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, że starosta może na wniosek pożyczkobiorcy umorzyć pożyczkę do 50% , ale pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz spełnieniu innych warunków określonych w umowie. Z przedłożonego oświadczenia w urzędzie w dniu 15 stycznia 2004 r. wynika, że faktyczne rozpoczęcie działalności miało miejsce 16 października 2000 r. , a zatem w terminie l - go miesiąca od dnia wypłaty pożyczki. § 5 ust. 2 umowy pożyczki zobowiązywał do rozliczenia się z pożyczki w terminie l - go miesiąca od jej wypłaty. Przedłożone wymagane dokumenty spełniają potrzeby postępowania

administracyjnego w sprawie. Podejmując decyzję o umorzeniu części pożyczki Urząd wziął pod uwagę realizację warunków umowy i interpretację postanowień umowy zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 6.11.2003 r. sygn. akt II SA /Gd 198/03. Umorzenie pożyczki jako środek nadzwyczajny stosowany jest dla tych pożyczkobiorców, którzy dołożyli należytej staranności przy spełnieniu wszystkich warunków umowy. W sprawie ustalono, że można zastosować warunki określone wart. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Od decyzji tej odwołała się A.W. wskazując, że wnosiła o umorzenie pożyczki zgodnie z jej wnioskiem z listopada 2002 r. , a zaskarżoną decyzją umorzono jej jedynie 25 % pożyczki, tj. kwotę pozostałą do spłaty, gdy tymczasem domaga się ona także zwrotu nadpłaconej, w czasie oczekiwania na rozprawę w NSA, kwoty.

Decyzją z dnia 17 lutego 2004 r. nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił umorzenia A.W. pozostałej do spłaty pożyczki udzielonej ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pożyczka udzielona bezrobotnemu może być umorzona na wniosek pożyczkobiorcy przez starostę do wysokości 50 % , pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków określonych w umowie. Z uzasadnienia wyroku NSA wynika, że Sąd ustalił, że upływ terminu 1 miesiąca do rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej określony w umowie nastąpił w dniu 16.10.2000 r., co jest zbieżne z ustaleniem tutejszego organu. Data 16.10.2000 r. jest ostatnim dniem, w którym strona powinna była podjąć działalność gospodarczą, by dotrzymać warunków umowy ( początek biegu terminu nastąpił w dniu 16.09.2000 r. , gdyż wypłata pożyczki nastąpiła w dniu 15.09.2000 r.). Z zebranego materiału wynika, że rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiło w dniu 17 października 2000 r. Z zestawienia obu dat wynika, że nastąpiło uchybienie terminowi 1 miesiąca, określone w umowie. Zarówno z zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia 25.09.2002 r. jak i z 5.12.2002 r. przedłożonego przez stronę oraz z jej pisemnego oświadczenia z dnia 16.10.2000 r. złożonego w US w S. wynika ta sama data rozpoczęcia działalności gospodarczej, tj. data 17.10.2000 r. Inna data wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej , tj. data 1.10.2000 r. oraz z oświadczenia złożonego organowi I instancji - tj. data 16.10.2000 r. Data rozpoczęcia działalności gospodarczej wskazana w ewidencji działalności gospodarczej jest wyłącznie datą deklarowaną, a nie oznaczającą faktyczne rozpoczęcie działalności - z datą tą nie wiążą się skutki prawne i może być ona wielokrotnie zmieniana. Organowi podatkowemu strona wskazała inny termin rozpoczęcia działalności gospodarczej - 17.10.2000 r. i z tą datą powstał obowiązek podatkowy. Od tej daty strona faktycznie rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, o czym świadczą zaświadczenia US. Posiadanie wpisu do ewidencji gospodarczej nie jest dowodem na okoliczność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej. Z treści umowy pożyczki ( § 7 pkt 1 w zw. z pkt 3 lit. a umowy) wynika, że zgodnym zamiarem stron było ograniczenie środków dowodowych w celu udowodnienia terminu rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej do zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego. Skarżąca jako końcową datę upływu okresu 24 miesięcy we wniosku o umorzenie pożyczki wskazała datę 17.10.2002 r. Skoro tak, to zgodnie z art. 112 kc początek biegu terminu nastąpił w dniu 17.10.2000 r. Taką też datę jako datę faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej wskazała A. W. w US w S.. Obowiązujące przepisy prawa nie stwarzają sytuacji, w której ustala się różne terminy wystąpienia jednego zdarzenia prawnego - np. rozpoczęcia działalności gospodarczej. W tym jednym dniu powstają różne obowiązki - ewidencyjny, podatkowy, ubezpieczenia społecznego. O ile strona podała określoną datę rozpoczęcia działalności

gospodarczej a następnie zamiar zmieniła, ma obowiązek poinformować o tym organ ewidencyjny. Jeżeli obowiązkowi temu uchybiła to nie powoduje to przyjęcia dwóch terminów dla jednego zdarzenia prawnego. Jeżeli strona wskazuje organowi zatrudnienia jedną datę wystąpienia zdarzenia, a organowi podatkowemu inną to niedopuszczalne jest ustalenie, że jedno zdarzenie wystąpiło w dwóch różnych datach.

Zgodnie ze wskazaniami NSA do ustalenia daty rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej należy wziąć pod uwagę art. 29 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zgodnie z którym jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku podatkowego wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej składa przed rozpoczęciem działalności. Z akt sprawy nie wynika kiedy strona wniosek taki złożyła, a NSA nie zobowiązał organów do uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie. W aktach znajduje się oświadczenie strony z dnia 16.10.2000 r. i złożone w tym dniu w US w S., że działalność rozpocznie w dniu 17.10.2000 r. Dla organu oświadczenie to jest dowodem, że strona w dniu 16.10.2000

r. miała zamiar rozpocząć działalność od dnia 17.10.2000 r. i faktycznego nieprowadzenia działalności w okresie, którego końcowym dniem jest dzień złożenia tego oświadczenia.

Oświadczenie to jest przeciwdowodem zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej z dnia 28.08.2000 r. wystawionego w oparciu o oświadczenie strony złożone Prezydentowi Miasta do dnia 28.08.2000 r. Oświadczenie z dnia 16.10.2000 r. stanowi dowód na zmianę zamiaru strony w zakresie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej - z daty 1.10.2000 r. na 17.10.2000 r. Jest to dowód na okoliczność, że strona nie rozpoczęła działalności gospodarczej nie tylko w dniu 1.10.2000 r. ale i 16.10.2000 r. a dopiero w dniu 17.10.2000 r. Oświadczenie z dnia 16.10.2000 r. jest dowodem na zaniechanie powiadomienia organu I instancji o zmianie dotyczącej daty rozpoczęcia działalności gospodarczej i umyślnym wprowadzeniu w błąd tego organu. W dniu 16.10.2000 r. strona przedłożyła organowi I instancji zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej wskazujące datę jej rozpoczęcia 1.10.2000 r. i w oparciu o ten dokument został sporządzony protokół z rozliczenia pożyczki, a organ I instancji działając w błędnym przekonaniu spowodowanym przez stronę ustalił jako datę rozpoczęcia działalności datę wskazaną w tym dokumencie. Po podpisaniu protokołu, tego samego dnia strona złożyła w US oświadczenie wskazując inną datę rozpoczęcia działalności i oświadczając, że działalności tej do tej daty nie prowadziła. O czynności tej strona powiadomiła organ I instancji dopiero po dwóch latach - 7.10.2002 r. Oświadczenie to dowodzi, że strona podpisując protokół z organem zatrudnienia w dniu 16.10.2000 r. umyślnie wprowadziła go w błąd przez zatajenie nieprowadzenia działalności gospodarczej. W aktach brak dowodu na okoliczność zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub o zawieszeniu jej prowadzenia od 1.10.2000 r. do 16.10.2000 r. Umyślne wprowadzenie w błąd organu zatrudnienia uprawniało go do niezwłocznego wypowiedzenia umowy pożyczki. Jest to ewidentne i rażące naruszenie zobowiązań strony jako pożyczkobiorcy wynikających z umowy. Naruszenie tego warunku umowy jest też prawną przeszkodą do umorzenia pożyczki zgodnie z § 7 pkt 5 w zw. z § 5 pkt 5 umowy.

