Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 412/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7 i art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie NSA Jolanta Szaniecka WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję S.P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody W. na rzecz E.T. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

IV SA/Po 412/15

Uzasadnienie

Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.B. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie obiektu "kurnik" i przystosowanie go dla potrzeb budynku inwentarskiego - chlewnia oraz zmianę sposobu użytkowania obiektu "kurnik" na budynek inwentarski - chlewnia na działce nr geodezyjny [...] w L. gm. Ł. .

W dniu 27 grudnia 2010 r. E.T. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie powyższej decyzji, argumentując to brakiem uznania jej za stronę w postępowaniu poprzedzającym wydanie w/w decyzji Starosty P. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 2010 r.

Po rozpatrzeniu odwołania E.T. , Wojewoda W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] , utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt: IV SA/Po 522/11, uchylił powyższą decyzję Wojewody W. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku nakazał organom przy ponownym rozpoznaniu sprawy w szczególności zbadanie, czy decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2010r. należy uchylić i ponownie orzec co do meritum sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.), czy też zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 K.p.a.); ustalenie jaki jest rzeczywisty obszar oddziaływania spornej inwestycji; zbadanie czy nie naruszono w procesie budowlanym uzasadnionych interesów osób trzecich na tle przepisów odrębnych o jakich mowa w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę przeprowadził postępowanie wyjaśniające podczas którego uzupełnił materiał dowodowy oraz umożliwił stronom czynny udział w postępowaniu. W dniu [...] sierpnia 2012 r. Starosta P. decyzją znak; [...] , odmówił uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010r. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła E.T. .

Wojewoda W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2012r. znak; [...] i orzekł o wydaniu decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że przedmiotowa sprawa była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt: IV SA/Po 522/11. W ocenie Wojewody w przedmiotowej sprawie Sąd w wyroku z dnia 13 września 2011 r., w sposób jednoznaczny wskazał, że E.T. przysługiwał status strony w podstawowym postępowaniu o pozwolenie na budowę. Analizując ponownie materiał dowodowy organ odwoławczy nie odnalazł nowych okoliczności faktycznych lub zmiany stanu prawnego, które by wskazywały, że wyrok zapadły w badanej sprawie stracił na aktualności. W konsekwencji mając na uwadze powyższe wskazania Sądu Wojewoda uznał, że Starosta P. wydając decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz odmawiając ponownie przymiotu strony E.T. naruszył art. 153 P.p.s.a.

Organ zaznaczył, że w przedmiotowym wyroku Sąd wprost stwierdził, że wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W zaistniałej sytuacji organ zatem nie może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., ale stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy lub w myśl art. 151 § 2 K.p.a.- w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 146 K.p.a. - organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Nadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej.

Zdaniem organu odwoławczego w badanej sprawie zachodziły przesłanki z art. 146 § 2 K.p.a., ponieważ mimo naruszenia art. 28 Prawa budowlanego, tj. braku uczestnictwa E.T. w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, w przedmiotowej sprawie zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wojewoda wskazał, iż w związku z wnioskiem A.B. o pozwolenie na budowę obejmującą zmianę sposobu użytkowania obiektu kurnik na budynek inwentarski (chlewnia) w przedmiotowym budynku w związku z wydaną decyzją dojdzie do zmian warunków higieniczno - sanitarnych oraz ochrony środowiska. Jednakże z punktu zagospodarowania terenu oraz obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dany budynek nadal będzie pełnił funkcję budynku inwentarskiego. Zatem przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami § 14 jak i § 19 planu. Organ zwrócił uwagę, że co prawda w odwołaniu podniesiono naruszenie § 5 planu, który stanowi w ust. 1, że na całym obszarze objętym planem ustala się zakaz lokalizowania inwestycji mogących znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia ludzi, lecz w ustaleniach planu nie ma definicji inwestycji mogących znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia ludzi. W konsekwencji organ dokonując analizy innych przepisów regulujących powyższą kwestię doszedł do wniosku, że uchwałodawca w § 5 ust. 1 planu zawarł identyczne określenie jak w treści § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r., w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji. Zgodnie z tym przepisem do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska zaliczano inwestycje w rolnictwie związane z hodowlą zwierząt od 50 do 500 DJP. Dalej zwrócono uwagę, że decyzja Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. została wydana w trakcie obowiązywania Rozporządzenia Rady Ministrów z 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., nr 257 poz. 2573). Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 90 tego rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisku mogą wymagać przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko takie jak chów lub hodowla zwierząt. W przypadku, gdy obiekt znajduje się w granicy administracyjnej miast, zwartej zabudowy wsi, lub na terenach objętych formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, chów ten lub hodowla musi być nie niższa niż 40 DJP, natomiast na pozostałych obszarach w liczbie nie niższej niż 60 DJP. Organ podniósł, że przedmiotowa nieruchomość A.B. nie leży w granicy administracyjnej miasta oraz nie jest terenem objętym formami ochrony przyrody takimi jak: park narodowy, rezerwat przyrody, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar NATURA 2000, pomnik przyrody, stanowisko dokumentacyjne, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo- krajobrazowe, ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów (art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Ponadto zgodnie z mapami załączonymi do akt sprawy (a zwłaszcza projektem zagospodarowania terenu) działka nr [...] nie jest położona w zwartej zabudowie wsi. Od strony północnej, wschodniej i zachodniej sąsiaduje z gruntami stanowiącymi role o znacznej powierzchni. Wyjątek stanowi sąsiedztwo z kierunku południowo- zachodniego gdzie znajduje się nieruchomość E.T. (obie nieruchomości są oddzielone drogą). Takie usytuowanie działki oraz zagospodarowanie analizowanego terenu nie stanowi zwartej zabudowy wsi. Zgodnie z projektem budowlanym oraz oświadczeniem Inwestora łączna obsada zwierząt po zmianie sposobu użytkowania w danym gospodarstwie rolnym nie będzie przekraczać 60 DJP. W konsekwencji dane przedsięwzięcie nie mogło być zaliczone do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie nie można mówić w tej sytuacji o inwestycji mogącej znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia: § 5 ust. 1 planu miejscowego. W przypadku gdy nie występuje inwestycja mogąca znacząco pogorszyć stan środowiska w rozumieniu § 5 ust. 1 planu miejscowego, nie mają zastosowania zapisy § 5 ust, 2 i 3 planu, gdyż odnoszą się one tylko do powyższych inwestycji. Zatem nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące uciążliwości danego obiektu.

