Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2006/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r. znak: [...], Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] reprezentowanej przez adw. [...] od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] października 2018 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej dla [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółka komandytowa pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego z funkcjami; mieszkaniową wielorodzinną i usług hotelowych, dwupoziomowym parkingiem podziemnym, niezbędną infrastrukturą oraz elementami zagospodarowania terenu, na terenie przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]), umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że Prezydent [...] decyzją Nr [...] z [...] października 2018 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółka komandytowa pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego z funkcjami; mieszkaniową wielorodzinną i usług hotelowych, dwupoziomowym parkingiem podziemnym, niezbędną infrastrukturą oraz elementami zagospodarowania terenu, na terenie przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]). Od powyższej decyzji Prezydenta [...], w terminie przewidzianym dla stron postępowania, odwołanie wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...], reprezentowana przez adw. [...].

W piśmie Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] z [...] lutego 2019 r., znak: [...] wskazano, że odwołanie od ww. decyzji wniósł podmiot nie uznany za stronę przedmiotowego postępowania, a decyzja Nr [...] z [...] października 2018 r., została doręczona Spółdzielni "do wiadomości".

Wojewoda [...] pismem z 23 maja 2019 r. wezwał pełnomocnika Inwestora do wykazania interesu prawnego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w przedmiotowym postępowaniu. Pismem z 4 czerwca 2019 r. pełnomocnik Inwestora udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie organu odwoławczego.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 138 k.p.a. nie ogranicza się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. Zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Wynika z tego, iż uprawnionym do skutecznego kwestionowania decyzji w trybie odwoławczym jest wyłącznie podmiot, któremu przysługuje przymiot strony danego postępowania. Tym samym, jednym z podstawowych obowiązków organu odwoławczego jest ustalenie, czy odwołujący się jest stroną postępowania administracyjnego.

Stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Z powyższego wynika, że jeżeli w sferze uregulowanej przepisami prawa budowlanego ktoś żąda od organu administracji podjęcia określonych czynności, to żądanie takie może być skuteczne o tyle, o ile znajduje umocowanie w przepisach prawa. Mieć interes prawny oznacza zatem tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który jako lex specialis w stosunku do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę do: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ww. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, został wprowadzony do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 718), ma na celu ograniczenie katalogu stron - ustalonego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 k.p.a. - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wynika to z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy zmieniającej (Sejm RP IV Kadencji, Nr druku: 493), gdzie stwierdzono jednoznacznie cyt. "Ponadto zaproponowano (w nowym ust. 2 art. 28) ograniczenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę, do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców sąsiednich nieruchomości (lex specialis w stosunku do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego)". Również w literaturze przedmiotu podkreśla się wyraźnie, że celem powyższej zmiany było przesądzenie w ustawie, iż osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować dane zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1603/18).

Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danej inwestycji. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2007 r. sygn. akt: IV SA/Wa 1496/07). Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 maja 2008 r. sygn. akt: II SA/Go 708/07).

Wojewoda [...] podkreślił, że pismem z 23 maja 2019 r., wezwał do wykazania interesu prawnego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w niniejszym postępowaniu administracyjnym, poprzez: a) dostarczenie do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem (przez notariusza albo ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego) kopii dokumentu, z którego wynika dla Spółdzielni, prawo własności, użytkowania wieczystego lub zarządu nieruchomością, znajdującą się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji; b) wykazanie na podstawie, którego przepisu prawa Spółdzielnia wywodzi, że nieruchomość Jej znajduje się w obszarze oddziaływania, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, przedmiotowej inwestycji.

Pismem z 4 czerwca 2019 r., pełnomocnik Spółdzielni poinformował, że Spółdzielni nie przysługuje prawo własności ani prawo użytkowania wieczystego do działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...]. Interes prawny Spółdzielnia wywodzi z nienazwanego stosunku zobowiązaniowego pomiędzy Spółdzielnią a Miastem [...] mającego źródło w decyzjach Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] czerwca 1988 r. w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] o pow. [...], 226 m2 z przeznaczeniem pod realizację osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...] znak: [...] i z [...] września 1988 r. w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] o pow. 64.226 m2 z przeznaczeniem pod realizację osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...] znak: [...] oraz w przepisach prawa materialnego tj. art. 4 ust. 3 pkt 1, 22 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu z 1988 r.).

