Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 421/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 44b, art. 52a
journal: Dz.U. 2018 poz 1030
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Krystyna Kutzner Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 12 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261, z późn.zm.) – dalej u.p.i.s., art. 104, art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn.zm.) – dalej k.p.a., art. 4 pkt 11 a, pkt 27, pkt 34 i 35, art. 44b, art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1030, z późn. zm.) dalej u.o.p.n., ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1490), wymierzył skarżącemu S. P. obecnie przebywającemu w Zakładzie Karnym karę pieniężną w wysokości 30 000 zł, w związku ze stwierdzonym wytwarzaniem produktu: klefedron (4-CMC), który jest wymieniony w załączniku do ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U.2016 poz. 1393) i wg ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w brzmieniu obowiązującym w dacie wytwarzania, że jest nową substancją psychoaktywną (art. 4 pkt 11a ustawy); umarzył postępowanie w części wszczęte w dniu 5 września 2018 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzanie, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów posiadających w swoim składzie mefedron (4-MMC) oraz klefedron (4- CMC), oraz w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wytwarzanie produktów posiadających w swoim składzie mefedron (4-MMC).

W odwołaniu S. P. zarzucił naruszenie:

- art. 52a u.o.p.n., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem w ustalonym stanie faktycznym, iż zachodzą podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości aż 30 000 zł;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego pod kątem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie przesłanki słusznego interesu obywatela, skutkujące wydaniem w niniejszej sprawie decyzji orzekającej o wymierzeniu kary pieniężnej.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w części, w zakresie pkt 1 dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej oraz o ewentualne obniżenie wymiaru kary do kwoty 20 000 zł.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 11 lutego 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 139 k.p.a., oraz w związku z art. 44b, art.44c i art. 52a oraz art. 4 pkt 27, pkt 35 u.o.p.n. w związku z art. 7 ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, uchylił decyzję organu I instancji z dnia 31 października 2018 r. w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary pieniężnej i wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za wytwarzanie klefedronu (4-CMC) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Prokuratura Okręgowa Wydział II do Spraw Przestępczości Gospodarczej pismem z dnia 9 maja 2017 r., przekazała do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego akta sprawy przeciwko Y. N. i S. P. podejrzanym o przestępstwo z art. 53 ust.2 u.o.p.n. i in., informując jednocześnie, że w miejscowości J w bud. numer [...] ujawniono znaczne ilości środka zastępczego w postaci klefedronu (4-CMC), celem przeprowadzenia postępowania administracyjnego w związku z treścią art. 52 u.o.p.n. W związku z tym, iż przekazane dokumenty z prowadzonego postępowania dotyczyły dwóch osób, tj. Y. N. i S. P., PIS wszczął odrębne postępowania wobec każdej z osób. Przedmiotowe postępowanie odwoławcze dotyczy S. P. Y. N. złożył odrębne odwołanie, które prowadzone jest pod innym znakiem sprawy, tj. [...].

WIS podał, że w dniu 31 lipca 2017 r. PIS wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie podejrzenia produkcji (wytwarzania) i wprowadzania do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej produktów (wyrobów) posiadających w swoim składzie mefedron (4-MMC) oraz klefedron (4-CMC), a następnie w dniu 5 września 2018 r., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z wytwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ww. produktów.

Decyzją z dnia [...] 2018 r., znak: [...] umorzył postępowanie wszczęte w dniu 31 lipca 2017 r. w przedmiocie podejrzenia produkcji (wytwarzania) i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów (wyrobów) posiadających w swoim składzie mefedron (4-MMC) oraz klefedron (4-CMC) o działaniu psychoaktywnym. Wynikało to z faktu, iż mefedron należy do grupy I-P załącznika nr 2 Wykazu substancji psychotropowych do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w związku z tym organ umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. W zakresie produkcji (wytwarzania) i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej klefedronu (4-CMC), który stanowi środek zastępczy, zgodnie z art. 4 pkt 27 u.o.p.n. organ I instancji również umorzył postępowanie opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, z którego bezsprzecznie wynikało, że skarżący wytwarzał ten produkt w okresie od nieustalonego dnia, nie wcześniej niż od 28 grudnia 2015 r. do dnia 1 czerwca 2016 r., jednakże w związku z tym, iż wytwarzanie zostało wstrzymane w wyniku działań operacyjnych policji, organ I instancji również umorzył w tym zakresie to postępowanie uznając je za bezprzedmiotowe.

PIS pismem z dnia 6 grudnia 2017 r., znak: [...] zwrócił się z prośbą do Sądu Okręgowego Wydział Karny o udostępnienie całości dokumentacji dotyczącej sprawy o sygn. akt. [...] i wykonanie kserokopii. Dokonano fotokopii akt.

Organ I instancji dokonał analizy przesłanego materiału dowodowego oraz analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie karnej prowadzonej w przedmiocie wytwarzania znacznej ilości substancji psychotropowych w postaci mefedronu o łącznej wadze 3 275 gramów i amfetaminy o łącznej wadze 9,36 grama oraz znacznej ilości środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze 150,71 grama, a także działania w zamiarze wytworzenia dalszej znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci mefedronu o łącznej wadze co najmniej 3 300 gramów, tj. o przestępstwo z art. 53 ust. 2 u.o.p.n. i art. 13 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 53 ust. 2 u.o.p.n. w zw. z art. 11 § 2 kodeksu karnego w zw. z art. 12 kodeksu karnego.

WIS wskazał, że na podstawie powyższych dokumentów ustalono następujący stan faktyczny.

