Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 17/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 23a i 24
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: Art. 7, 77 par. 1, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2020 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych, uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do ich zwrotu uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez A. A. (zwaną dalej skarżącą) decyzją z dnia 16 listopada 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie na podstawie art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 15, art. 23a, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2020 r., znak: [...], o zmianie decyzji Nr [...] z dnia 29 września 2014 r. w części dotyczącej uchylenia świadczeń rodzinnych od 1 sierpnia 2014 r. na dziecko P. G. oraz zwrotu świadczeń rodzinnych za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. wypłaconych na dziecko P. G. w ten sposób, że uchylono tą decyzję za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. Pozostałe postanowienia decyzji Nr [...] z dnia [...] 2014 r. pozostawia bez zmian.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji – Burmistrz – decyzją z dnia [...] 2020 r., znak: [...], orzekł o zmianie decyzji Nr [...] z dnia [...] 2014 r. w części dotyczącej uchylenia świadczeń rodzinnych od 1 sierpnia 2014 r. na dziecko P. G. oraz zwrotu świadczeń rodzinnych za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. wypłaconych na dziecko P. G. w ten sposób, że uchylił tą decyzję za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. Pozostałe postanowienia decyzji Nr [...] z dnia [...] 2014 r. pozostawił bez zmian.

W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] 2014 r. Nr [...] uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] 2013 r. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. W dniu 2 czerwca 2016 r. organ wysłał do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej zapytanie, czy w sprawie świadczeń rodzinnych pobieranych przez skarżącą w okresie zasiłkowym 2013/2014 zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. W dniu 20 lipca 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo z Urzędu Wojewódzkiego z informacją, że w sprawie zasiłku rodzinnego na dziecko P. G., na okres zasiłkowy 2013/2014 koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego zachodzi w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. W takie sytuacji, na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z tym organ pierwszej instancji orzekł, jak w sentencji decyzji.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wskazała, że dostarczyła wszystkie niezbędne dokumenty i organ pierwszej instancji miał pełną wiedzę na temat sytuacji rodzinnej. Strona nigdy nie prowadziła z R. G. wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca nie mieszka z nim od około 17 lat, nie ma z nim kontaktu; ojciec dziecka został pozbawiony praw rodzicielskich, nie interesuje się synem od jego chrztu. Nie jest jej wiadome, aby kiedykolwiek ubiegał się on o świadczenia rodzinne. R. G. nie uczestniczył w wychowaniu syna, jest pozbawiony praw rodzicielskich i nie jest, w rozumieniu art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych, członkiem rodziny uprawnionego do pobierania świadczeń rodzinnych. Skarżąca powołała się na kilka orzeczeń sądów administracyjnych potwierdzających jej kierunek rozumowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto podniosła, że jest obecnie matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci, a otrzymane dotychczas świadczenia w pełni wykorzystała na utrzymanie dziecka. Wniosła zatem o uchylenie kwestionowanej decyzji.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia, działające jako organ odwoławczy SKO wskazało, że zgodnie z art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodziny przyznawany jest w celu częściowego pokrycia wydatków na utrzymanie dziecka i przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się. Niemniej konieczną przesłanką do uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku jest nie przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przedmiotowej sprawie tok postępowania wygląda następująco: Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] 2013 r. nr [...] oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. przyznał stronie prawo do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2013/2014. W dniu 2 czerwca 2016 r. organ pierwszej instancji wysłał do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej zapytanie, czy w sprawie świadczeń rodzinnych pobieranych przez stronę w okresie zasiłkowy 2009/2010 zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ R. G., ojciec małoletniego syna strony P. G., przebywał za granicą. W dniu 20 lipca 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo z Urzędu Wojewódzkiego z informacją, że w sprawie zasiłku rodzinnego na dziecko P. G., na okres zasiłkowy 2013/2014 koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego zachodzi w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. W zaistniałej sytuacji, w oparciu o art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy musiał wszcząć postępowanie administracyjne i wydać decyzję, którą uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne skarżącej za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych przebywała w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przesłanką determinującą wydanie takiej decyzji jest okoliczność samego przebywania ojca dziecka poza granicami Polski w kraju (w tym przypadku we Włoszech), gdzie mógł on potencjalnie starać się o przyznanie tam świadczeń na swoje dziecko. Nie ma tu znaczenia, czy ojciec małoletniego dziecka, które zostało ze swoją matką (skarżącą) w Polsce wychowuje go, kontaktuje się z nim i ma pełnię praw rodzicielskich oraz, czy tworzy z tym dzieckiem rodzinę. Nie ma też znaczenia w sprawie okoliczność, że w tym czasie, a dokładnie od 16 kwietnia 2006 r. do 8 lipca 2014 r. skarżąca pozostawała w związku małżeńskim ze Z. A. i że z tego związku wychowywała córkę E. A., tworząc z nimi rodzinę. Są to okoliczności nie mające znaczenia w sprawie. Organ pierwszej instancji uzyskał wymagane prawem stanowisko innego organu (w tym przypadku Urzędu Wojewódzkiego), że w przypadku zasiłku rodzinnego na dziecko P. G., koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego zachodzi w następujących okresach: od 1 stycznia 2010 r. do 31 października 2010 r., od 1 czerwca 2013 r. do 31 października 2013 r., od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. i od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. Ta okoliczność zdeterminował konieczność wydania zaskarżonej decyzji.

