Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1352/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pky 50
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "C." z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania Z. K., od decyzji Wójta Gminy W. z [...] grudnia 2015 r. nr [...], odmawiającej wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji [...] kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego, o obsadzie początkowej [...] szt./kurnik/cykl, łącznej wydajności [...] szt./cykl ([...] DJP) oraz [...] szt./rok w [...] w miejscowości K., gmina W., w granicach działek nr ew.: [...], postanowiło:

1. uchylić zaskarżoną decyzję w całości,

2. ustalić następujące warunki realizacji ww. przedsięwzięcia:

I. Na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia należy podjąć następujące działania:

1) podczas prowadzenia prac budowlanych stosować sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy;

2) zabezpieczyć materiały pyliste przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami);

3. teren inwestycji utrzymywać w należytym porządku;

4) teren przedsięwzięcia, na etapie jego realizacji i eksploatacji, wyposażyć w środki do neutralizacji rozlanych substancji ropopochodnych; w przypadku awaryjnego wycieku podjąć natychmiastowe działania zmierzające do usunięcia zanieczyszczenia; z zużytymi środkami do neutralizacji rozlanych substancji ropopochodnych postępować jak z odpadami niebezpiecznymi;

5) na etapie realizacji przedsięwzięcia zapewnić pracownikom zaplecze sanitarne i socjalne; ścieki bytowe z zaplecza budowy gromadzić w szczelnych zbiornikach bezodpływowych (tymczasowe sanitariaty), a następnie przekazywać poprzez uprawnione podmioty do oczyszczenia;

6) prace ziemne poprzedzić usunięciem z podłoża (na obszarze planowanych prac ziemnych) warstwy urodzajnej gleby; glebę magazynować w wyznaczonym miejscu, w sposób który zabezpieczy ją przed zanieczyszczeniem; po zakończeniu robót budowlanych glebę wykorzystać w miarę możliwości (jedynie, gdy nie zostanie zanieczyszczona substancjami niebezpiecznymi) na terenie ww. przedsięwzięcia w ramach zagospodarowania powierzchni po zakończeniu robót budowlanych; ewentualny nadmiar gleby przekazać uprawnionym odbiorcom do zagospodarowania;

7) odpady w postaci gruzu budowlanego (jedynie, gdy nie zostaną zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi) wykorzystać we własnym zakresie lub przekazać uprawnionym podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia; ww. odpady gromadzić w wyznaczonym miejscu;

8) odpady inne niż niebezpieczne (powstałe na wszystkich etapach przedsięwzięcia) gromadzić selektywnie w szczelnych, zamykanych i oznakowanych pojemnikach/kontenerach w wyznaczonym, ogrodzonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu; ww. odpady przekazywać uprawnionym podmiotom, posiadającym stosowne zezwolenia;

9) odpady niebezpieczne (powstałe na wszystkich etapach przedsięwzięcia) gromadzić w zamykanych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach, odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, ogrodzonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu, zabezpieczonym przed wpływem warunków atmosferycznych; odpady przekazywać uprawnionym podmiotom, posiadającym stosowane zezwolenia; miejsca magazynowania odpadów niebezpiecznych oznaczyć i zabezpieczyć przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt;

10. zapewnić systematyczną konserwację silosów paszowych;

11. odpowietrzniki silosów zaopatrzyć w worki odpylające;

12. sztuki padłe i ubite z konieczności, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywać w warunkach, w jak największym stopniu ograniczających uciążliwość odorową i zagrożenie chorobotwórcze;

13. zapewnić skuteczne i systematyczne czyszczenie kurników, a także systematyczny wywóz sztuk padłych;

14. obornik kurzy przekazywać na podstawie stosownej umowy zainteresowanym odbiorcom do zagospodarowania; w przypadku braku możliwości zbycia obornika, do czasu jego odebrania, magazynować go na nieprzepuszczalnej płycie, zabezpieczonej w taki sposób, aby wycieki nie przedostawały się do gruntu;