W dniu 1 czerwca 2016 r. funkcjonariusze z Komendy Miejskiej Policji, we współpracy z funkcjonariuszami Wydziału Zarządu Centralnego Biura Śledczego Policji i funkcjonariuszami Wydziału Zabezpieczenia Działań Ośrodka Wsparcia Straży Granicznej, realizując materiały operacyjne, udali się do budynku numer [...] w miejscowości J. Podczas prowadzonej przez funkcjonariuszy obserwacji, o godzinie 15:51 na teren przedmiotowej posesji, samochodem [...] o numerze rejestracyjnym [...] przyjechali S. P. i Y. N. Y. N. zabrał z samochodu duży pojemnik z płynem. Ww. przebrali się i przebywali głównie wewnątrz. Co jakiś czas podchodzili jedynie do samochodu. Funkcjonariusze Policji o godzinie 20:00 po wejściu pod wskazany adres dokonali zatrzymania S. P. i Y. N. S. P. przed zatrzymaniem podjął próbę ucieczki. Po 1,5 km pościgu bez obuwia został obezwładniony przez funkcjonariuszy policji i zatrzymany. W dniach 1 - 2 czerwca 2016 r. przeprowadzano oględziny i przeszukanie budynku numer [...] w J. Dokonano również przeszukania samochodu [...], podczas którego zabezpieczono 6 telefonów komórkowych oraz pakiet z folii z zawartością substancji stałej koloru białego, pozwolenie czasowe dot. samochodu [...] nr rej. [...], pozwolenie czasowe dot. samochodu [...] o nr rej. [...] oraz polisę PZU nr [...] dot. skuter [...] [...]. Po wejściu na teren posesji mieszczącej się w miejscowości J ujawniono nielegalnie działająca linie produkcyjną do wytwarzania substancji psychotropowych, najprawdopodobniej amfetaminy. Z uwagi na fakt, iż istniało duże zagrożenie życia i zdrowia osób przebywających wewnątrz budynku oraz w pobliżu posesji spowodowane nagromadzeniem się różnego rodzaju substancji chemicznych postanowiono wezwać na miejsce jednostkę chemiczną JRG Straży Pożarnej, która po przybyciu na miejsce dokonała wstępnej analizy chemicznej. Dokonano oględzin miejsca tj. laboratorium mieszczącego się w J, gmina G zgodnie z protokołem z dnia 1 czerwca 2016 r. Dokonano również przeszukania ww. posesji zgodnie z protokołem przeszukania z dnia 2 czerwca 2016 r., znak: [...]. Podczas przeszukania ujawniono m.in. plastikowe wiadra oraz pojemniki, kanistry, butelki, słoiki, kolby płaskodenne, okrągłodenne, rozdzielacze, zlewki, lejki, chłodnice, korki, gumowe węże, pH-metry, termometry, płaszcze grzejne, plastikową miarkę, zestaw do sączenia i mieszadła magnetyczne. Przedmioty te były przeważnie wypełnione lub zabrudzone substancjami o różnym stanie skupienia. Zabezpieczono maski i okulary ochronne, rękawiczki i kombinezon ochronny. Pobrano do badań liczne próbki ujawnionych substancji. Znaleziono ponadto dwa duże worki z zawartością wilgotnych łodyg i liści, mniejszy woreczek z zawartością suszu roślinnego oraz dwa woreczki z białym proszkiem. W wyniku przeszukania budynku zabezpieczono wiele przyrządów oraz substancji chemicznych. Oględzinom poddano zabezpieczone w trakcie przeszukania przedmioty - Notatka Urzędowa dotycząca czynności oględzinowych w m. J w dniu 2 czerwca 2016 r. Oznaczono 59 pozycji.

W związku z powyższym w dniu 3 czerwca 2016 r. postanowieniem sygn. akt. [...] przedstawiono S. P. zarzut, że w okresie od bliżej nieustalonego dnia i miesiąca 2016 r do dnia 1 czerwca 2016 r. w J woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z Y. N., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy wytwarzał substancję psychotropową w postaci mefedronu (3-MMC) w ilości 31 zawiesiny, przy czym produkcja ta mogła dostarczyć znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci mefedronu, substancję psychotropową w postaci amfetaminy w ilości 10,97 gram a nadto wbrew przepisom ustawy przetwarzał 14,46 kg zawilgoconych łodyg konopi innych niż włókniste przy czym czynność ta mogła dostarczyć znaczną ilość gotowego środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste tj. o czyn z art. 53 ust. 1 i 2 u.o.p.n. w zw. z art. 12 kodeksu karnego.

