Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 2410/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt 3 / II / SA / Ka 2410 / 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie: NSA Anna Apollo ( spr. ) NSA Tadeusz Michalik Protokolant: referent Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A.K. – O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia, po wznowieniu postępowania administracyjnego i uchyleniu decyzji w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości, postępowania administracyjnego w sprawie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt 3 / II SA / Ka 2410 / 01

Uzasadnienie

Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982r.o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. z 1985r. nr 13, poz. 58 ze zm. ) oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne ( Dz. U. nr 48, poz. 247 ze zm.) zezwolił A. K. – O., obywatelowi polskiemu na stałe zamieszkującemu w Republice Federalnej Niemiec na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości pod firmą "A" w Polsce. Pełnomocnikiem przedsiębiorcy został H. D.

Następnie, po rozpoznaniu wniosku A. K. - O. i w oparciu o dołączoną do wniosku umowę spółki cywilnej z dnia [...]r. decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] zmienił zakres udzielonego zezwolenia w ten sposób, iż zezwolił na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości w ramach "A" A. K. – O. i H. O.. Zmiany wynikające z decyzji nie zostały ujawnione w rejestrze sądowym.

Kolejną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika H. D., ponownie dokonał zmiany zakresu udzielonego zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości pod firma "A". Jako podmiot prowadzący w oparciu o umowę spółki cywilnej z dnia [...]r. ujawnił A. K. – O. i S. D.. Jako pełnomocnika działającego w imieniu właścicieli przedsiębiorstwa ujawnił H. D..

Następnie decyzją z dnia [...]r, po rozpoznaniu wniosku A. K. - O. Prezydent Miast K., powołując się na porozumienie zawarte z Wojewodą [...], odmówił wykreślenia H. D. jako pełnomocnika. W uzasadnieniu podkreślił, że współwłaścicielami "A" byli A. K. – O. i S. D., którzy w umowie spółki cywilnej z dnia [...] r. uzgodnili, że pełnomocnikiem firmy będzie H. D.. Umowa nie zawierała żadnych postanowień dotyczących odwoływania pełnomocnika. Dlatego dla skuteczności takiej czynności wymagane było zgodne oświadczenie obu wspólników. Takiego oświadczenia nie złożono w sprawie.

Od decyzji odwołanie wniósł A. K. – O.. Nie zgadzał się ze stwierdzeniem, ze warunkiem skuteczności wypowiedzenia pełnomocnictwa były zgodne oświadczenia obu wspólników spółki. Na podstawie art. 865 § 3 Kodeksu cywilnego każdy ze wspólników, bez uprzedniej zgody pozostałych wspólników mógł wykonać czynność nie cierpiąca zwłoki, jeśli jej zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty. Działalność pełnomocnika w jego ocenie narażała spółkę na straty. Dlatego należało mu wypowiedzieć pełnomocnictwo.

Minister Przekształceń Własnościowych decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał, iż z uwagi na szczególny charakter pełnomocnictwa do prowadzenia przedsiębiorstwa wynikający z art. 6 ustawy o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, jego wypowiedzenie wymagało zgodnego oświadczenia - wniosku wspólników spółki cywilnej. Zaś ewentualne spory winny być rozstrzygnięte przez sądy powszechne. W [...]1994r. H. O. i S. D. złożyli wniosek o dokonanie zmiany decyzji z dnia [...]r. poprzez ujawnienie ich jako podmiotów wspólnie prowadzących "A" oraz H. D. jako pełnomocnika. Do wniosku dołączyli uwierzytelnione przez niemieckiego notariusza oświadczenie A. K. - O. o zrzeczeniu się przez niego wszelkich praw do "A" i przeniesieniu ich na żonę H. O. oraz umowę spółki cywilnej zawartej pomiędzy H. O. i S. D. [...]r.

