Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1441/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156  ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 75
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1   pkt 1  lit. a,  art. 152,  art. 200,  art. 151,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania za zajęty grunt pod drogi publiczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Miasta L. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. oraz K. i Z. małż. K. od decyzji Starosty L. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie na rzecz E. M. i odmawiającej ustalenia odszkodowania na rzecz K. i Z. małż. K. za nieruchomość położoną w L., oznaczoną jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...] o ogólnej powierzchni [...] m², zajętą pod drogi publiczne - utrzymał w mocy decyzję Starosty L.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] przedstawił następujący stan sprawy:

Wojewoda [...] na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzjami z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] i [...] stwierdził nabycie przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i [...], zajętej pod drogi publiczne, oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m².

Z wnioskiem o przyznanie odszkodowania wystąpili K. i Z. małż. K. i E. M. Przedmiotową nieruchomość E. M. sprzedała w dniu 13 września 1999 r. K. i Z. małż. K. – akt notarialny rep. [...].

Starosta L. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. ustalił odszkodowanie na rzecz E. M. i odmówił ustalenia odszkodowania dla K. i Z. małż. K. Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L., który kwestionował prawidłowość wskazania Gminy do zapłaty odszkodowania w związku z zaliczeniem ul. [...] i [...] do kategorii dróg lokalnych i nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz K. i Z. małż. K., którzy kwestionowali odmowę przyznania odszkodowania na ich rzecz – Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty L. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt I S.A./Wa 1914/07 uchylił decyzję Wojewody [...]. Sąd uznał, że nieprawidłowe jest stanowisko organu, iż w sprawie obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o jakiej mowa w art. 118 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rozpoznając ponownie odwołania Wojewoda [...] wydał powołaną na wstępie decyzję z [...] lipca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty L. z [...] czerwca 2006 r. Odmowa przyznania odszkodowania na rzecz małż. K. nastąpiła z uwagi na to, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nie byli właścicielami nieruchomości, ponieważ nabyli tę nieruchomość w dniu 13 września 1999 r. od E. M. i dlatego na jej rzecz zostało ustalone odszkodowanie.

W tej sprawie rzeczoznawca ustalił wysokość odszkodowania zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Operat z 25 listopada 2005 r. spełnia wymogi tego rozporządzenia.

Nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto L. prawa własności przedmiotowych nieruchomości potwierdzone jest ostatecznymi decyzjami Wojewody [...]. Sporządzony operat szacunkowy z 25 listopada 2005 r. nie budzi zastrzeżeń formalnych ani merytorycznych. Wobec tego rozstrzygnięcie Starosty L. jest prawidłowe, a zobowiązanie Gminy L. do zapłaty odszkodowania nie budzi wątpliwości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina L. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. zarzucając tej decyzji naruszenie art. 73 ust. 2 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez zaliczenie obowiązującej do dnia 31 grudnia 1998 r. kategorii dróg lokalnych miejskich do dróg gminnych, co w konsekwencji doprowadziło do zobowiązania skarżącej do wypłaty odszkodowania; nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami; oparcie się na nieprawidłowej wycenie nieruchomości; naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego mimo, iż wydanie decyzji uzależnione było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ – Trybunał Konstytucyjny oraz naruszenie art. 101 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania w formie postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a).

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd dopatrzył się natomiast naruszenia przez organ odwoławczy art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie organ ustalił wysokość odszkodowania w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego.

Zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Natomiast w myśl ust. 4 operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził.

Powołany wyżej przepis przewiduje, że operat szacunkowy może być wykorzystywany przez 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Z akt sprawy wynika, że operat szacunkowy został sporządzony w dniu 25 listopada 2005 r., a zatem można było go wykorzystać do 25 listopada 2006 r. Od daty sporządzenia operatu do wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. upłynęło ponad 12 miesięcy i operat bez jego potwierdzenia, stosownie do art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł być wykorzystany.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Pomimo ciążącego obowiązku, Wojewoda [...] ograniczył się tylko do zbadania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. W myśl art. 75 k.p.a., operat szacunkowy jest dokumentem, który jest dowodem w sprawie i jako dowód podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie. W szczególności ocena ta musi dotyczyć jego aktualności.

Wojewoda [...] nie dostrzegł rozpoznając ponownie sprawę, że przedmiotowy operat szacunkowy nie spełnia warunków z art. 153 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po upływie okresu, o którym mowa w tym przepisie obowiązkiem organu było zlecić sporządzenie nowego operatu szacunkowego lub zlecić rzeczoznawcy majątkowemu, który go sporządził potwierdzenie jego aktualności przez umieszczenie w nim stosownej klauzuli.

Organ ponownie rozpoznając sprawę winien potwierdzić aktualność operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, który go sporządził przez umieszczenie na nim stosownej klauzuli lub zlecić rzeczoznawcy sporządzenia nowego. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] powinien też ustosunkować się do zarzutu podniesionego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, co do organu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Nie jest wystarczające w tym zakresie stwierdzenie, że "zobowiązanie Gminy L. do zapłaty odszkodowania za zajęcie ww. nieruchomości pod drogi publiczne nie powinno budzić wątpliwości".

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. uchylił we wskazanej wyżej części zaskarżoną decyzję. Z mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę w pozostałej części. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu.