Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2314/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy L. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie realizacji obowiązku szkolnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z dnia [...] września 2020 r., na podstawie art. 91 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z poźn. zm.), zwanej dalej u.s.g. stwierdził nieważność zarządzenia nr [...]Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie realizacji obowiązku szkolnego uczniów Szkoły Podstawowej w [...].

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał zarządzenie w sprawie realizacji obowiązku szkolnego uczniów Szkoły Podstawowej w [...], które zostało doręczone Wojewodzie [...] w dniu [...] sierpnia 2020 r., drogą elektroniczną. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 10 ust 1 pkt 1 w związku z art 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910.). Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 pkt. 8 ustawy o samorządzie gminnym "Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: edukacji publicznej". Z kolei art. 10 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego stanowi, że: "Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;". Wojewoda stwierdził, że żaden z wymienionych przepisów nie zawiera wprost upoważnienia dla organu wykonawczego gminy do wskazania uczniom innego miejsca realizacji obowiązku szkolnego. Wojewoda uznał, że przedmiotowe zarządzenie zostało podjęte bez podstawy prawnej i wykracza poza kompetencje określone w ww. przepisach u.s.g.

Organ nadzoru stwierdził nadto, że zarządzenie zostało podjęte z istotnym naruszeniem art. 205 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U z 2020 r., poz. 910).

W § 1 zarządzenia Burmistrz postanowił, że "W związku ze złym stanem technicznym budynku Szkoły Podstawowej w [...], obowiązek szkolny uczniów Szkoły Podstawowej w [...] od dnia [...] września 2020 roku będzie realizowany w budynku Zespołu Szkół w [...], zapewniającym uczniom bezpiecznie i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki".

Podejmując decyzję o zmianie miejsca realizacji obowiązku szkolnego należało w pierwszej kolejności dokonać analizy regulacji określającej takie przypadki, w których możliwe jest wskazanie uczniom innego niż szkoła obwodowa miejsca realizacji obowiązku szkolnego. Szczegółowe zasady w tym zakresie ustalone zostały w art. 205 ustawy Przepisy wprowadzające. Organ podał, że zgodnie z treścią art. 205 ust. 1 "Jeżeli w danej publicznej szkole podstawowej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego są zorganizowane co najmniej dwa oddziały klasy III, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej tę szkołę podstawową może wskazać uczniom niektórych oddziałów tej klasy, miejsce realizacji obowiązku szkolnego od klasy IV do VIII, w latach szkolnych 2017/2018-2021/2022, w publicznej szkole podstawowej, powstałej z przekształcenia gimnazjum, prowadzonej przez tę jednostkę.". Wojewoda podał, że zgodnie z art. 205 ust. 4 "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może wskazać uczniom oddziałów klasy VI szkoły podstawowej prowadzonej przez tę jednostkę, miejsce realizacji obowiązku szkolnego od klasy VII do VIII, w latach szkolnych 2017/2018-2022/2023, w publicznej szkole podstawowej, powstałej z przekształcenia gimnazjum, prowadzonej przez tę jednostkę."

Organ nadzoru wskazał, że z powyższych przepisów wynika, że to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, którym jest rada gminy, a nie organ wykonawczy, jakim jest wójt/burmistrz, został upoważniony do wskazania uczniom miejsca realizacji obowiązku szkolnego w innej szkole, a ponadto taka możliwość dotyczy uczniów wskazanych w ustawie oddziałów klas, nie zaś uczniów wszystkich oddziałów klas l-VIII, jak postanowił Burmistrz w kwestionowanym zarządzeniu.

Wojewoda podniósł nadto, że uchwała rady gminy w powyższym zakresie powinna zostać podjęta w trybie art. 39 Prawa oświatowego, jako uchwała ustalająca plan sieci publicznych szkół podstawowych przez gminę - zgodnie bowiem z ust. 5a tego przepisu - w uchwale takiej wskazuje się adresy siedziby tych szkół oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Uchwała wymaga pozytywnej opinii kuratora i podlega publikacji w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym.

Podsumowując Wojewoda [...] stwierdził, że brak jest przepisu prawa materialnego, który dawałby podstawę prawną Burmistrzowi do wydania zarządzenia w przedmiocie wskazania uczniom miejsca realizacji obowiązku szkolnego w innej niż obwodowej placówce oświatowej, co czyni to zarządzenie wadliwym w stopniu istotnym.

