Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1377/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skarg A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] miasta W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha. Organ ustalił, że na mocy ww. decyzji właścicielem gruntu staje się A. B. W pkt 3 decyzji organ ustalił opłatę za przekształcenie w wysokości [...] zł. Udzielona została bonifikata w wysokości 50% za grunt w granicach fundamentowania budynku "[...]" w kwocie [...] zł. Po bonifikacie opłata za przekształcenie wyniosła [...] zł i winna zostać wniesiona na konto Urzędu Dzielnicy [...] w terminie 14 dni od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. B. Zarzuciła, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że przekształcenie może być dokonane pod rządami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) – dalej: ustawa z 2005 r., podczas, gdy powinno ono nastąpić w oparciu o ustawę z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) – dalej: ustawa z 1997 r., względnie ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) – dalej: ustawa z 2001 r. Ponadto wskazała na błędne ustalenie stanu faktycznego i obrazę prawa materialnego poprzez przyjęcie, że przekształcana nieruchomość nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe lub przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 3-8 i przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieodpłatnie na podstawie art. 1 ustawy z 2001 r. w jej brzmieniu na dzień złożenia wniosku albo przy stwierdzeniu braku możliwości przekształcenia w tym trybie o przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za odpłatnością wynoszącą pięć opłat rocznych, na podstawie obowiązującego w chwili złożenia wniosku o przekształcenie art. 5 ust. 1 ustawy z 1997 r. Wobec przedłużającego się czasu rozstrzygnięcia (sprawa toczy się od 12 lat), wniosła o merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w dacie składania wniosku (2 marca 2000 r.) obowiązywała ustawa z 1997 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu pierwotnym, przepisy ustawy stosowało się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem jej wejścia w życie (nowelizacja z 1998 r. rozszerzyła ten krąg o następców prawnych) i złożyły wniosek do dnia 31 grudnia 2000 r. W okresie obowiązywania powyższej ustawy została uchwalona ustawa z 2001 r., która weszła w życie 24 października 2001 r. Ta ustawa rozszerzała krąg osób uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego.

Kolegium wskazało, że z dniem 13 października 2005 r. weszła w życie ustawa z 2005 r., a w myśl jej art. 9 utraciły moc obydwie poprzednie ustawy z 1997 r. i z 2001 r. Nowa ustawa w art. 1 ust. 1 w dalszym ciągu stwarzała dla osób fizycznych, będących w dniu jej wejścia w życie użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, uprawnienie do zgłoszenia żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Takie żądania, w świetle art. 1 ust. 3, mogą zgłosić również osoby fizyczne będące następcami prawnymi wymienionych wyżej osób. W art. 8 ustawy z 2005 r. ustawodawca postanowił, że do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9, i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Kolegium wskazało także, że w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010 r., I SA/Wa 171/10, wydanym w wyniku rozpatrzenia skargi dotyczącej wydanych uprzednio w niniejszej sprawie decyzji organów administracji obu instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie budzi wątpliwości nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...] położonej przy ul. [...] przed 13 października 2005 r., a spór sprowadza się do tego, czy budynki posadowione na gruncie przeznaczone są na cele mieszkaniowe. Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie. Sąd zobligował do rozstrzygnięcia tego sporu w wyniku analizy i oceny całości materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem dowodów wskazanych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku i wskazał, że dopiero rozpatrzenie całego materiału dowodowego i jego ocena pozwoli na wydanie decyzji zgodnej z art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r.

W związku z powyższym Kolegium wskazało, że związanie oceną prawną o której mowa w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – p.p.s.a.) oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Jednakże ocena prawna traci moc w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kolegium wskazało, że po wyroku w rozpoznawanej sprawie stan prawny uległ istotnym zmianom w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Stosownie do nowej treści art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r., osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przepis ten obecnie nie wymaga badania sposobu wykorzystywania nieruchomości, co do której prawo ma nastąpić przekształcenie.

Kolegium wskazało także, iż wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r., P 31/10, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 8 ustawy z 2005 r. w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie tej ustawy w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) do spraw wszczętych na podstawie ustawy z 1997 r. dotyczących nieruchomości zabudowanej budynkiem biurowo-warsztatowym niewymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w pierwotnym brzmieniu i zakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r., jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 oraz z art. 64 ust. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że na gruncie ustawy z 1997 r., użytkownikom wieczystym, którzy w ustawowym terminie do dnia 31 grudnia 2002 r. prawidłowo złożyli wnioski o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, przysługiwała maksymalnie ukształtowana ekspektatywa nabycia własności podlegająca ochronie z punktu widzenia konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji) oraz gwarancji ochrony praw majątkowych, w tym prawa własności (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji). Dotyczyło to wszystkich użytkowników wieczystych bez względu na przedmiotowe cechy nieruchomości objętej wnioskiem (art. 1 ustawy z 1997 r.). Niewłaściwe ukształtowanie przepisu intertemporalnego art. 8 ustawy z 2005 r. regulującego sposób załatwiania od 13 października 2005 r. spraw będących w toku zgodnie z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej, prowadzące do "wygaszenia" maksymalnie ukształtowanych ekspektatyw nabycia własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych nieruchomości zabudowanych na cele inne niż mieszkaniowe, garażowe lub rolne narusza zasady konstytucyjne wynikające z art. 2 Konstytucji. Zasada państwa prawnego, a zwłaszcza wynikająca z niej zasada ochrony praw nabytych, nakazują, by sytuacja prawna osób dotkniętych nową regulacją była poddana właściwym przepisom przejściowym.

Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, wnioskodawczyni spełnia warunki dla przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Prawo użytkowania wieczystego powstało w wyniku zawarcia umowy z dnia [...] lutego 1989 r. Rep. A Nr - [...] w Państwowym Biurze Notarialnym w P. przed notariuszem M. M. i zostało ujawnione w księdze wieczystej dnia [...] lipca 1989 r. Bezcelowe jest zatem, zdaniem organu odwoławczego, kontynuowanie polemiki, co do przeznaczenia objętej wnioskiem nieruchomości. Okoliczność ewentualnego przeznaczenia nieruchomości, w świetle obowiązujących aktualnie przepisów, nie ma znaczenia dla sprawy i z tego powodu Kolegium nie ustosunkowało się w tym zakresie do zarzutów pełnomocnika prezentowanych w odwołaniu.

Kolegium wskazało, że po spełnieniu przesłanek warunkujących przekształcenie, do rozstrzygnięcia pozostaje zagadnienie odpłatności za przekształcenie. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, żadne z alternatywnych żądań zawartych w odwołaniu, a dotyczących ustalenia odpłatności na podstawie ustawy z 2001 r. lub z 1997r. nie może zostać uwzględnione. Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek złożony został w dniu 2 marca 2000 r., w związku z czym nie obowiązywała jeszcze ustawa z 2001 r., co bezspornie wyklucza jej zastosowanie. Ponadto w ustawie z 1997 r. zasady określenia wysokości opłaty za przekształcenie zawierały przepisy art. 5 i art. 5a. Z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., K 8/98, tj. z dniem 14 kwietnia 2000 r., stwierdzającego ich niekonstytucyjność, przepisy te zostały wyeliminowane z systemu prawnego, a zatem, zdaniem Kolegium, nie mogą stanowić podstawy do ustalenia odpłatności w rozpoznawanej sprawie.

Jednocześnie Kolegium podniosło, iż przepis przejściowy ustawy z 2005 r., tj. art. 8 w zw. z art. 9 stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy z 1997 r. lub ustawy z 2001 r. i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z 2005 r. Kolegium wskazało także, że zarówno nieobowiązujący art. 4a ust. 3 pkt 2 ustawy z 1997 r., jak i art. 4 ust. 7 pkt 2 ustawy z 2005 r. dotyczą możliwości udzielenia bonifikaty. Organ właściwy do orzekania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mógł uprzednio i obecnie zastosować bonifikatę z powołaniem się na uchwałę rady gminy. Zatem aktualnie sytuacja wnioskodawczyni, zdaniem Kolegium, kształtuje się podobnie, jak w dacie obowiązywania ustawy z 1997 r. Poprzednio, jak i obecnie wysokość bonifikaty jest zależna od woli właściwej jednostki samorządu terytorialnego, w tym wypadku Rady miasta W., powziętej w formie uchwały.

