Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 964/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 2 pkt 2, art. 29 ust. 10
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1  art. 72, art. 413
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1022 zł (tysiąc dwadzieścia dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 964/09

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], znak [...] powołując się na przepisy art. 5 ust.1 pkt 1, art. 7 ust 2 pkt 2, art. 29 ust 10 i 17 , art.86 ust 2 pkt 4 i ust.10 pkt 2 oraz 99 ust 12 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm. ) – dalej w skrócie " ustawa o VAT" , oraz art. 207 , art. 21 § 1 i § 3 , art. 63 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa ( tj. Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm. ) – dalej w skrócie "OP", określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. w kwocie 76.803 zł, tj. o 48.649 zł wyższej od wykazanej w deklaracji.

Podstawą podjęcia decyzji były ustalenia organu jakie poczynił w toku prowadzonej kontroli w zakresie prawidłowości rozliczeń w tym podatku.

Dokonując kontroli organ ustalił, że podatnik w okresie objętym kontrolą prowadził działalność gospodarczą m.in. polegająca na produkcji betonu oraz transport ciężarowy.

W dniu 9.10.2003 r. A. N. dokonał zakupu samochodu Toyota Land Cruiser od firmy A. Sp.J. w Ł. z przeznaczeniem do działalności gospodarczej, zakwalifikowany jako samochód ciężarowy. Podstawą nabycia była wystawiona faktura VAT nr [...] wskazująca , na wartość netto transakcji wynosi 221.131,- zł , podatek VAT 48.648,82 zł. Auto zostało ujęte w rejestrze zakupu środków trwałych a podatnik otrzymaną fakturę VAT, dokumentującą zakup samochodu rozliczył w deklaracji VAT-7 za grudzień 2003 r.. Samochód ten był następnie przedmiotem umowy darowizny z dnia 14.03.2007 r. a obdarowanym byłą J. Ł.-N. , żona podatnika. Umowa zawierała postanowienia na mocy, których wartość darowizny ustalono na 100.000,- zł , wydanie przedmiotu darowizny miało nastąpi w ciągu 2 dni od zawarcia umowy a także, że auto jest wolne od praw osób trzecich. 27 marca 2007 r. obdarowana złożyła stosowne zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu organowi podatkowemu. Umowa darowizny zawierała adnotację organu administracji Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów Urzędu Miasta Ł., wskazującą, że żona podatnika auto zarejestrowała 10.01.2008 r.. Weryfikacja prowadzonej dokumentacji podatnika przez organ wykazała ,że opisana wyżej darowizna nie została ujęta w złożonej deklaracji VAT-7 za marzec. Powołując się na przepisy art. 5 ust 1 pkt 1 i art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT organ uznał ,że jest to transakcji podlegająca opodatkowaniu tym podatkiem, a podstawą opodatkowania jest cena nabycia o czym stanowi art.29 ust.10 ustawy. Wobec tego stosując stawkę podstawową 22%, po myśli art. 41 ust 1 ustawy o VAT, organ wyliczył, że podatek wynosi 48.648,82 zł.

W dalszej kolejności organ ustalił, że strona błędnie rozliczyła import usług, tj. montaż i remont urządzeń do produkcji betonu udokumentowany fakturą wystawioną przez B. Cz a.s. z siedzibą w Czechach , [...]. Transakcja została przyjęta do rozliczenia według wartości netto. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 17 ustawy o VAT podstawa opodatkowania w imporcie usług jest to kwota , którą usługobiorca obowiązany jest zapłacić. Organ wskazał na prawidłowy sposób rozliczenia tej transakcji.

