Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 837/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1,2 i 6
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: art. 7, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia zgromadzonych odpadów gruzu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z [...] czerwca 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego M. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a." ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...] nakazującą M. W.: 1/ usunięcie z terenu działek o nr ew. [...],[...] (obecnie po podziale [...]) i [...] zgromadzonych odpadów gruzu betonowego, ziemi i gliny poprzez zebranie odpadów na ww. działkach - w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna oraz określającej, że: 2/ wykonanie decyzji nastąpi przez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów z przedsiębiorcą, posiadającym odpowiednie zezwolenie.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Pismem z 10 kwietnia 2012 r. G. W. (zwany także: wnioskodawca) wystąpił do Prezydenta Miasta [...] (dalej jako "Prezydent") o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnego składowania zwałów ziemnych, odpadów betonu oraz gruzu betonowego, gruzu ceglanego z rozbiórek i remontów.

W wyniku przeprowadzonych w toku postępowania oględzin mających miejsce 18 maja 2012 r. stwierdzono nawiezienie gruzu na część działek nr ew. [...],[...],[...] położonych w [...] przy ul. [...], stanowiących drogę gruntową. Gruz został przysypany warstwą ziemi celem wyrównania powierzchni terenu.

Decyzją z [...] lipca 2012 r. Prezydent orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie składowania odpadów w postaci ziemi, odpadów gruzu betonowego i ceglanego na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. K. w [...]. Na skutek złożonego odwołania Kolegium orzekło o uchyleniu ww. decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Następnie postanowieniem z [...] października 2012 r. Kolegium wyznaczyło Burmistrza Miasta [...] (dalej jako: "organ I instancji", "Burmistrz") jako organ właściwy do rozpoznania sprawy z wniosku wnioskodawcy.

Pismem z 12 kwietnia 2012 r. Burmistrz zwrócił się do Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w [...] (zwany dalej: MZDiK) oraz do [...] Spółka Jawna o udzielenie informacji dotyczącej nawiezienia, składowania gruzu na działkach o nr [...] i [...]. Nadto wystąpił do Z. N., właściciela działki nr [...] o informacje w sprawie składowania odpadów na tej nieruchomości. W odpowiedzi MZDiK pismem z 29 kwietnia 2013 r. poinformował organ I instancji, że nie wydawał zgody na nawiezienie gruzu lub materiałów budowlanych celem utwardzenia pasa drogowego działki nr [...] i nie prowadził prac polegających na utwardzeniu działki nr [...]. Ww. spółka jawna pismem z 22 kwietnia 2012 r. również poinformowała, że nie utwardzała i nie składowała odpadów gruzu i ziemi na terenie działki [...] przy ul. K., wskazując przy tym jako posiadacza gruzu i ziemi M. W.. Z kolei Z. N. poinformował, że nigdy nie magazynował i nie utwardzał, jak również nie wyrażał zgody na gromadzenie żadnych odpadów na działce [...]. Według posiadanych przez niego informacji posiadaczem odpadów jest M. W..

Pismem z 12 kwietnia 2013 r. Burmistrz zwrócił się do Prezydenta o wskazanie, czy było wydawane pozwolenie na budowę lub czy dokonano zgłoszenia robót budowlanych polegających na utwardzeniu części drogi działki o nr ew. [...] na wysokości nieruchomości o nr ew. [...] przy ul. K. w [...], czy działki nr ew. [...],[...] i [...], są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz o udzielenie informacji, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje składowanie odpadów na wskazanych wyżej działkach. W odpowiedzi na powyższe wpłynęła informacja, że na wymienione wyżej tereny objęte postępowaniem nie sporządzono planu przestrzennego zagospodarowania, nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę, nie dokonano również dla tych terenów zgłoszenia robót budowlanych. Prezydent przekazał także akta postępowania, w tym protokół kontroli z 24 marca 2010 r., z którego wynika, że na działkę o nr ew. [...] położoną przy ul. K. w [...], wzdłuż ogrodzenia zagospodarowanej posesji przy ul. K. [...] (działka nr ew. [...]) będącej własnością wnioskodawcy został nawieziony gruz przykryty ziemią w celu dojazdu do następnych działek budowlanych. Od południowo-zachodniej strony narożnik działki oznaczonej nr ew. [...], która graniczy z działką oznaczoną nr ew. [...], został także podniesiony poprzez nawiezienie gruzu z ziemią. To podniesienie terenu spowodowało, że działka nr ew. [...] w części północnej znajduje się poniżej obecnego podwyższonego poziomu, przylegającego do ogrodzenia posesji od strony zachodniej.