Organ odwoławczy podniósł, że nowelizacją ustawy z 2005 r. dostosowano przepisy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r., K 9/08. W efekcie uwzględnienia stanowiska Trybunału, przyznanie bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez jednostkę samorządu terytorialnego ma charakter uznaniowy. Zgodnie z obecną regulacją, tj. art. 4 ustawy z 2005 r. osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5. W decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia i do ustalenia tej opłaty stosuje się odpowiednio art. 67 ust. 3a i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, ze zm.). Opłata wynika z ustalonej wartości nieruchomości pomniejszonej o kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, a dalsze przepisy art. 4 tej ustawy w ust. 7, 9, 11 a, i 12 określają możliwe do uzyskania bonifikaty, obniżające wysokość opłaty z tytułu przekształcenia. Przypadki nieodpłatnego przekształcenia ustawodawca określił wyłącznie w art. 5 tej ustawy, który nie ma zastosowania w tej sprawie.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 10 ustawy z 2005 r., w odniesieniu do nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, opłatę, o której mowa w ust. 1, obniża się o 50 %. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków potwierdził, że ochroną prawną na mocy decyzji o wpisie do rejestrów zabytków objęty jest wraz z gruntem w granicach jego fundamentowania budynek willi "[...]" (karta 110). Rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji zasadnie, zdaniem Kolegium, uwzględnił tę okoliczność, a bonifikata wskazana w art. 4 ust. 10 ustawy jest obligatoryjna.

Kolegium stwierdziło również, że fakultatywna bonifikata przewidziana w uchwale Nr [...] Rady miasta W. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie ma zastosowania w przypadku, gdy użytkownik wieczysty korzysta z bonifikaty określonej w art. 4 ust. 8-10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (§ 2 ust. 2 uchwały).

Na potrzeby ustalenia odpłatności za przekształcenie został sporządzony w dniu [...] maja 2011 r. operat szacunkowy, a aktualność operatu została zatwierdzona klauzulą aktualizacyjną. Wobec powyższego Kolegium wskazało, że badając cechę, jaką jest przeznaczenie nieruchomości, rzeczoznawca jest związany art. 154 ust. 2 u.g.n. W przypadku braku planu miejscowego ustala się przeznaczenie nieruchomości na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium wskazało, że w piśmie z dnia [...] października 2012 r. rzeczoznawca stwierdził, że wobec uchylenia części planu zagospodarowania przestrzennego, tj. Uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu tzw. [...], w celu ustalenia odpłatności powinna zostać sporządzona nowa opinia o jej wartości. W opinii rzeczoznawcy określona wartość rynkowa działki nr [...] z obrębu [...] mogła ulec zmianie. Organ wskazał również, iż wprost z art. 156 ust. 3 u.g.n. wynika, że operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Wobec tego Kolegium podniosło, że utrata mocy obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przesądza o niemożności wykorzystania operatu z dnia [...] maja 2011 r. Jeśli więc znajdujący się w aktach operat utracił aktualność, co wynika ze stanowiska rzeczoznawcy, to konieczne jest sporządzenie nowego szacunku aktualnego na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zaniechanie, zdaniem Kolegium, przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., skutkującym wadliwością decyzji. A w związku z tym przed wydaniem w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzji organ pierwszej instancji winien ocenić walory dowodowe nowo sporządzonego operatu.

Kolegium wskazało również, że ustalenia wymaga przez organ pierwszej instancji, kiedy miała miejsce ostania aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste przed 2 marca 2000 r. dla jednoznacznego wykluczenia podstaw do zastosowanie art. 4 ust. 13 ustawy z 2005 r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. obrazę przepisów ustawy z 1997 r., a także przepisów ustawy z 2001 r. przez ich niezastosowanie;

2. zastosowanie art. 8 ustawy z 2005 r. pomimo jego sprzeczności z Konstytucją.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca wskazała, że przyczyną zaskarżenia decyzji Kolegium, którą uchylona została decyzja organu I instancji, jest stosowanie przez organy obu instancji wadliwej podstawy materialnoprawnej, co wymaga interwencji Sądu i odpowiednich wytycznych co do mającego znaleźć zastosowanie w sprawie prawa materialnego.

Zdaniem skarżącej nieruchomość, której jest użytkownikiem wieczystym, spełniała w momencie złożenia wniosku wszelkie przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w oparciu o przepisy ustawy z 1997 r., tj. wnioskodawczyni była osobą fizyczną, która nabyła przed 31 października 1998 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, a wniosek o jego przekształcenie złożyła przed 31 grudnia 2000 r. W jej ocenie nieruchomość wypełniała również wymogi ustawy z 2001 r., tj. użytkowanie wieczyste zostało nabyte przez skarżącą przed 26 maja 1990 r., a w dniu wejścia w życie ustawy zabudowana była na cele mieszkalne.

