Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 392/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 1 art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 42 ust. 5 art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1356
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia NSA Anna Moskała, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi W.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem, opisanym w sentencji niniejszego wyroku, Dyrektor Izby Skarbowej we W. – po rozpatrzeniu zażalenia W.S. (dalej: "skarżący", "strona", "zobowiązany" bądź "zainteresowany") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.G. z dnia [...] lutego 2014 r. (Nr [...]) uznające za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] ([...]), wystawionego przez wierzyciela (Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.), obejmującego należność w kwocie [...] zł za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie, powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. oraz na art. 34 § 5 i art. 33 pkt 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. – dalej "u.p.e.a.").

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w J.G. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela – Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. – na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]([...]), obejmującego należność w kwocie [...] zł za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań, w [...] 2013 r.

Odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu osobiście w dniu [...] 2013 r.

W dniu [...] 2013 r. zobowiązany wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.G. pismo zawierające między innymi zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne (nieistnienie egzekwowanego obowiązku), domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wymienionego wcześniej tytułu wykonawczego.

Uzasadniając zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego ze wspomnianego tytułu wykonawczego, zobowiązany wskazał, że wystawiając tytuł wykonawczy wierzyciel wykroczył poza ramy swobodnej oceny dowodów. W izbie zatrzymań nie ustalono bowiem nietrzeźwości strony, o czym świadczy brak wyniku z alkomatu i alkotestu. W ocenie żalącego się, osadzenie w izbie wytrzeźwień nie spełniało wymogów ustawowych, a poza tym, to, że lekarz wyczuł od niego woń alkoholu nie jest materiałem dowodowym w sprawie. Zdaniem zobowiązanego, sformułowane zarzuty wskazują w sposób oczywisty na nieistnienie obowiązku, w rozumieniu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Zainteresowany powołał się ponadto na orzeczenie sądu administracyjnego, który – w podobnej, innej jego sprawie – uchylił podobne orzeczenia organów administracji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w J.G.– działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej – pismem z dnia [...] 2013 r. (Nr [...]) wystąpił do wierzyciela (Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.), o zajęcie stanowiska w sprawie zasadności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...]([...]) Komendant Wojewódzki Policji we W. uznał zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny.

Postanowienie to zobowiązany zaskarżył do Komendanta Głównego Policji w W., który – postanowieniem z dnia [...] 2014 r. (Nr [...]) – utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W..

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ten wskazał w pierwszej kolejności na podstawowe fakty związane z zatrzymaniem skarżącego do wytrzeźwienia, jego pobytem w Policyjnej Izbie Zatrzymań, zwolnieniem oraz wystawieniem upomnienia Nr [...], w związku z nieuiszczeniem przez dłużnika opłaty [...] zł, należnej za pobyt w Izbie.

Wierzyciel ustalił – w toku postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego – że funkcjonariusze policji działali zgodnie z prawem. Policyjny organ wyższego stopnia wywiódł ponadto, że opłata za pobyt w policyjnej izbie zatrzymań w celu wytrzeźwienia wynika wprost z przepisu rangi ustawowej – art. 422 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Opłata z tego tytułu jest należnością o charakterze publicznoprawnym i stanowi dochód Skarbu Państwa, pobierany na mocy odrębnych ustaw, dlatego organ wierzyciela ma obowiązek jej dochodzić na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przepis art. 40 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości pozwala na umieszczenie osoby w jednostce policji do wytrzeźwienia między innymi wtedy, gdy swoim zachowaniem daje ona powód do zgorszenia w miejscu publicznym. Taką właśnie okoliczność stwierdzili funkcjonariusze, na podstawie zachowania doprowadzonego.

Komendant Główny Policji podkreślił, że kwestia zasadności zatrzymania zobowiązanego była przedmiotem oceny Sądu Rejonowego w J.G., do którego zainteresowany złożył zażalenie na doprowadzenie go do Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych ("PDOZ") w celu wytrzeźwienia. W dniu [...] 2012 r. SR w J.G. wydał postanowienie (w sprawie [...]), stwierdzając zasadność i legalność doprowadzenia zainteresowanego i jego zatrzymania oraz prawidłowość wykonania tych decyzji. Wniosek skarżącego (z dnia [...] 2013 r.) o wznowienie postępowania w tej sprawie został ostatecznie oddalony postanowieniem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] 2013 r.