Organ podniósł także, iż stosownie do rozporządzenia z 09 listopada 2004 r. przedmiotowa inwestycja nie wymagała przeprowadzenia oceny na środowisko, a co za tym idzie Inwestor nie był zobligowany do przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z projektem budowlanym, oświadczeniem Inwestora jak i pozostałą dokumentacją łączna obsada zwierząt w gospodarstwie A.B. nie przekroczy 60 DJP. Zatem nie można danej inwestycji zaliczyć do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż teren należący do Wnioskodawcy nie leży na terenie zwartej zabudowy wsi.

Odnośnie zbiorników na gnojówkę, organ zauważył, że będą one realizowane wewnątrz budynku. Stosownie do § 3 Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 07 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. nr 132, poz. 877) zbiorniki na płynne odchody zwierzęce stanowią budowlę rolniczą. Stosownie do wyroku Sądu, jak i do treści § 3 powyższego rozporządzenia, zbiorniki na płynne odchody zwierzęce stanowią budowlę rolniczą. Natomiast w myśl § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej usytuowanie budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy, wydzielenie się substancji toksycznych, powinno uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez jak najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych. Zgodnie z rozkładem wiatrów przedstawionym przez M.B. w "Ocenie rozprzestrzenienia się zanieczyszczeń zapachowych zbiorników na gnojownice w budynku inwentarskim" wynika, że na analizowanym terenie przeważają wiatry z kierunku zachodniego i południowo- zachodniego. W konsekwencji biorąc pod uwagę daną różę wiatrów oraz usytuowanie budynków E.T. należy przyjąć, że przedmiotowa chlewnia znajduje się od strony zawietrznej względem nieruchomości odwołującej.

Skargę na decyzję Wojewody W. wniosła do sądu E.T. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Wskazano na naruszenie art. 7, 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a. Ponadto wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane. Skarżąca zarzuciła również organowi błędną wykładnię § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie - poprzez uznanie, że dwa rzędy świerków, w tym samym wieku i wysokości, i to nie tworzące zwartego szpaleru, oddzielające nieruchomości stron postępowania, stanowią zieleń średniopienną i wysokopienną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 183/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E.T. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] , którą uchylono decyzję Starosty P. z dnia [..] sierpnia 2012 r. w całości oraz orzeczono o wydaniu decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę obiektu "kurnik" i przystosowania go dla potrzeb budynku inwentarskiego - chlewnia oraz zmianę sposobu użytkowania obiektu "kurnik" na budynek inwentarski - chlewnia na działce nr geodezyjny [...] w L. gm. Ł. z naruszeniem prawa, nie uchylając jednocześnie tej decyzji ze względu na przesłanki wynikające z art. 146 § 2 K.p.a.

Sąd podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie orzekał już raz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Sąd ten w wyroku z dnia 13 września 2011 r. zwrócił uwagę, że na gruncie niniejszej sprawy zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem Skarżąca posiada status strony w przedmiotowym postępowaniu. Sąd zwrócił uwagę, że organy administracji , a także Sąd, orzekały w warunkach związania treścią art. 153 P.p.s.a., tj. związania oceną prawną wyrażoną w niniejszej sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2011 r. IV SA/Po 522/11. Zaakcentowano, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją poddaną kontroli Sądu toczyło się w nadzwyczajnym trybie jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.

