Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2507/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 48 ust 1 art. 52
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi R G na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R G kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia wniosku R G o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2019 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]maja 2018 r. znak: [...].

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) wyjaśnił, że wskazaną wyżej decyzją z [...] maja 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), dalej: p.b., po rozpatrzeniu odwołania R G utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej: PINB) z [...] lutego 2018 r. znak: [...] nakazującą R G rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję gastronomiczną o wymiarach 5,38 m x 5,40 m wraz z zadaszeniem (wiatą) o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,38 m x 5,80 m wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr ew. [...] położonej w [...], gmina [...].

Pismem z [...] marca 2019 r. GINB zawiadomił o wszczęciu na wniosek R G postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji PWINB, a następnie decyzją z [...] maja 2019 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] sierpnia 2019 r., odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, uznając, że nie obarcza jej żadna z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności, wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, decyzja ta nie została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), nie jest niewykonalna w sposób trwały (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) i w przypadku jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.) z uwagi na brak tytułu prawnego inwestora do nieruchomości inwestycyjnej.

Organ nadzoru wyjaśnił, że postępowanie nadzorcze nie jest i nie może być utożsamiane z postępowaniem w trzeciej instancji mającym na celu rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, lecz jest odrębnym postępowaniem mającym charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym. Odnosząc się do ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania kwestionowanej decyzji PWINB, GINB przypomniał, że podczas przeprowadzonych [...] czerwca 2013 r. oględzin ustalono, iż na działce nr ew. [...] przy ul. [...] znajduje się drewniany obiekt budowlany o wymiarach 5,38 m x 5,4 m wraz z zadaszeniem (wiatą) o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,38 m x 5,8 m, pełniący funkcję gastronomiczną (smażalnia ryb). Inwestor R G oświadczył, że budynek smażalni ryb wykonał w roku 2000 r., zaś wiatę w roku 2002 r. bez uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. W związku z powyższym postanowieniem z [...] września 2017 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na R G obowiązek przedstawienia do 31 grudnia 2017 r. dokumentów niezbędnych do zalegalizowania ww. obiektu. Bezsporne jest, że inwestor obowiązku tego w żadnym stopniu nie wykonał, co wobec braku woli skorzystania z możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego prowadziło do wydania decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę ww. budynku oraz wiaty. Odnośnie do zarzutów, że sporny budynek smażalni ryb powstał w latach 60-ych ubiegłego wieku organ wskazał, iż taką okoliczność wyklucza analiza porównawcza zdjęć obydwu obiektów, które różnią się co do rozmiaru, usytuowania oraz kształtu dachu.

W ocenie GINB, powyższe rozstrzygnięcie PWINB nie narusza prawa. Podstawę prawną decyzji z [...] maja 2018 r. stanowił przepis art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 3 p.b., zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie nie było kwestionowane, że sporny obiekt (budynek gastronomiczny oraz dobudowana do niego drewniana wiata o łącznej powierzchni ponad 60 m²) został zrealizowany bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Budowa objętego postępowaniem obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, tym samym organ prawidłowo wszczął i prowadził postępowanie naprawcze w trybie określonym w art. 48 p.b. Skoro zaś inwestor nie był zainteresowany legalizacją obiektu (a tak należy rozumieć niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem z 9 września 2017 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 p.b.), organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydać rozstrzygnięcie określone w art. 48 ust. 1 p.b.

