Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1548/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji w części, w pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1 pkt 1, ust. 2a, ust. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 763/17 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu na parking strzeżony 1 uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Prezydenta Miasta [...] co do kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu ponad kwotę 125 (sto dwadzieścia pięć) złotych oraz uchyla decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Prezydenta Miasta [...] w części, w której ustalono koszty związane z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu ponad kwotę 125 (sto dwadzieścia pięć) złotych; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 763/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 402,68 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2016 r.) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] - Dyrektor Wydziału Środowiska i Gospodarowania Odpadami (dalej Prezydent) ustalił A. S. i [...] T. K. sp.j. koszty w wysokości 240 zł związane z odstąpieniem od usunięcia w dniu [...] października 2016 r. z ul. [...] w [...], na parking strzeżony, pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Owa decyzja została uchylona w wyniku wniesionych od niej odwołań.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] - Dyrektor Wydziału Środowiska i Gospodarowania Odpadami, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2017 r.), wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej kpa) i art. 130a ust. 10h i 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej prd) w związku z uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu ([Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r., poz. 5551], dalej Uchwała bądź uchwała z [...] listopada 2015 r.), ustalił A. S. i [...] sp. z o.o. sp.j. w [...] koszty w wysokości 240 zł, związane z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] października 2016 r. z ulicy [...] w [...].

Prezydent wskazał, że dnia [...] października 2016 r. Straż Miejska w [...] wydała dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z ul. [...] w [...] w związku z naruszeniem art. 130a ust. 1 pkt 1 prd. Z uwagi na wystąpienie przesłanki zawartej w art. 130a ust. 2a prd, odstąpiono od odholowania pojazdu na parking strzeżony. W chwili zgłoszenia się kierującej pojazdem osoby, dyspozycję wezwania lawety, wydaną o godz. 1615 odwołano, jednak laweta przyjechała o godz. 1634. Średni czas dojazdu lawety z siedziby firmy [...] na ulicę [...] w [...] wynosi 15-20 minut. W związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu laweta przyjechała po 19 minutach od wezwania, co dowodzi, że w chwili wydania dyspozycji jej odwołania znajdowała się ona w trakcie dojazdu do miejsca zdarzenia. W konsekwencji wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienie od jego usunięcia spowodowało powstanie kosztów, którymi została obciążona Gmina [...].

Po rozpatrzeniu odwołań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium) decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2017 r.), utrzymało w mocy decyzję z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 130a ust. 2a prd. Wskazało, że obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, następuje na skutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i odstąpienia od niej w związku z ustaniem przyczyny uzasadniającej usunięcie. Nie można – w ocenie organu – przyjmować, że w świetle art. 130a ust. 2a prd może dojść do takiej sytuacji faktycznej, że nie wystąpią koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i odstąpienia od niej, a mianowicie w sytuacji, gdy usunięcie pojazdu nastąpiło po wydaniu dyspozycji, a przed jego usunięciem w związku z ustaniem przyczyn usunięcia, ponieważ druga część art. 130a ust. 2a określa jedynie kto jest obowiązany do zapłaty kosztów. Obowiązkiem organu ustalającego te koszty jest dokładne wyjaśnienie, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji i czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu.