Sąd przywołując regulacje z art. art. 149 § 2 K.p.a. wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej wydaje decyzję, określoną w art. 151 K.p.a. Odnosząc to do realiów rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że Skarżąca żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zaznaczył, że u podstaw zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) leży powinność zagwarantowania stronie przez organy administracji publicznej możliwości obrony praw i interesów w toczącym się postępowaniu. Sąd uznał za bezsporne, że skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Starostę P. decyzji z dnia [...] października 2010r. Nie budziło również wątpliwości Sądu, iż należało przyznać Skarżącej status strony. A zatem zaistniała podstawa wznowienia postępowania, co obligowało następnie organ do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Sąd zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W ocenie Sądu przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a., zakładała więc, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. Sąd uznał, że w takim wypadku nie uchyla się zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 K.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Sąd stwierdził, że organ II instancji, w pełni wykazał, że gdyby uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które co podkreślił Sąd, jest zgodne z prawem materialnym.

Sąd skonstatował, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego Rady Miasta Ł. nr [...]. Podzielił też stanowisko organu, który wskazał, iż przedsięwzięcie nie może być zaliczone do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie nie można mówić w tej sytuacji o inwestycji mogącej znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia. W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

W kontekście uznania przez organ II instancji, iż nie naruszono art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, Sąd podniósł, że ochronie w procesie budowlanym podlegają nie jakiekolwiek interesy osób trzecich ale interesy uzasadnione, tj. oparte o konkretne przepisy prawa, z których strony postępowania mogą wywieść przysługujące im uprawnienia lub ograniczające inwestora obowiązki. Takich przepisów prawa, które zostałyby naruszone kwestionowaną inwestycją, zdaniem Sądu, skarżąca nie wskazała. Również działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów. Powoływanie się w tym względzie na zasadę uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) z uwagi na swoją ogólną treść nie może samo przez się prowadzić do negatywnej oceny, gdy chodzi o legalność objętej postępowaniem inwestycji. Zdaniem Sądu ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Natomiast jeśli inwestycja w żaden sposób nie narusza tych przepisów i norm, nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów. Tak więc ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają. Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść, do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W ocenie Sądu skoro wymogi przewidziane tymi przepisami zostały zachowane, nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu argumenty o naruszeniu interesów osób trzecich. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Sąd wyjaśnił, iż organy administracji publicznej przeprowadzają postępowanie dowodowe, kierując się wynikającą z art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wymogi te zostały spełnione. Organ zastosował się do wytycznych Sądu, zatem nie zasługuje na aprobatę zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. poprzez odstąpienie od podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy Sąd stwierdził, że zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd stanął na stanowisku, że w związku z tym, iż w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy Wojewoda podjąłby decyzję w treści odpowiadającą decyzji dotychczasowej, obowiązany był zastosować przesłankę negatywną z art. 146 § 2 K.p.a. Dalej Sąd wskazał, że w razie niemożności uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 146 K.p.a., organ administracji - stosownie do art. 151 § 2 K.p.a. - ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.

W ocenie Sądu Wojewoda W. w pełni zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt: IV SA/Po 522/11, a wydana przez niego decyzja nie narusza prawa. Dlatego też na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E.T. , zaskarżając go w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13.03.2015r. o sygn. II OSK 1923/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Za zasadny uznano zarzut naruszenia § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). W ocenie NSA organy administracji niezasadnie uznały, że przepis ten nie będzie miał zastosowania w sprawie, a Sąd I instancji ten niezasadny pogląd zaakceptował.

Zgodzono się z organami administracji, że aktualnie inwestycja, która była przedmiotem pozwolenia na budowę, jest inwestycją mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a ww. rozporządzenia. Naczelny Sąd nie zgodził się natomiast ze stanowiskiem organu administracji oraz Sądu I instancji, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie.

Wyjaśniono, że zgodnie z treścią art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ administracji stwierdzając w postępowaniu wznowieniowym, że zachodzą przesłanki do odmowy uchylenia decyzji, wymienione w przytoczonym przepisie, musi brać pod uwagę przepisy prawa, które obowiązują w czasie postępowania wznowieniowego, nie zaś w czasie wydania kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji. Z art. 146 § 2 K.p.a. nie wynika, by zasada, że organ administracji stosuje przepisy prawa obowiązujące w czasie wydawania decyzji nie miała zastosowania w postępowaniu wznowieniowym. Wprawdzie oceniana jest decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, lecz podkreślono, że postępowanie to zostało wznowione i toczy się od nowa. Organ administracji musi więc ocenić, czy w świetle przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe nie uchyliłby decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, gdyż wydałby decyzję odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ administracji uznał, że § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie będzie miał zastosowania, gdyż nie obowiązywał on w czasie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę kończącej postępowanie zwykłe. Tymczasem przepis ten w ocenie NSA ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze powyższe podkreślono, że w stosunku do inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub rozstrzygnięcia organu właściwego do jej wydania, że uzyskanie takiej decyzji nie jest konieczne.

