Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 117/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 ust. 2, art. 283, art. 284 pkt 2, art. 252, art. 11 ust. 1, art. 284.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 100 par. 1 - 3.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku pt.: "Układ mikroprzepływowy i sposób dostarczania próbki płynu ustrojowego do układu analizującego z zastosowaniem układu mikroprzepływowego" [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 245 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku S. Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] września 2013 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. "Układ mikroprzepływowy i sposób dostarczania próbki płynu ustrojowego do układu analizującego z zastosowaniem układu mikroprzepływowego" nr [...].

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że podanie o udzielenie patentu na przedmiotowy wynalazek zostało złożone przez S. Spółka z o.o. z siedzibą w W. w dniu [...] czerwca 2012 r. Pomimo nadesłanej do akt sprawy cesji praw Urząd odmówił dokonania zmiany zgłaszającego na P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. ze względu na spór między współtwórcą a zgłaszającym.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. współtwórca – A. W. podniósł, że nie pozostawał ze zgłaszającym w stosunku pracy w rozumieniu przepisów kodeksu pracy a zatem zgłaszający nie nabył prawa do uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek.

Urząd przypomniał przebieg postępowania w sprawie i stwierdził, że pomiędzy stronami istnieje spór co do zakresu działalności twórczej współtwórcy i łączącego strony rodzaju i zakresu stosunku pracy a do rozstrzygnięcia tego sporu zgodnie z art. 17pkt 2 k.p.c. właściwy jest sąd powszechny.

Uzasadniając, że kwestia ta stanowi zagadnienie prejudycjalne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ podniósł, że bez rozstrzygnięcia wskazanego sporu nie można stwierdzić, czy w świetle powołanego przez zgłaszającego przepisu art. 11 ust. 3 p.w.p. uzyskał on pełnię praw do przedmiotowego patentu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ wyjaśnił także, że jak wynika z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W niniejszej sprawie interes prawny w ustaleniu prawa do przedmiotowego patentu mają na równi zgłaszający jak i współtwórca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. Spółka z o.o. z siedzibą w W., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Urzędu Patentowego RP oraz postanowienia go poprzedzającego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Podniosła zarzut naruszenia

- art 97 ust 1 pkt 4 kpa w związku z art 252 pwp poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania,

-art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 252 pwp poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem obowiązku zgromadzenia i rozpatrzenia wystarczającego materiału dowodowego potwierdzającego istnienie sporu co do prawa;

- art. 124 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa i art. 252 pwp - poprzez niewskazanie w uzasadnieniu okoliczności faktycznych uzasadniających stwierdzenie, że istnieje spór co do prawa, mimo złożenia przez zgłaszającego wyjaśnień, że podstawą przysługiwania prawa do patentu była umowa, o której mowa w art. 11 ust. 3 pwp, wskazana również w podaniu (czemu p. W. nie zaprzeczył), oraz poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń zgłaszającego wyrażonych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo omówiła podniesione zarzuty stwierdzając m.in., że UP RP oparł się na dowolnych, niepopartych żadnym materiałem dowodowym ustaleniach i uwzględnił jedynie argumenty i twierdzenia jednego ze współtwórców pomijając stanowisko skarżącej bez wskazania przyczyn tego pominięcia. A. W. nie przedstawił w swojej korespondencji do UP RP żadnych faktów, czy też dokumentów, które uprawdopodobniałyby jego twierdzenia. Ponadto UP RP nie przeprowadził żadnych dowodów, ani nie zażądał żadnych dodatkowych wyjaśnień i oparł się na gołosłownych twierdzeniach p. W. przedstawionych w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Organ nie odniósł się też w uzasadnieniu do kwestii uzyskania przez zgłaszającego praw do wynalazku na podstawie umowy z twórcą o której mowa w art. 11 ust. 3 pwp, ani też nie ustosunkował się do twierdzeń zgłaszającego w tym zakresie oraz nie wyjaśnił, czy i dlaczego odmówił wiarygodności tym twierdzeniom. Jednym ze skutków dokonanego przez UP RP zawieszenia postępowania była odmowa UP RP dokonania zmiany podmiotu zgłaszającego przedmiotowy wynalazek.

Zdaniem skarżącej, jakkolwiek w pewnych okolicznościach ustalenie podmiotu uprawnionego do uzyskania prawa wyłącznego może rzeczywiście stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, to sytuacja taka nie zachodzi w przypadku, gdy twierdzenia w tym zakresie zgłaszane przez osobę trzecią, nie są poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, czy też w inny sposób chociażby uprawdopodobnione.

Skarżąca argumentowała także, że prawidłowość skarżonego postanowienia będzie rozstrzygająca dla ustalenia, czy w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne i czy UP RP może we własnym zakresie rozstrzygnąć kwestię, którą uznał za zagadnienie wstępne

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy a argumenty zawarte w skardze zasadności rozstrzygnięcia nie podważają.

Zgodnie z art. 235 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający. Zatem co do zasady postępowanie to toczy się z udziałem tylko jednej strony - zgłaszającego.

Jak stanowi art. 283 omawianej ustawy sprawy dotyczące roszczeń cywilnoprawnych z zakresu ochrony własności przemysłowej, nienależące do kompetencji innych organów, rozstrzygane są, z zastrzeżeniem art. 257, w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych.

W myśl art. 284 pkt 2 p.w.p. w/w ustawy w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych, rozpatrywane są w szczególności sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Zgodnie z art. 17 kpc do właściwości sądów okręgowych należą min. sprawy o ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych.

W trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych, rozpatrywane są zatem sprawy o ustalenie prawa do patentu i w razie sporu Urząd Patentowy RP nie jest właściwy do rozstrzygania komu służy prawo do patentu.

Należy przy tym podnieść, że poprawnie wskazany krąg podmiotów uprawnionych do patentu jest warunkiem do wydania decyzji przyznającej prawo wyłączne.

Zgodnie z art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania zostały określone w art. 97 § 1 k.p.a. Punkt 4 tegoż artykułu nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek zawieszenia tego postępowania, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Artykuł 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wiąże obligatoryjne zawieszenie postępowania z zaistnieniem określonych w nim wymogów.

Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia, którego właściwym jest inny organ lub sąd a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny.

Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięciem jest czynność prawna organu lub sądu zarówno orzecznicza jak i rejestracyjna, a także czynności stron procesowych dokonane przed organem procesowym, jeżeli po spełnieniu przewidzianych prawem warunków wywierają skutki równe rozstrzygnięciu organu procesowego. Dotyczyć może uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne (zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz Lexis Nexis).

Kwestia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji jest najbardziej sporna. Pojawiające się kontrowersje wynikają z faktu, że formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru.

W ocenie Sądu, przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 1999 r. IV SA 7444/97 niepubl.).

O kwestii prejudycjalnej w postępowaniu administracyjnym wypowiadali się niejednokrotnie zarówno przedstawiciele doktryny jak i w swoich orzeczeniach - Naczelny Sąd Administracyjny. Przegląd poglądów na temat pojęcia oraz istoty prejudycjalności zaprezentował m.in. J. Rodziewicz (w:) Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym, Gdańsk 2000 r., strony 7-18, gdzie podaje m.in., że pod pojęciem prejudycjalności rozumie się najczęściej przesądzające znaczenie, jakie posiada rozstrzygnięcie jednej sprawy dla rozstrzygnięcia drugiej sprawy lub technicznopr awną konieczność rozstrzygnięcia jednej sprawy po to, aby następnie można było rozstrzygnąć inną sprawę. Z kolei W. Jakimowicz w artykule pt. "O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym" opublikowanym (w:) Samorząd Terytorialny 2003/10/29 wskazuje: "samo, zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ, na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego, jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania".

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 17 lipca 2003 r. II SA 427/02 podkreślił, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie, co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.

Jak wspomniano, k.p.a. nie określa wyraźnie podstaw prawnych zależności. Judykatura przyjmuje, że przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje ich poszukiwać (patrz np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22 października 1991 r., SA/Wr 936/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 90 oraz 22 grudnia 1993 r. SA/Wr 1160/93, ONSA 1995 nr 1, poz. 21). Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (vide. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II - komentarz do art. 97 k.p.a..). Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy bowiem do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie.

W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o udzielenie patentu na wynalazek wystąpiła skarżąca Spółka. Pomimo nadesłanej do akt sprawy cesji praw Urząd odmówił dokonania zmiany zgłaszającego na P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. ze względu na spór między współtwórcą a zgłaszającym.

Współtwórca podniósł bowiem, że nie pozostawał ze zgłaszającym w stosunku pracy w rozumieniu przepisów kodeksu pracy a zatem zgłaszający nie nabył prawa do uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek.

Jak stanowi art. 11 ust. 1. Pwp prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, twórcy.

Współtwórcom wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego uprawnienie do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji przysługuje wspólnie (ust. 2).

W razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo, o którym mowa w ust. 1, przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej (ust.3)

Organ w świetle powołanego wyżej art. 284 p.w.p. słusznie stanął na stanowisku, że nie jest właściwy do rozstrzygania sporu z zakresu ustalenia stosunku pracy łączącego zgłaszającego i współtwórcę. W sprawie istnieje zatem zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie wiąże się z prawidłowym ustaleniem strony postępowania o udzielenie patentu na wynalazek.

Zgodnie z art. 100 § 1 k.p.a. organ, który zawiesił postępowanie w związku zaistnieniem w sprawie zagadnienia wstępnego wzywa stronę do wystąpienia do właściwego sądu lub organu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, iż z wnioskiem takim wystąpiła

Obligatoryjne zawieszenie postępowania poza skutkami ogólnymi wywołuje skutek w zakresie samej dopuszczalności oraz granic czynności procesowych. Przede wszystkim powstaje wówczas obowiązek organu administracji, który zawiesił postępowanie podjęcia konkretnych czynności procesowych (art. 100 § 1 i 2 w zw. z § 3). Jak podkreśla judykatura, tryb przewidziany w art. 100 § 1 k.p.a. ma na celu doprowadzenie do wszczęcia przed odpowiednim organem lub sądem postępowania w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (por. wyrok NSA z 13 lipca 1999 r. I SA/Wr 14/98, ONSA, nr 3, poz. 209).

Jak prawidłowo Urząd pouczył skarżącą w przypadku niewystąpienia w zakreślonym terminie do właściwego sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego Urząd przejmie sprawę do swojego rozstrzygnięcia

Z przejęciem prejudykatu do rozpoznania przez organ administracji mamy do czynienia m.in. w sytuacji gdy strona, pomimo wezwania określonego w art. 100 § 1 k.p.a. nie wystąpi o rozstrzygnięcie do sądu lub organu (v. art. 100 § 3 k.p.a.) Zagadnienie prejudycjalne rozstrzyga organ przed którym toczy się postępowanie "główne", czyli w niniejszej sprawie byłby to Urząd Patentowy RP. Należy przy tym zauważyć, że kwestią nieuregulowaną wprost w k.p.a. jest forma w jakiej to następuje. Sąd podziela stanowisko prezentowane w literaturze przedmiotu przez Grzegorza Łaszczycę w monografii pt. "Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego", seria: Monografie Zakamycza, Zakamycze 2005 r., że użycie w § 2 art. 100 k.p.a. formuły "rozstrzygnięcie" wskazuje, iż jest to czynność organu o charakterze władczym tj. albo postanowienie albo decyzja. Przy czym należy zauważyć, że owo "rozstrzygnięcie" zagadnienia wstępnego ma w przeważającej mierze walor merytoryczny, dotyczący istoty sprawy. Z przepisów kodeksu, nie wynika jednocześnie zastrzeżenie dopuszczające wydawanie w takim przypadku postanowienia, co do istoty sprawy.

Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego we własnym zakresie przez organ następuje w decyzji administracyjnej załatwiającej sprawę "główną". Argumentu dostarcza treść art. 100 § 2 in fine k.p.a. w którym mowa, że "organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie". Formuła ta wskazuje na jednoczesny moment "załatwienia sprawy" i "rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie" a tym samym wymaga zawarcia takich "rozstrzygnięć" w jednej decyzji administracyjnej (szerzej: v. op.cit. str. 118-121) (tak tut. Sąd w wyroku z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. VI SA/Wa 1180/07).

A zatem w decyzji kończącej postępowanie o udzieleniu bądź odmowie udzielenia patentu organ rozstrzyga kwestię sporną i strona może to rozstrzygnięcie kwestionować w drodze przysługujących jej środków odwoławczych.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku