Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1044/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.) na rzecz adwokat D. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezydent M. I. działając na wniosek Z. Z. i E. W. w dniu [...].08.2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania I. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w I.. Wniosek ten został następnie poszerzony o wymeldowanie z ww. lokalu kolejnych osób, a mianowicie M. B., S. W. oraz małoletnich A. i N. W., K. i D. K., tj. odpowiednio matki i dzieci (5) wskazanej na wstępie I. K..

Wnioskodawczynie, jako właścicielki ww. lokalu, wskazały, że od kilku lat I. K. nie mieszka pod podanym adresem, przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Natomiast pozostałe osoby również tam nie mieszkają, przy czym M. B. i S. W. mieszkają w innym miejscu pobytu, w lokalu socjalnym położonym na terenie I., a wszystkie małoletnie dzieci prawdopodobnie przebywają w domach dziecka lub w rodzinach zastępczych. We wniosku wskazano, że wobec ww. osób (pełnoletnich) orzeczono eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego, a lokal taki został już przydzielony.

W toku postępowania organ prowadzący sprawę ustalił w odniesieniu do małoletnich, że N. W. przebywa na terenie I. (w placówce opiekuńczo-wychowawczej) i pieczę nad nią sprawuje opiekun prawny w osobie M. B., natomiast K. i D. K. mieszkają w innej miejscowości, w Rychtalu i obaj zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej Zdzisławy i M. K., których sąd ustanowił opiekunami prawnymi, a A. W. przebywa w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w A. , przy czym interes prawny tego małoletniego reprezentuje jego matka (I. K.), przebywająca obecnie w Areszcie Śledczym w C., Oddział Zewnętrzny w C..

Ponadto, w toku postępowania Prezydent M. I., powołując się na art. 105 § 1 Kpa, decyzją z dnia [...].10.2014 r., nr [...].R, umorzył niniejsze postępowanie w części dotyczącej wymeldowania M. B. i S. W. z pobytu stałego pod ww. adresem, bowiem jak wynika z akt sprawy - obie te osoby w dniu [...].10.2015 r. zgłosiły w organie gminy o swoim wymeldowaniu z dotychczasowego miejsca pobytu.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanych ustaleń Prezydent M. I. zakończył postępowanie wyjaśniające i decyzją z dnia [...].04.2015 r. nr [...].R., powołując się na art. 35 i art. 4 ustawy z dnia [...] września 2010 r. o ewidencji ludności oraz art. 104 Kpa, orzekł o wymeldowaniu I. K. oraz jej małoletnich dzieci A. W., N. W., K. K. i D. K. z ostatniego miejsca pobytu stałego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że spełnione zostały przesłanki dopuszczające wymeldowanie ww. osób z dotychczasowego miejsca pobytu, które przynajmniej w 2011 r. opuściły to miejsce i w miejscu tym już nie mieszkają. W przypadku strony I. K. organ dodatkowo stwierdził, że wymieniona definitywnie utraciła posiadanie przedmiotowego lokalu, skoro wyrokiem właściwego sądu orzeczono również wobec niej eksmisję, przy czym osobom eksmitowanym przedstawiono ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W przypadku zaś małoletnich dzieci wymeldowanej organ wskazał, że opuszczenie przez nich miejsca pobytu stałego w następstwie orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu ich w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczej, należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 powołanej ustawy. Organ wskazał też, że brak zgody opiekunów prawnych na wymeldowanie swoich podopiecznych nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, bowiem o charakterze pobytu w danym miejscu nie decyduje treść oświadczenia woli osoby zainteresowanej, lecz okoliczności faktyczne, w tym fakt opuszczenia miejsca pobytu i realna możliwość zamieszkiwania w nim.

W tej sytuacji, zdaniem organu, dalsze utrzymywanie zameldowania ww. osób pod podanym adresem stanowiłoby sprzeczną z prawem fikcję meldunkową.