Zabezpieczone substancje zostały przekazane do Instytutu Ekspertyz Sądowych celem uzyskania opinii. Opinia z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr [...] została sporządzona przez biegłych z zakresu toksykologii sądowej, z zakresu toksykologii leków i trucizn organicznych. Z opinii tej wynika, iż: 1. Zabezpieczone dowody wskazują, że w miejscu zdarzenia przeprowadzano także proces wytwarzania klefedronu (4-CMC). Świadczą o tym dowody zawierające substrat wykorzystywany w tej syntezie tj. chlorobenzen, produkt pośredni tj. 4-chloropropiofenon, półprodukt tj. 4-bromo-4-chloropropiofenon oraz sam produkt końcowy, czyli 4-CMC. Większość dodatkowych odczynników i rozpuszczalników wykorzystywanych w produkcji mefedronu można było wykorzystać do syntezy 4-CMC; 2. obecność klefedronu (4-CMC) stwierdzono w 4 dowodach. Biorąc pod uwagę zawartość 4-CMC w poszczególnych materiałach oraz ich masę i objętość, stwierdzono, że całkowita ilość wytworzonego 4-CMC to 21,9 g, co stanowi około 220-1090 dawek tego środka zastępczego, zakładając, że przyjmowane dawki 4-CMC są rzędu 20-100 mg; 3. masa zabezpieczonych na miejscu zdarzenia substancji stałych zawierających półprodukt otrzymywany w trakcie wytwarzania 4-CMC, tj. 2-bromo-4-chloropropiofenon, wynosiła łącznie 13,3 kg. Zakładając, że wydajność reakcji przeprowadzania wynosi ok. 30-45% można oszacować, że z tej ilości możliwym byłoby wytworzenie dodatkowo co najmniej 3,8 - 5,0 kg 4-CMC w postaci chlorowodorku (w szacowaniu nie uwzględniono półproduktu znajdującego się w mieszaninach cieczy, gdyż nie można określić było jego zawartości); 4. w dowodzie 24, tj. w butelce z jasnożółtą cieczą (1,25 l) z napisem "2Br3CI", w brunatnej cieczy znajdującej się w wiaderku plastikowym z dowodu 33.2, w białobeżowej krystalicznej substancji z krystalizatora z dowodu 55 (masa netto 384 g) znajdowały się związki świadczące o wytwarzaniu substancji o akronimie 3-CMC, która jest izomerem położeniowym związku 4-CMC. Są to chloropropiofenon- substrat i 2-bromo-3'-chloropropiofenon, tj. produkt pośredni. W badanych dowodach nie stwierdzono obecności produktu końcowego, czyli 3-CMC; 5. wykrycie związków chemicznych stanowiących, substraty, produkty pośrednie i końcowe, zanieczyszczenia, odczynniki, katalizatory i rozpuszczalniki stosowane w syntezie mefedronu i 4-CMC na powierzchni zabezpieczonych przedmiotów (kolby płaskodenne, okrągłodenne, rozdzielacze, zlewki, lejki, butelki, słoiki, kanistry, plastikowe wiadra i pojemniki, plastikowa miarka, zestaw do sączenia, mieszadła magnetyczne) potwierdza, że ww. przedmioty były użyte do wytwarzania substancji psychoaktywnych; 6. inne szkło laboratoryjne, np. chłodnice, niektóre kolby, zlewki i rozdzielacze, lejki, korki, gumowe węże, pH-metry, termometry, płaszcze grzejne stanowiły sprzęt laboratoryjny, który nie był badany pod kątem obecności na nich substancji chemicznych, mogły być również użyte do ww. produkcji; 7. na powierzchni gumowych rękawiczek ochronnych w kolorze seledynowym (dow. 59.1) stwierdzono obecność mefedronu, 4-CMC i kofeiny. Na powierzchni rękawiczek w kolorze pomarańczowym (dow. 59.2) stwierdzono obecność śladów mefedronu i kofeiny; 8. w śladach substancji znajdujących się w mankiecie kombinezonu ochronnego w kolorze białym z dow. 60 stwierdzono obecność mefedronu i 4-CMC; 9. w śladach substancji znajdujących się na powierzchni maski ochronnej z dow. 62 stwierdzono obecność mefedronu; 10. obecność mefedronu i 4-CMC na powierzchni maski ochronnej, rękawiczek i kombinezonu świadczy, że przedmioty te miały kontakt z ww. substancjami; 11. w dowodzie 13 znajdował się plik zadrukowanych papierowych dokumentów zawierających przepisy preparatyki chemicznej w języku angielskim i polskim, dotyczących między innymi acylowania toluenu chlorkiem propionylu, bromowania 4'- metylo-propiofenonu oraz aminowania tego półproduktu do mefedronu, czyli reakcji wykorzystywanych w opisanej wyżej produkcji mefedronu, a także dotyczących redukcji związków nitrowych do amin (mogących mieć zastosowanie w syntezie amfetaminy lub jej pochodnych). W dowodzie tym znajdował się również szkolny zeszyt z częściowo zaplamionymi i rozmazanymi ręcznymi zapiskami zawierającymi reakcje chemiczne, wzory strukturalne, obliczenia chemiczne i matematyczne dotyczące m.in. acylowania toluenu chlorkiem propionylu oraz dalszych etapów otrzymywania mefedronu, syntezy 4-CMC i 3-CMC oraz otrzymywania benzylometylokatynonu (P2P, BMK); 12. kopie zapisków znajdujących się na dwóch kartkach A4 z dowodu 65 przedstawiały schematy budowy aparatury chemicznej (szkła laboratoryjnego do syntezy), prawdopodobnie kosztorys i m.in. nazwy firm chemicznych dostarczających chemikalia i sprzęt laboratoryjny; 13. 4-CMC znajduje się na wykazie nowych substancji psychoaktywnych będących załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych. Substancje zawierające ten związek zgodnie z ww. ustawą są zaliczane do środków zastępczych. Środki zastępcze są często składnikami tzw. dopalaczy; 14. w białym krystalicznym proszku znajdującym się w 10 plastikowych pojemnikach (10xlkg) z etykietami o treści "Caffeine Anhydrous, Kofeina bezwodnik 99,9%" z dow. 64 stwierdzono obecność kofeiny. Kofeina wykazuje działanie pobudzające i często bywa dodawana do narkotyków i dopalaczy w celu ich rozcieńczania lub modyfikacji działania. Kofeina nie jest substancja kontrolowaną przez Ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii; 15. w kremowej krystalicznej substancji w postaci kostki znajdującej się w pakiecie celofanowym z dow. 66 (masa netto 1,03 g) stwierdzono obecność 4-CMC i mefedronu.

Organ II instancji wskazał przy tym, że w dniu 1 czerwca 2016 r. funkcjonariusze Policji przeszukali mieszkanie S. P. mieszczące się w K na os. C podczas którego zgodnie z protokołem przeszukania pomieszczeń mieszkalnych i piwnicy pod ww. adresem zabezpieczono: 1) siedem worków strunowych z zawartością substancji suchej koloru kremowego; 2) dziewięć pojemników plastikowych koloru białego z zawartością substancji sypkiej; 3) trzy telefony komórkowe; 4) plastikowe wiaderko zawierające wagę elektroniczną i woreczki strunowe; 5) dwie karki formatu A4 z zapiskami; 6) cztery komputery przenośne (marki: HP, HP, Samsung i Sony). Dokonano przeszukania również odzieży i podręcznych przedmiotów skarżącego. W trakcie przeszukania znaleziono 12 przedmiotów (zg. z protokołem przeszukania osoby jej odzieży i podręcznych przedmiotów z dnia 1 czerwca 2016 r.) a wśród nich 4 540 zł.

W dniu 28 marca 2018 r. w Zakładzie Karnym pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej przesłuchali S. P. w charakterze strony w sprawie podejrzenia wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów (wyrobów), które zawierają w swoim składzie środki zastępcze. Do protokołu przesłuchania strony z dnia 28 marca 2018 r., znak: [...] skarżący zeznał, że "wytwarzał środki zastępcze tj. klefedron (4-CMC) w ilości 21,9 g w okresie od początku 2016 r. do zatrzymania w dniu 1 czerwca 2016 r., produkował tę substancję dla własnego użytku (...), w okresie produkcji kilkukrotnie zażywałem wyprodukowane przez siebie produkty, wytwarzałem te substancje celem eksperymentowania z zamiarem otworzenia firmy produkującej bromoketony, a 4-CMC jest jego pochodną, celem produkcji było zarobkowanie na produkcji bromoketonów, wszystkie reakcje, które przeprowadzałem były skrupulatnie zapisywane w zeszycie, który stanowi dowód w sprawie karnej, celem zarobkowym była produkcja bromoketonów, z wyprodukowanej ilości 50 kg bromoketonów część sprzedałem zleceniodawcy a pozostałą część planowałem sprzedać przez Internet ale nie zdążyłem, klefedron był wytwarzany w celach badawczych na własny użytek, natomiast nie wprowadzałem go do obrotu".

PIS na podstawie akt sprawy sygn. akt. [...], aktu oskarżenia z dnia 13 maja 2017 r., sygn. akt. [...] sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową, protokołu przeszukania domu w J wraz z przyległościami z dnia 2 czerwca 2016 r., protokołu oględzin przedmiotów ujawnionych w pomieszczeniach domu w J, opinii z badań toksykologicznych z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr [...] wydanej przez Instytut Ekspertyz Sądowych, protokołu przesłuchania strony z dnia 28 marca 2018 r., znak: [...] w Zakładzie Karnym, wyroku Sądu Okręgowego, Wydział Karny, sygn. akt. [...] z dnia 20 listopada 2017 r., uznał, iż w miejscowości J miała miejsce produkcja substancji w składzie których na podstawie ww. opinii stwierdzono obecność środka zastępczego zgodnie z art. 4 pkt. 27 u.o.p.n.

W związku z powyższym PIS wydał decyzję z dnia [...] 2018 r., wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenie ustawowego zakazu wytwarzania środków zastępczych w miejscowości J, co jest wypełnieniem obowiązku nałożonego z art. 52a u.o.p.n.

Odnosząc się do zarzutów, Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala przyjąć, iż uznanie przez organ I instancji S. P. za osobę wytwarzającą 4-CMC było uzasadnione i poparte jest dowodami zgromadzonymi w przedmiotowym postępowaniu. Zatem zarzut jakoby organ I instancji niewłaściwie zinterpretował stan faktyczny skutkujący przyjęciem, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości aż 30 000 zł, w ocenie organu II instancji jest bezzasadny.

Ujawnione przez funkcjonariuszy z Komendy Miejskiej Policji, we współpracy z funkcjonariuszami Wydziału Zarządu Centralnego Biura Śledczego Policji i funkcjonariuszami Wydziału Zabezpieczenia Działań Ośrodka Wsparcia Straży Granicznej odczynniki chemiczne, aparatura, sprzęt, produkty na różnym etapie produkcji zawierające w swoim składzie 4-CMC dostarczyły organowi wystarczającego przekonania, że w pomieszczeniach zlokalizowanych w J odbywało się wytwarzanie środków zastępczych, co zgodnie z art. 44b ust. 1 pkt 1 u.o.p.n. jest zakazane. Ramy czasowe tej produkcji określono w oparciu o zeznania strony oraz na podstawie umowy najmu przedmiotowego domu, która została zawarta w dniu 28 grudnia 2015 r. (postanowienie o wyłączeniu materiałów do odrębnego postępowania z dnia 8 maja 2017 r.). Ustalono, że w okresie od nieustalonego dnia, jednakże nie wcześniej niż od 28 grudnia 2015 r. do dnia 1 czerwca 2016 r., tj. dnia w którym podjęto czynności operacyjne prowadzona była nielegalna produkcja amfetaminy, mefedronu oraz klefedronu. Produkcja ta prowadzona była w celach zarobkowych z zamiarem wytworzenia większych ilości, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął ze względu na zatrzymanie przez funkcjonariuszy Policji. Na potwierdzenie faktu, iż to S. P. był osobą przebywającą w tym domu i produkującą ww. produkty jest opinia biegłego z zakresu analizy kryminalnej z której wynika, że z czterech numerów telefonu należących do strony w 9 przypadkach były rejestrowane połączenia w stacjach bazowych obejmujących swym zasięgiem miejscowość J. Powyższe logowania miały miejsce w następujących dniach: 21, 24, 25 stycznia 2016 r., 19 kwietnia 2016 r., 30 i 31 maja 2016 r. Do protokołu z rozprawy głównej z dnia 29 czerwca 2017 r. S. P. zeznał, iż "dom w J wynająłem przez Internet z przeznaczeniem na moją pracownię, było to w styczniu 2016 r., zacząłem eksperymentować na małych ilościach, czego dowodem jest zeszyt w którym prowadziłem skrupulatnie notatki, nieraz przez kilka dni przebywałem w mojej pracowni". Z zeznań również wynika, że sytuacja go przerosła gdyż sprzęt który posiadał był niewystarczający i pozwalał na produkcję niewielkiej ilości. Wpadł na pomysł żeby go ktoś zatrudnił w tym celu. W związku z czym nawiązał kontakt z osobą z okolic Częstochowy i z Czech. Zeznał, iż "po miesiącu wytworzyłem ok. 50 kg bromoketonu za co w rozliczeniu dostałem pieniądze a częściowo gotowy produkt czyli bromoketon, który mogłem wystawić w Internecie do sprzedaży. Zacząłem również eksperymentować w ramach czego wytwarzałem mefedron i jego pochodne czego potwierdzeniem jest ww. zeszyt. Wytwarzając bromoketony zdawałem sobie sprawę, że mogą one służyć do wytworzenia narkotyków. Ja wytwarzając je chciałem je sprzedać. Chciałem zająć się tym wszystkim profesjonalnie by zwiększyć produkcję chciałem zakupić reaktor. Ja już mówiłem, przyznaje się do zarzucanego mi czynu. Jako pochodne mefedronu wytwarzałem klefedron".

