Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 550/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi: M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy O. z dnia [...] nr[...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej M. N. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy orzeczenie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wydane z upoważnienia Wójta Gminy O. w dniu 26 marca 2021 r. odmawiające M. N. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jak wynikało z akt sprawy powołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił Skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia w związku z opieka nad matką K. N.. Jako podstawę odmowy organ wskazał, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia oraz fakt, że osoba ta pozostaje w związku z małżeńskim, zaś wobec małżonka nie wydano orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu prawnym organ przywołał art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.).

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Odnosząc się do wskazanych podstaw wyłączenia prawa do przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia zanegowało wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. brak uprawnienia Skarżącej do świadczenia z uwagi na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W tym względzie przywołało orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt K 38/13 orzekające o niezgodności ww. zapisu z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jakkolwiek orzeczenie to nie wywarło skutku w postaci uchylenia art. 17 ust. 1b u.ś.r., to stanowi istotną wskazówkę przy wykładni przepisów. Zatem norma ta winna być odczytywana w świetle zasad wyrażonych w powołanym orzeczeniu Trybunału, co oznacza, że data powstania niepełnosprawności nie może wykluczać przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odniesieniu zaś do drugiej z podstaw odmowy przyznania świadczenia organ odwoławczy po przywołaniu brzmienia art. 17 ust. 5 u.ś.r. wskazał, że nie przysługuje ono m.in. gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odnosząc te zapisy do okoliczności faktycznych sprawy wskazał, że mąż osoby wymagającej opieki nie legitymuje się takim orzeczeniem, co wyłącza możliwość przyznania świadczenia Skarżącej. Powołując się na pogląd wyrażany w orzecznictwie organ wskazał, że mając na uwadze językowe odczytanie spornego zapisu konieczne jest wykazanie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności okoliczności, że osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie może wypełniać obowiązku alimentacyjnego. Wiedzy specjalnej w tym zakresie nie posiadają ani sądy ani organy administracji, rygoryzm tego zapisu odpowiada celom regulacji. Rozszerzająca wykładnia tej normy nie jest właściwa.

Końcowo organ wskazał, że Skarżąca będzie mogła ubiegać się o świadczenie w przyszłości, po uzyskaniu przez małżonka osoby wymagającej opieki orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność.

W skardze Strona zarzucała rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia nie zalicza się córki, będącej jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, że opieka powinna być sprawowana przez męża osoby niepełnosprawnej, który nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas, gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

Wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją aktu oraz orzeczenie, co do istoty sprawy oraz zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wywodziła, że wykładnia językowa art. 17 ust. 1a u.ś.r. prowadzi do innych rezultatów niż przyjęte w zaskarżonej decyzji. Świadczenie pielęgnacyjne stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji spowodowanej koniecznością opieki nad osobą jej wymagającą. Posłużenie się wyłącznie wykładnią językową niweczy ten cel. Na poparcie swych racji Strona przywołała orzeczenie sądu administracyjnego wspierające jej pogląd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Zaznaczał, że nie w sprawie nie miał zastosowania art. 17 ust. 1a u.ś.r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Wyjątkiem na tym tle jest art. 145a p.p.s.a., którego zastosowanie wymaga spełnienia przesłanek ustawowych.

Z tych względów nie jest właściwy wniosek zawarty w skardze, formułowanej - co wymaga podkreślenia - przez profesjonalnego pełnomocnika, a domagający się orzeczenia, co do istoty sprawy. Nie wykazano aby w sprawie zaistniały ku temu przesłanki opisane w art. 145a § 3 p.p.s.a.

Mimo tych błędów, także w zakresie zgłaszanych zarzutów, które w istocie nie przystają do sprawy – co słusznie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, należało ją uwzględnić i uchylić zaskarżone akty. Taki rezultat zapewnia Stronie zapis art. 134 § 1 p.p.s.a. stwierdzający, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach).

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska przyjętego przez organy administracji, a odmawiającego Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

W opinii Sądu pogląd organów administracji wykluczający w realiach rozpoznawanej sprawy prawo Skarżącej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności nie jest właściwy.

Dla porządku dodać trzeba, że poza zakresem rozważań należy pozostawić spór dotyczący wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b. u.ś.r. Sąd podziela korzystne dla Skarżącej stanowisko organu odwoławczego wywodzone z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I K 38/13 OTK-A 2014/9/104) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ta zatem okoliczność, wbrew poglądom wyrażanym w decyzji przez organ I instancji, nie ma istotnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie.

Natomiast w świetle okoliczności faktycznych sprawy Sąd nie podziela stanowiska organów obu instancji, co do zastosowanych dyrektyw wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Zdaniem Sądu, w sprawie zaistniały okoliczności dające podstawę do odejścia od wykładni literalnej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. na rzecz wykładni, systemowej i celowościowej.

Zgodnie z art. 17 ust.1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z ust. 1a ww. ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Jednocześnie w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ww. ustawy wskazano, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dokonując analizy przywołanych przepisów trzeba wskazać, że krąg i kolejność osób uprawnionych do świadczeń w związku ze sprawowaniem opieki jest przez ustawodawcę ściśle wskazany. Zasadniczo wstępni i opiekunowie wyprzedzają osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ich krąg z kolei wyznacza ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej k.r.o.). Istotne w tym miejscu jest wskazanie na przepis art. 128 k.r.o. stanowiący, że obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Przy czym kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala kolejność osób zobowiązanych. Zatem obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o). Zgodnie z przepisami Kodeksu obowiązek alimentacyjny małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych (art. 130, art. 60 § 1-3, art. 23 i art. 27 k.r.o.). Nie powinno budzić wątpliwości, że małżonkowie są rodziną i łączą ich więzy wynikające z zawarcia związku małżeńskiego polegające na wzajemnym wsparciu, wspólnym zaspokajaniu różnorodnych potrzeb, wzajemnej opiece. Małżeństwo jest zatem podstawową komórką społeczną, która staje się "rodziną" bliższą niż krewni związani węzłami krwi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 524/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Zasada ta, w opinii Sądu, jest również wyrażana na gruncie niniejszej ustawy, w tym sensie, że obowiązek małżonka wyprzedza obowiązek dalszych krewnych (art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r.). Dalsze osoby obowiązane do alimentacji będą uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego wówczas gdy małżonek osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. A zatem gdy nie będzie w stanie sprawować pieczy nad osobą wymagającą opieki, zaś potwierdzeniem tego faktu, zgodnie z literalnym brzmieniem ww. zapisu, jest wskazane orzeczenie o niepełnosprawności.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie jest wątpliwe, że mąż osoby wymagającej opieki nie ma takiego orzeczenia, co w świetle literalnej wykładni tego przepisu, dokonanej w zaskarżonej decyzji wykluczałoby przyznanie świadczenia Skarżącej.

Wykładnia przepisów nie może się jednak zamykać wyłącznie w ich gramatycznym odczytaniu, dla właściwego wyjaśnienia zaznaczenia normy prawnej wynikającej z tego zapisu konieczne jest posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową, co ma potwierdzenie orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z wypowiadanymi tam tezami warunki wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym, tj. gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2018r., sygn. akt II SA/Ol 320/18 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 382/21, a także w Łodzi z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 524/21, dostępne w CBOSA).

Zatem w sytuacji, gdy ustawowo wskazany opiekun z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego nie jest w stanie sprawować opieki nad osobą jej wymagającą obowiązek alimentacyjny (w tym zaś przypadku uprawnienie do świadczeń może przejść na kolejną z uprawnionych osób), nawet wówczas gdy dotyczy to małżonka nie legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Rację ma organ administracji, że nie posiada uprawnień do dokonania takiej oceny samodzielnie, w tym zatem zakresie musi się posiłkować dowodami potwierdzającymi takie okoliczności faktyczne. Z reguły będzie to dokumentacja medyczna poświadczająca brak możliwości sprawowania opieki nad druga osobą, a także podeszły wiek współmałżonka. Chodzi o dowody lub fakty, które prima facie potwierdzą, że opiekun z obiektywnych względów nie może zajmować się osobą wymagającą opieki, przy czym nie chodzi tu sytuacje przejściowe ale długotrwałą niezdolność do świadczenia takiej opieki. Takimi okolicznościami będzie między innymi podeszły wiek osoby zobowiązanej, który uniemożliwia już sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną wymagająca pomocy, gdyż sam obowiązany takiej opieki wymaga.

Odejście od literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. uzasadnia także odwołanie się do wartości konstytucyjnych, w szczególności zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), nakazu ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP) i zasady szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), uzupełnionej wykładnią celowością przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Dostrzec bowiem trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym regulacje odnoszące się do przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 listopada 2015 r., I OSK 1062/14, z dnia 13 listopada 2015 r., I OSK 1286/14, z dnia 12 maja 2017 r., I OSK 328/16 oraz z dnia 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/17 oraz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 723/21, dostępne w CBOSA).

Uzupełniająco należy odnotować, że w orzecznictwie sądowym spotkać można poglądy wskazujące na to, że rozstrzygnięcie o świadczeniu pielęgnacyjnym powinno uwzględniać, że formalnego ograniczenia wynikającego z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. nie można stosować w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (z racji wieku i stanu zdrowia oraz rodzaju niepełnosprawności podopiecznego) nie może realizować swych obowiązków, a obowiązki te realizuje inna osoba (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1939/18 oraz z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 829/16). Przy czym te "obiektywne przyczyny" powinny być przede wszystkim związane z wiekiem lub stanem zdrowia współmałżonka, a nie z innymi subiektywnymi okolicznościami (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Białymstoku z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 642/12 i z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 987/12; we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. IV SA/Wr 924/14; w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 972/19; w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 429/21). Jakkolwiek spór w rozstrzyganej sprawie nie idzie o sposób wykładni art. art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., lecz treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., to jednak w rozważanych okolicznościach faktycznych mamy do czynienia z sytuacją, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów nie może realizować swoich obowiązków alimentacyjnych wobec żony. Zdaniem Sądu, nie można uznać, by wskazane przez przyczyny dla których mąż osoby wymagającej opieki – J.N. nie podejmuje się on opieki nad żoną nie nosiły cech obiektywnych przyczyn.

Jak bowiem wynika z akt sprawy i nie jest miedzy stronami sporne, wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła Skarżąca w związku ze sprawowaniem opieki nad matką (84 lata), legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, niezdolną do samodzielnej egzystencji wymagającą całodziennego zaangażowania w czynności opiekuńcze. Choruje ona narastające otępienie typu na Alzheimera, stwierdzono u niej brak zdolności do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, konieczność stałej opieki i pomocy drugiej osoby. Zakres czynności opiekuńczych, których wymaga matka Skarżącej jest rozległy, wymaga m.in. wymiany pielucho-majtek, pomocy w przewracaniu na inny bok, przeciwdziałaniu odleżynom, pomocy w korzystaniu z toalety, codziennej higieny, podawania leków i posiłków (k-59 akt). Przy czym nie są to czynności jednorazowe w ciągu dnia ale większość z nich jest wykonywana kilka razy w ciągu doby, a zatem w sposób ciągły. Taki zakres pomocy wymaga od opiekuna znacznego wysiłku i sprawności. Mąż osoby wymagającej opieki, J. N., jest osobą w bardzo podeszłym wieku, ma 92 lata, nadto jest schorowany. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskiego (k-87) wynika, że jest przewlekle chory, pozostaje pod opieką hospicjum domowego, wymaga stałej pomocy innych osób. Stwierdzono u niego przewlekłą niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, jest leczony onkologicznie (k-83). Skarżąca w wywiadzie środowiskowym wyjaśniła dodatkowo, że ojciec porusza się z balkonikiem, jest schorowany i sam wymaga opieki.

Przedstawione okoliczności ocenić trzeba niewątpliwie jako obiektywne przyczyny wyłączające możliwość sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną przez J. N., zatem w świetle przedstawionych reguł wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. obowiązek alimentacyjny i związane z nim uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego może być realizowane przez dalsze osoby, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia.

Przyjęcie wykładni wskazanego przepisu wspartej wyłącznie na literalnym jego brzmieniu, z pominięciem opisanych w rozważaniu Sądu dalszych reguł interpretacyjnych legło u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją aktu.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej obowiązane będą do oceny okoliczności sprawy, z uwzględnieniem wykładni spornego przepisu przedstawionej przez Sąd, i ustalenia, czy w świetle zgormadzonych w sprawie dowodów Stronie służy uprawnienie, którego się domaga.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.