Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1157/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1, par. 2, par. 3, par. 6 i par. 7, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209, art. 286 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska(spr.), Sędzia WSA Agnieszka Grosińska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 roku sprawy ze skargi K. M. i A.M. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z dnia 10 lipca 2018 roku w sprawie II SAB/Łd 73/18 w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w sprawie legalności budowy parkingu 1) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywnę w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2018 roku w sprawie II SAB/Łd 73/18; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. na rzecz skarżących K.M. i A.M. solidarnie sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 4) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. na rzecz skarżących K.M. i A.M. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IB


UZASADNIENIE

K. M. i A. M., reprezentowani przez pełnomocnika, złożyli do Sądu skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 73/18, wnosząc o:

1. wymierzenie organowi grzywny;

2. przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie 500 zł;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 lipca 2018 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 73/18 zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt do załatwienia sprawy administracyjnej z wniosku skarżących prowadzonej w przedmiocie legalności budowy parkingu dla samochodów ciężarowych położonego w miejscowości N. przy ul. A. nr 6 i 8. Sąd stwierdził jednocześnie, iż zaistniałe w sprawie bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Według wiedzy posiadanej przez skarżących, wyżej wymienione orzeczenie stało się prawomocne z dniem 13 września 2018 r., zaś do chwili wniesienia niniejszej skargi skarżony organ nie wydał jakiegokolwiek ostatecznego rozstrzygnięcia kończącego sprawę.

W dniu [...] października 2018 r. organ wydał natomiast postanowienie, mocą którego nałożył na stronę – M. Ł. obowiązek dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla utwardzenia terenu przeznaczonego pod parking na samochody ciężarowe, zlokalizowanego na działkach nr 22 i 23. Organ w tym celu wyznaczył stronie termin do dnia 31 stycznia 2019 r. oraz błędnie pouczył strony o przysługującym im środku zaskarżenia. W ocenie skarżących postanowienie to miało charakter czynności pozornej i służącej w oczywisty sposób do dalszego przedłużenia czasu prowadzonego postępowania.

Strony zaskarżyły zażaleniem powyższe postanowienie, zaś w wydanym rozstrzygnięciu organ odwoławczy stwierdził jego niedopuszczalność.

W ocenie skarżących zasadność niniejszej skargi nie budzi wątpliwości, bowiem zapadł wyrok, w którym sąd zobowiązał skarżony organ do załatwienia wniosku stanowiącego podstawę prowadzonego postępowania administracyjnego, a który to wyrok został przez organ zlekceważony, bowiem do dnia wniesienia niniejszej skargi od daty zwrotu organowi akt sprawy, bezskutecznie upłynęły trzy miesiące.

Żądanie zasądzenia od organu na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. na rzecz skarżących sumy pieniężnej warunkowane jest z jednej strony założeniem, iż zastosowanie tego środka w istotny sposób spełni funkcję dyscyplinującą wobec organu, z drugiej zaś strony, spełni funkcję kompensacyjną wobec skarżących.

Skarżący przypomnieli, iż w przedmiocie bezczynności skarżonego organu oraz prowadzenia przezeń postępowania w sposób przewlekły Sąd orzekał już dwukrotnie (w tym poprzednio w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 94/16), w każdym przypadku stwierdzając, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz dwukrotnie orzekając wobec organu grzywnę.