Art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 tej ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 65 ust. 2).

Naczelny Sąd jednoznacznie wskazał, że stwierdzenie przez organy administracji, iż nie ma podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej było przedwczesne. Aby stwierdzić, że w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej organy administracji musiałyby dysponować postanowieniem stwierdzającym, że nie ma konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko lub decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jeśli uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia byłoby konieczne, to ustalenie, że w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej wymagałoby dokonania oceny, czy wydane pozwolenie na budowę spełnia warunki wskazane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody.

Naczelny Sąd zgodził się również z zarzutem naruszenia przez organy administracji art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organy administracji, czy pozwolenie na budowę spełnia wymóg wynikający z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033 ze zm.). Przepis ten stanowi, że gnojówkę i gnojowicę przechowuje się wyłącznie w szczelnych zbiornikach o pojemności umożliwiającej gromadzenie co najmniej czteromiesięcznej produkcji tego nawozu. Analizując tę kwestię organ I instancji poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że projektant uznał, iż "pojemność w wysokości 133,91 m3 została uznana przez projektanta za wystarczającą dla planowanej obsady zwierząt w budynku inwentarskim w zatwierdzonym projekcie budowlanym". Nie jest to odpowiedź na formułowany przez skarżącą kasacyjnie zarzut. Nie jest bowiem istotne, dla oceny zgodności pozwolenia na budowę z prawem, czy projektant uznał pojemność zbiorników za wystarczającą, tylko czy planowana inwestycja spełnia wymóg wynikający z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu.

W sprawie nie mogą natomiast mieć zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.). Wymogi zawarte w tym rozporządzeniu mają zastosowanie tylko w przypadku ubiegania się przez inwestora o uzyskanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Wymogi te nie są natomiast obowiązujące, gdy inwestor o taką pomoc się nie ubiega.

Powyższe uchybienia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dawały podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również decyzji organów I i II instancji.

Za niezasadne uznano natomiast pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13.03.2015r. o sygn. II OSK 1923/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 183/13 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając ponownie niniejszą sprawę na podstawie art. 190 P.p.s.a. pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku NSA.

Zgodnie z art. 190 P.p.s.a., sąd któremu przekazana została sprawa, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Norma zawarta w tym przepisie w sposób zasadniczy wpłynęła na rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszym postępowaniu. Wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu NSA wiążą w sprawie nie tylko sąd, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także strony postępowania.

Artykuł 190 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) NSA oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że sąd niższego rzędu oraz organ administracji nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604).

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobligowany był do przyjęcia i zastosowania wykładni prawa dokonanej przez NSA we wspomnianym już wyroku NSA z dnia 13.03.2015r. o sygn. II OSK 1923/13.

Sąd orzekający stanął na stanowisku, że nie ma potrzeby powtarzania zarzutów uznanych przez NSA za zasadne, gdyż zostały już wcześniej szczegółowo opisane. Jak wspomniano zarówno Sąd orzekający, jak i organy administracji związane są w tym zakresie dokonaną przez NSA wykładnią. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie i wprost wskazał, że opisane wyżej uchybienia dawały podstawę m.in. do uchylenia decyzji organów I i II instancji. Dlatego też na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej - sąd administracyjny I instancji nie ma - co do zasady - kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej, a więc dokonywania samodzielnych ustaleń. Zadanie to należy do organów administracji publicznej. Ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest bowiem funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki przy tym sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, 8, 9 i 77 § 1 K.p.a.). Ustalenia te oraz ich ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji.

Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 K.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu w sprawie organy naruszyły dyspozycję art. 7, 77 § 1 K.p.a., które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto wadliwie przyjęto, że § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) nie znajduje w niniejszym przypadku zastosowania. Inwestycja, która była przedmiotem pozwolenia na budowę, jest inwestycją mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a w/w rozporządzenia. Mając to na uwadze podkreślić trzeba, że w stosunku do inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub rozstrzygnięcia organu właściwego do jej wydania, że uzyskanie takiej decyzji nie jest konieczne.

Powyższe skutkowało na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit "c" P.p.s.a. uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz - na podstawie art.135 P.p.s.a. – decyzji ją poprzedzającej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji wykona szczegółowe wytyczne WSA w Poznaniu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a w szczególności uwzględni wykładnię dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 13.03.2015r. o sygn. II OSK 1923/13, a przytoczoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. uchylone decyzje nie mogą być wykonane.