Skarżąca wskazała także, że jej zdaniem w sytuacji powyższej z chwilą złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności po stronie skarżącej istnieje w pełni ukształtowana ekspektatywa nabycia prawa w sposób i na warunkach opisanych w ustawie z 1997 r. (por. wyroki TK z 22 czerwca 1999 r., K. 5/99 i z 23 listopada 1998 r., SK 7/98). Nie zmieniło tego zastąpienie rzeczonej ustawy ustawą z 2005 r. Na potwierdzenie czego skarżąca przytoczyła wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r., P 31/10, który zapadł na skutek pytania prawnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W ocenie skarżącej nie istnieją argumenty, dla których wyrok ów – choć ze względu na związanie TK zakresem skargi skutkował stwierdzeniem jedynie zakresowej niezgodności z Konstytucją przepisów art. 8 ustawy z 2005 r. – nie powinien być stosowany w przedmiotowej sprawie. W związku z tym skarżąca wniosła, aby Sąd nie stosował art. 8 ustawy z 2005 r., względnie by zwrócił się do TK w celu zbadania konstytucyjności przepisów odnoszących się do osób, których sprawy nie zostały zakończone wydaniem ostatecznej decyzji.

Co prawda teoretycznie wniosek skarżącej o przekształcenie podlega uwzględnieniu, czemu zresztą dają wyraz w treści decyzji oba organy administracyjne. Jednak w praktyce skarżąca prawa własności nie uzyska. Wynika to ze zmian dokonanych w regułach odpłatności za przekształcenia dokonanych nowelizacją ustawy z 2005 r. ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Aktualnie zasadą jest obowiązek uiszczenia na rzecz właściciela nieruchomości opłaty w wysokości znacznie wyższej, niż miało to miejsce pod rządzami ustawy z 1997 r., która preferencyjnie traktowała wieloletnich użytkowników wieczystych, do których należy skarżąca. Skarżącej zaproponowano opłatę w wysokości ok. [...] zł, podczas gdy w razie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy kwota ta odpowiadałaby pięciu opłatom rocznym z tytułu użytkowania wieczystego (ok. [...] zł). Skarżącej nie stać na uiszczenie opłaty w nowej wysokości, a jej wniosek o udzielenie bonifikaty został oddalony. W tej sytuacji w praktyce skarżąca została nowelizacją pozbawiona prawa do uwzględnienia jej wniosku, złożonego pod rządami ustawy z 1997 r.

Skarżąca wskazała również, że organ w toku postępowania przekształceniowego stwierdził, iż przekształcenie nie mogłoby nastąpić na podstawie ustawy z 1997 r., albowiem art. 5 tej ustawy został uznany za niezgodny z Konstytucją przez TK, a organ nie może stosować przepisu niekonstytucyjnego. Takie stanowisko organu jest zdaniem skarżącej niezasadne. Orzeczenie Trybunału nie zawiera dyspozycji co do stanów faktycznych sprzed jego wejścia w życie – stosowane jest tylko na przyszłość. Oznacza to, że do wniosku skarżącej o przekształcenie z dnia 2 marca 2000 r. zastosowane mogą być przepisy ustawy przekształceniowej, jako niezakwestionowane jeszcze przez Trybunał w momencie, gdy skarżąca złożyła wniosek o przekształcenie (czyli w momencie ukształtowania ekspektatywy).

Ponadto, w ocenie skarżącej, Trybunał nie zakwestionował całości przepisów ustawy z 1997 r., a jedynie przepisy dotyczące opłaty za przekształcenie. Brak regulacji w zakresie opłat został przez ustawodawcę usunięty ustawą z 2001 r., która – zawężając katalog osób uprawnionych do dokonania przekształcenia i wprowadzając ograniczenie co do rodzaju przekształcanych nieruchomości – przewidywała, że osoby, którym przekształcenie przysługuje, otrzymują prawo własności nieruchomości nieodpłatnie. Skarżąca stoi zatem na stanowisku, że ze względu na jednoczesne obowiązywanie ustawy z 1997 r. i ustawy z 2001 r. przekształcenie powinno w stosunku do skarżącej nastąpić w oparciu o art. 1 ust 1 i 2 ustawy z 1997 r. w zakresie samego istnienia uprawnienia do żądania przekształcenia, a w zakresie odpłatności – w oparciu o ustawę z 2001 r. (przekształcenie nieodpłatne).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W niniejszej sprawie skarżąca A. B. domagała się przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, KW nr [...], w prawo własności. Wniosek w tej sprawie złożyła w dniu 2 marca 2000 r. W wyniku trwającego wiele lat postępowania wielokrotnie zmieniał się stan prawny i wydano w tej sprawie już szereg decyzji, w tym: decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2005 r. o odmowie przekształcenia, uchyloną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. decyzją SKO w [...] z dnia [...] lutego 2006 r.; decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. o odmowie przekształcenia, uchyloną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. decyzją SKO w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.; decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. o odmowie przekształcenia, utrzymaną w mocy decyzją SKO w [...] z dnia [...] października 2009 r. Dwie ostatnie decyzje zostały natomiast uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r., I SA/Wa 171/10.