Kolejną decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta K., powołując się na porozumienie zawarte z Wojewodą [...], uznając oświadczenie A.K. - O. za nieskuteczne odmówił dokonania zmian w zezwoleniu. Po rozpatrzeniu przez Ministra Przekształceń Własnościowych odwołania H. O. i S. D. i uchyleniu przez niego zaskarżonej decyzji Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie o zmianę zakresu zezwolenia do czasu rozstrzygnięcia kwestii sfałszowania dokumentu zrzeczenia się w dniu [...] r. przez H. O. udziałów i kompetencji w firmie "A" na rzecz męża. Po przedłożeniu w [...] 1996r. przez S. D. i H. K. ( p.v. O. ) wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i dołączeniu do wniosku wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...]r. sygn. akt [...] skazującego A. K. – O. za przerobienie dokumentu z dnia [...] 1994r. poprzez złożenie pod treścią nie odpowiadającą prawdzie podpisu swojej żony i posłużenie się nim jako autentycznym w Wydziale Działalności Gospodarczej Urzędu Miejskiego w K. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. podjął zawieszone postępowanie i decyzją z dnia [...]r. zmienił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. w ten sposób, że wykreślił z zezwolenia A. K. – O., a w jego miejsce wpisał H. K. oraz jako pełnomocnika działającego w imieniu "A" wpisał H. D..

Po wniesieniu przez A. K. - O. odwołania, w którym zarzucił on organowi administracji pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy zmian w strukturze własnościowej spółki cywilnej i wynikających z tego faktu skutków prawnych, sprawę rozpoznał Wojewoda [...] i decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Nie znalazł podstaw prawnych do wkroczenia w stosunki własnościowe wspólników spółki cywilnej. Te kwestie należały do właściwości sądów powszechnych.

A. K. – O. nie zgodził się ze stanowiskiem oraz argumentacją organu odwoławczego i w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagał się uchylenia decyzji jako sprzecznej z prawem. Jego oświadczenie z dnia [...] 1990r. nie wywołało skutku prawnego w postaci przeniesienia praw do "A" na H. K. p.v. O., wobec czego nie mogła ona później rozporządzić prawem, którego nie nabyła.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 1998r. sygn. akt II S.A. / Ka 1762 / 96 uchylił zarówno decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. jak i poprzedzającą ją decyzje Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Uznał, iż organy administracji nie dokonały materialnej kontroli danych zgłoszonych we wniosku o zmianę zezwolenia, w szczególności nie rozstrzygnęły lub nie doprowadziły do usunięcia niepewności co do rzeczywistego składu spółki cywilnej, która miała prowadzić "A". Czy umowa spółki zawarta pomiędzy skarżącym i S. D. z dnia [...] r. i umowa z dnia [...]r. zawarta pomiędzy H. O. i S. D. w istocie zmieniały umowę spółki cywilnej zawartą pomiędzy skarżącym i H. O. [...] r. Ewentualnie, czy i kiedy doszło do rozwiązania pierwszej spółki cywilnej oraz w jakiej formie. Niewyjaśnienie tych kwestii mogło wpłynąć na wynik sprawy.

Kolejną decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K., po rozpatrzeniu wniosku S. D. z dnia [...] r. zmienił zakres udzielonego decyzja z dnia [...] r. zezwolenia w ten sposób, ze zezwolił S.D. na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości z H. K.. Decyzję wydano w oparciu o dołączoną do wniosku umowę spółki cywilnej zawartą przez H. K. p.v. O. i S. D. [...]r.

Następnie S. D. złożył [...] 1996r. wniosek o wykreślenie z zezwolenia H. K., bowiem w tym samym dniu złożyła ona skuteczne oświadczenie o wystąpieniu z ważnych powodów ze spółki cywilnej zawartej ze S. D. w dniu [...] r. z dniem [...]r. To oświadczenie zostało przyjęte bez zastrzeżeń przez wspólnika.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zezwolił S. D. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod firmą: "A". Jako jego pełnomocnika uznano H. D..

Wnioskiem z dnia [...] 1998r. A. K. – O. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o wznowienie na podstawie art. 145 Kpa postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami ostatecznymi Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. [...] r., [...] r. oraz decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r.

W podstawie faktycznej wniosku, jako przyczynę wznowienia wskazał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 1998r. sygn. akt II SA / Ka 1762 / 96 uchylający decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., z dnia [...]r. sygn. akt II SA 1744 / 96 stwierdzający nieważność decyzji Ministra Przekształceń Własnościowych z dnia [...] r. i decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]r.

Skoro wyrokiem z dnia 9 lutego 1998r. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje w sprawie wykreślenia z zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej A. K. – O., to nie było dopuszczalnym merytoryczne rozstrzyganie kolejnych wniosków złożonych przez H. K. i S. D. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii uprawnień H. K. do dysponowania prawami do "A". Zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawach zakończonych później wydanymi decyzjami ostatecznymi wprowadzającymi kolejne zmiany do zezwolenia.