Organ nadzoru zaznaczył przy tym, że wprawdzie o zmianie miejsca realizacji obowiązku szkolnego mówi również przepis art. 205 ust. 10 ustawy Przepisy wprowadzające, który umożliwia organowi wykonawczemu wskazanie miejsca realizacji obowiązku szkolnego w innej publicznej szkole podstawowej, jednakże taka sytuacja dotyczyć może wyłącznie ucznia danej klasy zamieszkałego w obwodzie tej szkoły, jeżeli w danej szkole podstawowej w latach szkolnych 2017/2018-2023/2024 nie zorganizowano oddziału danej klasy. Taki przypadek w niniejszej sprawie jednak nie występuje.

Wojewoda [...] wskazał nadto, że Burmistrz w § 2 zarządzenia postanowił, iż "Obowiązek szkolny uczniów Szkoły Podstawowej w [...] będzie realizowany na drugiej zmianie. Zajęcia będą rozpoczynać się o godzinie 15.30, bez możliwości skorzystania z posiłków," czym naruszył w sposób istotny art. 106 Prawa oświatowego, art. 17 ust. 1 pkt 3 i art. 48 b ustawy o pomocy społecznej. Organ nadzoru podniósł, że zapewnienie żywienia w publicznych szkołach jest zadaniem towarzyszącym działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Zadanie

to zapisane jest w art. 106 Prawa oświatowego. Wskazany przepis wiąże tę działalność z "zadaniami opiekuńczymi szkoły", w tym ze "wspieraniem prawidłowego rozwoju uczniów". Zadania w zakresie żywienia uczniów w szkołach zbiegają się z ogólnym obowiązkowym zadaniem własnym gminy o charakterze socjalnym, jakim jest obowiązek zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania dzieci wynikający z art. 17 ust. 1 pkt 3 i 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2019 r., poz. 1507). Pomoc w postaci dostarczania żywności polega na organizacji przynajmniej jednego gorącego posiłku dziennie, w tym na zakupie posiłku dla dzieci i młodzieży

w okresie nauki w szkole (art. 48b ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej).

Wojewoda stwierdził, że Burmistrz, podejmując decyzję o nauce na drugą zmianę, tj. od godziny 15.30 naruszył w sposób istotny, przywołany jako podstawa prawna zarządzenia, art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego, w tym punkt 1 - poprzez niezapewnienie odpowiednich warunków działania szkoły w [...], w której uczniowie Szkoły Podstawowej w [...] mieliby realizować zajęcia na podstawie Zarządzenia, podczas gdy ci sami uczniowie przeniesieni do Szkoły Podstawowej w [...] na wniosek rodziców mają zapewnioną realizację zajęć na pierwszej zmianie. Istotne naruszenie prawa dotyczy również art. 10 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego stanowiącego, że organ prowadzący szkołę zapewnia warunki umożliwiające stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym – tym przypadku poprzez niezapewnienie uczniowi Szkoły Podstawowej w [...] organizacji indywidualnego nauczania w Szkole Podstawowej w [...].

Wojewoda wskazał też, że zarządzenie nie zawiera regulacji dotyczących dowozu do szkoły w [...] tych uczniów, których droga do szkoły przekracza normy wskazane w art. 39 ust. 2 Prawa oświatowego. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu organ prowadzący szkołę jest w takim przypadku zobowiązany do zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu, albo do zwrotu kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 roku życia - także do zwrotu przejazdu opiekuna dziecka. Wojewoda wskazał, że z pisma Burmistrza z dnia z dnia [...] sierpnia 2020 r. skierowanego do rodziców i uczniów Szkoły Podstawowej w [...] wynika, że kwestia transportu uczniów szkoły Podstawowej w [...] do wskazanego miejsca realizacji zajęć nie została uregulowana przed podjęciem zarządzenia. Burmistrz poinformował jedynie, że: "Miasto i Gmina [...], realizując obowiązek dowozu i odwozu uczniów do szkół korzysta wyłącznie z regularnie kursujących linii autobusowych. W związku z powyższym uczniowie Szkoły Podstawowej w [...] będą mieli wyłącznie możliwość skorzystania z dowozu na zajęcia. Odwóz po lekcjach zostanie zapewniony po przeprowadzeniu stosownego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na świadczenie ww. usług i do tego czasu pozostanie w gestii rodziców". Tym samym na rodziców została przerzucona kwestia zorganizowania transportu dzieci do domu po zajęciach zakończonych w późnych godzinach wieczornych oraz ponoszenia jego kosztów.

Odnosząc się do podanej przez Burmistrza przyczyny zmiany miejsca realizacji obowiązku szkolnego "zły stan techniczny budynku" organ nadzoru po przedstawieniu dokumentów przedłożonych mu w tym zakresie wraz z zarządzeniem przez Burmistrza, wskazał, że wynika z nich, że wprawdzie w Szkole Podstawowej w [...] istnieją potrzeby remontowe, niemniej jednak stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia dla bezpiecznych i higienicznych warunków nauczania. Taki stan budynku nie uzasadniał zmiany miejsca realizacji obowiązku szkolnego.

Organ nadzoru dodał, że w dniu [...] marca 2020 r. w związku z zamiarem likwidacji Szkoły Podstawowej w [...],[...]Kurator Oświaty dokonał "Wizji lokalnej w zakresie oceny warunków kształcenia, wychowania i opieki". W oparciu o swoje spostrzeżenia i udostępnione przez Dyrektora ww. szkoły protokoły przeglądów budynku wydał negatywną opinię co do likwidacji szkoły.

Ponadto, już po wydaniu omawianego zarządzenia, tj. w dniu [...] września 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał kontroli stanu technicznego budynku Szkoły Podstawowej w [...] Z protokołu [...]wynika, iż "W dniu kontroli dokonano oględzin wewnątrz budynku szkoły jak też na zewnątrz budynku określając stan techniczny wewnątrz skontrolowanych pomieszczeń przeznaczonych na cele szkolne jako dobry -

brak bezpośredniego zagrożenia dla bezpiecznego użytkowania zgodnego

z przeznaczeniem." Organ nadzoru stwierdził, że powoływanie się przez Burmistrza na zły stan budynku było nieuzasadnione, a ponadto nie było poparte opiniami czy ekspertyzami właściwych do tego organów. Ocena stanu technicznego budynku szkoły nie należała do organu prowadzącego szkołę. Wskazał nadto, że zgodnie z art. 58 Prawa oświatowego organ prowadzący szkołę lub placówkę, w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej może ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie. Tak więc zakres zadań i kompetencji Burmistrza określony w art. 10 ust. 1 pkt. 1 Prawa oświatowego, nie uprawnia do podejmowania tego typu regulacji, jak w omawianym zarządzeniu. Organ nadzoru stwierdził, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] wykroczył poza ustawowe upoważnienie, a tym samym zarządzenie nr [...] z dnia [...]sierpnia 2020 r. w sprawie realizacji obowiązku szkolnego uczniów Szkoły Podstawowej w [...] w sposób istotny narusza prawo.

Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2020 r. stało się przedmiotem skargi Miasta i Gminy [...], reprezentowanej przez radcę prawnego. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 7 ust. 1 pkt. 8 u.s.g., art. 10 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że istniejący w niniejszej sprawie stan faktyczny nie stwarzał przesłanek organowi prowadzącemu Szkoły Podstawowej

w [...] do wskazania, że w związku ze złym stanem technicznym budynku Szkoły Podstawowej w [...], obowiązek szkolny uczniów Szkoły Podstawowej w [...] od dnia [...] września 2020 roku będzie realizowany w budynku Zespołu Szkół w [...], zapewniającym uczniom bezpiecznie i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki;

- art. 58 Prawa oświatowego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że wskazanie innego budynku dla realizacji obowiązku szkolnego przez uczniów danej szkoły stanowi ingerencję organu prowadzącego w zakresie działalności dydaktyczno wychowawczej i opiekuńczej szkoły;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7,77 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu nr [...]z przeglądu rocznego elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne, protokół z przeglądu 5-Ietniego budynku szkoły w [...], protokół badania samoczynnego włączania zasilania, ekspertyzą techniczną stanu technicznego kotłowni, prowadzącego do błędnej oceny stanu budynku szkoły w [...] co do tego, że nie stwarza on zagrożenia dla bezpiecznych i higienicznych warunków nauczania.

W uzasadnieniu pełnomocnik Gminy, po przedstawieniu argumentów powołanych przez Wojewodę w rozstrzygnięciu nadzorczym, wskazał, że analiza argumentów Wojewody prowadzi do konkluzji, zgodnie z którą Gmina i organ prowadzący szkołę mają obowiązek jej utrzymania w takim stanie technicznym oraz organizacyjnym, aby niezależnie od okoliczności mogła ona zawsze realizować funkcją dydaktyczną, opiekuńczą i wychowawczą. Podniósł, że z przedstawionej

w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego argumentacji można wysnuć wniosek,

że gdyby nawet taki stan nie został osiągnięty, to i tak brak podstaw do wskazywania uczniom danej szkoły innej szkoły jako miejsca realizacji obowiązku szkolnego, gdyż

z przepisów wynika, że skoro gmina taki obowiązek ma to musi go spełniać. Pełnomocnik Gminy podkreślił, że niestety organ nadzoru zdaje się nie dostrzegać kwestii, iż nie wszystkie obowiązki są realizowane, a jeśli nawet to nie zawsze

i w całości. To zaś powoduje powstanie takich sytuacji, w których władze gminy zmuszone są podejmować działania mające na celu zapobieżenie powstania sytuacji mogących choćby powodować zagrożenie dla bezpiecznego i higienicznego przebiegu procesu dydaktyczno – wychowawczego.

Pełnomocnik wskazał, że skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, że organ prowadzący jest pozbawiony możliwości dokonywania własnych ustaleń w zakresie oceny stanu technicznego budynku szkoły i jest to kompetencja zastrzeżona wyłącznie dla organu nadzoru budowlanego. Co więcej, Wojewoda zdaje się wywodzić

z przepisów ustawy prawo budowlane wniosek, że nawet organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnienia do zamknięcia obiektu budowlanego w trybie natychmiastowym, gdyż takie działanie musi być poprzedzone wydaniem nakazu usunięcia nieprawidłowości. Mając na uwadze obiekty użyteczności publicznej, roli jaką one spełniają i szczególnej roli szkół trudno uznać, aby taka norma prawna mogła mieć rację bytu. Pełnomocnik podniósł, że Wojewoda zdaje się nie dostrzegać art. 66 ust.2 prawa budowlanego. Wskazał nadto, że choć Wojewoda uznał, że z dokumentów zgromadzonych przez organ nadzoru wynika, że już od kilku lat nie przeprowadzano remontów i napraw budynku szkoły w [...], mimo konieczności ich dokonywania

i istnieją w tym potrzeby remontowe, to jednak stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia dla bezpiecznych i higienicznych warunków nauczania, a tym samym nie uzasadniał on zmiany miejsca realizacji obowiązku szkolnego, to wniosek ten jest całkowicie chybiony. W ocenie skarżącego przedłożone organowi Wojewodzie dokumenty taki wniosek uzasadniały.

Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że nie można również uznać, aby zarządzenie naruszało przepis art. 58 prawa oświatowego. Wskazał, że nie sposób uznać, aby określenia miejsca realizacji obowiązku szkolnego stanowiło ingerencję organu prowadzącego w zakresie działalności dydaktyczno wychowawczej

i opiekuńczej szkoły ze swej istoty. Również okoliczność, iż zarządzenie to nie reguluje wszelkich kwestii związanych z procesem dydaktycznym mogło podważać jego prawidłowość.

Wojewoda [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Podstawą wniesienia skargi jest nadesłane do Sądu zarządzenie zarządzenie

nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. w sprawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] nie narusza prawa.

Zasadnie Wojewoda [...] stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie realizacji obowiązku szkolnego uczniów Szkoły Podstawowej w [...]. Zarzuty skargi, tak naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego, nie są trafne. Organ nadzoru nie naruszył przy tym również art. 58 ustawy Prawo oświatowe, wskazując, że organ prowadzący szkołę lub placówkę, może ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.

Podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stosownie do art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

Powołane przepisy wskazują na dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzenia organu

gminy może być zatem tylko istotne naruszenie prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że istotnym naruszeniem prawa jest naruszenie przez organ gminy w uchwale, bądź w zarządzeniu przepisów o właściwości, podjęcie aktu bez podstawy prawnej bądź wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu.

Z uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego wynika, że zasadniczym powodem stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta [...] było ustalenie przez Wojewodę [...], że wydane zostało ono bez podstawy prawej. Organ nadzoru stwierdził, że Burmistrz wydając zarządzenie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie realizacji obowiązku szkolnego uczniów Szkoły Podstawowej w [...], dotyczące w istocie zmiany miejsca realizacji przez uczniów obowiązku szkolnego, wykroczył poza kompetencje określone w przepisach prawa.

Sąd podziela ocenę dokonaną przez organ nadzoru. W istocie zarządzenie

nr [...]wydane zostało z istotnym naruszeniem prawa, co uzasadniało wydanie przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego jego nieważność.