Od powyższej decyzji I. K. złożyła odwołanie, w którym wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji i wniosła o cofnięcie tej decyzji. Zaskarżonej decyzji odwołująca się nie zarzuciła naruszenia określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, lecz podniosła, że przed osadzeniem jej w zakładzie karnym (w dniu [...].09.2011 r. nastąpiło jej zatrzymanie) przebywała ona w miejscu stałego zameldowania, tam też pozostawiła swoje rzeczy osobiste i do tego miejsca zamierza powrócić po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności.

Odwołująca się zakwestionowała zeznania dwóch świadków, będących pracownicami sklepu odzieżowego położonego na parterze budynku przy ul. [...] w I., zarzucając nieprawdę i nierzetelność w ich zeznaniach, bowiem w ocenie odwołującej - obce i nieznane jej osoby, ekspedientki, nie mogą wiedzieć, kiedy i jak często adresaci decyzji przebywają w przedmiotowym lokalu. Nadmieniła, że jej matka (Mirosława B.), pod nieobecność odwołującej się (w związku z pobytem w zakładzie karnym), zabrała z ww. lokalu rzeczy osobiste i meble należące do zainteresowanej. Dodała, że utrata zameldowania uniemożliwi jej powrót do społeczeństwa.

Wojewoda K. – P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego dla oceny przesłanki wymeldowania z miejsca pobytu stałego na podstawie powołanego art. 35 ustawy ewidencji ludności doniosłość prawną ma tylko i wyłącznie okoliczność faktyczna, polegająca na stwierdzeniu, czy opuszczenie przez adresatów decyzji tj. I. K. oraz czwórki jej małoletnich dzieci, ostatniego miejsca pobytu w I. przy ul. [...] nastąpiło rzeczywiście i bez wykonania obowiązku meldunkowego.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z pisemnych wyjaśnień stron postępowania, a mianowicie wnioskodawczyń Z. Z. i E. W., adresatki decyzji I. K., jej matki M. B. oraz M. B. - opiekunki prawnej małoletniej N. W., wyjaśnień przesłuchanej w charakterze strony Z. K. - współopiekunki prawnej małoletnich K. i D. K., zeznań osób przesłuchanych w charakterze świadków, w tym mieszkającej po sąsiedzku U. J., a także dokumentów, w tym wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia [...].11.2007 r., sygn. akt I C 480/07, nakazującego pozwanym Pani M. B., Pani I. K. i Panu S. W. opróżnienie i wydanie powodowi (Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w I.) przedmiotowego lokalu wraz z jednoczesnym wstrzymaniem wykonania opróżnienia tego lokalu do czasu przedstawienia pozwanym przez M. I. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, wynika stan faktyczny przekonujący o rzeczywistym i jednocześnie definitywnym opuszczeniu przez wszystkich adresatów decyzji wspomnianego lokalu. Lokal ten nie stanowi już centrum życiowego ww. adresatów i nie ma prawnej możliwości powrotu do niego, zarówno przez stronę - I. K. po opuszczeniu zakładu karnego, jak również czwórki jej małoletnich dzieci z uwagi na treść prawomocnego wyroku sądu powszechnego o eksmisji.

Ponadto jak wskazano, decydujące znaczenie dla wyniku w sprawie ma przydzielenie lokalu socjalnego M. B., głównemu najemcy, jako matki adresatki decyzji i jednocześnie babci ww. małoletnich dzieci. Stąd też w ocenie Wojewody nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oświadczenia wymeldowanej I. K. oraz M. B., reprezentujących odpowiednio małoletnich A. W. i N. W., o niewyrażeniu zgody na wymeldowanie tychże. Nie ma też znaczenia wyrażony przez odwołującą się zamiar jej powrotu do ww. lokalu po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności.

Zdaniem organu odwoławczego, przy innym rozumowaniu - osoby przebywające w zakładach karnych (aresztach śledczych), bądź jako małoletnie w domach opieki, placówkach opiekuńczo-wychowawczych lub w rodzinach zastępczych nie byłyby zobligowane (w przypadku małoletnich ich opiekunowie prawni) do respektowania wyroków orzekających eksmisję, ani też nie dotyczyłyby ich przepisy meldunkowe.