O powyższej decyzji strona wniosła odwołanie żądając jej uchylenia. Z uzasadnienia odwołania wynikało ,że organ nieprawidłowo wskazał ,że strona nie skorzystała z uprawnienia do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji ( art. 123 § 1 i art. 200 § 1 OP ) na dowód czego przedstawiono kserokopie pisma z 29.09.2008 r., pn. Uwagi do protokołu kontroli z 22.09.2008 r.. Podatnik podniósł, że podatek wyliczono nieprawidłowo gdyż samochód został wydany obdarowanej w 2008 r. gdyż do lutego 2008 r. był przedmiotem zajęcia dokonanego przez tutejszy organ podatkowy, co wykluczało swobodnie nim dysponowanie. Przede wszystkim jednak zakwestionowano fakt przyjęcia do podstawy opodatkowania ceny nabycia z faktury wystawionej przez sprzedawcę samochodu. W ocenie podatnika, skoro auto było wykorzystywane w działalności gospodarczej przez 5 lat to jego wartość w chwili darowizny stanowiła co najwyżej 30% ceny zakupu, i ta wielkość powinna być wzięta poda uwagę przy określaniu daniny. Sposób rozliczenia podatku w pozostałym zakresie , zdaniem strony, był prawidłowy.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w jej uzasadnieniu ,że spór koncentruje się wokół dwóch zagadnień : daty wykonania darowizny oraz sposobu ustalenia podstawy opodatkowania. W kwestii pierwszej, zaakceptował stanowisko organu I instancji , z którego wynika ,że zgromadzone dowody, w tym w postaci zapisów umowy darowizny wskazują jednoznacznie, że pojazd został przekazany żonie podatnika w 2007 r. , a nadto , wskazuje na to fakt dokonanego zgłoszenia do organu podatkowego w marcu 2007 r. o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z1, celem skorzystania z instytucji zwolnienia od podatku od spadków i darowizny na podstawie art. 4a ( ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn , tj. Dz.U.z 2009 r. nr 93, poz. 768) . Wywiedziono , że dla tego podatku na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia prze darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego , notarialnego a razie zawarcia umowy bez zachowania tej formy – z chwilą spełnienia świadczenia. Powyższe zdaniem organu II instancji nakazuje przyjąć, że skoro w deklaracji wskazano na 14 marca 2007 r. jako datę powstania obowiązku podatkowego to jest to jednoznaczne z uznaniem , że w tej dacie pojazd został przekazany obdarowanej. Odnosząc się do zarzutu braku możliwości przekazania auta wcześniej z uwagi na to ,że stanowiło ono przedmiot zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym organ podniósł ,że z treści zapisów umowy wynika zupełnie coś innego, a mianowicie to ,że przedmiot darowizny , "..........jest wolny od praw osób trzecich" ( § 1 umowy ), co należy rozumieć ,że nie był przedmiotem zajęcia, a nadto, organ dysponuje pismem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 27 stycznia 2009 r., iż nie zastosowano środka egzekucyjnego w postaci zajęcia samochodu marki Toyota Land Cruiser. Twierdzenie przeciwne o tym fakcie, nie poparte dowodami, jest gołosłowne.

W świetle przytoczonej argumentacji organ nie zgodził się z podatnikiem, że w sprawie powinien zastosować przepis art. 29 ust 10 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 roku., jak również i nie podzielił tego zarzutu odwołania , który wskazywał na konieczność uwzględnienia zużycia samochodu, a zatem , że do podstawy nabycia winna być przyjęta wartość z uwzględnieniem tej okoliczności. Skoro przepis miał jednoznaczne brzmienie w roku 2007, nie mogła być zastosowana inna podstawa opodatkowania niż wymieniona w nim, tj. cena nabycia towaru ( auta ), w ocenie organu.

W dniu 1 października 2009 r. skargę do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji wniósł podatnik, w której zarzucił naruszenie art. 72 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. , obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. na podstawie art. 413 , a nadto art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej , wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania. W konkluzji domagał się uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnień podniósł, że wobec nie wzięcia poda uwagę stanowiska strony wyrażonego w "Uwagach do protokołu kontroli" - wydając decyzję pominięto stronę , co potwierdza treść decyzji, jednakże rozstrzygnięcia wymagają dwa zagadnienia : po pierwsze, problem daty, w której możliwe było wykonanie darowizny , a zatem problem treści art. 29 ust. 10 ustawy o VAT ; po wtóre, problem przepisów jakie powinny mieć odniesienie do stanu faktycznego, bez względu na datę darowizny.

