Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 673/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 1, art. 30b ust. 4, art. 30c ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w J. G. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu zgłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w J. G. – dalej: Spółka lub Wnioskodawca, zwróciła się o dofinansowanie projektu pn. "Uruchomienie nowego hotelu w S." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013 (RPO WD), zarejestrowany pod nr [...].

Pismem z dnia [...]r., o nr [...], D. I. P. (DIP) poinformowała skarżącą Spółkę o tym, iż jej wniosek został wpisany na listę projektów nierekomendowanych do udzielenia dofinansowania (wniosków odrzuconych) z powodu niespełniania części kluczowych kryteriów oceny merytorycznej, tj. kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" oraz "Efektywność ekonomiczna projektu".

W uzasadnieniu oceny merytorycznej w odniesieniu do zakwestionowanego kryterium "sytuacja finansowa Wnioskodawcy" podniesiono, że po pierwsze promesa kredytowa złożona przez wnioskodawcę nie spełnia wymogów stawianych przez DIP albowiem jest to promesa warunkowa, a po drugie sytuacja finansowa wnioskodawcy, biorąc pod uwagę wyniki finansowe przedstawione w sprawozdaniach finansowych, nie dają podstaw do uznania, że sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje prawidłową realizację projektu. Brak ponadto wskazania, z jakich źródeł miałaby zostac dokonana wpłata własna, która, łącznie z wnioskowaną dotacją i kredytem warunkuje realizację projektu. W odniesieniu do kryterium "Efektywność ekonomiczna projektu" stwierdzono, że wartości wskaźników NPV i IRR osiągnięte po przeszacowaniu po dokonaniu korekt wartości środków nie gwarantują opłacalności projektu.

Skarżąca spółka złożyła w dniu [...] r. odwołanie, w którym zarzuciła nieadekwatność dokonanej oceny w stosunku do zawartej w niej informacji. Strona w szczególności wskazała, że z uwagi na krótki czas trwania konkursu nie zdążyła uzyskać promesy kredytowej, bowiem przedłużała się weryfikacja jej wniosku przez Oddział banku "B" SA w J. G.. W konsekwencji Spółka otrzymała tylko promesę warunkową. Strona skarżąca nie zgadza się z oceną, że sytuacja finansowa Spółki nie gwarantuje realizacji projektu. Wyjaśniła, że w [...] i [...] r. głównym źródłem jej przychodów był wynajem nieruchomości położonej w J. G. przy ul. [...], natomiast od [...] r. Spółka intensywnie inwestowała celem rozszerzenia działalności o prowadzenie [...]. Od [...] r. [...] zaczęło generować przychody – jednak ta działalność nie stanowi głównego źródła finansowania inwestycji. Dodatkowe źródło finansowania inwestycji stanowią nieruchomości wnioskodawcy o łącznej wartości ok. [...] mln zł. Spółka wyjaśniła również, że podane we wniosku prognozowane przychody z działalności turystycznej wynikały z orientacji rynkowych oraz ogromnych możliwości sprzedażowych, o czym świadczą m.in. posiadane licencje na prowadzenie sprzedaży [...] i zawarta korzystna umowa z kontrahentem [...]. Odnosząc się do kwestii negatywnej oceny kryterium 3.2. "Efektywność ekonomiczna projektu" Spółka zauważyła, że nie można podważać możliwości dokapitalizowania spółki przez obecnego właściciela, a w wytycznych do złożenia wniosku nie ma obowiązku złożenia załączników potwierdzających źródło, z którego pochodzą te środki. Jeżeli natomiast IP uważała, ze źródło to jest niepewne i powinno być udokumentowane, to należało wystąpić o uzupełnienie tych informacji. Nadto skarżąca załączyła do odwołania opinię pracownika "C" we W. potwierdzającą jej zdaniem spełnianie kryteriów merytorycznych: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" oraz "Efektywność ekonomiczna projektu", a nadto prawidłową promesę leasingową.

W wyniku rozpatrzenia tegoż odwołania, DIP pismem z dnia [...]r., nr [...] uwzględniła zarzuty skarżącej Spółki odnoszące się do kryterium kluczowego "Efektywność ekonomiczna projektu" oraz kryterium dodatkowego "Jakość uzasadnienia przedstawionych wydatków". Jednocześnie podtrzymała w całości stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...]r. odnośnie kryterium kluczowego "sytuacja finansowa Wnioskodawcy", uznając, iż tego kryterium Spółka nie spełnia. DIP, odnosząc się do argumentu odwołania o trudnościach z uzyskaniem na czas promesy bankowej, wskazała, że wnioskodawcy mieli miesiąc na przygotowanie prawidłowej dokumentacji aplikacyjnej, a ponadto tak duży projekt wymagał dłuższych prac przygotowawczych, co potwierdza sama Spółka. Ponadto do odwołania dołączono promesę leasingową, która zupełnie nie ma odzwierciedlenia we wniosku. W kwestii wyjaśnień o posiadanych przez Spółkę nieruchomościach i ich wartości DIP zauważyła, że sam wnioskodawca przyznał, iż we wniosku nie wykazano całego majątku; nie przedstawiono też we wniosku, w założeniach wnioskodawcy do sprawozdania finansowego, wartości posiadanych nieruchomości – a oceniający opierali się o dane w tym wniosku zawarte. Ponadto DIP podkreśliła, że zgodnie z Wytycznymi dla wnioskodawców w ramach w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013, (dalej: Wytyczne) w przypadku finansowania projektu przez wnioskodawcę z własnych źródeł, przy ocenie spełnienia kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" brane są pod uwagę dokumenty potwierdzające finansowanie własne, wobec czego wnioskodawca ma możliwość dołączenia do wniosku takich, innych niż promesa kredytowa/leasingowa, dokumentów. Ponadto w odwołaniu nie ustosunkowała Spółka się do stawianych wnioskowi zarzutów, iż brak jest w nim wskazania źródeł, z jakich zostanie dokonana wpłata własna, przy czym we wniosku nie ma informacji o nieruchomości głównego udziałowca J. A., na którą, jako ewentualne źródło finansowania, powołano się w odwołaniu. Wnioskodawca nie wskazał także żadnych dokumentów oraz nie wyjaśnił kwestii dokonania ewentualnych dopłat przez wspólników Spółki, wobec czego nie można uznać, że takie dopłaty nastąpią. Wreszcie DIP oceniła jako niespójne, informacje wnioskodawcy zawarte we wniosku i odwołaniu co do generowania przychodów (o prognozowanym w [...] wzroście o [...] % w stosunku do [...] r.), mających stanowić pokrycie przyszłych zobowiązań Spółki.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca spółka złożyła w dniu [...]r. do Instytucji Zarządzającej (IZ) RPO wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zgadzając się z argumentami dotyczącymi wykazania się przez Wnioskodawcę wystarczająco dobrą sytuacją finansową, Spółka podniosła, że skoro ten sam projekt wykazuje odpowiednią efektywność, co potwierdzono promesą leasingową, bardziej wymagającą od strony zabezpieczeń i planowanych wolnych strumieni pieniężnych, to równocześnie te same argumenty nie mogą tworzyć sprzeczności co do możliwości realizacji finansowej tego projektu. Jeśli projekt wykazuje zadawalające stopy zwrotu, to jego realizacja jest możliwa. Strona argumentowała również, że wniosek ma charakter oświadczenia, wobec czego złożenie przez wnioskodawcę deklaracji podniesienia kapitału nie powinno wymagać udowodnienia tych deklaracji. Ponadto w Wytycznych nie ma żadnych wskazówek co do tego, jak przedsiębiorstwo ma wykazać swoją zdolność finansową. Spółka także zarzuciła, że skoro były wątpliwości co do źródeł dokonywanych przez udziałowców dopłat do kapitału, to oceniający mieli możliwość wystąpienia do Wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia i Spółka mogłaby przedstawić szereg dokumentów potwierdzających możliwości dopłat do kapitału. Przedłożone z odwołaniem opinie pracowników "C" potwierdzają też, że sytuacja finansowa Spółki jest stabilna, a majątek osobisty głównego udziałowca zabezpiecza realizację całej inwestycji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został uwzględniony, o czym poinformowano Spółkę pismem z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia IZ podtrzymała argumentację zawartą w rozstrzygnięciu odwołania przez DIP, a nadto szczegółowo odniosła się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności zwracając uwagę, że znaczna część informacji, podawanych obecnie przez Spółkę, powinna była znaleźć się w dokumentacji aplikacyjnej wniosku o dofinansowanie. Niedopuszczalne jest uzupełnianie dokumentacji aplikacyjnej na etapie oceny merytorycznej.

W skardze na powyższe pismo Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 26 ust. 2 ustawy z Dia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 84, poz. 712) przez zastosowanie do oceny projektu kryteriów oceny, które nie uwzględniały zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów ramach programu. Zdaniem strony zasada ta została naruszona przez fakt niewskazania we wzorach wniosków o dofinansowanie, jakie dokumenty należy załączyć w razie finansowania projektu środkami własnymi, podczas gdy w wypadku finansowania zewnętrznego taka informacja znalazła odzwierciedlenie w wykazie załączników do wniosku. Jak podniesiono w skardze, skarżący mógłby bez przeszkód załączyć dokumenty wskazujące na pochodzenie źródeł finansowania wewnętrznego, jednak brak stosownej informacji w wykazie załączników nie wskazywał na konieczność ich przedkładania. Umieszczenie na liście załączników do wniosku jedynie promesy bankowej, bez jednoznacznego wskazania, jakie dokumenty powinny być składane do wniosku na potwierdzenie możliwości finansowania projektu z kapitału własnego jest rażącym naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów. Skutkiem powyższego jest niejasność reguł stosowanych przy ocenie projektów, która doprowadziła do nie uzasadnionego uprzywilejowania wnioskodawców dysponujących promesą bankową. W efekcie Spółka nie przedłożyła stosownych dokumentów na potwierdzenie możliwości finansowania projektu środkami własnymi, co doprowadziło do stwierdzenia, że nie spełniła kluczowego kryterium oceny wniosku – podczas gdy właściwa analiza sytuacji finansowej Spółki prowadzi do wniosku, że jej umożliwia ona tego rodzaju finansowanie. Tym samym uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 uppr przez brak przejrzystości reguł w odniesieniu do kryteriów stosowanych do oceny wniosków o dofinansowanie projektów.

Skarżąca Spółka zarzuciła ponadto, że w opisanej sytuacji organ oceniający nie skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w § 5 ust. 9, 11 i 13 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów i nie wezwał Spółki do złożenia wyjaśnień, mających na celu ułatwienie właściwej interpretacji treści zawartych we wniosku o dofinansowanie lub nie zażądał uzyskania dodatkowej opinii innego eksperta. Nieskorzystanie z powyższych uprawnień stanowiło ze strony organu naruszenie § 5 ust. 9 powołanego Regulaminu i spowodowało nierozpatrzenie wniosku pomimo istotnych wątpliwości, które bezprawnie rozstrzygnięto na niekorzyść wnioskodawcy. Spółka podkreśliła dodatkowo, że po zapoznaniu się z uzasadnieniem informacji o wpisie projektu na listę projektów nierekomendowanych do dofinansowania, do dowołania dołączono stosowną dokumentację, pozwalającą na usunięcie wątpliwości – co dzięki wyjaśnieniom byłoby możliwe już na wcześniejszym etapie. W opinii skarżącej Spółki załączone do odwołania dokumenty w dużym stopniu uprawdopodabniały prawidłową sytuację finansową Spółki, obejmowały bowiem opinię sporządzoną przez specjalistę w dziedzinie ekonomii oraz promesę leasingową. Promesy tej Spółka nie mogła załączyć do wniosku, bowiem proces rozpatrywania wniosku o udzielenie promesy został sfinalizowany po zakończeniu pierwszego etapu rozpatrywania wniosków o dofinansowanie projektu.

Odpowiadając na skargę Marszałek Województwa D. – działając jako Instytucja Zarządzająca, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Instytucja Zarządzająca nie zgadza się z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania. Wbrew bowiem zarzutom skargi Wytyczne dla wnioskodawców nie przewidują obowiązku złożenia stosownych dokumentów wyłącznie w przypadku finansowania zewnętrznego. Przedłożenie wymienionych w wytycznych dokumentów powoduje przyjęcie, że kryterium "sytuacja finansowa wnioskodawcy" uznaje się za spełnione bez przeprowadzania oceny sytuacji finansowej; w przeciwnym wypadku ocena jest wymagana. Obowiązek złożenia dokumentów poświadczających stan sytuacji finansowej wnioskodawcy został nałożony na wnioskodawców w ogłoszeniu o naborze – gdzie wskazano na konieczność przygotowania dokumentacji zgodnie z wymienionymi w ogłoszeniu dokumentami. Wytyczne, do których odwołano się w ogłoszeniu przewidują, że wnioskodawca może finansować inwestycję ze źródeł w zasadzie dowolnych, a dokumenty potwierdzające wybrane źródło finansowania będą brane pod uwagę przy ocenie projektu przez Komisję Oceniającą w ramach kryterium "sytuacja finansowa wnioskodawcy". W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka dokumenty takie jak promesa leasingowa oraz operaty szacunkowe dotyczące nieruchomości złożyła dopiero przy odwołaniu, a zatem należało je ocenić jako spóźnione. Ponadto, jak podkreślono w odpowiedzi na skargę, argumentacja skarżącej Spółki jest niespójna, bowiem sama podkreśla, że miała świadomość, iż wobec nieprzedłożenia promesy bankowej jej sytuacja finansowa będzie podlegała analizie - a zatem musiała sobie zdawać sprawę z konieczności przedłożenia dokumentów, które stanowiłyby merytoryczną podstawę do dokonania takiej analizy.

