Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 541/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 233
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1996 nr 10 poz 55
law: Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
article: art. 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1362
law: Ustawa z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zapewnienia pracownikom pomieszczenia palarni oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 541/07

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Pracy w dniu [...] po przeprowadzeniu kontroli w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A w Ł., działając na podstawie art. 9 pkt 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2001r., Nr 124, poz. 1362 ze zm.) nakazał Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A:

- zgodnie z przepisami art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 237¹¹ §1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), §1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 109, poz. 704 ze zm.) utworzyć w zakładzie pracy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami, termin wykonania nakazu w tym zakresie został wyznaczony na dzień 31 maja 2007r.;

- zgodnie z przepisami art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 237³ §2 ustawy Kodeks pracy, §8 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 180, poz. 1860 ze zm.) opracować w zakładzie program szkolenia wstępnego z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy obejmującego instruktaż na stanowisku pracy magazyniera, jednocześnie operatora wózka jezdniowego, termin wykonania nakazu w tym zakresie został wyznaczony na dzień 31 maja 2007r.;

- zgodnie z przepisami art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 233 ustawy Kodeks pracy, §111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.) w związku z §40 ust. 1 i 2, §41, §42 załącznika do w/w rozporządzenia, zapewnić pracownikom zakładu pomieszczenie palarni wyposażone w dostateczną ilość popielniczek, termin wykonania nakazu w tym zakresie został wyznaczony na dzień 30 września 2007r.;

- zgodnie z przepisami art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 233 ustawy Kodeks pracy, §111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.) w związku z §40 ust. 1 i 2, §41, §42 załącznika do w/w rozporządzenia, pokryć ściany do wysokości 2m w pomieszczeniu jadalni materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi, odpornymi na działanie wilgoci, termin wykonania nakazu w tym zakresie został wyznaczony na dzień 30 września 2007r.;

- zgodnie z przepisami art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 227 §1 pkt 1 i 2 ustawy Kodeks pracy, §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. Nr 73, poz. 645 ze zm.) przeprowadzić w zakładzie okresowe badania i pomiary czynnika szkodliwego dla zdrowia – hałasu na stanowisku nr II obsługi praski elektrycznej, termin wykonania nakazu w tym zakresie został wyznaczony na dzień 30 września 2007r.

Odwołując się od powyższego nakazu Spółka z o.o. A wskazała, iż kwestionuje powyższy nakaz w zakresie, w jakim zobowiązuje do zapewnienia pracownikom pomieszczenia palarni i wnosi o jego uchylenie w tym zakresie. Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez przyjęcie, iż na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest wydanie nakazu zobowiązującego pracodawcę do zorganizowania palarni;

- art. 233 Kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, ze norma prawna wyrażona w tym przepisie ma zastosowanie do obowiązku tworzenia palarni;

- §111 rozporządzenia MPiPS w sprawie ogólnych przepisów bhp poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że norma prawna wyrażona w tym przepisie ma zastosowanie do obowiązku tworzenia palarni;

- art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 listopada 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych poprzez niezastosowanie wskazanej normy prawnej;