Odnosząc się do podniesionej przez strony w odwołaniach kwestii wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i następnie odstąpienia od niej, Kolegium zauważyło, że ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów, nieuzależniony od faktycznej wysokości tych opłat w konkretnym przypadku. Kolegium powołało regulacje prawne określające zasady ustalania opłat za usunięcie pojazdów. Organ odwoławczy podkreślił, że po pierwsze, właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli doszło do powstania tych kosztów. Po drugie, rada powiatu (w miastach o statusie powiatu rada miejska) obowiązana została przez ustawodawcę do corocznego ustalania w drodze uchwały wysokości wyżej wymienionych kosztów. Wysokość kosztów powstałych przez wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu mimo odstąpienia od tej czynności nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Po trzecie, rada powiatu nie może określać ww. opłat jedynie w oparciu o powyższe dwa kryteria - jest ona związana maksymalną wysokością stawek kwotowych opłat, która wynosi 480 zł za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. Określając w § 2 Uchwały wysokość kosztów w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów, w wysokości 50% stawek kwotowych opłat za ich usunięcie (240 zł) Rada Miejska w [...] uchwaliła je z zachowaniem zasady określonej w art. 130a ust. 6 prd, ponieważ nie przekraczają one wysokości ustawowej stawki kwotowej za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Uchwała ta, stanowiąc źródło prawa obowiązującego na obszarze Miasta [...], miała zastosowanie przy ustaleniu kosztów związanych z odstąpieniem od dyspozycji usunięcia pojazdu w stanowiącej przedmiot odwołania sprawie. Mimo odwołania dyspozycji usunięcia pojazdu, holownik przybył na miejsce zdarzenia, co potwierdzają zapisy funkcjonariusza Straży Miejskiej dokonane na druku dyspozycji usunięcia pojazdu. Nawet gdyby holownik nie przybył na miejsce zdarzenia, ponieważ został odwołany już po wyjeździe, to niewątpliwie pewne koszty zostałyby już wygenerowane. Koszty te, powstałe w związku wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i jej odwołaniem, jak podkreśla się w orzecznictwie, określa uchwała rady powiatu i są niezależne od okoliczności faktycznych (takich jak czas który upłynął od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, do odstąpienia od usunięcia, czy jaki dystans przejechał holownik) i niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i ich charakteru (czy są to koszty przejazdu holownika, kontaktu telefonicznego strażnika miejskiego z firmą holującą w celu przekazania dyspozycji itp.). Zostały one ustalone w stawce określonej w uchwale. Uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego i dlatego organy obu instancji nie były władne do oceny zapisów owej uchwały pod jakimkolwiek względem i nie mogły odstąpić od ustalenia kosztów, ani ustalić tych kosztów w innej wysokości.

W skardze, uzupełnionej pismem z 25 stycznia 2018 r. (złożonym na rozprawie), A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie: art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 130a ust. 2a prd, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; art. 130a ust. 6 prd przez ustalenie kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu wbrew dyspozycji zawartej w tym przepisie.

Skarżąca podkreśliła, że nie wiadomo w jakim celu kierowca lawety kontynuował podróż już po odwołaniu lawety przez Straż Miejską. Trudno - w jej ocenie -zweryfikować czas przyjazdu lawety, gdyż skarżąca podpisując dokument "Dyspozycja usunięcia pojazdu" zapoznała się wyłącznie z odręcznie dopisanym fragmentem o poinformowaniu kierującej o kosztach związanych z wezwaniem lawety. Skarżąca podkreśliła, że wyrokiem z 26 października 2017 r. III SA/Wr 651/17 WSA we Wrocławiu stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] listopada 2015 r. nr [...].

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i 205 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Koszty postępowania stanowił wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł i koszty dojazdu pełnomocnika do Sądu i utraconego zarobku.

W uzasadnieniu Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

Zaskarżoną decyzją z 24 sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o ustaleniu kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu w wysokości 240 zł.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 130a ust. 2a prd, zgodnie z którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h prd). Samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami (art. 130a ust. 2a prd). Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów.

Obciążenie kosztami wydania decyzji o usunięciu pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1. wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a prd; 2. odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3. powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.

Warunkiem wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście powstały. Istotna jest zatem "wysokość faktycznie" poniesionych kosztów, kosztów realnych.

Z akt sprawy, a w szczególności z dokumentu "Dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...]" wynika, że dnia [...] października 2016 r. o godzinie 1614 Straż Miejska wydała dyspozycję usunięcia samochodu marki [...] o nr rej. [...] z ul. [...] w [...]. O godzinie 1621 zgłosiła się kierująca pojazdem A. S., wobec czego odwołano dyspozycję usunięcia samochodu (czyli około 7 minut po jej wydaniu). Mimo odwołania dyspozycji, laweta przyjechała na miejsce o godz. 1634. Nie odholowała samochodu, ponieważ skarżąca, poinformowana o kosztach związanych z wezwaniem lawety i ukarana mandatem karnym, odjechała z miejsca zdarzenia.