Organ zażaleniowy wskazał ponadto, iż Prokuratura Rejonowa w J.G., po rozpatrzeniu zawiadomienia skarżącego o rzekomym popełnieniu przestępstwa, postanowieniem z dnia [...] 2013 r. ([...]) odmówiła wszczęcia śledztwa, wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. i przekroczenia uprawnień przez Komendanta Miejskiego Policji w J.G. i Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. poprzez wydanie upomnienia do uregulowania należności za pobyt w PDOZ. W tym samym postanowieniu Prokuratura odmówiła również wszczęcia śledztwa w przedmiocie rzekomego przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Apelacyjnego we W.

W konkluzji, Komendant Główny Policji stwierdził, że skoro zatrzymanie strony do wytrzeźwienia było zgodne z prawem, to obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt w PDOZ w celu wytrzeźwienia powstał, zaś zarzut dłużnika o nieistnieniu takiego obowiązku jest nieuzasadniony.

Wobec ustatecznienia się postanowienia Komendanta Głównego Policji w W., Naczelnik Urzędu Skarbowego w J.G.– postanowieniem z dnia [...] 2014 r. (Nr [...]) – uznał za nieuzasadniony, wniesiony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym Nr [...]([...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny pierwszej instancji wywiódł, że w postępowaniu w sprawie zarzutów jest zobligowany (na podstawie art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a.) do wydania rozstrzygnięcia po uzyskaniu wiążącego go w tym zakresie stanowiska wierzyciela. Biorąc pod uwagę, że w rozpatrywanej sprawie stanowisko wierzyciela zostało wyrażone w ostatecznym postanowieniu Komendanta Głównego Policji, utrzy-mującym w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku, organ egzekucyjny – z uwagi na wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela w kwestii zgłoszonego zarzutu – wydał rozstrzygnięcie, w którym uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony.

Kwestionując legalność pierwszoinstancyjnego postanowienia organu egzekucyjnego, zobowiązany (pismem z dnia [...] 2014 r.) wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej we W. zażalenie, w którym wskazał, że zaskarża rozstrzygnięcie w całości i wnosi o jego uchylenie.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany stwierdził, że domaga się wydania orzeczenia o nieistnieniu opisanej egzekucji. W jego ocenie Komendant Główny Policji oraz organ egzekucyjny pierwszej instancji wykazały się skrajnym nieprofesjonalizmem w tej sprawie.

Zdaniem zobowiązanego, prowadzona wobec niego egzekucja jest sprzeczna z art. 42 ust. 5 i art. 40 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, albowiem nie ustalono – w sposób prawem przewidziany – jego nietrzeźwości w dniu [...] 2012 r. (alkotest, alkomat, pobranie krwi).

Przedstawiony zobowiązanemu zarzut o czyn z art. 66 § 1 kodeksu wykroczeń nie znalazł potwierdzenia, czego dowodzi prawomocne uniewinnienie wyrokiem Sądu Rejonowego w J.G.([...]). Uznano go jedynie winnym popełnienia czynu z art. 141 kodeksu wykroczeń za używanie słów nieprzyzwoitych (bez wskazania stanu nietrzeźwości). W tej ostatniej sprawie skarżący złożył jednak wniosek o wznowienie. Z kolei wywody skarżonego postanowienia tyczące odmowy wszczęcia śledztwa wobec funkcjonariuszy Policji, w sprawie [...] są niezasadne, ponieważ postanowienie to nie jest jeszcze ostateczne, albowiem sprawę tą bada z urzędu Prokuratura Okręgowa w J.G.([...]).

Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie stwierdził naruszenia przez organ egzekucyjny pierwszej instancji przepisów prawa materialnego i procesowego, powodującego konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej).

Organ drugiej instancji – po przedstawieniu unormowań dotyczących zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – stwierdził, że zobowiązany wniósł w ustawowym terminie zarzut nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 stawy egzekucyjnej. Zauważył przy tym, że organ egzekucyjny – działając według art. 34 ustawy egzekucyjnej – wystąpił do wierzyciela (Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.) o zajęcie stanowiska w kwestii zasadności zgłoszonego przez zobowiązanego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku. W związku z zażaleniem zobowiązanego na to postanowienie wierzyciela, Komendant Główny Policji, będący organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] 2014 r. (Nr [...])[...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] 2013 r., Nr [...]-[...]([...]).

Następnie, organ egzekucyjny wyższego stopnia szczegółowo powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Komendanta Głównego Policji, stwierdzając, że organ zażaleniowy wierzyciela dokonał analizy egzekwowanego obowiązku przez pryzmat przepisów materialnoprawnych, dających podstawę do jego egzekwowania, oraz szczegółowo powołał okoliczności faktyczne uzasadniające powstanie i istnienie obowiązku egzekwowanego wobec strony.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił też, iż zainteresowany nie wywiódł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na postanowienie organu wierzyciela. Orzeczenie Komendanta Głównego Policji uzyskało zatem walor ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia.

Przypomniał również (raz jeszcze), że przedstawione stanowisko wierzyciela w kwestii braku zasadności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku jest wiążące dla organu egzekucyjnego, zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 u.p.e.a. W postępowaniu zażaleniowym, także Dyrektor Izby Skarbowej jest związany ostatecznym postanowieniem wierzyciela, zawierającym stanowisko w kwestii zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku.

Organ egzekucyjny wyższego stopnia wskazał dalej, że art. 26 § 1 u.p.e.a. przewiduje zasadę wszczynania egzekucji na wniosek uprawnionego wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Przed wszczęciem egzekucji z wniosku uprawnionego wierzyciela organ egzekucyjny, zgodnie z brzmieniem art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, jednakże organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Ze specyfiki postępowania egzekucyjnego wynika ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy badaniu dopuszczalności egzekucji prowadzonej z wniosku wierzyciela. Organ egzekucyjny ma obowiązek stwierdzić poprawność wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego pod kątem spełnienia wymogów formalnych, wynikających z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Wiążący charakter stanowiska wierzyciela w postępowaniu w sprawie zarzutów, ustanowiony normą art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, jest skorelowany z art. 29 § 2 tej ustawy, z którego wynika niedopuszczalność badania przez organ egzekucyjny prowadzący egzekucję z wniosku uprawnionego wierzyciela i na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z powołanych norm prawnych wynika, że zarówno przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku uprawnionego wierzyciela, jak i w postępowaniu w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny jest zobligowany uwzględnić wiążące go stanowisko wierzyciela i uznać obowiązek wskazany w tytule wykonawczym za istniejący i wymagalny.

Zobowiązany, wobec którego wszczęto egzekucję z wniosku uprawnionego wierzyciela, może skutecznie podnosić zarzut nieistnienia obowiązku, którego merytoryczna ocena jest dokonywana w postanowieniu wierzyciela zawierającym stanowisko w sprawie zgłoszonego zarzutu, na które przysługuje zobowiązanemu zażalenie do organu drugiej instancji wierzyciela. W niniejszej sprawie zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie wierzyciela, a właściwy organ zażaleniowy wierzyciela (Komendant Główny Policji) dokonał ponownej merytorycznej oceny zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku zgłoszonego przez zobowiązanego i nie znalazł podstaw do jego uchylenia. W tym stanie sprawy organ egzekucyjny zobligowany był odmówić uznania zarzutu za zasadny wobec takiej oceny dokonanej przez organ drugiej instancji wierzyciela.