W ocenie składu orzekającego Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, również prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i prawidłowo przywołał i zinterpretował obowiązujący stan prawny w tym zakresie. Niemniej skład orzekający Kolegium rozumie niezadowolenie strony z obecnych przepisów prawa, jako krzywdzących, niemniej w tej sytuacji jest związane sztywno obowiązującymi przepisami prawa, nie ma możliwości działania w granicach uznania administracyjnego. Próba szerszej interpretacji tych przepisów mogłaby doprowadzić do uchylenia decyzji Kolegium - jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa, z wieloma negatywnymi skutkami prawnymi w tej mierze, także dla członków składu orzekającego tut. Kolegium.

W tym stanie rzeczy Kolegium nie może działać w ramach uznania, a nawet contra legem i tym samym nie może zmieniać, niekorzystnej dla skarżącej decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła SKO naruszenie następujących przepisów:

- art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, że w powyższym zakresie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz błędną wykładnię, iż przesłanką determinującą wydanie takiej decyzji jest okoliczność samego przebywania ojca dziecka za granicą Polski oraz to, że potencjalnie mógł się starać o świadczenia. oni zastosowanie co do świadczenia za okres przyszły, w sytuacji, gdy przepis ten stanowi o okresie przeszłym, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1 ustawy, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

- art. 7, 7a, 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniosła w szczególności, że całkowicie nie do zaakceptowania jest decyzja podjęta przy założeniu, ze przesłanką determinującą wydanie decyzji uchylającej jest już okoliczność samego przebywania ojca dziecka za granicą Polski oraz ,że mógł on potencjalnie starać się o przyznanie świadczenia. Podniosła, że skarżąca i ojciec dziecka nie utrzymywali ze sobą żadnych kontaktów. Nie mogła mieć w związku z tym wiedzy, czy ojciec dziecka złożył wniosek o świadczenia, a tym bardziej, czy takie świadczenie jest wypłacane.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez orzekające w tej sprawie organy o zmianie decyzji Nr [...] z dnia [...] 2014 r. w części dotyczącej uchylenia świadczeń rodzinnych od 1 sierpnia 2014 r. na dziecko P. G. oraz zwrotu świadczeń rodzinnych za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. wypłaconych na dziecko P. G. w ten sposób, że uchylono tą decyzję za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. a pozostałe postanowienia decyzji Nr [...] z dnia [...] 2014 r. pozostawiono bez zmian, wyłącznie stanowił przepis art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych).

Zgodnie z art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji, w przypadku, gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie (art. 23 a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Stosownie do postanowień ust. 5 art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W przypadku, o którym mowa w ust. 5, wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 6 art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Wskazać należy, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego określone zostały natomiast w art. 3 pkt 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych i w rozumieniu tej ustawy oznaczają: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1)

Jak wskazuje się w orzecznictwie, powołane przepisy mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, a w konsekwencji pobierania świadczeń w ramach tych różnych systemów. Pozwalają one ustalić, ustawodawstwu którego państwa podlega osoba pracująca lub prowadząca działalność za granicą.

Obowiązek ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, obciążający uprzednio marszałka województwa, a obecnie wojewodę, obejmuje sprawdzenie, czy przebywający poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawniony do pobierania świadczenia. Do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 556/10; z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 243/16 i sygn. akt I OSK 245/16; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 390/18).

Przepisy krajowe, tj. ustawa o świadczeniach rodzinnych, przewidują zatem następujący tryb postępowania w odniesieniu do zastosowania przepisów o koordynacji; w przypadku przebywania osoby, której przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania za granicą, w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy najpierw występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 2), a w dalszej kolejności wojewoda ustala tę okoliczność (ust. 3). Następnie, w przypadku gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 5). Następnie to wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 6). Jeżeli natomiast wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, informuje o tym fakcie organ właściwy (ust. 7 pkt 2).

Jak trafnie wskazał WSA w Lublinie w wyroku z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 647/19, cały mechanizm polega zatem na przeniesieniu właściwości rzeczowej w zakresie orzekania w przedmiocie świadczeń rodzinnych z organów gminy na wojewodę. System musi być jednak spójny - skoro uchylona zostaje decyzja organu gminy o przyznaniu świadczenia, w jej miejsce powinna zostać wydana stosowna decyzja wojewody, w zakresie wynikającym z zastosowania europejskich przepisów o koordynacji. Mechanizm stosowania art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może prowadzić do powstania luki, w której zostanie uchylona decyzja organu gminy, a wojewoda nie będzie mógł wydać decyzji, która rozstrzygnie o prawie do świadczenia, z uwzględnieniem systemu koordynacji.

Ustalenia dokonane przez wojewodę mają zatem w postępowaniu dotyczącym świadczeń rodzinnych kardynalne znaczenie, generują bowiem odrębny tryb postępowania przed wojewodą jako organem właściwym w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), który ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu, wynikający z zasady praworządności (art. 6 k.p.a.).

Stąd też niezwykle istotne jest dokonanie kompletnych i wnikliwych ustaleń w zakresie znamion pojęcia "podleganie ustawodawstwu innego państwa", które decyduje o zastosowaniu przepisów o koordynacji (jako wstępnej przesłanki, po ustaleniu której należy przejść do badania kwestii zbiegu prawa do świadczeń). W wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r. ( sygn. akt I OSK 972/16) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samo ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Użyte w przepisach krajowych pojęcie "podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że marszałek województwa (obecnie wojewoda) w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać lub korzysta w państwie obcym. W praktyce zatem organ powinien wskazać przepis uprawniający obywatela polskiego pracującego na terenie państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, do pobierania świadczenia rodzinnego w tym państwie, albo akt (rozstrzygnięcie, czynność) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie rodzinne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (por. też wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 556/10). W konsekwencji, marszałek województwa (obecnie wojewoda) nie może ustalić faktu podlegania obcemu ustawodawstwu jedynie na podstawie informacji o podjęciu zatrudnienia, ani nawet o ubieganiu się o świadczenia rodzinne przez wnioskodawcę, czy członka rodziny wnioskodawcy w innym państwie.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie regulacji wynikających z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oparto wyłącznie na krótkiej pisemnej informacji Urzędu Wojewódzkiego że od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Na podstawie ww. pisma nie da się zatem precyzyjnie ustalić od kiedy ojciec dziecka skarżącej przebywał za granicą, czy i w jakim okresie tam pracował, czy z tego tytułu był on uprawniony do ubiegania się o analogiczne świadczenia rodzinne

na terenie Włoch, czy podlegał ustawodawstwu tego państwa w tym zakresie, nie mówiąc już o jednoznacznym ustaleniu, popartym dowodami, czy rzeczywiście świadczenia takie zostały przyznane i na jaki okres.

Raz jeszcze podkreślić należy okoliczność, którą wyeksponował WSA w Rzeszowie w swoim wyroku z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1161/19, że "użyte w art. 23a ust. 5 i 6 u.ś.r. pojęcie "podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że wojewoda w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać lub korzysta w państwie obcym".

Takich wyjaśnień w niniejszej sprawie prowadzące przedmiotowe postępowanie administracyjne organy nie dokonały, co uzasadnia ocenę Sądu, że zarówno zaskarżona decyzja Kolegium, jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza z dnia [...] 2020 r. zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), bez ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych przesądzających o tym, czy istniały podstawy do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Tym samym organy naruszyły również art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zastosowały ten przepis przedwcześnie, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia przesłanek.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić zawarte w niniejszym uzasadnieniu wskazania, co do konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, w tym w pierwszej kolejności jeśli chodzi o poruszane kwestie podlegania obcemu ustawodawstwu i pobierania świadczeń za granicą w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r., stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a. Wydane przez organy rozstrzygnięcia winny zostać też uzasadnione z uwzględnieniem dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.