Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1569/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
659
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 620/16 w sprawie ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów postępowania w przedmiocie rozpatrzenia odwołania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 lutego 2017 r., II SAB/Wa 620/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów postępowania w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązał Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów do rozpatrzenia odwołania M. K. z [...] listopada 2015 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Centralną Komisję nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. zasądził od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz M. K. kwotę 597 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1b p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań mimo, że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

W doktrynie przyjmuje się, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić, gdy organ administracji w jego toku podejmuje czynności zbędne lub też powstrzymuje się od podjęcia czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (J. P. Tarno, Bezczynność organu a przewlekłe prowadzenie postępowania, Casus 2013 r., str. 11).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 882), w brzmieniu obowiązującym tak w dniu wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Centralną Komisję, jak i w dniu orzekania przez Sąd w tej sprawie, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Stosownie zaś do art. 21 ust. 2 tej ustawy, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Z powołanego przepisu wynika zatem, że Centralna Komisja obowiązana jest do rozpatrzenia odwołania w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy od dnia, w którym odwołanie to wpłynęło do niej, na skutek przekazania przez Radę Wydziału. W ocenie Sądu przepis ten znajduje zastosowanie także w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego.

W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że odwołanie M. K. z [...] listopada 2015 r. od uchwał Rady Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu [...] w [...] z [...] października 2015 r., tj. od uchwały nr [...] i nr [...] wpłynęło do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów 28 grudnia 2015 r. Odwołanie winno być zatem rozpatrzone przez Centralną Komisję poprzez wydanie decyzji kończącej sprawę wznowieniową do 28 czerwca 2016 r. Jest zatem bezsporne, że na dzień wniesienia skargi do sądu administracyjnego (27 lipca 2016 r.) w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, termin określony w art. 21 ust. 2 powołanej ustawy nie został dochowany. Także do dnia orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd, odwołanie M. K. nie zostało rozpatrzone w przewidzianej przepisami prawa formie.

Centralna Komisja, pełniąca funkcję centralnego organu administracji rządowej, której zadanie polega na zapewnieniu harmonijnego rozwoju kadry naukowej zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań wymaganych do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego, działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (art. 35 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 powołanej ustawy). Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy, Centralna Komisja podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji. Z powyższego wynika, że postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest do uzyskania recenzji (v. wyrok NSA z 27 stycznia 2012 r., I OSK 2052/11).

Centralna Komisja, jak wynika z odpowiedzi na skargę podjęła działanie w sprawie, albowiem wszczęto postępowanie opiniodawcze. Z odpowiedzi tej wynika nadto, że zwrócono się do Rady Wydziału o nadesłanie brakującej dokumentacji z przeprowadzonego postępowania wznowieniowego. Po tym, jak w dniu 27 stycznia 2016 r. wpłynęła część żądanej dokumentacji, Centralna Komisja ponowiła wezwanie o nadesłanie dokumentacji w postaci rozprawy habilitacyjnej M. K., jak również przekazała materiały recenzentowi celem wydania opinii.

W związku z zawartą w odpowiedzi na skargę informacją, że na dzień udzielenia Sądowi tej odpowiedzi (tj. na 23 sierpnia 2016 r.) recenzja nie została sporządzona, jest bezsporne, że w terminie, w którym odwołanie winno być rozpatrzone (tj. do 28 czerwca 2016 r.) organ nie zgromadził nawet niezbędnego materiału dowodowego, co wskazuje, że postępowanie prowadzone jest przewlekle. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby Centralna Komisja zwracała się do wyznaczonego recenzenta z ponagleniem w sprawie sporządzenia opinii w niniejszej sprawie wskazując na wiążące ją terminy zakończenia postępowania.

W odpowiedzi z 20 lipca 2016 r. na wezwanie (z 4 lipca 2016 r.) do usunięcia naruszenia prawa w zakresie czasu rozpatrywania odwołania, organ poinformował stronę, że w miesiącach wakacyjnych sekcje tematyczne i Prezydium nie obradują, a termin 6 miesięcy na rozpatrzenie odwołania jest terminem instrukcyjnym. W ocenie Sądu okoliczność, że Prezydium oraz sekcje nie obradują w miesiącach wakacyjnych, nie pozbawia Centralnej Komisji możliwości podejmowania w tym czasie niezbędnych działań mających na celu uzyskanie materiału dowodowego w określonym czasie, zapewniającym możliwość rozpatrzenia odwołania w terminie określonym przez ustawodawcę. Organem Centralnej Komisji jest także jej Przewodniczący. Nieobradowanie Prezydium, czy sekcji nie może być rozumiane jako całkowite niefunkcjonowanie Centralnej Komisji. Okoliczność, że termin 6 miesięcy jest terminem instrukcyjnym nie oznacza, że Centralna Komisja nie jest tym terminem związana.

W piśmie z 20 lipca 2016 r. organ wskazał stronie, że najbliższe posiedzenie sekcji oraz Prezydium jest wyznaczone na wrzesień 2016 r. Zatem, choćby we wrześniu 2016 r. możliwe było podjęcie działania mającego na celu przyspieszenie zgromadzenia materiału dowodowego i zakończenia postępowania odwoławczego. Z akt i odpowiedzi na skargę nie wynika, aby Centralna Komisja podjęła wówczas jakiekolwiek działania mające na celu przyspieszenie zakończenia postępowania odwoławczego we wznowionym postępowaniu.

Z informacji przekazanej Sądowi przez organ pismem z 14 lutego 2017 r. wynika, że postępowanie odwoławcze dotychczas się nie zakończyło. Centralna Komisja wskazała, że w związku z otrzymaniem negatywnej recenzji, Prezydium na posiedzeniu 19 grudnia 2016 r. powołało drugiego recenzenta, któremu przekazano akta sprawy. Wskazano, że dotychczas recenzja nie została sporządzona. Czas sporządzania recenzji przez recenzentów wpływa na czas trwania postępowania odwoławczego. Obowiązkiem Centralnej Komisji jest zatem czuwanie nad tym, aby recenzje były sporządzone w czasie umożliwiającym Centralnej Komisji zakończenie postępowania odwoławczego w ciągu 6 miesięcy od otrzymania odwołania.

W świetle powyższego, Sąd uznał, że Centralna Komisja prowadzi postępowanie odwoławcze w sposób przewlekły. Pomimo bowiem upływu ponad roku od dnia otrzymania odwołania organ nie zgromadził niezbędnego do jego rozpatrzenia materiału dowodowego. Biorąc to pod uwagę Sąd zobowiązał Centralną Komisję do rozpatrzenia odwołania M. K. z [...] listopada 2015 r. w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Strona ma bowiem prawo oczekiwać rozpatrzenia jej odwołania w rozsądnym terminie. Uwzględniając art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule (...), a także okoliczność, że drugi recenzent powołany został na posiedzeniu Prezydium CK w dniu 19 grudnia 2016 r. i postępowanie opiniodawcze jest w toku, Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy będzie terminem wystarczającym na zakończenie przez Centralną Komisję odwoławczego postępowania wznowieniowego. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na uwadze zarówno skomplikowany charakter sprawy wznowieniowej, w której złożono odwołanie, jak i konieczność zakończenia przez organ postępowania odwoławczego w rozsądnym terminie, umożliwiając dalsze dochodzenie przez stronę praw, w tym dochodzenia praw przed sądem.

Jednocześnie, właśnie z uwagi na przedmiot sprawy, której dotyczy odwołanie, Sąd stwierdził, że dotychczasowe przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Centralną Komisję nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu, Centralnej Komisji nie można zarzucić, iż celowo nie podejmowała działań przyspieszających zgromadzenie materiału dowodowego i zakończenie postępowania odwoławczego wznowieniowego. Z tego też względu, Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

Od tego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wnosząc o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1, 2, 4 i umorzenie postępowania; 2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1. art. 21 ust. 2, art. 29 ust. 1, art. 33 ust. 1a, 1b i ust. 3, art. 35 ust. 1, 2, 3, 5 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przez przyjęcie, że przepisy k.p.a. mają w postępowaniu przed Centralną Komisją zastosowanie wprost, a nie odpowiednio oraz, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego wobec niedochowania 6-miesięcznego terminu; a także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

2. art. 3 § 1 i § 2 pkt 8, art. 50 p.p.s.a, art. 119 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 141 § 4, art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., art. 152 p.p.s.a. w zw. z art. 35, art. 36 § 1 i 2, art. 37 § 1 k.p.a.; art. 1 § 1 i 2 ustawy z 20 września 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez: a) nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności organu, b) uznanie, że w niniejszej sprawie przysługuje skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego, c) uznanie, że zostały naruszone prawa strony w tym postępowaniu i gwarancje procesowe, w sytuacji, gdy strona utrudnia to postępowanie składając skargę do Sądu, zawiadomienie do Prokuratury, interwencje do innych organów państwowych, d) nieuwzględnienie skomplikowanego charakteru sprawy i specyfiki postępowania przed Centralną Komisją, oraz odpowiedniego zastosowania przepisów k.p.a.,

3. art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd Wojewódzki bezzasadnie stwierdził, że skarga jest dopuszczalna. W sprawie nie znajduje zastosowania art. 3 p.p.s.a. Przedmiotem postępowania nie są sprawy opisane w art. 3 § 2 pkt 1-4 i 4a p.p.s.a. Stronie nie przysługuje też skarga na bezczynność/przewlekłość postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego w sprawie i że znajduje tu zastosowanie termin określony w art. 21 ust. 2 ustawy, który dotyczy odwołań od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11 ustawy, jeżeli są one odmowne. W ocenie Sądu Wojewódzkiego kontrola Sądu zmierza do ustalenia, czy istotnie organ postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Nie miało to miejsca w tym przypadku. Sprawa dotyczy szczególnego trybu postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, gdzie przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, a nie wprost. Na dzień wydania wyroku nie było możliwości rozstrzygnięcia odwołania zgodnie z zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości realizowanych działań (art. 33 ust. 1b ustawy). Brak podstaw do stwierdzenia, że odwołanie winno być rozpatrzone przez wydanie decyzji kończącej sprawę wznowieniową do dnia 28 czerwca 2016 r. Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy Centralna Komisja podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. W postępowaniu opiniodawczym sekcji po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta powołuje się recenzenta dodatkowego, przy czym, jeżeli recenzentem jest członek Komisji, recenzentem dodatkowym może być jedynie osoba niebędąca członkiem Komisji (§ 19 p. 4 Statutu). Sporządzenie opinii nie jest obwarowane określonym terminem. Centralna Komisja nie ma wpływu na szybkość sporządzania opinii przez recenzenta oraz środków dyscyplinujących recenzentów. Nie bez znaczenia jest tu ciężar gatunkowy sprawy, co przyznaje Sąd Wojewódzki, że miał na uwadze skomplikowany charakter sprawy wznowieniowej. Stąd zachodziła konieczność powołania recenzenta z zakresu nauk prawnych.

W sprawie ze skargi na bezczynność organu (przewlekłość postępowania) Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. Nie każde bowiem niedotrzymanie terminu wyznaczonego ustawą na załatwienie sprawy jest równoznaczne z bezczynnością organu (por. wyrok NSA z 11 lipca 2008 r., I OSK 331/08; wyrok NSA z 16 maja 2014 r., II OSK 1010/14). Sprawa odwołania strony była omawiana w dniu 9 listopada 2016 r. i 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych, oraz na posiedzeniu Prezydium w dniu 28 listopada 2016 r. i 19 grudnia 2016 r., gdzie biorąc pod uwagę zgłoszone przez stronę w trakcie postępowania kolejne zarzuty, postanowiono skierować sprawę do drugiego recenzenta. Na dzień dzisiejszy recenzja nie została jeszcze sporządzona. Sąd Wojewódzki stwierdza, że strona ma prawo oczekiwać rozpatrzenia jej odwołania w rozsądnym terminie, a jednocześnie nie zauważa, że strona oczekuje rzetelnego zbadania licznie podnoszonych zarzutów.

Rozpatrując skargę na przewlekłość postępowania Sąd Wojewódzki zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania w terminie 2 miesięcy nie uwzględniając faktu, że w grudniu 2016 r. odbyły się wybory nowego składu Centralnej Komisji na lata 2017-2020 i do chwili obecnej nie jest powołany przez Prezesa Rady Ministrów jej Przewodniczący (art. 33 ust. 3 ustawy). Ponadto Sąd Wojewódzki pominął okoliczności przyczynienia się strony do przeciągania postępowania poprzez składanie kolejnych wniosków dowodowych, a nadto złożenie skargi do Sądu, zawiadomienia do Prokuratury o popełnieniu przestępstwa, interwencje w organach państwowych (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Rzecznik Praw Obywatelskich). Centralna Komisja na bieżąco informowała stronę o przebiegu postępowania odwoławczego i przeszkodach w jego zakończeniu. Postępowanie sądowe powinno być umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99; uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63).

Centralna Komisja postanowieniem z 28 kwietnia 2008 r. wznowiła postępowanie w przewodzie habilitacyjnym zakończonym uchwałą Rady Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu [...] w [...] z [...] lutego 1995 r. o nadaniu M. K. stopnia dra hab. nauk humanistycznych wobec możliwości naruszenia dobrych obyczajów w nauce przez autora publikacji pt.: "[...]".

W zapadłych w sprawie wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2010 r., I SA.Wa 449/10; Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2011 r., I OSK 249/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 września 2011 r., II SA/Wa 1460/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 maja 2012 r., II SA/Wa 308/12; Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2012 r., I OSK 1854/12 sądy nie zanegowały możliwości prowadzenia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) z powodu zaistnienia zdarzenia, które miało miejsce przed wejściem w życie tej ustawy. Zachowanie określonych standardów ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla utrzymania wewnętrznej spójności nauki, ale i jej społecznego autorytetu i wiarygodności. Każda odmienna interpretacja przepisów w tym zakresie podważa zasadę społecznej wartości uczciwości naukowej i prowadzi do zjawisk patologicznych w nauce. Centralna Komisja jest organem przedstawicielskim całego środowiska polskich uczonych desygnowanym przez to środowisko do oceny i weryfikacji także uczciwości naukowej jego przedstawicieli. Zadaniem Centralnej Komisji jest zapewnienie harmonijnego rozwoju kadry naukowej zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego (art. 33 ust. 1a ustawy).

Celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy Kandydat posiadał znaczny dorobek naukowy na dzień wszczęcia przewodu habilitacyjnego i czy rozprawa habilitacyjna pt: "[...]", Włocławek 1994 r., spełnia wymogi określone w ustawie z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, czyli jest publikacją oryginalną i samodzielną pracą naukową. Dopuszczalne jest więc wznowienie postępowania w razie wykazania w postępowaniu oczywistości popełnienia plagiatu, zaś wznowione postępowanie konieczne jest dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego, którą byłoby pozostawienie w obrocie prawnym danej decyzji, w tym wypadku decyzji warunkującej przyznanie stopnia doktora habilitowanego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 1999 r., I SA 841/99).

Postępowanie wznowieniowe – chociaż dotyczy innego postępowania wcześniej zakończonego – jest postępowaniem odrębnym i nowym prowadzonym według przepisów ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Nie narusza prawa strony i podlega kontroli sądów administracyjnych. Wbrew twierdzeniu Sądu Wojewódzkiego skarga strony nie znajduje prawnego uzasadnienia.