Jako chybiony oceniono w odpowiedzi na skargę także zarzut rażącego naruszenia § 5 Regulaminu pracy KOP, poprzez nieskorzystanie przez ekspertów z możliwości zwrócenia się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień. Odwołując się do treści powyższego regulaminu IŻ podniosła że wystąpienie do wnioskodawcy jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem ekspertów, którzy suwerennie podejmują decyzję w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie słusznie eksperci uznali, że nie było podstaw do zwrócenia się o złożenie wyjaśnień, tym bardziej, że zgodnie z treścią cytowanego regulaminu możliwość zwrócenia się o wyjaśnienia dotyczy " interpretacji zapisow zawartych we wniosku, natomiast w rozpoznawanej sprawie zaistniały wątpliwości dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawcy, wobec jej niedstatecznego udokumentowania, nie zaś wątpliwości interpretacyjne co do treści wniosku. Końcowo IZ stwierdziła, że nawet gdyby reguły konkursu przewidywały załączanie dokumentów w ramach składanych w powyższym trybie wyjaśnień, to nie miałoby to znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem promesę leasingową oraz opinię pracownika naukowego "C" we W., na które powołuje się Spółka, dołączyła już po przeprowadzonej ocenie wniosku o dofinansowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność - wymienione w art. 3 § 2 cyt. ustawy. Jak wynika jednakże z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych. Jak wynika bowiem z art. 30 c ust. 1 powołanej ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. Cyt. przepis został dodany na mocy art. 6 pkt 27 ustawy z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności (Dz.U. nr 216, poz. 1370). Zgodnie z przepisem art. 30 c ust. 2 ustawy skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że kontrola sądowo administracyjna opiera się na kryterium zgodności z prawem. Realizacja programów operacyjnych odbywa się w zgodzie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z art. 25 pkt 1 tej ustawy za prawidłową realizację programu odpowiada: w przypadku programu operacyjnego - instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa. Stosownie do art. 29 ust. 1 w/w ustawy, wyłonienie projektów do dofinansowania następuje w drodze konkursu. Jego reguły, w tym szczegółowe wymagania i procedury dotyczące wniosków o dofinansowanie, jak i ich oceny, zawarte są w dokumentacji, na którą w niniejszej sprawie składają się w szczególności: zapisy "Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013", "Szczegółowego Opisu Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (Uszczegółowienie RPO WD)", "Wytyczne dla Wnioskodawców w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013, Schemat 1.1.D1 Dotacje inwestycyjne dla MŚP zwiększające atrakcyjność turystyczną regionu", Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego i IZ RPO. System realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego nie mieści się co prawda w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego określonego w art. 87 Konstytucji RP, nie jest wydany przez konstytucyjnie upoważniony organ do wydawania przepisów prawa i nie jest publikowany w sposób przyjęty dla publikacji aktów normatywnych. Jednakże pomimo tych wad omawianemu systemowi realizacji programu przyznać należy walor źródła prawa, gdyż regulacje w nim zawarte mają umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie i są dla nich wiążące (vide wyrok WSA w Opolu z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Op 600/10, wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 797/10). Spełniają zatem te akty kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Projekt zgłoszony przez skarżącą Spółkę do konkursu organizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013, pozytywnie przeszedł ocenę od strony formalnej został oceniony generalnie wysoko, zdobywając zarówno w ramach kryteriów merytorycznych, jak i kryteriów sektorowych znacząco większą ilość punktów, niż minimalna, tym niemniej nie został rekomendowany do udzielenia dofinansowania, gdyż – zdaniem oceniających projekt członków Komisji Oceny Projektów (KOP) nie spełnił części kryteriów kluczowych, w tym kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Kryterium to zostało obszernie omówione we wskazanym w ogłoszeniu o konkursie dokumencie ,,Kryteria wyboru operacji finansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013", dostępnym na podanej stronie internetowej. Z treści ogłoszenia wynikało przy tym, że kryteria merytoryczne, specyficzne dla Schematu 1.1.D1 podzielono na kryteria kluczowe (obligatoryjne) oraz kryteria dodatkowe. Niespełnienie kryteriów kluczowych skutkuje odrzuceniem wniosku.

