Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2015/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 134, art. 141 § 4, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 244 § 1, art. 245
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity
article: art. 76 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Spółki z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 682/12 w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. w G. na postanowienie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy wydania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Spółki z o.o. w G. na rzecz Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 682/12 oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca Spółka) na postanowienie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej o wydanie pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 50 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 2002 r. o produktach Biobójczych (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 252) odmówił wydania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego "[...]".

W dniu [...] września 2011 r. wpłynęło do Urzędu Rejestracji zażalenie skarżącej na niezałatwienie przedmiotowej sprawy w terminie, przekazane zgodnie z właściwością przez Ministra Zdrowia. Pismem z dnia [...] października 2011 r. organ poinformował skarżącą, iż zażalenie jest bezzasadne, gdyż w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r. o odmowie wydania pozwolenia. Z uwagi na fakt, iż organ nie otrzymał potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. ani zwrotu przesyłki, zwrócił się w dniu 17 października 2011 r. do Poczty Polskiej z pismem reklamacyjnym.

Pismem z 25 października 2011 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w sprawie o wydanie pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego "[...]". Wyrokiem z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt VI SAB/Wa 245/11 Sąd oddalił skargę na bezczynność.

W dniu 3 listopada 2011 r. organ otrzymał odpowiedź na pismo reklamacyjne: Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...], które poinformowało, iż reklamacja przesyłki została rozpatrzona i uznana za nieuzasadnioną w zakresie doręczenia bowiem ustalono, iż reklamowana przesyłka została doręczona skarżącej w dniu 14 czerwca 2011 r.- zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r.- Prawo pocztowe (tekst jednolity Dz. U. Nr 189, poz. 1159, z 2008r. z późn. zm). Odbiór pokwitowała Pani A. K. – pracownik skarżącej. Poczta Polska S.A. wystawiła duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki, który został przekazany organowi. O fakcie wszczęcia postępowania reklamacyjnego oraz o jego wynikach organ poinformował skarżącą.

Pismem z dnia 14 listopada 2011 r. skarżąca złożyła do Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku skarżącej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z [...] czerwca 2011 r. o odmowie wydania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego [...] została doręczona skarżącej w dniu 14 czerwca 2011 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez stronę w dniu 14 listopada 2011 r., a więc po upływie 14 dniowego terminu określonego w art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż skarga Spółki jest bezzasadna i podlega oddaleniu. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie nie nosi znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 129 § 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy winien być wniesiony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Organ w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2012 została doręczona stronie 14 czerwca 2011 r., a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony 14 listopada 2011 r., a zatem po upływie czternastodniowego terminu na jego złożenie. Sąd zaznaczył, że wprawdzie organ nie wskazał dowodu stanowiącego podstawę ustalenia odbioru decyzji w tej dacie, ale z akt administracyjnych w szczególności z pisma Poczty Polskiej S.A. z 2 listopada 2011 r., a także skierowanego do skarżącej pisma z dnia 28 listopada 2011 r. wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, iż ustalenia organu w powyższym zakresie zostały oparte na zawartej w ww. piśmie Poczty Polskiej odpowiedzi na reklamację przesyłki zawierającej decyzję z [...] czerwca 2011 r., w której w sposób jednoznaczny stwierdzono, że reklamowana przesyłka została stronie doręczona 14 czerwca 2011 r., a jej odbiór kwitowała A. K. – pracownik.

Sąd I instancji wskazał, że stosownie do ustawy Prawo pocztowe i rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego odpowiedź na reklamację jest dokumentem urzędowym i organ miał obowiązek w swych ustaleniach co do doręczenia decyzji uwzględnić wskazaną przez Pocztę Polską S.A. datę jej doręczenia. W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, iż skoro decyzja została doręczona 14 czerwca 2011 r. a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją został złożony 14 listopada 2011 r. to skarżąca uchybiła terminowi do jego złożenia.

Odnosząc się do wątpliwości skarżącej co do wiarygodności stanowiska poczty co do daty doręczenia decyzji podnosząc, iż A. K. w tym czasie była na urlopie Sąd I instancji wskazał, że informacja Poczty jest dokumentem urzędowym i organ nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wiarygodności twierdzenia Poczty o doręczeniu decyzji w powyższej dacie. Tego rodzaju postępowanie wymaga odrębnego trybu. Sąd stwierdził, że w ramach kontroli zaskarżonego postanowienia również nie był uprawniony do prowadzenia postępowania w zasugerowanym przez stronę kierunku zmierzającym do oceny wiarygodności stanowiska poczty.

Wnioski dowodowe skarżącej - przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych, przesłuchanie zawnioskowanych osób w charakterze świadków, a także wnioski dowodowe zgłoszone w skardze – Sąd I instancji na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. oddalił i uznał przy tym, iż wobec charakteru dokumentu w postaci pisma Poczty podniesione przez stronę wątpliwości nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym postanowieniem. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż stan faktyczny niezbędny w świetle art. 134 k.p.a. do podjęcia zaskarżonego postanowienia został ustalony prawidłowo. Organ wprawdzie nie wskazał na jakich dowodach się oparł jednakże w świetle pisma poczty uchybienie to jak i uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. jego uchylenie.

M. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności niezastosowanie w sprawie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.),

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z błędną wykładnią art. 76 § 3 k.p.a.

3) art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 252 i art. 254 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, a zatem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.

Natomiast według art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z regulacji tej wynika, że przepis art. 184 p.p.s.a. stanowi podstawę oddalenia skargi kasacyjnej nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego lub częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Chodzi tutaj o wadliwą argumentację prawną zaskarżonego wyroku lub jej brak. Jeżeli NSA oddali skargę kasacyjną, wskazując zarazem w uzasadnieniu orzeczenia, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ocena prawna wyrażona w tymże uzasadnieniu przestaje wiązać, a wiążąca – zarówno dla organów administracji, jak i dla sądów administracyjnych – staje się ocena prawna, względnie wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w orzeczeniu tego Sądu (por. H. Filipczyk, glosa do wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., II FSK 2057/09, POP 2011, z. 5, poz. 429).

Skarga kasacyjna M. Sp. z o.o. [...] z siedzibą w G. opiera się na niewskazanej wprost podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za podstawę wyroku z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 682/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z których wynika, że organ ten po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o wydanie pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego decyzją z [...] czerwca 2011 r. odmówił wydania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego "[...]" Decyzja ta została przesłana na adres skarżącej w G. W dniu [...] listopada 2011 r. Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych otrzymał odpowiedź na pismo reklamacyjne: Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] poinformowało, że reklamacja przesyłki została rozpatrzona i uznana za nieuzasadnioną w zakresie doręczenia bowiem ustalono, że reklamowana przesyłka została doręczona skarżącej w dniu 14 czerwca 2011 r. - zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe. Odbiór pokwitowała Pani A. K. – pracownik skarżącej. Poczta Polska S.A. wystawiła duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki, który został przekazany organowi. Pismem z 14 listopada 2011 r. skarżąca złożyła do Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych na podstawie art. 134 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji naruszył ten przepis poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy istniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem postanowienia nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie wtedy, kiedy w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja ostateczna. Bez znaczenia jest przy tym fakt, czy cechę ostateczności decyzja nabyła po wyczerpaniu toku instancji, czy też w wyniku zaniechania złożenia przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji. Podobna zasada odnosi się także do postanowień. Jak z powyższego wynika, przedmiotem wznowienia postępowania administracyjnego jest ostateczna decyzja lub właściwe, ostateczne postanowienie. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z przedstawionej regulacji prawnej wynika zatem, że postanowienie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z [...] stycznia 2012 r. jako ostateczne podlegało zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargą wniesioną w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia skarżącej. Skarżąca mogła również skorzystać z instytucji wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a., którego jednak nie wszczęła przed wniesieniem skargi, w której w trybie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określono naruszenie prawa, między innymi art. 10 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną odniósł się do podniesionego zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzając, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. nie ma wpływu na wynik sprawy, a w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uwzględnieniem skargi skutkuje tylko takie naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Inaczej mówiąc, Sąd I instancji dostrzegając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. stwierdził inne naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy oraz nie stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec nie stwierdzenia istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej powiązał z błędną wykładnią art. 76 § 3 k.p.a. Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skarżący winien wskazać przepisy tego prawa naruszone oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Wykazanie błędu w ustaleniach faktycznych poprzez wskazanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. może być skuteczne jedynie wtedy, kiedy skarżący uprawdopodobni, że Sąd I instancji bezzasadnie zaaprobował naruszenie przez organ administracji konkretnych przepisów mających zastosowanie w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 76 § 1 i 3 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis ten nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji akceptując ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, między innymi na podstawie dokumentu urzędowego – pisma Poczty Polskiej S.A. nie naruszył art. 76 § 3 k.p.a. Zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wadliwa i nie wsparta normatywnie jest argumentacja Sądu I instancji:"(...) informacja Poczty jest dokumentem urzędowym i organ nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wiarygodności twierdzenia Poczty o doręczeniu decyzji w powyższej dacie. Tego rodzaju postępowanie wymaga odrębnego trybu." Wskazane uchybienie Sądu I instancji jest tym, o jakim mowa w art. 184 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to nie można Sądowi I instancji skutecznie zarzucić błędnej wykładni nie będącego podstawą prawną postanowienia ostatecznego art. 76 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu podniesionego w pkt 3) skargi kasacyjnej należy wskazać, że zgodnie z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko jako zwięzłe (krótkie, lakoniczne) przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji ale także jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Ta część uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie powinna łączyć się z oceną pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania administracyjnego dokonywana jest już w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09).

Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., dowód uzupełniający z dokumentów sąd może przeprowadzić zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Przeprowadzenie dowodu (dopuszczenie dowodu) ma formę postanowienia, które zapada na rozprawie; wpisuje się je do protokołu rozprawy bez spisywania odrębnej sentencji, ponieważ nie przysługuje na nie zażalenie. Postanowienie podlega ogłoszeniu i nie wymaga uzasadnienia. Dopuszczając dowód, sąd powinien wskazać, jakie okoliczności mają nim być stwierdzone. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe – art. 244 § 1 k.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania), stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, oraz prywatne – art. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W związku z tym tylko takie dowody mogą być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny.

O istotnych wątpliwościach można mówić wówczas, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne (wyrok NSA z dnia 21 lipca 2006 r., I OSK 9/06, LEX nr 266437). Dopuszczalność wyjaśnienia istotnych wątpliwości musi być oceniana na tle konkretnej sprawy i w aspekcie okoliczności, które mają wpływ na treść jej rozstrzygnięcia. Tej oceny dokonuje sąd administracyjny a nie strona postępowania, która może jedynie złożyć wniosek w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. i uprawdopodobnić, że: po pierwsze w sprawie zachodzą istotne wątpliwości w sprawie; po drugie zachodzi konieczność ich wyjaśnienia poprzez przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów; po trzecie jest to niezbędne i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przepisów p.p.s.a. nie wynika, że wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje po raz kolejny jako organ władzy publicznej sprawę administracyjną. Z tego też powodu, w sytuacji kiedy przed zamknięciem rozprawy, lub też po jej zamknięciu ale jeszcze przed wydaniem wyroku w ocenie Sądu brak jest istotnych wątpliwości niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, nie zachodzi konieczność wydania postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych strony złożonych w skardze lub też na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wnioski dowodowe strony skarżącej postanowieniem z 15 czerwca 2012 r. pominął regulacje kodeksu postępowania cywilnego, z których wynika że Sąd wydanym przez siebie postanowieniem dowodowym nie jest związany. Na postanowienie dowodowe nie przysługuje zażalenie, wobec czego sąd takiego postanowienia nie uzasadnia (art. 357 k.p.c.). Jednakże strona może w postępowaniu odwoławczym podnosić zarzut nieuzasadnionego niedopuszczenia przez sąd pierwszej instancji zgłoszonego przez nią dowodu.

Zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a., do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać bowiem systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany (tak: postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., II GSK 1422/10). Odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. J. Warylewski (red.), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503).

Zakres postępowania dowodowego został w art. 106 § 3 p.p.s.a. ściśle oznaczony, chodzi o dowody uzupełniające z już istniejących dokumentów urzędowych (art. 244 § 1 k.p.c.) oraz dokumentów prywatnych (art. 245 k.p.c.), a nie o dowody uzupełniające z dokumentów, które mają dopiero powstać podczas prowadzonego postępowania dowodowego. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w postępowaniu dowodowym prowadzonym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania art. 252 k.p.c., jak również art. 254 § 1 k.p.c. Trybem właściwym do przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, który był dowodem w sprawie administracyjnej jest art. 76 § 3 k.p.a., natomiast ewentualne badanie prawdziwości pisma może nastąpić w trybie art. 84 § 1 k.p.a. kiedy organ administracji publicznej zwróci się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.