W ocenie skarżących samo wymierzenie wobec organu takiego środka dyscyplinującego, jakim jest grzywna, może być niewystarczające w przedmiotowej sprawie, albowiem nie spełni jego funkcji prewencyjnej. Funkcję taką może natomiast spełnić środek przewidziany w art. 154 § 7 p.p.s.a. Przytaczając pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2018 r. wydanego w sprawie sygn. akt OSK 2230/17, skarżący podkreślili, iż zastosowanie środka z art. 154 § 7 p.p.s.a spełni również funkcję kompensacyjną. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, który w istotnej mierze spowodowany został sposobem procedowania organu oraz wieloletni obecnie okres prowadzonego postępowania, strony, chcące doprowadzić do jak najszybszego załatwienia sprawy, w celu kontrolowania organu, zobowiązane są do podejmowania znacznej aktywności, podczas której zmuszone są do korzystania z odpłatnej pomocy prawnej w toku postępowania przed organami tak stopnia podstawowego, jak i stopnia odwoławczego. Z uwagi na obowiązujące przepisy postępowania brak jest obecnie podstaw do żądania w toku postępowania administracyjnego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od organu, co oznacza, iż niewłaściwy sposób prowadzenia przez organ postępowania naraża skarżących na wydatkowanie środków na pomoc prawną, z której zmuszone są one w sprawie korzystać. Z tego też względu zasądzenie od organu na ich rzecz żądanej sumy pieniężnej stanowić będzie, w ocenie skarżących, choćby częściową rekompensatę ponoszonych przezeń koniecznych w sprawie wydatków.

Nadto skarżący wskazali, iż w wykonaniu wymogu przewidzianego w art. 154 § 1 p.p.s.a., pismem z dnia 13 listopada 2018 r. skierowanym do skarżonego organu, wezwali do załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że w związku z wnioskiem Urzędu Gminy w R. z dnia 8 września 2015 r. znak [...] o skontrolowanie legalności budowy parkingu na samochody ciężarowe na działkach nr 22, 23, 25/3 obrębu C., należących do M. Ł. oraz wnioskiem K. i A. M. z dnia 14 września 2015r., wszczęto czynności wyjaśniające.

Zawiadomieniem z dnia 29 września 2015 r. poinformowano uczestników o terminie przeprowadzenia oględzin w dniu 20 października 2015 r. w sprawie budowy parkingu na samochody ciężarowe na działkach o nr ewid. gruntów 22, 23 i 25/3 należących do M. Ł., Z. i K. Ć. w miejscowości N.

W dniu 12 października 2015 r. wpłynął do organu wniosek K. i A. M. o wszczęcie postępowania administracyjnego poszerzając zakres w stosunku do działek o numerach: 24, 25/4, 21/2.

W zaplanowanym terminie przeprowadzono zapowiedziane oględziny. Stwierdzono, że na przedmiotowych działkach wykonane jest utwardzenie terenu wykonane z kostki betonowej, trylinki betonowej oraz płyt ażurowych betonowych.

Ustalono, że przedmiotowe utwardzenia terenu wykonano w oparciu o udzielone pozwolenia na budowę na podstawie decyzji:

- Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] wydanej przez Starostę [...], zezwalającej na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego o część socjalno-biurową. Na powyższe uzyskano pozwolenie na użytkowanie pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. znak [...] i decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.;

- Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] wydanej przez Starostę [...], zezwalającej na budowę budynku gospodarczo-garażowego, który jest w trakcie realizacji. Budowa prowadzona pod nadzorem osoby uprawnionej, kierownika budowy D. K.

Ponadto ustalono, że przed fundamentami pod budynek gospodarczo-garażowy, wykonane jest utwardzenie terenu z płyt ażurowych betonowych na podstawie udzielonego pozwolenia Starostwa Powiatowego W T. z dnia 4 grudnia 2014 r. znak [...] nie wnoszącym sprzeciwu wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu utwardzeniu terenu działki o powierzchni 409,0 m2, przeznaczonego na dojazd i plac manewrowy do budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działkach o nr ewid. 22, 23 /obręb C./ w miejscowości N. ul. A 8, gm. R.

Dodatkowo ustalono również, że na terenie działki o nr ewid. 25/2 i 25/3 w dniu oględzin wykonywane były roboty niwelacji terenu.

W trakcie przeprowadzanych oględzin ustalono, że na terenie działek o nr ewid. gruntów 22, 23, 25/3, 21/2, 25/4 i 27/2 nie stwierdzono obecności samochodów ciężarowych bądź wyznaczonych miejsc na samochody ciężarowe. Stwierdzono natomiast obecność czterech samochodów osobowych zlokalizowanych przy budynku biurowym, co uwidoczniono na dokumentacji fotograficznej.