Dalej wskazał, iż w Sądzie Wojewódzkim w K. toczyła się sprawa z jego powództwa o stwierdzenie skuteczności wypowiedzenia przez niego w dniu [...] 1994r. pełnomocnictwa udzielonego H. D.. W tej sprawie w dniu złożenia wniosku nie wydano jeszcze wyroku. Nadto nie było dopuszczalnym dokonywanie zmian w udzielonym zezwoleniu w oparciu o wnioski ( wniosek z dnia [...] 1994r.) składane przez pełnomocnika, któremu wypowiedziano pełnomocnictwo. Powoływał się on na kompetencje, które mu nie przysługiwały. Poza tym pominięto fakt zezwolenia decyzją z dnia [...] r.na wspólne prowadzenie przedsiębiorstwa przez A. K. – O. i H. O..

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa postępowanie administracyjne w sprawie wszczętej z wniosku A. K. - O. z dnia [...] 1998r. i jednocześnie zobowiązał wnioskodawcę do wykazanie w terminie 2 miesięcy jego uprawnień jako zagranicznego podmiotu gospodarczego oraz do wystąpienia do sądu powszechnego w celu uzyskania orzeczenia stwierdzającego aktualny skład osobowy oraz udziały poszczególnych wspólników w spółce cywilnej.

Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A. K. – O. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 123 i 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Podzielił pogląd Prezydenta Miasta K., iż rozstrzygnięcie wniosku wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia spornych kwestii wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto zwrócił uwagę, iż decyzje ostateczne w sprawach objętych wnioskiem wydawał organ II instancji. Zatem ten organ winien rozstrzygać wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.

W wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez A. K. - O. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2002r. sygn. akt II SA / Ka 1692 / 98 uchylił postanowienie zarówno Wojewody [...] jak i Prezydenta Miasta K.. Wskazał, że przed rozstrzygnięciem dopuszczalności wznowienia postępowania i wydania postanowienia o wznowieniu postępowania po uprzednim rozważeniu zasadności wniosku w kategoriach art. 145 § 1 kpa nie było podstaw do zawieszania postępowania i nakładania na stronę obowiązku dostarczenia dokumentów. Ponadto postanowienie dotyczyło niejako dwóch spraw. Jednej wszczętej z wniosku skarżącego o wznowienie postępowań administracyjnych i drugiej prowadzonej z wniosku H. K. o dokonanie zmian w zezwoleniu na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie można było mieszać tych dwóch postępowań i zawieszać ich jednym postanowieniem. Ponadto wykazanie przez A. K. – O. jego uprawnień jako podmiotu zagranicznego nie było zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 kpa. Odmiennie przedstawiała się kwestia ustalenia ewentualnego następstwa prawnego w spółce cywilnej i jej aktualnego składu. Ta kwestia w ocenie Sądu była zagadnieniem wstępnym. Jednak przed podjęciem postanowienia o zawieszeniu postępowania organ winien był wszechstronnie rozważyć cały zgromadzony już w sprawie materiał dowodowy, wydane uprzednio decyzje. A dopiero potem można było zobowiązywać stronę do przedłożenia wyroku sądu powszechnego, jeśli analiza materiału nie dałaby podstaw do rozstrzygnięcia wątpliwości.

Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa Prezydent Miasta K., na wniosek A. K. 0 O. wznowił postępowanie administracyjne w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi wydanymi przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...]r. nr [...], z dnia [...]r. nr [...], z dnia [...]r. nr [...] i decyzja Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...]. Ustalił, że to organ I instancji ponowne rozpatrzy sprawę.

Następnie decyzją z dnia [...] . wydana na podstawie art. 145 i art. 151 Kpa Prezydent Miasta K.:

- odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. zezwalającej A. K. – O. i S. D. na wspólne prowadzenie "A" i na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 Kpa stwierdził jej wydanie z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa,

- odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy wykreślenia pełnomocnika w osobie H. D. i na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 kpa stwierdził jej wydanie z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 7 kpa,

- uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i decyzję tego samego organu z dnia [...] r, i na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 148 § 1 pkt 8 Kpa umorzył postępowanie w tych sprawach.

W uzasadnieniu stwierdzono, ze odmówiono uchylenia dwóch decyzji z uwagi na upływ okresu 5 lat, jaki minął od ich wydania. Ponadto w pierwszym postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. nie uczestniczyła p. H. O. s.v. K., chociaż wcześniejszą decyzją z dnia [...] r. wpisano ją do zezwolenia jako wspólnika A. K. – O.. Wreszcie sprawę rozpoznano w oparciu o wniosek złożony przez pełnomocnika, gdy tymczasem uprawnionym do złożenia wniosku o zmianę zezwolenia mogli złożyć tylko wspólnicy. Natomiast w drugiej sprawie, w której nie uchylono decyzji naruszono prawo wydając merytoryczną decyzję przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w postaci skuteczności odwołania pełnomocnictwa przez sąd powszechny. Tymczasem Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uznał skuteczność odwołania przez A. K. – O. pismem z dnia [...] 1994r. pełnomocnictwa udzielonego H. D.. Zatem odmiennie od organu ocenił tę kwestię.

Za uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i [...]r. przemawiał fakt, iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 1998r. sygn. akt II SA / Ka 1762 / 96 uchylono decyzje Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Zatem zachodziła konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku H. K. i S. D. z [...] 1994r. dotyczącego zmian w zezwoleniu – decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Decyzje późniejsze nie mogły się wobec tego ostać, a postępowania w tych sprawach należało umorzyć. Dokonanie dalszych zmian w zezwoleniu mogło nastąpić dopiero po rozpatrzeniu wniosku z [...] 1994r.

W odwołaniu S. D. domagał się uchylenia decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r. w części uchylającej decyzje tego organu z dnia [...] r. i [...] r. i umarzającej w tych sprawach postępowanie administracyjne jako wydanej z naruszeniem art. 7, art. 10, art. 105 § 1, art. 145 § 1, art. 146 § 1, art.151 § 1 i 2 Kpa. Zarzucił, iż nie udzielono mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów. Z nieznanych stronie powodów i wbrew art. 151 § 1 Kpa umorzono postępowania administracyjne. Nie uzasadniono tego rozstrzygnięcia.

W reszcie decyzja z dnia [...] r. została wydana w oparciu o notarialnie poświadczone nabycie przez niego udziałów i jednoczesne wystąpienie przez H. K. ze spółki cywilnej. Jej uprawnienie do rozporządzenia udziałami było potwierdzone decyzjami administracyjnymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. wydaną z powołaniem się na art.138 § 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 17 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r.i umarzającej postępowania w tych sprawach i przekazał w tej części sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie mogło się ostać ze względów proceduralnych. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa organ, który w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ponownie rozpoznaje sprawę uchyla decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi zaistnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 lub 145a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Jako podstawę prawną uchylenia decyzji wskazano art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Ten przepis przewidywał możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli decyzję wydano w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone. Decyzją z dnia [...] r. zmieniono zakres zezwolenia udzielając go H. K. i S. D.. Następnie decyzją z dnia [...]r. wykreślono z zezwolenia H. K. i ustalono nazwę firmy na "A" – S. D.. Ponieważ Sąd uchylił wcześniejszą decyzję zmieniającą zakres zezwolenia poprzez wpisanie do niego H. K., to zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w obu sprawach. Skoro w efekcie wyroku Sądu nie było wpisu H. K. do zezwolenia w miejsce A. K. - O., to nie było podstaw do jej wykreślenia, nie było też podstaw do zmiany nazwy firmy.

Organ odwoławczy nie podzielił poglądu organu I instancji o bezprzedmiotowości postępowań, w których uchylono decyzję. Nadal bowiem do rozstrzygnięcia pozostawały wnioski H. K. oraz S. D.. Nadal istniała także materialnoprawna podstawa do ich rozstrzygnięcia. Przy ich rozstrzyganiu należy uwzględnić zmiany wynikające z wyroku Sądu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. -O. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzucił organom administracji niewykonanie zaleceń wynikających z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 1998r. i 10 lipca 2000r., celowe przewlekanie postępowania administracyjnego, pominięcie stwierdzenia przez Prezydenta Miasta K. wydania decyzji z dnia [...] r. i z dnia [...]r. z naruszeniem prawa. W wyniku pomieszania faktów i decyzji dążyły one, w ocenie skarżącego do utrzymania w obrocie prawnym decyzji z dnia Prezydenta Miasta K. [...] r. i [...]r. sankcjonujących oszustwa dokonane prze H. K. i S. D..