15. transport obornika do miejsc przeznaczenia prowadzić przystosowanymi do tego celu środkami transportu, w sposób w jak największym stopniu ograniczający uciążliwość odorową oraz wtórne pylenie (np. skrzynie ładunkowe pojazdów przykrywać plandekami);

16. przy rolniczym zagospodarowaniu obornika kurzego dostosować odpowiedni areał użytków rolnych do nawożenia oraz dawkę nawozu naturalnego (nie może zawierać więcej niż 170 kg azotu (N) w czystym składniku na 1 ha użytków rolnych);

17. czyszczenie pomieszczeń inwentarskich prowadzić mechanicznie, a następnie wodą pod ciśnieniem z minimalizacją zużycia wody;

18. wody popłuczne ze stacji uzdatniania odprowadzać do zbiornika bezodpływowego lub do ziemi na warunkach uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego;

19. dezynfekcję pomieszczeń prowadzić bezściekowo - metodą zamgławiania;

20. zaopatrzenie w wodę realizować z wodociągu zbiorowego lub z własnego ujęcia - studni;

21. ścieki socjalno-bytowe gromadzić w szczelnym zbiorniku bezodpływowym i okresowo wywozić przez uprawniony podmiot na oczyszczalnię ścieków; nie dopuszczać do przepełnienia zbiornika;

22. ścieki technologiczne (z mycia pomieszczeń) gromadzić w szczelnych zbiornikach bezodpływowych i okresowo wywozić przez uprawniony podmiot na oczyszczalnię ścieków na warunkach posiadanego pozwolenia wodnoprawnego; nie dopuszczać do przepełnienia zbiorników;

23. system wodno-ściekowy regularnie i terminowo poddawać próbom szczelności i konserwacjom;

24. wody opadowe i roztopowe, nieujęte w szczelne systemy kanalizacyjne, odprowadzać powierzchniowo, bez szkody dla gruntów sąsiednich, nie zmieniając stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu wód opadowych znajdujących się na gruncie;

25. teren inwestycji, po zakończeniu prac związanych z budową, uprzątnąć.

II. W dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy (w projekcie budowlanym) należy uwzględnić następujące wymagania dotyczące ochrony środowiska:

1) zaprojektowanie 24 budynków inwentarskich - kurników, w systemie ściółkowym o obsadzie maksymalnej 61000 szt. na kurnik;

2) zainstalowanie w każdym kurniku maksymalnie:

-14 wentylatorów dachowych o wydajności maksymalnej 12000 m/h oraz poziomie mocy akustycznej nie większej niż 82 dB każdy, z odprowadzaniem zanieczyszczeń 14 emitorami pionowymi, otwartymi o wysokości minimalnej 6,8 m i średnicy maksymalnej 0,63 m;

- 8 wentylatorów ściennych szczytowych o wydajności maksymalnej 34000 m³/h oraz poziomie mocy akustycznej nie większej niż 92 dB każdy, z odprowadzaniem zanieczyszczeń maksymalnie 8 emitorami bocznymi o minimalnej wysokości 1,5 m;

3) zastosowanie na cele ogrzewania każdego z budynków inwentarskich po 8 nagrzewnic o maksymalnej mocy 70 kW każda;

4) zaprojektowanie 24 silosów paszowych o pojemności maksymalnej 25 Mg każdy;

5) zastosowanie 2 agregatów prądotwórczych o mocy maksymalnej 500 kW każdy, każdy wyposażony w zbiornik oleju o pojemności ok. 1,0 m³, z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem o wysokości minimalnej l,5m i średnicy maksymalnej 0,2 m;

6) posadowienie 36 zbiorników na gaz propan o pojemności 6,4 m³ każdy,

7) zaprojektowanie urządzeń alarmowych, wzbudzanych w przypadku zmiany optymalnych warunków wymaganych w kurnikach, w taki sposób, aby nie powodowały one uciążliwości akustycznych dla okolicznych mieszkańców (zwłaszcza w porze nocy);

8) wykonanie wzdłuż granic działek nasadzeń zieleni izolacyjnej z drzew gatunków rodzimych o składzie i strukturze odpowiadającej siedlisku.