Zdaniem Wojewody [...] nie ulega wątpliwości, że do działki gruntu nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] Spółdzielni nie przysługuje prawo własności, ani prawo użytkowania wieczystego. Przedłożone przez pełnomocnika Spółdzielni dokumenty, nie potwierdzają posiadania ww. praw. W księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...], brak wpisów dotyczących praw Spółdzielni do nieruchomości. Załączone wraz z odwołaniem poświadczone za zgodność z oryginałem kopie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 222/15, II OSK 1253/15, z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 935/15, II OSK 939/15, dotyczą kwestii związanej z posiadaniem przez Spółdzielnię jako inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do zakresu planowanych własnych robót budowlanych. Powołane orzeczenia nie dotyczą stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Rozstrzygnięcia dotyczą kwestii związanej z ustaleniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wykonywania obowiązków przez zarządcę użytkowanego obiektu, w rozumieniu art. 61 i nast. ustawy Prawo budowlane, polegających na utrzymywaniu tego obiektu w należytym stanie technicznym, celem niedopuszczenia do pogorszenia jego właściwości użytkowych i technicznych i w związku z tym wykazywanie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a czym innym wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nie przesadzają zaś o statusie strony w przedmiotowej sprawie.

Dodatkowo Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Zgodnie z projektem obszar oddziaływania planowanej inwestycji dotyczy działek nr ew. [...] oraz [...], do których Spółdzielnia nie posiada tytułu prawnego. Przedłożona przy piśmie z 12 marca 2019 r. prze inwestora analiza przesłaniania i zacieniania dla projektowanej inwestycji wskazuje, że wszystkie mieszkania w budynku na działce nr ew. [...] (ul. [...]) mają zapewnione wymagane nasłonecznienie, w tym zakresie ww. budynek nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.

Wojewoda [...] stwierdził, że Spółdzielnia nie wykazała posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie. Kierowania korespondencji w niniejszej sprawie na adres Spółdzielni, czy nawet dopuszczenie podmiotu do udziału w postepowaniu pierwszoinstancyjny nie czyni zeń strony tego postepowania i podlega zawsze weryfikacji w toku rozpoznania odwołania. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 (ONSA 1999/4/119) wyrażony został pogląd, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", reprezentowana przez adw. [...] oraz r.pr. [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: I. art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie Skarżącej za stronę postępowanie o pozwolenie na budowę obiektu, podczas, gdy z orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądów doktryny wynika, że skarżąca posiada interes prawny w braniu udziału w w/w postępowaniu w oparciu o: a) nienazwany stosunek zobowiązaniowy z [...] do dz. ew. nr [...], obręb [...] w [...] wywodzący się z decyzji o oddanie działek w użytkowanie wieczyste skarżącej z [...] czerwca 1988r. w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] o pow. 64.226 m2 z przeznaczeniem pod realizację osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...] (znak: [...]) oraz z [...] września 1988r. w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] o pow. 60.614 m2 z przeznaczeniem pod realizację osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...] (znak: [...]), b) roszczenie z art. 208 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do działek oraz przeniesienia nieodpłatnego własności budynków mieszkalnych wielorodzinnych na rzecz skarżącej przy ul. [...] w [...], dochodzone w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w [...], sygn. akt I C [...], c) umiejscowienie w projekcie budowlanym obiektu obsługujące go uzbrojenia terenu (tj. sieci kanalizacyjnej i elektroenergetycznej) na działkach, pozostających we władaniu skarżącej w oparciu o nienazwany stosunek zobowiązaniowy, stanowiących jej zasoby jako spółdzielni mieszkaniowej oraz objętych roszczeniem skarżącej o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, II. § 13 ust. 1 - 3, 57 ust. 1 i 2 oraz 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.) poprzez wydanie decyzji, pomimo tego, że obiekt, zarówno w części mieszkalnej (8 kondygnacji), jak i hotelowej (9 kondygnacji) będzie przesłaniać w budynek mieszkalny wielorodzinny w zasobach spółdzielczych skarżącej przy ul. [...] w [...] oraz ograniczał czas oświetlenia i ilość światła słonecznego docierającego do lokali w klatkach schodowych 1, 2 i 3 budynku, które posiadającą okna od strony zachodniej, III. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji pomimo to, że obiekt będzie miał rażąco małą liczbę miejsc postojowych dla samochodów w stosunku do liczby lokali mieszkalnych i pokoi hotelowych, co narusza interes prawny skarżącej oraz jego członków i mieszkańców zamieszkujących w Budynku oraz w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych skarżącej przy ul. [...] a także pracowników i interesantów Spółdzielni (Biuro Zarządu mieści się w budynku przy ul. [...]) oraz ustalenie obsługi komunikacyjnej obiektu poprzez drogę dojazdową do garaży, położonej na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] w [...], będącej we władaniu skarżącej na podstawie nienazwanego stosunku zobowiązaniowego, co stanowi naruszenie interesu prawnego skarżącej oraz będzie skutkowało ograniczeniem przejezdności w/w drogi oraz drastycznym zwiększeniem na niej ruchu, IV art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu z pominięciem działek, będących we władaniu skarżącej na podstawie nienazwanego stosunku zobowiązaniowego oraz objętych roszczeniami z art. 208 ust. 2 ww. ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami o ustanowienie na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do działek i nieopłatne przeniesienie własności do budynków.