Oznacza to, że w zakresie pierwszego zagadnienia a mianowicie treści przepisu z 2008 r. (wówczas wykonano darowiznę), podstawą do wyliczenia daniny będzie wartość = kosztowi wytworzenia, określonemu w momencie dostawy tych towarów, a zatem, byłaby to cena rynkowa samochodu z chwili wykonania darowizny, czyli ok. 30 % wartości samochodu. W odpowiedzi na stanowisko organu o braku zajęcia auta skarżący załączył kserokopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwolnieniu spod zajęcia środka transportu ( przedmiotowego auta ), skierowanego do Urzędu Miasta Ł. Oddziału Ewidencji Pojazdów, z którego wynikało, że pismo to wpłynęło do Urzędu Miasta Ł. 30.11.2007 r. , które strona otrzymała znacznie później , co skutkowało ,że " zarejestrowanie samochodu – wykonanie darowizny mogło nastąpić już w roku 2008 " .

W odniesieniu do drugiej kwestii , skarżący wywiódł ,że koniecznym jest przeanalizowanie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady , i powołał się na art. 72 tego aktu, z którego wynika, że określa on wartość wolnorynkową , która winna być przyjęta przez organ w niniejszej sprawie. Zdaniem strony winna to być w okolicznościach sprawy "cena wynikająca z gazety lub innego podobnego źródła".

Dodał, że pomiędzy ustawodawstwem polskim a prawem wspólnotowym istnieje rozbieżność regulacji, a Polska zobowiązała się do harmonizacji prawa wspólnotowego. Ta kategoria ekonomiczna w ocenie podatnika uwzględnia utratę wartości towaru w czasie jego eksploatacji, a ustawodawcy polskiemu przyświeca wyłącznie cel fiskalny, z którym strona zgodzić się nie może. Wskazując na tą argumentację skarżący kwestionuje wydaną decyzję. Końcowo podnosi , po raz kolejny, że w sprawie należy zastosować przepisy w brzmieniu z 2008 roku albowiem w tym okresie wykonano darowiznę , oraz nie podziela argumentacji organu o konieczności przyjęcia do podstawy obliczenia podatku VAT ceny nabycia z faktury bez uwzględnienia okresu jego użytkowania prze lat 5.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, dodatkowo wskazując, że brak informacji o zajęciu auta w postępowaniu egzekucyjnym był bez znaczenia dla rozpoznania sprawy gdyż o tym zadecydowały zapisy umowy darowizny oraz czynności podjęte przez obdarowaną, polegające na zgłoszeniu faktu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych . Natomiast w kwestii dotyczącej zgodności przepisów ustawy o VAT z Dyrektywą wskazano ,że rolą organów podatkowych jest jedynie stosowanie przepisów prawa , a nie rozstrzyganie o ich zgodności z przepisami prawa wspólnotowego, co oznaczałoby wkroczenie w obszary zarezerwowane dla sądów i trybunałów. Skoro przepis art. 29 ust 10 w 2007 r. ustawy o VAT brzmiał w sposób, w jaki przytoczyły go organy, to nie mogły go nie zastosować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że

organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Zgromadzone dowody dawały pełną podstawę od przyjęcia, że darowizna samochodu dokonana przez podatnika została wykonana w 2007 roku . Wbrew temu co twierdził skarżący ustaleniu temu nie przeczy to ,że samochód stanowił przedmiot zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co utrudniało a wręcz uniemożliwiało nim dysponowanie przez obdarowaną i dopiero z dniem rejestracji pojazdu tj. 10.01.2008 r. doszło do faktycznego jego wydania , a zatem, że z tym dniem wstąpił skutek rzeczowy wskazanej umowy. Organy prawidłowo przyjęły interpretując postanowienia umowy darowizny oraz podjętej czynności przez żonę podatnika – obdarowaną, przedmiotem , której było złożone zgłoszenie do właściwego organu podatkowego o nabyciu rzeczy i praw majątkowych, w którym jednoznacznie wskazano w poz. 68 deklaracji SD-Z1 , której wpływ do organu odnotowano 27.09.2007 r. ,że nabyła ona samochód szczegółowo opisany w deklaracji . Stanowisko to wsparte jest powołanymi przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, z których wynika ( art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków obowiązek darowizn ) ,że obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Taki stan zaistniał w okolicznościach sprawy i trudno przyjąć, że składająca deklarację poświadczała nieprawdę.

Stanowisko skarżącego o tym ,że istniejące zajęcie samochodu stanowiło przeszkodę w dysponowania nim , a przez to czyniło niemożliwym wystąpienie skutku w postaci jego wydania uprawnionej, jest zdaniem sądu nie do zaakceptowania gdyż prowadzona egzekucja i stosowany środek mają jedynie na celu zachowanie rzeczy przed jej utratą , tym samym udaremnienie ewentualnej egzekucji , nie wpływają jednakże na sferę praw właściciela do dysponowania rzeczą i korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem w sensie fizycznym. Pogląd ten jest ugruntowany w doktrynie gdzie przyjmuje się, że przez zajęcie nie następuje zmiana prawa własności, gdyż zajęta rzecz ruchoma pozostaje nadal własnością dotychczasowego właściciela. Ograniczenie praw dotychczasowego właściciela wiążę się jedynie z skutkami proceduralnymi zajęcia ( Roman Hauser, Zbigniew Leoński , Egzekucja administracyjna , Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1995 ) .

Wreszcie, nie należy zapominać, że darczyńca w sporządzonej umowie jednoznacznie oświadczył, że samochód wolny jest od praw osób trzecich

Tym samym sformułowany zarzut skargi domagający się przyjęcia poprzez wykazanie ,że do wykonania darowizny doszło w 2008 r. z chwilą rejestracji auta , oraz że organy nieprawidłowo zastosowały krajowe prawo materialne w brzmieniu z 2007 r., zamiast zastosować w brzmieniu roku 2008, jest niezasadny.

Jak wynika z powyższego nie to stanowi o skuteczności skargi lecz uchybienie przepisom prawa materialnego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podstawą materialnoprawną wydania decyzji stanowiły następujące przepisy w brzmieniu obowiązującym w roku 2007. Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT , zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie natomiast do art. 7 ust. 2 pkt 2 ww ustawy przez dostawę towarów rozumie się także przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z jego prowadzeniem , w tym wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia , w tym darowizny – jeśli od tych czynności podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z kolei, po myśli art. 29 ust 10 wskazanej ustawy w takim przypadku podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów , a gdy cena nabycia nie istnieje , koszt wytworzenia określony w momencie dostawy tych towarów. Stosując się do ich treści organy podatkowe przyjęły, że podstawą opodatkowania jest cena nabycia a więc cena wynikająca z faktury wystawionej przez sprzedawcę auta, a do wyliczenia podatku zastosowały stawkę podstawową 22%, z powołaniem się na przepis art. 41 ust 1 ustawy o VAT. W odniesieniu do powołanego w skardze zarzutu braku przeanalizowania sprawy poprzez pryzmat przepisów wspólnotowych, organ skonstatował, że jego rola koncentruje się jedynie na stosowaniu prawa a nie rozstrzyganiu ich zgodności z przepisami prawa wspólnotowego. Z tym twierdzeniem zgodzić się nie można, a zarzutowi skargi opartemu na tej przesłance nie sposób odmówić racji. Przed przystąpieniem do oceny wydanej decyzji z tego punktu widzenia koniecznym jest rozstrzygnięcie pewnych kwestii wstępnych.

