Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 73/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 i ust. 3 oraz ust. 11
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Pop po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi B.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oraz świadczenia niepieniężnego w formie opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokatowi D. Ś. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 590,40 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych w tym 23%VAT tytułem niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] września 2016 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. J. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] odmawiającej przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku stałego oraz świadczenia niepieniężnego w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swe oparł na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia 26 lutego 2016 r. B.J. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego oraz opłacenia składki zdrowotnej. Wskazała, że posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności i nie może podjąć żadnej pracy ze względu na stan zdrowia. Do wniosku załączyła orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 16 lutego 2016 r., na podstawie którego została zaliczona do [...] stopnia niepełnosprawności, okresowo do 31 marca 2018r., gdzie równocześnie stwierdzono, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, gdy zaś ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 1 grudnia 2013 r.

W dniu 26 lutego 2016 r. przeprowadzony został z B. J. rodzinny wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalono, że w mieszkaniu przy ul. [...] mieszka od 7 lutego 2016r., do którego posiada tytuł prawny własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe.

W toku postępowania, skarżaca oświadczyła, że w miesiącu styczniu 2016 r., wraz z rodzeństwem, sprzedała dom po rodzicach. Po odliczeniu opłat pośrednika jej udział wyniósł [...]zł, z czego zakupiła zajmowane obecnie mieszkanie za kwotę [...]zł, a pozostałą kwotę przeznaczyła na jego wyposażenie.

Do akt sprawy załączyła akty notarialne zbycia nieruchomości i kupna mieszkania, a z ktorych wynika, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 19 stycznia 2016r., sporządzonej w formie aktu notarialnego Repetytorium A numer [...], B.J. i jej dwoje rodzeństwa A. J. i A. K. zbyli nieruchomość przy ul. [...]. Z tego tytułu strona otrzymała przed zawarciem umowy zaliczkę w wysokości 5.000,00 zł. Jednocześnie nabywcy nieruchomości zobowiązali się do zapłacenia na rzecz B. J. w terminie do 21 stycznia 2016r. kwoty [...]zł i kwoty [...] zł w terminie do 1 lutego 2016 r.

Strona stwierdziła, że całą kwotę za sprzedaż w/w nieruchomości, łącznie z zaliczką, otrzymała w miesiącu styczniu 2016 r.

Nastepnie na podstawie umowy z dnia 26 stycznia 2016 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego Repetytorium A nr [...] skarżaca nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] kl. [...], położonego w L. przy ul. [...], za kwotę [...]zł. Zgodnie z treścią umowy kupująca poniosła koszty podatku od czynności cywilnoprawnych, opłatę sądową od wniosków wieczystoksięgowych i koszty notarialne. Organ ustalił także, że skarżaca nie posiada dzieci, jak i nie posiada własnych dochodów. Do grudnia 2015r. pobierała z MOPS w L. zasiłek stały.

Z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 24 lutego 2016r. wynika, że B. J. nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych.

Z treści złożonych przez stronę w dniu 26 lutego 2016 r. pisemnych oświadczeń wynika także, że posiada opisane wyzej mieszkanie (spółdzielcze własnościowe) o powierzchni 31,40m², nie posiadajac innego majątku. Nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga również dochodów z innych źródeł.

Decyzją z dnia [...] marca 2016r., Nr [...] Prezydent Miasta L., odmówił przyznania B. J. pomocy w formie zasiłku stałego oraz świadczenia niepieniężnego w formie opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, stwierdzajac, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki w postaci dochodu osoby samotnie gospodarującej, warunkującego uprawnienie do zasiłku stałego.

W wyniku odwołania wniesionego przez B. J.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] maja 2016r., Nr [...] uchyliło w/w decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, podzielajac argumentację skarżącej, że środki finansowe pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, a wydatkowane na zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych w tym zakresie, nie stanowią dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Ponownie orzekając w sprawie, organ pomocy społecznej przeprowadził 30 maja 2016r. aktualizację wywiadu środowiskowego, ustalajac, że sytuacja finansowa i życiowa strony nie uległa istotnej zmianie. Strona nadal prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Z uwagi na trudności finansowe posiada zaległości w bieżących opłatach związanych z utrzymaniem mieszkania. Po sprzedaży domu przy ul. [...] nie ma kontaktu z rodzeństwem. Z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy, oczekuje na zabieg operacyjny.

Organ podkreslił, że w styczniu 2015r. strona uzyskała dochód ze sprzedaży domu oraz działki przy ul. [...] w wysokości 1/3 wartości, tj. [...] zł. Powyższa kwota stanowi – zdaniem organu, zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy, dochód strony od stycznia 2016r. do grudnia 2016r. w wysokości po [...] zł miesięcznie.

Do tego dochodu należy doliczyć – w ocenie organu, dochód z tytułu: w marcu 2016 r. ze sprzedaży pierścionka w kwocie 160 zł, w kwietniu 2016r. dochód z tytułu sprzedaży łańcuszka w kwocie 270 zł, w maju 2016r. pożyczkę od znajomych w kwocie 400 zł, a od czerwca 2016 r. dodatek mieszkaniowy w wysokości 185,37 zł.

Zdaniem organu bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, iż w miesiącu styczniu 2016r. wnioskodawczyni wydała kwotę [...] zł na zakup mieszkania. Z przedstawionego zestawienia wynika, że począwszy od stycznia 2016 r. i w każdym następnym miesiącu dochód strony przekraczał kwotę kryterium dochodowego tj. 634 zł. Brak przesłanki dochodowej pozbawia wnioskodawczynię możliwości uzyskania uprawnień do zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Powyższe okoliczności stanowiły podstawę wydania przez organ pierwszej instancji opisanej wyzej decyzji z dnia 9 czerwca 2016r. odmawiającej stronie prawa do zasiłku stałego z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B.J.. Nie godząc się ze sposobem ustalenia jej sytuacji dochodowej przez organ, podniosła, że musiała kupić mieszkanie, aby zapewnić sobie miejsce zamieszkania i nie zostać bezdomną. Dodatkowo podkresliła, że od ostatniego wywiadu środowiskowego jej sytuacją finansowa i zdrowotna uległy pogorszeniu, oświadczając, że w miesiącu lipcu 2016 r. ma poddać się operacji guza krtani i nie wie co będzie dalej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy w/w decyzję organu I instancji stwierdziło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 37 ustawy o pomocy społecznej, który w ust. 1 pkt 1 wskazuje, że zasiłek stały, przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Z powołanego przepisu wynika, że jedną z podstawowych przesłanek przyznania zasiłku stałego jest – zdaniem Kolegium spełnienie przez osobę samotnie gospodarującą wnioskującą o świadczenie, ustawowego kryterium dochodowego.

Dalej kolegium wskazało, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej określa art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z ktorym prawo do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, art. 53a i

przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zasada ta obowiązuje w stosunku do wszystkich form pomocy społecznej o charakterze świadczeń pieniężnych, o ile przepis szczególny dotyczący konkretnej pomocy nie stanowi inaczej.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium przywołując przepis art. 8 ust.3, ust.4 i ust.11 omawianej ustawy, stwierdziło, że zachodzą przesłanki do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, choć organ odwoławczy nie podziela argumentacji tegoż organu, stanowiącej uzasadnienie decyzji, w kwestii ustalenia dochodu strony.

Kolegium wskazało, iż organ I instancji trafnie stwierdził, że orzekając w sprawie nie można tracić celu pomocy społecznej, bowiem pomoc przyznawana na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej jest kierowana do osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji.

Kierując się powyższą zasadą, skład orzekający Kolegium podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko w kwestii nie uwzględnienia w dochodzie strony dochodu uzyskanego ze sprzedaży domu, w zakresie w jakim został on przeznaczony na zaspokojenie podstawowej potrzeby bytowej strony, jaką jest miejsce do zamieszkania. Bezspornie należałoby w całości uznać kwotę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości za dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyby strona mogła zaspokoić elementarną potrzebę bytową w inny sposób, np. posiadała inne miejsce zamieszkania, czy mogłaby zamieszkać z rodziną, W przedmiotowej sprawie nie ma takiej możliwości. Strona jest osobą samotną, nie posiada dzieci, rodzice nie żyją, a z rodzeństwem nie utrzymuje bliższych kontaktów.

Powyższe okoliczności oraz fakt nabycia mieszkania niezwłocznie po sprzedaży domu rodziców (akty notarialne sporządzone w odstępie tygodnia), w pełni uzasadniają w kontekście celu pomocy społecznej, stanowisko Kolegium o nie uwzględnieniu w dochodach strony środków finansowych przeznaczonych na zakup mieszkania.

W ocenie składu orzekającego Kolegium, na problem dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej należy spojrzeć szerzej i w tym zakresie podziela argumentację przyjętą m.in. przez WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt IV/Po 1004/14. W powołanym orzeczeniu sąd stwierdził, że aby uzyskane świadczenie było uważane za dochód w rozumieniu art 8 ust. 3, musi spełniać łącznie m.in. następujące warunki: 1) przychód winien mieć miejsce w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (w niniejszej sprawie może mieć miejsce wyłącznie modyfikacja wynikająca z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej), 2) musi on podlegać obciążeniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, co bardzo istotne w sprawie, definicja dochodu zawarta w ustawie o pomocy społecznej podkreśla przysparzający charakter świadczenia spełniającego prawne kryteria dochodu. Akcentuje ona zatem intencję ustawodawcy uważającego za "dochód" tylko świadczenia o przysparzającym charakterze

W ocenie Kolegium, kwota uzyskana przez stronę ze sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] posiada charakter przysparzający. Stanowi podstawę do uznania jej za dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w części przewyższającej cenę zakupu mieszkania przeznaczonego na zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej strony po utracie dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Mimo przyjęcia powyższego stanowiska, dochód uzyskany przez stronę z tego tytułu przekracza – zdaniem Kolegium, ustawowe kryterium dochodowe stanowiące podstawę do ubiegania się o przyznanie zasiłku stałego. Dochód uzyskany ze sprzedaży domu wynosi bowiem [...].

Zatem miesięczny dochód strony obliczony zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, stanowi kwotę [...], która przekracza ustawowe dochodowe uprawniającego do wnioskowanego świadczenia, tj. kwotę 634 zł. Kolegium podkresliło przy tym, że nawet odliczenie od kwoty [...] zł opłat wyliczonych (podanych) w § 9 aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 26 stycznia 2016 r., koniecznych przy zawarciu umowy, w łącznej wysokości [...]zł, nie zmienia sytuacji dochodowej strony w stopniu dającym podstawę do przyznania wnioskowanego świadczenia. Dochód strony wyniósłby wówczas [...] zł, a w przeliczeniu na dochód miesięczny 1.087,94 zł i również przekroczyłby ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do wnioskowanego świadczenia.

Kolegium wskazało rownoczesnie przy tym, że strona uzyskała w marcu 2016 r. dochód ze sprzedaży pierścionka w wysokości 160 zł, a w kwietniu ze sprzedaży łańcuszka w wysokości 270 zł. W maju 2016 r. strona otrzymała pożyczkę w wysokości 400 zł, a decyzją z dnia 16 maja 2016r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. przyznał jej prawo do dodatku mieszkaniowego w wysokości 185,37 zł od 1 czerwca 2016 r. do 30 listopada 2016 r. Powyższe okoliczności – w ocenie Kolegium wpływają na sytuację dochodową strony.

Mając na uwadze powyższe argumenty Kolegium orzekło jak w osnowie.

W skardze na powyższą decyzję B. J. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

- naruszenia art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dochodem skarżącej, jako świadczeniem przysparzającym jest dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości położonej w Legnicy przy ul. [...] tylko w części przewyższającej cenę zakupu mieszkania przeznaczonego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych strony po utracie dotychczasowego miejsca zamieszkania, podczas, gdy kwoty poniesione przez skarżącą na niezbędne koszty związane ze sprzedażą nieruchomości i rozliczeniem nakładów koniecznych poniesionych przez innych współwłaścicieli, a także niezbędne koszty związane nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie podlegają wliczeniu do dochodów, od którego zależy prawo do świadczeń z pomocy społecznej.

2. Naruszenie przepisów postępowania w postaci:

- naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia charakteru i konieczności poniesienia przez skarżącą kosztów związanych zarówno ze sprzedaży nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], jak i nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, w sytuacji gdy okoliczności te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem ich ustalenie pozwala na poczynienie rzeczywistego dochodu skarżącej uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości,