Zgodnie z powołanym w zarządzeniu nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] przepisem art. 7 ust. 1 pkt 8 u.s.g., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: edukacji publicznej. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego stanowi zaś, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Należy przez to rozumieć przede wszystkim dbałość o stan techniczny budynku, dokonywanie bieżących remontów, czy napraw, zapewnienie środków finansowych na te cele, aby zapewnić bezpieczne warunki nauki.

Błędnie Burmistrz wywiódł z wymienionych przepisów uprawnienie do wskazania innego miejsca realizacji obowiązku szkolnego. Powołany przepis Prawa oświatowego stanowi jedynie o generalnej kompetencji organu wykonawczego gminy do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 8 u.s.g. nie przyznaje organowi wykonawczemu gminy kompetencji do dokonywania zmiany miejsca realizacji przez uczniów obowiązku szkolnego, w tym określania, o której godzinie uczniowie będą rozpoczynać zajęcia, jak również decydowania, że uczniowie nie będą mieli możliwości skorzystania z posiłków.

W państwie prawa organy, w tym także samorządu terytorialnego, działają na podstawie i w granicach prawa. Żaden przepis prawa, ani u.s.g., ani ustawy Prawo oświatowe, czy też ustawy Przepisy wprowadzające, nie stanowił podstawy do wydania przez Burmistrza zarządzenia nr [...]. Podstawy takiej nie można przy tym wywodzić z podanych w zarządzeniu przepisów u.s.g. i ustawy Prawo oświatowe

w oparciu o powołanie się na "zły stan techniczny budynku Szkoły". Burmistrz zresztą

w zarządzeniu nie wskazał co rozumie pod pojęciem "zły stan techniczny budynku" i na czym twierdzenie to opiera. Nadto, jak wykazał organ nadzoru, z dokumentów przedłożonych mu wraz z zarządzeniem nr [...] (protokołów z przeglądu), wynika, że w Szkole Podstawowej w [...] istnieją potrzeby remontowe, jednakże taki stan budynku nie uzasadniał zmiany miejsca realizacji obowiązku szkolnego. Trafnie nadto wskazał Wojewoda [...], że do oceny stanu technicznego budynku uprawniony jest organ nadzoru budowlanego.

Sąd podziela także stwierdzenie organu nadzoru, że podstawy do wydania przez Burmistrza zarządzenia nr [...] nie mógł stanowić przepis art. 205 ustawy Przepisy wprowadzające. Z przepisu art. 205 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy wynika uprawnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, a zatem rady gminy, do wskazania uczniom niektórych oddziałów, w określonych okolicznościach faktycznych, miejsca realizacji obowiązku szkolnego. Trafnie też Wojewoda [...] zauważył, że brak jest w tej sprawie możliwości oparcia się na art. 205 ust. 10 ustawy Przepisy wprowadzające, albowiem przepis ten stanowi podstawę wskazania przez organ wykonawczy j.s.t. miejsca realizacji obowiązku szkolnego w innej publicznej szkole podstawowej, ale tylko uczniowi zamieszkałemu w obwodzie szkoły, jeżeli w danej szkole podstawowej w latach szkolnych 2017/2018-2023/2024 nie zorganizowano oddziału danej klasy. Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Nie budzi w świetle powyższego wątpliwości, że zarządzenie nr [...] wydane zostało przez organ wykonawczy j.s.t. bez podstawy prawnej. Samo to istotne naruszenie prawa dawało podstawę do stwierdzenia przez Wojewodę [...] nieważności wymienionego zarządzenia. Działanie organu samorządu terytorialnego musi opierać się na wyraźnych przepisach ustawy. W odniesieniu do działalności organów samorządowych nie ma zastosowania zasada, według której co nie jest zakazane, jest dozwolone (wyrok NSA sygn. akt II SA/Gd 1403/97, powołany w "Jednolitość orzecznictwa sądowoadministracyjnego w sprawach samorządowych", pod red. J.Filipka, I.Skrzydło-Niżnik, P.Dobosza, Zakamycze 2002, str. 93).

Za trafną Sąd uznał także pozostałą argumentację rozstrzygnięcia nadzorczego, dotyczącą obowiązku zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania dzieci, zapewnienia specjalnej organizacji nauki dla dzieci objętych kształceniem specjalnym, czy transportu uczniów do szkoły, która wzmacniała zasadnicze ustalenie organu nadzoru o istotnym naruszeniu prawa w postaci braku podstawy prawnej do wydania zarządzenia nr [...].

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy

z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.