Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2429/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3 ust 3 pkt 9, art 26 ust 1, ar 79b, 79d
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o wymierzeniu Z. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B." karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów na terenie budowy przy ul. [...] w B., bez wymaganego zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że [...] WIOŚ w dniach od [...] stycznia do [...] lutego 2012 r. przeprowadził kontrolę w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "B.", podczas której właściciel wskazał odpady, które poddał kruszeniu w ustawionej na terenie budowy kruszarce. Stanowiły je odpady w masie 200 Mg o kodzie 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, zwiezione przez R. D. w grudniu 2011 r. z terenu rozbiórki budynków mieszkalnych w budowie przy ul. [...]. Ponaidto kontrolowany wskazał również odpady gruzu budowlanego podrzucone w grudniu 2011 r., w ilości 450 Mg przez nieznanych sprawców, które poddał rozkruszeniu w kruszarce.

W ocenie organu odwoławczego działania podejmowane przez skarżącego wypełniają definicję odzysku, który zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 9 ustawy o odpadach rozumiany jest jako "wszelkie działania, niestwarząjące zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystanie, określone w załączniku nr 5 do ustaw. Obowiązek uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów wynika z przepisów art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach. Podkreślono także, że organ I instancji, po stwierdzeniu naruszenia obowiązku uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów, nałożony art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, był zobligowany z mocy prawa do wydania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 79b ustawy o odpadach nie przewiduje miarkowania kary, ani żadnych od niej odstępstw. W związku z powyższym wojewódzki inspektor ochrony środowiska, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, o których mowa w art. 79b ustawy o odpadach, nie działa na zasadzie "uznaniowości" lecz zgodnie z art. 79d ust. 1 ustawy jest zobligowany do wymierzenia kary pieniężnej w ściśle określonej wysokości. Ponieważ przepis art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na skarżącego obowiązek uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów, a w dniu kontroli przeprowadzonej przez [...] WIOS strona nie posiadała stosownego zezwolenia, wymierzono karę w myśl art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. K., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 26 ust. 1 oraz art. 79b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach przez błędne ich zastosowanie, poprzez uznanie, że skarżący prowadził na terenie budowy przy ulicy [...] w B. działalność w zakresie odzysku odpadów bez wymaganego zezwolenia i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych.

W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący nie prowadzi odzysku, gdyż nie był właścicielem ani posiadaczem odpadów. Podczas kontroli przekazał Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w B. kopię karty przekazania odpadów, z której jasno wynikało, że skarżący nie jest ich właścicielem i że zostały one przekazane osobie fizycznej. W momencie prowadzenia odzysku, kruszarka za pomocą której przeprowadzano odzysk odpadów jak i plac na którym odpady się znajdowały były wynajęte osobie fizycznej, która była właścicielem odpadów. Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w B. została przekazana kopia umowy najmu placu na którym odpady się znajdowały. Zdaniem skarżącego w tym przypadku nie można przyjąć, że był posiadaczem odpadów co do których prowadzono odzysk, gdyż ze zgromadzonych przez organ administracyjny dowodów jasno wynika, iż posiadaczem odpadów była osoba fizyczna i to ona prowadziła ich odzysk.

W ocenie skarżącego, skoro nie był w momencie poddawania odpadów odzyskowi ich posiadaczem, nie można na niego nałożyć kary pieniężnej za prowadzenie takiej działalności bez zezwolenia. Odpady, znajdujące się na terenie budowy przy ulicy [...] zostały przekazane osobie fizycznej, natomiast plac na którym się one znajdowały, jak i kruszarka za pomocą której prowadzono odzysk zostały tej samej osobie fizycznej wynajęte.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej stanowiły art. 79 b ust. 2 pkt 5 i art. 79 d ust. 1, 2 i 5 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010r., Nr 185, poz. 1243).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 23 ustawy o odpadach przez zbieranie odpadów rozumie się każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania. Prowadzenie zbierania odpadów, według art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach, wymaga uzyskania zezwolenia, które wydaje w drodze decyzji właściwy organ. Art. 26 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że posiadacz odpadów, który prowadzi odzysk lub unieszkodliwianie odpadów obowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 2, 4 i 4a oraz art. 43 ust. 5. Z kolei, jeżeli posiadacz odpadów prowadzi działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków, podlega każe pieniężnej w wysokości 10 000 zł (art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach). Karę pieniężną wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 79 d ust. 1 ustawy o odpadach).

Posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o odpadach jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Odpady - stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Jak wynika z akt sprawy w dniach od [...] stycznia do [...]. lutego 2012 r. pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska przeprowadzili kontrolę w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "B.", będącego własnością Z. K.. Podczas oględzin ujawniono przy ul. [...] odpady, które właściciel poddawał kruszeniu w ustawionej na terenie budowy maszynie. Stanowiły je odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (o kodzie 17 01 01) zwiezione z terenu rozbiórki budynków mieszkalnych w budowie przy ul. [...], w masie 200 Mg . Ponadto właściciel wskazał na odpady gruzu budowlanego podrzuconego w grudniu 2011 r., w ilości 450 Mg przez nieznanych sprawców, które poddał rozkruszeniu w kruszarce.

Z. K., co zostało ustalone w sposób bezsporny, nie posiada decyzji zezwalającej na prowadzenie odzysku odpadów. Nie zachodzą także okoliczności wyłączające od obowiązku uzyskania tego zezwolenia o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 2, 4 i 4a oraz art. 43 ust. 5 ustawy o odpadach. Skarżący otrzymał jedynie decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., wydaną przez Marszałka Województwa [...] o zatwierdzeniu programu gospodarkami odpadami. Na mocy tej decyzji zobowiązano Przedsiębiorstwa B. Z. K. do przekazywania uprawnionym podmiotom wytwarzanych podczas prowadzonych prac odpadów. Nie zezwolono w niej przedsiębiorcy na odzysk odpadów, które to działanie art. 3 ust. 3 pkt 9 ustawy o odpadach definiuje jako wszelkie działania, niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystanie, określone w załączniku nr 5 do ustawy. Zasadnie zatem organy orzekające w sprawie wszczęły postępowanie administracyjne o wymierzenie kary w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach i zasadnie uznały, że skarżący prowadził działalność w zakresie odzysku odpadów na terenie budowy przy ul. [...] w B. bez wymaganego zezwolenia. Obowiązek uzyskania stosownego zezwolenia na odzysk odpadów wynika z przepisów art. 26 ust. 1 cyt. ustawy.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że to nie skarżący był właścicielem odpadu, a kruszarka za pomocą której prowadzono odzysk odpadów były wynajęte właścicielowi odpadów, należy wskazać, że nie znajduje on uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Okoliczność ta została podniesiona bowiem dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, gdy tymczasem skarżący miał możliwość zgłoszenia jej już na etapie prowadzonej kontroli. Nie została także podniesiona w odwołaniu. Okoliczność, że skarżący nie jest posiadaczem odpadów nie znajduje także uzasadnienia w świetle, znajdującej się w aktach sprawy, umowy zawartej między A. sp z o.o. s przedsiębiorstwem B.. Przedmiotem tej umowy jest wykonanie rozbiórki obiektów przy ul. [...] w tym m.in. "przekruszenie gruzu betonowego i dostawę zamawiającemu" (§ 2 umowy). Skoro przedmiotem tej umowy było wykonanie rozbiórki, w tym kruszenie gruzu skarżący miał świadomość, iż kontrahent wymaga prowadzenia czynności, które mogą się wiązać z koniecznością pozyskania zezwolenia w zakresie odzysku odpadów. Nie ma również wpływu na rozstrzygnięcie treść pisma z dnia [...] stycznia 2012 r., w którym skarżący oświadczył, że gruz rozdrabniał i pryzmował na zlecenie R. D., skoro w piśmie tym skarżący przyznał, że prowadził działalność z zakresie odzyskiwania odpadów jednak nie na swoją rzecz.

Również sposób zaklasyfikowania powstałego odpadu oraz wysokość wymierzonej kary odpowiadają wymogom prawa. Zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach jeżeli posiadacz odpadów prowadzi działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Taka też kara została wymierzona skarżącemu.

Sąd działając z urzędu nie dostrzegł naruszenia prawa, które powodowałyby konieczność uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.