Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2350/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Katarzyna Wolna-Kubicka, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 1468/14 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 12 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I.1. Zaskarżonym wyrokiem z 31 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1468/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 12 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.

I.2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 12 listopada 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z 2 lipca 2014 r. określającą Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. Spółka kwestionowała zasadność uiszczenia podatku od nieruchomości za budowlę o numerze inwentarzowym [...] stanowiącą, zdaniem Spółki, drogę, będącą ulicą położoną w ciągu dróg publicznych, na działce nr [...] w W. Ulica ta leży w ciągu dróg publicznych i przejmuje ich status drogi publicznej, podlegając tym samym ustawowemu zwolnieniu od podatku od nieruchomości na mocy art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej u.p.o.l.). Budowla posadowiona jest na gruncie Skarbu Państwa i spełnia warunki przewidziane w art. 2 ust. 2 i art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.; dalej u.d.p.). Ulica ta jest powszechnie dostępna i wykorzystywana przez nieograniczoną liczbę osób i nie może być przez Spółkę wykorzystywana w inny sposób. Brak jest elementów wymaganych do ustalenia posiadania przez Spółkę, zarówno w zakresie "corpus", jak i "animus", gdyż Spółka nie sprawuje faktycznego władztwa nad tą nieruchomością i nie przejawia woli jej posiadania, na co wskazuje brak utrzymywania tej drogi, a także jej powszechna dostępność.

Organy ustaliły jednak, że Spółka jest posiadaczem nieruchomości Skarbu Państwa, a nieruchomość ta nie stanowi drogi publicznej, gdyż nie została zaliczona do kategorii gminnych dróg publicznych, a na odcinku położonym na gruncie Podatniczki i będącym w jej posiadaniu służy wyłącznie jako dojazd do obiektów Spółki wykorzystywanych do działalności gospodarczej oraz służy podmiotom, którym wynajęto lub wydzierżawiono części nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej. Udostępnienie wjazdu na tę drogę wynika z woli Podatniczki i nie ma wpływu na zmianę statusu drogi na drogę publiczną. Organ pierwszej instancji podkreślił także, że nazwa ulicy została nadana tylko na przebiegu działek nr [...] i [...] stanowiących własność gminy i nie rozciąga się na inne działki. Nie zachodzą więc przesłanki do uznania nieruchomości będącej przedmiotem sporu za drogę publiczną zwolnioną z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...], na której posadowiona jest budowla, której dotyczy spór w sprawie, stanowi własność Skarbu Państwa, a Spółka jest tam oznaczona jako "gospodarz zasobem nieruchomości". W przypadku zaś nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczach, którzy mają tytuł prawny bądź istnieje stan posiadania tych nieruchomości bez tytułu prawnego. Spółka nie przedstawiła dokumentów dotyczących tytułu prawnego. Zdaniem SKO w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. możliwa jest sytuacja, kiedy jeden podmiot ma tytuł prawny, a inny podmiot jest posiadaczem rzeczy i posiadanie skutkuje uzyskaniem statusu podatnika przez posiadacza. Posiadanie nie jest bowiem stanem prawnym, obejmuje tylko faktyczne władztwo nad rzeczą, dlatego do jego ustalenia, z którego wynikałyby skutki podatkowe konieczne jest zbadanie istnienia elementów cechujących jego występowanie, to znaczy faktyczne władanie rzeczą jak właściciel (tzw. corpus) oraz uzewnętrznioną wolę posiadania w tym charakterze (tzw. animus). Z oględzin w terenie wynikało zaś, że nieruchomość stanowi drogę dojazdową do obiektów wykorzystywanych przez Spółkę do działalności gospodarczej własnej oraz podmiotów, którym zostały wynajęte lub wydzierżawione części nieruchomości, a jej granicę zamyka droga publiczna. Natomiast okoliczność, że z drogi tej mogą korzystać nieokreślone podmioty, nie wskazuje na wyzbycie się posiadania przez Spółkę. Zdaniem SKO nie można rozważać zagadnienia samej budowli drogi przy ustalaniu jej statusu, bez odniesienia się do gruntu, na którym jest posadowiona. Bowiem zwolnieniu podatkowemu podlegać mają "budowle zlokalizowane w pasach drogowych dróg publicznych", taką też lokalizację wskazuje definicja legalna pojęcia "drogi" zawarta w art. 4 pkt 2 u.d.p. Według wypisu z rejestru gruntów cała działka nr [...] jest sklasyfikowana jako tereny kolejowe o symbolu "Tk" i stanowi własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Spółki. W ewidencji gruntów nie wskazano kwalifikacji części tej działki jako pasa drogowego o symbolu "dr". Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji Spółki, że sporna budowla drogi powinna podlegać zwolnieniu od podatku od nieruchomości na mocy art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., ponieważ nabyła status drogi publicznej w rozumieniu wskazanym w art. 1 i na mocy art. 2 ust. 2 u.d.p. i że jest to konsekwencją położenia jej w ciągu komunikacyjnej gminnej drogi publicznej, dla której stanowi zjazd oraz konsekwencją funkcji, jaką pełni wobec nieokreślonego, szerokiego kręgu osób, będąc powszechnie dostępną. Definicja legalna drogi publicznej nakłada bowiem spełnienie dwóch warunków łącznie do uznania danej drogi za drogę publiczną: element formalny, jakim jest "zaliczenie na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg" oraz faktyczny - element korzystania przez "każdego" w granicach określonych przepisami prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.p. ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi. Droga, aby była uznana w świetle prawa za publiczną musi stanowić własność podmiotu publicznoprawnego i w drodze aktu prawnego musi być zaliczona do danej kategorii dróg publicznych.

I.3. W skardze do WSA Skarżąca zarzuciła decyzji ostatecznej naruszenie:

1) art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 1 i art. 2 ust. 2 u.d.p. poprzez niewłaściwe uznanie, że przedmiotowa droga nie jest objęta dyspozycją tego przepisu i tym samym nie podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości;

2) art. 120 i art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).

I.4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.

I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem tego Sądu sporna droga nie posiada statusu drogi publicznej i nie uzyskała takiego statusu także na mocy art. 2 ust. 2 u.d.p. WSA powołał się na art. 336 Kodeksu cywilnego, który definiuje posiadanie i wskazał, że wyróżnia się dwa rodzaje posiadania: posiadanie samoistne i posiadanie zależne. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, wyrażając tym samym wolę wykonywania w stosunku do niej prawa własności. Posiadaczem zależnym natomiast jest ten, kto włada rzeczą w zakresie innego prawa niż prawo własności, na przykład użytkowania (art. 252 K.c.), zastawu (art. 306 K.c.), najmu (art. 659 K.c.), dzierżawy (art. 693 K.c.).

Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można zasadnie twierdzić, że Skarżąca nie posiada spornej drogi, skoro nie utraciła możliwości władania sporną drogą, może z niej bez przeszkód korzystać (corpus), co więcej wpisała ją do swojej ewidencji środków trwałych i opłacała za nią podatek (animus). Co więcej działka o nr [...], na której zlokalizowane są środki trwałe Spółki, w tym m.in. budowla drogi, jest także przedmiotem umów dzierżawy oraz najmu, gdzie wydzierżawiającym i wynajmującym jest Skarżąca. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że Skarżąca nie jest w posiadaniu działki o nr [...], w tym spornej drogi.

WSA wskazał też, że warunkiem wyłączenia drogi z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. jest brak związku z prowadzoną działalnością gospodarczą inną niż eksploatacja autostrad płatnych. Natomiast w rozpoznawanej sprawie sporna droga jest drogą dojazdową wykorzystywaną przez Skarżącą zgodnie z przeznaczeniem (wykorzystywana przez Spółkę do działalności gospodarczej własnej oraz podmiotów, którym zostały wynajęte lub wydzierżawione części nieruchomości), jej granicę zamyka droga publiczna i brak na niej ograniczeń związanych z możliwością wykorzystania przez Spółkę. Nie zmienia tego stanu także okoliczność umożliwienia przez posiadacza korzystania z rzeczy przez inne podmioty, a nawet swobodnego do niej dostępu.

W ocenie WSA decyzja ostateczna nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania – art. 120 i art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

II. W skardze kasacyjnej Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została wydana z poważnym naruszeniem art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej z uwagi na fakt, że WSA nie zarzucił organom podatkowym niewłaściwej subsumpcji przepisów pod stan faktyczny sprawy oraz pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienia tym samym błędnych założeń w sprawie;

2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędne ich zastosowanie i niewłaściwą wykładnię:

1) art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 1 i art. 2 ust. 2 u.d.p. poprzez niewłaściwe uznanie, że droga stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania nie jest objęta dyspozycją tego przepisu i tym samym nie podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości;

2) art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie Spółki za posiadacza budowli drogi o statusie drogi publicznej w rozumieniu przepisów o drogach publicznych.

III. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie udzielono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

IV. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

IV.1. Powstały w tej sprawie spór dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci drogi. Wyłączenie przedmiotowej budowli z opodatkowania wnosząca skargę kasacyjną próbuje uzasadniać dwoma argumentami. Po pierwsze twierdzi, że przedmiotowa droga jest drogą publiczną i stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. W tym aspekcie Spółka podnosi, że w art. 2 ust. 2 u.p.d. ustawodawca dając wyraz funkcjonalnemu charakterowi definicji dróg publicznych ustanowił rozszerzenie tego pojęcia na ulice leżące w ciągu dróg publicznych. W jego ocenie, droga objęta niniejszym postępowaniem, niezależnie od faktu, czy figuruje w ewidencji dróg publicznych (w rozumieniu ewidencji dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych lub gminnych), nabyła status drogi publicznej z powodu bycia ulicą leżącą w ciągu komunikacyjnym drogi publicznej, która jest użytkowana przez szeroki, bliżej nieokreślony krąg odbiorców. Po drugie, Spółka twierdzi, że nie jest posiadaczem wspomnianej drogi, a to wyklucza, aby droga ta związana była z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w obu tych aspektach Skarżąca nie ma racji. Kwestie te były już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II FSK 1787/15 oraz II FSK 1788/15, który wyrokami z 18 września 2015 r. oddalił skargi kasacyjne Spółki od wyroków WSA w Gliwicach z 24 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1294/14 i I SA/Gl 1293/14 w przedmiocie podatku od nieruchomości (orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni podziela stanowisko i argumentację zawarte w tych wyrokach.

IV.2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. użyte w ustawie określenie "budowla" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W świetle art. 3 pkt 1, 3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nie ulega zatem wątpliwości, że budowlą jest droga i jako taka podlega opodatkowaniu. Wyjątek stanowi w tym zakresie wyłączenie od opodatkowania przewidziane w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., gdzie ustawodawca wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych.

Definicji "drogi publicznej" oraz "pasa drogowego" należy poszukiwać w ustawie o drogach publicznych, do której odwołuje się art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. W myśl art. 1 u.d.p., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. W art. 2 ust. 1 u.d.p. ustawodawca rozróżnia cztery kategorie dróg publicznych, dzieląc je według kryterium funkcji, jaką pełni droga w sieci dróg publicznych na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Jednocześnie ustawodawca przewidział, że ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 (krajowych, wojewódzkich, powiatowych, gminnych) należą do tej samej kategorii, co te drogi (zob. art. 2 ust. 2 u.d.p.). Stosownie do art. 2a ust. 1 i 2 u.d.p., drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne - własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepisy art. 5-7 u.d.p. określają z kolei, jakie drogi są zaliczane do poszczególnych kategorii dróg publicznych i wskazują na procedurę ich zaliczania do danej kategorii dróg publicznych. W przypadku dróg gminnych ustawodawca przewidział, że zaliczenie do tej kategorii dróg następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Również ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 7 ust. 2 i 3 u.d.p.). W świetle wskazanych regulacji nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że zaliczenie spornej drogi jako posiadającej status drogi publicznej powinno nastąpić jedynie na podstawie stanu faktycznego i takich cech jak: połączenie z siecią dróg publicznych, powszechną dostępność, czyli brak ograniczeń w korzystaniu z drogi przez nieoznaczoną liczbę użytkowników i brak możliwości innego wykorzystania aniżeli jako drogi powszechnie dostępnej. W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że art. 2 ust. 2 u.d.p. przesądził o kategorii dróg publicznych położonych na terenie zabudowanym i znajdujących się w ciągu dróg publicznych położonych na tym terenie (zob. art. 4 pkt 3 u.d.p.). Kategoria ulicy zależy od drogi publicznej wyznaczającej ciąg, w jakim znajduje się ulica. Ulica leży w ciągu drogi publicznej, która przebiega w całości przez teren zabudowany lub projektowany do zabudowy, bądź też w całości kończy się na terenie zabudowanym bądź projektowanym do zabudowy. Ratio legis przyjętego rozwiązania ma zapobiegać sporom, co do podmiotu właściwego do utrzymania dróg w terenie zabudowanym i gwarantuje także ciągłość kategorii dróg publicznych. Analizowany przepis nie może jednak stanowić podstawy do uznawania drogi niebędącej drogą publiczną za należącą do jednej z kategorii dróg publicznych (vide wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 822/09, LEX nr 643586; P. Zaborniak [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o drogach publicznych. Komentarz, LexisNexis, 2010). Literalne odczytanie art. 2 ust. 2 u.d.p. i wywiedziony wniosek, że ulica położona w ciągu drogi publicznej ma taką samą kategorię jak ta droga, bez potrzeby przeprowadzania procedury zaliczenia do określonej kategorii dróg, pozostaje w sprzeczności z pozostałymi, a wyżej omówionymi zapisami ustawy, a także wprowadza możliwość różnych zbędnych interpretacji. Nawet przy odczytaniu normy art. 2 ust. 2 u.d.p. w ten sposób, że chodzi o ulicę, która wraz z drogą publiczną tworzy pewien ciąg komunikacyjny, dla uzyskania statusu drogi publicznej określonej kategorii musi być zachowana procedura zaliczenia drogi (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r. I OSK 1942/11, LEX nr 1336344).

Orzekający w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe poglądy, uwzględniające wykładnię systemową art. 2 ust. 2 u.d.p. Trzeba podkreślić, że przepis ten dotyczy dróg publicznych i ma wpływ na ich kategoryzację. Nie może natomiast stanowić podstawy do zaliczania dróg niebędących drogami publicznymi do określonych kategorii dróg publicznych, co odbyłoby się z pominięciem ustawowego trybu przewidzianego w art. 5-7 u.d.p.

W związku z powyższym za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 1 i art. 2 ust. 2 u.d.p. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że sporna droga nie została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Nie uzyskała też takiego statusu na mocy art. 2 ust. 2 u.d.p. Wykładnia wskazanych przepisów pozwoliła Sądowi pierwszej instancji na prawidłowe ich zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, który nie został przez Skarżącą skutecznie podważony. Nie ulega wątpliwości, że budowla, którą Spółka dotychczas opodatkowywała jest drogą. Interpretacja wskazywanych przepisów prawa materialnego nie pozwala zaś podzielić stanowiska Spółki, że droga ta jest drogą publiczną. To zaś wyklucza zastosowanie wyłączenia z opodatkowania przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.

IV.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach niniejszej sprawy bezzasadne jest odwoływanie się do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 6 listopada 2007 r. w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce (22531/05) oraz powołanych w skardze wyroków sądów administracyjnych. Należy przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, że orzeczenia te zapadły w sprawach dotyczących innej problematyki, dotyczą innych stanów faktycznych i prawnych i nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.

IV.4. Pozbawiony podstaw jest również zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego. Spółka wywodzi, że w odniesieniu do drogi będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie posiada cech posiadacza ze względu na powszechność użytkowania drogi, brak jej wykorzystania jedynie dla nawet szeroko rozumianych celów Spółki, brak elementów posiadania drogi przez Spółkę oraz brak jej utrzymania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 336 Kodeksu cywilnego, który ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy budowla będąca drogą podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę na dwa elementy składające się na stan faktyczny posiadania, tj. corpus i animus. Corpus oznacza możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa. Dla istnienia posiadania nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy, lecz sama możność takiego korzystania. Animus oznacza zaś wolę władania dla siebie i przejawia się w podejmowaniu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji, przy czym ocena podejścia uwzględnia rzeczywistą wolę władającego, ale dokonywana jest obiektywnie, z punktu widzenia otoczenia posiadającego (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1966 r. III CR 108/66, opubl. w OSP 1967/10/234; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r. I CSK 82/09, LEX nr 578034 i z dnia 30 września 2010 r. I CSK 586/09, LEX nr 630169; A. T. Filipiak, Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego [w:] A. Kidyba (red.), A. K. Dadańska, A. T. Filipiak, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX 2012). Gruntem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w znaczeniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest zatem grunt, którym faktycznie włada (jak właściciel, użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub podmiot mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Mając na uwadze przedstawioną definicję posiadania Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w przypadku Spółki występują dwa elementy tej definicji. Wbrew twierdzeniom Strony o istnieniu animus świadczy bezsprzecznie fakt, że sporną drogę Spółka wpisała do ewidencji środków trwałych i tym samym może uwzględniać w kosztach uzyskania przychodu odpisy amortyzacyjne oraz nakłady na tę nieruchomość. Okoliczność, że droga jest powszechnie użytkowana przez nieograniczony krąg osób i nie może być wykorzystana przez Spółkę do innych celów, nie dowodzi, że w analizowanym przypadku zabrakło elementu corpus posiadania. Wszak Spółka nie utraciła możliwości władania tą drogą i może z niej bez przeszkód korzystać. Nawet w sytuacji przejściowego niewykonywania władztwa nad rzeczą, posiadacz nie traci jej posiadania.

IV.5. W konsekwencji powyższego niezasadny jest również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. Prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego dokonana w zaskarżonym wyroku przez Sąd pierwszej instancji nie mogła doprowadzić do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

IV.6. Nieuzasadniony okazał się też zarzut oparty na tej samej podstawie kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Formułując ten zarzut autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym miałoby polegać niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i poczynienie błędnych założeń w sprawie oraz jakich istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia czynności zaniechał organ, wydając decyzję z poważnym naruszeniem art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie uzasadnił również, na czym polegało naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega zaś naruszeń wymienionych przepisów prawa procesowego.

IV.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.