Przystąpienie z dniem 1 maja 2004 r. Polski do Unii Europejskiej spowodowało daleko idące skutki, między innymi w sferze prawa krajowego. Polską przestrzeń prawną wypełnia bowiem od tego czasu jeden porządek prawny o charakterze multicentrycznym, obejmujący dotychczasowy system prawa narodowego oraz system wspólnotowy (Ewa Łętowska, Europejski Przegląd Sądowy, 1/2005). Należy przypomnieć, że organy podatkowe, jak każde organy władzy publicznej, są zobowiązane działać na podstawie prawa zgodnie z art. 120 O.p. Wynika to też z art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy winny działać nie tylko na podstawie, ale i w granicach prawa. Oczywistym jest, że prawo obejmuje swym zakresem normy materialne, jak i procesowe. Najogólniej ujmując źródłami prawa, w tym prawa podatkowego, według najwyższego aktu, jakim jest Konstytucja, jest sama Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego (art. 87 Konstytucji RP). W systemie prawa stanowionego, w chwili obecnej, w pierwszym rzędzie z pojęciem prawa należy wiązać nie tylko przepisy stanowione i stosowane przez uprawnione polskie organy władzy w ramach krajowego systemu prawa, ale również przez instytucje Wspólnoty Europejskiej. Od dnia 1 maja 2004 r. nasze państwo na podstawie art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864, ) jest związane, po pierwsze, postanowieniami Traktatów założycielskich w tym Traktatem Ustanawiającym Wspólnotę Europejską (Dz. U.04.90.864/2) (TWE) jako pierwotnym prawem wspólnotowym, po drugie, aktami przyjętymi przez instytucje Wspólnot (wtórnym prawem wspólnotowym) i po trzecie, co jest w pewnym sensie nowością, wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego wynikającą z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości – dalej w skrócie "ETS". Związanie prawem wspólnotowym zostało sprecyzowane w art. 10 TWE zawierającym zasadę lojalności. W związku z tym należy stwierdzić, że po 1 maja 2004 r. pojęcie prawa obowiązującego w Polsce obejmuje nie tylko prawo krajowe, ale też prawo wspólnotowe pierwotne i wtórne. Przy czym, w systemie , w jakim funkcjonują obecnie krajowe organy władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, nie jest kwestionowana sama zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego rozumiana najszerzej, została zaprezentowana w orzecznictwie ETS w wyrokach w sprawach van Gend & Loos, Costa, Simmenthal, Foto-Frost, Internationale Handelsgesellschaft GmbH, Factortame (wyroki te zostały zacytowane i omówione przez A. Wróbel (w) A.Wróbel (red.) Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, Zakamycze 2005, ). Stwierdzono tam, że postanowienia prawa wspólnotowego wiążą przed prawem krajowym nie tylko państwa członkowskie, ale także ich obywateli. Tym samym przyjęto, że zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym sprowadza się do zakazu nie tylko stosowania, ale też stanowienia i utrzymywania w mocy przepisów krajowych sprzecznych z prawem wspólnotowym. Z zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wynika wniosek, że krajowy organ władzy stosując prawo jest zobowiązany pominąć normę krajową w zakresie , w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową. Oznacza to, że zastosowanie prawa wspólnotowego w sprawach podatkowych nie jest obowiązkiem tylko sądów administracyjnych, ale także organów władzy państwa, czyli organów podatkowych. Wynika to z faktu, jak wskazano wyżej, że organy podatkowe maja obowiązek przestrzegania prawa i działania w jego granicach. Również instytucja prowspólnotowej wykładni norm krajowych ma swe oparcie w orzecznictwie ETS (sprawy Impresa Construzioni C-111/75, von Colson C-14/83, Harz C-79/83, Kolpinghuis C-80/86, Murphy C-157/86, Marleasing C-106/89) i art. 10 TWE. Chodzi tu o nadanie przepisom prawa krajowego przez organy danego państwa stosujące prawo - organy administracji, w tym organy podatkowe i sądy - takiego sensu, przy którym wystąpi zgodność z normami prawa wspólnotowego (zob. S. Biernat Wykładnia prawa krajowego zgodnie z prawem Wspólnot Europejskich, Toruń 1998, s. 131). Przyjmuje się przy tym, że nie uwzględnienie prawa wspólnotowego przez organy podatkowe i zapłata z tego powodu przez podatnika określonej kwoty wymierzonego podatku, w przypadku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, który zastosował prawo wspólnotowe, jest naruszeniem prawa, co może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej państwa w takiej indywidualnej sprawie podatkowej.

W ocenie Sądu przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy niezbędne jest ustalenie wzajemnego stosunku pomiędzy ustawą o podatku od towarów i usług z 2004 r. a Dyrektywą 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 roku w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ( Dz.U. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm. ) – określanej w skrócie " Dyrektywa 112". Ponadto, koniecznym jest także rozważenie możliwości dokonania przez organy administracji publicznej samodzielnej oceny, czy przepisy prawa krajowego są zgodne z normami prawa wspólnotowego w niniejszej sprawie, wskazanej Dyrektywy 112 , a w razie stwierdzenia istniejącej niezgodności – możliwości bezpośredniego zastosowania przez organ podatkowy normy wspólnotowej, przy jednoczesnej odmowie zastosowania przepisu krajowego.

Kwestie te wobec przytoczonej wyżej argumentacji, wydają się być przesądzone.

Pokazuje to, że w okolicznościach sprawy organy podatkowe nie przeprowadziły odpowiednich ustaleń i nie rozpatrzyły sprawy również przy uwzględnieniu prawa Unii Europejskiej , choć były do tego zobowiązane, bezzasadnie twierdząc ,że nie maja do tego prawa.

Przechodząc na grunt okoliczności sprawy , której stan faktyczny w ocenie sądu został prawidłowo ustalony, organy pominęły dokonując jego subsumcji, regulacje wspólnotowe , wskazaną Dyrektywę, nie dociekając czy pomiędzy nią a regulacjami krajowymi nie zachodzi kolizja tego rodzaju, która nakazywałaby odmówić zastosowania prawa krajowego ze względu na interes podatnika.

Z art. 413 Dyrektywy 112 wynika, że wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. . Z kolei art. 414 mówi ,że jest ona skierowana do państw członkowskich. Natomiast art. 412 zobowiązuje państwa członkowskie ażeby wprowadziły w życie w terminie do 1 stycznia 2008 r. przepisy ustawowe , wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 2 ust 3, art. 44, art. 59 ust. 1 , art. 399 i załącznika III pkt 18, rzeczonej dyrektywy.. Oznacza to, że poza obszarem ściśle określonym przepisami prawa , pozostawionym na transpozycję przepisów krajowych do przepisów Dyrektywy 112, pozostałe przepisy działają ze skutkiem od 1 stycznia 2007 r., i to z prawem pierwszeństwa przed prawem krajowym , o czym wskazano wyżej. Jednocześnie orzecznictwo Europejskiego Trybunały Sprawiedliwości wykształciło warunki, na jakich przepisy Dyrektywy mogą być bezpośrednio stosowane, a mianowicie muszą być wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe, muszą z nich wynikać prawa jednostek wobec państwa, wreszcie upłynął termin na ich implementację ( w niniejszej sprawie warunek nieobowiązujący ). Kwestia dotycząca określenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług w odniesieniu do czynności określonych w art.7 ust 2 ustawy o VAT została w Dyrektywie 112 opisana w art. 74, przy czym jak wynika z brzmienia polskiej ustawy, implementacja ta w ujęciu formalnym, a wiec w akcie prawnym obowiązującym w kraju znalazła swój wyraz dopiero począwszy od 1 stycznia 2008 r. wbrew postanowieniom Dyrektywy.

Przepis art.74 Dyrektywy 112 nawiązując do czynności rozporządzających majątkiem przedsiębiorcy wykorzystywanym w prowadzonym przedsiębiorstwie, w stosunku do których przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego, w warunkach opisanych w art. 16 Dyrektywy, a więc kiedy przekazuje je nieodpłatnie, co jest uznawane za odpłatną dostawę towarów , stanowi ,że podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych lub, w przypadku braku ceny nabycia , koszt wytworzenia , określone w momencie , gdy ma miejsce wykorzystanie , przekazanie lub zatrzymanie tych towarów. Z brzmienia art. 74 Dyrektywy 112 wynika jasno, że traktując o cenie nabycia lub cenie wytworzenia odwołuje się on do dnia wykorzystania, przekazania lub zatrzymania towarów , na co wskazuje sformułowanie