Pismem z dnia 26 października 2015 r. wezwano K. i A. M. i do wykazania przymiotu strony w celu dokładnego ustalenia uczestników postępowania.

W takim stanie faktycznym w związku z wnioskiem Urzędu Gminy o skontrolowanie legalności budowy parkingu na samochody ciężarowe na działkach nr 22, 23, 25/3 obrębu C., należących do M. Ł., biorąc pod uwagę legitymizowaniem się przez inwestora pozwoleniem na wykonanie utwardzenia terenu działki o powierzchni 409,0 m2, przeznaczonego na dojazd i plac manewrowy do budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działkach ó nr ewid. 22, 23 /obręb C./ w miejscowości N. ul. A 8, gm. R. oraz brakiem pojazdów ciężarowych na placu, pismem z dnia 3 grudnia 2015 r., udzielono odpowiedzi dla Urzędu Gminy w R.

Przy piśmie przewodnim z dnia 4 stycznia 2016 r. przekazano do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie K. M. i A.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., który postanowieniem Nr [...] znak [...][...] z dnia [...] stycznia 2016 r., wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. dodatkowy termin załatwienia sprawy dotyczącej parkingu dla samochodów ciężarowych zlokalizowanego w miejscowości N. przy ul. A. 6 i 8, do dnia 19 lutego 2016 r.

W dniu 1 lutego 2016 r. wpłynął kolejny wniosek K. i A. M. o dopuszczenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków.

Dnia 9 marca 2016 r. zakończono przesłuchania świadków pod odpowiedzialnością karną i zawiadomieniem z dnia 23 marca 2016 r. umożliwiono stronom postępowania w terminie 14 dni wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie dotyczącej

- budowy parkingu na samochody ciężarowe na działkach o nr ewid. gruntów 22, 23, 24, 25/3, 25/4 należących do M. Ł., Z. i K. Ć. Termin do zapoznania i składania wniosków upłynął w dniu 13 kwietnia 2016 r. Żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego prawa.

Natomiast w dniu 11 kwietnia 2016 r. wpłynęła skarga K. i A. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.

Organ wskazał, iż biorąc pod uwagę wyznaczony termin w postanowieniu Nr [...] znak [...][...] z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz złożony wniosek dowodowy organ w celu dokładnego rozpoznania sprawy, z przyczyn niezależnych, musiał uchybić terminowi wyznaczonemu na dzień 19 lutego 2016 r.

W związku z zapadłym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SAB/ŁD 94/16 z dnia 28 czerwca 2016 r. i zwrotem akt sprawy w dniu 26 sierpnia 2016 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. znak: [...], którą umorzył postępowanie.

W wyniku odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...], uchylił skarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Uwzględniając wskazówki organu odwoławczego, poszerzono krąg stron postępowania oraz przeprowadzono w dniu 9 stycznia 2017 r. oraz 9 lutego 2017 r. oględziny przy udziale spadkobierców - nowych stron postępowania.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., ponownie umorzył postępowanie.

W wyniku odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. uchylił skarżoną decyzję.

Po zwrocie akt sprawy pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. wystąpiono do Urzędu gminy w R. z zapytaniem, czy zostało zakończone postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz pismem z dnia 27 czerwca 2017 r. wezwano M. Ł. do przedłożenia w wyznaczonym terminie oryginału dziennika budowy w związku z prowadzoną inwestycją polegającą na budowie budynku gospodarczo-garażowego, realizowanego w oparciu o decyzję Nr [...] znak [...], zlokalizowanego na działkach nr 22, 23 obrębu C. oraz złożenia zeznań w sprawie sposobu wykonanego utwardzenia terenu działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi 22, 23, 25/3, 25/4, obręb N.

Pismem z dnia 10 lipca 2017r. znak: [...] Gmina U. odpowiedziała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] stycznia 2016r. znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W celu ponownego rozpatrzenia Wójt Gminy R. uznał, że zachodzą przesłanki i zastosował art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Obecnie sprawa zawieszenia jest rozpatrywana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi.