W rozpoznawanej sprawie obu członków Komisji Oceny Projektów (KOP) oceniających wniosek Spółki uznało, że w zakresie wskazanego wyżej kryterium Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja finansowa gwarantuje realizację programu. Uzasadnienia ocen członków KOP wskazują na istotne elementy ważące na ocenie sytuacji i możliwości finansowych Spółki, takie jak brak właściwego udokumentowania finansowania zewnętrznego i wykazania źródeł wpłaty własnej, a także niepełne, niedostatecznie wyjaśnione lub uwiarygodnione informacje dotyczące zabezpieczenia w majątku Spółki czy prognozowanych wyników finansowych w kolejnych latach. Kwestie takie, jak stuprocentowe zabezpieczenie środków z kredytu, wykazanie własnych możliwości finansowych i wskazanie ich źródeł jawią się jako szczególnie ważkie w sytuacji, gdy z wniosku wynika, że możliwość wykonania projektu zależy od łącznego spełnienia warunku otrzymania dotacji, kredytu oraz wpłaty własnej. Sama Spółka, co wymaga podkreślenia, nie kwestionuje, że złożona przez nią wraz z wnioskiem dokumentacja nie była prawidłowa (np. przedłożenie warunkowej promesy bankowej w sytuacji, gdy z Wytycznych wynikało, że dowodem powinna być promesa bankowa lub leasingowa, brak udokumentowania źródeł wpłat własnych) i kompletna. Znajduje to zresztą potwierdzenie w twierdzeniach skargi - "Skarżący pokierowany błędną formułą wniosku, nie przedłożył stosownych dokumentów na potwierdzenie możliwości finansowania projektu środkami własnymi", a także w tym, że szereg argumentów i wyjaśnień, dostarczających tak istotnych informacji, jak np. wartość nieruchomości posiadanych przez Spółkę, możliwość upłynnienia majątku jej głównego udziałowca i wartość tego majątku, podniesiono dopiero w odwołaniu czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Również dopiero na etapie polemiki z oceną KOP Spółka dostarczyła dokumenty takie jak promesa leasingowa, dokumenty potwierdzające dopłaty wspólników. Tymczasem konkursowy tryb wyboru projektów wiąże się z jednej strony z obowiązkiem organizatora do możliwie precyzyjnego, przejrzystego i dostępnego dla potencjalnych beneficjentów określenia warunków konkursu, udostępnienia ich i wskazania terminu składania wniosków, z drugiej zaś z obowiązkiem wnioskodawców przygotowania wniosków o dofinansowanie w sposób zgodny z tymi wymogami i w terminie określonym w regulaminie konkursu. Stąd też słuszny jest argument Instytucji Zarządzającej, która stwierdziła, odnosząc się do podniesionych w toku procedury odwoławczej argumentów Spółki i powołanych przez nią nowych - w stosunku do wniosku - okoliczności i dokumentów, że informacje takie, istotne w kontekście finansowania projektu powinny bezwzględnie znaleźć się w dokumentacji aplikacyjnej wniosku o dofinansowanie. W przeciwnym wypadku trzeba by przyjąć, że etap merytoryczny wyboru projektów, związany z weryfikacją i analizą danych, może być "rozciągnięty" także na stadia odwoławcze, w których wciąż można uzupełniać i poprawiać wnioski, mimo upływu terminu do ich przygotowania i składania. Jednak uruchomienie procedury odwoławczej w przypadku niezakwalifikowania wniosku do dofinansowania ma na celu kontrolę i ewentualna konwalidację postępowania weryfikacyjnego w stosunku do wniosków, a nie dalsze tego prowadzenie. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1208/10, w którym stwierdził: "Wprowadzenie wymogu przedstawienia niezbędnych dokumentów w terminie przewidzianym do składania wniosków o dofinansowanie jest tylko jednym z przejawów realizacji postulatu takiego ukształtowania systemów realizacji, by możliwy był sprawny rozdział środków, czemu służy stworzenie mechanizmów skłaniających beneficjentów do przygotowania wniosków na tyle wyczerpująco, by możliwe było szybkie ich rozpoznanie bez potrzeby oczekiwania na przeprowadzenie czasochłonnych procedur. Podobne cele przyświecały ustawodawcy ustanawiającemu wymogi uproszczonych procedur odwoławczych oraz stwarzającego warunki do sprawnego przeprowadzenia postępowania sądowo administracyjnego". W dalszej części tego wyroku NSA stanął na stanowisku, że to właśnie stworzenie jednym podmiotom warunków do uzupełniania wniosków po terminie obowiązującym inne podmioty oznaczałoby w istocie uprzywilejowanie później utworzonych podmiotów kosztem tych, które podjęły trud odpowiednio wcześniejszego zakończenia stadium organizacyjnego po to, by móc uczestniczyć w konkursie.