Odnosząc się do tych twierdzeń zobowiązanego zawartych w zażaleniu na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pierwszej instancji, które nie są jednak bezpośrednio związane z zarzutami, Dyrektor Izby Skarbowej we W. podkreślił, że pisma strony datowane na dni: [...], [...] i [...] 2014 r. nie stanowią istotnego w sprawie materiału dowodowego (w pismach tych wnioskowano o umorzenie egzekucyjnego ze względu na przewlekłość postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, bądź o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji ustalającego nowy termin załatwienia sprawy.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, wyrok WSA we W. z dnia [...] 2013 (III SA/Wr [...]/12), na który powołuje się strona, nie ma bezpośredniego znaczenia w niniejszej sprawie. Orzeczenie to nie zapadło bowiem w identycznym stanie faktycznym i dotyczyło innego tytułu egzekucyjnego.

Zdaniem zażaleniowego organu egzekucyjnego, zarzuty dotyczące stanu faktycznego sprawy oraz innych związanych z nią postępowań, powinny być wykorzystane przez zainteresowanego przy kwestionowaniu orzeczeń zapadłych w postępowaniu wierzycielskim. W szczególności, w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji. Zarzuty te wykraczają poza ramy niniejszego postępowania zażaleniowego, którego przedmiotem jest jedynie kwestia legalności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.G..

Dyrektor Izby Skarbowej we W. raz jeszcze wywiódł, że według art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku, zgłoszonego przez zobowiązanego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Merytoryczna ocena zasadności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku była przedmiotem postępowania wierzyciela w sprawie wyrażenia stanowiska w kwestii zgłoszonego zarzutu. Postanowienie wierzyciela, wskutek złożenia zażalenia, zostało poddane kontroli instancyjnej. Organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie w sprawie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, biorąc za podstawę wiążące go, ostateczne postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w kwestii zasadności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu.

W postępowaniu w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia zasadności zgłoszonego zarzutu, gdyż jest związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w zaskarżalnym postanowieniu. Nie jest także uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu potwierdzenia zasadności zgłoszonych zarzutów.

W niniejszym postępowaniu w sprawie zarzutu wierzyciel uznał za nieuzasadniony zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku, powołując w tym zakresie odpowiednie przepisy materialnoprawne, z których wynika egzekwowany obowiązek oraz okoliczności faktyczne skutkujące jego powstaniem. W tym stanie sprawy Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał, że organ egzekucyjny pierwszej instancji trafnie orzekł o niezasadności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu, prawidłowo stosując procedurę wystąpienia do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w tym zakresie na podstawie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej. Uprawnienia wierzyciela wynikające z tego przepisu nie mogą być przeniesione na organ egzekucyjny. Kwestia nieistnienia egzekwowanego obowiązku nie może być merytorycznie weryfikowana przez organ egzekucyjny i organ zażaleniowy. Organ egzekucyjny nie może badać zasadności stanowiska wierzyciela i rozpatrywać kwestii dotyczących nałożenia na zobowiązanego obowiązku stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Wobec poczynionych wywodów Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie stwierdził uchybień w procedurze postępowania w sprawie zarzutów stosowanej przez organ egzekucyjny według art. 34 ustawy egzekucyjnej.

Postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane prawidłowo, na podstawie wiążącego, ostatecznego postanowienia organu zażaleniowego wierzyciela, zawierającego stanowisko o uznaniu za nieuzasadniony zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zobowiązany wniósł o uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji (w całości), a także o uchylenie rozstrzygnięć wydanych przez organy wierzycielskie obu instancji (w całości). Skarżący sformułował ponadto wniosek o rozpoznanie jego sprawy na posiedzeniu jawnym, w składzie trzech sędziów zawodowych, a także o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowity. Ten ostatni wniosek został uwzględniony w postanowieniu referendarza sądowego z dnia [...] 2014 r.

W uzasadnieniu skargi zarzucono skrajny nieprofesjonalizm organów wierzyciela i organów egzekucyjnych i wydanie orzeczeń z naruszeniem prawa. Przywołano także wyrok tutejszego Sądu z dnia [...] 2013 r. (III SA/Wr [...]/12), twierdząc, że stan prawny zrekonstruowany przez wierzyciela ze zdarzeń z dnia [...] 20121 r. nie wypełniał przesłanek z art. 42 ust. 5 i art. 40 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zaskarżone postanowienie według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w związku z art. 3 § 2 pkt 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy prawa, ani materialnego ani procesowego, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie skontrolowanych orzeczeń z obrotu.