Na obecnym etapie postępowania mamy do czynienia z decyzją Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], orzekającą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w prawo własności, które miałoby przysługiwać skarżącej A. B., ale za opłatą za przekształcenie w wysokości [...] zł, po uwzględnieniu bonifikaty. Materialnoprawną podstawę wydania tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) – ustawa z 2005 r.

Decyzja ta została zaskarżona przez A. B. odwołaniem, w części dotyczącej odpłatności za przekształcenie. Jej zdaniem przekształcenie powinno nastąpić w oparciu o ustawę z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) – ustawa z 1997 r. – względnie ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) – ustawa z 2001 r. Oznacza to, że przekształcenie powinno być nieodpłatne (jak przewidywała to ustawa z 2001 r.) lub za odpłatnością wynoszącą pięć opłat rocznych, na podstawie obowiązującego w chwili złożenia wniosku o przekształcenie art. 5 ust. 1 ustawy z 1997 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium lub SKO) zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], uchyliło decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (art. 138 § 2 k.p.a.). Najogólniej rzecz ujmując SKO potwierdziło prawo skarżącej do przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego we własność, ale nie w oparciu o ustawę z 1997 r. lub ustawę z 2001 r., lecz na podstawie ustawy z 2005 r., co oznacza, że nie jest możliwe ustalenie opłaty za przekształcenie w oparciu o wcześniejsze ustawy. Zostały one bowiem uchylone z mocy art. 9 ustawy z 2005 r., a do spraw wszczętych na ich podstawie i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy z 2005 r. (art. 8). Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nastąpiło natomiast z uwagi na zdezaktualizowanie się operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości i potrzebę wykonania kolejnego operatu, a jest to dowód, który ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca nie podziela w skardze tej argumentacji i wywodzi, że art. 8 ustawy z 2005 r. jest sprzeczny z Konstytucją i sąd powinien odmówić jego zastosowania, ponieważ nieruchomość, której jest użytkownikiem wieczystym, spełniała w momencie złożenia wniosku wszelkie przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w oparciu o ustawę z 1997 r., tj. wnioskodawczyni była osobą fizyczną, która nabyła przed 31 października 1998 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, a wniosek o jego przekształcenie złożyła przed 31 grudnia 2000 r. W jej ocenie nieruchomość wypełniała również wymogi ustawy z 2001 r., tj. użytkowanie wieczyste zostało nabyte przez skarżącą przed 26 maja 1990 r., a w dniu wejścia w życie ustawy zabudowana była na cele mieszkalne. Jej zdaniem, z chwilą złożenia wniosku o przekształcenie, po jej stronie powstała w pełni ukształtowana ekspektatywa nabycia prawa w sposób i na warunkach opisanych w ustawie z 1997 r. Nie zmieniło tego zastąpienie tej ustawy, ustawą z 2005 r. Co prawda teoretycznie wniosek skarżącej o przekształcenie podlega uwzględnieniu, jednak w praktyce skarżąca prawa własności nie uzyska, z uwagi na zmianę zasad odpłatności za przekształcenie, dokonanych nowelizacją ustawy z 2005 r. (ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw).

Dopełniając opisu stanu faktycznego wspomnieć na koniec należy, że – jak zauważył organ I instancji, a pominęło tę okoliczność Kolegium – Prezydent Miasta W. ostateczną decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia przez A. B. prawa własności przedmiotowej nieruchomości w trybie ustawy z 2001 r. (k. 264 akt administracyjnych).