III. Nie stwierdzić konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został następujący przebieg sprawy.

Po rozpatrzeniu wniosku Z. K., Wójt Gminy W. decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...], odmówił wydania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie i eksploatacji [...] kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego, o obsadzie początkowej [...] szt./kurnik/cykl, łącznej wydajności [...] szt./cykl ([...] DJP) oraz [...] szt./rok w obrębie [...] w miejscowości K., gmina W., w granicach ww. działek.

Jako powód odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ wskazał konieczność zabezpieczenia środowiska oraz jego mieszkańców, żyjących w najbliższym sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia, przed jego negatywnym wpływem. Podniósł, że z uwagi na duże zagęszczenie ferm drobiu na terenie gminy, już w chwili obecnej istnieje realne zagrożenie dla środowiska i przyrody oraz zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców gminy. Wskazał też na uciążliwości związane z oddziaływaniem odorowym, czego nie wykluczają ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W ocenie organu, brak możliwości dokonania miarodajnych analiz emisji odorów, przy realnym i uzasadnionym negatywnym wpływie tych odorów na zdrowie ludzkie, uniemożliwia analizę rzeczywistego zakresu oddziaływania przedsięwzięcia oraz prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności na ludzi, co skutkuje brakiem możliwości określenia środowiskowych uwarunkowań. Wobec braku uregulowań prawnych w tym zakresie, powszechnie stosowana, często uznawaną za obiektywną, miarą zapachowej jakości powietrza są reakcje mieszkańców otoczenia źródeł odorantów już istniejących. Organ akcentował, że na terenie Gminy W. istnieją już fermy o tym profilu hodowli organ zwrócił uwagę, że osoby mieszkające w sąsiedztwie ferm drobiu skarżą się na emisję substancji złowonnych, pogarszających warunki ich życia, a także na duże zagrożenie epidemiologiczne oraz emisję amoniaku, pyłu zawieszonego PM 10 oraz PM 2,5. Nadto wątpliwości organu wzbudził również przedstawiony w raporcie sposób gospodarki obornikiem.

Wójt Gminy W. wyjaśnił, że odmawiając zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia kierował się zasadami: zapobiegania i przezorności, dotyczącymi podejmowania działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko wynikających z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2013 r., poz. 1232, ze zm.), które to zasady zakładają przeciwdziałanie negatywnym skutkom emisji, koncentracji i natężenia zanieczyszczeń i innych uciążliwości.

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło decyzję z [...] grudnia 2015 r. w całości i ustaliło warunki realizacji przedsięwzięcia.

SKO argumentowało, że lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem teren, na którym ma być zlokalizowane planowane przedsięwzięcie, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy W., uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy w W., z dnia [...] sierpnia 2009 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), przeznaczony jest pod uprawy polowe (symbol na rysunku planu R). Zgodnie z § 3 pkt 7 lit. a tej uchwały, w granicach terenów oznaczonych symbolem R dopuszcza się realizacje ferm hodowlanych, za wyjątkiem korytarzy ekologicznych O.Ch.K. Obszaru Natura 2000.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że postanowieniem z [...] października 2014 r. nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki, kore zostały uwzględnione przez SKO, a pozytywną opinię w tej sprawie wydał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. postanowieniem z [...] stycznia 2013 r., nr [...].

Kolegium nie stwierdziło też, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia jest niezgodne z jakimkolwiek przepisem prawa, a postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazało, że zarówno w fazie budowy, jak i eksploatacji nie będzie ono stanowić zagrożenia dla środowiska oraz ludzi.

Dalej organ wywodził, że wprawdzie w trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu, jednak te uciążliwości będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. Na etapie realizacji inwestycji teren przedsięwzięcia zostanie wyposażony w środki do neutralizacji rozlanych substancji ropopochodnych, a w przypadku ich awaryjnego wycieku podjęte zostaną natychmiastowe działania zmierzające do usunięcia zanieczyszczenia.

Źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będą: praca wentylacji wyciągowej obiektów inwentarskich, praca agregatów prądotwórczych, nagrzewnice gazowe oraz środki transportu (wykorzystywane do zasiedlania kurników, wywozu: drobiu, obornika, odpadów i ścieków oraz dowozu paszy). Dla zminimalizowania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość powietrza atmosferycznego w sentencji decyzji wprowadzone zostały warunki dotyczące rodzajów, liczby i parametrów wentylatorów w planowanych kurnikach. W celu zapewnienia ciągłości w dostawie energii elektrycznej zastosowane zostaną 2 agregaty prądotwórcze, każdy o mocy maksymalnej 500 kW. Zanieczyszczenia odprowadzane będą emitorem o maksymalnej średnicy 0,2 m i minimalnej wysokości 1,5 m. Na cele ogrzewania każdego z projektowanych budynków inwentarskich wykorzystywane będą nagrzewnice gazowe o mocy 70 kW każda - po 8 sztuk na budynek. W celu minimalizacji emisji pyłu do powietrza zapewniona będzie systematyczna konserwacja silosów paszowych, a odpowietrzniki silosów zaopatrzone zostaną w worki odpylające. Sztuki padłe i ubite z konieczności, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywane będą w warunkach w jak największym stopniu ograniczających uciążliwość odorową i zagrożenie chorobotwórcze. Po każdym cyklu produkcyjnym budynki inwentarskie będą dokładnie czyszczone oraz zapewniony zostanie wywóz obornika z kurników do miejsc przeznaczenia przystosowanymi do tego celu środkami transportu, w sposób w jak największym stopniu ograniczający uciążliwość odorową oraz wtórne pylenie (np. skrzynie ładunkowe pojazdów będą przykrywane plandekami). Organ zaakcentował, że przeprowadzona w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, będą dotrzymane dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu.

W czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą: system wentylacji mechanicznej kurników oraz ruch pojazdów samochodowych po terenie przedsięwzięcia.

Dalej SKO zaznaczyło, że w każdym z planowanych kurników zastosowanych będzie po 14 szt. wentylatorów dachowych o mocy akustycznej nie większej niż 82 dB każdy i po 8 szt. wentylatorów ściennych szczytowych o mocy akustycznej nie większej niż 92 dB każdy. Urządzenia alarmowe, wzbudzane w przypadku zmiany optymalnych warunków wymaganych w kurnikach, zostaną zaprojektowane w taki sposób, aby nie powodowały uciążliwości akustycznych dla okolicznych mieszkańców (zwłaszcza w porze nocy). W raporcie wykazano, że w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia, przy zastosowaniu warunków określonych w decyzji, dotrzymane zostaną dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie.

Organ wyjaśnił jakie zabezpieczenia będą podjęte w stosunku do odpadów oraz obornika powstałego po zakończeniu cyklu chowu.

Ponadto SKO podniosło, że na terenie przedsięwzięcia i w zasięgu jego oddziaływania nie występują zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a jest on położony jest poza ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, ze zm.). Najbliżej położony obszar Natura 2000, obszar specjalnej ochrony [...], znajduje się w odległości ok. 4,2 km w kierunku północno-zachodnim od planowanej inwestycji.

SKO podało również, że działki, na których będzie realizowana planowana inwestycja, stanowią niezabudowane tereny upraw rolnych, pozbawione roślinności średniej i wysokiej, w związku z tym realizacja przedsięwzięcia nie będzie wymagać prowadzenia prac związanych z inwentaryzacją zieleni i ewentualną wycinką drzew krzewów. W celu poprawy walorów krajobrazowych, a także zminimalizowania dla obszarów sąsiednich uciążliwości powstających w wyniku eksploatacji inwestycji, nałożono na inwestora obowiązek utworzenia pasów zieleni izolacyjnej.

W ocenie Kolegium nie zaszła przesłanka odmowy wydania decyzji określona w art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa, tj. nieosiągnięcie celów środowiskowych wynikających w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, a planowana inwestycja nie wpłynie znacząco na zmianę charakterystyk ilościowych i jakościowych ww. jednolitej części wód podziemnych. Z informacji zawartych w raporcie wynika, że w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie występują inne ujęcia wód podziemnych, co wyklucza kumulację oddziaływań na wody podziemne z innymi ujęciami

Ponadto SKO zwróciło uwagę, że wykonując dyrektywę wynikającą z art. 79 ust. 1, w związku z art. 33 ustawy, organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, podając do publicznej wiadomości informacje wymienione w art. 33 ust. 1 ustawy.

