Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1778/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do jak najlepszego stanu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzja z dnia [...] maja 2016 r., znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania [...]sp.j., od decyzji nr [...] Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nakazującej spółce [...] Spółka Jawna, Al. [...], [...][...] reprezentowanej przez Wspólników panią J. M. oraz pana D. W. doprowadzenie do jak najlepszego stanu witryn i wejść do lokalu użytkowego [...] w budynku na os. [...], położonym na terenie [...] w [...], w zakresie i terminach określonych w tej decyzji - działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 45 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części określającej termin wykonania nakazanych czynności wskazanych w pkt 4 oraz wyznaczył nowy termin ich wykonania: do dnia 30 października 2016 r.; uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej wymaganą dokumentację projektową i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji; w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Miejski Konserwator Zabytków w [...] opisaną wyżej decyzją nakazał spółce [...] Spółka Jawna reprezentowanej przez Wspólników panią J. M. oraz pana D. W. doprowadzenie do jak najlepszego stanu witryn i wejść do lokalu użytkowego [...] w budynku na os. [...] położonym na terenie [...] w [...] poprzez: 1) przywrócenie pierwotnego układu ślusarki bram wejściowych w osiach trzeciej i dziewiątej (licząc od strony wschodniej - al. [...]), tj. ślusarki sześciopolowej z półkolistym nadświetlem, w tym dwuskrzydłowych drzwi z antabami, każde z nich dwupolowe. Ślusarka została objęta inwentaryzacją (oś dziewiąta przed wymianą); 2) opracowanie projektu rekonstrukcji dla przywracanych drzwi, z dopuszczeniem współczesnych systemów (profile aluminiowe). Prace budowlane, na podstawie projektu, nowej ślusarki wymaga uzyskania pozwolenia Miejskiego Konserwatora Zabytków; 3) usunięcie bankomatu zlokalizowanego obecnie w wejściu usytuowanym w dziewiątej osi, 4) naprawienie zgodnie ze sztuką konserwatorską okładzinę kamienną uszkodzoną podczas wymiany ślusarki. Prace wymagają uzyskania pozwolenia MKZ i muszą być wykonane przez uprawnionego konserwatora dziel sztuki zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych (Dz. U. Nr 165, poz. 987). Ponadto, termin wykonania działań określonych w pkt 1-3 wyznaczył do dnia 31 maja 2016 r., a w pkt 4, do dnia 30 października 2015 r.

Organ drugiej instancji wskazał, że właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z faktu, iż budynek położony przy ul. os. [...], w którym znajduje się lokal [...], stanowi wchodzi w skład zespołu zabudowy PI. [...] im. [...] w [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz zlokalizowany jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy [...] w [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2004 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.

Minister podkreślił, że przepis art. 45 ust. 1 pkt 2 nie stanowi podstawy prawnej do nałożenia obowiązku wykonania określonej dokumentacji, w tym wskazanego w punkcie 2 zaskarżonego rozstrzygnięcia, projektu rekonstrukcji dla przywracanych drzwi, z dopuszczeniem współczesnych systemów (profile aluminiowe). Zalecenia tego typu mogą natomiast stanowić treść wystąpień pokontrolnych oraz z całą pewnością ww. projekt powinien być dołączony do wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 października 2015 r. 1 W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona w tej części sentencji, a postępowanie organu pierwszej instancji umorzono w tym zakresie.

Na marginesie organ wskazał, że ww. rozporządzenie z dnia 14 października 2015 r. weszło w życie w dniu 30 listopada 2015 r. i obowiązywało w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy przez organ pierwszej instancji. Wskazane w punkcie 4 przedmiotowego rozstrzygnięcia pouczenie, odnoszące się do konieczności spełnienia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. (Dz. U. Nr 165, poz. 987), jest nieaktualne. Omyłka ta nie ma jednakże wpływu na oceniane rozstrzygnięcie. Ponadto, ze względu na błędne określenie terminu wykonania prac wskazanych w pkt 4 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, tj. do dnia 30 października 2015 r., należało naprawić ten błąd pisarski organu pierwszej instancji i wyznaczyć nowy termin ich przeprowadzenia do dnia 30 października 2016 r. Uchybienie powyższe ma charakter oczywistej omyłki w zakresie określonego roku wykonania prac.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ocenił - zaskarżona decyzja w pozostałej części jest zgodna z prawem. Organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do podjęcia działań określonych w art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż w wyniku przeprowadzonej przez ten organ kontroli ustalono, że bez uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, przy przedmiotowym zabytku przeprowadzono roboty budowlane, obejmujące wymianę ślusarki z otworów drzwiowych w osi 3 i 9 oraz zmianę ich podziałów. Kompozycja elewacji budynku os. [...] od strony pl. [...] pierwotnie składała się z 8 arkadowych otworów okiennych w postaci witryn oraz dwóch arkadowych otworów drzwiowych w osiach 3 i 9 (liczonych od strony al. [...]). W ramach samowolnie wykonanych robót, z otworu w osi 9, usunięto historyczne dwuskrzydłowe, sześciopolowe drzwi z dwupolowym nadświetlem i wprowadzono drzwi jedno skrzydłowe umieszczone centralnie oraz zamontowano bankomat. Otwór drzwiowy w osi 3 opracowany był analogicznie do otworu w osi 9 do lat 80. XX w., kiedy to wprowadzono jednoskrzydłowe drzwi, przy zachowaniu historycznych podziałów jedynie w górnej partii otworu. Obecnie przeprowadzono całkowitą wymianę ślusarki tego otworu. Ponadto, w obu ww. otworach wprowadzono podział powtarzający układ kwater charakterystyczny dla witryn, co, jak stwierdził organ pierwszej instancji, jest niezgodne z pierwotną kompozycją bram i tym samym zniekształca historyczny układ elewacji. W trakcie prac w wielu miejscach uszkodzono kamienną okładzinę elewacji.

Minister wskazał - z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, bezspornie wynika, że ww. działania zostały wykonane samowolnie, z naruszeniem przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przy budynku objętym ochroną konserwatorską, stanowiącym bowiem część układu urbanistycznego dzielnicy [...] w [...] i wchodzącym w skład zespołu budowlanego Pl. [...] im. [...] w [...] [...], wpisanych do rejestru zabytków.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Miejski Konserwator Zabytków w [...] miał zatem podstawy prawne do nałożenia zaskarżoną decyzją obowiązku doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu. Ponadto, jak wskazał organ pierwszej instancji w uzasadnieniu ocenianej decyzji, przekształcenia ślusarki drzwi wejściowych naruszają zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b ww. uchwały, dla obiektów zabytkowych wpisanych do gminnej ewidencji zabytków oraz pozostałych obiektów stanowiących integralną część układu urbanistycznego [...] ustala się nakaz ochrony obiektów polegającej na ochronie elewacji w zakresie: poszczególnych historycznych elementów elewacji takich jak: balustrady balkonów, ozdobne kraty w oknach, witryny, bramy, wejścia, zwijane rolety nad wejściami do lokali użytkowych oraz neony. Natomiast, stosownie do § 9 ust. 3 pkt 1 lit. c dopuszcza się wymianę substancji pod warunkiem odtworzenia ich kształtu, kolorystyki podziałów zgodnie ze stanem pierwotnym.

Zdaniem Ministra - Miejski Konserwator Zabytków w [...] szczegółowo uzasadnił swoją ocenę na temat negatywnego wpływu przeprowadzonych robót na zabytek, wyjaśniając, że usunięta ślusarka pochodziła z okresu budowy budynku, tj. lat 1952 - 1956, z wyjątkiem dolnej części witryny w osi 3, częściowo przekształconej w latach 80. XX w. Natomiast dwuskrzydłowe drzwi w osi 9, z ozdobnymi antabami, posiadały szczególną wartość, ponieważ były jednymi z dwóch zachowanych tego typu drzwi w obrębie całego pl. [...]. Podkreślił również, że elewacje budynków są istotnym elementem wystroju wnętrz architektoniczno-krajobrazowych, podlegających ochronie konserwatorskiej zgodnie z zapisami decyzji nr [...]. Witryny stanowią integralną część wystroju elewacji i współdecydują o wartościach obiektu oraz pierzei placu w obrębie zabytkowego układu urbanistycznego.

Zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości pogląd, zgodnie z którym ingerencję w sposób opracowania elewacji oraz formę i podziały otworów drzwiowych i okiennych, należy traktować jako działania prowadzące do zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, w rozumieniu jakie temu pojęciu przypisuje art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił stanowisko zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ jak wynika z materiału dowodowego, omawiane roboty budowlane mają niekorzystny wpływ na wygląd przedmiotowego budynku, a tym samym układ urbanistyczny dzielnicy [...] w [...] i zespołu budowlanego PI. [...] im. [...] w [...], obniżając jego wartości zabytkowe. Działania organu pierwszej instancji są zgodne obowiązującymi przepisami prawa i nie wynikają z subiektywnej oceny, lecz z prostego zestawienia ocenianego stanu faktycznego z niebudzącą wątpliwości interpretacyjnych treścią normy prawnej. Miejski Konserwator Zabytków w [...] właściwie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne i na podstawie tak zebranego materiału dowodowego prawidłowo ocenił istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy.

W uzasadnieniu decyzji Minister skomentował także stwierdzone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji samowolne wprowadzenie w miejscu pierwotnych witryn w osi 5 i 10 jednoskrzydłowych drzwi w miejsce nierozwieralnego pola środkowego witryny, tworząc zarazem dodatkowy podział poprzeczny (nadproże ościeżnicy). Stwierdził - jeżeli w ocenie organu pierwszej instancji ww. ingerencja jest niedopuszczalna pod względem konserwatorskim, należałoby podjąć stosowne działania z zakresu nadzoru konserwatorskiego także w tym przedmiocie.

Odnosząc się do treści odwołania, Minister ocenił za całkowicie bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez organ pierwszą instancji art. 80 i 8 k.p.a. oraz art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 7 i 77, art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Ministra nie można się zgodzić z argumentem - zobowiązanie właściciela do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób w trybie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może być orzeczone jedynie w przypadku wpisania nieruchomości do rejestru zabytków na podstawie indywidualnej decyzji. Inne nieruchomości, poza wpisanymi do rejestru zabytków, także te położone w układzie urbanistycznym, nie mogą być natomiast objęte tym obowiązkiem.

Minister wskazał - przypadku wpisu obszarowego ochronie prawnej podlegają zewnętrzne cechy wszystkich obiektów tworzących substancję zabytkową układu urbanistycznego. Wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania i kompozycji przestrzennej założenia, a w konsekwencji obejmuje ochroną elementy tworzące ten układ - bez względu na to - czy są one wpisane do tego rejestru indywidualnie. Ochronie konserwatorskiej podlega zatem parcelacja, gabaryty zabudowy, relacje przestrzenne między elementami zabudowy, a także wygląd elewacji budynków położonych na tym obszarze.

Odnosząc się do stwierdzenia odwołującej się spółki, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków w trybie art. 45 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż prace przy budynku zostały wykonane jeszcze przed wpisaniem obiektu do rejestru zabytków na podstawie indywidualnej decyzji, Minister wyjaśnił – [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...] zespół zabudowy PI. [...] im. [...] w [...] [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Natomiast z notatki służbowej sporządzonej w dniu 29 kwietnia 2015 r. przez pracownika Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...], na okoliczność przeprowadzonych oględzin lokalu użytkowego [...] w budynku na os. [...], położonym na terenie [...] w [...], stwierdzono wymianę jedynie witryny w osi 4 oraz rozpoczęcie wymiany witryny w osi 6 tego budynku.

Minister ocenił -przedstawione uwagi, że zastosowanie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami było nieuzasadnione, ponieważ wykonane prace nie spowodowały w niniejszej sprawie zaburzenia wartości zabytkowej całego układu historycznego, w ramach którego zlokalizowany jest obiekt budowlany co więcej, wykonane prace wywarły wręcz pozytywny wpływ na wartości zabytkowe obiektu - stanowią jedynie odmienną ocenę tego samego stanu faktycznego, nie posiadającej jednakże istotnej mocy dowodowej w przedmiotowym postępowaniu, za najcenniejszy walor obiektu zabytkowego uznaje się jego autentyczność.

Za równie nietrafny uznał także Minister zarzut spółki, że organ I instancji w sposób bezzasadny uznał prymat interesu ogólnego, który w niniejszej sprawie nie został w ogóle naruszony, nad uzasadnionym interesem indywidualnym właściciela lokalu.

Minister podkreślił - Miejski Konserwator Zabytków w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że zgodnie z zasadami konserwatorskimi dopuszcza się modernizację bądź całkowitą wymianę zniszczonej substancji, pod warunkiem zachowania formy. Należy dążyć do utrzymania podziałów, proporcji oraz zbliżonych profili witryn. Jednak niedopuszczalnym jest swobodne kształtowanie witryn mających istotne znaczenie dla wyrazu architektonicznego zabytkowej elewacji. Mając na względzie również interes strony, odstąpił od nakazu w zakresie sześciu witryn lokalu, wskazując, że wprowadzone zmiany są dopuszczalne pod względem konserwatorskim, ponieważ wymieniona ślusarka powtarza historyczne podziały w osiach.

Minister wskazał, że organ konserwatorski przede wszystkim zobowiązany jest do dbałości o zachowanie oryginalnej substancji zabytkowej, jak również historycznie ukształtowanego wyglądu oraz zapobiegania wszelkim działaniom, które mogłyby spowodować obniżenie lub utratę chronionych wartości zabytku. Zadanie to jest realizowane między innymi poprzez prowadzenie nadzoru konserwatorskiego. Ponadto, w świetle ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany. Odpowiedzialny za jej realizację jest bowiem aktualny dysponent zabytku, czyli jego aktualny właściciel lub posiadacz. Zatem wpisanie budynku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli lub użytkowników obowiązek przestrzegania rygorów tej ustawy. Obowiązek sprawowania przez właściciela lub posiadacza opieki nad zabytkiem został przez ustawodawcę określony w art. 5 powołanej ustawy, zgodnie z którym, opieka ta polega w szczególności na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, a także korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Rola dysponenta zabytku sprowadza się zatem do starannego postępowania w stosunku do zabytku, utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu, ze względu na jego walory architektoniczne, historyczne czy naukowe. Zatem zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, stosownie do ww. art. 5 pkt 3 i 4 tej ustawy.

W podsumowaniu Minister stwierdził, że na podstawie powyższych ustaleń należało uchylić zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania nakazanych czynności wskazanych w pkt 2 i pkt 4, wyznaczyć nowy termin ich wykonania do dnia 30 października 2016 r. oraz uchylić w części określającej wymaganą dokumentację projektową i w tym zakresie umorzyć postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzje wniosła [...] spółka jawna z siedziba w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa administracyjnego procesowego i materialnego tj.:· art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez bezzasadne nakazanie reprezentowanej przeze mnie spółce doprowadzenia do jak najlepszego stanu witryn i wejść w sposób wskazany w zaskarżonej decyzji, podczas gdy przedmiotowe witryny w chwili obecnej posiadają bardzo dobry stan,· art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niedokładne zbadanie materiału dowodowego,· art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,· art. 107 § 3k.p.a., poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia,· art. 138 § 2 k.p.a.

Na podstawie ww. zarzutów skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych.

Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał wcześniej prezentowana argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu drugiej instancji, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.

Wbrew zarzutom skargi postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem wszystkich ustawowych zasad wynikających z art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.

W sprawie ustalono wszystkie istotne okoliczności faktyczne, a podjęte rozstrzygniecie znalazło wyczerpujące uzasadnienie prawne.

Ustalono, że doszło do wykonania zakwestionowanych prac przy zabytku. Dla podjętej oceny w tym przedmiocie nie miało kluczowego znaczenia to, kiedy sam budynek został wpisany do rejestru zabytków na podstawie indywidualnej decyzji.

Wbrew stanowisku skarżącej zgodnie doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób w trybie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może być orzeczone także w związku z położeniem przedmiotowego obiektu w układzie urbanistycznym, z uwagi na zakres interwencji odnoszący się do elementów elewacji budynku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w wyroku z dnia 29 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2152/10, LEX nr 1152142 - wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego jest wpisem obszarowym, a nie indywidualnym, co nie oznacza, że obiekty znajdujące się na takim obszarze nie podlegają ochronie zabytków. Wprost przeciwnie, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na tym obszarze obiekty. Inny natomiast jest tylko zakres ochrony takich obiektów niż obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. W przypadku wpisu obszarowego ochronie podlegają zewnętrzne cechy obiektów (tworzące substancję zabytkową). W przypadku wpisu indywidualnego ochrona jest szersza, gdyż obejmuje również wnętrze obiektu, co oznacza, że zezwoleń konserwatora zabytków wymagają również prace budowlane prowadzone wewnątrz budynki wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków. W przypadku wpisania do rejestru zabytków zespołu budowlanego jego elementami są budynki (obiekty budowlane) tworzące ten zespół. W takim przypadku przedmiotem ochrony jest ten zespół, który tworzą wchodzące w jego skład budynki, ze względu na wyróżniające cechy zespołu (art. 3 pkt 13 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), natomiast w razie wpisania do rejestru zabytków dodatkowo takiego budynku (nieruchomości), który wchodzi w skład zespołu budowlanego, przedmiotem ochrony dodatkowej jest sam budynek ze względu na cechy zabytkowe tego budynku. W takim przypadku zakres ochrony konserwatorskiej jest, jak już wyżej wskazano szerszy.

Nie jest uprawniony zarzut skargi, że zastosowanie art. 45 ww. ustawy nie było uzasadnione w niniejszej sprawie, nawet przyjmując odmienne od powyższego stanowisko, ponieważ wbrew twierdzeniom organów obu instancji, wykonane prace nie spowodowały zaburzenia pierwotnej koncepcji elewacji, czy też jej formy. W tym kontekście Sąd podziela argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Stanowisko skarżącej wynika z jej subiektywnej (także w odniesieniu do bankomatu) oceny nie popartej wiedzą, którą dysponował wyspecjalizowany organ konserwatorski. Skarżąca spółka wskazuje np. - przedmiotowa ślusarka prawie dosłownie imituje poprzednią. Ochrona zabytku skupia się jednak na dążeniu do zachowania jego autentyczności i żaden nawet najlepiej przygotowany element stanowiący imitację oryginału nie może być porównywalny z oryginałem gdy ten się zachował. Wbrew temu co skarżącą podkreśla w ochronie zabytków nie chodzi o podwyższenie estetyki obiektu przy pomocy wprowadzania nie oryginalnych jego elementów.

Podkreślmy - to konserwator, w myśl art. 89 pkt 2 ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jest organem wyspecjalizowanym i samodzielnie, bez potrzeby odwoływania się do opinii specjalistów jest uprawniony do oceny, jaka ingerencja w zabytek jest dopuszczalna, i jak należy go chronić.

Należy w pełni zgodzić się z przywołanym w skardze podglądem Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 roku (III ARN 49/93) - "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli".

Zdaniem Sądu rozstrzygniecie podjęte jak w zaskarżonej decyzji, w szczególności po wyeliminowaniu części rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w pełni odpowiada przepisom prawa i nie prowadzi do naruszenia interesu indywidualnego poprzez danie pierwszeństwa interesowi publicznemu.

Jak wynika z treści art. 5 ust. 4 ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Z kolei art. 4 cytowanej ustawy nakłada na organ konserwatorski obowiązek mówiący, że ,, ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych (...) umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytku''.

Powtórzmy, nakaz nałożony na spółkę zmierza li tylko do zachowania autentyczności i jednorodności rozwiązań architektonicznych obszaru zabytkowego. W interesie społecznym leży ochrona i niedopuszczenie do zniszczenia historycznego wyrazu architektonicznego chronionego terenu.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).