Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3287/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy Jeleśnia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 1331/13 w sprawie ze skargi Wójta Gminy Jeleśnia na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu powierzenia stanowiska dyrektora zespołu szkół oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 1331/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z [...] września 2013 r. nr [...], którym została stwierdzona nieważność aktu Wójta Gminy J. z [...] lipca 2013 r. w sprawie powierzenia I. T. stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w S. na 5 lat szkolnych od dnia [...] lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2017 r.

Wojewoda uznał, że akt powierzenia stanowiska jest niezgodny z art. 36a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), który stanowił podstawę aktu Wójta, oraz art. 36a ust. 13 tej ustawy. Naruszenie art. 36a ust. 4, zdaniem Wojewody, miało miejsce z tego powodu, że do działań komisji konkursowej zgłosił się tylko jej przewodniczący, zatem nie można było uznać, jak to wyjaśnił Wójt w piśmie z 29 lipca 2013 r., że konkurs się odbył, ale nie przyniósł rozstrzygnięcia, zaś art. 36a ust. 13 z tej przyczyny, że okres na jaki powierzono stanowisko dyrektora nie obejmuje 5 lat szkolnych.

Oddalając skargę, wniesioną przez Wójta Gminy J., Wojewódzki Sąd Administracyjny na wstępie podkreślił, odnosząc się do zarzutu skargi, iż akt powierzenia stanowiska dyrektora podlega kontroli sądów administracyjnych, jako władcze rozstrzygnięcie, wydane na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Za słuszne Sąd uznał stanowisko Wojewody, że w sprawie nie wystąpił żaden z przypadków wskazanych w art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty – do konkursu nie zgłosił się żaden kandydat, konkurs nie przyniósł rozstrzygnięcia – uzasadniający powierzenie stanowiska przez Wójta, bowiem konkurs w ogóle się nie odbył wobec zgłoszenia się do prac komisji tylko przewodniczącego. Sąd podkreślił, że wobec niezgodnego z prawem aktu powierzenia nie ma znaczenia okres pełnienia stanowiska, jednak można przyjąć, że gdyby zostały spełnione przesłanki art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty okres powierzenia nie budziłby zastrzeżeń.

Reprezentowany przez radcę prawnego, Wójt Gminy J. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, zarzucając

I. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2010 r. Nr [...]0, poz. 373 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że terminy wskazane w wyżej cytowanym przepisie są terminami instrukcyjnymi, pomimo iż w orzecznictwie sądowym wskazuje się na ich charakter zawity, materialnoprawny, stąd tylko ich dochowanie umożliwia prawidłowe zakończenie konkursu i powierzenie stanowiska dyrektora,

– naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 36a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) poprzez nietrafne przyjęcie, że konkurs się nie odbył z powodu absencji członków komisji konkursowej, pomimo iż z ustalonego stanu faktycznego można co najwyżej uznać, że mamy do czynienia z wadliwie przeprowadzonym konkursem, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności aktu powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w S.;

II. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)

– naruszenie przepisów postępowania, a to art. 87 w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przyzwolenie na rozstrzyganie sprawy nieobjętej kompetencjami organów nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, lecz należącymi do kognicji sądów powszechnych,

– naruszenie przepisów postępowania, a to art. 33 § 1, art. 47 § 1, art. 91 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie zawiadomienia Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w S. o wniesieniu skargi i terminie wyznaczonej rozprawy.

W związku z zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu administracyjnego pierwszej instancji i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia lub uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach.

Pełnomocnik Wojewody Śląskiego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ponieważ w skardze postawiono zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, na początku należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego.

Zarządzenie organu prowadzącego szkołę powierzające stanowisko jej dyrektora, wydane na podstawie art. 36a ust. 4 ustawy z dnia 7 wrzesnia 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej "ustawa", jest aktem podlegającym kontroli wojewodów w trybie sprawowanego nadzoru nad działalnością samorzadu terytorialnego, bowiem – jak to wyjaśnił już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku, a z czym należy się zgodzić – jest to akt właczy organu administracji publicznej, wydany na podstawie przepisów prawa administracyjnego, choć wywołuje skutki także w zakresie prawa pracy, jeśli idzie o osobę, do której jest skierowany.

Kwestia udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach I. T. – osoby, której powierzono stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w S. została rozstrzygnięta prawomocnie – postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1091/14 oddalającym zażalenie I. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odmowie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu ze skargi Wójta Gminy J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego.

Zasadą powierzenia przez organ prowadzący szkołę stanowiska jej dyrektora jest wyłonienie kandydata w drodze konkursu – art. 36a ust. 1 i 2 ustawy. Wyjątki od tej zasady przewidują dalsze ustępy tego artykułu: ust. 3 – dotyczy szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego, w których konkurs nie jest wymagany; ust. 4 – przewiduje, że jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, stanowisko powierza organ prowadzący szkołę; ust. 5 – powierzenie obowiązków dyrektora wicedyrektorowi lub nauczycielowie do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 i 4.

W sprawie Wójt Gminy J. powierzył stanowisko dyrektora szkoły na podstawie ust. 4 art. 36a ustawy, istotne zatem jest czy przesłanki wskazane w tym przepisie, upoważniające Wójta do takiego działania, zostały spełnione.

Przepis ten umożliwia organowi prowadzącemu szkołę powierzenie stanowiska dyrektora jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata. Wójt Gminy J. wskazywał, iż miała miejsce ta druga sytuacja – do prac komisji konkursowej zgłosił się tylko jej przewodniczacy, zatem nie było quorum, co oznacza, że konkurs nie przyniósł rozstrzygnięcia, zaś Wojewoda Ślaski takie stanowisko zanegował, uznając, że przesłanka z art. 36a ust. 4 nie zaistniała, a pogląd ten uznał za trafny Wojewódzki Sąd Administraycjny w Gliwicach.

Z oceną Wojewody i Wojewódzkiego Sądu należy się zgodzić.

Nie wyłonienie kandydata w wyniku konkursu oznacza, że konkurs został przeprowadzony zgodnie z regułami, zatem przez komisję konkursową, działającą w składzie i przy quorum wymaganym przepisami, która wykonała swoje prace – wszystkie czynności – również w zgodzie z przepisami, jednak wynik konkursu nie został rozstrzygnięty na korzyść żadnego z uczestniczących w nim kandydatów na stanowisko dyrektora. Natomiast niezgłoszenia się członków komisji konkursowej do prac, zgłoszenia się tylko jej przewodniczacego – jak to miało miejsce w sprawie – nie można traktować jako przeprowadzonego konkursu, a tylko nie dającego rozstrzygnięcia. Absencja członków komisji konkursowej jest równoznaczna z nie przeprowadzeniem konkursu w ogóle. W takiej sytuacji nie można mówić o spełnieniu się przesłanki nie wyłonienia kandydata w wyniku konkursu, a w konsekwencji o możliwości powierzenia stanowiska dyrektora kandydatowi ustalonemu przez organ prowadzacy szkołę.

Powierzając stanowisko dyrektora szkoły w trybie art. 36a ustawy w sytuacji, gdy przewidziana w nim przesłanka nie zaistniała, Wójt Gminy J. naruszył ten przepis, zatem zasadne było stwierdzenie przez Wojewodą Śląskiego nieważności aktu powierzenia stanowiska.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270).