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to wyjaśnień skarżącej oraz przedstawionego przez nią zestawienia niezbędnych kosztów poniesionych w związku ze sprzedażą nieruchomości oraz nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem doprowadziło organ do błędnego uznania, że miesięczny dochód uzyskany przez skarżącą wynosi po 1.361,11 zł miesięcznie i przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawnionego do wnioskowanego świadczenia, podczas, gdy w rzeczywistości miesięczny dochód skarżącej nie przekraczał kwoty po 519,44 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu skargi podkreslono, że dla oceny sytuacji majątkowej skarżącej organ, stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód winien brać pod uwagę wyłącznie sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony. Stąd bez znaczenia dla oceny jej dochodowości mają okoliczności sprzedaży pierścionka (160,00 zł), łańcuszka (270,00 zł), zaciągnięcia pożyczki w wysokości kwoty (400,00 zł), a także uzyskania na mocy decyzji organu I instancji nr [...] z dnia 16 maja 2016 r. prawa do dodatku mieszkaniowego w wysokości kwoty 185,37 zł od 1 czerwca 2016r. do 30 listopada 2016r., tym bardziej, że owe działania skarżącej zostały podjęte wobec odmowy przyznania jej przedmiotowych świadczeń i pozbawienie jej środków koniecznych dla zapewnienia jej egzystencji.

W ocenie skarżącej, kwota uzyskana przez stronę ze sprzedaży nieruchomości położonej w Legnicy przy ul. Kasprowicza 59 posiada charakter przysparzający, który stanowi podstawę do uznania go za dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w części przewyższającej cenę zakupu mieszkania przeznaczonego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowej strony po utracie dotychczasowego miejsca zamieszkania ([...] zł), koszty związanie sprzedażą poprzedniej nieruchomości i nabyciem nowej (pośrednik nieruchomości w kwocie 3.300,00 zł, koszty zawarcia umowy w wysokości kwoty 3.400,00 zł, opłata członkowska Spółdzielni Mieszkaniowej w wysokości kwoty 400,00 zł, a także zwrot kosztów utrzymania nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] w wysokości kwoty 3.000,00 zł), co w przeliczeniu na miesięczny dochód skarżącej wynosi 519,44 zł miesięcznie.

Nie bez znaczenia zdaniem skarżącej pozostaje fakt, iż poniesienie kosztów związanych zarówno ze sprzedażą nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], zwrotem nakładów poczynionych na tą nieruchomość, a także poniesienie kosztów pośrednika czy opłaty członkowskiej do Spółdzielni Mieszkaniowej nie zależało od skarżącej, bowiem była ona jednym z trzech współwłaścicieli. Pozostali współwłaściciele, czyli rodzeństwo skarżącej jest w znacznie lepszej sytuacji majątkowej i finansowej, a wbrew prośbom skarżącej, obciążyli ją wyżej opisanymi kosztami.

Również - w ocenie skarżącej nie bez znaczenia dla wykładni systemowej i funkcjonalnej art. 8 ust 3 ustawy o pomocy społecznej ma takze fakt, że sprzedaż nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] nastąpiła wobec dokonania działu spadku pomiędzy spadkobiercami po rodzicach skarżącej. Z istoty współwłasności wynika, iż jest to stan przejściowy, sprzedaż nieruchomości była nieunikniona. Wobec, faktu, że skarżąca zamieszkiwała w budynku położonym na nieruchomości przy ul. [...] i nie posiadała innego tytułu do nieruchomości, nie tylko nabycie mieszkania na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, ale poniesienie również koniecznych kosztów związanych ze sprzedażą i nabyciem innego tytułu nie miało charakteru przysparzającego.

Skarżaca podkresliła przy tym, że jej sytuacja życiowa i finansowa jest wyjątkowa, albowiem z uwagi na stan zdrowia nie posiada żadnych źródeł dochodowych, a środki uzyskane z działu spadku i sprzedaży nieruchomości była zmuszona przeznaczyć na nabycie tytułu prawnego do lokalu.

Zebrany w sprawie materiał dowody wskazuje – zdaniem skarżącej, że jako osoba samotna, bez stałego źródła utrzymania, jest osobą w trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie pokonać.

W ocenie skarżącej uzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia charakteru i konieczności poniesienia przez skarżącą kosztów związanych zarówno/ze sprzedażą nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] jak i nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, w sytuacji gdy okoliczności te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem ich ustalenie pozwala na ustalenie rzeczywistego dochodu skarżącej uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości. Zasadny jest również – zdaniem skarżącej zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego a to wyjaśnień skarżącej oraz przedstawionego przez nią zestawienia niezbędnych kosztów poniesionych w związku ze sprzedażą nieruchomości i nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem doprowadziło organ do błędnego uznania, że miesięczny dochód uzyskany przez skarżącą wynosi po 1.361,11 zł miesięcznie i przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawnionego do wnioskowanego świadczenia, podczas, gdy w rzeczywistości miesięczny dochód skarżącej nie przekraczał kwoty po 519,44 zł miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz.1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.718), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.), zwaną dalej u.p.s..

I tak zgodnie z art. 37 ust. 1 w/w ustawy – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – zasiłek stały przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604 zł (art. 37 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy).

Istotny jest przy tym przepis art.8 ust.1 u.p.s., zgodnie z którym, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł.

Za dochód zaś - zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 4 u.p.s., do dochodu ustalonego zgodnie z w/w art. 8 ust. 3 u.p.s. nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220);

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575);

8) (3) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz.U. z 2014 r. poz. 1187 ze zm.).

Kluczowe w niniejszej sprawie znaczenie ma przepis art. 8 ust. 11 u.p.s., który stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organów obu instancji, że w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja opisana w art. 8 ust. 11 u.p.s.

Niesporne jest okoliczność, że skarżąca z tytułu sprzedaży w dniu 19 stycznia 2016r. nieruchomości (dom) stanowiącej jej własność w wysokości 1/3 otrzymała z tego tytułu kwotę [...] zł, a następnie w dniu 26 stycznia 2016 r. nabyła obecnie zajmowane mieszkanie za kwotę [...] zł.

Z powyższego wynika zatem, że różnica między ceną sprzedaży domu, a zakupu obecnie zajmowanego mieszkania wynosząca [...] zł – stanowiła dochód strony.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżąca poniosła koszty zakupu nowego (obecnego) mieszkania w postaci kosztu sporządzenia aktu notarialnego oraz opłat w łącznej wysokości 3.278,00 zł (§ 9 aktu notarialnego z dnia 26 stycznia 2016r.), a która to kwota powinna obniżyć (pomniejszyć) dochód strony.

Jednakże mimo tej zmiany (korekty), dochód skarżącej ([...]) i tak przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (634,00 zł).

Zatem okoliczność zaniechania pomniejszenia przez organ pierwszej instancji dochodu strony o kwotę zakupu nowego mieszkania, jak i wysokość podanych (wskazanych) wyżej opłat (§ 9 aktu notarialnego z dnia 26 stycznia 2016r.), nie miała wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Powyższe oznacza, że skarżąca w styczniu 2016r. w związku z faktem sprzedaży nieruchomości (domu) uzyskała dochód w kwocie [...] zł podlegający zgodnie z art.8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej uwzględnieniu w dochodzie uprawniającym do uzyskania prawa do świadczenia z pomocy społecznej stosownie do treści art. 8 ust. 11 u.p.s.

Kwota ta podzielona w równych częściach na 12 miesięcy, daje kwotę 1.087,94 zł dochodu miesięcznie, co pozwala na stwierdzenie, że dochód skarżącej przekraczał kryterium dochodowe wynoszące 634,00 zł, a tym samym uniemożliwiał organom przyznanie skarżącej przedmiotowych (żądanych) świadczeń.

Już ta zatem okoliczność powoduje, że nie miało istotnego znaczenia w sprawie, powoływanie się organów dodatkowo na dochód uzyskany przez skarżącą: w marcu 2016 r. ze sprzedaży pierścionka w wysokości 160 zł, w kwietniu 2016 r. ze sprzedaży łańcuszka w wysokości 270 zł, w maju 2016 r. z tytułu pożyczki w wysokości 400 zł, a także przyznanego od 1 czerwca 2016r. do 30 listopada 2016r. dodatku mieszkaniowego w wysokości 185,37 zł .

Wbrew twierdzeniom skarżącej, brak było podstaw, aby od w/w kwoty dochodu skarżącej, tj. [...] zł odliczyć spłacone przez w/w należności (zaległości) za poprzednie mieszkanie, koszty pośrednika, jak i koszty remontu nowego mieszkania, jak i jego wyposażenie.

Dla rozpoznania wniosku skarżącej nie miało znaczenia, na jakie cele skarżąca przeznaczyła uzyskany dochód. Istotne jest, że dysponowała kwotą, która stanowiła jej dochód, a którą mogła przeznaczyć na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, w jakiej się znajdowała.

W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd nie podziela także zarzutu skarżącej, że organ dopuścił się naruszenia przepisów proceduralnych.

W ocenie Sądu postępowanie odwoławcze było przeprowadzone w sposób rzetelny i dokładny, co znalazło swoje potwierdzenie tak w dokumentach załączonych do akt administracyjnych, jak i w wszechstronnym i dogłębnym uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art.107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzeczenie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.