Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 473/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art.102 par.2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art.102 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art.134 par.1, art. 145 par 1, art. 119 pkt 3, art. 145 par 1 pkt 1 lit c w zw. z zart. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. z dnia [...] znak [...]


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) oraz

§ 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 265 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 października 2014 r. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu, odmówił Z. S. przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w okresach od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2007 r. oraz od dnia 26 listopada 2011 r. do dnia 9 maja 2017 r.

Starosta przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z dnia 31 października 2014 r. Z. S. zwrócił się o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...] za okres od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 31 października 2014 r. w kwocie [...]zł. W dniu 9 maja 2017 r. Z. S. rozszerzył żądanie o kwotę [...]zł.

- Pierwotne rozstrzygnięcie wniosku przez organ I instancji doprowadziło, w konsekwencji jego zaskarżenia przez wnioskodawcę, do uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 473/15 postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r. i postanowienia SKO w S. z dnia [...]. z obowiązkiem rozpoznania wniosku Z. S. w trybie przepisów art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym stanie rzeczy Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne i postanowieniem odmówił Z. S. przyznania wynagrodzenia za dozór. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości postanowienie Starosty [...] nr [...] o odmowie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że obowiązkiem Starosty [...] jest wystąpienie do sądu cywilnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu G.

W toku postępowania Starosta [...] ustalił, że Z. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...]" został wyznaczony przez Starostę G., na podstawie odpowiednich przepisów art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako jednostka prowadząca parking strzeżony, na którym miały być umieszczane pojazdy usuwane z dróg w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy (parking przy ul. [...] w G.) - zarządzenie nr [...] Starosty [...] z dnia [...] r. oraz zarządzenie nr [...] Starosty [...] z dnia [...] r.

W dniu 21 lutego 2007 r. funkcjonariusz policji wydał dyspozycję nr [...] usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Przyczynę usunięcia określono zwrotem "brak OC, kierowca w stanie nietrzeźwości". Usunięcia pojazdu dokonał przedsiębiorca, który nie został wyznaczony przez Starostę G. jako jednostka usuwająca pojazdy z dróg w przypadkach, o których mowa w art. 130 a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Pismem z dnia 21 lutego 2007 r. powiadomiono kierującego pojazdem G. S. o usunięciu pojazdu na parking strzeżony przy ul. [...] w G.. Pouczono wymienionego o skutkach niedobrania pojazdu w terminie 6 miesięcy.

W dniu 25 lutego 2007 r. wszczęte zostało dochodzenie w sprawie o czyn z art. 178a §1 k.k. W dniu 1 marca 2007 r. funkcjonariusz Policji, działając m. in. na podstawie art. 295 k.p.k., dokonał tymczasowego zajęcia pojazdu. W dniu [...] r. Prokurator Rejonowy w G. wydał postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podejrzanego o popełnienie czynu z art. 178a §1 k.k. poprzez zajęcie samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]. Komornik w dniu 6 kwietnia 2007 r. dokonał zajęcia samochodu marki [...] o nr rej. [...]. Zajęta ruchomość została oddana na przechowanie na parkingu strzeżonym w G. przy ul. [...]. Sąd Rejonowy w Goleniowie wezwał skazanego do zapłaty należności z tytułu grzywny i kosztów sądowych, pod rygorem egzekucji z zajętego pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Pomimo braku zapłaty Sąd Rejonowy w Goleniowie nie podjął działań w kierunku przeprowadzenia egzekucji z zajętego pojazdu marki [...] o nr rej. [...].

Pismem z dnia 19 września 2007 r. (złożonym w dniu 21 września 2007 r.) Z. S. przekazał Komendzie Powiatowej Policji w G. listę pojazdów nieodebranych z parkingu. Wymieniony powołał się na art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Komenda Powiatowa Policji w G. nie przekazała do Urzędu Skarbowego w G. dokumentów niezbędnych do wydania decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

W dniu 3 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy w Goleniowie wydał postanowienie, w którym przyznał Z. S. tytułem zwrotu poniesionych kosztów za usługę przechowywania samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...], stanowiącego przedmiot zabezpieczenia majątkowego na mieniu G. S., kwotę [...]zł. Podstawę prawną postanowienia stanowiły art. 618 §1 pkt 4 k.p.k. oraz art. 619 §1 k.p.k. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wynagrodzenie dotyczyło przechowywania w okresie od dnia 27 kwietnia 2007 r. do dnia 25 listopada 2011 r.

Pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. Z. S. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Goleniowie o zajęcie stanowiska w sprawie pozostawionego na jego parkingu pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy w Goleniowie poinformował Z. S., że nie jest organem właściwym w sprawie dysponowania pojazdem. Stwierdzono, że przekazany do dyspozycji Sądu z dniem 27 kwietnia 2007 r. pojazd znajdował się w tej dyspozycji do dnia 25 listopada 2011 r. (data uznania doręczenia postanowienia o uchyleniu zabezpieczenia majątkowego skazanemu).

Pismem z dnia 25 lutego 2013 r. Z. S. wniósł do Sądu Rejonowego w Goleniowie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia likwidacji niepodjętego depozytu. W Sądzie Rejonowym w Goleniowie wydane zostało zarządzenie, sygn. akt [...], w którym wezwano G. S. do niezwłocznego odbioru samochodu, pod rygorem przeprowadzenia likwidacji.

W dniu 27 grudnia 2013 r. Z. S. wystawił dla Komendy Wojewódzkiej Policji w S. fakturę vat nr [...] na kwotę [...]zł dotyczącą usługi parkowania w okresie od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 6 marca 2007 r.

W dniu 18 lipca 2016 r. Z. S. otrzymał od Starosty [...] informację o zamiarze odebrania [...] pojazdów (w tym pojazdu marki [...] o nr rej. [...]). Z. S. w piśmie z dnia 22 lipca 2016 r. odmówił wydania pojazdów.

Starosta [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w Goleniowie o orzeczenie przepadku na rzecz Powiatu G. pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt I Ns 264/17 Sąd Rejonowy w Goleniowie orzekł przepadek pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na rzecz Powiatu G. .

Komisja likwidacyjna w dniu 31 lipca 2017 r. zarządziła likwidację pojazdu, albowiem biegły skarbowy stwierdził, iż pojazd nie nadaje się do obrotu handlowego i nie posiada wartości użytkowej.

Uzasadniając odmowę przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w postanowieniu z dnia [...] r. Starosta wskazał, że w stanie faktycznym sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie przy rozpoznawaniu sprawy o sygn. II SA/Sz 473/15 nie był znane istotne fakty (m. in. zabezpieczenie pojazdu dla potrzeb postępowania karnego, zajęcie pojazdu przez komornika sądowego i oddanie pojazdu przez ten organ pod dozór Z. S., wdrożenie w Sądzie Rejonowym w Goleniowie postępowania w sprawie likwidacji niepodjętego depozytu). W ocenie Starosty [...] straciła na aktualności ocena, że koszty przechowywania pojazdu powinien ponieść Powiat.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - Policja zapłaciła Z. S. za dozór w okresie od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 6 marca 2007 r. (faktura vat nr [...] z dnia [...] r.). W dniu 6 marca

2007 r. wydane zostało postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym na mocy, którego zajęto pojazd marki O. o nr rej. [...]. Do usunięcia pojazdu nie wezwano jednostki wyznaczonej przez Starostę [...], a Z. S., oprócz parkingu wyznaczonego przez starostę dla realizowania zadań wynikających z art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym świadczył też usługi przechowywania pojazdów zabezpieczonych przez policję do celów procesowych na podstawie umowy [...]. W ramach toczącego się przeciwko G. S. postępowania karnego, Prokurator zainicjował przed Komornikiem sądowym w K. P. postępowanie zabezpieczające na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 marca 2007 r. opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną przez Sąd Rejonowy w Goleniowie. Komornik sądowy, stosując przepisy kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji z ruchomości, dokonał zajęcia pojazdu marki O. K. o nr rej. [...]. Pojazd został oddany przez komornika sądowego pod dozór Z. S. (protokół zajęcia ruchomości z dnia 6 kwietnia 2007 r.). Tak więc Z. S. powinien dochodzić zapłaty wynagrodzenia w pierwszej kolejności od organów postępowania karnego (Policja, Prokuratura Rejonowa w G. oraz Sąd Rejonowy w Goleniowie (art. 618 §1 pkt 4 k.p.k). Zabezpieczenie majątkowe dokonane w postępowaniu karnym poprzez zajęcie pojazdu, spowodowało, że tryb postępowania z pojazdem powinien być realizowany zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego. Postępowanie z pojazdem powinno odbywać się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów. Jak wyżej wskazano, na gruncie art. 2 pkt 1 lit. b tej ustawy depozytami są m. in. rzeczy zatrzymane, co do których zapadło prawomocne orzeczenie o wydaniu ich uprawnionemu. Z chwilą likwidacji niepodjętego depozytu na Skarb Państwa przechodzą wszelkie korzyści i ciężary, jakie przyniósł od dnia, w którym znalazł się w dyspozycji przechowującego depozyt (art. 5 ust. 1 ustawy). G. S. powinien zostać wezwany do odbioru pojazdu, jako depozytu. Zarządzenie w tym zakresie w Sądzie Rejonowym w Goleniowie zapadło. Wdrożono procedurę likwidacji niepojętego depozytu. Z nieznanych przyczyn procedura ta nie została zakończona. Brak jest też dowodów, że Z. S. wystąpił do Komornika sądowego o przyznanie wynagrodzenia za dozór. Zgodnie z obowiązującym w dacie zajęcia pojazdu art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882, z późn. zm.) do wydatków, których zwrot należy się komornikowi zaliczano m. in. koszty przechowywania zajętych ruchomości. Nie ma żadnego uzasadnienia, aby Powiat G. miał ponosić koszty przechowywania pojazdu wygenerowane na skutek działań innych organów, będących gospodarzami poszczególnych faz postępowań (policja, prokurator, sąd, komornik sądowy), których częścią był problem przechowania pojazdu na parkingu Z. S..

Nadto, organ I instancji przy uznaniu pierwszeństwa wskazach wyżej podstaw faktycznych odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu, przyjął, iż uznanie roszczenia o wypłatę wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu mogłoby dotyczyć wyłącznie okresu po dokonaniu przez wnioskodawcę prawidłowego zawiadomienia przez dozorcę podmiotów uprawnionych w świetle regulacji z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów o nieodebraniu pojazdu przez właściciela. Uznając na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż fakt ten nastąpił dopiero w dniu 9 października 2009 r., w odniesieniu do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., a wcześniej w dniu 20 września 2007 r. w odniesieniu do Komendanta Powiatowego Policji w G., przy czym zawiadomienie nie spełniało wymogów powołanego ostatnio przepisu rozporządzenia.

Ponadto, zdaniem organu I instancji, ze względu na granice żądania Z. S., nie mógł rozstrzygać sprawy wynagrodzenia za dozór po dacie 9 maja 2017r. i nie byłoby podstaw do przyznania wynagrodzenia za okres od dnia 22 lipca 2016 r. do dnia odbioru pojazdu z parkingu (3 sierpnia 2017 r.), ponieważ odmówił wydania pojazdu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Odmowa wydania rzeczy powoduje, iż dozorca traci uprawnienia do wynagrodzenia za okres liczony od chwili, w której zobligowany był on do wydania rzeczy. Starosta aby odebrać pojazd nie musiał legitymować się postanowieniem sądu o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz Powiatu.

Na powyższe postanowienie Z. S. wniósł zażalenie, w którym wniósł o uchylenie postanowienia Starosty [...] oraz wydanie orzeczenia co do istoty sprawy w postaci przyznania wynagrodzenia za dozór spornego pojazdu w okresie od dnia 7 marca 2007 r. do dnia 3 sierpnia 2017 r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż jego parking przy ul. [...] w G. od 2000 r. był jednym z wyznaczonych przez Starostę G. dla realizacji zadań wynikających z art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ostatnim zarządzeniem nr 49/07 z dnia 7 grudnia 2007 r. Następnie wskutek nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym zawarte zostały umowy z Powiatem [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r., z dnia 30 grudnia 2011 r. oraz z dnia 31 stycznia 2013 r. W dniu 21 lutego 2007 r., działając na podstawie art. 130a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Komenda Powiatowa Policji w G. wydala dyspozycję nr [...] usunięcia pojazdu marki O. K. o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazd został przyjęty na parking strzeżony w G. przy ul. [...] i pozostawał tam do dnia 3 sierpnia 2017 r. w trybie art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący wskazał, iż informował Starostę G. pismami z dnia 5 października 2010 r. oraz z dnia 31 marca 2011 r. o nieodebraniu pojazdu z parkingu. Wcześniej zaś pismami z dnia 19 września 2007 r., z dnia 18 czerwca 2008 r. oraz z dnia 9 października 2009 r. informację taką przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. oraz Komendantowi Powiatowemu Policji w G.. W dalszej części uzasadnienia zażalenia skarżący wskazał na podstawy faktyczne i prawne ustalenia wysokości wynagrodzenia za przechowywanie przedmiotowego pojazdu, podkreślając obowiązek Starosty ograniczenia się do ustalenia obiektywnie słusznego wynagrodzenia w oparciu o metodę porównania stosunków danego rodzaju, za podstawę których wskazał na stawki opłat obowiązujących na terenie Powiatu G. w poszczególnych okresach dozorowania pojazdu, a wynikające z umów z Urzędem Skarbowym w G., a także ze Starostą G. . Skarżący potwierdził też, że koszty przechowywania pojazdu w okresie od dnia 21 lutego 2007 do dnia 6 marca 2007 r. pokrył Komendant Powiatowy Policji w G..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 13141) oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2651), po rozpatrzeniu zażalenia, w pkt 1 uchyliło zaskarżone postanowienie w całości, w pkt 2 przyznało Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "Z. Z. A." w G. kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki O. K. o numerze rejestracyjnym [...] sprawowanego w okresie od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 3 sierpnia 2017 r., z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 6 marca 2007 r. oraz od dnia 27 kwietnia 2007 r. do dnia 25 listopada 2011 r. W pkt 3 odmówiło przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie.

Zdaniem organu odwoławczego, istotnymi w sprawie dla oceny zasadności poddania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu trybowi wynikającemu z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pozostają okoliczności usunięcia pojazdu. Koniecznym jest zatem w pierwszej kolejności przekonanie - co do zasady - organu I instancji o przysługującym Z. S. uprawnieniu z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w postaci wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Przypomnieć wypada, że zgodnie z przedłożonym w sprawie dowodem na okoliczność usunięcia pojazdu z drogi, a to dyspozycją usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] r. obejmującą samochód marki O. K. nr rej. [...] przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi we wskazanym dniu na podstawie art. 50a ust. 1/130a ust 4 ustawy Prawo ruchu drogowym. Jako przyczynę usunięcia pojazdu podano uczestniczenie w zdarzeniu drogowym, "brak OC, kierowca w stanie nietrzeźwości". Na podstawie powyższego dokumentu pojazd został przyjęty na parking strzeżony prowadzony przez Z. S. i pozostawał tam do dnia 3 sierpnia 2017 r. W trakcie przechowywania pojazdu, w dniu 6 marca 2007 r. Prokurator Rejonowy w G. wydał postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym poprzez zajęcie przedmiotowego pojazdu, w związku z toczącym się postępowaniem karnym przeciwko G. S., podejrzanemu o przestępstwo z art. 178a § 1 kk, a następnie w dniu 3 listopada 2011 r. Sąd Rejonowy w Goleniowie uchylił przedmiotowe zabezpieczenie. Za okres przechowywania pojazdu na potrzeby postępowania karnego przyznany został Z. S. zwrot kosztów przechowywania w kwocie [...]zł. Pojazd nie został odebrany z parkingu przez właściciela, pomimo wezwania Sądu do jego odebrania. Jego przechowywanie kontynuowane było w związku z jego nieodebraniem przez właściciela. Niezmiennie dalsze pozostawanie pojazdu na parkingu strzeżonym należącym do Z. S. za podstawę swą miało dyspozycję usunięcia pojazdu z dnia 21 lutego 2007 r., w efekcie której nie doszło do odebrania pojazdu przez właściciela, a zatem podstawy uzyskały przepisy dotyczące postępowania z pojazdem w razie upływu ustawowego terminu odebrania pojazdu, w szczególności art. 130a ust. 10 ustawy Prawo ruchu drogowym.

Następnie, powołując się na treść art. 130 a Prawa o ruchu drogowym, organ odwoławczy podkreślił, iż dyspozycja usunięcia pojazdu oznacza dozwolony przez ustawodawcę akt wydania przez uprawniony podmiot polecenia określonego zachowania się w określonych okolicznościach faktycznych opisanych w hipotezie normy prawnej. Istotnymi zatem pozostają okoliczności usunięcia pojazdu opisane w dyspozycji usunięcia pojazdu, jak też w dokumentach uszczegółowiających okoliczności zdarzenia (notatki policyjne). Dlatego też, w ocenie Kolegium, usunięcie pojazdu w dniu 21 lutego 2007 r. mieściło się w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a w jego efekcie doszło nie tylko do przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, ale nadto do nieodebrania pojazdu przez właściciela, a zatem podstawy uzyskały przepisy dotyczące postępowania z pojazdem w razie upływu ustawowego terminu odebrania pojazdu, w szczególności art. 130a ust. 10 ustawy Prawo ruchu drogowym, nakazującym staroście wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Efektem tego wystąpienia jest prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt I Ns 264/17 o przepadku pojazdu marki O. nr rej. [...] na rzecz Powiatu G. . Sąd Rejonowy w Goleniowie uznał, iż w związku z faktem kierowania pojazdem w stanie po spożyciu alkoholu i brakiem OC, uniemożliwiającym dalsze prowadzenie pojazdu na drodze publicznej uczestnik postępowania został pozbawiony posiadania pojazdu, dalsze losy pojazdu winny być oceniane w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powołane ustalenia Sądu Rejonowego w Goleniowie, korzystające z atrybutu prawomocności, przesądzające o istnieniu podstaw do uznania, iż usunięcie pojazdu marki O. K. nr rej. [...] w dniu [...] r. nastąpiło w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wiążą organ administracji publicznej, stanowiąc uzasadnioną podstawę do uznania zasadności roszczenia w sprawie z wniosku Z. S. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym ustalone w postępowaniu i szczegółowo opisane w kontrolowanym akcie okoliczności dotyczące podejmowanych przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, a nadto organy egzekucyjne czynności i aktów procesowych, jak też dokonana przez organ I instancji, na ich podstawie ocena właściwego trybu dochodzenia roszczeń związanych z przechowywanym pojazdem nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, co do zasady, o przysługujących podmiotowi prowadzącemu parking strzeżony kosztach wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Jak podkreślił Sąd w powołanym na wstępie wyroku, regulacja prawna problematyki usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z nimi wskazuje, że jest to zadanie publiczne o charakterze administracyjnoprawnym.

Organ II instancji podkreślił dalej, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonego aktu zacytowany wyżej art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ustanawia kryteriów ustalenia wynagrodzenia za dozór. Przy obliczaniu należności wynikających z tego przepisu należy odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 Kodeksu cywilnego, wedle którego jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. Ustalenie zatem spornego wynagrodzenia wymaga analizy stawek parkowania pojazdów stosowanych w konkretnym okresie czasu przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone.

W tym miejscu Kolegium odniosło się do ustaleń w zakresie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów w analogicznych sprawach i pokrywających się okresach czasu podając stawki opłat za przechowywanie pojazdów wynikających z umów zawartych pomiędzy skarżącym a Starostą G. w okresie od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. i w dalszym okresie stawki na podstawie umów zawieranych przez Starostę G. z innymi przedsiębiorcami, którym powierzono wykonywanie zadań z zakresu przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisów art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także stawki podane w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 31 stycznia 2017 r. z umów Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z Komendą Wojewódzką Policji w S. i umów skarżącego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. i z Komendą. Kolegium podkreśliło, że zacytowane ustalenia dotyczą tego samego przedmiotu sprawy, wynagrodzenia za dozór pojazdu, przechowywanego na tym samym parkingu strzeżonym, w analogicznym okresie czasu, co uzasadnia przyjęcie tych samych reguł ustalenia wynagrodzenia, przy braku udowodnienia szczególnych, dodatkowych kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów przez skarżącego.

W ocenie Kolegium nadto brak jest podstaw prawnych do dokonanej przez organ I instancji w niniejszym postępowaniu weryfikacji proponowanej stawki. Taki sposób ustalenia wynagrodzenia nie wynika bowiem z załączonego do akt postępowania materiału porównawczego, w szczególności z zawieranych przez Starostę umów w zakresie przechowywania pojazdów wyżej wskazanych, z pominięciem bez wskazania przyczyn te dowody, które w sposób najbardziej adekwatny realizują funkcję porównawczą w rozpatrywanym przedmiocie. Nie mają też znaczenia prawnego dla oceny zasadności zgłoszonego w niniejszym postępowaniu żądania podnoszone przez Starostę względy dotyczące ilości jednocześnie przechowywanych na parkingu pojazdów, dokonanych już wypłat z budżetu Powiatu na rzecz skarżącego za pojazdy przechowywane na wskazanym parkingu, albowiem dozorcy przysługuje wynagrodzenie za każdy przechowywany pojazd, który wymaga zapewnienia odrębnego miejsca na parkingu. Podnoszony przez Starostę G. w ocenie wysokości należnego wynagrodzenia argument o niskiej wartości pojazdu, mający uzasadniać stopień wysiłków i staranności, a w konsekwencji nakładu pracy w dozorowanie pojazdu, jak też odpowiedzialności jest nie do zaakceptowania nie tylko w kontekście motywów wyżej przytoczonych, ale dodatkowo wobec wynikającego z zasad doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania przekonania, iż utrzymanie w stanie niepogorszonym pojazdu o złym stanie technicznym wymaga niejednokrotnie większych nakładów, aniżeli pojazdu sprawnego i w dobrym stanie technicznym. Niezależnie jednak od powyższego nie można przyjąć założenia, iż stan techniczny pojazdu warunkuje wynagrodzenie przechowawcy, taki tok rozumowania musiałby prowadzić do wniosku, że dozorcy nie przysługuje wynagrodzenie w stosunku do pojazdów nie przedstawiających wartości w chwili umieszczenia na parkingu, skoro jego odpowiedzialność za taki pojazd jest zerowa.

Przy ocenie zakresu obowiązków dozorcy, w realiach analizowanych usług, odwołać się należy do samej ich istoty wynikającej z ustawy Prawo o ruchu drogowym, która w art. 130a domaga się wyłącznie aby, pojazd usunięty z drogi, do czasu jego odebrania przez właściciela, miał zapewnione miejsce parkowania. Takie miejsce musi wskazać Starosta, mając na uwadze kryterium zapewnienia bezpiecznego miejsca przechowywania pojazdu. Pomocnymi w ocenie zakresu obowiązków dozorcy są kryteria ich wyboru wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Brak jakichkolwiek podstaw aby oceniać wartość pojazdu, kwalifikacje dozorcy czy rosnącą odpowiedzialność za przechowywany pojazd, dla zwiększenia stawki dobowej przechowywania pojazdu w konkretnych przedziałach czasowych.

Kolegium uznało, iż stawka [...] zł (dalej [...] zł) ustalona na podstawie kryterium porównawczego w stosunkach danego rodzaju jest adekwatną do świadczonych przez skarżącego usług przechowywania pojazdów, przy czym w okresie od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. na podstawie powołanej wyżej umowy ze wskazanym przedsiębiorcą, następnie umowy z dnia 29 grudnia 2015 r. z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., aneksowanej w dniu 24 sierpnia 2016 r. w której przyjęto, że w przypadku pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t stawki wynoszą [...] zł w przypadku pierwszych dni przechowywania oraz [...] zł od 6 dnia przechowywania (kontynuacja stawki). Taką też stawkę ([...] zł), jako podstawę roszczenia wskazał skarżący w zażaleniu. Wobec jednakże faktu, iż stawka ta uległa zmianie, co wynika z uzyskanych w niniejszym postępowaniu dowodów, w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia

2017 r. między Powiatem G. a G. I. obowiązywała bowiem umowa z dnia 29 grudnia 2016 r. przewidująca stawkę [...] zł za dobę. Kolegium zweryfikowało należne wynagrodzenie o wskazaną stawkę, posiłkując się dodatkowo przepisem § 4 ust. 3 tej umowy.

Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zobligowany był zmodyfikować w nieznacznym zakresie stawkę w wysokości [...] zł do dnia 3 września 2010 r. z uwagi na ograniczenie żądania przez wnioskodawcę, który wskazał jako podstawę ustalenia wynagrodzenia w okresie do dnia 20 sierpnia 2011 r. stawkę [...] zł, uzasadniając żądanie w tym zakresie ustanowieniem stawki w wysokości [...] zł dopiero w umowie ze Starostą G. z dnia [...] r.

W świetle powyższego, w ocenie Kolegium dozorcy przysługuje wynagrodzenie ustalone według następujących reguł.

W okresie poprzedzającym zawarcie umów ze Starostą G. tj. w okresie do dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 30 września 2006 r. przyjęto stawkę [...] zł, w okresie od dnia 1 kwietnia 2007 r. do dnia 20 sierpnia 2011 r. dla ustalenia wynagrodzenia przyjęto stawkę [...] zł obowiązującą w umowie wiążącej skarżącego z Urzędem Skarbowym, następnie w okresie od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, w okresie od dnia 1 stycznia 2013 do dnia 31 stycznia 2014 r. - [...] zł, w okresie od dnia 1 lutego 2014 r. do 31grudnia 2016 r. - [...] zł, a w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. – [...] zł.

Pojazd został usunięty z drogi dnia 21 lutego 2007 r. i był przechowywany w uznanym przez organ odwoławczy okresie do dnia 3 sierpnia 2017 r., przy czym wynagrodzenie za okres od dnia 27 kwietnia 2007 r. do dnia 25 listopada 2011 r. w kwocie [...]zł pokrył Sąd Rejonowy w Goleniowie, natomiast za okres od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 6 marca 2007 r. w kwocie [...]zł Komenda Wojewódzka Policji w S., a zatem wynagrodzenie ustalono:

1. za okres od dnia 7 marca 2007 r. r. do dnia 31 marca 2007 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 25 dni x [...] zł = [...] zł,

2. za okres od dnia 1 kwietnia 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2007 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 26 dni x [...] zł = [...] zł;

3. za okres od dnia 26 listopada 2011r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj.. 36 dni x [...] zł = [...] zł;

4. za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 365 dni x [...] zł = [...] zł;

5. za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 31 dni x [...] zł = [...] zł,

6. za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.- [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 1065 dni x [...] zł = [...] zł

7. za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 3 sierpnia 2017 r. – [...] zł za dzień tj. 215 dni x [...] zł = [...] zł

- co daje kwotę łączną w wysokości: [...] zł.

Kolegium uwzględniło kolejno: umowę z dnia 27 kwietnia 2005 r., zawartą pomiędzy skarżącym a Komendą Wojewódzką Policji w S. obowiązującą w okresie od dnia 15 czerwca 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r. (1,89 zł/doba przechowywania pojazdu osobowego do 3,5 t), umowę z dnia 30 marca 2007 r. zawartą

pomiędzy Z. S. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. obowiązującą w okresie od dnia 1 kwietnia 2007 r. do dnia 31 marca 2009 r. (2,70 zł/ doba przechowywania pojazdu osobowego do 3,5 t) i w dalszej kolejności umowy zawarte przez skarżącego ze Starostą G. G. I. ze Starostą G.. Przyjęte za podstawę ustalenia wynagrodzenia po dniu 31 grudnia 2013 r. umowy z G. I., z uwagi na podobieństwo w zakresie ocenianych stosunków stanowią obiektywnie najbardziej adekwatny materiał porównawczy.

Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że wskazana datę przyjętą jako końcową datę przechowywania pojazdu organ odwoławczy uwzględnił w uszanowaniu uprawnienia do odbioru w tym dniu pojazdu, jako jego właściciel oraz podjęcia faktycznej realizacji tego uprawnienia. Wcześniejsze pismo z dnia 22 lipca 2016 r., wzywające do wydania pojazdu, któremu nie towarzyszyła próba odbioru pojazdu z parkingu, jak też dalsze wymienione przez Starostę G. czynności zmierzające do oceny stanu technicznego pojazdu, stanowią wyłącznie zapowiedź organu woli odebrania pojazdu. Starosta [...] w dniu skierowania żądania wydania pojazdu dysponował prawem własności pojazdu.

Zdaniem organu, nie znajduje także aprobaty sugerowany jako winny być wyłączony przez Starostę G. okres dozorowania pojazdu, uzasadniony zaniechaniem wypełnienia przez skarżącego obowiązku zawiadomienia właściwych organów o nieodebraniu pojazdu przez właściciela, z tego względu, iż wedle utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, w odniesieniu do przechowawcy pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisów art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, takiemu dozorcy należy się wynagrodzenie za cały okres sprawowania dozoru, nie warunkując tego uprawnienia od podnoszonego przez organ I instancji obowiązku. Obowiązek ten ma znaczenie dla podjęcia przez właściwy organ czynności związanych z przejęciem pojazdu nieodebranego przez właściciela, nie zmienia jednak faktu, iż do chwili uprawnionego zgłoszenia żądania wydania pojazdu z parkingu, jest on przechowywany zajmując miejsce na parkingu. Poza tym jak wynika z akt pismem z dnia 5 października 2010 r. i z 31 marca 2011 r. skarżący przesłał Staroście G. listę pojazdów usuniętych z drogi, wśród których znajdował się pojazd marki O. nr rej. [...]. Wcześniej pismem z dnia 19 września 2007 r., z dnia 18 czerwca 2008 r. zawiadomił Komendanta Powiatowego Policji w G. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o nieodebraniu z parkingu ww. pojazdu przez osobę uprawnioną. Podstawą obowiązku, którego brak wypełnienia przez przechowawcę zarzucił organ I instancji jest § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów. Z treści powołanego § 7 ust. 2 rozporządzenia wynika niekwestionowany obowiązek powiadomienia przez osobę prowadzącą parking strzeżony o nieodebraniu pojazdów przez ich właścicieli w terminie tam określonym właściwego miejscowo urzędu skarbowego oraz podmiotu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Dalsze obowiązki z powiadomienia wynikające, realizacji których domaga się Starosta [...] od wnioskodawcy nałożone zostały na podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (§ 7 ust. 3). Przekazana zatem przez Z. S. informacja o nieodebranych z parkingu pojazdach była wystarczającą podstawą podjęcia przez właściwe organy koniecznych czynności zmierzających do uregulowania stanu prawnego pojazdu wedle obowiązujących reguł, pozostając aktualną wedle reguł przejściowych ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. - o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Prokurator Okręgowy w S., który zarzucił:

1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania to jest art. 15 k.p.a. poprzez orzeczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w przedmiocie przyznania Z. S. wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres, który nie był objęty wnioskiem na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji tj. za okres od 10 maja 2017r. do dnia 3 sierpnia 2017 r., a w konsekwencji nie był przedmiotem orzeczenia tego organu;

2) naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezasadne ustalenie Starosty [...] jako właściwego do ponoszenia kosztów wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie pozostawania pojazdu do dyspozycji organów ścigania tj. Prokuratury Rejonowej w G. od dnia 7 marca 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2007r. i zaliczeniu tego okresu do uzasadniającego wypłatę przez Starostę G. wynagrodzenia za dozór pojazdu podczas gdy niewątpliwie koszty dozorowania pojazdu pozostającego w dyspozycji organów ścigania nie powinien ponosić starosta;

3) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu w oparciu o dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem dowodów na okoliczność podjęcia przez Starostę G. działań zmierzających do odbioru pojazdu z parkingu i oświadczenia Z. S. z dnia 22 lipca 2016 r. o odmowie wydania pojazdu, co skutkowało niezasadnym przyznaniem wynagrodzenia za dozór pojazdu po dniu 22 lipca 2016 r.

4) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na wybiórczej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie oczywiście błędnego ustalenia faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, wyrażającego się w niezasadnym przyjęciu przy ustalaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu stawki dobowej [...] zł od 1 lutego 2014r. do dnia 31 grudnia 2016r. i stawki dobowej [...] zł za okres od 1 stycznia 2017r. do dnia 3 sierpnia 2017r., podczas gdy za ten okres wynagrodzenie powinno być ustalone w oparciu o stawki abonamentowe;

Prokurator wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma G. I. skierowanego do Powiatu G. na okoliczność skalkulowania ryczałtowej opłaty za miesiąc przechowywanie pojazdu w kwocie [...]zł .

W pierwszej kolejności Prokurator podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżone postanowienie wydało z obrazą zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a., albowiem orzekło w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres, który nie był objęty wnioskiem skarżącego na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, tj. za okres od dnia 10 maja 2017 r. do 3 sierpnia 2017 r., a w konsekwencji nie był przedmiotem orzeczenia tego organu. Starosta bowiem przeprowadził postępowanie administracyjne w zakresie objętym wnioskiem z dnia 31 października 2014 r., a obejmującym okres dozorowania pojazdu O. K. w okresie od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 9 maja 2017 r. Z. S. zawnioskował o przyznanie wynagrodzenia za dalszy okres tj. do dnia 3 sierpnia 2017r. dopiero w zażaleniu z dnia 27 listopada 2017 r. Zatem za okres od dnia 10 maja 2017 r. do dnia 3 sierpnia 2017r. powinno być przeprowadzone odrębne postępowanie przez organ I instancji. Postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy nie może zastępować postępowania przed organem I instancji, ponieważ naruszałoby to prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu.

Następnie Prokurator w zakresie zarzutu naruszenia art. 102 § 2 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyjaśnił, że nie można uznać za zasadne, że przejęcie pojazdu do dyspozycji innych organów, wskutek czego nie jest możliwe odebranie pojazdu z parkingu, ani żadne zadysponowanie nim przez organ wyznaczający parking, powinno obciążać starostę obowiązkiem przyznania wynagrodzenia za dozór samochodu w tym czasie. Przedmiotowy pojazd w okresie od wydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym w dniu 6 marca 2007 r. do dnia skierowania aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Goleniowie tj. 26 kwietnia 2007r. pozostawał do dyspozycji Prokuratury Rejonowej w G.. Niewątpliwie zatem w przyjętym przez Kolegium okresie tj. od dnia 7 marca 2007r. do dnia 26 kwietnia 2007r. Starostwo Powiatowe w G. nie było obowiązane do ponoszenia kosztów wynagrodzenia dozoru pojazdu objętego przedmiotem postępowania albowiem obowiązek ten ciążył na organach prowadzących postępowanie karne. Zgodnie bowiem z art. 618 § 1 pkt 4 k.p.k. wydatki Skarbu Państwa w postępowaniu karnym obejmują m.in. wypłaty dokonane z tytułu przechowywania zajętych przedmiotów i na podstawie art. 619 k.p.k. wydatki te wykłada tymczasowo Skarb Państwa. Jak wynika z powyższego przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ma zastosowania do rzeczy dozorowanych na potrzeby postępowania karnego, co oznacza, że regulacje postępowania karnego mają w tym przypadku charakter szczególny. Jednocześnie należy zauważyć, że Sąd Rejonowy w Goleniowie wypłacił Z. S. wynagrodzenie za przechowanie pojazdu w okresie od dnia 27 kwietnia 2007 r. do dnia 25 listopada 2011 r. zaś Komenda Wojewódzka Policji w S. w okresie od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 6 marca 2007r. W tym zakresie Kolegium uznało zasadność uwzględnienia dokonanych wpłat przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Ponadto, zdaniem skarżącego, organ II instancji w sposób dowolny ustalił wysokość i rodzaj stawek wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu O ile można zaakceptować koncepcję wyliczenia wynagrodzenia za dozór pojazdu w oparciu o stawki zawarte w umowach z różnymi podmiotami, których stroną był Z. S., to przyjęcie w okresie bezumownym stawek dobowych do ustalenia należnego wymienionemu wynagrodzenia w oparciu o umowy zawarte z innym podmiotem, w tym wypadku G. I., należy ocenić już jako niewłaściwe. Przede wszystkim stawki dobowe są właściwe wówczas, gdy umowa jest bardziej okazjonalna, trwająca krótki czas, a przez to opłata jest wyższa, bo nie gwarantuje stałego zysku. Tymczasem pojazd dozorowany przez Z. S. przechowywany był na parkingu wiele lat i w takim wypadku do ustalenia należnego wynagrodzenia winny zostać zastosowane stawki abonamentowe. Zauważyć należy, że uczestnik domagając się przyznania wynagrodzenia za dalszy okres dozorowania według wymienionych stawek, nie wykazał w jakikolwiek sposób, aby od 1 lutego 2014r. wzrosły koszty związane z dozorem pojazdu. Nadto dozorca nie wywiązał się należycie z ciążących na nim obowiązków, co skutkowało uszkodzeniami pojazdu, które nie występowały w dacie przyjęcia pojazdu na parking i nie stanowiły następstwa upływu czasu. Nie bez znaczenia jest również i to, że umowy z G. I. określają ryczałtowo stawkę dobową za przechowywanie pojazdu, co oznacza, że obejmują zarówno wydatki jak i wynagrodzenie, podczas gdy Z. S. wniósł o przyznanie wyłącznie wynagrodzenia za dozór pojazdu. Nadto w toku postępowania prowadzonego przez Starostę G. G. I. przedłożył wniosek z 2017 r. o przyznanie wynagrodzenia i wydatków za dozorowanie pojazdu marki H. C., w którym za miesiąc przechowywania pojazdu domagał się zryczałtowanej opłaty w kwocie [...]zł, uznając ją za odpowiednią.

Nadto Prokurator podkreślił, że ustalenia co do zasadności wynagrodzenia za dozór pojazdu po dniu 22 lipca 2016 r. są wadliwe. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że Starosta w piśmie z dnia 15 lipca 2016r. poinformował Z. S. o zamiarze odebrania pojazdów, w tym pojazdu marki O. K. o nr rej [...] z parkingu w dniach 1-5 sierpnia 2016 r., na co Z. S. pismem z dnia 22 lipca 2016r. kategorycznie odmówił ich wydania. Podkreślić należy, że pojazd na parkingu Z. S. umieszczony został na podstawie umowy przechowania. Zgodnie zaś z art. 844 § 1 k.c. składający może w każdym czasie żądać wydania rzeczy oddanej na przechowanie. Nie ulega wątpliwości, że Starosta [...] jednoznacznie wyraził swoją wolę odebrania pojazdu, której Z. S. się sprzeciwił. Uprawnienie Starosty [...] wynikało wprost ze wskazanego wyżej przepisu i brak uprawnień właścicielskich Starosty do pojazdu w dniu 22 lipca 2016 r. nie miał w tej sytuacji żadnego znaczenia zwłaszcza, że usługa przechowania pomimo wygaśnięcia umowy była nadal kontynuowana. Z tych względów po dacie 22 lipca 2016 r. Z. S. nie powinno przysługiwać wynagrodzenie za dozór.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Przypomnieć należy, że do kompetencji sądów administracyjnych należy badanie zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

2018 r. poz. 1302. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Sąd uwzględnił skargę z uwagi na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. W tym zakresie rację ma Prokurator, iż Kolegium orzekło w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres, który nie był objęty wnioskiem skarżącego i nie był przedmiotem postępowania przed Starostą, który przeprowadził postępowanie administracyjne i orzekł w zakresie objętym wnioskiem z dnia z dnia 31 października 2014 r., a obejmującym okres dozorowania pojazdu od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 9 maja 2017 r. Organ II instancji orzekł w innych granicach sprawy, niż orzekał organ I instancji, ponieważ skarżący zgłosił żądanie o przyznanie wynagrodzenia za dalszy okres tj. od 10 maja 2017 r. do dnia 3 sierpnia 2017 r. dopiero w zażaleniu z dnia 27 listopada 2017 r.

Ze względu na jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego

- zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a., art. 78 Konstytucji RP) koniecznym było uchylenie nie tylko zaskarżonego postanowienia, ale i postanowienia organu I instancji, tak aby strona skorzystała z prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w pełnym jej zakresie, określonym wnioskiem z dnia 31 października 2014 r., uzupełnionym w dniu 21 listopada 2017 r. o dalszy okres objęty żądaniem wypłaty wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Sąd natomiast nie uwzględnił pozostałych zarzutów skargi.

Zdaniem Sądu, Kolegium - co do zasady - prawidłowo przyjęło, że odpowiedzialność finansową za dozór pojazdu marki O. K. przyjętego na parking strzeżony w G. przy ul. [...] w trybie art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, począwszy od dnia 21 lutego 2007 r. (z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 21 lutego 2007 r. do dnia 6 marca 2007 r. oraz od dnia 27 kwietnia 2007 r. do dnia 25 listopada 2011 r.) ponosi Starosta [...].

Stąd też zarzut skargi odnośnie naruszenia prawa materialnego, stanowiącego podstawę materialnoprawną kontrolowanego aktu, tj. art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) podniesiony, jak wskazuje Prokurator w związku z nieuzasadnionym ustaleniem Starosty jako właściwego do ponoszenia kosztów dozoru w okresie kiedy sporny pojazd pozostawał do dyspozycji organów ścigania – jest bezzasadny.

Sąd podziela, wyartykułowany w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia pogląd, że na ustalenie wynagrodzenia skarżącego w niniejszej sprawie nie mogła mieć wpływu okoliczność, iż pojazd uczyniono przedmiotem postępowania karnego i zabezpieczenia majątkowego i pozostawał on do dyspozycji Sądy Rejonowego. Istotnym jest bowiem fakt, iż zgodnie z dyspozycją usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] r. przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi na podstawie art. 50a ust. 1/130a ust 4 ustawy Prawo ruchu drogowym, z uwagi na "brak OC, kierowca w stanie nietrzeźwości" i na podstawie powyższego dokumentu został przyjęty na parking strzeżony prowadzony przez Z. S. i pozostawał tam do dnia 3 sierpnia 2017 r. na podstawie przepisów, w oparciu o które został na parkingu tym umieszczony, to jest przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie sądu, ustanowienie zabezpieczenia majątkowego nie zmieniło podstawy umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym, w tym sensie, że na czas zabezpieczenia, czy postepowania karnego, pojazd był wyjęty spod stosowania regulacji zawartych w ustawie Prawo u ruchu drogowym.

Trafnie Kolegium podkreśliło w zaskarżonym akcie, że wydawane w toku postępowania karnego akty uprawnionych organów względem usuniętego z drogi pojazdu i umieszczonego na parkingu strzeżonym nie zmieniają podstaw obowiązku zapewnienia miejsca przechowywania pojazdów usuniętych z dróg, nałożonego ustawą Prawo o ruchu drogowym na starostę, ani też nawiązanego przez akt wyznaczenia i następnie skonkretyzowanego w postaci wydanej dyspozycji usunięcia pojazdu stosunku administracyjnoprawnego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym zawiera kompleksową regulację związaną z zasadami poruszania się po drogach, pozostając na styku regulacji prawno-karnych i administracyjno-prawnych. Ustawodawca wyeksponował w art. 130a ust. 1 i 2 przyczyny, dla których koniecznym jest usunięcie pojazdu z drogi i jego umieszczenie na parkingu strzeżonym, czyniąc odpowiedzialnym za realizację tego zadania starostę od momentu usunięcia pojazdu do jego odebrania z parkingu strzeżonego.

Sąd zgadza się też ze stanowiskiem organu II instancji, który uznał za wiążące w sprawie administracyjnej ustalenia Sądu powszechnego w zakresie podstaw do uznania, że usunięcia spornego pojazdu z drogi nastąpiło w warunkach art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem przesądzające o istnieniu podstaw dla organu orzekającego do stwierdzenia zasadności roszczenia Z. S. o przyznanie wynagrodzenia za dozór tego pojazdu w trybie art. 102 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

Poza rozważaniami Sądu pozostaje okoliczność w oparciu o jakie przesłanki skarżący otrzymał wynagrodzenie od Sądu Rejonowego i Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w związku z przechowywaniem pojazdu marki O. K. nr rej [...], ponieważ opłacone okresy zostały wyłączone spod weryfikacji organu administracji, a zatem nie są przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonym postanowieniem.

W kwestii sposobu i podstaw wyliczenia spornego wynagrodzenia, Sąd stwierdził, iż poza przedwczesnym ustaleniem należności za okres nie objęty pierwotnym wnioskiem, co do zasady przyjęte przez Kolegium reguły ustalania wynagrodzenia za dozór spornego pojazdu są prawidłowe. Organ wyczerpująco wyjaśnił w jaki sposób i na jakiej podstawie określił wysokość stawek wynagrodzenia za dozór, ale również przedstawił wywód, z którego wynika za jaki okres wynagrodzenie za dozór skarżącemu przyznał i jakiego okresu i z jakich przyczyn nie uwzględnił. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych błędów.

Wyjaśnić trzeba, że jeśli chodzi o wynagrodzenie za dozór, a tylko te zostało objęte wnioskiem Z. S., w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że art. 102 powoływanej ustawy nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2016r. I OSK 2294/14 i 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2184/16). Przyjęto, że w tym zakresie należy posiłkować się art. 836 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (zwanej dalej "K.c."), w myśl którego, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. W takiej sytuacji wiarygodność przyjętego wynagrodzenia uzależniona jest od nie tylko argumentacji wnioskodawcy, ale też od właściwie przeprowadzonej analizy rynku w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów w okresie sprawowanego dozoru, z uwzględnieniem rodzaju przechowywanego pojazdu oraz od odpowiedniego wyboru parkingów do porównania o podobnych zasadach działania.

W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom skargi, brak jest podstaw prawnych oraz faktycznych do zakwestionowania ustalonych przez organ dobowych stawek w różnych wysokościach, w poszczególnych okresach dozoru pojazdu, a tym samym i prawidłowości wyliczonej kwoty przysługującej stronie z tytułu przechowywania spornego pojazdu. W tym względzie należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko organu odwoławczego i przytoczoną na jego poparcie argumentację. Przyjęte przez organ II instancji stawki dobowe odpowiadają stawkom stosowanym w danych okresach czasu w oparciu o stosunki tego samego rodzaju, umocowane w umowach: pomiędzy Z. S. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. i w dalszej kolejności pomiędzy Z. S. a Starostą G. oraz G. I. świadczącym adekwatne usługi do usług oferowanych przez Z. S. a Starostą G. . Przy czym zgodzić należy się z organem odwoławczym, że za takim wyborem przemawiały zarówno porównywalny zakres obowiązków obu przechowawców wynikających z zawartych umów ze starostą jak i miejsce ich wykonywania. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że na podstawie umowy G. I. wykonuje działalność gospodarczą tożsamą rodzajowo jak i na rzecz tego samego podmiotu, tj. powiatu G., zaś postanowienia umów, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, nie przewidywały żadnych szczególnych obowiązków w zakresie przechowywania poza standardowym zapewnieniem odpowiedniego miejsca przechowywania oraz zabezpieczeniem przed uszkodzeniem i kradzieżą. Niewątpliwie stawki wynikające z umowy zawieranej przez Starostę z podmiotem prowadzącym analogiczną działalność gospodarczą w zakresie usług przechowywania pojazdów usuniętych z drogi na terenie powiatu goleniowskiego, uznać należy za miarodajne dla ustalenia rzeczywistych kosztów sprawowanego dozoru nad pojazdem w danych stosunkach panujących na rynku lokalnym (co świadczy o prawidłowym zastosowaniu metody porównawczej).

Powyższego stanowiska w żaden sposób nie podważył Prokurator, zaś argumentacja skargi wskazująca na konieczność stosowania stawek abonamentowych nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Należy zgodzić się z Kolegium, że zmiana stawek w konkretnych umowach podyktowana była zmianą stawek na rynku tego rodzaju usług. Oparcie się przez organ na stawkach wynikających z konkretnych umów jako wartościach odnoszących się do wynagrodzenia obowiązującego w danych stosunkach o ściśle analogicznym przedmiocie i na identycznym terenie nie stanowi o naruszeniu prawa.

Wobec powyższego Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego Prokuratora co do stawki abonamentowej. Słusznie wskazało Kolegium, że dozorcy przysługuje wynagrodzenie za każdy przechowywany pojazd, który wymaga zapewnienia odrębnego miejsca na parkingu, z uwzględnieniem rodzaju i wielkości pojazdu (np. pojazd do 3,5 t). Przy ocenie zakresu obowiązków dozorcy, w realiach analizowanych usług, odwołać się należy do samej ich istoty wynikającej z ustawy Prawo o ruchu drogowym, która w art. 130a domaga się wyłącznie aby pojazd usunięty z drogi, do czasu jego odebrania przez właściciela, miał zapewnione bezpieczne miejsce parkowania. Natomiast utrata wartości pojazdu na skutek upływu czasu ma znaczenie dla właściciela pojazdu i stanowi konsekwencję godzenia się na jego pozostawienie w takich warunkach. Jednostka prowadząca parking strzeżony musi spełniać tylko kryteria wyboru usługodawcy w tym zakresie, wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym i adekwatnie do nich rola podmiotu prowadzącego parking strzeżony ogranicza się do zabezpieczenia miejsca przechowywania pojazdu odpowiadającego parametrom samochodu oraz zabezpieczenia tegoż przed kradzieżą i uszkodzeniem.

Na końcu należy wyjaśnić, że zawarte w skardze rozważania, odnoszące się do przyznania wynagrodzenia za okres po dniu 22 lipca 2016 r. nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem do dnia orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu przez sąd, Starosta [...] nie był uprawniony do dysponowania pojazdem i nie posiadał legitymacji do wydatkowania środków tytułem pokrycia kosztów jego przechowania, a prowadzący parking nie miał podstaw do wydania pojazdu.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji nie tylko zmianę okresu objętego żądaniem wynagrodzenia za dozór pojazdu, ale rozpatrzy ponownie wniosek wraz ze zmianą z uwzględnieniem powyższych argumentów z których wynikają wskazania co do sposobu rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Z podanych na wstępie względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a.