Tak więc zarzuty skargi zmierzają nie tyle do wykazania, że już na etapie wniosku Spółka w sposób zgodny z wymogami obowiązującymi w konkursie wykazała zdolność finansową do realizacji programu, ale, że IZ nie wywiązała się z obowiązku ukształtowania reguł konkursu w sposób zgodny z przepisami prawa.

W art. 26 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wskazano w pkt 16, że do zadań instytucji zarządzającej należy wypełnianie obowiązków związanych z określeniem systemu realizacji programu operacyjnego i zapewnienie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego. Z kolei w ust. 2 powołanego artykułu wskazano, iż instytucja zarządzająca wykonując zadania, o których mowa w ust. 1 powinna uwzględnić zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Na podstawie powyższych regulacji instytucja zarządzająca otrzymała zatem uprawnienia do określenia swoistej procedury postępowania przy dokonywaniu oceny projektów ubiegających się o dofinansowanie. Istotne jest natomiast, jak już zaznaczono, by stosowane przez nią zasady były sformułowane w sposób przejrzysty i nie prowadziły do nieuzasadnionej preferencji jednych podmiotów w stosunku do innych.

W tym miejscu wypada wskazać, że konkurs, do którego zgłosiła projekt skarżąca Spółka, został ogłoszony na stronie internetowej, a w ogłoszeniu wymieniono wszystkie dokumenty związane z tym konkursem i zawierające stosowane w nim zasady oraz wymogi, oraz podano kryteria wyboru projektów (pkt VIII). Strona skarżąca przystępując do przedmiotowego konkursu zobowiązana była więc wnikliwie zapoznać się z regulaminem konkursu i jego załącznikami i złożyć pełną dokumentację konkursową. Wśród wymienionych w ogłoszeniu dokumentów były także powołane Wytyczne, w których omówiono m.in. wymogi dokumentacyjne dotyczące spełnienia kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". W dokumencie tym zaznaczono m. in., że ocena posiadania przez Wnioskodawcę zdolności finansowej oraz zapewnienie źródeł finansowania, stanowi jedno z kryteriów merytorycznych kluczowych oceny projektu i uzyskanie negatywnej oceny w tym kryterium skutkować będzie odrzuceniem wniosku, dlatego istotne jest udokumentowanie źródeł finansowania projektu, zarówno źródeł zewnętrznych, jak i własnych przedsiębiorcy. W przypadku deklarowanego finansowania projektu źródłami zewnętrznymi takimi jak kredyt i leasing, złożenie wniosku o dofinansowanie łącznie z kopią promesy/umowy kredytowej lub kopią promesy leasingowej, jest podstawą otrzymania pozytywnej oceny w ramach kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Przy czym promesa/umowa kredytowa lub promesa leasingowa muszą opiewać na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania. Oceniający mogą w szczególnych przypadkach poddać promesę analizie i zakwestionować spełnienie tego kryterium. Wnioskodawca może również finansować projekt z innych źródeł (np. dopłaty do kapitału, podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczka od udziałowców itp.). Dokumenty to potwierdzające brane są pod uwagę przy ocenie przez Komisję Oceny Projektów (KOP) w ramach kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy".