Mając na względzie powyższe organ II instancji nie znalazł podstaw, ażeby uznać skarżącego za osobę niewytwarzającą substancji zawierającej w swoim składzie klefedron (4-CMC) co stanowi naruszenie zakazu wynikające z art. 44b pkt 2 u.o.p.n. Wg. organu odwoławczego strona świadomie na posesji w J realizowała produkcję "dopalaczy" i narkotyków czego potwierdzeniem jest jej zachowanie zaraz po podjęciu na przedmiotowej posesji interwencji przez funkcjonariuszy policji, jak również zeznania strony. Świadek W. S. zeznał, iż S. P. podjął próbę ucieczki do lasu, mimo tego, że był bez obuwia, gdzie po około półtorakilometrowym pościgu został zatrzymany. Postawę skarżącego odzwierciedla również jego zachowanie w czasie zatrzymania. Skoro przez 1,5 km uciekał bez obuwia (protokół przesłuchania W. S. z dnia 9 sierpnia 2016 r.) to nie robił tego tylko z tego powodu (protokół rozprawy głównej z dnia 29 czerwca 2017 r.), że zobaczył człowieka w kominiarce oraz, że uciekał pod wpływem emocji mimo, że słyszał: stój policja ! Musiał zdawać sobie sprawę, jaką działalność prowadzi i konsekwencji z tego wynikających.

Niezależnie do omawianych powyżej dowodów, fakt produkcji narkotyków w postaci mefedronu i amfetaminy oraz środków zastępczych w postaci klefedronu, w sposób jednoznaczny potwierdza opinia Instytutu Ekspertyz Sądowych, która wraz z pozostałymi dowodami w postaci protokołów przeszukania i oględzin rzeczy i miejsca ujawnienia laboratorium w J, zeznań W. S. tworzy spójną i logiczną całość, w oparciu o którą fakt wytwarzania 4-CMC przez S. P. nie budzi żadnych wątpliwości organu odwoławczego.

Inspektor podał, że organ I instancji trafnie przyjął, iż strona wytwarzała środki zastępcze, do czego się przyznała, w nielegalnym laboratorium mieszczącym się na posesji w miejscowości J na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, organ I instancji nie znalazł dowodów świadczących o tym, iż skarżący oprócz wytwarzania środków zastępczych zajmował się ich wprowadzaniem do obrotu. W związku z powyższym, umorzył on decyzją z dnia 31 października 2018 r., postępowanie w części dotyczącej wprowadzania wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów posiadających w swoim składzie mefedron (4-MMC) oraz klefedron (4-CMC) oraz w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za wytwarzanie produktów posiadających w swoim składzie mefedron (4-MMC).

WIS podkreślił, że ujawnione przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji, we współpracy z funkcjonariuszami Wydziału Zarządu Centralnego Biura Śledczego Policji i funkcjonariuszami Wydziału Zabezpieczenia Działań Ośrodka Wsparcia Straży Granicznej odczynniki, sprzęt, szkło laboratoryjne oraz produkty na różnym etapie produkcji zawierające w swoim składzie 4-CMC dostarczyły organowi wystarczającego przekonania, że w pomieszczeniach zlokalizowanych w J odbywało się wytwarzanie środków zastępczych, co zgodnie z art. 44b ust. 1 pkt 1 u.o.p.n. jest zakazane.

Zgodnie z art. 52a ust. 1 i 2 u.o.p.n., który stanowi, iż "kto wytwarza lub wprowadza na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł" oraz "karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza w drodze decyzji właściwy państwowy inspektor sanitarny. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności".

Organ II instancji podkreślił, że w art. 52 a ust. 3 u.o.p.n. ustawodawca zawarł przepis szczególny wskazujący przesłanki wymiary administracyjnej kary pieniężnej, w myśl którego ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. W omawianym przypadku zabezpieczone dowody wskazują, że w miejscu zdarzenia przeprowadzano proces wytwarzania klefedronu (4-CMC). Świadczą o tym dowody zawierające substrat wykorzystywany w tej syntezie tj. chlorobenzen, produkt pośredni tj. 4-chloropropiofenon, półprodukt tj. 4-bromo-4-chloropropiofenon oraz sam produkt końcowy, czyli 4-CMC. Większość dodatkowych odczynników i rozpuszczalników wykorzystywanych w produkcji mefedronu można było wykorzystać do syntezy 4-CMC. Obecność klefedronu (4-CMC) stwierdzono w 4 dowodach. Biorąc pod uwagę zawartość 4-CMC w poszczególnych materiałach oraz ich masę i objętość, stwierdzono, że całkowita ilość wytworzonego 4-CMC to 21,9 g, co stanowi około 220-1090 dawek tego środka zastępczego, zakładając, że przyjmowane dawki 4-CMC są rzędu 20-100 mg. Natomiast masa zabezpieczonych na miejscu zdarzenia substancji stałych zawierających półprodukt otrzymywany w trakcie wytwarzania 4-CMC tj. 2-bromo-4-chloropropiofenon, wynosiła łącznie 13,3 kg. Zakładając, że wydajność reakcji przeprowadzania wynosi ok. 30-45% można oszacować, że z tej ilości możliwym byłoby wytworzenie dodatkowo co najmniej 3,8 -5,0 kg 4-CMC w postaci chlorowodorku (w szacowaniu nie uwzględniono półproduktu znajdującego się w mieszaninach cieczy, gdyż nie można określić było jego zawartości).