Odnośnie wskazania Sądu, że działalność gospodarcza jest faktem i kategorią o charakterze obiektywnym niezależnie od dokonania rejestracji w ewidencji działalności gospodarczej lub innym rejestrze lub powiadomienia organu podatkowego Wojewoda wskazał, że oświadczenie strony z dnia 15.01.2004 r., iż działalność rozpoczęła w dniu 16.10.2000 r. po podpisaniu protokołu otwierając gabinet kosmetyczny, jest niewiarygodne, bowiem pozostaje w sprzeczności z wcześniej składanymi oświadczeniami strony i zaświadczeniami US. Z odwołania strony z dnia 23.12.2002 r. wynika, że po podpisaniu protokołu udała się do US i tam złożyła oświadczenie o rozpoczęciu działalności od dnia 17.10.2000 r. , a nie 16.10.2000 r. Ostatnio złożone oświadczenie organowi I instancji jest przejawem manipulowania przez stronę datą rozpoczęcia działalności .Jednemu z dwóch organów - I instancji lub podatkowemu - strona złożyła wadliwe oświadczenie. Z tego powodu organ wskazuje organowi I instancji możliwość rozpatrzenia zasadności zasygnalizowania organowi podatkowemu nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej.

Z treści § 17 umowy wynika, że strona świadoma była skutków prawnych uchybienia choćby jednemu z warunków umowy, tym samym organ I instancji dopełnił wszystkich ciążących na nim obowiązków, zwłaszcza wynikających z art. 9 kpa.

Organ ustalił, że z zebranego materiału wynika, że skarżąca rozpoczęła prowadzić działalność gospodarczą po dniu 16.10.2000 r. a więc z uchybieniem terminu 1 miesiąca, co zgodnie z § 7 pkt 1, 5 w zw. z § 5 pkt 5 umowy jest przeszkodą do umorzenia pozostałej do spłaty pożyczki. Organy zatrudnienia prawidłowo zaniechały rozpatrzenia, pomimo wskazania NSA, możliwości umorzenia części pożyczki w oparciu o art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy, gdyż strona oświadczyła, że domaga się umorzenia części pożyczki wyłącznie w oparciu o art. 18 ust. 4 ustawy. Postępowanie administracyjne o umorzenie części pożyczki toczy się na wniosek strony, a nie z urzędu, jest to uprawnienie strony, a nie jej obowiązek. Strona złożyła wniosek o umorzenie części pożyczki w oparciu o art.18 ust. 4 ustawy i ten wniosek określa zakres postępowania administracyjnego. Żaden przepis kpa nie upoważnia organu rozpatrującego sprawę do rozstrzygnięcia ponad żądanie strony i w innym przedmiocie, aniżeli którego dotyczy wniosek strony.

Zaskarżona decyzja została zreformowana na niekorzyść strony zgodnie z art. 139 kpa. Przepis stwarza prawną możliwość orzeczenia w postępowaniu odwoławczym na niekorzyść strony, gdy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co ma miejsce w niniejszej sprawie, tj. rażąco został naruszony art. 18 ust. 4 w/w ustawy.

Wbrew twierdzeniu strony NSA nie ustalił, że skarżąca dopełniła wszystkich warunków umowy, ani też że rozpoczęła działalność do dnia 16.10.2000 r. Sąd zarzucił organom niewyjaśnienie dokładne stanu faktycznego, czyli naruszenie art. 7 kpa. Decyzje zostały uchylone ze względu na uchybienia proceduralne, a nie merytoryczne, gdyż tych Sąd nie badał. W odniesieniu do żądania zwrotu części pożyczki spłaconej w toku postępowania . sądowo - administracyjnego wskazać należy, że § 7 pkt 6 umowy przewidywał, że kwota umorzenia pożyczki nie może przekroczyć w dniu jej umorzenia niespłaconej części pożyczki.

Decyzję powyższą zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.W., wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła, że naruszono art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez uznanie, że nie zachodzą wymienione w tym przepisie okoliczności faktyczne, pozwalające na umorzenie udzielonej pożyczki na mocy umowy do wysokości 50 % z tego powodu, że nie spełnia określonych pkt 1 i 5 § 7 w zw. z pkt 5 § 5 warunków umowy nr [...] z dnia 8.09.2000 r., gdyż nie rozpoczęła wykonywania działalności gospodarczej w terminie 1 miesiąca od daty wypłaty pożyczki udzielonej na mocy umowy i co do tego wprowadziła w błąd udzielającego pożyczkę , w sytuacji, gdy warunek rozpoczęcia działalności gospodarczej w terminie 1 miesiąca został spełniony, gdyż faktycznie działalność tę podjęła w terminie określonym w punkcie 1 §7 umowy pożyczki, czego dowodzi wpis do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 1.10.2000 r. i zgłoszenie do opodatkowania działalności gospodarczej w formie karty podatkowej w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu 16 października 2000 r. , co znajduje potwierdzenie w protokole z rozliczenia udzielonej jej pożyczki spisanym w dniu 16 października 2000 r. przez urzędnika Powiatowego Urzędu Pracy.

Wskazała, że odwołała się od decyzji organu I instancji, bowiem nie zgadzała się na wysokość umorzonej kwoty, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie zawierało żadnego uzasadnienia. Zarzuciła, że ocena stanu faktycznego dokonana przez organ II instancji jest

błędna, bowiem w samym uzasadnieniu nie wyklucza się, że sam dowód jest wadliwy bowiem zawarto w nim stwierdzenie, że z całą pewnością jednemu z dwóch organów strona złożyła wadliwe oświadczenie. Nie zgadza się z taką oceną, bowiem oparta jest na fałszywych przesłankach, a ponadto nie uwzględnia wskazań , o których mowa w uzasadnieniu wyroku NSA, w tym również badania okoliczności z art. 18 ust. 4 a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skoro oświadczenie złożone organowi w dniu 16 października 2000 r. nie jest tak oczywistym dowodem, to wniosek w postaci treści decyzji jest również niepewny, bo obarczony błędem logicznym. Ponadto oba oświadczenia złożone przez skarżącą w dniu 16.10.2000 r. - jedno - organowi I instancji, a drugie - organowi podatkowemu kwestionuje się pod względem prawdziwości , lecz to złożone organowi podatkowemu uznaje się za prawdziwe i przyjmuje się za podstawę niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Stwierdziła, że Wojewoda nie dostrzega przesądzonego przez NSA faktu, że udzielający pożyczki wbrew obowiązkowi z art. 9 kpa zaniechał pouczenia jej o skutkach uchybienia § 7 umowy, co wpłynęło na złożenie przez nią w dniu 16 października 2000 r. wadliwego oświadczenia organowi podatkowemu o rozpoczęciu działalności gospodarczej w dniu 17 października 2000 r. Bezpodstawne jest twierdzenie, że świadomie wprowadziła w błąd jakikolwiek z organów, a sugestia o wszczęciu wobec niej postępowania karno skarbowego ma znamiona groźby bezprawnej. Gdyby nawet uznać, że w obu przypadkach miałaby złożyć nieprawdziwe oświadczenia o rozpoczęciu działalności gospodarczej, to oba nie powinny stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń w sprawie, a w takim razie, zgodnie ze wskazaniem NSA, podstawę stanowić winny ustalenia, które mają oparcie w przepisach prawa, a taką podstawą jest fakt zgłoszenia w dniu 16 października 2000 r. działalności do opodatkowania w formie karty podatkowej jako wymóg z art. 29 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez niektóre osoby fizyczne. W sytuacji, gdy każde z jej oświadczeń jest dotknięte wadą z powodu braku pouczenia, to o czasie rozpoczęcia działalności powinien decydować moment jej zgłoszenia w Urzędzie Skarbowym, czyli dzień 16.10.2000 r. Jest to uzasadnione gdy uwzględni się wskazanie NSA, że działalność gospodarcza jest faktem o charakterze obiektywnym, co w jej

przypadku może wyrażać się podjęciem działalności tego samego dnia, w którym tę. działalność zarejestrowała w organie podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu powtórzył argumenty podnoszone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazał, że samo oświadczenie strony o rozpoczęciu przez nią działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającego dowodu na zaistnienie w danym terminie tej działalności , której zaistnienie jest kategorią o charakterze obiektywnym. Wystąpienia tego faktu strona nie udowodniła. Żądanie skarżącej pominięcia jej niespójnych oświadczeń dotyczących daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, co potwierdza ich nierzetelność uznaną przez samą stronę i przyjęcia za datę rozpoczęcia działalności daty złożenia zgłoszenia podatkowego w Urzędzie Skarbowym jako daty pewnej jest nieuzasadnione, gdyż data złożenia tego zgłoszenia może być uznana jedynie za datę złożenia tego zgłoszenia, a nie datę rozpoczęcia działalności.

Skarżąca w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy ( art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270), wobec czego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1271), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym choćby w odwołaniu od decyzji organu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał, że skarżąca "wywiązała się z warunków umowy i niesłusznie odmówiono jej umorzenia kredytu". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast m.in., że skarżąca ma możliwość wykazania daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w kpa oraz że ustalenie daty podjęcia przez nią działalności gospodarczej wymagało uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem treści obowiązujących wówczas przepisów regulujących poszczególne kwestie związane z rozpoczęciem działalności. Organ II instancji nie może więc twierdzić, że termin rozpoczęcia działalności gospodarczej przez stronę powinien być udowodniony jedynie zaświadczeniem Urzędu Skarbowego.

Zgodnie z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Organ II instancji stwierdził, że w sprawie niniejszej zaskarżona decyzja I instancji rażąco naruszyła art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Przepis ten stanowi, że pożyczka dla osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (m.in. dla bezrobotnych), może być umorzona na wniosek pożyczkobiorcy przez starostę do wysokości 50%, pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków określonych w umowie.

Pojęcie rażącego naruszenia prawa w decyzji organu I instancji, o którym mowa w art. 139 kpa, jest szersze niż w przypadku pojęcia rażącego naruszenia prawa będącego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, lecz ustanowienie zasady zakazu reformationis in peius ( art.139 kpa) oznacza też niedopuszczalność zastosowania wykładni rozszerzającej do. przyjętych wyjątków. Rażące naruszenie prawa w decyzji organu I instancji to przypadki naruszenia prawa wymienione wyczerpująco w art. 145 § 1 , art. 145 a § 1 i art. 156 § 1 kpa.

Kompetencje organu odwoławczego obejmują więc zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7.09.1995 r. sygn. akt SA/Wr 246/95 LEX nr 26938 ), z którym to poglądem należy się zgodzić.

Organ II instancji, choć powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na rażące naruszenie prawa przez organ I instancji nie wskazał jednak wprost, na czym to rażące naruszenie prawa miałoby polegać. Przypuszczać wobec tego należy z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że stanowisko takie organ II instancji wywiódł z niewłaściwej - według organu II instancji oceny okoliczności faktycznych przez organ I instancji.

Nie sposób jednak nie zgodzić się z zarzutami skargi co do niekonsekwencji stanowiska organu II instancji co do oceny działań skarżącej. Mimo że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szeroko prezentuje i uzasadnia tezę o braku możliwości uznania za wiarygodne oświadczenia strony z dnia 15.01.2004 r. o dniu 16.10.2000 r. jako dniu rozpoczęcia przez nią działalności gospodarczej (która to data wskazana przez skarżącą wyklucza zresztą przyjęcie, by strona rozpoczęła działalność w dniu 1.10.2000 r. , czyli w dacie wynikającej z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej) i przeciwstawia temu oświadczeniu inne dowody zebrane w sprawie, ustalając, że rozpoczęcie działalności

gospodarczej miało miejsce 17.1 0.2000 r. , to swoje wywody organ sam podważa w dalszej części uzasadnienia. Stwierdził on bowiem, że "z całą pewnością jednemu z dwóch organów (organowi I instancji lub organowi podatkowemu) strona złożyła wadliwe oświadczenie". Zdanie to dotyczy m. in. złożonego przez stronę w dniu 16.10.2000 r. oświadczenia organowi podatkowemu, iż rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 17.10.2000 r.