" ....określone w momencie , gdy ma miejsce wykorzystanie, przekazanie lub zatrzymanie." Jest to zupełnie odmienne ujęcie podstawy opodatkowania niż opisane w ustawie o VAT w brzmieniu obowiązującym w roku 2007 ( art. 29 ust.10 ), nawiązującej do ceny nabycie a więc ceny w ujęciu historycznym bez uwzględnienia okoliczności wpływających na zużycie towaru, a zatem utratę jego wartości . Piśmiennictwo wskazuje na tzw. aktualna wartość konsumpcyjną towaru, które jest znacznie niższa niż w momencie nabycia przez podatnika ( por. Dyrektywa VAT 2006/112/WE Komentarz 2008 pod red.J. Martiniego , str. 396 do 399 ). Mając to na uwadze zdaniem sądu skoro ustawodawca unijny nie dał czasu ustawodawcy krajowemu na implementację tej regulacji prawnej , przyjąć należy ,że obowiązywała ona także w roku 2007 tj. od chwili wejścia w życie Dyrektywy 112, a organy podatkowe działając na podstawie obowiązującego prawa ( art. 120 OP ) , w rozumieniu wcześniej wskazanym, powinny dokonać samodzielnej oceny prawno-podatkowej ustalonego stanu faktycznego i skutków z niej wynikających, w oparciu o postanowienia Dyrektywy 112 ( art. 74 ) i odmówić zastosowania prawa krajowego, skoro pozostawało w sprzeczności z prawem krajowym , co wynika z zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Jak wskazuje uzasadnienie decyzji organ nie sprostał temu celowi a wręcz uchylił się od niego, argumentując, że nie posiada stosownego w tym zakresie imperium.

Zdaniem sądu przedstawiona w uzasadnień analiza przepisów prowadzi to wniosku ,że określony w decyzji podatek od towarów i usług wymierzony skarżącemu, związany z uczynioną darowizną nie uwzględniał regulacji unijnych, co oznacza, że organ naruszył prawo materialne poprzez niezastosowanie art. 74 Dyrektywy 112 i zastosowanie art. 29 ust 10 ustawy o podatku od towarów i usług, i to w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzygając sprawę nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie uznał za właściwą regulację prawną, przemawiająca za zasadnością skargi, wskazaną przez stronę, a mianowicie art. 72 Dyrektywy 112. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm ) – dalej w skrócie " ppsa" , oznacza, że sąd bada z urzędu w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej , co upoważniło sąd w niniejszej sprawie do uwzględnienia skargi z powodu uchybienia innym przepisom niż te , które wskazano w piśmie procesowym. W ocenie sądu doszło także do naruszenia zasady wyrażonej w art. 121 § 1 OP albowiem nie wzbudza zaufania do administracji podatkowej fakt, iż w ramach podejmowanych czynności uchylają się od stosowania obowiązującego prawa, poprzez formułowanie twierdzeń o braku posiadanych uprawnień w zakresie rozstrzygania o zgodności stosowanych przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Tym samym organ naruszył art. 120 OP poprzez wyłączenie z dokonywanej subsumcji przepisy unii europejskiej.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania organ podatkowy w toku ponownego rozpoznania sprawy weźmie pod uwagę dokonaną przez Sąd ocenę prawna wskazującą na właściwe regulacje prawne, które winny być w sprawie zastosowane przy ustalaniu podstawy opodatkowania uczynionej przez skarżącego darowizny

( podstawa opodatkowania ) , i stosując się do niej ustali właściwą cenę samochodu odpowiadającą jego wartości, skorygowaną na okres przekazania auta ( miesiąc, w którym zawarto umowę darowizny ), przy uwzględnieniu postanowień umownych, traktujących o wartości przedmiotu darowizny, a następnie określi właściwą wysokość przypadającego podatku od towarów i usług od dokonanej dostawy , co znajdzie swój wyraz w prawidłowo określonym zobowiązaniu podatkowym za marzec 2007 roku.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania), jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co wynika z art. 152 p.p.s.a. . W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z 134 i art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.

t.n.