- art. 9 Kpa poprzez brak należytego informowania pracodawcy o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie obowiązku zorganizowania palarni, art. 11 Kpa poprzez brak wskazania zasadności przesłanek, którymi kierował się Inspektor Pracy, art. 77 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Uzasadniając pełnomocnik strony podniósł, iż przepis art. 9 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy uprawnia jedynie do nakazania pracodawcy usunięcia stwierdzonych uchybień. Zdaniem pełnomocnika w sytuacji gdyby u pracodawcy funkcjonowała palarnia, która nie spełnia wymogów bhp, art. 9 pkt 1 w/w ustawy miałby zastosowanie. W Spółce nie ma palarni, dopiero może zostać zorganizowana, co oznacza, że nie ma podstaw do usuwania stwierdzonych uchybień, ponieważ takowych nie ma. Z kolei przepisy art. 233 Kodeksu pracy i §111 w/w rozporządzenia kwalifikują palarnię jako pomieszczenie higieniczno-sanitarne, jednakże nie generują obowiązku utworzenia palarni. Dodał także, iż każdemu pracownikowi przysługuje 15 minut przerwy w pracy wliczanej do czasu pracy i w trakcie tej przerwy może palić papierosy również wychodząc poza obiekt zakładu. Nadto palenie tytoniu jest szkodliwym nałogiem i żadne przepisy nie upoważniają ani tym bardziej zobowiązują pracownika do palenia w czasie pracy. Abstrahując jednak od powyższego zaznaczył, iż pracodawca wprowadził zakaz palenia na terenie całego zakładu, zakaz jest znany pracownikom, dodatkowo informują o nim oznaczenia graficzne. Zakaz palenia wynika wprost z regulaminu pracy, Spółka zachowała się zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Reasumując pełnomocnik wywiódł, iż pracodawca nie ma obowiązku organizowania palarni, nie ma bowiem żadnego przepisu w polskim systemie prawnym, który nakazywałby tworzenie palarni w warunkach całkowitego zakazu palenia na terenie zakładu. Dodał, iż organ nie odniósł się do kwestii całkowitego zakazu palenia na terenie zakładu oraz, że na dzień przeprowadzenia kontroli Spółka nie zatrudniała żadnych pracowników palących.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] dotyczącą "zapewnienia pracownikom zakładu pomieszczenia palarni, wyposażonego w dostateczną ilość popielniczek".

W uzasadnieniu organ przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione w nim ustalenia oraz argumenty utrzymanego w mocy nakazu. W dalszych rozważaniach zgodził się ze stroną, iż palenie tytoniu jest nałogiem szkodliwym i żadne przepisy nie upoważniają ani zobowiązują pracownika do palenia w czasie pracy. Nie oznacza to jednak, że pracodawca nie ma obowiązku i nie powinien zorganizować pomieszczenia palarni. Ustawa z dnia 9 listopada 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych nie wprowadza całkowitego zakazu palenia na terenie zakładu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy zabrania się palenia wyrobów tytoniowych m.in. w pomieszczeniach zakładów pracy i innych obiektów użyteczności publicznej poza pomieszczeniami wyodrębnionymi i odpowiednio do tego przystosowanymi. Powołana ustawa nie ma na celu wprowadzenia całkowitego zakazu używania wyrobów tytoniowych, także na terenie zakładu pracy.

Organ wskazał, iż utrzymana w mocy decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś przepis art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy stanowi podstawę wydania decyzji, zobowiązującej do usunięcia stwierdzonych naruszeń przepisów i zasad bhp, zaś ustalenia kontroli zawarte w protokole kontroli dowodzą naruszenie tych przepisów.

Przypomniał, iż do treści protokołu kontroli strona wniosła zastrzeżenia, które nie zostały przez inspektora uwzględnione, o czym strona została poinformowana przy podpisywaniu protokołu kontroli w dniu 13 kwietnia 2007r. Tym samym za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 9, 11 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przechodząc do meritum organ podniósł, iż zgodnie z art. 233 Kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne, do których zaliczają się też pomieszczenia higieniczno-sanitarne, obejmujące palarnie, co wynika z §2 pkt 2 rozporządzenia MPiPS w sprawie ogólnych przepisów bhp. Obowiązek zapewnienia tych pomieszczeń w ilości i wielkości dostosowanej do liczby zatrudnionych pracowników wynika wprost z §111 rozporządzenia MPiPS w sprawie ogólnych przepisów bhp, a dotyczy on pracodawców zatrudniających więcej niż 20 pracowników, Spółka zatrudnia 230 pracowników. Wymagania dotyczące organizowania pomieszczeń palarni zostały określone w §40 ust. 1 i 2 załącznika nr 3 do w/w rozporządzenia. Konieczność wyodrębnienia pomieszczenia palarni jest konsekwencją dyspozycji przepisu art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, z którego wynika ustawowy zakaz palenia wyrobów tytoniowych w pomieszczeniach zakładu pracy, poza pomieszczeniami wyodrębnionymi i odpowiednio przystosowanymi w tym celu tj. palarni. Nakaz wyodrębnienia pomieszczenia palarni wynika z gwarantowanej ustawą ochrony prawa niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego (art. 3 pkt 1 w/w ustawy). Z nałożonego nakazu nie zwalnia strony wprowadzony w zakładzie całkowity zakaz palenia.

Odnosząc się do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli organ podał, iż pracodawca zatrudnia 230 pracowników, co stanowi uzasadnienie faktyczne i prawne realizacji obowiązku zorganizowania pomieszczenia palarni. Ponadto stwierdzono, iż pracownicy palili przed budynkiem, a więc w miejscu nieodpowiadającym przepisom, okoliczność ta również przemawia za koniecznością stworzenia pomieszczenia palarni.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca Spółka wnosząc o uchylenie powyższej decyzji, powtórzyła zarzuty odwołania i ich uzasadnienie. Strona dodała, iż organ przeprowadził błędną interpretację ustaleń faktycznych, gdyż mylnie przyjął, iż pracownicy palący tytoń przed budynkiem, ale jeszcze w obrębie zakładu pracy a skoro tak to w ten sposób "urządzona palarnia" nie odpowiada przepisom higieniczno-sanitarnym. Wskazał, iż kontrolerzy stwierdzili, że pracownicy palą ale przed zakładem zatem nie można żądać od pracodawcy aby zorganizował miejsce do palenia poza zakładem ponieważ pracownicy palą w różnych miejscach i byłoby to dla przedsiębiorcy obciążenie ponad miarę. Reasumując strona podniosła, iż organ nie wskazał stronie rzetelnej argumentacji prawnej i faktycznej na podstawie, której organ wywiódł, że pracodawca ma obowiązek tworzenia palarni. Przepisy powoływane przez organ jako podstawa nakazu utworzenia pomieszczenia palarni w istocie nakazu takiego nie formułują.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Wskazując, iż zarzuty skargi są w przeważającej mierze powtórzeniem zarzutów odwołania, odniósł się tylko do dwóch z nich. W kwestii błędnego zastosowania przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o PIP wyjaśnił, iż uchybieniem, które może stanowić powód i podstawę wydania spornego nakazu może być naruszenie przepisów bhp, jak też wykonanie przedmiotowego obowiązku z sposób wadliwy, niezgodny z odnośnymi przepisami. W niniejszej sprawie uchybieniem pracodawcy było niewykonanie obowiązku urządzenia pomieszczenia do palenia tytoniu – palarni i w celu naprawienia tego stanu, usunięcia uchybienia, została wydana zaskarżona decyzja. Za nieuzasadnione organ uznał zarzuty naruszenia art. 9, art. 11 i art. 77 Kpa w związku z art. 80 Kpa, poprzez brak należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie obowiązku organizowania palarni, brak wskazania przesłanek jakimi kierował się inspektor przy formułowaniu nakazu oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału sprawy. Organ wyjaśnił, iż inspektor pracy nie prowadził, gdyż nie było takiej potrzeby, postępowania dowodowego, tym samym nie zbierał żadnych materiałów dowodowych i nie dokonywał analiz prowadzących do konieczności wskazania zasadności przesłanek, którymi kierował się. Inspektor wypełnił swoje dwa zadania, przeprowadził kontrolę, w toku której stwierdził, ze pracodawca mimo obowiązku nie zorganizował palarni. Po drugie wypełniając swój ustawowy obowiązek zastosował środek prawnego oddziaływania nadzorczego, zmierzający do ukształtowania stanu zgodnego z przepisami bhp. Reasumując podkreślił, iż obowiązujące przepisy nakładają na pracodawców zatrudniających więcej niż 20 pracowników obowiązek utworzenia palarni bez względu na wprowadzony na terenie całego zakładu zakaz palenia tytoniu.

Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że organ nie przeprowadził postępowania na okoliczność ewentualnie złożonych przez pracowników oświadczeń o niepaleniu tytoniu, ewentualnie powinien odebrać takie oświadczenia od pracodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Rozpatrując złożoną skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] utrzymując w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia [...], którym zobowiązał stronę skarżącą do zapewnienia pracownikom zakładu pomieszczenia palarni, wyposażonego w odpowiednią ilość popielniczek. Zgodnie z powołanymi w podstawie prawnej decyzji Inspektora Pracy z dnia [...], przepisami na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia pracownikom pomieszczenia palarni. W myśl bowiem przepisu art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom m.in. odpowiednie urządzenia higieniczno sanitarne. Rozwinięcie powyższego obowiązku stanowi przepis § 111 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.), zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higieniczno sanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Do pomieszczeń takich zgodnie z §2 pkt 2 w/w rozporządzenia zaliczają się m.in. szatnie, umywalnie, pomieszczenia do ogrzewania się pracowników, palarnie, pomieszczenie do prania, odkażania. W tym miejscu należy podkreślić, że cytowany wyżej § 2 pkt 2 rozporządzenia zawiera więc legalną definicję pomieszczeń "higieniczno-sanitarnych", tzw. definicję zakresową, pełną, polegająca na wymienieniu wszystkich nazw pomieszczeń, które w rozumieniu tego aktu prawnego, wyczerpują zakres pojęcia "pomieszczenia higieniczno-sanitarnego". Zawarte w tekstach prawnych definicje legalne mają charakter normatywny. Są przepisami prawnymi, z których wynika dla podmiotów interpretujących i stosujących prawo dyrektywa nakazująca im rozumienie określonych słów lub zwrotów języka prawnego w sposób ustalony przez prawodawcę (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły wskazówki. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2002, s. 203). W tym kontekście za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi naruszenia art. 233 k.p. i § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że norma prawna wyrażona w tych przepisach ma zastosowanie do obowiązku tworzenia palarni.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 listopada 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych Dz.U. z 1996r. Nr 10 poz. 55 ze zm.). W świetle tego przepisu zabrania się palenia wyrobów tytoniowych poza pomieszczeniami wyodrębnionymi i odpowiednio przystosowanymi w pomieszczeniach zakładów pracy oraz innych obiektów użyteczności publicznej, a w małych, jednoizbowych lokalach gastronomicznych - poza wyraźnie wyodrębnionymi miejscami. Zgodnie zaś z ust. 1a tego artykułu za wprowadzenie zakazu palenia tytoniu w miejscach, o których mowa w ust. 1, odpowiedzialny jest właściciel lub użytkownik obiektu. Mając na uwadze treść powyższych przepisów oraz uwzględniając fakt, iż ustawodawca nie traktuje używania tytoniu, pociągającego za sobą szereg ujemnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych, jako zła bezwzględnego, zasługującego na całkowite wyeliminowanie , o czym świadczy treść art. 3 ustawy, należy wywieść, że ustawodawca nie przewidział możliwości wprowadzenia przez pracodawcę bezwzględnego zakazu palenia tytoniu na terenie zakładu pracy. Zakaz ten obowiązuje tylko poza wyodrębnionymi miejscami, co oznacza, że dopuszczalne jest palenie tytoniu w wyodrębnionych i przystosowanych pomieszczeniach. Pracodawca jest obowiązany zapewnić wykonanie powyższego zakazu. Nie może ani go uchylić ani zmienić jego ustawowego zakresu. W konsekwencji należy podzielić pogląd organów, że na pracodawcy spoczywa powinność wyodrębnienia i przystosowania pomieszczeń przeznaczonych do palenia tytoniu oraz oznaczenia miejsc, w których zakaz palenia obowiązuje. Nie wypełnia tak sformułowanego ustawowo obowiązku zezwolenie na palenie tytoniu np. na zewnątrz poza pomieszczeniami i terenem zakładu pracy w trakcie przysługującej pracownikowi 15 minutowej przerwy, którą pracownik może , jak twierdzi skarżący, wykorzystać na zaspokojenie nałogu nikotynowego

Zaprezentowane stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wykształconym orzecznictwie sądowym, które wskazuje, iż obowiązujące przepisy prawa nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikom odpowiednich pomieszczeń higieniczno sanitarnych, do których zalicza się palarnia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1881/05, niepubl. Wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2007r. w sprawie sygn. akt I OSK 892/06, niepubl.).

W wyroku z dnia 27 czerwca 2002r., w sprawie sygn.akt SA/Bk 230/02 (OSP 2003/12/155). NSA wyraził pogląd, że, nakaz wyodrębnienia w zakładzie pracy oddzielnych pomieszczeń palarni wynika z gwarantowanej ustawą ochrony prawa niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego - art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Zaś w orzeczeniu z dnia 22 marca 2006r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1881/05 (System Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 202353), Sąd zaprezentował stanowisko, że na pracodawcy ciążą obowiązki związane z ochroną zdrowia pracowników niepalących przed negatywnymi skutkami palenia tytoniu. Ochrona ta możliwa jest do zrealizowania wyłącznie poprzez wydzielenie na terenie zakładu pracy pomieszczeń dostosowanych do palenia tytoniu.

Wobec wypływającego z powołanych przepisów prawa ciążącego na pracodawcy obowiązku zapewnienia pracownikom pomieszczenia palarni, organy inspekcji pracy, których zadaniem jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, były uprawnione działając na podstawie przepisu art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nakazać usunięcie stwierdzonych uchybień. Powołany przepis obliguje organy w przypadku dostrzeżonych przez nie naruszeń przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy do decyzyjnego nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Nakazanie usunięcia uchybień może polegać na zobowiązaniu do wykonania obowiązków wynikających z przepisów bhp, a więc również na zobowiązaniu pracodawcy do urządzenia palarni w zakładzie pracy. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że nakaz inspektora pracy byłby uzasadniony tylko w sytuacji, gdyby w zakładzie pracy była palarnia nie spełniająca wymogów bhp. Sąd stoi na stanowisku, że na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy działanie organu było w pełni uprawnione - i uzasadnione ustalonym w sprawie stanem faktycznym i prawnym.

Wyjaśnić należy także, iż bezpodstawny jest zarzut pełnomocnika skarżącego zgłoszony na rozprawie, ze organ inspekcji pracy nie przeprowadził postępowania na okoliczność złożonych przez pracowników do akt osobowych oświadczeń o niepaleniu tytoniu, ewentualnie sam powinien odebrać takie oświadczenie od pracodawcy. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że ani inspektor pracy, ani pracodawca nie mają prawa żądać od pracowników informacji na temat palenia tytoniu. Zamiar żądania takich informacji od pracownika musiałby zostać potraktowany jako ewidentne bezprawne wkroczenie w sferę życia osobistego pracownika, co narusza art. 47 Konstytucji RP. Palenie papierosów to bowiem okoliczność należąca do sfery prywatności każdego pracownika. . Palenie tytoniu jest generalnie dozwolone, a więc ten fakt nie może być co do zasady uznany za usprawiedliwione kryterium różnicowania sytuacji prawnej pracowników. Polski kodeks pracy określa przesłanki dyskryminacji pracowników w sposób otwarty(art. 113) Należałoby zatem zaliczyć do nich również palenie tytoniu, jeżeli z tego tylko powodu podmioty stanowiące prawo czy stosujące prawo (przede wszystkim pracodawcy) traktowałyby palących gorzej niż pracowników wolnych od tego nałogu.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Należy bowiem stwierdzić, iż wprawdzie decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia zgodnego z przesłankami art. 107 § 3 Kpa., jednak konwalidacja tego uchybienia nastąpiła poprzez przedstawienie wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego przez organ odwoławczy w wydanej przez niego decyzji, w której wskazał okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na ustalenie obowiązku zorganizowania palarni oraz uzasadnił przesłanki którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. W kontekście dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy i przedstawionej do oceny Sądowi nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 77 w zw. z art. 80 Kpa.

Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

R.A.