Dalej skarżący streścił sposób i kolejność wprowadzania zmian do udzielonego mu decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości. Zarzucił H. K. i S. D. powoływanie się na nieprawdziwe fakty, w szczególności na domniemane zrzeczenie się przez skarżącego udziałów w "A", dążenie do pozbawienia go majątku. Zarzucił organowi odwoławczemu nieprzestrzeganie prawa, błędy w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wykreślenie H. K. z treści zezwolenia było bezprzedmiotowe, skoro uchylono decyzję o jej wpisaniu. Wcześniej wykreślono ją na podstawie wniosku S. D.. Wydanie wadliwej decyzji zmusi skarżącego do skierowania sprawy na drogę sądową przed sądem powszechnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło przytoczone w jej uzasadnieniu argumenty. Dodatkowo wskazało, iż wnioskiem z dnia [...] 2001r. A. K. – O. wystąpił o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji; Wojewody [...] z dnia [...] r. i Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przed przystąpienie do oceny zasadności skargi należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Z dniem 1 stycznia 2004 weszły w życie ustaw reformujące sądownictwo administracyjne i jednocześnie utraciła moc obowiązującą ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), pod rządami której to ustawy wniesiono skargę do sądu administracyjnego. Równocześnie z dniem 1 stycznia 20004r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne. Z mocy § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzono Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Zgodnie z art. 97 § 1 powołanej wyżej ustawy sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Przechodząc do oceny zasadności skargi należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawie. Jednocześnie zgodnie z art. 134 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Jednak nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia [...] 1998r. o wznowienie faktycznie czterech postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami ostatecznymi Wojewody [...] z dnia [...] r. oraz Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. , z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Zatem jest to decyzja wydana w trybie wznowieniowym. Otóż zgodnie z art. 145 § 1 kpa " w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie .." Z powołanego przepisu wynika, iż warunkiem wznowienia postępowania w danej sprawie jest jej zakończenie decyzją ostateczną, czyli decyzją, od której nie służy już odwołanie w zwykłym toku instancji. Z kolei celem postępowania wznowieniowego jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej poprzez ustalenie, czy postępowanie administracyjne - toczone w granicach sprawy objętej wnioskiem strony - poprzedzające jej wydanie było dotknięte wadami wymienionymi w art. 145 § 1 lub 145 "a" Kpa oraz czy i w jakim zakresie te wady wpłynęły na byt i kształt prawny decyzji ostatecznej, a także, w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenia do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenia, że dotychczasowa decyzja została wydana z określonym naruszeniem prawa. Tak więc decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczyć mają w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym i kończących to postępowanie.

Odnosząc te rozważania do stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie należy zauważyć, kontroli sądu zostało poddane postępowanie wznowieniowe dotyczące wyłącznie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i [...]r. Bowiem decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. wydana w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa rozstrzygająca w I instancji o bycie prawnym wymienionych wcześniej decyzji oraz pozostałych dwóch decyzji objętych wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowań administracyjnych została poddana kontroli instancyjnej tylko w odniesieniu do rozstrzygnięcia uchylającego decyzje Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. oraz z dnia [...]r. i umarzającego w tych sprawach postępowanie administracyjne. W części niezaskarżonej odwołaniem S. D. decyzja uzyskała przymiot ostateczności z upływem terminu do wniesienia odwołania.

Zarówno decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. jaki i decyzja tego samego organu z dnia [...] r. były decyzjami ostatecznymi wydanymi w sprawach zainicjowanych wnioskami H. K. oraz S. D.. Nie zostały poddane kontroli instancyjnej. Zatem w świetle art. 150 § 1 Kpa organ I instancji był organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego w tych sprawach.

Odnosząc się do oceny zaskarżonej decyzji będącej decyzją kasacyjną uchylającą w części decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. należy zauważyć, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. Nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej. Bowiem istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z redakcji art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przyznaje kompetencję do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź jej uchylenie i zmiana decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne.

Art. 138 § 1 pkt 2 in fine i art. 138 § 2 kpa regulują rozstrzygnięcia organu odwoławczego w zakresie decyzji kasacyjnych. Drugi z powołanych przepisów może być zastosowany wówczas, gdy postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego lub norm prawa materialnego. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi i instancji nie może być podjęta w innych sytuacjach. Jeżeli organ działając w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów – art. 136 Kpa – ma obowiązek zastosować instytucje reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu i instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego o celowości i zasadności uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w części uchylającej decyzje ostateczne Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i [...] r. i umarzającej w tych sprawach postępowania administracyjne jako bezprzedmiotowe.

Sąd podziela pogląd organów obu instancji, iż uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 1998r. sygn. akt II SA / Ka 1762 / 96 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. wykreślającej z zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. A. K. – O. i wpisującej w jego miejsce, jako współwłaściciela wspólnie ze S. D. "A" H. K., a więc decyzji poprzedzających rozpoznanie wniosków H. K. i S. D. o dokonanie kolejnych zmian w zezwoleniu i rozstrzygnięcie ich decyzjami z dnia [...] r. i [...] r. miało wpływ na wynik postępowań zakończonych tymi decyzjami. Zważywszy, iż przy ocenie legalności każdej decyzji należy brać pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Zatem generalnie nie bierze się pod uwagę zdarzeń zaszłych po tej dacie. Wyjątek stanowi art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Uchylenie przez sąd decyzji wcześniejszej powoduje stan taki, jakby ona nie istniała w dacie wydania na jej podstawie decyzji późniejszej. Skoro po uchyleniu decyzji z dnia [...] r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. treść zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości z dnia [...] r. w zakresie osób, którym udzielono zezwolenia na prowadzenie tej działalności powróciła do kształtu nadanego mu decyzją z dnia [...] r., to rozpatrując następne wnioski o dokonanie kolejnych zmian organ I instancji winien był ten fakt uwzględnić w postępowaniu wznowieniowym.

Za bezprzedmiotowe można uznać, zgodnie z art. 105 § 1 Kpa postępowanie, gdy brak jest elementu materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Taki przypadek nie zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Nadal istnieją strony obu postępowań administracyjnych, które złożyły wnioski o dokonanie zmian w udzielonym już zezwoleniu, wnioski nie zostały cofnięte. Zatem istnieją wszelkie podstawy do merytorycznego ich rozstrzygnięcia, co oznacza, że o ile zajdą ku temu wszystkie prawem przewidziane przesłanki organ administracji uwzględni żądania stron, bądź jeśli te przesłanki nie zajdą, wyda decyzje odmowną, ewentualnie, jeśli strony wytoczą przed sądem powszechnym sprawę o ustalenie istnienia spółki cywilnej, która miała powadzić działalność gospodarczą pod firmą "A" i jej składu osobowego, zawiesi postępowania administracyjne do czasu zakończenia procesu i usunięcia niepewności co do stanu prawnego spółki. Dla wyjaśnienia i rozstrzygnięcia tych zagadnień niezbędnym jest uzupełnieni postępowania w znacznym zakresie i powtórne przeanalizowanie całego materiału dowodowego z jednoczesnym zapewnieniem stronom realizacji zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Dlatego zaskarżona decyzja kasująca decyzję organu I instancji i przekazująca mu sprawę do ponownego rozpoznania była prawidłowa.

Argumenty skarżącego o celowym działaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego zmierzającym do pozostawieniu w obrocie prawnym wadliwych decyzji z dnia [...]r. i z dnia [...]r. i usankcjonowaniu matactw H. K. i S. D., nasycone emocjami, były nieuprawnione i niewłaściwe, a wynikały z niezrozumienia prawa i werbalnego sprzeciwu przeciwko poczynaniom S. D. i H. K.. Nie mogły jednak odnieść w niniejszej sprawie skutku.

Ponieważ postępowanie wznowieniowe wszczyna się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, to organ administracji powinien był odrębnie dla każdej sprawy rozpatrzyć wniosek pod względem formalnym, czy wniesiono go w terminie i czy zawierał ustawową podstawę wznowienia postępowania, a następnie odrębnie wydać postanowienia o wznowieniu w tych sprawach postępowań administracyjnych i decyzje merytorycznie załatwiające sprawy. Połączenie tych postępowań w jedno, bez wskazania podstawy tego połączenia było uchybieniem formalnym nie mającym jednak wpływu na wynik postępowania.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalono.