Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 600/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 778
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisu rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej A. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2018r., znak: [...], Prezes Urzędu lotnictwa Cywilnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 oraz art. 209b ust.1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1183 z późn. zm.), w związku z art. 5. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17.2.2004), zwanego dalej "rozporządzeniem", po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy opatrzonego datą 14 sierpnia 2017 r., wniesionego przez stronę: pełnomocnika pasażerki W. C. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy opatrzonego datą 29 sierpnia 2017 r., wniesionego przez stronę: przewoźnika lotniczego S. P. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwanej: S. P. lub Przewoźnikiem), w imieniu którego działa r. pr. M. S., odnośnie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr [...] z [...] sierpnia 2017 r., wydanej w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego S. P. postanowień rozporządzenia w związku z opóźnieniem lotu o numerze [...] na trasie K. ([...]) – C. ([...]) z [...] sierpnia 2013 r. - uchylił w całości własną decyzję Nr [...] z [...] sierpnia 2017 r., w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez Przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia, poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty na rzecz pasażerki A. J. zryczałtowanego odszkodowania w wysokości 400 Euro, tj. naruszenie art. 7 ust. 1 lit b w zw. 7. art. 6 rozporządzenia oraz w przedmiocie ustalenia obowiązku usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się decyzji i nałożenia na ww. przewoźnika lotniczego kary w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) i stwierdził 1) naruszenie przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia, poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty na rzecz A. J. zryczałtowanego odszkodowania w wysokości 400 Euro, tj. naruszenie art. 7 ust. 1 lit b w zw. z art. 6 rozporządzenia oraz, 2) naruszenie art. 14 ust. 2 poprzez nie poinformowanie pasażerki o prawach jej przysługujących, umorzył obowiązek usunięcia stwierdzonego w pkt 1) naruszenia w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, nałożył na przewoźnika lotniczego karę w łącznej wysokości 1200 (słownie: tysiąc dwieście złotych) tj.: za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia karę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych) oraz za naruszenie art. 14 ust. 2 rozporządzenia karę w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych).

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga złożona przez ww. pasażerkę, dotycząca lotu o oznaczeniu kodowym [...] z [...] sierpnia 2013 r., wykonywanego przez przewoźnika lotniczego S. P. Istotą przedmiotowej skargi było stwierdzenie naruszenia przez Przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia.

Po rozpatrzeniu sprawy, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, [...] sierpnia 2017 r., wydał decyzję nr [...], w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia poprzez zaniechanie obowiązku wypłaty na rzecz pasażerki zryczałtowanego odszkodowania, ustalił termin usunięcia ww. naruszenia oraz nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 1000 zł.

Prezes Urzędu swoje rozstrzygnięcia ustalił w oparciu o następujący stan faktyczny. I tak ww. pasażerka miała [...] sierpnia 2013 r., odbyć podróż na trasie K. ([...]) – C. ([...]) lotem o oznaczeniu kodowym [...]. Przedmiotowy rejs został jednak opóźniony. Opóźnienie to wy niosło powyżej 3 godzin w dolocie do miejsca docelowego. pasażerka nie zrezygnowała z opóźnionego połączenia.

W toku postępowania ustalono, że przyczyną opóźnienia skarżonego połączenia była usterka techniczna samolotu zaplanowanego do wykonania lotu na trasie [...] - [...]. która w połączeniu z usterką innego samolotu należącego do Przewoźnika doprowadziła do zakłóceń rotacji lotów, których to zakłóceń Przewoźnik pomimo podjętych działań nie mógł zniwelować. Przewoźnik w swoich wyjaśnieniach w skazał, że 2 sierpnia 2013 roku. w godzinach porannych, tuż przed startem samolotu o znakach [...] na trasie [...] - [...] (W. – R.), podczas próby uruchamiania silnika, nastąpiła usterka techniczna. Podczas uruchamiania silnika wystąpiło zbyt niskie ciśnienie w zaworze ..bleed valve" i następował nieprawidłowy ..hung start", przez co silnik się nie uruchamiał. Usterka została naprawiona w ciągu 3 godzin. Jednocześnie po powrocie samolotu [...] z R. do W., podczas inspekcji przedstartowej, pracownik obsługi liniowej stwierdził pęknięcia na prawym rewersie (obudowie) prawego silnika. Uszkodzenie było poza dopuszczalnym limitem producenta i powodowało konieczność uziemienia samolotu do czasu naprawy. Samolot przywrócono do eksploatacji o godzinie 21:00 UTC. Jednocześnie, na lotnisku w G. w W. B. 2 sierpnia 2013 r., doszło do usterki innego samolotu eksploatowanego przez przewoźnika S. P.-tj. samolotu o znakach [...]. Doszło do usterki systemu radarów meteorologicznych a samolot z uwagi na prognozowane burze nie mógł być dopuszczony do użytku zgodnie z procedurą MEL. Samolot uziemiono do czasu naprawy usterki.

