Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 585/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. P. i T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

W dniu 7 grudnia 2005 roku T. P. i K. P. złożyli w Starostwie Powiatowym w W. wniosek o ustalenie i wypłatę, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odszkodowania za grunt zajęty pod drogę do kaplicy przedpogrzebowej i do nowopowstałego cmentarza w W..

Wnioskodawcy wskazali, iż działka gruntu o nr ew. 28/1, której są właścicielami w sposób bezprawny zajęta została przez organ administracji pod drogę prowadzącą do kaplicy przedpogrzebowej i do nowopowstałego cmentarza w W.. Zarzucili organom administracji publicznej, iż wszelka wykorzystana w sprawie dokumentacja oraz mapy, którymi się posługują są niezgodne ze stanem rzeczywistym oraz z dokumentami posiadanymi przez strony.

Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił T. i K. małż. P. wypłaty odszkodowania za grunty oznaczone numerem działki 28/1 położone w obrębie [...] miasta W..

W wyniku odwołania wniesionego przez małżonków P., Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] uchylił w całości powyższą decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia poddał w wątpliwość uznanie przez organ i instancji T. P. jako strony postępowania, w sytuacji gdy z dokumentów jednoznacznie wynika, iż jedynym właścicielem nieruchomości o nr ew. 28/1 jest K. P.. Ponadto Wojewoda [...] stwierdził, iż organ I instancji nie wyjaśnił do jakiego rodzaju kategorii zalicza się droga prowadząca do cmentarza.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz art. 104 kpa odmówił T. i K. małż. P. wypłaty odszkodowania za grunty oznaczone numerem działki 28/1 położone w obrębie [...] miasta W..

Uzasadniając organ wywodził, iż w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki formalnoprawne warunkujące ustalenie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zgodnie bowiem z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W przedmiotowej sprawie właścicielem gruntu stanowiącego dojazd do kaplicy przedpogrzebowej, tj. działek o nr 22/1 i 22/2 była Gmina W., która nabyła te nieruchomości w 1992 roku od Z. G.. Ponadto przesłanka zaliczenia drogi do dróg publicznych nie została spełniona, gdyż jak wynika z informacji uzyskanej z Urzędu Miejskiego w W. droga zlokalizowana na działkach nr 22/1 i 22/2 nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych i stanowi drogę wewnętrzną.

Od powyższej decyzji T. i K. małż. P. wnieśli odwołanie do Wojewody [...].

W odwołaniu strona stwierdziła, iż wydana przez Starostę [...] decyzja jest nie do przyjęcia. Starosta w ogóle nie wypowiedział się na temat utwardzonej drogi przebiegającej w poprzek działek o nr 28/1 i 28/2 oraz urządzonego na nieruchomości strony parkingu. W świetle posiadanych przez odwołującego się dokumentów sporna droga przebiega przez jego nieruchomość, co powoduje konieczność ustalenia stosownego odszkodowania. Przed wybudowaniem drogi, w ocenie odwołujących się nie dokonano właściwych pomiarów geodezyjnych pozwalających na prawidłowe rozgraniczenie nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].

Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej wskazując, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do ustalenia odszkodowania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Droga prowadząca do cmentarza została urządzona na działkach oznaczonych nr 22/1 i 22/2 stanowiących własność Gminy W. i droga ta nie została zaliczona do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Niespełnienie materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 73 cyt. ustawy stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej ustalenia odszkodowania, a zatem rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji należy uznać za trafne.

W dniu 22 lipca 2008 roku K. P. i T. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

Skarżący wskazali, iż działka o nr 28/1 została w sposób bezprawny podzielona na 3 części. Bez podstaw prawnych poszerzony został również teren cmentarza, co spowodowało bezprawne użytkowanie nieruchomości należących do skarżącego o aktualnych nr nr. ew. 28/1, 28/2 i 28/3. W ocenie K. i T. małż. P. droga prowadząca do cmentarza jest drogą publiczną. Zdaniem stron z posiadanych przez nich dokumentów jasno wynika, iż sporna droga przebiega przez ich nieruchomość, co powoduje konieczność ustalenia na ich rzecz stosownego odszkodowania.

Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2009 r. skarżący oświadczyli iż działki nr nr 22/1 i 22/2 nie są położone przy drodze publicznej tak jak i ich działki, których dotyczy wniosek o odszkodowanie i stanowią dojazd do kaplicy pogrzebowej od ulicy A, która wchodzi w działkę Pana T. o nr 27 a następnie w ich działkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Przedmiot sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu stanowiła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], mocą której odmówiono T. i K. małż. P. wypłaty odszkodowania za grunty oznaczone numerem działki 28/1 w obrębie [...] miasta W..

Wskazaną podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił natomiast art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Stosownie do treści tegoż przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (art. 73 ust. 4 ustawy).

Powyższe oznacza, iż prawo do odszkodowania na podstawie powołanego przepisu uzależnione zostało od uprzedniego nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 r. w ich władaniu.

Dopiero skuteczne nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, uprawnia poprzedniego właściciela gruntu, który wraz z dniem 1 stycznia 1999 roku utracił prawo własności nieruchomości na rzecz wyżej wymienionych podmiotów, do wystąpienia, w zakreślonym terminie, z wnioskiem o wypłatę odszkodowania.

W realiach niniejszej sprawy wniosek T. i K. P. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony, albowiem nie zostały spełnione przesłanki do ustalenia odszkodowania w oparciu o cytowany przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Droga prowadząca do cmentarza została urządzona na działkach oznaczonych nr 22/1 i 22/2 stanowiących własność Gminy W. i droga ta nie została zaliczona do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Jak wynika z informacji uzyskanej z Urzędu Miejskiego w W. droga zlokalizowana na działkach nr 22/1 i 22/2 stanowi drogę wewnętrzną. Faktu tego nie kwestionują również sami skarżący, przyznając powyższe okoliczności w toku rozprawy i potwierdzając, że ich działki też nie są również położone przy drodze publicznej czy zajęte pod drogę publiczną.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie dowodzi, iż nabycie przez Gminę W. nieruchomości o nr nr ew. 22/1 i 22/2 zajętych pod drogę wewnętrzną prowadzącą do cmentarza nastąpiło w dniu 2 marca 1992 roku na podstawie cywilnoprawnej umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy Gminą W. a Z. G. (akt notarialny Rep. A [...]).

Okoliczność ta podnoszona przez organy a odnosząca się do działek o nr nr ew. 22/1 i 22/2, wbrew twierdzeniom organów nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania, iż żądanie, przez jakikolwiek podmiot, wypłaty odszkodowania w trybie art. 73 ustawy, z góry skazane jest na niepowodzenie. Nabycie nieruchomości w innym trybie niż przewidziany ustawą i dużo wcześniej może stać się podstawą do urządzenia następnie na tych działkach drogi publicznej. Tak więc nie jest istotny pierwotny tytuł nabycia nieruchomości, która stała się następnie drogą publiczną, ważne natomiast jest, że przy tej drodze publicznej leży nieruchomość np. skarżących zajęta również pod tą drogę publiczną. Tak więc w sprawie istotny jest tytuł własności działek o nr nr. ew. 28/1, 28/2 i 28/3 i ich położenie.

Skoro zatem Gmina W. nie mogła nabyć własności nieruchomości o nr nr. ew. 28/1, 28/2 i 28/3 z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 roku, jako niezajętych pod drogę publiczną to oczywistym jest, iż wystąpienie przez skarżących z wnioskiem o odszkodowanie w trybie art. 73 ustawy nie mogło być skuteczne.

Ze złożonej skargi oraz licznych pism procesowych składanych przez skarżących w toku całego postępowania sądowoadministracyjnego wynika, iż w głównej mierze kwestionują oni sam przebieg drogi prowadzącej do cmentarza, sposób ustalenia granic pomiędzy nieruchomością gminną a własną oraz bezprawność działań organów przy wytyczaniu drogi do cmentarza. Zdaniem T. i K. P. sporna droga wobec błędnych ustaleń granicznych przy wytyczaniu jej przebiegu w sposób bezprawny narusza granice ich nieruchomości o nr ew. 28/1, 28/2 oraz 28/3.

Wydaje się jednak, iż podnoszone przez skarżących zarzuty mają charakter zarzutów o charakterze cywilnoprawnym i właściwym do ich rozstrzygnięcia jest sąd powszechny. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjnym dotyczy tylko i wyłącznie kontroli legalności decyzji odmawiającej wypłaty odszkodowania w trybie art. 73 ust. 1 ustawy i Sąd nie jest władny ani zobligowany do oceny zagadnień wykraczających poza ten zakres.

Nadto należy wskazać, że skarga Pani T. P. niezasadna jest przede wszystkim z faktu, iż nigdy nie przysługiwał jej tytuł własności do działek o nr ew. 28/1, 28/2 oraz 28/3, które stanowią własność jej męża K. P., a więc skarżąca nie spełniała również przesłanki bycia właścicielem nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 roku.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a przedstawiona przez organ w uzasadnieniu wykładnia przepisów prawa oraz przytoczona argumentacja zasługują na uwzględnienie. Wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnością nie miały ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), ani teź kodeksowe lub wynikajace z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

LS