Powołując się na opisane powyżej zarzuty skarżąca spółdzielnia wniosła na podstawie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. - o uchylenie decyzji Wojewody, 2) art. 135 p.p.s.a. - o uchylenie decyzji Prezydenta, 3) art. 106 § 3 p.p.s.a. - o przeprowadzenie dowodu: a) z dołączonych do skargi dokumentów w postaci wydruków zdjęć lotniczych i planów, na okoliczność posiadania przez skarżącą na działce nr [...] budynków mieszkalnych wielorodzinnych oznaczonych numerami porządkowymi ul. [...] w [...], co przydaje jej interes prawny do brania udziału jako strona w postępowaniu o pozwolenie na budowę obiektu, umiejscowienia przewidzianej w projekcie budowlanym obiektu sieci kanalizacyjnej na działce nr [...] i elektroenergetycznej na działce nr [...], które to działki pozostają we władaniu skarżącej w oparciu o nienazwany stosunek zobowiązaniowy, stanowią jej zasoby jako spółdzielni mieszkaniowej oraz są objęte roszczeniem skarżącej o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, co narusza bezpośrednio interes prawny skarżącej, uniemożliwiając jej realizację roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do działek i przemawia za uznaniem skarżącej za stronę postępowania o pozwolenie na budowę obiektu, b) ze znajdujących się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt I C [...] (o których dołączenie do niniejszej sprawy wnoszę) dokumentów w postaci: pozwu, postanowienia o zawieszeniu postępowania z [...] marca 2012r.,pisma procesowego powódki z dnia 20 marca 2013r.,mapy sytuacyjnej z 10 grudnia 2012r.,postanowienia o zawieszeniu postępowania z [...] kwietnia 2012r., mapy sytuacyjnej z 21 sierpnia 2014r., postanowienia o zawieszeniu postępowania z [...] czerwca 2018r. - na okoliczność: przysługiwania skarżącej roszczenia z art. 208 ust. 2 ww. ustawy o gospodarowaniu (...) o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego działek, dochodzenia tego roszczenia przed sądem, nierozstrzygnięcia sprawy przed Sądem Okręgowym w [...], sygn. akt I C [...] z przyczyn niezależnych od Skarżącej, tj. roszczeń dekretowych osób trzecich i zawieszania w/w postępowania sądowego z tej przyczyny, c) pisma Urzędu Dzielnicy [...] z [...] marca 2016r. (w załączeniu) na okoliczność bezprawnego określenia obsługi komunikacyjnej obiektu przez drogę wewnętrzną na działce nr [...] we władaniu Skarżącej, pomimo braku wyrażenia zgody przez skarżącą na wyłączenie części w/w działki pod drogę publiczną, uznania roszczeń skarżącej do działki nr [...] przez [...], co powinno skutkować uznaniem jej za stronę postępowania o pozwolenie na budowę obiektu. Przeprowadzenie w/w dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych z rzekomym brakiem przymiotu strony po stronie skarżącej w postępowaniu o pozwolenie na budowę obiektu i nie spowoduje żadnego (a tym bardziej nadmiernego) przedłużenia postępowania w sprawie.

Ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a., wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozpoznany drobnie.

Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

Na, zaakceptowany przez strony postępowania, wniosek skarżącej sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym opisanym w art. 119 pkt 2 p.p.s.a

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Tym samym za nie celowe uznaje powtórzenie w tym miejscu ww. wywodów.

Zarzuty skargi nie są uzasadnione.

Sąd kontrolował orzeczenie organu drugiej instancji, umarzające postępowanie odwoławcze, zainicjowane odwołaniem pochodzącym od podmiotu, któremu w ocenie organu nie przysługuje przymiot strony tego postępowania. Tym samym jedyną okolicznością, którą może badać Sąd jest to czy prawidłowo oceniono, że odwołanie nie pochodzi od strony postepowania. Poza sądową kontrolą pozostać musi merytoryczna oceną prawidłowości udzielonego przez organ pierwszej instancji pozwolenia na budowę.

Wbrew stanowisku skarżącej, Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym spółdzielnia nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ postępowanie dotyczyło udzielenia pozwolenia na budowę to strony tego postępowania określa nie art. 28 k.p.a. a przepis szczególny art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Skarżąca spółdzielnia powoływała się na interes prawny do brania udziału w postępowaniu administracyjnym w oparciu o nienazwany stosunek zobowiązaniowy z [...], przysługujący jej do nieruchomości gruntowych sąsiadujących z działką inwestycyjną. Ponadto, wskazała na przysługujące jej roszczenie, z art. 208 ust. 2 ww. ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do działek zabudowanych budynkami pozostającymi w jej zasobach oraz nieodpłatne przeniesienie własności tych budynków na jej rzecz (dochodzone w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w [...], sygn. akt I C [...], postępowanie obecnie zawieszone).

Poza sporem pozostać musi to, że na podstawie ww. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tymczasem jak wskazuje sama skarżąca nie jest ona właścicielem ani użytkownikiem wieczystym działek, które w jej ocenie pozostają w obszarze oddziaływania inwestycji. Podała, że działki te w latach 80-tych XX w. stały się częścią osiedla mieszkaniowego skarżącej. Na działce o nr ew. [...] skarżąca wzniosła trzy istniejące do dziś budynki oraz garaże wzdłuż budynków [...]. Powyższe budynki i garaże znajdują się w zasobach spółdzielczych.

Nie można zaakceptować stanowiska skarżącej, że mimo braku przymiotu właściciela czy użytkownika wieczystego działek, posiada tytuł prawny, pozwalający jej być stroną postępowania o pozwolenie na budowę z uwagi na budynki i garaże na działce nr ew. [...] oraz umiejscowienie w bliskim sąsiedztwie obiektu projektowanego na działce o nr ew. [...]. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie zna instytucji "nienazwanym stosunku zobowiązaniowym". Należy podkreślić, że [...] brało udział w postępowaniu pierwszoinstancyjny jako strona w związku z prawem jakie przysługuje mu do działek zabudowanych przez spółdzielcze osiedle.

Bez wpływu na ocenę przymiotu strony skarżącej w niniejszym postępowaniu musi pozostać podnoszona przez nią okoliczność, że od czasu oddania budynku do użytku, nie będąc formalnie właścicielem budynku, wykonuje obowiązki związane z utrzymaniem budynku we właściwym stanie technicznym. Kluczowe jest bowiem to, że do dnia dzisiejszego nie została zawarta pomiędzy [...] a skarżącą odpowiednia umowa notarialna ustanawiającą użytkowanie wieczyste do faktycznie zajmowanych działek .

Spółdzielnia powołała się na stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 14 marca 2003r., sygn. akt V CKN 1800/00, LEX nr 79755 - decyzje ostateczne o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 74 ze zm.), stanowią nadal podstawę zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste. Teza ta choć może posłużyć w sporze cywilnoprawnym, to jednak pozostaje w oderwaniu od ustawowych przesłanek kwalifikujących podmiot jako stronę postępowania o pozwolenie na budowę, opisanych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane

Podobnie, nie jest użyteczna dla oceny przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym wskazywana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie, z którą decyzja o oddaniu terenu w użytkowanie wieczyste, co do której nie została zawarta umowa notarialna ustanawiająca użytkowanie wieczyste, stworzyła stosunek zobowiązaniowy pomiędzy [...] a skarżącą.

Także, powoływane przez skarżącą, uprawnienie do dysponowania działkami na podstawie nienazwanego stosunku zobowiązaniowego wskazane w wyrok Sądu Najwyższego z 6 listopada 1997r., sygn. akt III RN 32/97, LEX nr 32878 może świadczyć li tylko o przymiocie strony i prawie do inwestycji na działkach objętych w faktyczne władanie przez spółdzielnię. W wyroku wskazano bowiem, że prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane powstaje na podstawie umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, mimo iż prawo to nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, jeżeli z treści umowy wynika, że jej przedmiot został wydany użytkownikowi wieczystemu, a właściciel gruntu jeszcze przed wydaniem pozwolenia na budowę wyraził zgodę na dysponowanie gruntem na cele budowlane. Już tylko na marginesie dostrzec należy , że sytuacja prawna spółdzielni nie odpowiada w pełni okolicznościom na tle , których zapadł ww. wyrok.

W orzecznictwie i doktrynie prawa wskazuje się, że stosunek zobowiązaniowy (obligacyjny) może być źródłem interesu prawnego, umożliwiającego udział w postępowaniu administracyjnym, ale wbrew stanowisku skarżącej nie dotyczy to przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Nie dają podstaw do oczekiwanych przez skarżącą wniosków, zarówno Uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2003r. sygn. akt OPS 6/03, LEX nr 81335 wskazująca - najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej z nowym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, to jest Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używa lokal (budynek) znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (art. 28 k.p.a. w związku z art. 138 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.)., jak również teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2012r., sygn. akt I SA/Wa 1594/12, LEX nr 1240175 – cyt. "Dzierżawcy, zwróconej dawnym właścicielom nieruchomości, którzy zgodnie z art. 138 ust. 2 u.g.n. mają interes prawny w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, są również uprawnieni do występowania w charakterze strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości i zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania nawet wtedy, gdy kwestia rażącego naruszenia prawa ma być rozważona jedynie w stosunku do tej części decyzji orzekającej zwrot nieruchomości, która dotyczy rozliczeń związanych z jej zwrotem.", koniec cytatu.

Ma rację skarżąca - w orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje się, że zarówno właściciel nieruchomości, jak i podmiot posiadający do nieruchomości inny tytuł prawny mogą równocześnie uczestniczyć w postępowaniu, o ile podmiot posiadający inny tytułu prawny wykaże swój interes prawny. Jednak podkreślmy ponownie - wbrew prezentowanemu w skardze stanowisku, skarżąca nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.) - sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd ocenił, że zgłoszone wnioski dowodowe pozostają bez wpływu na ocenę okoliczności niniejszej sprawy i zaniechał ich dopuszczenia.

Mając na uwadze charakter zaskarżonego orzeczenia, Sąd jak wskazano to już na wstępie nie ma podstaw do podjęcia plemniki z formułowanymi w skardze zarzutami związanymi z uchybieniami projektu budowlanego, w kontekście wymogów przewidzianych w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie .

Na marginesie Sąd wskazuje, że w utrwalonym już orzecznictwie na tle wykładni art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane podnosi się, że w sprawie o pozwolenia na budowę konkretny członek spółdzielni mieszkaniowej może mieć przymiot strony wówczas gdy projektowana inwestycja w zindywidualizowany sposób oddziałuje na lokal, do którego przysługuje mu tytuł prawny. To konkretny członek spółdzielni, dysponując prawem własności lokalu mieszkalnego może wykazać, że jego lokal postrzegany jako odrębna nieruchomość, znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu np. w związku z naruszeniem przepisów dotyczących zacienienia, a przewidzianych w ww. rozporządzeniu.

Sąd stwierdza, że zaskarżoną decyzją zasadnie umorzono postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącej spółdzielni. Ta bowiem nie spełnia podstawowej przesłanki uznania za stronę postępowania administracyjnego w sprawie - nie dysponuje odpowiednim w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane tytułem prawnym do jakiejkolwiek nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Za taki tytuł nie może być poczytany ani powoływany stosunek zobowiązaniowy ani przyznawane spółdzielni prawo, na jej cele budowlane, do dysponowania nieruchomością, którą faktycznie włada.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.