GINB zauważył, że wnioskodawca podniósł zarzuty obciążenia kontrolowanej decyzji wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 5, 6 i 7 k.p.a. Wszystkie one sprowadzają się do jednej kwestii, a mianowicie deklarowanego przez inwestora braku tytułu prawnego do nieruchomości, na której usytuowano przedmiotowy obiekt. W tym kontekście GINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 p.b. obowiązanym do wykonania na swój koszt czynności nakazanych w decyzji jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Podstawowym kryterium wyboru adresata decyzji spośród tych trzech podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Art. 52 p.b. należy interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. W pewnych okolicznościach, jak przypomniał GINB, nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której wybudowano obiekt. Jest to dopuszczalne szczególnie w sytuacji, gdy inwestor postawił budynek bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki. W niniejszej sprawie inwestorem był R G. Okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana i jasno wynika z materiału dowodowego. Z oświadczenia inwestora wynika, że ze spornej nieruchomości korzysta on na podstawie umowy użyczenia zawartej z rodzicami, będącymi właścicielami działki nr ew. [...] - R G i S G. Z akt sprawy nie wynika tym niemniej, żeby R i S G uniemożliwiali R G korzystanie z nieruchomości lub sprzeciwiali się wybudowaniu przedmiotowego obiektu, a w konsekwencji także wykonaniu przez wnioskodawcę nakazu rozbiórki. W ocenie GINB oznacza to, że nałożenie na inwestora nakazu rozbiórki nie będzie skutkowało wydaniem decyzji obciążonej wadą trwałej niewykonalności, jak również jej wykonanie nie będzie wywoływało czynu zagrożonego karą. Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, GINB wyjaśnił, że o obciążeniu decyzji wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można mówić w sytuacji, gdy obowiązek został nałożony na podmiot wymieniony enumeratywnie w przepisie prawa materialnego. Jeżeli zatem art. 52 p.b. stanowi, że obowiązek wykonania decyzji rozbiórkowej obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu, to nie stanowi naruszenia prawa skierowanie decyzji do jednego z tych podmiotów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z [...] sierpnia 2019 r. złożył R G, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2019 r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niepoczynienie ustaleń co do tego, czy skarżący posiada zgodę właścicieli nieruchomości na wykonanie nakazu rozbiórki oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie, że skarżący ma możliwość wykonania nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy okoliczność taka nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 710 w zw. z art. 712 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że stosunek prawny użyczenia, jaki okresowo łączył skarżącego z właścicielami nieruchomości, nie daje skarżącemu prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w tym do zrealizowania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego;

3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten dopuszcza możliwość wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w stosunku do osoby, która nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości obejmującym prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy przepis ten należy interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania, w szczególności posiada tytuł prawny do dysponowani nieruchomością na cele budowlane;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo skierowania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego do skarżącego, który w dacie orzekania nie posiadał uprawnień do władania obiektem budowlanym, co nie pozwala mu na wykonanie nakazu rozbiórki;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy wejście przez skarżącego na teren nieruchomości bez zgody jej właścicieli stanowiłoby przestępstwo naruszenia miru domowego (art. 193 k.k.), a rozbiórka obiektu budowlanego bez zgody jego właścicieli stanowiłaby przestępstwo zniszczenia rzeczy (art. 288 § 1 k.k.).

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja GINB odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji PWINB z [...] maja 2018 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Poddając kontroli sądowej stanowisko GINB sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd organu, który mając na uwadze tryb, w jakim podlegał rozpatrzeniu wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2018 r., przyjął, że we wskazanym postępowaniu nadzwyczajnym nie jest prowadzone ponowne postępowanie wyjaśniające w zakresie weryfikacji przesłanek upoważniających organ do załatwienia sprawy w trybie zwyczajnym. Zadaniem GINB jako organu nadzoru nie było zatem wyjaśnienie, kiedy powstała sporna zabudowa znajdująca się na działce nr ew. [...]i czy możliwa jest jej legalizacja, albowiem wszystkie te kwestie zostały ostatecznie rozstrzygnięte przez PWINB, a rolą organu nadzoru, wobec złożenia wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji PWINB, jest wyłącznie skontrolowanie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i treści przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji wydanej w trybie zwyczajnym można tejże decyzji przypisać jedną z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Sąd nie dostrzega z urzędu ani kierując się analizą stanowisk stron postępowania, by kwestię sporną oddziałującą na prawidłowość zaskarżonej decyzji wiązać w sprawie z innym zagadnieniem aniżeli tym, do którego odwoływały się zasadnicze uwagi skarżącego oraz orzekającego organu, tj. z prawną dopuszczalnością uczynienia adresatem decyzji z [...] maja 2018 r. R G jako inwestora robót budowlanych. Zawężając zatem dalsze uwagi do tego problemu, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę na to, że nie znajduje w treści zaskarżonej decyzji argumentów, które pozwalałyby GINB przypisać określony istotny błąd w zakresie, w jakim GINB uznał, iż sformułowane przez wnioskodawcę żądanie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB nakazywało organowi nadzoru odwołać się w sprawie do treści normatywnej art. 52 p.b. Wymóg wypowiedzenia się odnośnie do zarzutu skierowania nakazu rozbiórki do osoby, która obowiązku tego nie może wykonać, niewątpliwie uzasadniała przeprowadzenie wykładni wskazanego przepisu, skoro znajduje on zastosowanie w każdym przypadku, w którym problem interpretacyjny odnosi się do tego, jaka osoba jest zobowiązana "dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 [...]". Zgodnie z art. 52 p.b., do podjęcia tychże czynności, jak przyjął ustawodawca, zobowiązany jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Nie powinno budzić wątpliwości, że treść przywołanego przepisu nie obliguje organu nadzoru budowlanego do wskazywania adresata decyzji bezwzględnie w takiej kolejności, jaka została przyjęta w ustawie. Takiego wniosku nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GINB, trafnie uznając, że wybór osoby, na którą taki obowiązek należy nałożyć, powinien być uzależniony przede wszystkim od możliwości legalnej realizacji obowiązku przez ten podmiot. Zgodzić się należy w związku z tym z oceną GINB, która odwołując się do utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wskazuje, że za kryterium wyboru adresata decyzji nakazującej rozbiórkę zasadniczo uważać trzeba posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Nie można bowiem orzec nakazu rozbiórki, adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1313/17; wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 970/17; wyrok NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1074/16; wyrok NSA z 27 września 2017 r. sygn. II OSK 153/16; wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 1951/16). Wobec powyższego, organ nadzoru budowlanego, chcąc skutecznie wydać decyzję w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 p.b., powinien adresatem tej decyzji uczynić ten podmiot, który w chwili wydania decyzji posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takim podmiotem, który zawsze posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest właściciel nieruchomości. Tak więc zasada, że adresatem decyzji, o których mowa w art. 52 p.b. w pierwszej kolejności powinien być inwestor, jest słuszna, ale tylko w tych przypadkach, kiedy inwestor jest jednocześnie właścicielem nieruchomości.

GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie równocześnie zastrzegł, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został pogląd, zgodnie z którym w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany. Dotyczy to przypadku, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2018 r. sygn. II OSK 2107/16). Uwzględnić w takiej sytuacji jednakże należy, że przepis art. 52 p.b. nie sprzeciwia się adresowaniu nakazu rozbiórki wyłącznie do inwestora, gdy właściciel wypowiedział się jednoznacznie o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie prac rozbiórkowych (wyrok NSA z 25 września 2019 r. sygn. II OSK 2247/18; wyrok NSA z 17 października 219 r. sygn. II OSK 2597/18; wyrok NSA z 7 marca 2019 r. sygn. II OSK 990/17). W sytuacji, gdy tejże zgody brak nie powinno się wykluczać skierowania nakazu rozbiórki jednocześnie do inwestora, jak i do osoby posiadającej prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (por. wyrok NSA z 19 września 2019 r. sygn. II OSK 2558/17).

Tego zastrzeżenia wydaje się, że w rozpatrywanej sprawie GINB nie miał na uwadze, albowiem nie rozważył w należyty sposób szczególnego przypadku, w którym postępowanie egzekucyjne w zakresie wykonania nakazu rozbiórki jako obowiązku o charakterze niepieniężnym może zostać skutecznie wdrożone względem sprawcy samowoli budowlanej, który nie pozostaje właścicielem obiektu budowlanego mającego zostać rozebranym. Kluczowy błąd, który Sąd dostrzega w zaskarżonym rozstrzygnięciu, nawiązując w tym zakresie do w pełni trafnych twierdzeń zamieszczonym w skardze, wiąże się z uznaniem, że w kontrolowanej sprawie R G nie jest właścicielem działki nr ew. [...], gdyż pozostaje ona współwłasnością R G i S G, a jednocześnie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez PWINB w żaden sposób nie wynika, by wskazani współwłaściciele sprzeciwiali się zabudowie należącej do nich działki polegającej na zrealizowaniu na niej obiektu budowlanego pełniącego funkcję smażalni ryb i usytuowanej przy nim wiaty (zadaszenia) użytkowanego sezonowo przez skarżącego. Jeżeli warunkiem uczynienia adresatem nakazu rozbiórki sprawcy samowoli budowlanej nie będącego właścicielem nieruchomości powinno być jednoznaczne wyrażenie przez właściciela żądania likwidacji samowoli, to ustalenia faktyczne niewątpliwie nie wskazują na zaistnienia w sprawie tego warunku.