W trakcie potwierdzono informację o zgonie strony postępowania J.S. oraz ustalono spadkobiercę, a także po pozyskaniu informacji o zapadłym orzeczeniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w sprawie zawieszenia postępowania przez Wójta Gminy R., sygn. akt II SA/Łd 456/17 poproszono Urząd Gminy o zajęcie stanowiska na jakim etapie jest prowadzone postępowanie w sprawie odmowy lub wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi 22, 23, 24, 25,3, 25/4 i 25/2 obręb C. oraz kiedy jest planowany termin zakończenia postępowania.

W dniu 12 października 2017 r. wpłynęła informacja z Urzędu Gminy R., że akta sprawy są nadal w posiadaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i trudno jest wskazać planowany termin zakończenia postępowania.

Z uwagi na wniosek M. Ł. z dnia 25 października 2017 r. i pytaniami zawartymi do Sądu Rejonowego w T. przy pismach z dnia 31 października 2017 r. i 7 grudnia 2017 r. , po uzyskaniu odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. zawiesił postępowanie administracyjne, biorąc pod uwagę konieczność ustalenia adresata decyzji administracyjnych w przypadku nakładania ewentualnych nakazów lub obowiązków.

W wyniku zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. uchylił ww. postanowienie i umorzył postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Jednocześnie w związku z zażaleniem K. i A. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie niniejszego postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...]:

- stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., nie prowadził postępowania w sprawie dotyczącej legalności budowy parkingu na samochody ciężarowe położonego w miejscowości N. przy ul. A. 6 i 8, w sposób przewlekły.

- odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

W dniu 16 kwietnia 2018 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Urzędu Gminy w R. pozyskano informację, że akta sprawy powróciły z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. przewidywany termin zakończenia postępowania to 31 lipca 2018 r. Poinformowano, że wysłane zostanie pisemne zapytanie w tej sprawie do UG w R.

W takim stanie faktycznym w związku ze skargę z dnia 6 kwietnia 2018 r. K. i A.M. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie legalności budowy parkingu dla samochodów ciężarowych, położonego w miejscowości N. przy ul. A. 6 i 8, przekazano wraz z aktami sprawy odpowiedź na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W dniu 1 października 2018 r. doręczono do tutejszego organu odpis prawomocnego wyroku z dnia 27 września 2018r. sygn. akt II SAB/Łd 73/18 wraz z aktami sprawy.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nałożył na M. Ł. zamieszkałą w miejscowości N. przy ul. A 8, gm. R. obowiązek dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla utwardzenia terenu przeznaczonego pod parking na samochody ciężarowe, zlokalizowanego na działkach o nr 22 i 23 położonych w miejscowości C., gmina T. w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r., w związku z koniecznością ustalenia czy wykonane roboty budowlane oraz utwardzenie terenu przeznaczonego pod parking na samochody ciężarowe nie stanowią zmiany zagospodarowania przestrzennego Gminy R. Dopiero po rozstrzygnięciu przez Wójta Gminy w R. i wydaniu decyzji o warunkach zabudowy lub odmowie, organ nadzoru budowlanego będzie mógł wydać decyzję kończącą postępowanie.

Na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. przedstawiciel organu oświadczył, iż w dniu [...] marca 2019 r. w sprawie została wydana decyzja umarzająca postępowanie. Decyzja ta nie jest ostateczna, gdyż została zaskarżona przez stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, stwierdza czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Ponadto, uwzględniając skargę Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 154 § 7 p.p.s.a).

Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści powołanego przepisu. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że skarżący dopełnił tej czynności kierując do organu, w dniu 13 listopada 2018 r., stosowne wezwanie, a dopiero później skargę do Sądu w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., co miało miejsce w dniu 13 grudnia 2018 r. Tym samym należy przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna.

Przechodząc w dalszej kolejności do meritum należy podkreślić, że przepis art. 154 p.p.s.a. jest podstawą wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonał wyroku sądowego. Zasadniczą przesłanką do zastosowania tego przepisu i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ administracji nie wykonał wyroku Sądu. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez Sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.