Powyższe usterki, zdaniem przewoźnika, znacząco wpłynęły na całą siatkę lotów Przewoźnika m.in. uniemożliwiając wykonanie opóźnionych połączeń innymi samolotami. W efekcie ww. usterek nastąpiły zakłócenia w całej siatce połączeń- w tym tej przewidzianej na [...] sierpnia 2013 r., w skład której wchodził rejs [...] [...] - [...]. W ocenie przewoźnika powyższe usterki są zdarzeniami o charakterze nagłym, nadzwyczajnym. Przewoźnik podniósł, że pasażerowie z odpowiednim wyprzedzeniem zostali poinformowani przez biuro podróży o zmianie godziny wylotu i zdecydowana większość (w tym skarżąca ww. pasażerka) przybyła na lotnisko w K. ([...]) zgodnie ze zmienioną godziną lotu. Pasażerowie, którzy przybyli na lotnisko wcześniej zostali zakwaterowani w hotelu oraz zapewniono im stosowną pomoc W swoim piśmie Przewoźnik lotniczy podniósł również, iż pasażerowie opóźnionego połączenia zostali poinformowani o przy sługujących im prawach.

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego S. P. A. Sp. z o.o. postanowień rozporządzeniu poprzez zaniechanie wypłaty na rzecz ww. Pasażerki odszkodowania, ustalił termin usunięcia ww. naruszenia oraz nałoży na Przewoźnika lotniczego karę pieniężną.

Swoje rozstrzygnięcie w kwestii obowiązku wypłaty na rzecz ww. pasażerki stosownego odszkodowania Prezes Urzędu uzasadnił w oparciu o wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 19 listopada 2009 r., w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07, w który m stwierdzono, iż art. 5, 6 i 7 rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów należy traktować jak pasażerów lotów odwołanych tzn., że mogą powoływać się na prawo do odszkodowania jeżeli w wyniku opóźnienia lotu poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny. Przewoźnik nie złożył wyjaśnień w sprawie choć zgodnie z art. 205 b ust. 5 ustawy prawo lotnicze ciężar udowodnienia, że nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia spoczywa na przewoźniku lotniczym. W związku z powyższy Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego S. P. A. Sp. z o.o. art. 7 oraz nałożył na ww. przewoźnika karę pieniężną w wysokości 1000 zł. Jednocześnie Prezes Urzędu nie stwierdził naruszenia art. 8, 9 i 14 rozporządzenia.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Urzędu zwrócił się pełnomocnik pasażerki oraz przewoźnik lotniczy. We wniosku opatrzonym datą 14 sierpnia 2017 r., pełnomocnik pasażerki podniósł, że błędnie został stwierdzony brak naruszenia art. 14 rozporządzenia, bowiem Przewoźnik lotniczy powinien wręczyć pasażerce opóźnionego lotu informacje o prawach jej przy sługujących, co wynika wprost z art. 14 ust. 2 rozporządzenia. Przewoźnik natomiast wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie cywilne dotyczące tego lotu i tej pasażerki. Zgodnie z treścią wyroku, przesłanego przez Przewoźnika powództwo to zostało oddalone.

Prezes Urzędu ponownie rozpatrując sprawę ustalił, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 19 listopada 2009 r., w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 Sturgeon i inni, którego teza została potwierdzona w wyroku z dnia 23 października 2012 r., zapadłym w sprawach połączonych C-581/10 i C-629/10 odszkodowanie z art. 7 rozporządzenia przewidziane jest również w przypadkach, gdy z powodu opóźnienia lotu pasażerowie poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w miejscu docelowym skarżąca Pasażerka znalazła się ze stratą czasu wynoszącą powyżej 3 godzin, może w ięc powoływać się na prawo do odszkodowania, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia, o ile opóźnienie to nie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia.

Stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia, pasażerowie, których znaczne opóźnienie dotyczy, mają prawo do ww. odszkodowania od obsługującego przewoźnika, chyba że przewoźnik udowodni, że opóźnienie zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Dokumentacja dołączona przez Przewoźnika została poddana analizie Departamentu Techniki Lotniczej ULC. W piśmie nr [...] z [...] września 2016 r., Dyrektor Departamentu stwierdził, że na samolocie o znakach rejestracyjnych [...]. który był planowany do obsługi rejsu [...] na trasie K. ([...]) – C. ([...]) [...] sierpnia 2013 roku wystąpiła usterka. W dniu 2 sierpnia 2013 r., podczas uruchamiania silnika nr 1 stwierdzono zbyt niskie ciśnienie w BLEED VALVE spowodowane usterką komponentu sterującego pracą APU. Samolot został dopuszczony do dalszej eksploatacji na podstawie procedury MEL. Kolejną usterką, która miała wpływ na opóźnienie skarżonego lotu było pęknięcie rewersu prawego silnika odkryte podczas inspekcji na lotnisku w W. Wielkość uszkodzenia przekraczała dopuszczalne limity określone w instrukcji napraw strukturalnych, w związku z czym dokonano naprawy pękniętego rewersu. Samolot dopuszczono do eksploatacji tego samego dnia o godzinie 21.00 (UTC). W ocenie Dyrektora Departamentu zdarzenie to nie było możliwe do przewidzenia, zagrażało bezpieczeństwu lotu i wystąpiło nagle w trakcie ruty nowej kontroli eksploatacji statku powietrznego. W piśmie nr [...] z [...] września 2016 r., Dyrektor Departamentu stwierdził, że na samolocie o znakach rejestracyjnych [...]. który był planowany do obsługi rejsu [...] na trasie L. G. ([...]) – K. ([...]) 2 sierpnia 2013 r., wystąpiła usterka. Po lądowaniu na lotnisku L. G. załoga samolotu zgłosiła usterkę radaru pogodowego. Samolot został przekazany mechanikom, którzy stwierdzili uszkodzenie uniemożliwiające przywrócenie samolotu do operacji bez wymiany panelu kontrolnego radaru pogodowego. Część została wymieniona tego samego dnia w godzinach wieczornych i samolot został dopuszczony do eksploatacji. Zgodnie z procedurą Listy Minimalnego Wyposażenia (MEL) dopuszczenie do lotu bez sprawnego radaru pogodowego może się odbyć na podstawie zgody kapitana samolotu oraz dyspozytora lotniska. Biorąc pod uwagę warunki pogodowe na trasie przelotu kapitan odmów ił wykonania lotu. Zdarzenie to zdaniem Dyrektora Departamentu Techniki Lotniczej nie było możliwe do przewidzenia, zagrażało bezpieczeństwu i wystąpiło nagle w trakcie rutynowej eksploatacji statku powietrznego.

Organ wskazał, że ww. rozporządzenie nie przewiduje definicji pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności", jednakże analizując wcześniejsze wypowiedzi judykatury dotyczące tego zagadnienia należy przyjąć, że za nadzwyczajne należy uznać okoliczności odnoszące się do zdarzenia, które nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na charakter lub źródło. Przykładowo, okoliczności te mogą zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika (punkt 14 preambuły rozporządzenia). Jest to otwarty katalog, pojawić się zatem mogą także i inne sytuacje uzasadniające zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania.

Prezes Urzędu podtrzymał zatem swoje stanowisko, że w niniejszej sprawie nie można mówić o zaistnieniu nadzwyczajnych okoliczności. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2015 r., sygn. I OSK 2333/13, wyraźnie wskazuje, że "występowanie usterek technicznych w statkach powietrznych eksploatowanych przez przewoźników stanowi okoliczność możliwą do przewidzenia w ramach prowadzonej przez nich działalności w zakresie przewozów lotniczych. Samo więc wystąpienie usterki technicznej nie zwalnia przewoźnika lotniczego z odpowiedzialności, jeżeli nie jest wykazane aby wystąpienie takiej usterki było wynikiem okoliczności pozostających poza jego panowaniem w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia. Do sfery panowania przez przewoźnika lotniczego nad zaistniały mi okolicznościami należy bowiem nie tylko eksploatacja statku powietrznego i dokonywanie jego przeglądów technicznych, ale także ponoszenie ryzyka gospodarczego w ramach prowadzonej działalności lotniczej".

Ponadto organ wskazał, że z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 17 września 2015 r. o sygnaturze C-257/14 Corine van der Lans v. KLM wynika - "Wszak ze względu na to, że funkcjonowanie statku powietrznego nieuchronnie wiąże się z występowaniem problemów technicznych, przewoźnicy lotniczy są stale narażeni - w ramach prowadzonej działalności - na takie problemy. W tym względzie problemy techniczne wykryte podczas przeglądu statków powietrznych lub z powodu braku takiego przeglądu nie mogą stanowić, jako takie, "nadzwyczajnych okoliczności", o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 ". Wyrok ten jest zgodny z utrwalonym orzecznictwem polskich sądów administracyjnych, jasno określa, iż usterek technicznych samolotu nie można uznać za nadzwyczajne okoliczności, w związku z czym nie mogą one stanowić podstawy do odmowy wy płaty odszkodowania pasażerom.

Organ wskazał, że przewoźnik lotniczy został ponadto zawiadomiony o wszczęciu postępowania, wezwano go także do złożenia wszelkich informacji mających związek z uzasadnionym podejrzeniem działania lub zaniechania sprzecznego z przepisami prawa oraz wezwał do złożenia wszelkich dokumentów, w jakiejkolwiek formie, związanych z ty m działaniem lub zaniechaniem, jak również poinformował o rozkładzie ciężaru dowodu. Prezes Urzędu wskazał, jakie okoliczności przewoźnik musi wykazać, aby zwolnić się z obowiązku wy płaty odszkodowania. Przewoźnik powinien był zatem przedstawić wszelkie dowody, które uzasadniałyby wyłączenie jego odpowiedzialności w niniejszej sprawie.

Prezes Urzędu stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności zwalniające Przewoźnika z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania, wystąpienie usterki statku powietrznego było bowiem spowodowane niewłaściwą obsługą, a ta całkowicie leży w sferze działań Przewoźnika lotniczego. Ponieważ odszkodowanie nie zostało wypłacone, doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia.

Stosownie do art. 6 ust. 1 lit. a pkt. iii rozporządzenia w przypadku jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o trzy lub więcej godzin w przypadku lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1500 km, gdy opóźnienie wy nosi co najmniej pięć godzin, pomoc określoną w art. 8 ust. 1 lit. a. W myśl art. 8 ust. 1 lit a rozporządzenia: W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy : zwrotem w terminie siedmiu dni. za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. i, pełnego kosztu biletu po cenie za jaką został kupiony , za część lub części nie odbytej podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażera, wraz z, gdy jest to odpowiednie, - lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie, a kontynuowaniem podróży na satysfakcjonujących warunkach.

W toku postępowania w niniejszej sprawie ustalono, że pasażerka postanowiła kontynuować podróż opóźnionym lotem [...]. Zatem należało stwierdzić brak naruszenia prawa w powyższym zakresie.

Stosownie do treści art. 9 rozporządzenia w przypadku odwołania lotu pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania, zakwaterowanie w hotelu w przypadku gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera, transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym). Ponadto, pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe.

W odniesieniu do realizacji obowiązków określonych w art. 9 rozporządzenia organ zauważył, że zgodnie z treścią skargi skarżąca pasażerka otrzymała od przewoźnika stosowną pomoc. Prezes Urzędu ponownie stwierdził zatem; brak naruszenia przepisów w tym zakresie w stosunku do pasażerki.

Stosownie do treści art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy dba o to, aby w punkcie odpraw pasażerów była umieszczona w miejscu widocznym dla pasażerów czytelna informacja zawierająca następujący tekst: "Jeżeli odmówiono Państwu przyjęcia na pokład lub Państwa lot został odwołany lub opóźniony o co najmniej dwie godziny, możecie Państwo poprosić obsługę na stanowisku odpraw lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład samolotu o tekst określający przysługujące Państwu prawa, w szczególności w odniesieniu do odszkodowania i należnej Państwu pomocy". Obsługujący przewoźnik lotniczy, który odmawia przyjęcia na pokład lub odwołuje lot wręcza każdemu pasażerowi, którego to dotyczy pisemną informację o przepisach na temat odszkodowania i pomocy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Wręcza również odpowiednią informację każdemu pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem o co najmniej dwie godziny. Pasażer otrzymuje również pisemną informację o sposobach skontaktowania się z wyznaczonym organem krajowym, o którym mowa w art. 16. Przewoźnik lotniczy nie odniósł się do tej kwestii we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnik pasażerki natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że błędnie został stwierdzony brak naruszenia art. 14 rozporządzenia, bowiem przewoźnik lotniczy powinien wręczyć pasażerce opóźnionego lotu informacje o prawach jej przysługujących, co wynika wprost z art. 14 ust. 2 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu uchylił decyzję w części stwierdzającej brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego i stwierdza naruszenie przez przewoźnika art. 14 ust. 2 rozporządzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przewoźnik lotniczy powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w T. [...]Wydział Cywilny, który oddalił powództwo pasażerki z uwagi na przedawnienie roszczenia, powołując się przy tym na art. 778 Kodeksu cywilnego oraz uchwalę Sądu Najwyższego z 17 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 111/16, zgodnie z którą przedawnienie roszczenia o odszkodowanie przewidziane w art. 7 rozporządzenia 261/2004. przedawnia się w terminie rocznym na podstawie art. 778 k.c. Orzeczenie Sądu Rejonowego w T. zostało utrzymane wyrokiem Sądu Okręgowego w G. w sprawie o sygn. akt [...] z [...] marca 2018 r. poprzez oddalenie apelacji. Wyrok ten jest wyrokiem prawomocnym, wobec czego zastosowanie znajdzie art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd. który je wydał, ale też organy administracji publicznej.

Powołując się na ww. okoliczności Prezes Urzędu stwierdził, że zobowiązany jest wziąć je pod uwagę. Podkreślił, że kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia 261/2004. W przypadku, kiedy stwierdza naruszenie przepisów rozporządzenia 261/2004 i ma orzec o roszczeniach cywilnoprawnych pasażerów, poprzez ustalenie terminu usunięcia stwierdzonego naruszenia, nie może pominąć wydanych już, choćby nieprawomocnych, orzeczeń sądów powszechnych odnoszących się do tych roszczeń. Pominięcie takich orzeczeń powodowałoby, że wydana decyzja administracyjna byłaby dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie stanowisko wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 września 2015 r. sygn. akt. VII SA/Wa 1937/14).

Prezes Urzędu zobowiązany był zatem stwierdzić naruszenie art. 7 rozporządzenia niemniej jednak, ze względu na przywołany prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w G. w sprawie o sygn. akt [...] z [...] marca 2018 r., musiał umorzyć postępowanie w części dotyczącej ustalenia obowiązku usunięcia stwierdzonego naruszenia w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Stosownie do art. 209b ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo lotnicze i załącznika nr 2 do tej ustawy, kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 2 do ustawy-Prawo lotnicze. Na podstawie art. 209b ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze w związku z pkt 1.5 załącznika nr 2 do tejże ustawy, za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nakłada karę w wysokości od 1000 do 2500 zł. Na podstawie art. 209b ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze w związku z pkt 1.4 załącznika nr 2 do tejże ustawy, za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nakłada karę w wysokości od 200 do 4800 zł. Zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia, ustanowione przez Państwa Członkowskie sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia powinny by ć skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Nie budzi wątpliwości organu, że przewoźnik zaniedbał obowiązku wypłaty odszkodowania wobec pasażerki skarżonego lotu - zatem zasadne jest nałożenie na niego kary pieniężnej w kwocie stanowiącej 10 00 zł (słownie: tysiąc złotych 00/100) za naruszenie obowiązku wypłaty odszkodowania zgodnie z art. 7 ust.1 lit. b oraz nałożenie kary w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych 00/100) za naruszenie obowiązku poinformowania pasażerki o przy sługujących jej prawach. Nie ulega wątpliwości, że kara w tej wysokości spełnia przesłanki, o których mowa w art. 16 ust. 3 rozporządzenia 261/2004/WE, tj. kara w tej wysokości będzie adekwatna do zakresu naruszenia wspólnotowego, a na przyszłość powodować będzie, iż Przewoźnik nie będzie dopuszczał się podobnych naruszeń.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła A. J. reprezentowana przez K. S. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1 naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 205b ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieokreśleniu obowiązku i terminu usunięcia naruszenia prawa, pomimo ustalenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego obowiązku określonego art. 7 ust. 1B rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91; 2. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji, w oparciu o treść orzeczenia sądu cywilnego- co nie znajduje umocowania w przepisach prawa (Prezes ULC nie orzeka na podstawie przepisów k.p.c.).

