Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 789/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem prowadzi postępowanie zabezpieczające do majątku R.N. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z dnia 14 maja wystawionego na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r.

Podstawą wystawionego zarządzenia zabezpieczenia jest decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r., którą określono skarżącemu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości objętej KW nr [...] wraz z kwotą odsetek za zwłokę należnych od w/w zobowiązania wyliczonych na dzień wydania decyzji, a także dokonano zabezpieczenia na majątku podatnika kwoty tych zobowiązań w łącznej wysokości 278.996,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę wynoszącymi na dzień wydania decyzji 113.876,00 zł.

Celem zabezpieczenia należności objętej w/w zajęciem, Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził zawiadomienia:

1) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A.. Z odpowiedzi banku z dnia 2 lipca 2019 r. wynika, że realizacja zabezpieczenia nie była możliwa z uwagi na brak środków. Wydruk w/w zawiadomienia wraz z odpisem zarządzenia zabezpieczenia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

2) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "C" S.A.. Z odpowiedzi banku z tego samego dnia wynika, że realizacja zabezpieczenia nie była możliwa z uwagi na brak środków. Wydruk w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

3) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "B" S.A.. Z odpowiedzi banku z tego samego dnia wynika, że realizacja zabezpieczenia nie była możliwa z uwagi na brak środków. Wydruk w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

4) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zajęciu zabezpieczającym udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - "D" Sp. z.o.o. z siedzibą w G. Z odpowiedzi "D" Sp. z .o.o. wynika, że zajęcie nie mogło zostać zrealizowane. Odpis w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

5) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zajęciu zabezpieczającym wynagrodzenia za pracę w "D" Sp. z.o.o. z siedzibą w G. Z odpowiedzi "D" Sp. z .o.o. wynika, że zajęcie nie mogło zostać zrealizowane. Odpis w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

6) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zajęciu zabezpieczającym udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - "E" Sp. z .o.o. z siedzibą w G. Z odpowiedzi "E" Sp. z .o.o. wynika, że zajęcie nie mogło zostać zrealizowane. Odpis w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

7) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zajęciu zabezpieczającym wynagrodzenia za pracę w "E" Sp. z.o.o. z siedzibą w G. Z odpowiedzi "E" Sp. z .o.o. wynika, że zajęcie nie mogło zostać zrealizowane. Odpis w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

8) nr [...] z dnia 14 maja 2019 r. o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 28 września 2018 r. w Urzędzie Skarbowym. Odpis w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r.,

9) nr [...] z dnia 13 stycznia 2020 r. o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "F" S.A. W aktach sprawy brak jest odpowiedzi na zawiadomienie. Odpis w/w zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 28 maja 2019 r..

Pismem z dnia 3 czerwca 2019 r. R.N. wniósł zarzuty do prowadzonego postępowania zabezpieczającego - wykonania i nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oraz niedopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych. Postanowieniem nr [...] z dnia 3 lipca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniesione przez skarżącego zarzuty w zakresie wykonania i nieistnienia obowiązku za niedopuszczalne, a w odniesieniu do niedopuszczalności postępowania zabezpieczającego i niedopuszczalności zastosowanych środków zabezpieczających za nieuzasadnione. W/w postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 lipca 2019 r..

Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. skarżący złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o umorzenie postępowania zabezpieczającego. W treści wniosku skarżący podnosił, że zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. z sprzedaży nieruchomości przedawniło się, gdyż postępowanie karno-skarbowe, przerywające bieg przedawnienia zostało wszczęte mimo zapłaty przez skarżącego całej kwoty zaległego podatku wraz z odsetkami w wysokości 246.000,00 zł.

Postanowieniem nr [...] z dnia 4 marca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z dnia 14 maja 2019 r.

Nie zgadzając się z w/w rozstrzygnięciem prawnym skarżący złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zażalenie z dnia 27 marca 2020 r.. Podtrzymał w nim swoje stanowisko zawarte w pismach w toku sprawy w zakresie zapłacenia całej kwoty podatku wraz z odsetkami, braku podstaw do wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz przedawnienia zobowiązania i wskazał na nieprawidłowości w toku postępowania karnoskarbowego. W konsekwencji wniósł o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzenie postępowania zabezpieczającego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia 8 czerwca 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 4 marca 2020 r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z dnia 14 maja 2019 r..

W uzasadnieniu wskazano, że należność za 2013 r. uległaby przedawnieniu wraz z dniem 31 grudnia 2019 r. w przypadku braku zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia. W realiach niniejszej sprawy bieg terminu przedawnienia został zawieszony nie jak podnosił organ egzekucyjny w dniu 13 czerwca 2019 r. tj. w dniu wszczęcia postępowania karnoskarbowego, lecz na mocy art. 70 § 6 pkt 4 w dniu doręczenia zarządzenia zabezpieczenia tj. w dniu 28 maja 2019 r.. Do dnia wydania niniejszego postanowienia bieg terminu pozostaje zawieszony.

Odnosząc się do zarzutu zapłaty przez całej kwoty podatku wraz z odsetkami w kwocie 246.000,00 zł w listopadzie i grudniu 2018 r. organ stwierdził, że w dniu wyegzekwowania w/w części należności w obrocie prawnym była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 28 września 2018 r., określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości 180.500,00 zł, tytułem odpłatnego zbycia nieruchomości. Decyzja ta została uchylona do ponownego rozpatrzenia decyzją Dyrektora lzby nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r.. Następnie decyzją organu podatkowego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r. określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013, tytułem odpłatnego zbycia nieruchomości na kwotę 281.200,00 zł wraz z odsetkami liczonymi na dzień 26 kwietnia 2019 r. w kwocie 114.776,00 zł oraz o zabezpieczeniu na majątku na łączną kwotę 392.872,00 zł. Na podstawie tej decyzji wystawiono w dniu 14 maja 2019 r. zarządzenie zabezpieczenia nr [...] na łączną kwotę 392.872,00 zł. W/w kwota 246.000,00 zł została zabezpieczona w toczącym się postępowaniu zabezpieczającym łącznie zabezpieczono środki pieniężne w wysokości 248.380,14 zł, wraz z odsetkami od zabezpieczonych kwot na dzień 8 czerwca 2020 r. w wysokości 1.221.61 zł. W chwili obecnej w obrocie prawnym znajduje się decyzja nr [...] z dnia 29 maja 2019 r., określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w należności głównej w wysokości 281.200.00 zł.

Zgłoszone zarzuty odnośnie prowadzonego postępowania karnoskarbowego nie mogą być badane w toku niniejszego postępowania zabezpieczającego, gdyż postępowanie karnoskarbowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania zabezpieczającego.

Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia 8 czerwca 2020 r..

W treści skargi skarżący zarzucił naruszenie zasad zaufania i praworządności, wyrażonych w art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania zabezpieczającego, w sytuacji braku podstaw do określenia zobowiązania podatkowego oraz naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., poprzez odmowę umorzenia postępowania zabezpieczającego. Strona wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;

2) przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zlecenia czynności dowodowych przez organ odwoławczy w postępowaniu podatkowym;

3) wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wykonania decyzji zabezpieczającej nr [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r., z uwagi na fakt, że jej wykonywanie może spowodować szkodę i trudne do odwrócenia skutki;

4) zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Odnosząc się do najdalej idącej kwestii w sprawie, Sąd wskazuje, że w zakresie przedawnienia zobowiązania zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.) - dalej O.p., zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedmiotowa należność za 2013 r. uległaby przedawnieniu wraz z dniem 31 grudnia 2019 r. w przypadku braku zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia. W realiach niniejszej sprawy bieg terminu przedawnienia został zawieszony nie jak podnosił organ egzekucyjny, w dniu 13 czerwca 2019 r. w dniu wszczęcia postępowania karnoskarbowego, lecz jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu na mocy art. 70 § 6 pkt 4 O.p., w dniu doręczenia skarżącemu zarządzenia zabezpieczenia tj. w dniu 28 maja 2019 r..

Z tej przyczyny Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące tego problemu, są niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu zapłaty przez skarżącego całej kwoty podatku wraz z odsetkami w kwocie 246.000,00 zł, w listopadzie i grudniu 2018 r., prawidłowo na podstawie zgromadzonych dowodów, organ stwierdził, że w dniu wyegzekwowania w/w części należności w obrocie prawnym była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 28 września 2018 r., określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości 180.500,00 zł, tytułem odpłatnego zbycia nieruchomości. Decyzja ta, została uchylona do ponownego rozpatrzenia decyzją Dyrektora lzby nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r.. Następnie decyzją organu podatkowego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r. określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013, tytułem odpłatnego zbycia nieruchomości na kwotę 281.200,00 zł wraz z odsetkami liczonymi na dzień 26 kwietnia 2019 r. w kwocie 114.776,00 zł oraz o zabezpieczeniu na majątku na łączną kwotę 392.872,00 zł. Na podstawie tej decyzji wystawiono w dniu 14 maja 2019 r. zarządzenie zabezpieczenia nr [...] na łączną kwotę 392.872,00 zł. W/w kwota 246.000,00 zł została zabezpieczona w toczącym się postępowaniu zabezpieczającym - łącznie zabezpieczono środki pieniężne w wysokości 248.380,14 zł, wraz z odsetkami od zabezpieczonych kwot na dzień 8 czerwca 2020 r. w wysokości 1.221.61 zł.

Należy pamiętać, że postępowanie zabezpieczające uregulowane w art. 154-168 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest postępowaniem, którego głównym celem jest zabezpieczenie przyszłych interesów wierzycieli. Postępowanie to nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, a jedynie stwarza pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania tego obowiązku.

Jak wynikało z akt sprawy, w obrocie prawnym znajdowała się decyzja nr [...] z dnia 29 maja 2019 r., określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w należności głównej w wysokości 281.200.00 zł.

Sąd zwraca także uwagę, że zgłoszone zarzuty odnośnie prowadzonego postępowania karnoskarbowego nie mogą być badane w toku niniejszego postępowania zabezpieczającego, gdyż postępowanie karnoskarbowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania zabezpieczającego, prowadzonym w oparciu o przepisy prawa. Wszelkie zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania karnoskarbowego powinny być zatem podnoszone wyłącznie w toku tego postępowania.

Odnosząc się zaś do zarzutów podnoszonych w uzasadnieniu skargi, Sąd stwierdza, że kwestie dotyczące prawidłowości w toku postępowania podatkowego, polegające na błędnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wszczęciu postępowania zabezpieczającego wyłącznie w celu przerwania biegu przedawnienia należności i wynikające z tego naruszeń art. 6 i art. 8 K.p.a. powinny być podnoszone przez skarżącego nie w toku postępowania zabezpieczającego, będącego postępowaniem o charakterze wykonawczym, lecz w toku postępowania podatkowego.

W zakresie twierdzeń skarżącego co do braku dostępu do majątku, z którego mógłby zapłacić zobowiązania podatkowe poprzez zablokowanie posiadanych źródeł i zasobów finansowych, Sąd wskazuje, że organ stwierdził, iż zastosowane środki zabezpieczające skierowane do składników majątkowych skarżącego były nieskuteczne z uwagi na brak środków na rachunkach bankowych podlegających zabezpieczeniu oraz na brak wierzytelności pieniężnych, które mogłyby być zabezpieczone.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tej sytuacji skargę - jako niezasadną - należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).