Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 947/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G. S. – przedstawiciela ustawowego małoletnich dzieci: K. G. i K. G. od decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki:

- jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,

- nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,

- nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,

- nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Organ wyjaśnił, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki wskazane w powołanym przepisie, a brak jednego z nich powoduje niemożność przyznania tego świadczenia. Podano również, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej i w związku z tym bada się uprawnienia do świadczenia, jakie przysługiwałyby osobie zmarłej. Także szczególne okoliczności, o których mowa w przepisie powołanym wyżej odnoszą się do tej osoby.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podał, że z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, iż ojciec dzieci R. G. na przestrzeni 41 lat życia posiadał łącznie udowodniony okres ubezpieczenia w wymiarze 5 lat, 11 miesięcy i [...] dni. Zaś w ocenianym 10-leciu przed zgonem, na wymagane 5 lat, był ubezpieczony tylko przez 8 miesięcy i [...] dni. Ponadto w latach 1984-1998 wystąpiła długotrwała i nieuzasadniona przerwa w zatrudnieniu. Również od ustania ostatniego okresu zatrudnienia tj. od [...] sierpnia 1999 r. do dnia zgonu tj. do [...] czerwca 2004 r., czyli przez 4 lata nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia poparty opłacaniem składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

W ocenie organu, w wymienionym okresie ojciec dzieci był zdolny do pracy, ponieważ nie orzeczono o całkowitej niezdolności do pracy a zatem przyjęto, że w sprawie nie zaistniały szczególne okoliczności uniemożliwiające kontynuowanie ubezpieczenia. Organ wyjaśnił, że zarówno orzeczenie Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2003 r. o zaliczeniu R. G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jak też pobieranie przez niego od [...] października 2003 r. renty socjalnej nie jest szczególną okolicznością usprawiedliwiającą niepodejmowanie zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. S. zakwestionowała decyzję ostateczną i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wskazała, że jest 47 - letnią matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci. Podała, że jej obecna sytuacja materialna jest bardzo trudna i wymaga pomocy państwa, ponieważ źródłem utrzymania jej rodziny jest zasiłek rodzinny w wysokości 526 zł.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd rozpoznawał sprawę w trybie uproszczonym w związku z zaistnieniem przesłanek z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niezbędne składniki decyzji administracyjnej określone zostały przez ustawodawcę w art. 107 § 1 kodeks postępowania administracyjnego (kpa). Zgodnie z tym przepisem, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

W przedmiotowej sprawie decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] nie zawiera jednego z istotnych elementów decyzji, tj. podpisu osoby upoważnionej do jej wydania. W powyższej decyzji w miejscu przeznaczonym na złożenie podpisu przez osobę upoważnioną znajduje się jedynie zapis: "z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Dyrektor Departamentu Świadczeń Emerytalno - Rentowych mgr W. G.". Przy czym powyższa decyzja nie została opatrzona własnoręcznym podpisem osoby upoważnionej.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Z rażącym naruszeniem prawa została też wydana decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności (por. wyrok z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1089/98 Lex nr 44070 oraz wyrok z dnia 18 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 954/98, Lex nr 44072).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz 107 § 1 kpa orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 wyżej wskazanej ustawy.