W związku z tym, iż z zabezpieczonych substancji o wadze 21,9 g można sporządzić od 220 do 1090 działek dilerskich to analogicznie z 5 kg można sporządzić od 50 000 do 247 727 działek dilerskich. W związku z powyższym uzasadnione jest twierdzenie, iż skarżący mógł narazić na utratę zdrowia lub życia prawie 250 000 ludzi. Cena czarno-rynkowa 1g waha się w granicach od 25 zł do 60 zł, zatem uśredniając te ceny 1g kosztuje 42,50 zł. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż w toku przeszukania mieszkania skarżącego mieszczącego się w K na os. C znaleziono wiaderko plastikowe z napisem C, w którym znajdowały się woreczki strunowe oraz waga z plastikowym pojemnikiem, stanowiące przyrządy niezbędne do sporządzania dawek aktywnych, to w przypadku gdyby nie zlikwidowano nielegalnego laboratorium S. P. mógł zarobić na tym procederze około 212 500 zł. Sam zeznał, że laboratorium to było stworzone w celach zarobkowych oraz, że bromoketon jest to legalna substancja służąca do wytworzenia substancji psychoaktywnej. W toku przesłuchania równocześnie nie umiał wskazać żadnego innego zastosowania bromoketonów. Sam zeznał, że wyprodukowane substancje próbował na sobie, co świadczy, iż to laboratorium miało docelowo zarabiać na sprzedaży narkotyków i "dopalaczy".

Organ podkreślił, że analogiczne rozumowanie przeprowadził Sąd Okręgowy, Wydział Karny, który w wyroku z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt. [...] wymierzył S. P. i Y. N. karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 400 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł. Wskazane powyżej dowody stanowiły wystarczającą podstawę do skazania skarżącego na wysoką karę pozbawienia wolności.

Skarżący w odwołaniu podniósł, że ustalając wysokość kary pieniężnej PIS winien uwzględnić w szczególności ilość wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej, jak również wskazał, iż przy wymierzaniu kary pieniężnej istotna może być szkodliwość danego środka na organizm, czy też jego wartość rynkowa, co w niniejszej sprawie nie zostało ustalone.

Inspektor podkreślił, że rację ma skarżący, iż organ I instancji nie wskazał w decyzji wpływu 4-CMC na organizm jak również nie oszacował wartości rynkowej wytworzonego 4-CMC, co zapewne mogło mieć znaczenie na wysokość wymierzonej kary pieniężnej.

Uchwałą nr [...] Zespołu do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych z dnia 9 października 2015 r., 4-CMC zostało zarekomendowane do umieszczenia w wykazie nowych substancji psychoaktywnych określonym na podstawie art. 44b ust. 2 u.o.p.n. (Dz. U. z 2012 r. poz. 124 z późn. zm.). Zespół uzasadnił tę rekomendację w ten sposób, że 4-CMC zostało zidentyfikowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i może stanowić potencjalne zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, możliwości powodowania szkód społecznych oraz działania na ośrodkowy układ nerwowy, wynikający z używania tych substancji. 4-CMC zostało po raz pierwszy zidentyfikowane w Europie w Szwecji w lipcu 2014 r. Substancja ta należy do syntetycznych katynonów oraz zbliżona jest strukturą do mefedronu (będącego w załączniku nr 2 u.o.p.n. jako substancja psychotropowa grupy I-P). Wykazuje działanie stymulujące i euforyzujące. Substancja ta kontrolowana jest w Turcji, Szwecji i na Węgrzech. W Polsce z dużym prawdopodobieństwem doszło do przypadku ostrego zatrucia trzech mężczyzn (dwóch zmarło). Zgodnie z tą rekomendacją Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych 4-CMC został w nim umieszczony w poz. 7. Natomiast na dzień wniesionego odwołania klefedron (4-CMC) był już substancją kontrolowaną. 4-CMC znajduje się w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. i należy do substancji psychotropowych grupy I-P (poz. 6).

WIS podkreślił, że powyższe jednoznacznie wskazuje, iż klefedron jest substancją mającą olbrzymi wpływ na zdrowie człowieka i może prowadzić do jego śmierci.

Zgodnie z art. 52a ust. 3 u.o.p.n. właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Organ I instancji nałożył karę pieniężną w wysokości 30 000 zł nie odnosząc wysokości tej kary do ilości wyprodukowanego klefedronu. W ocenie organu II instancji taki wymiar kary nie uwzględnia w wystarczający sposób okoliczności sprawy i tym samym nie czyni zadość wskazaniom z art. 52a ust.3 u.o.p.n.

Biorąc bowiem pod uwagę wartość rynkową zabezpieczonych substancji oraz wpływ na zdrowie i życie ludzkie wymierzona przez PIS kara pieniężna w wysokości 30 000 zł nie jest zdaniem organu II instancji adekwatna do wielkości stwarzanego przez stronę zagrożenia dla zdrowia i życia tysięcy ludzi, a nadto nie spełnia roli prewencji szczególnej.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że stan faktyczny sprawy przemawia za wymierzeniem skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł za wytwarzanie środków zastępczych w laboratorium mieszczącym się w miejscowości J. Decyduje o tym szczególnie ilość wyprodukowanych już dawek dilerskich substancji 4-CMC do 1090, jak również przygotowany materiał w ilości 5 kg do wyprodukowania dalszych dawek nawet do 247 727 dawek aktywnych.

W ocenie WINS ustalając wysokość kary pieniężnej organ I Instancji nie uwzględnił w szczególności ilości wyprodukowanej substancji oraz szkodliwości tej substancji na organizm ludzki. Skarżący wykazał się brakiem odpowiedzialności za bezpieczeństwo zdrowotne osób, do których mogła trafić wytworzona substancja 4-CMC. Dlatego wymierzona na podstawie art. 52a u.o.p.n. kara pieniężna w kwocie 30 000 zł jest nie adekwatna do ilości wyprodukowanej substancji, stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu. Należy nadmienić, że organ I Instancji nałożył na stronę karę pieniężną w dolnej granicy. Zagrożenie dla zdrowia stwarzane przez środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne jest bowiem zjawiskiem powszechnie znanym, mającym potwierdzenie w szeroko podawanych do publicznej wiadomości przypadkach zatruć po zażyciu produktów stanowiących środki zastępcze. Do WIS w roku 2018 r. zostało zgłoszonych 237 przypadków zatruć i podejrzeń zatruć "dopalaczami".

Wymiar orzeczonej kary pieniężnej w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy w ocenie organu II instancji jest nie prawidłowy. Organ przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej - zgodnie z art. 52a u.o.p.n. - nie miał na uwadze funkcji i celów sankcji administracyjnej jaką jest kara pieniężna uregulowana w art. 52a u.o.p.n. Miarkując zatem wymiar kary pieniężnej w dopuszczalnym zakresie od 20 000 zł do 1 000 000 zł, kwota 30 000 zł nie jest dolegliwa, a zatem nie spełnia funkcji prewencji ogólnej, jak i szczególnej.

Minimalna kara w wysokości 20 000 zł nakładana jest na osoby, które np. wprowadzają do obrotu 1-2 saszetki, np. dzieląc się nimi z innymi. Skarżący wytwarzał znaczne ilości "dopalaczy" na większą skalę co zostało powyżej udowodnione. Zatem nie może być tak, ażeby takiej samej karze podlegała osoba, która: po pierwsze otwiera zakład produkcyjny, który docelowo ma zarabiać na produkcji narkotyków i "dopalaczy", co zeznała sama strona do protokołu; po drugie produkuje narkotyki i "dopalacze" w znacznych ilościach, czego dowodem są protokoły przeszukania; po trzecie wtajemnicza w ten proceder Y. N. oraz trzecią osobę, która wynajmuje od właściciela posesję w J, zapewne dlatego, żeby jak najmniej ludzi wiedziało o jego laboratorium; po czwarte porusza się samochodem marki [...] zarejestrowanym na tzw. Słupa, tj. D. K., który do protokołu z dnia 31 marca 2017 r. zeznał, że " (...) dano mi zarobić, zarejestrowałem samochód na swoje nazwisko i potem go przeparkowałem, nie pamiętam osoby której przekazałem kluczyki (...)".

WIS podkreślił, że w związku z powyższym organ powinien zastosować miarkowanie kary i nie powinien karać osoby, która produkuje nielegalne substancje na dużą skalę dokładnie do tego przygotowując się, taką samą karą jak osoba, która posiada przy sobie 1-2 opakowania "dopalaczy" i się nimi dzieli z inną osobą.

Wytwarzanie przez stronę środków zastępczych jest rażącym naruszeniem interesu społecznego. Mając powyższe na uwadze należy skutecznie eliminować działalność polegającą na wytwarzaniu tzw. "dopalaczy" za pomocą odczuwalnych środków represji jak i dostatecznie odstraszających środków prewencji. W związku z bezpośrednim zagrożeniem zdrowia i życia ludzi Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że zasadnym jest wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł za wytwarzanie klefedronu (4-CMC).

Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję także na niekorzyść strony odwołującej się m.in. wtedy, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza interes społeczny. Interes społeczny niewątpliwie wymaga skutecznego eliminowania działalności polegającej na produkcji środków zastępczych, a kara w wysokości określonej przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie realizowała tego celu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. P. zarzucił naruszenie:

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie poza granica rozstrzygnięcia mieszczącego się w jego kompetencji;

- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 151 k.p.a. - polegającym na jego pominięciu poprzez odebranie stronie prawa do instancyjnego zweryfikowania rozstrzygnięcia;

- art. 139 k.p.a., polegającym na naruszeniu zasady zakazu reformationis in peius poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony;

- art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego błędną wykładnię, skutkująca przyjęciem w ustalonym stanie faktycznym, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na S. P. kary pieniężnej w wysokości aż 100 000 zł.

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego pod kątem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie przesłanki słusznego interesu obywatela, skutkujące wydaniem w niniejszej sprawie decyzji orzekającej o wymierzeniu S. P. kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przewidzianych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. skarżący wskazał, że za swój czyn został ukarany wyrokiem sądu karnego i nie powinien być ponownie ukarany tym razem przez Inspektora Sanitarnego, aż tak wysoką karą. Podkreślił również, że nie jest w stanie spłacić tak wysokiej kwoty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018 poz. 2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a.". Orzekanie – w myśl art. 135 P.p.s.a - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie skutkowała uznaniem, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 lutego 2019 r. znak: [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2018 r. znak: [...] w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary pieniężnej i wymierzająca skarżącemu S. P. karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za wytwarzanie klefedronu (4-CMC) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Zgodnie z art. 44b u.o.p.n. zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. W myśl natomiast art. 52a ust. 1 u.p.n., kto, wbrew przepisom ustawy, wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.0000 zł. Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 52a ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej właściwy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust. 3).

W przepisie art. 4 pkt 27 u.o.p.n. ustawodawca zdefiniował pojęcie środka zastępczego, którym jest produkt zawierający substancję o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty w takich samych celach jak środek odurzający, substancja psychotropowa lub nowa substancja psychoaktywna, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, z których bezsprzecznie wynika, że w laboratorium mieszczącym się w miejscowości J wytwarzał on środki zastępcze w postaci klefedronu (4-CMC), tj. nowej substancji psychoaktywnej następnie zaliczonej do substancji kontrolowanych należących do substancji psychotropowych. Istota odwołania i skargi sprowadza się natomiast do zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej oraz jej wysokości, początkowo w wysokości 30 000 zł, a następnie w kwocie 100 000 zł, wobec wydanego już w stosunku do skarżącego w dnia 20 listopada 2017 r. wyroku Sądu Okręgowego, Wydział Karny sygn. akt [...]. W wyroku tym uznano skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu związanego z produkcją ww. środka oraz wymierzono mu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbywania wolności i karę grzywny w wysokości 400 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł. Tym samym zdaniem skarżącego "nie powinien być ponownie ukarany" za swój czyn.

Wobec stanowiska skarżącego dotyczącego braku możliwości podwójnego karania za naruszenia u.o.p.n. wyjaśnić należy, że jest ono błędne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Przepisy art. 44b i 52a u.o.p.n. zostały dodane ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 213, poz. 1396), w celu przeciwdziałania rozwojowi zjawiska wprowadzania do legalnego obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne, nazywanych potocznie "dopalaczami". Ustawa wprowadziła w tym celu odpowiedzialność administracyjną, uzupełniając pierwotną ustawę o cały nowy rozdział 6a. Ustawodawca uznał bowiem, że w celu realizacji podstawowych założeń ustawy należy wyodrębnić instytucję odpowiedzialności administracyjnej za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu na terytorium Polski środków zastępczych. Wprowadzenie do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a sankcji administracyjnej z tytułu wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego miało na celu szybkie reagowanie na pojawiające się zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Warto także zwrócić uwagę, że regulacja art. 52a u.o.p.n. funkcjonuje niezależnie od istniejących już wcześniej regulacji tej ustawy, przewidujących odpowiedzialność karną za wytwarzanie, przetwarzanie, przerabianie środków odurzających, substancji psychotropowych lub nowych substancji psychoaktywnych albo przetwarzanie słomy makowej. Ustawodawca odrębnie penalizuje zatem czyn m.in. wytwarzania środka odurzającego, substancji psychotropowych lub nowych substancji psychoaktywnych, wskazując w art. 53 ust. 2 u.o.p.n., że jeżeli przedmiotem czynu, jest znaczna ilość środków odurzających, substancji psychotropowych, słomy makowej lub nowych substancji psychoaktywnych lub czyn ten został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, sprawca podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

Zauważyć należy zatem, że to samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Przepis art. 52a u.o.p.n. nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez nałożenie kary finansowej na wytwarzającego środek zastępczy - w niniejszej sprawie właśnie na skarżącego, który wytwarzał w laboratorium w J - klefedron (4-CMC), środek należący do substancji psychotropowych grupy I-P (poz. 6 ) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych ( Dz.U. z 2018, poz. 1591). Całkowita ilość wytworzonego środka zastępczego wyniosła 21,9 g. Natomiast masa zabezpieczonych na miejscu zdarzenia substancji stałych zawierających półprodukt otrzymywany w trakcie wytwarzania 4-CMC, wynosiła łącznie 13,3 kg.

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, skoro w przedmiotowej sprawie skarżący wytwarzał środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czego zresztą na etapie postępowania zarówno administracyjnego, jak i sądowego nie kwestionuje, to organy obu instancji zasadnie, tj. niezależnie od wydanego wyroku karnego, nałożyły na niego karę pieniężną stosownie do art. 52a u.o.p.n. Wyjaśnić należy, że bez znaczenia przy tym pozostają kwestie związane ze sposobem korzystania z tych środków, jak również z wolą władania lub korzystania z tych środków, które to okoliczności nie mają wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek wymierzenia kary na podstawie ww. przepisu.

Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości nałożonej kary wyjaśnić należy, że o ile kara za wytwarzanie środków zastępczych jest obligatoryjna na podstawie art. 52a u.o.p.n., to już jej wysokość ma charakter uznaniowy oczywiście w graniach wskazanych w tym przepisie, tj. od 20 000 zł do 1 000 000 zł. Sądowa kontrola ma w tym względzie zatem ograniczony zakres. Wymaga jednak zbadania, czy rozstrzygniecie organu nie nosi cech dowolności.

Celem każdej sankcji (kary) ma być jej aspekt wychowawczo-zapobiegawczy realizujący się zarówno w odniesieniu do samego sprawcy czynu (tak by nałożona kara była na tyle dolegliwa, aby zniechęcała sprawcę do ewentualnej recydywy), jak też ogółu społeczeństwa (poprzez z jednej strony odstraszanie potencjalnych "naśladowców" od popełnienia czynu zakazanego, a z drugiej poprzez kształtowanie poczucia sprawiedliwości, obowiązywania i skutecznego egzekwowania norm prawa). MPWIS dokonując szczegółowej i obszernej oceny stanu faktycznego doszedł do przekonania, że należy wymierzyć karę pieniężną wyższą, niż uczynił to organ I instancji, tj. w wysokości 100 000 zł, a nie 30 000 zł.

W ocenie Sądu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie przekroczył obowiązujących przepisów, z tej to przyczyny, że istotnie z materiału dowodowego sprawy wyłania się obraz prowadzenia przez skarżącego działalności związanej z wytwarzaniem środka zastępczego na szeroką skalę. Nie trafne jest twierdzenie skarżącego o naruszeniu w tym względzie przez organ odwoławczy wynikającej z art. 139 k.p.a. zasady, w myśl której organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Wskazany normatyw nie zawiera normy generalnej, w myśl której w ogóle nie jest możliwe wydanie decyzji na niekorzyść strony, która wniosła odwołanie. Niekorzystna dla skarżącego decyzja może być wydana w przypadku, gdy decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, przy czym nie ma mowy o łącznym wystąpieniu tych naruszeń.

W nin. sprawie to właśnie interes społeczny spowodował, że organ odwoławczy zmienił wysokość nałożonej na skarżącego kary finansowej, zasadnie wskazując, że organ I instancji nie biorąc pod uwagę ilości wytworzonego przez skarżącego produktu, jego wartości rynkowej, a przede wszystkim - jego szkodliwości na organizm ludzki (bezpośredni wpływ na zdrowie i życie wielu ludzi), wymierzył karę pieniężną, która nie jest dolegliwa i nie spełnia funkcji prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Stanowisko w tym względzie jest jak najbardziej uzasadnione. Nie ulega bowiem wątpliwości, że interes społeczny wymaga skutecznego eliminowania działalności polegającej nie tylko na wprowadzeniu do obrotu, ale przede wszystkim na produkcji środków zastępczych.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ pogarszając sytuację skarżącego, wskazał wyczerpująco uwarunkowania zewnętrzne wynikające z chronionych wartości zawartych w systemie prawa oraz uwarunkowania wynikające z wartości i zasad leżących u podstaw ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Nie można zatem uznać, że wysokość kary jest dowolna, a przez to narusza zasady przyznanej organowi uznaniowości co do wysokości kary administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe i nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o oddaleniu skargi.