Zdaniem organu drugiej instancji, można zgodzić się z argumentacją odwołującej się, choć tylko częściowo, że zeznania świadków K. M. i E. I. (sprzedawczyń sklepu położonego na parterze budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal) mogą mieć wątpliwą wartość dowodową w kwestii precyzyjnego ustalenia, czy adresaci decyzji mieszkają w miejscu stałego pobytu, kiedy i jak często przebywają tam i miejsce to opuszczają. Organ wskazał jednak, że osoby te zostały przesłuchane w sprawie w charakterze świadka, po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

Natomiast w ocenie Wojewody należy dać wiarę wyjaśnieniom M. B., matki wymeldowanej oraz zeznaniom sąsiadki U. J., przesłuchanej w charakterze świadka, także po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Wyjaśnienia te w odniesieniu do faktu długotrwałego niezamieszkiwania wymeldowanych pod podanym adresem są bowiem spójne i przekonujące.

Zdaniem organu odwoławczego należy podkreślić, że przepisy ustawy o ewidencji ludności, jak zresztą sama nazwa wskazuje, mają wyłącznie charakter rejestracyjny (porządkowy), których celem jest zapewnienie zgodności stanu ewidencji ludności z istniejącym stanem faktycznym, zaś instytucja wymeldowania służy przede wszystkim likwidacji zapisów niezgodnych z rzeczywistością. Przepisy te bowiem nie uzależniają wymeldowania od okoliczności innych niż tylko faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, i to bez dopełnienia obowiązku meldunkowego, co oznacza, że na rozstrzygnięcie w sprawie nie ma wpływu ani subiektywne poczucie krzywdy osoby odwołującej się, ani też jej obawa przed bezdomnością.

Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające, jak również analiza zebranego materiału dowodowego, w ocenie Wojewody zostały dokonane stosownie do wymogów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a wnioski i ustalenia poczynione przez ten organ należy uznać za prawidłowe. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób obiektywny, jasny i logiczny wykazuje bowiem, że I. K. oraz jej małoletnie dzieci, nie mieszkają w miejscu stałego pobytu, a opuszczenie przez ww. osoby przedmiotowego lokalu należy uznać za wystarczającą przesłankę do wymeldowania w rozumieniu art. 35 powołanej ustawy o ewidencji ludności.

W skardze do sądu I. K. wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I i II instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca nie zarzuciła naruszenia określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, lecz podniosła, że lokal socjalny otrzymała jej matka, a nie ona, dlatego nie może być wymeldowana z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Strona przyznała, że w przypadku otrzymania lokalu zastępczego, nie będzie wysuwać roszczeń do lokalu nr [...] przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W wyniku analizy akt sprawy i treści wydanych w sprawie decyzji Sąd doszedł do przekonania, że wydanie decyzji przez Wojewodę K. – P. z dnia [...] lipca 2015 r. nastąpiło zgodnie z prawem. Tym samym Sąd nie stwierdził z urzędu (jako, że skarga ma charakter opisowy) naruszeń, tak przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, czyli w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku, gdy osoba taka nie dopełni tego obowiązku organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie jej wymeldowania (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy).

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie obecnie przyjmuje się, że spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu przez zainteresowaną osobę, stanowiącego dotychczasowe miejsce pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe i dobrowolne, tj. wynika z własnej woli. Natomiast opuszczenie takie nie zachodzi w przypadku niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu. Dla oceny, czy dana osoba w sposób dobrowolny i na trwałe opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania wpływ mają okoliczności związane z opuszczeniem tego lokalu oraz powody i charakter przebywania w innym miejscu. O trwałości opuszczenia lokalu decyduje nie tylko faktyczne niezamieszkiwanie w dotychczasowym miejscu stałego pobytu, ale i wola osoby w nim zameldowanej. Wobec tego rolą organów administracji publicznej orzekających w tego typu sprawach jest przede wszystkim przeprowadzenie postępowania dowodowego ukierunkowanego na ustalenie niezamieszkiwania danej osoby w dotychczasowym miejscu stałego pobytu.

W ocenie Sądu, organy rozstrzygające w kontrolowanym postępowaniu sprostały powyższemu zadaniu. Prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji sporządzonych w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.

Z ustalonego i niespornego stanu faktycznego (w szczególności opartego na zeznaniach i oświadczeniach samej skarżącej oraz wnioskodawczyń) wynika, że skarżąca i jej dzieci co najmniej od 2011 r. faktycznie nie mieszkają w przedmiotowym lokalu, przy czym skarżąca już wcześniej, bo w okresie od [...].06.2007 r. do [...].08.2009 r., przebywała w Zakładzie Karnym w G., odbywając karę pozbawienia wolności i karę taką nadal odbywa, gdyż obecnie przebywa w Areszcie Śledczym w C., Oddział Zewnętrzny w C.. Co istotne jednak, według matki wymienionej - przed ponownym osadzeniem adresatki decyzji w zakładzie karnym (24.09.2011 r.) od około półtora roku nie mieszkała ona w przedmiotowym lokalu w I.. Małoletnie dzieci wymienionej zostały zaś umieszczone w różnych miejscach pobytu, z tego: N. W. - w placówce opiekuńczo-wychowawczej na terenie I. (sąd opiekuńczy ustanowił dla niej opiekuna prawnego w osobie M. B.); K. i D. K. mieszkają w Rychtalu, w rodzinie zastępczej u Państwa Zdzisławy i M. K., którzy również sprawują nad nimi opiekę prawną; A. W. przebywa w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w A..

Wobec powyższego Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, że lokalu nr [...] przy ul. [...] w I. nie można uznać za miejsce stałego pobytu dla skarżącej. Odbywanie kary pozbawienia wolności przez skarżącą co do zasady wiąże się z opuszczeniem miejsca pobytu stałego i potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W tej sytuacji brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie oznacza przeszkody do wymeldowania. Opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA: z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt II OSK 1251/06, z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt II OSK 1396/08, z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2143/10, z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1976/11 i z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, [...]).

Nie może stanowić skutecznego zarzutu skargi brak cech dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez skarżącą. Konieczność wystąpienia dobrowolności opuszczenia lokalu pojmowanej jako wyraz woli osoby, która lokal opuściła winna być badana i oceniana w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość, czy dana osoba opuściła lokal samodzielnie, czy też na skutek bezprawnych działań innych podmiotów. Bezprawność owa, o ile przymuszony do opuszczenia mieszkania podjął określone kroki prawne, wyłącza możliwość wymeldowania osoby z lokalu. Ocena, czy dobrowolność owa wystąpiła, pozbawiona jest natomiast uzasadnienia jeśli dana osoba, nie wskutek bezprawnego postępowania innych osób, lecz wskutek własnych bezprawnych działań została zatrzymana przez organy ścigania i opuszczenie przez nią lokalu jest konsekwencją wywołanego przez jej działania aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności. W przypadku zmiany miejsca pobytu, spowodowanej przebywaniem w zakładzie karnym nie wymaga się dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania, (patrz wyrok NSA z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1236/13, opubl. Lex nr 1596020).

Podnoszony przez skarżącą zarzut, dotyczący pozostawienia w przedmiotowym lokalu jego rzeczy osobistych jest niezasadny, ponieważ fakt pozostawienia w przedmiotowym lokalu rzeczy stanowiących własność skarżącej nie świadczy przeciwko opuszczeniu przez wymienioną miejsca zameldowania, gdyż opuszczenie lokalu nie musi być połączone z opróżnieniem zajmowanego mieszkania, na co wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1993 r., SA/Wr 1278/92; wyrok NSA z dnia 15 marca 1985 r., sygn. akt III SA 47/85).

Także deklarowany w skardze zamiar powrotu skarżącej do przedmiotowego lokalu nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Zamiar ten ma bowiem jedynie charakter werbalny. Nie jest możliwa jego realizacja w sytuacji, w której skarżąca nie legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, że nie jest możliwy powrót i zamieszkiwanie skarżącej w przedmiotowym lokalu - po opuszczeniu przez nią zakładu karnego, ponieważ prawomocnym wyrokiem właściwego sądu cywilnego została ona zobligowana do opróżnienia ww. lokalu. Co prawda, adresatka ta legitymowała się uprawnieniem do lokalu socjalnego, a wykonanie eksmisji wstrzymano do czasu przedstawienia przez M. I. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, lecz jak wynika z akt sprawy - lokal taki został ww. adresatce przydzielony. Z treści przywołanego na wstępie pisma Przedsiębiorstwa (PGKiM Spółka z o.o. w I.) wynika bowiem, że umowa najmu lokalu socjalnego została zawarta na okres od [...].08.2014 r. do [...].07.2017 r. pomiędzy ww. Przedsiębiorstwem, jako wynajmującym, a Panią M. B. (matką adresatki decyzji), jako najemcą, przy czym osobą uprawnioną do zajmowania lokalu socjalnego jest również skarżąca.

Z uwagi na powyższe słuszne są ustalenia poczynione przez orzekające w sprawie organy, że skarżącej nie przysługiwał i nie przysługuje żaden tytuł prawny do lokalu przy ul. [...] w I.. Podobnie, jeśli chodzi o pozostałych adresatów decyzji, tj. małoletnich A. i N. W. oraz K. i D. K., stwierdzić należy, że jak wynika z akt sprawy - od bardzo długiego czasu, a przynajmniej od 2011 roku, ww. osoby nie mieszkają w miejscu stałego pobytu. Opuszczenie przez nich przedmiotowego lokalu, usankcjonowane orzeczeniem właściwego sądu rodzinnego o umieszczeniu małoletnich w domach dziecka lub placówkach wychowawczych (dotyczy to A. W. i N. W.) bądź w rodzinie zastępczej (chodzi o K. K. i D. K.), należy uznać - w ślad za słusznym stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem ww. lokalu, przy czym kwestia oceny dobrowolności opuszczenia przez małoletnich ostatniego miejsca pobytu ma skomplikowany charakter, bowiem trudno jest w odniesieniu do dziecka mówić o świadomym zamiarze wyprowadzki. Dla oceny trwałości opuszczenia przez małoletnich wspomnianego lokalu w I. nie ma znaczenia fakt, że w obecnym miejscu ich zamieszkania, tj. odpowiednio w domu dziecka lub ośrodku wychowawczym, bądź w domu u rodziny zastępczej, są oni zameldowani na pobyt czasowy; bez znaczenia dla wyniku sprawy jest również to, że ww. małoletnim adresatom decyzji nie przysługuje żaden tytuł prawny do przedmiotowego lokalu.

Pomimo zatem deklarowanej przez skarżącą chęci powrotu, powrót ten w realiach rozpatrywanej sprawy nie jest możliwy. Utrzymanie zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a skoro skarżąca nie ma realnych możliwości na powrót do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 marca 2012 r. (II OSK 1515/10, CBOSA) wskazał, że prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego potwierdza zaistnienie przesłanki trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Podobne stanowisko zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z 15 lutego 2012 r. (II OSK 2143/10, CBOSA), gdzie ponadto wyjaśniono, że z uwagi na prawomocny wyrok eksmisyjny ewentualne powództwo o przywrócenie posiadania nie mogłoby doprowadzić do uwzględnienia tego powództwa, bowiem skarżąca nie dysponuje żadnymi środkami prawnymi, które mogłyby doprowadzić do przywrócenia posiadania przedmiotowego lokalu. W tym samym wyroku NSA podkreślił, że w takich okolicznościach sprawy zbędne byłoby wykonanie w drodze przymusu wyroku orzekającego eksmisję, skoro skarżący opuścił miejsce stałego pobytu na skutek odbywania kary pozbawienia wolności. W tej sytuacji zamiar skarżącego powrotu do przedmiotowego lokalu w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Przywołane poglądy sąd w całej rozciągłości podziela.

W niniejszej sprawie fakt wydania prawomocnego wyroku eksmisyjnego wobec skarżącej (w konsekwencji także i jej dzieci) jest niesporny. Orzeczenie eksmisji oznacza prawny nakaz opuszczenia lokalu i opróżnienia go z rzeczy osobistych z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wykonanie wyroku może nastąpić w sposób dobrowolny, jak też w razie uchylania się zobowiązanego od jego wykonania – w drodze egzekucji, wykonywanej przez komornika sądowego. Wreszcie, możliwe jest też swoiste wymuszenie wykonania wyroku przez osobę uprawnioną do przebywania w lokalu, np. przez wymianę zamków i uniemożliwienie dostępu, wyniesienie rzeczy osobistych i złożenie poza mieszkaniem. Wówczas odzyskanie utraconego posiadania możliwe jest w drodze powództwa cywilnego. Jednak w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym wyroku eksmisyjnego, należy wykluczyć prawną możliwość odzyskania utraconego posiadania lokalu. Wszak takie orzeczenie podważałoby prawomocny nakaz eksmisji. Nie sposób na drodze jednego orzeczenia sądowego zniweczyć skutków prawnych innego orzeczenia, a więc nakazać przywrócenia posiadania lokalu, z którego orzeczono eksmisję bez uprawnień do lokalu socjalnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27.02.2009 r., II SA/Gl 1153/08, CBOSA).

Dla ostatecznego wyjaśnienia stanowiska zajętego przez Sąd przy ocenie zaskarżonych decyzji należy również przytoczyć argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA z 9 lipca 2008 r. (II OSK 1113/08, CBOSA), w myśl której z sytuacją, kiedy opuszczenie lokalu jest konsekwencją wyroku eksmisyjnego, należy zrównać sytuację, kiedy dana osoba opuszcza lokal, a następnie nie może do niego powrócić wskutek przeszkód stawianych przez właściciela, który jednakowoż uzyskał prawomocny wyrok stwierdzający, iż po opuszczeniu lokalu w sposób zgodny z prawem doszło do utraty prawa do lokalu przez osobę, która lokal opuściła. W takim bowiem przypadku trudno wymagać od właściciela, aby występował z powództwem o eksmisję osoby, która w lokalu nie przebywa.

W świetle powyższych uwag argumenty skargi są bezskuteczne. Oczywiste pragnienie posiadania miejsca, do którego można wrócić po opuszczeniu więzienia, pozbawione jest doniosłości z perspektywy branych tu pod uwagę przepisów o ewidencji ludności. W datach wydania obu decyzji ewidencja ludności polegała na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 u.e.l.d.o.). Czynności meldunkowe mają zatem charakter wyłącznie rejestracyjny i porządkowy. Utrwalony w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych jest pogląd – powtórzony m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. (II ONP 3/11, CBOSA) – że celem ewidencji ludności jest jedynie gromadzenie danych o tym, gdzie dana osoba faktycznie przebywa, a nie potwierdzanie uprawnień danej osoby do przebywania w konkretnym lokalu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Skarżąca tymczasem pragnie, poprzez wzruszenie decyzji o wymeldowaniu, potwierdzić swoje prawo do przedmiotowego lokalu, tudzież wymóc niejako uprawnienie do innego lokalu (lokalu zastępczego). Nieskutecznie.

W tej sytuacji Sąd uznał, że w świetle poczynionych przez organ ewidencji ludności ustaleń, iż kwestionowana skargą decyzja nie narusza prawa, a zarzuty stawiane w skardze przeciw tej decyzji są niezasadne.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt

I sentencji wyroku o oddaleniu skargi. O kosztach należnych pełnomocnikowi skarżącej z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 250 ww. ustawy