Wymaga przede wszystkim silnego zaakcentowania, że w rozpoznawanej sprawie najistotniejszą kwestią jest specyficzny charakter rozstrzygnięć poddanych weryfikacji Sądu. Trafnie i wielokrotnie odwoływały się w tym zakresie organy egzekucyjne do konstrukcji art. 34 § 1 u.p.e.a., w której – także w odniesieniu do zarzutu zobowiązanego, zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 tej samej ustawy – prawodawca przewiduje powinność tych organów uprzedniego uzyskania stanowiska wierzyciela odnośnie do sformułowanego zarzutu, przy czym legislator przesądził równocześnie kategorycznie, że wypowiedź wierzyciela jest wiążąca (ceowe podkreślenie składu orzekającego) dla organu egzekucyjnego. Wynikają z tego co najmniej dwie, podstawowe konsekwencje. Po pierwsze, rozstrzygając w sprawie zarzutu, organ egzekucyjny nie może przyjmować odmiennej oceny merytorycznej, niż to uczynił sam wierzyciel. Zakres kognicji organu egzekucyjnego jest w związku z tym znacznie zawężony. Ogranicza się bowiem niemal wyłącznie do formalnoprawnej tylko weryfikacji orzeczenia wierzyciela (oceny z punktu widzenia zachowania przez wierzyciela norm prawa procesowego). Po drugie, zobowiązany ma możliwość kontrolowania merytorycznej zasadności i legalności stanowiska wierzyciela w osobnym trybie nadzoru instancyjnego, a dodatkowo – również na drodze postępowania sądowoadministracyjnego.

W rozpoznawanym przypadku organy egzekucyjne obu instancji podjęły swoje rozstrzygnięcia co do zarzutu zgłoszonego przez skarżącego dopiero po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela (organów Policji), które to stanowisko – co wymaga dodatkowego, mocnego podkreślenia – posiada także walor orzeczenia prawomocnego. W ten sposób, organy egzekucyjne orzekające w sprawie zastosowały się bez wątpienia po podstawowego obowiązku wynikającego z art. 34 § 1 u.p.e.a., obligującego je do wcześniejszego uzyskania stanowiska wierzyciela.

Godzi się w tym kontekście przypomnieć, że Komendant Wojewódzkiego Policji we W. wydał w dniu [...] 2013 r., Nr [...]-[...]([...]), w którym uznał za nieuzasadniony, zgłoszony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku objętego wcześniej wystawionym tytułem egzekucyjnym. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy (stało się zatem ostateczne) postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2014 r. (Nr [...]). Kolejną, istotną okolicznością w niniejszej sprawie jest to, że zobowiązany nie zakwestionował legalności postanowienia Komendanta Głównego Policji. Nie wniósł bowiem skargi na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (miejscowo właściwego), mimo stosownego pouczenia przez organ drugiej instancji wierzyciela o terminie i trybie zaskarżenia postanowienia Głównego Komendanta Policji. W ten właśnie sposób doszło do uprawomocnienia się ostatecznych postanowień wydanych przez te organy.

Mając na uwadze ostateczne stanowisko wierzyciela (organów Policji) Naczelnik Urzędu Skarbowego w J.G., postanowieniem z dnia [...] 2014 r. (Nr [...]), trafnie więc uznał zarzut skarżącego za nieuzasadniony, powołując się na przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. i szeroko przedstawiając stanowisko wierzyciela i jego organu odwoławczego. Natomiast postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej we W. podzielił stanowisko organu egzekucyjnego pierwszej instancji.

Materialnoprawną podstawę wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego stanowią przepisy art. 42 ust. 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Stanowią one, iż obowiązek opłaty za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji (w razie braku izby wytrzeźwień) ciąży między innymi na osobie, która – będąc w stanie nietrzeźwości – została doprowadzona do izby wytrzeźwień lub jednostki Policji z powodu zachowania dającego powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy. Przy spełnieniu przesłanek ujętych w utworzonej normie, wspomniany obowiązek powstaje ex lege, jego zaś przymusowe wykonanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym.

W rozpoznawanej sprawie dobitnie wypada w związku z tym podkreślić, że kwestia legalności zatrzymania skarżącego oraz jego pobytu w izbie wytrzeźwień była już przedmiotem oceny. Sąd Rejonowego w J.G., do którego przecież sam zainteresowany złożył zażalenie na doprowadzenie go do Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych ("PDOZ") w celu wytrzeźwienia, wydał w dniu [...] 2012 r. postanowienie (w sprawie [...]), stwierdzając zasadność i legalność doprowadzenia zainteresowanego i jego zatrzymania oraz prawidłowość wykonania tych decyzji. Wniosek skarżącego (z dnia [...] 2013 r.) o wznowienie postępowania w tej sprawie został ostatecznie oddalony postanowieniem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] 2013 r.

Nie bez znaczenia w sprawie jest i to, że Prokuratura Rejonowa w J.G., po rozpatrzeniu zawiadomienia skarżącego o rzekomym popełnieniu przestępstwa, postanowieniem z dnia [...] 2013 r. ([...]) odmówiła wszczęcia śledztwa, wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. i przekroczenia uprawnień przez Komendanta Miejskiego Policji w J.G.i Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. poprzez wydanie upomnienia do uregulowania należności za pobyt w PDOZ. W tym samym postanowieniu Prokuratura odmówiła również wszczęcia śledztwa w przedmiocie rzekomego przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Apelacyjnego we W..

Orzeczenia, o których mowa, zostały uwzględnione przez organy wierzyciela (Policji) w uzasadnieniu ich stanowiska w sprawie zarzutu zgłoszonego przez skarżącego, bo jako istotne dowody w sprawie, nie mogły być przez te organy pominięte. Zainteresowany, niezadowolony ze stanowiska wierzyciela, powinien był skorzystać z przysługującej mu przecież sądowoadministracyjnej drogi, skarżąc postanowienie Głównego Komendanta Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. O takiej możliwości został wszak pouczony w uzasadnieniu postanowienia organu wierzyciela drugiej instancji. Z możliwości tej jednak – powtórzmy – nie skorzystał.

Nie może przeto dziwić – zwłaszcza w świetle zasady związania organu egzekucyjnego, proklamowanej w art. 34 § 1 u.p.e.a. – że dysponując ostatecznym i prawomocnym stanowiskiem wierzyciela, szczegółowo uzasadnionym, z powołaniem się na materialne dowody potwierdzające legalność zatrzymania, doprowadzenia i pobytu skarżącego w izbie wytrzeźwień (dodajmy – dowody o istotnej wiarygodności – orzeczenia organów ścigania bądź sądu), organy egzekucyjne słusznie uznały za nieuzasadniony, podniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku.

W związku z odwołaniem się przez stronę skarżącą do treści wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] 2013 r. (III SA/Wr [...]/12) godzi się podkreślić, że tamto rozstrzygnięcie nie wiąże składu orzekającego w niniejszej, nowej przecież sprawie. Wniosek taki nasuwa wykładnia art. 153 p.p.s.a., przepisu odnoszącego się do tej samej sprawy (a nie innej, o podobnym co prawda, lecz nie identycznym stanie faktycznym). Podstawowa różnica polega na tym, że w sprawie, w której Sąd wyrokował w 2013 r. brakowało jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego stan nietrzeźwości skarżącego. Tymczasem w sprawie obecnie rozpoznawanej, kwestia legalności zatrzymania strony, jej doprowadzenia do izby wytrzeźwień i pobytu tam był zbadana przez organy ścigania i sąd karny. Tej okoliczności nie mogły pominąć ani organy wierzyciela ani organy egzekucyjne obu instancji, podejmując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Cały dotychczasowy wywód Sądu prowadzi do ostatecznej konkluzji, iż skontrolowane postanowienia odpowiadają prawu. Dlatego też skargę należało oddalić, zgodnie z dyspozycja art. 151 p.p.s.a.