W celu odniesienia się do argumentów skargi, w szczególności do podnoszonej w niej ekspektatywy nabycia prawa w sposób i na warunkach z chwili złożenia wniosku o przekształcenie, opisanych w ustawie z 1997 r., w skrócie należy przedstawić ewolucję przepisów w zakresie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, od chwili stworzenia przez ustawodawcę takiej możliwości.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z 1997 r. w brzmieniu pierwotnym, jej przepisy stosowało się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem wejścia w życie ustawy (nowelizacja z 1998 r. rozszerzyła ten krąg o następców prawnych) i złożyły wniosek (ostatecznie) do dnia 31 grudnia 2002 r. W zamian za przekształcenie prawa ustawa w art. 4 i 5 przewidywała opłatę wnoszoną na rzecz dotychczasowego właściciela (jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa), której wysokość, w formie opłat rocznych, zależała od czasu trwania użytkowania wieczystego. W art. 6 wymieniona została grupa użytkowników wieczystych i ich następców prawnych uprawnionych do nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2000 r., K 8/98 (OTK ZU 2000 r. Nr 3, poz. 87) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność szeregu przepisów tej ustawy, na skutek czego część przepisów utraciła moc (art. 1 ust. 2a, art. 5, art. 5a, art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5). W orzeczeniu tym Trybunał uznał, że błędne uregulowanie kwestii odpłatności, nie dające jednostkom samorządu terytorialnego prawa do opłaty opartej o rynkową wartość nieruchomości jest niezgodne z art. 2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że zasadą jest odpłatność takiego przekształcenia. Z kolei ustawodawca w noweli z 2001 r. dostosowującej ustawę do wyroku Trybunału, do tekstu ustawy wprowadził art. 4a, określający zasady ustalania jednorazowych opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

W okresie obowiązywania ustawy z 1997 r. uchwalona została ustawa z 2001 r., która w art. 1 ust. 1 określała krąg osób uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Stosownie do tego przepisu, w wersji pierwotnej, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie tej ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe i 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługiwało roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Podobnie jak w ustawie z 1997 r. ostateczna decyzja orzekająca o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowiła podstawę wpisu do księgi wieczystej (art. 1 ust. 4). Zmianę przepisów ustawy z 2001 r. wprowadziła ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592), która w art. 15 nadała nowe brzmienie art. 1 ustawy z 2001 r., według którego, po nowelizacji, osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja o przekształceniu stała się ostateczna. Uprawnienie do nabycia prawa własności nieruchomości nabyły także osoby fizyczne będące następcami prawnymi tych osób (art. 1 ust. 2). Na skutek tej ostatniej zmiany swego rodzaju "prawo dzielnicowe" stało się prawem ogólnokrajowym.

W dniu 29 lipca 2005 r. uchwalona została obecna ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która weszła w życie z dniem 13 października 2005 r. Jednocześnie w myśl jej art. 9 utraciły moc obydwie dotychczasowe ustawy: z 1997 r. oraz z 2001 r. Nowa ustawa w dalszym ciągu, w obecnym brzmieniu, stwarza dla osób fizycznych i prawnych będących w dniu jej wejścia w życie użytkownikami wieczystymi nieruchomości uprawnienie do zgłoszenia żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (art. 1 ust. 1), z pewnymi modyfikacjami, nieistotnymi dla tej sprawy. Jako zasadę przyjęła jednak odpłatne nabycie prawa własności z możliwością zastosowania bonifikaty (art. 4). Natomiast nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności następuje tylko na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a albo ich następców prawnych (art. 5), ale nie dotyczy to przypadku z niniejszej sprawy. W art. 8, kwestionowanym w skardze, ustawodawca stwierdził, że do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9 i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., P 31/10 (OTK-A 2011/10/114), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "na gruncie ustawy z 1997 r. użytkownikom wieczystym, którzy w wyznaczonym ustawowym terminie do 31 grudnia 2002 r. prawidłowo złożyli wnioski o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, przysługiwała maksymalnie ukształtowana ekspektatywa nabycia własności podlegająca ochronie z punktu widzenia konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji) oraz gwarancji ochrony praw majątkowych, w tym prawa własności (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji). Dotyczyło to wszystkich użytkowników wieczystych bez względu na przedmiotowe cechy nieruchomości objętej wnioskiem (art. 1 ustawy przekształceniowej z 1997 r.). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego bezpośrednie działanie nowego prawa z 2005 r. doprowadziło do pogorszenia sytuacji prawnej osób, które pod rządem poprzedniego prawa wystąpiły o realizację przysługujących im uprawnień i nabyły maksymalnie ukształtowaną ekspektatywę nabycia prawa własności nieruchomości. Osoby te nie doczekały się realizacji swojego uprawnienia pod rządem starego prawa, zaś nowa ustawa doprowadziła do "wygaszenia" przysługującej im ekspektatywy."

Owo wygaszenie ekspektatywy odnosiło się jednak do nabycia własności nieruchomości, w przypadku sprawy rozpoznawanej przez Trybunał zabudowanej budynkiem biurowo-warsztatowym, niewymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. w pierwotnym brzmieniu, która to ekspektatywa wygasła, jak wynika z sentencji wyroku Trybunału, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), w stosunku do spraw zakończonych do tego dnia ostateczną decyzją. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny nie wypowiadał się jednak na temat ekspektatywy odnośnie do zasad odpłatności za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, na gruncie ustawy z 1997 r. Skarżąca twierdzi natomiast, że stało się tak tylko ze względu na zakres pytania skierowanego do Trybunału. Jej zdaniem cały art. 8 ustawy z 2005 r. jest niezgodny z Konstytucją.

Sąd nie podziela w tym zakresie zdania skarżącej. W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie zasady odpłatności za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, wynikające z pierwotnego brzmienia ustawy z 1997 r., obowiązujące w chwili złożenia wniosku o przekształcenie (2 marca 2000 r.), a uregulowane w ówczesnym art. 5 uznanym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., K 8/98, za niezgodny z Konstytucją, nie mogą być objęte ekspektatywą maksymalnie ukształtowaną, gdyż były to zasady wadliwe, funkcjonujące poza porządkiem konstytucyjnym. Już w cytowanym wyżej wyroku z 8 grudnia 2011 r., P 31/10, Trybunał Konstytucyjny podsumowując dorobek orzeczniczy w kwestii ochrony ekspektatywy praw majątkowych stwierdził, że "(...) Konstytucja poza gwarancjami nienaruszalności pozostawia prawa nabyte niesłusznie lub niegodziwie, a także bez oparcia w założeniach obowiązującego porządku konstytucyjnego."

Rozdzielenie roszczenia o nabycie prawa, jeśli chodzi o samą zasadę nabycia (ekspektatywę) podlegającą ochronie, i warunki finansowe tego nabycia, dopuścił już Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 października 2000 r., SK 7/00 (OTK 2000/7/256), stwierdzając (w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy), że "(...) rozstrzygnięcie Trybunału ogranicza się tylko do przesądzenia samej zasady, czy skarżącą spółdzielnię można było pozbawić ekspektatywy uzyskania prawa własności, a nie ma potrzeby wnikania w problem sposobu, w jaki dzisiaj miałaby zostać ustalona odpłatność za to uzyskanie", traktując to drugie zagadnienie jako odrębne, pozostające poza zakresem skargi konstytucyjnej.

Podobnie jak w wyroku K 8/98, o ochronie praw nabytych (a zatem i o ochronie ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej) wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 1999 r., K 5/99 (OTK 1999/5/100), stwierdzając, że "Ocena dopuszczalności wyjątków od zasady ochrony praw nabytych wymaga rozważenia, na ile oczekiwanie jednostki, że prawa uznane przez państwo będą realizowane jest usprawiedliwione. Zasada ochrony praw nabytych chroni wyłącznie oczekiwania usprawiedliwione i racjonalne." Trudno w tej konkretnej sprawie za usprawiedliwione oczekiwanie uznać sytuację, w której strona skarżąca oczekuje, że przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nastąpi w oparciu o przepisy pozostające w sprzeczności z Konstytucją, jeżeli o tej sprzeczności orzekł już Trybunał Konstytucyjny, nawet jeśli nastąpiło to po złożeniu wniosku o przekształcenie. Skoro w grę nie wchodzi ochrona praw nabytych (bo tych strona skarżąca jeszcze nie uzyskała), to wobec tego nie można uznać, że mamy do czynienia z ekspektatywą maksymalnie ukształtowaną na dzień złożenia wniosku o przekształcenie (jeśli chodzi o zasady opłaty za przekształcenie), gdyż w tym zakresie ekspektatywa była wadliwa, sprzeczna z porządkiem konstytucyjnym, jeśli orzeczenie o tej sprzeczności zapadło przed wydaniem decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

Z tego też powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie nie podziela zarzutu skargi, że art. 8 ustawy z 2005 r. w całości jest sprzeczny z Konstytucją. Poza tym zakresem art. 8, który w wyroku TK z dnia 8 grudnia 2011 r., P 31/10, został uznany za niezgodny z Konstytucją, w pozostałej części, zdaniem sądu, odpowiada on normom konstytucyjnym. W szczególności, nakazując do spraw wszczętych na podstawie poprzednich ustaw i niezakończonych decyzją ostateczną stosowanie ustawy z 2005 r. w jej obecnym brzmieniu, zapewnia (co do zasady) realizację ekspektatywy nabycia prawa własności, ukształtowanej na podstawie ustawy z 1997 r., a jak wykazano wyżej konstrukcja opłaty za przekształcenie ukształtowana w pierwotnym brzmieniu ustawy z 1997 r. nie podlega ochronie konstytucyjnej, gdyż w tym zakresie ekspektatywa nie może być uznana za ostateczną (maksymalnie ukształtowaną).

Ponadto, jeśli się zważy, że o odmowie przekształcenia użytkowania wieczystego przysługującego skarżącej do przedmiotowej nieruchomości w trybie ustawy z 2001 r. rozstrzygnęła już ostateczna decyzja Prezydenta miasta W. z dnia [...] września 2005 r., nr [...], to nie ma obecnie potrzeby odnoszenia się do zarzutu o możliwości przekształcenia w oparciu o tę ustawę, z pominięciem art. 8 ustawy z 2005 r. W odpowiedzi na końcową tezę skarżącej, że ze względu na jednoczesne obowiązywanie ustawy z 1997 r. i ustawy z 2001 r. przekształcenie powinno w stosunku do skarżącej nastąpić w oparciu o art. 1 ust 1 i 2 ustawy z 1997 r., w zakresie samego istnienia uprawnienia do żądania przekształcenia, a w zakresie odpłatności – w oparciu o ustawę z 2001 r. (przekształcenie nieodpłatne), stwierdzić należy, że żaden z przepisów ustawy z 1997 r. (jeśli hipotetycznie miałaby być ona stosowana co do zasady) nie odsyłał do stosowania art. 1 ust. 1 ustawy z 2001 r. i nie nakazywał nieodpłatnego przekształcenia.

Zauważyć też należy, że Trybunał Konstytucyjny badając zgodność z konstytucją art. 1 ust. 1 ustawy z 2001 r. po wejściu w życie ustawy z 2005 r. postanowieniem z dnia 9 stycznia 2006 r., K 44/04 (OTK-A 2006/1/9) umorzył postępowanie stwierdzając, że "wejście w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego spowodowało nie tylko uchylenie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ale także całkowicie wyłączyło możliwość stosowania jej przepisów", a wszystko to w kontekście art. 8 i art. 9 ustawy z 2005 r. Ponadto w postanowieniu tym Trybunał zauważył, że "w związku z tym, że zarzuty wnioskodawców w niniejszej sprawie oparte są na tezie, iż w ustawie o przekształceniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości brak przepisu przewidującego odpłatność za przekształcenie prawa albo że kwestia ta budzi wątpliwości, Trybunał Konstytucyjny uznaje za celowe przypomnienie swojego stanowiska wyrażonego w wyroku pełnego składu z 12 kwietnia 2000 r. (sygn. K. 8/98, OTK ZU nr 3/2000, poz. 87). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności niektórych przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r. Nr 65, poz. 746) z art. 2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji, uznając, że naruszają one przysługujące gminom prawa majątkowe przez nieprawidłowe uregulowanie kwestii odpłatności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i podkreślając, iż zasadą jest odpłatność takiego przekształcenia."

Wszystkie te argumenty świadczą o tym, że nie można było uznać za usprawiedliwione zarzutów skargi o zastosowaniu art. 8 ustawy z 2005 r. pomimo jego sprzeczności z Konstytucją i niezastosowaniu przepisów ustaw z 1997 r. i z 2001 r.

Uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (art. 138 § 2 k.p.a.) spowodowane zostało natomiast, jak słusznie wskazało SKO, zdezaktualizowaniem się dotychczasowego operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości w celu ustalenia opłaty za przekształcenie. Jak zauważył sam rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia [...] października 2012 r., wobec uchylenia części planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu tzw. [...], w celu ustalenia odpłatności powinna zostać sporządzona nowa opinia o wartości nieruchomości mającej być przedmiotem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność. W opinii rzeczoznawcy określona wartość rynkowa działki nr [...] z obrębu [...] mogła ulec zmianie, gdyż na skutek uchylenia planu wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Sąd podziela pogląd, że ta okoliczność stanowiła podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jako że operat jest dowodem mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, że po przesądzeniu, iż przekształcenie może się odbyć wyłącznie o przepisy ustawy z 2005 r., a więc na warunkach finansowych innych, niż oczekiwała tego strona, musi ona wypowiedzieć się, czy podtrzymuje w takiej sytuacji wniosek o przekształcenie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w wyroku.