Skarżąca i właściciel pojazdu zostali solidarnie obciążeni kosztami "związanymi z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu" w wysokości 240 zł, gdyż w ocenie organów, skoro podjęto czynności w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu to koszty te powstały. O ile Sąd zgodził się z organem (mając na uwadze przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające), że zostały spełnione przesłanki z art. 130a ust. 2a prd warunkujące obciążenie skarżącej kosztami "związanymi z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu", to zauważył w rozstrzygnięciach organów błąd co do ustalenia ich rzeczywistej wysokości.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ obciążył solidarnie skarżącą i właściciela pojazdu kosztami w wysokości 240 zł, mając na uwadze treść uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (podjętej na podstawie art. 130a ust. 6 prd). W Uchwale ustalono wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, w granicach administracyjnych Miasta [...] (§ 1). Odnośnie pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, za usunięcie ustalono kwotę 480 zł, a za każdą dobę przechowywania 39 zł. Ustalono wysokość stawek kwotowych kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów, w wysokości 50 % stawek kwotowych za ich usunięcie określonych w § 1 (§ 2). Tym samym koszt "odstąpienia od wykonania usługi usunięcia pojazdu" wynosił zdaniem organów - 50 % stawek kwotowych za usunięcie, a zatem - 240 zł.

W aktach sprawy znajduje się dokument (dowód) poświadczający wykonanie usługi w postaci "odstąpienia od wykonania usługi usunięcia pojazdu [...] nr rej [...]" w dniu [...] października 2016 r. o godz. 1634 przez [...] w [...]. Z dokumentu tego wynika, że koszty wykonania tej usługi wynosiły 125 zł (a nie jak orzekł organ 240 zł). I to jest właśnie "rzeczywista (faktyczna)", a nie szacunkowa kwota kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od wykonania usługi usunięcia przedmiotowego pojazdu.

Organ przyjmując, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 130a ust. 2a prd, winien przy obciążeniu skarżącej kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, wziąć pod uwagę wysokość "rzeczywistych kosztów", wynikających wprost z wyżej wskazanego dokumentu (125 zł). Koszty te muszą być bowiem nie tylko uzasadnione, ale muszą być również "rzeczywiste". Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przedstawione wyżej wskazania Sądu.

Wyrokiem z 26 października 2017 r. III SA/Wr 651/17 WSA we Wrocławiu stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przy ustalaniu wysokości opłat organ uprawniony był do wzięcia pod uwagę rzeczywistych kosztów usunięcia i przechowania pojazdu ponoszonych przez powiat, czyli wynagrodzenia uzyskiwanego z tego tytułu przez firmę zewnętrzną na podstawie umowy zawartej z organem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13.1.2017 r. I OSK 1916/16 "zapewnienie jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta (...) wykracza poza przesłanki materialne wymienione w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym".

W konsekwencji przy ustaleniu kosztów odstąpienia od dyspozycji usunięcia pojazdu należy ustalić, czy powstały koszty i w jakiej rzeczywistej wysokości. Dopiero wtedy możliwe będzie ustalenie wysokości zobowiązania skarżącej z tytułu odstąpienia od usunięcia pojazdu.

Skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], reprezentowane przez r. pr. J. S., zaskarżając wyrok III SA/Wr 763/17 w całości, zarzucając wyrokowi na podstawie:

I. art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

a. art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa polegające na przyjęciu, że ustalając wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu a następnie odstąpienia od tej czynności, organ właściwy do wydania decyzji w tej sprawie winien brać pod uwagę rzeczywiste koszty wynikające z usunięcia pojazdu, a nie koszty wynikające z uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Dolnośl. z 2015 r., poz. 5551), wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 prd;

b. art. 130a ust. 6 prd przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że ustalając koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od tej czynności organ obowiązany jest wziąć pod uwagę wysokość rzeczywistych kosztów wynikających z dokumentu wystawionego przez firmę świadczącą usługi odholowywania pojazdów, a nie koszty wynikające z uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu;

c. § 2 uchwały Rady Miejskiej [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu przez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od wydanej dyspozycji usunięcia pojazdu i zobowiązanie organów do ustalenia przedmiotowych kosztów rzeczywistej wysokości – wynikającej z dokumentu poświadczającego wykonanie usługi;

II. art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wynikające z niezasadnego (błędnego) zarzuty sądu w stosunku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego [wpływ] na wynik sprawy, przez nieuwzględnienie jako dowodu w sprawie, dowodu w postaci dokumentu poświadczającego wykonanie usługi w postaci "odstąpienia od wykonania usługi usunięcia pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...]", podczas gdy dokument ten został uwzględniony jednakże nie miał on wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie w całości, w oparciu o art. 188 ppsa, zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i oddalenie skargi A. S., na decyzję z [...] sierpnia 2017 r.; zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zm. poz. 1629, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na obu podstawach. W pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, bowiem zarzut prawa procesowego był funkcją naruszenia prawa materialnego.

Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest zagadnienie, czy art. 130a ust. 2a prd nakazuje ustalić wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu a następnie odstąpienia od tej czynności, organ właściwy do wydania decyzji w tej sprawie winien brać pod uwagę rzeczywiste koszty wynikające z usunięcia pojazdu, a nie koszty wynikające z uchwały rady powiatu podjętej na podstawie art. 130a ust. 6 prd.

Zarzuty naruszenia art. 130a ust. 2a i ust. 6 prd okazały się częściowo zasadne. Sąd I instancji trafnie uznał, że istotna w sprawie jest rzeczywista wysokość kosztów, które spowodowało wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Za taką wykładnią art. 130a ust. 2a przemawiają zarówno wyniki wykładni językowej ("...Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu..., spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu..." - art. 130a ust. 2a zd. 2 prd), jak i wyniki wykładni systemowej i funkcjonalnej. Racjonalny prawodawca uwzględnił bowiem sytuacje, które przyczyniają się do bezpieczeństwa i płynności ruchu drogowego. Zaparkowanie pojazdu w miejscu do tego niedozwolonym, często wiąże się np. z utrudnieniami w ruchu drogowym. Celem analizowanych przepisów jest przywrócenie płynności ruchu bądź zapobieżenie niebezpieczeństwu dla uczestników ruchu drogowego. Jeśli cel ten możliwy jest do osiągnięcia przy pomocy środków mniej dolegliwych (np. kierowca pojazdu sam usuwa pojazd z miejsca, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; art. 130a ust. 1 pkt 1 prd), to zgodnie z doświadczeniem życiowym koszty, które powstały w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z reguły będą niższe, jeżeli odstąpiono od usunięcia pojazdu w trakcie usuwania pojazdu, niźli koszty związane z dokonaniem usunięcia pojazdu.

Utrwalonym jest pogląd sądów administracyjnych, zgodnie z którym przesłankami materialnoprawnymi kształtującymi treść uchwały podejmowanej na podstawie art. 130a ust. 6a prd są: konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2 art. 130a prd, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Brzmienie art. 130 ust. 6 prd wskazuje z jednej strony, że żadne inne przesłanki nie mogą determinować sposobu zrealizowania upoważnienia, a z drugiej strony wpływ tych przesłanek na ostateczne rozstrzygnięcie wyznaczony jest obowiązkiem ich wzięcia pod uwagę, co daje organowi pewną elastyczność w kształtowaniu treści uchwały. Odczytanie treści art. 130a ust. 6a prd w ten sposób, że obejmuje ona również przesłankę zapewnienia wpływu dochodu do budżetu, oznacza jednak jego wadliwą wykładnię (wyrok NSA z 13.1.2017 r. I OSK 1916/16, Lex 2203389; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z: 28.8.2018 r. II SA/Ol 504/18; 10.7.2018 r. II SA/Ol 476/18; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z: 3.7.2018 r. III SA/Wr 219/18; 14.2.2018 r. III SA/Wr 862/17; 26.10.2017 r. III SA/Wr 649/17; 24.8.2017 r. III SA/Wr 410/17; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 3.8.2018 r. VII SA/Wa 2616/17; 14.3.2018 r. VII SA/Wa 1088/17; 6.2.2018 r. VII SA/Wa 2321/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 23.1.2018 r. II SA/Bd 791/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27.9.2017 r. III SA/Łd 690/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 31.5.2017 r. III SA/Gd 345/17, cbosa).

Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a (art. 130a ust. 6 zd. 2 prd). Zatem ustalenie przez radę powiatu, w drodze uchwały, wysokości kosztów, o których mowa w ust. 2a, skutkuje jedynie określeniem ich maksymalnej wysokości (art. 130a ust. 6 prd).

W § 2 uchwały Rady Miejskiej [...] (dalej Rada) z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, Rada ustaliła wysokość stawek kwotowych kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów, w wysokości 50% stawek kwotowych opłat za ich usunięcie określonych w § 1. W przypadku przedmiotowego samochodu osobowego, stawka kwotowa opłaty za usunięcie... pojazdu usuniętego z drogi, w granicach administracyjnych Miasta [...], ustalona została dla... 3) pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - za usunięcie - 480 zł (§ 1 Uchwały). Przepis § 2 Uchwały znalazł zastosowanie w kontrolowanej sprawie jedynie w tym zakresie, że określił maksymalną wysokość stawki kwotowej kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu na kwotę 240 zł (50% z 480 zł). Nie zwalniało to organów obu instancji od ustalenia, ile wyniosły rzeczywiste koszty wykonania usługi, powstałych w wyniku odstąpienia od usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 2a prd) i sprawdzenia, czy koszty te mieszczą się w kwocie, ustalonej na podstawie § 2 Uchwały.

Wojewódzki Sąd prawidłowo ustalił, że wysokość kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu, w trakcie usuwania tego pojazdu, na skutek odstąpienia od usunięcia pojazdu, wyniosła 125 zł (dokument wystawiony przez [...] w [...]), która to kwota mieści się w kwocie, ustalonej na podstawie § 2 Uchwały. Nie ulega wątpliwości, że koszty te powstały na skutek odstąpienia od usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...], nie zaś pojazdu marki [...] o tym samym numerze rejestracyjnym. Dokument ten nie budzi wątpliwości co do jego wiarygodności i autentyczności, a jego porównanie z innymi dokumentami obrazującymi wysokość kosztów powstałych w zbliżonych sytuacjach, nie wskazuje na nieprawidłowe określenie tej kwoty. Czyni to zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa usprawiedliwionym.

Wyrok z 26 października 2017 r. III SA/Wr 651/17 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest nieprawomocny.

Skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a Sąd I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa nie uchylił zaskarżonej decyzji w części, jak i poprzedzającej ją decyzji w części, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa, uchylił zaskarżony wyrok w całości i rozpoznał skargę.

Wobec naruszenia zaskarżoną decyzją prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania art. 130a ust. 2a i ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zdarzenia, powodującego powstanie kosztów), należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 130a ust. 2a i ust. 6 prd oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 245 kpc uchylić zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Prezydenta Miasta [...] co do kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu ponad prawidłowo ustaloną kwotę 125 zł.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 130a ust. 2a i ust. 6 prd oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 245 kpc oraz art. 135 ppsa należało uchylić decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Prezydenta Miasta [...] w części, w której ustalono koszty związane z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu ponad kwotę 125 zł. Na podstawie art. 151 ppsa oddalono skargę w pozostałym zakresie, jako nieusprawiedliwioną. Na podstawie art. 206 ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości.