Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 819/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust.1 pkt 2, art. 63, art. 50, art. 48, art. 103 ust.2, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 37 ust.1 pkt 1, 2, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 30 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019r., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania A. T. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie z dnia [...] lipca 2018 r., znak: PINB [...] nakazującą W. G., F. M., A. T., M. M., M. J., A. J., H. D., F. J., J. R., E. R., A. R., Ł. R., A. B., I. T. wykonanie przeróbek w obiekcie letniskowym o wymiarach 3,06 m x 7,66 m, usytuowanym na działce gruntu nr ewid.[...] położonej w obrębie 7 F. , gm. F., niezbędnych do doprowadzenia ww. obiektu do stanu zgodnego z przepisami

w terminie do dnia [...] października 2019 r., poprzez wykonanie w granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...], ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej minimum 60 minut, wysuniętej 0,30 m ponad połać istniejącego dachu budynku oraz 0,30 m poza ścianę podłużną budynku z każdej strony ściany.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. w związku z pismem S. W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej powyżej opisanego budynku letniskowego. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. oględzin ustalono, że na działce gruntu nr ewid.[...] znajduje się obiekt letniskowy o wymiarach 3,06 m x 7,66 m z zadaszeniem nad wejściem o wymiarach 1,1 m x 3,06 m i wysokości w kalenicy 3,21 m. Obiekt usytuowany jest w odległości 2,66 m od budynku gospodarczego na sąsiedniej działce oznaczonej nr [...] oraz od strony południowej w granicy z tą działką. Konstrukcja ścian jest drewniana, obłożona sidingiem, dach dwuspadowy ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej i własnej, pokryty jest blachą trapezową. Obiekt częściowo posadowiony został na podmurówce. Wewnątrz znajdują się cztery pomieszczenia tj. dwa pokoje przechodnie, kuchnia i łazienka. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną oraz wodną i kanalizacyjną z odprowadzeniem do sieci gminnej. W ścianie od strony południowej, usytuowanej w granicy z działką nr ewid.[...], znajdują się dwa okna o wymiarach 0,84 m x 0,86 m i 0,59 m x 0,85 m. Podczas oględzin A. T. oświadczyła, że w latach 1980-1990 obiekt został przywieziony na lawecie przez jej byłego męża jako wagon kolejowy. W miarę potrzeb obiekt był remontowany, a na jego budowę nie posiada żadnych dokumentów ze względu na duży upływ czasu. Starostwo Powiatowe w L. w piśmie z dnia [...] października 2011 r. poinformowało, że w rejestrach wydanych pozwoleń na budowę z lat 19[...]-19[...] brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę ww. budynku letniskowego.

Organ I instancji przyjął, że obiekt został wykonany przed dniem [...] stycznia 1995 r. tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U z 1974 r. nr 38 poz. 229 w dalszej treści decyzji zwanej Prawem budowlanym z 1974 r.) w warunkach samowoli budowalnej. PINB w L. , uznał, że usytuowanie obiektu rażąco narusza przepis § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), zgodnie z którym budynki o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych mogą być sytuowane ścianą posiadającą otwory w odległości co najmniej 4 m od granicy, lub 3 m od granicy w przypadku ściany nie posiadającej otworów. Zgodnie z § 13 ust. 1 dopuszczone było usytuowanie bezpośrednio przy granicy działki jedynie budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

PINB w L. uznał, że obiekt rażąco narusza warunki techniczne w zakresie usytuowania powodując niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia i brak jest możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej na podstawie art. 40 Prawa budowalnego z 1974 r. wobec czego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego z 1974 r. nakazał właścicielom nieruchomości wykonanie rozbiórki obiektu.

W wyniku rozpatrzenia odwołań organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Ponowne oględziny dokonane w dniu [...] lipca 2012 r. potwierdziły dotychczasowy stan faktyczny ustalając dodatkowo, że drewniana konstrukcja ścian została z zewnątrz ocieplona wełną mineralną i obłożona sidingiem, zaś od wewnątrz ściany zostały ocieplone styropianem. Podczas oględzin A. T. oświadczyła, że powierzchnia użytkowa obiektu wynosi ok. 19 m2, a wagon został posadowiony na granicy z działką o szerokości 6 m. S. M. potwierdził, że obiekt usytuowany jest w miejscu starej obory. Natomiast F. J. oświadczył, że budynek jest własnością A. T. i nie wchodzi do masy spadkowej po zmarłych E. i F. J.. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. A. T. stwierdziła, że sporny budynek nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani dla środowiska, podkreślając zmienioną sytuację prawną w zakresie działek sąsiednich, polegającą na podziale działki nr ewid.[...] na dwie działki o szerokości ok. 6 m każda.

PINB w L. odstąpił od nakazania rozbiórki obiektu, natomiast mając na uwadze wątpliwość co do jakości robót z uwagi na zrealizowanie obiektu bez pozwolenia na budowę i projektu budowalnego oraz bez nadzoru kierownika budowy, postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowalnego z 1974 r., nałożył obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej obiektu umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr inż. S. M. (uprawnienia budowalne Nr [...] i Nr [...]) została przedłożona w dniu [...] września 2013 r. Autor opracowania określił stan techniczny poszczególnych elementów obiektu jako dobry, natomiast stwierdzając niezgodność wykonania niektórych elementów budynku z warunkami technicznymi, zalecił zlikwidowanie otworów okiennych w ścianie znajdującej się w granicy z działką sąsiednią oraz wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej El 60 w granicy z działką sąsiednią, wysuniętej 30 cm ponad połać istniejącego dachu budynku inwestora oraz 30 cm poza ścianę podłużną budynku z każdej strony.

Wobec powyższego PINB w L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., działając na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nałożył na współwłaścicieli nieruchomości wykonanie w terminie do [...] czerwca 2015 r. przeróbek w obiekcie letniskowym niezbędnych do doprowadzenia ww. obiektu do stanu zgodnego z przepisami poprzez zlikwidowanie otworów okiennych w ścianie znajdującej się w granicy z działką sąsiednią oraz wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej El 60 w granicy z działką sąsiednią, wysuniętej 30 cm ponad połać istniejącego dachu budynku inwestora oraz 30 cm poza ścianę podłużną budynku z każdej strony ściany.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W związku z powyższym ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji przeprowadził postępowanie w celu ustalenia aktualnego kręgu stron i zapewnienia im czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

PINB w L. uznał , że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem lokalizacja budynku jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta L..

Organ I instancji jednak uznał, że obiekt budowlany narusza § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki zgodnie z którym budynki o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, mogą być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy (ścianą z otworami) lub 3 m od granicy (ściana bez otworów). Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy, odległości określone w ust. 1 mogły ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

W ocenie PINB wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 60 minut, wysuniętej 30 cm ponad połać istniejącego dachu budynku oraz 30 cm poza ścianę podłużną budynku z każdej strony ściany spełni wymagania ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki.

W związku z powyższym organ I instancji wydał powołaną na wstępie decyzję.

Od powyższej decyzji odwołała się A. T..

W toku postępowania odwoławczego L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się z wnioskiem do Urzędu Gminy F. o przesłanie wypisu z tekstu i rysunku z obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy F., dotyczącego obszaru, na którym zlokalizowana jest działka o nr ewid.[...] oraz udzielenie informacji, czy w świetle regulacji zawartych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy F., dopuszczalna jest lokalizacja tego typu obiektów na ww. działce.

Gmina F. w piśmie z dnia [...] października 2019 r., poinformowała, iż zapisy m.p.z.p. dopuszczają lokalizowanie tego typu obiektów na terenach MN według warunków ustalonych dla terenów ML. Powyższa informacja jest tożsama z treścią zwartą w § 3 ust. 1.2 pkt 8 ww. m.p.z.p., zgodnie z którym dopuszcza się realizację na terenach MN zabudowy letniskowej - według warunków ustalonych dla terenów ML.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji wskazał, że budynek został wybudowany w latach 1980-1990 ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego, to jest przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się art. 48 ustawy, lecz stosuje się przepisy dotychczasowe.

Prawo budowlane z 1974 r. wymagało w art. 28 ust. 1 zasadniczo uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę (za wyjątkiem robót zwolnionych z tego obowiązku na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, art. 28 ust. 4). Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego (obecnie: wójt gminy, burmistrz lub prezydent miasta) stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z kolei w świetle art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

W świetle powołanego przepisu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nakaz rozbiórki budynku letniskowego mógłby być orzeczony tylko wówczas, gdyby znajdował się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę albo gdyby został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i jednocześnie powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a takie sytuacje nie zachodzą w niniejszej sprawie.

Organ II instancji wskazał, że w przypadku oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy brać pod uwagę przepisy aktualnie obowiązującego planu miejscowego (zob. wyrok NSA z dnia 8 października 2007 r. o sygn. akt II OSK 1318/06; wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r. o sygn. akt II OSK 812/09, wyrok NSA z dnia 6 listopada 2007 r. o sygn. akt II OSK 1454/06, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., o sygn. akt II OSK 1893/06), jednak badając zgodność inwestycji z przepisami powszechnie obowiązującymi należy brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie realizacji robót budowlanych - wynika to wprost z powołanego art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Wydając zatem orzeczenie na podstawie powołanego art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r, organ ma obowiązek brać pod uwagę przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego, a nie w dacie legalizacji (zob. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., o sygn. akt II OSK 1978/10, wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r. o sygn. akt II OSK 878/09).

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ocenił, że inwestycja nie narusza aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy F., a jedynie narusza przepis § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązujący w okresie realizacji przedmiotowego obiektu.

Ponadto z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, że niezbędne jest zlikwidowanie otworów okiennych w ścianie znajdującej się w granicy z działką sąsiednią oraz wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej El 60 w tejże granicy, wysuniętej 30 cm ponad połać istniejącego dachu budynku inwestora oraz 30 cm poza ścianę podłużną budynku z każdej strony ściany.

Ponadto organ odwoławczy zauważył że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie zawierają odpowiednika przepisu art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r. nakładającego na właściciela lub zarządcę obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów dotyczących jego budowy.

Nawet gdyby uznać, że w sprawie właściwym byłby tryb postępowania przewidziany w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, to organ I instancji byłby również zobowiązany do zbadania, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie realizacji i przebudowy obiektu budowlanego, a więc z przepisami ww. rozporządzenia. Każdy bowiem obiekt budowlany mający być rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych.

W przypadku zaś naruszenia ww. przepisów - organ I instancji jest zobligowany do nakazania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Nawet gdyby uznać, że właściwszą formą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie powinna być decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, to decyzja organu I instancji nie byłaby obarczona wadą stanowiącą naruszenie przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutki prawne decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz decyzji wydanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. są bowiem w istocie tożsame.

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Podobne zastosowanie ma art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., mający na celu doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

Zdaniem organu odwoławczego wpływu na wynik sprawy nie ma podnoszona w odwołaniu A. T. kwestia legalności budynków znajdujących się na sąsiedniej działce. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej odnośnie wadliwości prowadzonego przez organ I instancji postępowania i zgromadzonego materiału dowodowego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. T..

W skardze opisany został szczegółowo i obszernie przebieg dotychczasowego postępowania trwającego od 2011 r. Skarżąca zarzuciła, że w decyzji PINB w L. "nie przytoczył żadnych racjonalnych argumentów, nie wykazał słuszności wydania takiej decyzji, nie udowodnił potrzeby budowy takiej ściany, tylko powołał przepisy prawa, w których nie ma takiego konkretnego zalecenia". Wskazała również , że obiekt nie powoduje jakiegokolwiek zagrożenia, wobec czego brak jest logicznych podstaw do budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2019 r. nakazującą skarżącej wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...].

Z bezspornych ustaleń organów wynika, że w dacie wzniesienia kontrolowanego obiektu letniskowego inwestor (jak sam przyznał) nie dysponował wymaganym dla tego rodzaju inwestycji pozwoleniem na budowę, a sam obiekt został posadowiony w latach 1980-1990, czyli przed [...] stycznia 1995 r ., kiedy to weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.). Zgodnie z art. 103 ust. 2 wyżej powołanej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy nie stosuje się art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., dotyczącego orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Do takich obiektów stosuje, w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej, przepisy art. 37- 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229). I tak zgodnie z art. 37 powołanej ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, ale obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami, właściwy organ nakazuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy w drodze decyzji administracyjnej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy prawo budowlane). Zgodnie natomiast z art. 42 ust. 1, inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej.

Jak wynika z powołanych przepisów samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Dlatego też nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy znajdzie zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Taka zaś sytuacja będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 ustawy. Przewidziane w art. 40 ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 ustawy i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2006 r., II OSK 775/05, Lex nr 194014 i z dnia 1 grudnia 2009 r., II OSK 1886/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Jak wynika z przywołanych uregulowań w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego bada zgodność spornego obiektu z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przy czym Sąd podziela tę linię orzecznictwa, która przyjmuje, iż należy badać zgodność samowoli co do zasady z obecnie (w dacie orzekania) obowiązującym stanem prawnym, z planami zagospodarowania, jeżeli taki istnieje w dacie wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie II OSK 234/09, Lex 597505; WSA w Łodzi w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie II SA/Łd 750/11). Taki pogląd zaprezentowany został przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13. NSA uznał, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W cytowanej uchwale wyrażony został także pogląd dotyczący wykładni przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., iż w literaturze oraz w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (Z. Niewiadomski [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red Z. Niewiadomskiego, Wyd. 4, Warszawa 2011, s. 516, wyrok TK z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, OTK 1999, nr 1, poz. 2, wyrok TK z dnia 26 marca 2002 r., SK 2/01, OTK-A 2002, nr 2, poz. 15, m. in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r., II OSK 878/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) podkreśla się, że przepisy regulujące sposób likwidacji samowoli budowlanej mają charakter restytucyjny, a nie represyjny. Celem tych przepisów jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, a nie ukaranie sprawcy samowoli. Dlatego też wykładnia przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. powinna służyć tym celom. Przytoczona uchwała składu siedmiu sędziów NSA ma tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy dostrzec, że w sprawie organ odwołał się do obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy F. stwierdzając, że teren, który obejmuje działkę nr ewid.[...] oznaczony jest symbolem MN. Na tym terenie dopuszczona jest lokalizacja obiektów zabudowy letniskowej – według warunków ustalonych dla terenów ML.

W ocenie Sądu organy obu instancji dokonując oceny zgodności przedmiotowego obiektu z obowiązującymi dla danego terenu przepisami planowania przestrzennego, prawidłowo przeprowadziły analizę aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Trafna jest też konkluzja zawarta w zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zachodzi którykolwiek z przypadków wynikających z art. 37 ustawy.

Według zaś art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy do stanu zgodnego z przepisami.

W okolicznościach niniejszej sprawy budowa "niezgodnie z przepisami" dotyczy zarówno braku wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jak i sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi. Zasadna jest ocena organów, że samowolnie zrealizowany przedmiotowy obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie jego budowy, to jest rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62). Przepisy te należy stosować zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., według którego obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający w szczególności ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami (art. 5 ust. 6). Prawidłowo ustaliły organy nadzoru, że obiekt letniskowy usytuowany jest w granicy z działką sąsiednią nr ewid.[...] , co sprzeczne jest z postanowieniami § 12 wskazanego rozporządzenia, który w ust. 1 przewiduje, że budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolnostojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Zgodnie z ust. 2 przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, że nie zostały zachowane odległości od granicy z działką sąsiednią, określone w powyższym rozporządzeniu.

Innymi słowy, przepisy techniczno-budowlane generalnie nie przewidywały i obecnie również nie przewidują możliwości zbliżenia do granicy z działką sąsiednią na odległość mniejszą niż 4 m ścianą z otworami okiennymi. Zatem prawidłowo nałożono obowiązek wybudowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego (szczegółowo opisanej w decyzji), co wypełnia dyspozycję art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., poprzez nakazanie wykonania określonych zmian lub przeróbek celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Mając dodatkowo na uwadze zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, w szczególności ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. S. M. legitymującego się uprawnieniami budowlanymi, zaakceptować należy stanowisko organów, że użytkowanie przedmiotowego budynku nie stanowi zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, środowiska i bezpieczeństwa mienia i jest możliwe jego dalsze użytkowanie po wykonaniu opisanych w ekspertyzie zaleceń. Organy prawidłowo też ustaliły zakres koniecznych do wykonania robót budowlanych i nałożyły obowiązek ich wykonania na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Nakaz wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego jest zgodny z zaleceniami określonymi w ww. ekspertyzie technicznej.

Jak wynika z powyższego bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, bowiem stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób, który nie budzi wątpliwości, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i został prawidłowo oceniony. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącej stwierdzić należy ich bezzasadność. Przede wszystkim skarżąca polemizuje z zaleceniami wynikającymi z ekspertyzy sporządzonej przez specjalistę z zakresu budownictwa, a więc osobę posiadającą wiedzę w tym przedmiocie. Mimo, że skarżąca sama przyznaje w skardze, że obiekt nie zachowuje wymaganych prawem odległości od granicy, to twierdzi, że spełnia on wszystkie wymagania co do bezpieczeństwa (vide str.7 skargi).

Natomiast w ocenie Sądu, organy orzekające zasadnie uznały ekspertyzę techniczną za wiarygodny dowód w niniejszej sprawie. Organ II instancji ocenił twierdzenia odwołania, zaś w uzasadnieniu decyzji podał podstawy prawne i faktyczne utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami wynikającym z art. 7 i 77 k.p.a.

Podsumowując stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego dokonały w niniejszej sprawie wszystkich niezbędnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, a także dokonały właściwej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Uzasadnienia wydanych decyzji spełniają przy tym wymogi ustawowe, są kompletne, logiczne i zrozumiałe co do motywów, którymi kierowały się organy.

Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).