Centralna Komisja jest związana przepisami ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym i wyrokami sądów administracyjnych. "Odpowiedniość" stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Z uwagi na szczególny tryb postępowania przed Centralną Komisją kryteria oceny podejmowanych czynności są mniej rygorystyczne w porównaniu z regulacjami zawartymi w k.p.a. Jak podkreśla doktryna w postępowaniu w sprawach stopni naukowych przepisy k.p.a. mają ograniczone zastosowanie, bo jest ono przede wszystkim posiłkowe, a więc dopełniające już istniejącą w ustawie i aktach wykonawczych regulacje czynności postępowania organów właściwych w sprawie (por. J. Borkowski, Podstawy prawne nadania stopni i tytułów naukowych i w zakresie sztuki, a kontrola sądu administracyjnego w tych sprawach w: Ratio est anima legis. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, s. 145-151). Również w orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyjaśniano, że odpowiednie stosowanie k.p.a. w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał w tych sprawach. Regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06). Cechami charakterystycznymi tego postępowania są m.in.: szczególny charakter organu prowadzącego postępowanie (organ kolegialny, którego decyzje zapadają w głosowaniu tajnym); swoisty tryb postępowania wyjaśniającego (tzw. postępowanie opiniodawcze); czynny udział strony ograniczony do form przewidzianych w ustawie; podejmowanie decyzji w głosowaniu niejawnym. Wykładnia przepisów dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanowi oczywiste naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

2. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Po pierwsze, podstawy kasacyjne odnoszące się do prawa materialnego, np. art. 33 ust. 1a i 1b ustawy z 14 marca 2003 r., nie wskazują, czy wskazane przepisy zostały naruszone przez błędną ich wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie. Po drugie, podstawy kasacyjne odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, np. do art. 37 § 1 k.p.a., nie zawsze określają, na czym miałoby polegać dane naruszenie. Po trzecie, nie wszystkie podniesione zarzuty, np. dotyczące art. 50 i 119 p.p.s.a. i 35 k.p.a., są sprecyzowane w stopniu umożliwiającym ustalenie granic skargi kasacyjnej, co jest niezbędne ze względu na wymaganie określone w art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a., któremu ma czynić zadość kontrola dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po czwarte wreszcie, nie wszystkie przepisy, np. art. 152 p.p.s.a., czy też art. 33 ust. 3 i art. 35 ust. 1, 2, 3, 5 ustawy z 14 marca 2003 r., wskazane jako przedmiot naruszenia przez Sąd I instancji miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Wskazane wady skargi kasacyjnej nie dyskwalifikują jej jednak w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie.

3. W pierwszej kolejności należy z całą stanowczością podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 21 ust. 2 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, ponieważ ustanawia on termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym dotyczącym odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, niezależnie od tego, czy postępowanie to toczy się w trybie zwyczajnym czy też nadzwyczajnym, np. wznowienia postępowania administracyjnego. Dlatego też sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach ze skarg na bezczynność Centralnej Komisji na zasadzie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

4. Twierdzenie, że Centralna Komisja nie ma wpływu na szybkość sporządzania opinii przez recenzenta oraz środków dyscyplinujących recenzentów jest niezasadne. Po pierwsze, Centralna Komisja może dyscyplinować recenzentów w zawieranych z nimi umowach, wskazując termin sporządzenia recenzji, a także sankcje (kary umowne) za niedotrzymanie wskazanego w umowie terminu sporządzenia recenzji. Po drugie, Centralna Komisja może wykazać w trybie określonym w art. 35 § 5 k.p.a., że nie uchybiła terminowi, jaki miała na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Jednakże w rozpoznawanej sprawie Komisja nie podjęła takiej próby, ani też nie zarzuciła Sądowi I instancji w skardze kasacyjnej, że uchybił art. 35 § 5 k.p.a.

5. Wreszcie, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu i umorzenie postępowania. Skoro Centralna Komisja pozostawała w bezczynności, to nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.

6. Mając na uwadze podniesione wyżej względy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.