W dniu 6 września 2013 r. odbyła się rozprawa administracyjna, w toku której wnioskodawca zgłosił wniosek formalny o uwzględnienie nowego podziału administracyjnego działek i uwzględnienie nowej numeracji nieruchomości, co zostało uwzględnione. Wyjaśnienia złożył także M. W., który podał, że nawiózł gruz na teren działek [...],[...] oraz na cześć działki nr [...], celem utwardzenia wzdłuż działki [...] przy ul. K. w [...].

W dniu 25 września 2013 r. dokonano oględzin terenu działek nr [...],[...] i [...] przy ul. K. w [...] stwierdzając zawyżenie terenu tych działek poprzez nawiezienie gruzu, odpadów budowlanych, zwałów ziemi i gliny.

Następnie w dniu 9 lipca 2013 r. Burmistrz zwrócił się do Prezydenta o informację dotyczącą działki nr [...], zaś pismem z 2 stycznia 2014 r. o wykaz właścicieli nieruchomości objętych działkami nr ew. [...],[...],[...]. Organ I instancji wystąpił również do [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i Rejonowego Zakładu Energetycznego z siedzibą w [...] oraz do Wodociągów Miejskich w [...] z zapytaniem czy w latach 2009-2012 ww. jednostki prowadziły prace ziemne na terenie działek nr ew. [...],[...],[...] położonych przy ul. K. w [...].

W odpowiedzi na powyższe Rejonowy Zakład Energetyczny z siedzibą w [...] poinformował, że był wykonywany wykop poprzeczny na działce [...], jednak prace te nie mogły zmienić rzędnych terenu na tej działce. [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] poinformowała, że prowadziła prace związane z budową gazociągu na działce nr [...], wskazując, że prace te nie miały wpływu na rzędne terenu. Natomiast Wodociągi Miejskie poinformowały, że nie prowadziły żadnych prac na przedmiotowych działkach.

Decyzją z [...] września 2015 r. Burmistrz nakazał M. W. usunięcie odpadów z działek nr ew. [...],[...] (po podziale [...]) oraz [...] zlokalizowanych przy ul. K.w [...]. Od decyzji tej M. W. wniósł odwołanie do Kolegium, które decyzją z [...] listopada 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W wyniku wniesienia skargi przez M. W. (dalej jako "skarżący") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 listopada 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 40/16 uchylił zarówno ww. decyzję Kolegium jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z [...] września 2015 r. Sąd zarzucił organom orzekającym niewłaściwe ustalenie stron niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu, udział w niniejszym postępowaniu powinni wziąć poza skarżącym, który co właściwie oceniły organy jest posiadaczem odpadów, także MZDiK jako władający działką [...],[...] Spółka jawna z siedzibą w [...] jako właściciel działki nr [...] oraz małżonkowie A. M. – N. i A. N. jako właściciele działki nr [...]. Zdaniem Sądu niewątpliwie na skarżącym jako posiadaczu odpadów ciąży, z mocy samego prawa, obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów.

Pismem z 7 marca 2017 r. organ I instancji zwrócił się do Prezydenta o aktualny wykaz właścicieli i władających działek o nr ew. [...],[...] i [...] zlokalizowanych przy ul. K. w [...]. W odpowiedzi na powyższe nadesłane zostały do organu I instancji zaświadczenia z rejestru gruntów, z których wynika, że właścicielem działki nr [...] jest [...] Spółka jawna z siedzibą w [...], właścicielami działki nr [...] są Z. N. i A. M.-N., władającym działką nr [...] (drogi - ul. K.) jest MZDiK.

Pismem z 30 marca 2017r. organ I instancji zwrócił się do wskazanych wyżej osób i podmiotów z zapytaniem czy zmienił się stan faktyczny w przedmiocie usunięcia odpadów z działek o nr ew. [...],[...] i [...] zlokalizowanych przy ul. K., to jest czy odpady zostały usunięte.

W odpowiedzi na powyższe MZDiK poinformował, że odpady gruzu betonowego przy ul. K. nie zostały usunięte i stan faktyczny się nie zmienił. Również potwierdzili taki stan [...] Spółka jawna z siedzibą w [...] oraz A. M.-N. i Z. N..

W dniu 8 maja 2017 r. dokonano oględzin terenu (o czym zawiadomiono strony postępowania) i stwierdzono, że stan faktyczny nie zmienił się, to jest odpady nie zostały usunięte.

Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2017 r. Burmistrz działając na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm., zwana dalej: "ustawa o odpadach"), w pkt 1) nakazał skarżącemu usunięcie z terenu działek o nr ew. [...],[...] (obecnie po podziale [...]) i [...] zgromadzonych odpadów gruzu betonowego, ziemi i gliny poprzez zebranie odpadów na ww. działkach - w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, w pkt 2) określił, że wykonanie decyzji nastąpi przez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów z przedsiębiorcą, posiadającym odpowiednie zezwolenie.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił w obszerny sposób przebieg postępowania oraz przytoczył brzmienie art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach. Wyjaśnił, że odpady zostały przywiezione na teren działek nr [...],[...] i [...] położonych w [...] przy ul. K. przez skarżącego, który nie był wytwórcą tych odpadów. Na jego zlecenie doszło do przywozu i zdeponowania gruzu na działki o nr ew. [...],[...],[...]. Zlecając przywóz objął on władztwo nad odpadami, decydował o ich dalszym przeznaczeniu. W takim razie wytwórca odpadów pozbył się ich, a od niego przejął je skarżący, zatem jest on posiadaczem odpadów. Składowanie odpadów może się odbywać wyłącznie w miejscach na cel przeznaczonych, a działki na których składowane są sporne odpady nie stanowią miejsc przeznaczonych do składowania lub magazynowania odpadów.

W świetle przytoczonych przepisów art. 26 ust. 1 i art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach oraz w oparciu o ustalenia stanu faktycznego sprawy Burmistrz stwierdził, że skarżący jest osobą zobowiązaną do usunięcia odpadów z działek o nr ew. [...],[...] oraz [...] przy ul. K. w [...]. Organ uznał, że pozostałe strony postępowania, tj. MZDiK, A. i Z. N. oraz [...] Spółka jawna z siedzibą w [...] zwolnione są z odpowiedzialności za te odpady. Podmioty te nie wyrażały zgody na magazynowanie odpadów na ich działkach, a także rozplantowanie tych odpadów nastąpiło bez ich wiedzy.

W konsekwencji Burmistrz uznał, że podmiotem wyłącznie odpowiedzialnym za zgromadzenie i rozplantowanie odpadów jest skarżący, który zlecił nawiezienie i rozplanowanie odpadów na działkach o nr ew. [...],[...] i [...]. Stąd rozciągnięcie w okolicznościach niniejszej sprawy obowiązku usunięcia spornych odpadów na pozostałe strony postępowania prócz skarżącego byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy, gdyż w rzeczywistości osoby, które nie spowodowały, ani w żaden sposób nie przyczyniły się do powstania odpadów, które są składowane lub magazynowane w miejscu na ten cel nieprzeznaczony, ponosiłyby odpowiedzialność, pomimo ustalenia wyłącznie podmiotu odpowiedzialnego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Wskazał, że decyzją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy została włączona instytucja MZDiK, która miała wypowiedzieć się w tej sprawie, co mogłoby i miało doprowadzić do porozumienia, czego efektem mogłoby być rozwiązanie tego problemu i zapewnienie przejezdnej i bezpiecznej drogi, przy której są posesje mieszkalne i działki budowlane. Natomiast instytucja ta nie wypowiedziała się w żaden sposób pomimo, że jest właścicielem spornej części działki[...], która jest częścią całej drogi zapewniającej dojazd na ulicy K.. Dodatkowo organ I instancji nakazując rozkopywanie drogi nie wziął pod uwagę żadnych względów bezpieczeństwa. Nie zostały także podane żadne precyzyjne dane dotyczące czegokolwiek. Skarżący dodał, że propozycja rozwiązania sporu miała miejsce w dniu 11 września 2015r., kiedy to firma [...] w porozumieniu i na prośbę MZDiK rozkopała sporną część drogi w celu usunięcia spornego gruzu (a raczej jego zmieszania z innymi materiałami nawiezionymi w czasie budowy przyłączy). Wypełniła wówczas wykop kruszywem i wykopała krawężniki w celu ochrony płotu wnioskodawcy - który niestety zmienił zdanie, nie zgodził się na poprzednie ustalenia i zabronił tej firmie dalszych prac. W wyniku tego firma ta zasypała rozkopaną sporną część ulicy i odjechała.

Ponadto skarżący zarzucił, że nie jest właścicielem działki nr ew. [...], którą nakazano mu rozkopać, rozkopanie drogi w jakimś nieokreślonym miejscu i nieokreśloną głębokość spowodowałoby zaś zagrożenie na tej części ulicy dla mieszkańców i wszystkich osób będących w pobliżu wykopu. Wskazał, że w działce tej lub przy granicy zakopana jest rura gazociągu, są inne media (których położenia nie zna), nie napisano jaka ilość gruzu, jaką objętość i jaki granulat powinien być usunięty, nie ma żadnej mapy określającej obszar. W ocenie skarżącego nie jest on odpowiedzialny za obecny stan drogi po wielu ingerencjach w jej stan i nie ma zamiaru usuwać lub poprawiać stanu jej powierzchni po pracach wykonywanych podczas i po podłączeniu mediów. Wniósł o uwzględnienie bezpieczeństwa mieszkańców i każdego przechodnia, który przypadkowo może się znaleźć w pobliżu spornej części ulicy, która jest nieoświetlona. W przypadku wykopania dołu (co nakazuje decyzja) nastąpi zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego.

Organ odwoławczy, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] sierpnia 2017 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając Kolegium przytoczyło brzmienie art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy o odpadach oraz definicję odpadów zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, uznając, że nawiezione materiały w postaci ziemi, gruzu betonowego i ceglastego - zdeponowane na przedmiotowych działkach - są odpadami. Następnie wskazało na treść art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach.

Kolegium podniosło, że w rozpoznawanej sprawie odpady zostały przywiezione na teren działek nr ew. [...],[...] i [...] położonych w [...] przy ul. [...], których skarżący nie jest posiadaczem. Niemniej to na jego zlecenie doszło do przywozu gruzu na wymienione wyżej działki. Zlecając przywóz objął on władztwo nad odpadami, decydował o ich dalszym przeznaczeniu - zdeponowaniu przywiezionych odpadów a następnie rozplantowaniu ich na teren ww. działek oraz przysypaniu ich ziemią. Zdaniem Kolegium nie budzi więc wątpliwości, że wytwórca odpadów pozbył się ich, a od niego przejął je skarżący, zatem to on jest posiadaczem odpadów.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że składowanie odpadów może odbywać się jedynie w miejscach do tego przeznaczonych, a działki na których składowane są odpady, zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów stanowią grunty rolne i pastwiska stałe (działka nr [...]), drogi - (działka nr [...]) oraz tereny przemysłowe (działka nr [...]). Jak wynika z powyższego działki te nie stanowią miejsc przeznaczonych do składowania lub magazynowania odpadów.

W świetle powoływanych przepisów ustawy o odpadach oraz stanu faktycznego sprawy Kolegium stwierdziło, że skarżący jest osobą zobowiązaną do usunięcia odpadów przywiezionych a następnie rozplantowanych na działce nr ew. [...] stanowiącej drogę - ulicę K. oraz działkach nr ew. [...] oraz nr ew. [...] położonych przy tej ulicy. Jednocześnie zauważyło, że w decyzji organu I instancji nie zostało określone miejsce położenia odpadów, jednakże okoliczność, iż działki nr ew. [...],[...] (obecnie po podziale nr [...]) i [...] znajdują się w [...] przy ul. K. wynika z uzasadnienia decyzji Burmistrza oraz z materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Konkludując organ odwoławczy uznał, że obowiązkiem skarżącego jest doprowadzenie działek do takiego stanu, jaki istniał przed nawiezieniem odpadów. Nadto decyzja organu I instancji spełnia wymogi z art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach bowiem określa niezbędne elementy, tj. termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów oraz sposób ich usunięcia. Umowę na usunięcie odpadów i ich transport należy zlecić przedsiębiorcy wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz.1283).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna. Wykonanie bowiem obowiązku w niej zawartego spowodowałoby powstanie niebezpiecznego i nieoznaczonego wykopu blokującego dojazd do posesji skarżącego oraz dojazd do działek budowlanych pozostałych mieszkańców. W ocenie skarżącego właściciele kolejnych działek na tej ulicy muszą zostać poinformowani drogą oficjalną o ograniczeniu dojazdu do ich działek i potencjalnym obniżeniu ich wartości, gdyż skarżący nie może blokować lub ograniczać dojazdu do innych działek budowlanych należących do mieszkańców tej ulicy. Skarżący powtórzył, że nie jest właścicielem działek, które nakazano mu rozkopać, szczególnie działka nr ew. [...] jest we władaniu MZDiK i to ta instytucja jest właściwa jako odpowiedzialna za utrzymanie jakości dróg, możliwość dojazdu do własnych posesji mieszkańców tego miasta (w tym przypadku ulicy K.), jak i bezpieczeństwa. A zatem powinna wypowiedzieć się odnośnie możliwości rozkopywania drogi, w szczególności uwzględniając fakt, że w drodze tej są media - również gaz). Zdaniem skarżącego rozkopanie działek i doprowadzenie działek do takiego stanu, jaki istniał przed nawiezieniem odpadów, czyli 8 lat temu, spowoduje zagrożenie dla ich mieszkańców i wszystkich osób, które mieszkają w pobliżu oraz uniemożliwienie dojazdu do posesji skarżącego, jak również przejazdu do dalszych działek budowlanych. Nadto skarżący podniósł, że nie wiadomo, jakiego gruzu dotyczy decyzja (mimo wymienienia kodów klasyfikacyjnych gatunków gruzu) bowiem po podłączeniu wody, prądu, gazu, utwardzeniu ulicy wielokrotnie nawierzchnia na tej części ulicy była wzruszana i mieszana z materiałami nawiezionymi do wykonania tych przyłączy. Skarżący nie wie który gruz jest jego i gdzie on obecnie się znajduje. Jednocześnie podniósł, że nie bierze odpowiedzialności za żadną ingerencję instytucji publicznych, które miały miejsce w przeciągu ostatnich około 8 lat.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji przy wydaniu swoich rozstrzygnięć naruszyły bowiem przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącemu usunięcie zgromadzonych odpadów gruzu betonowego, ziemi i gliny z terenu działek nr ew. [...],[...] (obecnie po podziale [...]) i [...] poprzez ich zebranie z ww. działek.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji stanowił art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy o odpadach.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (art. 26 ust. 2 ww. ustawy).

Stosownie do treści art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach, w decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów oraz sposób usunięcia odpadów.

Organ odwoławczy mając na uwadze ww. przepisy ustawy o odpadach oraz ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdził, podobnie jak wcześniej uczynił to organ I instancji, że skarżący jest osobą zobowiązaną do usunięcia odpadów przywiezionych a następnie rozplantowanych na działce nr ew. [...] stanowiącej drogę - ulicę K. oraz działkach nr ew. [...] oraz nr ew. [...] położonych przy tej ulicy.

Kolegium zauważyło wprawdzie, że w decyzji organu I instancji nie zostało określone miejsce położenia odpadów, jednakże okoliczność, iż ww. działki znajdują się w [...] przy ul. K. wynika z uzasadnienia decyzji Burmistrza oraz z materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Dlatego też - zdaniem organu odwoławczego - obowiązkiem skarżącego jest doprowadzenie działek do takiego stanu, jaki istniał przed nawiezieniem odpadów. Decyzja organu I instancji spełnia również wymogi z art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach bowiem określa niezbędne elementy, tj. termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów oraz sposób ich usunięcia.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji są co najmniej przedwczesne. Organy nie podjęły bowiem zgodnie z art. 7 k.p.a. wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, nie zebrały i nie oceniły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego niezbędnego do jej rozstrzygnięcia, czym uchybiły art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji nie dokonały jej prawidłowej oceny (art. 80 k.p.a.) i nie uzasadniły w wystarczający sposób swoich decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). W konsekwencji powyższego co najmniej przedwcześnie zastosowały w sprawie ww. przepisy prawa materialnego - ustawy o odpadach.

Przede wszystkim zgromadzony w sprawie materiał dowodowy budzi wątpliwości Sądu czy możliwe jest doprowadzenie wskazanych w decyzjach organów działek do takiego stanu, jaki istniał przed nawiezieniem przez skarżącego odpadów. Ponadto, wątpliwości Sądu budzi czy znajdujące się obecnie na ww. działkach, w tym w szczególności na działce nr ew. [...] (pozostającej w zarządzie MZDiK i stanowiącej drogę publiczną) gruz betonowy, ziemia i glina nadal stanowią w ogóle odpady w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach.

Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że wysypanie gruzu betonowego przez skarżącego miało miejsce w 2010 r., a więc około siedem lat przed wydaniem kontrolowanych obecnie przez Sąd decyzji organów obu instancji. Nastąpiło to w celu utwardzenia drogi publicznej, tj. ul. K. w [...], co de facto - jak wskazuje materiał zdjęciowy znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy, w wyniku powyższego nastąpiło.