Uwagi i zastrzeżenia dotyczące realizacji planowanego przedsięwzięcia zgłosili: [...] mieszkańców wsi W., [...] mieszkańców wsi K., B. R. oraz Stowarzyszenie Zwykłe [...], zwracając uwagę na zbyt dużą liczbę kurników na terenie gminy W., związaną z uciążliwością zapachową dla mieszkańców gminy i spadkiem atrakcyjności położonych w jej obrębie terenów, jak również na nieefektywnoścć kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska.

Odnosząc się do tej argumentacji SKO stwierdziło, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań ma charakter decyzji związanej, zaś odmowa wydania takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w przepisach ustawy. W ocenie organu postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zwłaszcza analiza przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pozwalają na stwierdzenie, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, emisje substancji, których źródłem będzie eksploatacja planowanego przedsięwzięcia, nie przekroczą norm określonych w przepisach prawa. W odniesieniu do emisji substancji złowonnych SKO wyjaśniło, iż z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie spełniała takie normy. W konsekwencji, wyłącznie subiektywne przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia nie stanowi przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze wykazała, iż na etapie jego eksploatacji, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87). Ponadto, w celu zminimalizowania uciążliwości zapachowej planowanego przedsięwzięcia wykonany zostanie pas zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działek, na których ma być zlokalizowane przedsięwzięcie.

W decyzji określono warunki dotyczące eksploatacji przedsięwzięcia, m. in. w zakresie: postępowania z odpadami oraz sztukami padłymi i ubitymi, czyszczenia i dezynfekcji kurników, magazynowania, transportu i wykorzystania obornika, postępowania ze ściekami, których spełnienie zabezpieczy przed zagrożeniem epidemiologicznym.

Kolegium zaaprobowało stanowisko wyrażone w ww. postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., że nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, z uwagi na następujące okoliczności:

1) posiadane na etapie niniejszego postanowienia dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania i ustalić warunki jego realizacji,

2) ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami nie wystąpi ponadnormatywne kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się obecnie na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

3) nie stwierdzono możliwości niekorzystnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Do decyzji załączono charakterystykę przedsięwzięcia.

Skargę na powyższą decyzję wywiodło Stowarzyszenie Zwykłe [...], zarzucając naruszenie:

a) art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a., poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej wbrew zasadzie dwuinstancyjności, co skutkuje nieważnością decyzji organu II instancji w związku z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.);

b) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na bezzasadnym uchyleniu decyzji organu I instancji i wydanie decyzji ustalającej warunki realizacji przedsięwzięcia, w sytuacji gdy prawidłowym było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;

c) art. 7, 77 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym niewyjaśnianie w sposób dostateczny czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie miała szkodliwe oddziaływanie na środowisko i zdrowie mieszkańców gminy W. oraz polegające na zaniechaniu i nieprzeprowadzeniu dodatkowych dowodów w postaci opinii biegłego lub biegłych na okoliczność uciążliwości substancji złowonnych poprzez obserwację, oględziny, eksperyment przy wykorzystaniu do tego już istniejących na terenie gminy W. ponad [...] innych kurników;

d) art. 80 K.p.a. polegające na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie takie normy spełniała.

Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.) poprzez brak przeprowadzenia ocen oddziaływania na środowisko w warunkach powiązania planowanego przedsięwzięcia z innymi tego tymi przedsięwzięciami (kurnikami, w tym należącymi również do strony Z. K.) w ilości ponad [...] kurników - istniejącymi na terenie gmin,

b) art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez nie wzięcie w sposób dostateczny pod uwagę wyniku postępowania z udziałem społeczeństwa, a w szczególności argumentów mieszkańców gminy W. o uciążliwości zapachowej;

c) art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu wskazano, że budowa kolejnych kurników, przy już istniejących ponad [...] kurników w samej gminie W. spowoduje, że życie mieszkańców tej gminy znacznie się pogorszy, przy już istniejącej dużej emisji substancji złowonnych, a co za tym idzie przy obniżającym się komforcie ich życia, dużym zagrożeniem epidemiologicznym i dużej emisji amoniaku. Opisano ponadto zagrożenia związane z obornikiem z ferm.

Strona skarżąca zarzuciła, że organ wydający decyzję nie wziął pod uwagę zbiorowego interesu społeczeństwa i praw człowieka zawartych m.in. w Konstytucji, wymieniając art. 5 Konstytucji i akcentując wagę zasady zrównoważonego rozwoju w prawie unijnym.

Dalej zwrócono uwagę, że ani raport oddziaływania na środowisko, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozstrzygnęły spornych interesów inwestora oraz szerszych interesów społecznych poprzez poszukiwanie lub też zmobilizowanie inwestora do wskazania innego wariantu co do lokalizacji fermy drobiu. Uwzględniono wariant najkorzystniejszy ekonomicznie, biorąc pod uwagę korzyści Inwestora, pomijając ewentualne sprzeciwy społeczne.

Dalej podniesiono, że niekwestionowaną zasadą ochrony środowiska, wyrażoną w art. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska jest traktowanie go jako całość (zasada kompleksowości ochrony środowiska), co powinno stanowić dodatkową podstawę prawną decyzji odmownej dla tego rodzaju przedsięwzięcia w jego warunkach zaproponowanych przez stronę i zaaprobowanych przez organ, którym jest SKO w C.

Strona skarżąca zwróciła uwagę, że praktyka stosowana przez uczestniczkę postępowania wskazuje, że uprzednio wydane wytyczne, mające na celu ochronę środowiska ocenie nie są stosowane.

Odwołując się do orzecznictwa (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 listopada 2008 r., sygn. akt II WSA/Go 510/08) stwierdzono, że "mimo twierdzenia raportu o braku ujemnego oddziaływania inwestycji na środowisko należałoby uwzględnić sprzeciw mieszkańców wsi (...) i przewidzieć inną lokalizację fermy z dala od zabudowy mieszkaniowej (...)".

W ocenie strony skarżącej brak prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza potwierdza, że niedopuszczalne było wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Przy braku możliwości dokonania miarodajnych analiz emisji odorów, przy realnym i uzasadnionym negatywnym wpływie tych odorów na zdrowie ludzkie, miarą zapachową jakości powietrza powinny być reakcje mieszkańców otoczenia źródeł odorantów już istniejących, czego organ II instancji nie dokonał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. uchylająca decyzję Wójta Gminy W. z [...] grudnia 2015 r. nr [...], odmawiającą wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji [...] kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego i ustalająca warunki realizacji tego przedsięwzięcia.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wydanie przez SKO decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia nie wymagało przeprowadzenia przez ten organ pełnego postępowania wyjaśniającego, bowiem materiał dowodowy został w sprawie zgromadzony w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy W. W przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji, w całości albo w części, ze względu na jej nieprawidłowości wynikające z naruszenia przepisów prawa, organ odwoławczy w uchylonym zakresie rozstrzyga co do istoty sprawy, jeśli postępowanie dowodowe nie wymaga uzupełnienia, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

Strona skarżąca, negując dopuszczalność skorzystania z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie wykazała na czym polegało naruszenie tego przepisu, a jednocześnie nie powołała okoliczności sprawy, w których upatruje przesłanek do zastosowania innego przepisu w miejsce art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Należy w związku z tym zaznaczyć, że organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, bądź powodujące inne nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1552/04, LEX nr 186587). Dopóki bowiem organ odwoławczy orzeka w tożsamej sprawie co organ I instancji, to nie można mówić o naruszeniu zasady dwuinstancyjności. Nie dochodzi do zmiany tożsamości sprawy, jeżeli zachowane zostają podmiot, przedmiot i stan faktyczny sprawy, przy niezmienionym stanie prawnym. Przez zmianę stanu prawnego należy rozumieć nie tylko zmianę dokonaną w procesie legislacji, ale również oparcie swoich decyzji przez organy obu instancji na różnych podstawach prawnych, w ten sposób, że zmianie ulega zakres sprawy. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 28 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1173/13, CBOSA), że niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji, a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego. Jak wskazał NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 28 listopada 2014 r., przez zmianę podstawy prawnej nie dochodzi do zmiany tożsamości sprawy, gdy zachowany jest podmiot, przedmiot i stan faktyczny sprawy przy niezmienionym stanie prawnym. W przedmiotowej sprawie tożsamość została zachowana, a zamiana podstawy prawnej wynikła z odmiennej oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ II instancji.

Odnośnie do podstaw materialnych wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań wydania zgody na realizację przedsięwzięcia, to słusznie organ wywodził, że takie przesłanki nie zaszły. Co do zasady decyzja odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań może zostać wydana wówczas, gdy lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy), gdy organ współdziałający odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia (art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy). Kolejne przyczyny uzasadniające wydanie decyzji odmownej to możliwość: znacząco negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 ustawy), spowodowania nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy) oraz brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie wskazanym przez organ, innym niż proponowany przez wnioskodawcę (art. 81 ust. 1). Ponadto decyzja odmowna może być wydana wówczas, gdy przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z innymi przepisami prawa lub z przeprowadzonego postępowania wynika możliwość jego negatywnego oddziaływania na środowisko. Z akt sprawy nie wynika aby istniała którakolwiek z określonych w przepisach prawa sytuacji wykluczających możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę ponownie co do jej istoty, jest obowiązany usunąć dostrzeżone wadliwości decyzji, których dopuścił się organ I instancji, tj. w przypadku stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kompletności zebranego w sprawie materiału dowodowego, a dodatkowo spełnienia przez inwestorkę wszelkich przewidzianych prawem wymogów, przy jednoczesnym braku istnienia przesłanek negatywnych, wynikających z ustawy, za prawidłową należy uznać decyzję organu II instancji.

Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej, która wyraża stanowisko, że brak norm prawnych dotyczących oceny zapachu przesądza o braku negatywnych przesłanek do wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie, przy jednoczesnym zarzucie nieuwzięcia pod uwagę oceny lokalnej społeczności w tym zakresie.

Z przedstawionej wyżej analizy raportu wynika bowiem, że zarówno hałas, jak i nieprzyjemny zapach są ewidentne w przypadku inwestycji o tym charakterze. Co do imisji zapachowych, autor skargi nie przedstawił dowodów, aby miały one wpływ na zdrowie. Podkreślić należy, że Prawo ochrony środowiska nie wprowadziło odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami. Zapachy, pomimo, że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów (por. wyrok NSA z 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 223/09, CBOSA, wyrok WSA w Poznaniu z 19 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1128/14, CBOSA). Należy zatem podkreślić, że zapach, czy też odór jest substancją niemierzalną, a skoro tak to subiektywne odczucie mieszkańców, nawet słusznie sygnalizujących uciążliwości związane z zapachami, nie tworzy prawnej negatywnej przesłanki w postaci normy prawnej do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Z uwagi na fakt wprowadzenia przez taką decyzję ograniczeń w wykonywaniu prawa własności do nieruchomości, chronionego przez art. 21 Konstytucji RP, organy administracji nie mają w tym zakresie swobody działania, a wydanie decyzji negatywnej może nastąpić tylko w sytuacjach przewidzianych prawem.

Z tego samego powodu nie można uwzględnić argumentacji strony skarżącej, zmierzającej do wykazania, że celowym było powołanie biegłego do wyjaśnienia tej kwestii.

Powyższe uwarunkowania przesądzają również o braku podstaw do skutecznego wywodzenia o podstawach do wydania decyzji o odmowie z uwagi na praktykę stosowaną przez inwestora w stosunku do innych przedsięwzięć. Samoistną pozytywną przesłanką do wydania decyzji odmownej nie może być również wzgląd na zachowanie zasad: zapobiegania i przezorności, dotyczących podejmowania działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko wynikających z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, zakładających przeciwdziałanie negatywnym skutkom emisji, koncentracji i natężenia zanieczyszczeń i innych uciążliwości. W ocenie Sądu zasady te nie tworzą samodzielnych norm prawnych, stanowiąc przede wszystkim dyrektywę interpretacją poszczególnych przepisów talowe normy zawierających.

Zestawienia maksymalnych stężeń m.in: pyłu, tlenku węgla, amoniaku, i siarkowodoru zostały przedstawione w uzupełnieniu do raportu o odziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia z [...] czerwca 2014 r. (str. 23 i nast., teczka 2/3 akt sprawy). Według zawartych w tym dokumencie wniosków eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie stanowiła zagrożenia dla środowiska w zakresie emisji substancji do powietrza atmosferycznego z uwagi na ochronę zdrowia ludzi, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie niektórych substancji w powietrzu oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Słusznie organ odwołał się do treści postanowienia z [...] października 2014 r. nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (poz. 69 teczka 3/3 akt sprawy), uzgadniającego realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki, kore zostały uwzględnione przez SKO oraz do pozytywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarnego w M. z [...] stycznia 2013 r. nr [...] (poz. 10 teczka 3/3 akt sprawy), czemu SKO dało wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wbrew wywodom skargi ocena dokonywana przez organ ma niewątpliwie charakter ograniczony. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że w przypadku uznania, że przedłożony w danej sprawie raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu. Zatem organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną (por. wyroki NSA z: 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11, LEX nr 1358431; 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11, LEX nr 1340187; 20 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2564/12, CBOSA).

Pozbawiony słuszności jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 5 Konstytucji RP. Przepis ten, podobnie jak art. 74 Konstytucji RP nakłada na organy obowiązek dbałości o ochronę środowiska przy uwzględnieniu zasady zrównoważonego rozwoju.

Zgodnie z legalną definicją zrównoważonego rozwoju zawartą w art. 3 pkt 50 ustawy Prawo ochrony środowiska przez zrównoważony rozwój należy rozumieć taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Z powyższej definicji wynika, że w ramach zasady zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody, ale i troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury (por. wyroki NSA z: 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1820/11, LEX nr 1152061, z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2123/13, CBOSA). Skoro zapach czy też odór jest substancją niemierzalną, to w świetle obowiązujących przepisów, z samej tylko uciążliwości zapachowej i powodowanego nią sprzeciwu społeczności lokalnej, nie sposób wywodzić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż wymogi określone w decyzji organu II instancji zakładają zminimalizowanie tych uciążliwości.

W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, że organ dokonał błędnej wykładni. Analizując prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie oraz treść zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się merytorycznych uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonych decyzji lub też stwierdzeniem ich nieważności.

Sąd nie stwierdził ponadto uchybień procesowych. W uzasadnieniu decyzji SKO odniosło się do złożonych protestów i wniosków, słusznie wskazując, iż odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może być oparta jedynie na subiektywnych odczuciach mieszkańców, nie jest to bowiem decyzja uznaniowa, a protesty mieszkańców nie stanowią ustawowej podstawy wydania decyzji odmownej.

Podkreślenia wymaga, że ewentualne uchylenie decyzji z uwagi na naruszenie w sprawie przepisów K.p.a. jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takich naruszeń Sąd nie dostrzega, bowiem czym należy odróżnić obowiązek zapewnienia udziału w postępowaniu zainteresowanym podmiotom od uwzględnienia ich oceny, żądań i wniosków, co nie jest obligatoryjne.

Stanowisko swoje organ uzasadnił przy tym w należyty sposób, odpowiadający wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. Ze względu na fakt, że zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny, a tym samym wystarczający do rozstrzygnięcia, zaś jego ocena przez rozpoznający sprawę organ wszechstronna, należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada także wymogom w zakresie postępowania administracyjnego z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W tym stanie rzeczy zasadnym było oddalenie skargi, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.