Stwierdzenie to , wbrew wcześniejszym wywodom uzasadnienia decyzji zakłada, że drugie oświadczenie strony - o rozpoczęciu działalności gospodarczej w dniu 16.10.2000 r.- było prawdziwe i podważa zarówno te wywody, jak i późniejsze stwierdzenie organu o rozpoczęciu działalności gospodarczej przez stronę w dniu 17.10.2000 r.

Nie można tego stwierdzenia organu II instancji uznać jedynie jako niezręczność w sporządzeniu uzasadnienia decyzji, bowiem organ nie tylko uznał, że jednemu z dwóch organów strona złożyła wadliwe oświadczenie, ale i wskazał organowi I instancji możliwość rozpatrzenia zasadności zasygnalizowania organowi podatkowemu nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. Wynika z tego, wbrew twierdzeniom organu II instancji, że nie wyklucza on jednak, że skarżąca mogła rozpocząć

działalność gospodarczą faktycznie w dniu 16.10.2000 r. (czyli przed datą wskazaną organowi podatkowemu), a gdyby tak było, przesłanki art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu można byłoby uznać za spełnione, bowiem wówczas można byłoby mówić o dochowaniu przez stronę terminu rozpoczęcia działalności gospodarczej w terminie 1 miesiąca od wypłaty pożyczki.

Skoro w sprawie istotne było ustalenie daty rozpoczęcia przez skarżącą działalności gospodarczej w sposób niewątpliwy, to tego rodzaju rozważania organu II instancji nie pozwalają na przyjęcie, by organ w sposób niewątpliwy i jednoznaczny ustalił tę okoliczność i odniósł się w taki właśnie sposób do wszystkich dowodów zebranych w sprawie, naruszając tym samym treść art. 7 i 77 kpa.

Organ nie wskazał i nie uzasadnił też w sposób stanowczy w czym upatruje rażące naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji I instancji.

Niedopuszczalne też było, niezależnie od wskazanych wyżej kwestii , przy uznaniu, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 4 ustawy, pominięcie rozpatrzenia możliwości umorzenia.

części pożyczki w oparciu o art. 18 ust. 4 a pkt 5 w/w ustawy, który stanowi, że starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, jeżeli przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.

Na obowiązek taki wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2003

r. w sprawie niniejszej.

Organ II instancji zaniechał rozpatrzenia takiej możliwości mimo wyraźnego wskazania

Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Organ błędnie przyjął, że stanowisko skarżącej zawarte w piśmie z dnia 9.01.2004 r., domagającej się umorzenia części pożyczki w oparciu o przepis art. 18 ust. 4 w/w ustawy, zawęża zakres postępowania administracyjnego. Pismo skarżącej zawierało jej stanowisko i przekonanie, iż jej sytuacja ma oparcie w przepisie art. 18 ust. 4 w/w ustawy nie zaś w jej art. 18 ust. 4 a pkt 5 . Stanowisko strony zawarte we wskazanym piśmie nie zwalniało organu od wykonania wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Należy też stwierdzić, że treść zaskarżonej decyzji – "odmówić umorzenia pozostałej do spłaty pożyczki" nie odnosi się do całości żądań strony. Wniosek strony dotyczył umorzenia 50% pożyczki lub też później - nawet częściowego zwrotu zapłaconych kwot.

Niezależnie od sformułowania zawartego w § 7 pkt 6 umowy stron, na który powołuje się organ, wniosek strony był szerszy i nie dotyczył jedynie "umorzenia pożyczki pozostałej do spłaty" .

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § l pkt la) i c) w zw. z art. art. 119 pkt 2 oraz na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.