W ocenie Sądu, w wyniku upływu tak znacznego okresu czasu, jak również przeprowadzanych na ww. ulicy innych prac związanych z podłączeniem mediów (przyłącza gazowe i energetyczne), stan faktyczny sprawy, wbrew temu co ustaliły organy obu instancji, uległ istotnej zmianie w stosunku do tego który miał miejsce w 2010 r., czy nawet w 2012 r., kiedy to - z inicjatywy wnioskodawcy - zainicjowano postępowanie o usunięcie odpadów. Bezspornym jest bowiem, że przedmiotowy gruz jest zmieszany z ziemią i gliną oraz znajduje się pod powierzchnią gruntu. Nadto wysypany przez skarżącego gruz znajduje się w drodze publicznej. Jego ewentualne usunięcie powinno więc nastąpić wskutek stosownego uzgodnienia z MZDiK, jak również przy uwzględnieniu interesów wszystkich właścicieli nieruchomości przy ul. K. w [...].

Tych jednak okoliczności w ogóle nie wzięły pod uwagę organy obu instancji wydając swoje rozstrzygnięcia. Powyższe ma zaś istotne znaczenie w kwestii wykonalności decyzji nakazującej usunięcie odpadów.

Sąd w pełni zgadza się ze skarżącym, że decyzja organu I instancji, w jej obecnym brzmieniu, jest niewykonalna. Przedmiotowe rozstrzygnięcie winno bowiem precyzyjnie określać gdzie znajdują się potencjalne przedmiotowe odpady. Nie wystarczy w tym zakresie ogólnie wskazać, co zaakceptował, niestety również organ odwoławczy, że odpady znajdują się na działkach przy ul. K. w [...] o wskazanych w decyzji numerach ewidencyjnych. Tym bardziej, że przedmiotowy gruz znajduje się w działce stanowiącej drogę publiczną.

Niewątpliwie rację ma skarżący, że nakazanie mu usunięcia przedmiotowych odpadów poprzez ich uprzednie zebranie oznacza konieczność faktycznego rozkopania przez niego ww. drogi. Powyższe zaś z oczywistych względów stanowić będzie poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa jej użytkowników, w tym mieszkańców ul. K., spowoduje nadmierne utrudnienia w dojeździe do poszczególnych posesji, może również naruszyć w istotny sposób obecnie istniejącą strukturę drogi publicznej i pogorszenie jej stanu technicznego.

Wydanie w tej sytuacji decyzji nakazującej usunięcie przez skarżącego odpadów winno być poprzedzone przeprowadzeniem przez Burmistrza dowodu z oględzin działek nr ew. [...],[...] i[...] przy ul. K. w [...] podczas których, pracownicy organu I instancji, czy to samodzielnie, czy też za pomocą powołanego w sprawie biegłego, w uzgodnieniu z MZDiK, winni ustalić i wskazać w sposób precyzyjny miejsca, gdzie te odpady się znajdują. Przy czym nakazanie przez organ I instancji ewentualnego usunięcia odpadów winno nastąpić z uwzględnieniem zachowania przez skarżącego wszelkich zasad bezpieczeństwa wszystkich użytkowników drogi publicznej. Dopiero bowiem wówczas wykonanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów będzie możliwe i w pełni bezpieczne dla innych osób.

Powyższego, takiego właśnie kompleksowego załatwienia sprawy zabrakło przy wydaniu decyzji przez organ I instancji. Pomimo zaś przeprowadzenia przez organ I instancji niewyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie i nie wyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, który tym samym, uchybił dodatkowo art. 138 k.p.a.

W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób dość szablonowy zinterpretowały przepisy ustawy o odpadach stanowiące podstawę materialnoprawną wydania ich decyzji. Uznały bowiem, że skoro skarżący jest posiadaczem przedmiotowych odpadów, to należy nakazać mu ich usunięcie. Za niewystarczające należy uznać wskazanie w sposób prawidłowy przez organy obu instancji jedynie terminu usunięcia odpadów i rodzaju odpadów. Ograniczenie się bowiem w realiach niniejszej sprawy do takiego sposobu ich usunięcia, który polega na zawarciu przez skarżącego umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów z przedsiębiorcą, posiadającym odpowiednie zezwolenie, jest jednak niewystarczające. Do kompleksowego rozwiązania niniejszego problemu koniecznym jest takie rozstrzygnięcie, które uwzględni obecny stan faktyczny sprawy, możliwość wykonania decyzji przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa, jak również będzie jak najmniej uciążliwe dla wszystkich użytkowników ul. K. w [...].

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji mając na uwadze powyższe wskazania Sądu oraz art. 153 p.p.s.a. wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 i art. 209 ww. ustawy. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł.