Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 174/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. [...]z dnia [...] września 2014 r., nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie opłaty za wynajem pokoju, zakupu karty miejskiej, środków czystości, żywności i kurtki jesiennej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że P. S. w dniu [...] sierpnia 2014 r. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie pomocy finansowej. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że P. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w pokoju wynajętym bez formalnej umowy. Sporadycznie w miarę możliwości finansowo pomaga mu matka. P. S. jest zatrudniony na umowę o pracę od [...] lipca 2014 r. na okres 2 lat. Wnioskodawca wskazał, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskał wynagrodzenie w kwocie 1501,20 złotych netto, a na poczet zaległości komornik potrącił mu kwotę 264 zł. Zatem w lipcu 2014 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 1237,20 zł. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Prezydent m. [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. odmówił wnioskodawcy przyznania wnioskowanej pomocy, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego przewidzianego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 163, ze zm.), uprawniającego do uzyskania tego świadczenia, wynoszącego wówczas 542 zł. Równocześnie organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku wnioskodawcy nie istnieje ryzyko socjalne o którym mowa w art. 7 pkt 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, gdyż z dostarczonego przez stronę w dniu [...] sierpnia 2014 r. zaświadczenia od lekarza psychiatry wynika jedynie, że wnioskodawca rozpoczął leczenie psychiatryczne i na chwilę obecną jest to jego pierwsza wizyta lekarska, która nie może przesądzać o jego przewlekłej chorobie. Organ I instancji uznał także, że sytuacja strony nie stanowi szczególnego przypadku, o którym mowa w art. 41 powołanej ustawy. Zdaniem organu wnioskodawca jest osobą młodą, zdrową, w wieku aktywności zawodowej i może własnym staraniem uzyskać potrzebne mu środki finansowe chociażby przez podjęcie dodatkowego zatrudnienia.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, P. S. wniósł odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione i decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. S., zarzucając w niej naruszenie przepisów art. 7, 77 i 80 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ II instancji działanie swoje ograniczył w istocie do funkcji kontrolnej, podczas gdy powinien sprawę rozpoznać merytorycznie w jej całokształcie. W ocenie skarżącego, w sprawie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Skarżący zarzucił także organowi niedotrzymanie trzydziestodniowego terminu załatwienia sprawy, w związku z czym żądał wymierzenia z tego tytułu grzywny odpowiedzialnemu za zaistniałą sytuację pracownikowi organu odwoławczego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 163, ze zm.). Ustawa ta w art. 39 przewiduje możliwość udzielania przez Państwo pomocy w formie zasiłku celowego. Jednakże tego rodzaju świadczenie może być przyznane jedynie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jej przyznanie uzależnione jest od spełnienia tzw. kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, które to kryterium w dacie składania wniosku stosownie do § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823), ustalone było w wysokości 542 zł.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, skarżący w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a ten okres jest miarodajny przy ustalaniu prawa do świadczeń, co wynika z art. 8 ust. 3 omawianej ustawy, uzyskał dochód w wymiarze przekraczającym to kryterium. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy oświadczeniach skarżącego. Już tylko ta okoliczność wykluczała zatem możliwość przyznania skarżącemu żądanego świadczenia w formie zasiłku celowego. Niezależnie od powyższego, jak zasadnie zauważały organy obydwu instancji, w sprawie skarżącego nie wystąpiło ryzyko socjalne wskazane w art. 7 pkt 6 tej ustawy. Przeciwnie, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach wynika, że skarżący jest osobą młodą, zdrową i czynną zawodowo, a tym samym ma możliwość dzięki własnej pracy zabezpieczania swoich niezbędnych potrzeb bytowych. Fakt, że uzyskiwane z pracy w [...] Sp. z o.o. dochody ze względu na ich wysokość mogą być dla niego mało satysfakcjonujące lub nawet niewystarczające dla zabezpieczenia wszystkich potrzeb, nie stanowi okoliczności przewidzianej w powołanym art. 7 ustawy o pomocy społecznej.

Z analizy akt sprawy wynika także, że organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo przyjęły, że sytuacja osobista i życiowa skarżącego nie może być uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że szczególnie uzasadniony przypadek, to taka sytuacja życiowa osoby, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Taka zaś sytuacja w przypadku skarżącego niewątpliwie nie wystąpiła. Należy również zwrócić uwagę, co zdaje się umykać uwadze skarżącego, że pomoc społeczna ma na celu jedynie wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a nie je wyręczać. Stąd przyznanie świadczenia z pomocy społecznej nie jest prawem bezwarunkowym wnioskodawcy i nie wiąże się z możliwością przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania skarżącego na organy pomocy społecznej, będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. Wynika to jednoznacznie z treści art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ustanawiającego podstawową zasadę, zgodnie z którą każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Dopiero gdy środki te są niewystarczające, zachodzi możliwość udzielenia pomocy ze środków publicznych. Nie jest zwłaszcza celem pomocy społecznej zapewnianie świadczeniobiorcy stałego źródła utrzymania, na poziomie i w wysokości przez niego oczekiwanej, w szczególności wówczas, gdy jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, osoba ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do udzielenia pomocy.

Skoro zatem skarżący uzyskiwał dochody na poziomie przekraczającym kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania zasiłku celowego, to decyzji Prezydenta m. [...]odmawiającej już tylko z tych względów owego świadczenia nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego. W konsekwencji nie narusza ich także utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Z kolei podnoszona w skardze ewentualna przewlekłość rozpoznawania odwołania i związane z tym żądanie wymierzenia organowi II instancji grzywny wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy wyznaczonej zaskarżonym aktem i nie może być przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym zwalczaniu stanu bezczynności czy też przewlekłości prowadzonego postępowania służy bowiem odrębna skarga (tzw. skarga na bezczynność).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.