Sąd zobowiązany jest zauważyć, że w omawianym zakresie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stanowisko GINB opierało się na przyjęciu, że skoro R i S G nie uniemożliwiali skarżącemu korzystania z nieruchomości i nie sprzeciwiali się wybudowaniu spornego obiektu, to w konsekwencji także nie powinni sprzeciwiać się wykonaniu przez skarżącego nakazu rozbiórki. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tego rodzaju wniosek razi jednakże swoją oczywistą bezpodstawnością, jeżeli się uwzględni, że w toku postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją z [...] maja 2018 r. R i S G, jako jego strony, jednoznacznie sprzeciwiali się traktowaniu spornych obiektów jako zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej, toteż ich domniemana zgoda na dokonanie ich rozbiórki przez syna jest wyrazem opierania się przez organ nadzoru na ustaleniach rażąco sprzecznych z treścią zgromadzonych dowodów i zasadami ich oceny (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Powyższe determinuje stwierdzenie, że GINB wadliwie zbadał legalność kwestionowanej decyzji PWINB z punktu widzenia przyczyn nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., albowiem w ramach określenia adresata decyzji wskazanej w art. 48 ust. 1 p.b. był zobowiązany stwierdzić, że na skarżącego nie mógł zostać nałożony obowiązek rozbiórki spornego obiektu znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...].

Wadliwość, jaka się z tym wiąże, zdaniem Sądu, nie może być odnoszona do spełnienia przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jak i skierowania nakazu do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), albowiem wynikająca z art. 52 p.b. możliwość skierowania decyzji do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego stoi na przeszkodzie temu, by błąd organu nadzoru budowlanego wyrażający się w wadliwym zastosowaniu tego przepisu poprzez nieuprawnione obciążenie inwestora obowiązkiem nakazu rozbiórki łączyć ze wskazanymi przyczynami nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1924/17).

Odmiennie postrzegać natomiast należy następstwa wydania takiej decyzji z punktu widzenia przesłanki nieważności wyrażonej w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ okoliczność nałożenia na stronę postępowania niedającego się zrealizować obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego czyni tę decyzję niewykonalną. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym niewykonalność obowiązku oznacza taką sytuację, w której brak możliwości wykonania obowiązku jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym tkwiących w decyzji od dnia jej wydania (por. J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 942-943). Trwała niewykonalność zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków, zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 1085/18; wyrok NSA z 27 lipca 2019 r. sygn. II OSK 1908/18; wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 1082/17). Nieposiadanie prawa do dysponowania nieruchomością umożliwiającego rozebranie znajdującego się na nieruchomości obiektu budowlanego czyni obowiązek rozbiórki prawnie niewykonalnym, nakazując wyeliminowanie decyzji administracyjnej, która taki obowiązek na jej adresata wadliwie nałożyła (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 329/18; wyrok NSA z 22 sierpnia 2018 r. sygn. II OSK 2107/16). Wniosek ten, zdaniem Sądu, w bezpośredni sposób obejmuje decyzję PWINB z [...] maja 2018 r., jeżeli nie budzi wątpliwości, że w toku postępowania zakończonego przez PWINB jej wydaniu nie towarzyszyło wykazanie przez organ, iż skarżący dysponuje stosownym tytułem prawnym upoważniającym go do przeprowadzenia na terenie nienależącej do niego nieruchomości robót rozbiórkowych prowadzących do rozebrania znajdującego się na niej obiektu budowlanego, który użytkował na prowadzoną w nim działalność gospodarczą. GINB temu ustaleniu w toku postępowania nadzorczego nie nadał odmiennego znaczenia, co determinuje uznanie, że wydana przez organ nadzoru decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji PWINB narusza prawo.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niezasadnie GINB wskazał w odpowiedzi na skargę, że zarzuty w niej sformułowane przez skarżącego stanowią próbę uniknięcia odpowiedzialności za popełnioną samowolę budowlaną i przerzucenia jej skutków na rodziców skarżącego, będących właścicielami działki, na której usytuowany został sporny obiekt budowlany. Niezależnie od tego, czy R i S G brali udział w procesie inwestycyjnych (finansowo/organizacyjnie), czy też nie, co nie zostało w toku postępowania zweryfikowane, twierdzenie GINB ignoruje tę podstawową okoliczność, która ma związek, po pierwsze, z wyrażeniem zgody na zrealizowanie przez syna robót budowlanych na należącej do nich nieruchomości, po drugie, z akceptacją samowolnego charakteru tychże robót, skoro R i S G musieli mieć świadomość, że nie zostali powiadomieni o tym, iż na rozpoczęcie robót organ administracji architektoniczno-budowlanej wyraził zgodę w formie prawem przewidzianej, a także, po trzecie, z wolą utrzymywania stanu nielegalnej zabudowy działki, gdy jej bezprawny status został potwierdzony w toku postępowania naprawczego.

Rozpoznając ponownie sprawę, GINB uwzględni powyższe stanowisko Sądu i dokona ponownej oceny kwestionowanej decyzji w oparciu o przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a., dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.