Zdaniem Sądu powyższy zapis nie budzi wątpliwości, że ocena KOP w zakresie spełnienia powyższego kryterium, w razie finansowania przez wnioskodawcę projektu z własnych źródeł, z założenia miała bazować na dokumentacji potwierdzającej źródła takiego finansowania. Jest to kryterium kluczowe, a zatem szczególnie istotne jest przekonanie oceniających, że wnioskodawca rzeczywiście ma takie źródła i ich potwierdzenie. Przekonanie to nie może polegać na złożeniu oświadczeń. Z uwagi na różnorodność źródeł własnych finansowania Wytyczne nie narzucają rodzaju dokumentów, jakie w odniesieniu do tego sposobu finansowania będą brane pod uwagę przy ocenie wniosku i dokumentacja ta nie stanowi kryterium formalnego. Wnioskodawca musi jednak mieć wciąż na uwadze, że uczestniczy w konkursie i pominięcie przy składaniu wniosku pewnych informacji lub brak wiarygodnego potwierdzenia powoływanych faktów, może przesądzić o odrzuceniu jego wniosku. Da Ne, jakie wnioskodawca zawrze we wniosku muszą bowiem tworzyć zbiór takich informacji, które są wymagane dla danego konkursu i które można zweryfikować celem dokonania oceny według przyjętych kryteriów (por. też wyrok NSA z 30 marca 2010 r., sygn. akt III GSK 309/10). Jak bowiem stwierdził NSA w powołanym wyżej wyroku z dnia 5 listopada 2010 r., do dofinansowania wybierane są bowiem najlepiej przygotowane projekty, których realizacja pod względem finansowym, uwzględniającym przede wszystkim wkład własny beneficjenta, nie budzi u oceniających jakichkolwiek zastrzeżeń. Dokonując tej oceny instytucja zarządzająca opiera się na swobodnej ocenie zbliżonej w swym charakterze do instytucji uznania administracyjnego, jakkolwiek ocena ta nie może być dowolna. W tym zakresie istotne jest zatem właściwe jej uzasadnienie. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem tutejszego Sądu, zastrzeżenia podniesione w stosunku do wniosku przez oceniających były zasadne i zostały umotywowane. Obszernie i przekonująco zostało również uzasadnione, dlaczego zmiana punktacji i częściowe uwzględnienie zarzutów odwołania w odniesieniu do kryterium "Efektywność ekonomiczna projektu" nie mogło zmienić decyzji o odrzuceniu wniosku. Należy przy tym mieć na uwadze, że stworzenie przekonującej kalkulacji opłacalności projektu – które bazuje w dużej mierze na prognozach, nie musi się przekładać na ocenę kryterium " Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", gdzie istotne są funkcje gwarancyjne.

W ocenie Sądu zatem, Instytucja Zarządzająca, opracowując i udostępniając zasady konkursu, w tym szczegółowe i instrukcje i wytyczne co do wypełniania wniosków i udokumentowania zawartych w nich informacji, zapewniła realizację zasad przejrzystości i równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu. Wbrew twierdzeniom skargi, zawarte w Wytycznych wymogi dokumentowania źródeł finansowania projektu, podobnie jak zasady stosowane przy ocenie projektów, są przejrzyste i zrozumiałe.

Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów , że członkowie KOP , skoro mieli wątpliwości co do rzetelności oświadczenia Wnioskodawcy o posiadaniu możliwości finansowych gwarantujących płynna i terminową realizację projektu, Sąd uznał ten zarzut za bezzasadny. Zgadzając się z Instytucją Zarządzającą, że określona w § 5 ust. 9, 11 i 13 instytucja wystąpienia o dodatkowe wyjaśnienia di wnioskodawcy ma charakter uprawnienia ekspertów, należy przede wszystkim wskazać, że uprawnienie to nie ma służyć uzupełnianiu czy poprawianiu wniosku, ale umożliwiać rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości co do jego treści, zrozumienia intencji wnioskodawcy, bądź lepsze zrozumienie skomplikowanej materii wniosku. Żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem przyczyną zakwestionowania wniosku w zakresie kluczowego kryterium nie były jego niejasności, ale fakt, że zawarte w nim, zrozumiałe, informacje, nie potwierdzały że Spółka jest w wystarczająco dobrej kondycji finansowej, by gwarantować płynną realizację programu.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Wniosek Marszałka Województwa D. o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, bowiem zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), mającym odpowiednie zastosowanie w sprawie na mocy art. 30 e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie skarżącemu od organu, w razie uwzględnienia skargi (art. 200 i 201 tej ustawy).