W stanie faktycznym sprawy skarżący wnieśli o wymierzenie organowi –Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 73/18. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w punkcie pierwszym zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. do załatwienia wniosku skarżących z dnia 14 września 2015 r. w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt organowi. Natomiast w punkcie drugim wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w punkcie trzecim Sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 1000 zł i w punkcie czwartym – zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Bezsporne w sprawie jest to, że odpis prawomocnego wyroku z dnia 10 lipca 2018 r. wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 1 października 2018r., zatem od tej daty – zgodnie z treścią art. 286 § 2 p.p.s.a. – należy liczyć termin do załatwienia sprawy. Określony wyrokiem Sądu miesięczny termin ekspirował zatem z dniem 1 listopada 2018 r.

Bezsporną w sprawie pozostaje przy tym okoliczność, że po dniu 30 października 2018 r. do dnia wniesienia skargi w sprawie niniejszej, czyli do dnia 13 grudnia 2018 r., organ nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem skarżących z dnia 14 września 2015 r. W tym miejscu podnieść należy, że wykonanie wyroku po wniesieniu skargi w tym przedmiocie nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi, co wprost wynika z art. 154 § 3 p.p.s.a. Zatem fakt wydania przez organ w dniu 31 marca 2019 r., decyzji umarzającej przedmiotowe postępowanie, nie ma żadnego wpływu na wymierzenie grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku sądu. Podkreślić należy bowiem, że prawomocny wyrok zobowiązywał organ do załatwienia wniosku skarżących, ale i do uczynienia tego w odpowiednim terminie.

Jednocześnie skład orzekający w niniejszej podziela panujący w orzecznictwie sądów administracyjnych i przyjmuje jako własny pogląd, że niewykonanie prawomocnego wyroku w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane, bowiem taka sytuacja prowadzi do podważenia zaufania obywateli do organów państwa, świadczy o braku poszanowania prawa przez te organy, które same są zobowiązane do jego stosowania. (por. np. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2013 roku, sygn. I OSK 2005/12 oraz z dnia 1 października 2010 roku, sygn. I OSK 1166/10, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 marca 2017 r., II SA/Łd 967/16); wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę wskazane przez organ okoliczności, w szczególności fakt wydania rozstrzygnięcia, którego merytoryczna zasadność w przedmiotowym postepowaniu nie podlega badaniu, Sąd uznał, że grzywna w kwocie 1.000 zł będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. Podkreślić raz jeszcze należy, że prawomocny wyrok zobowiązywał organ do załatwienia wniosku w konkretnym terminie, nie w terminie dowolnie wybranym przez organ. Tak rozumianego zobowiązania organ nie wypełnił.

Mając przy tym na uwadze treść art. 154 § 2 in fine p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. miało miejsce bez rażącego naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13– dostępne jak wyżej). Przedstawione czynności i wydane postanowienie w zakresie postępowania dowodowego a także fakt wydania rozstrzygnięcia kończącego przesądzają o tym, że organowi można postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, przewlekłość ta jednak, biorąc pod uwagę rozpatrywane terminy, nie osiągnęła poziomu kwalifikowanego, rażącego naruszenia prawa.

Uznając zatem, że skarga zasługuje na uwzględnienie, Sąd uwzględnił także wniosek skargi o przyznanie solidarnie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a. w kwocie 500 zł. Należy podkreślić, że suma ta ma przede wszystkim na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, ale nie stricte odszkodowania za poniesioną szkodę (por. np. wyrok NSA z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1427/16, CBOSA). Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżących za okres oczekiwania na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie stanowi dodatkowy środek dyscyplinujący i mobilizujący organ do prawidłowego działania.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. orzekł w pkt 1 wyroku o wymierzeniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywny w wysokości 1.000 zł. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce bez rażącego naruszeniem prawa, czemu dał wyraz w pkt 2 wyroku.

Sąd uznał również za zasadny wniosek skarżących o przyznanie solidarnie na ich rzecz od organu sumy pieniężnej i na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumę tę określił na kwotę 500 zł, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w pkt 4 wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a.

dc