Na podstawie tak określonych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, wg norm przepisanych.

Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżana decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa.

Istotą sporu między stronami niniejszego postępowania było to, czy prawomocny wyrok sądu powszechnego, oparty na ustaleniu przedawnienia roszczeń powódki (tu skarżącej) wobec przewoźnika w związku z przedmiotowym lotem, był wiążący dla organu - Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i wymuszał umorzenie postępowania w części szczegółowo opisanej w sentencji zaskarżonej decyzji.

Instytucja przedawnienia ww. cywilnego roszczenia, została określona w art. 778 k.c. - roszczenia z umowy przewozu osób przedawniają się z upływem roku od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany - od dnia, kiedy miał być wykonany.

Analiza wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 listopada 2012 r. w sprawie C-139/11 Moré, pozwala stwierdzić, że kwestia przedawnienia została zaliczona przez Trybunał do zasad proceduralnych, dotyczących wytaczania powództw przed sądami, których regulacja pozostaje w kompetencji państw członkowskich, z zastrzeżeniem obowiązku przestrzegania zasad równoważności i skuteczności. Trybunał uznał, że termin do wytoczenia powództwa o odszkodowanie, o którym mowa w art. 5 i 7 rozporządzenia nr 261/2004, powinien być ustalany według przepisów każdego państwa członkowskiego regulujących przedawnienie roszczeń. Do takiego też rozumienia zakresu stosowania art. 778 k.c. nawiązuje Sąd Najwyższy w uchwale z 17 marca 2017 r., sygn. akt III CZP 111/16, stwierdzając, że "roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, przedawnia się w terminie rocznym na podstawie art. 778 KC".

Sądy powszechne (cywilne) przyjmują za podstawę orzekania przepisy materialnego prawa cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego, a w konsekwencji mogą oddalić powództwo o zapłatę na skutek podniesionego zarzutu przedawnienia. Wynika to z art. 1 k.c. w zw. z art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c. Tymczasem, mające zastosowanie w niniejszej sprawie administracyjnej, Prawo lotnicze określa wyłącznie jeden przypadek, w którym takie przepisy mogą mieć zastosowanie. Z dyspozycji art. 205b ust. 6 ustawy Prawo lotnicze wynika, że do egzekucji należności stwierdzonych w decyzji stwierdzającej naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego i określającej zakres nieprawidłowości oraz nakładającej karę, o której mowa w art. 209b ust. 1 ww. ustawy (a także w razie określającej obowiązek i termin jego usunięcia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia 261) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawodawca wyraźnie zatem wskazał, w jakim zakresie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego do wydanej przez organ decyzji administracyjnej, wyłączając tym samym domniemanie stosowania wobec tej decyzji przepisów o egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2714/15 (CBOSA), powyższe odesłanie do stosowania przepisów k.p.c. w zakresie egzekucji należności nie dotyczy stosowania Kodeksu cywilnego. Instytucja przedawnienia uregulowana jest zaś w ustawie Kodeks cywilny (k.c.) nie zaś w ustawie kodeks postępowania administracyjnego (k.p.c.).

W świetle powyższych wskazań należy stwierdzić, że organ nie był związany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, opartym na uznaniu zarzutu przedawnienia i nie miał podstaw do orzeczenia o umorzeniu postępowania w niniejszej sprawie w zakresie szczegółowo opisanym w sentencji zaskarżonej decyzji.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).