Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2544/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 151, art. 145 § 1 lit. a-c, art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 152 poz 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1291/2000 z dnia 9 czerwca 2000 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu  pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Anna Świderska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy. ze skargi H. [...] S.A. w B. [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przepadku na rzecz Skarbu Państwa kwoty złożonej tytułem zabezpieczenia pozwolenia na przywóz towaru. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 11 sierpnia 2008 r., wniesionej przez H. [...] S.A. w B. [...] jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2008 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] maja 2008r. w przedmiocie przepadku na rzecz Skarbu Państwa kwoty złożonej tytułem zabezpieczenia pozwolenia na przywóz towaru. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] grudnia 2007 r. spółka H. [...] S.A. złożyła w Agencji Rynku Rolnego wniosek o wydanie pozwolenia na przywóz [...] kg ryżu białego długoziarnistego o kodzie CN 1006 30 96 wraz wymaganą kwotą [...] zł stanowiącą gwarancję wypełnienia zobowiązań wynikających z pozwolenia.

Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] grudnia 2007 r. udzielił spółce pozwolenia o numerze [...], ważnego do dnia 29 lutego 2008 r., na przywóz [...] kg towaru o kodzie CN 1006 30 96. Niewykorzystane pozwolenie zostało zwrócone do Agencji Rynku Rolnego 26 lutego 2008 r. przy piśmie z 20 lutego 2008 r. W piśmie tym spółka zwróciła się o nie naliczanie przepadku zabezpieczenia. W uzasadnieniu swojej prośby wskazała, że przyczyną niewykonania pozwolenia była decyzja Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] grudnia 2007 r. orzekająca zakaz wprowadzenia przedmiotowego ryżu do obrotu i przetwórstwa spożywczego w krajach Unii Europejskiej oraz nakazująca wywóz tego towaru za granicę do kraju nadawcy (P.). Spółka podkreśliła też, że w niniejszej sprawie zachowała dobre praktyki kupieckie, w szczególności przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia sprawdziła jakość dostarczonego towaru po jego dostawie do portu przeznaczenia. Poinformowała również, że w celu wywiązania się ze zobowiązań wynikających z posiadanego pozwolenia, zarówno ona sama jak i jej dostawca podjęli próby znalezienia innego ryżu. Jednak zbyt krótki okres czasu i sytuacja na światowym rynku ryżu uniemożliwiły skuteczną realizację podjętych w tym zakresie działań. Kolejnym pismem Skarżąca wniosła, na podstawie art. 40 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 z dnia 9 czerwca 2000r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz.Urz. WE L 152 z 24.06.2000 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1291/2000" o anulowanie przedmiotowego pozwolenia oraz zwrot zabezpieczenia wskazując, że przywóz towaru objętego pozwoleniem nie mógł być dokonany z powodu wystąpienia siły wyższej, która przejawiała się w wydanej decyzji zakazującej dopuszczenia tego towaru do obrotu w Unii Europejskiej.

Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] maja 2008r. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa kwoty złożonej tytułem zabezpieczenia pozwolenia na przywóz towaru. W uzasadnieniu wskazał, iż negatywna decyzja Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. nie stanowiła wydarzenia, które pozostawało poza kontrolą Spółki i którego konsekwencji nie można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności. Wyjaśnił też dlaczego w świetle prawa podniesiona przez Skarżącą okoliczność (zakaz wprowadzenia przedmiotowego ryżu na terytorium Unii Europejskiej) nie jest działaniem siły wyższej uniemożliwiającej wykonanie zobowiązania do przywozu wynikającego z posiadanego pozwolenia.

Pismem z 2 czerwca 2008 r. (data wpływu do organu) Skarżąca odwołała się od ww. decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez orzeczenie o unieważnieniu obowiązku przywozu objętego pozwoleniem z [...] grudnia 2007r. oraz o zwolnieniu złożonego zabezpieczenia w formie depozytu gotówkowego. W odwołaniu Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Zarzuciła skarżonej decyzji Prezesa ARR naruszenie art. 35 ust. 2 w związku z art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARR z [...] maja 2008r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. W orzeczeniach dotyczących m.in. spraw: C-ll/70 Internationale Handelsgesellschaft, ECR 1970, str. 1125, § 23; C-124/92, An Board Bainne Co-operative Ltd., ECR 1993, str. 1-5061, § 11, za siłę wyższą uważa się okoliczności, które posiadają następujące cztery cechy: są nadzwyczajne; są nieprzewidywalne; pozostają poza kontrolą przedsiębiorcy, pomimo zachowania należytej staranności; ich konsekwencji nie można było uniknąć. Pojęcie okoliczności, uznawanych jako przypadki siły wyższej odnosi się zawsze do zdarzeń, nie zaś do zaniechań.

Zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Skarżąca, nie dołożyła wszelkiej staranności dla upewnienia się co do braku przeciwwskazań jakościowych w odniesieniu do towaru, dla którego złożyła wniosek o wydanie pozwolenia przywozowego. Organ zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie było żadnych powodów natury prawnej lub faktycznej aby wniosek o pozwolenie na przywóz tego ryżu złożyć po sprawdzeniu jakości zdrowotnej towaru deklarowanej w dokumentach przedstawionych przez dostawcę z wynikami kontroli tej jakości dokonanymi przez graniczną służbę sanitarną. W tej sytuacji nie można uznać twierdzenia Skarżącej, iż wynik badań laboratoryjnych jakości zdrowotnej ryżu przeprowadzonych przez WSSE w G. oraz będąca jej konsekwencją decyzja Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. stanowiła okoliczność pozostającą poza kontrolą Spółki. W niniejszej sprawie zaistniała okoliczność kwalifikowana jako przypadek zwykłego ryzyka handlowego, a nie jako przypadek działania siły wyższej. Nie ma zatem podstaw, zdaniem organu, do zastosowania w tej sprawie art. 41 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000, w myśl którego w przypadku gdy organ wydający pozwolenie (Prezes ARR) stwierdzi, że okoliczności przedstawione przez podmiot stanowią przypadek siły wyższej, wtedy Prezes ARR wydaje decyzję unieważniającą obowiązek przywozu przy jednoczesnym zwolnieniu zabezpieczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2008 r., H. [...] S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 35 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 poprzez orzeczenie przepadku zabezpieczenia w kwocie [...] zł pomimo zaistnienia przypadku siły wyższej uniemożliwiającego przywóz towaru w okresie ważności pozwolenia nr [...] oraz poprzez brak unieważnienia obowiązku przywozu i jednoczesnego zwolnienia wymienionego zabezpieczenia pomimo wystąpienia wszystkich przesłanek uzasadniających wydanie przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu skargi spółka powtórzyła swoje stanowisko przedstawione wcześniej w pismach. Podkreśliła, że w niniejszej sprawie wystąpił przypadek siły wyższej, gdyż wprowadzenie objętego pozwoleniem towaru na obszar celny UE stało się niemożliwe wskutek okoliczności, na które Skarżąca nie miała żadnego wpływu i których wystąpienia nie mogła uniknąć nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. Skarżąca wskazała, iż przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia na przywóz dokonała kontroli dokumentów jakościowych i wysyłkowych wystawionych przez producenta ryżu oraz niezależną firmę, które potwierdzały spełnienie wszelkich norm, w tym dotyczących zawartości aflatoksyn. Ponadto treść protokołu Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w G. z [...] grudnia 2007r. również dawała wszelkie podstawy do przyjęcia, że jakość importowanego ryżu jest prawidłowa. Tym samym wynik badań laboratoryjnych WSSE w G. stwierdzający podwyższoną zawartość aflatoksyn B1 oraz będąca jego konsekwencją decyzja Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] grudnia 2007r. zakazująca wprowadzenia partii ryżu do Portu w G. oraz nakazująca jej wywóz do kraju nadawcy, nie mogą, zdaniem Skarżącej, zostać uznane za okoliczności "zwykłe" i pozostające w ramach kontroli handlowca, których konsekwencji można było uniknąć.

Ponadto Skarżąca podkreśliła, że jednym z powodów, dla których wystąpiła o wystawienie dokumentu AGRIM, był przedłużający się okres składowania ryżu poza zdefiniowany czas wolnego składowania, jak również konieczność zwrotu kontenerów armatorowi oraz związane z tym nadmierne koszty - przy jednoczesnym braku jakichkolwiek obiektywnych przesłanek i informacji nienależytej jakości towaru.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane dotychczas w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy).

Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w przepisach rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 z dnia 9 czerwca 2000r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustalaniu refundacji dla produktów rolnych, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Ustalenia organu oraz interpretacja zastosowanych przepisów materialnych są prawidłowe.

W przedmiotowej sprawie powstały spór w zasadzie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zdarzenie polegające na stwierdzeniu, po stosownych badaniach laboratoryjnych, iż sprowadzony ryż nie odpowiada wymogom jakościowym (podwyższony poziom aflatoksyny) może zostać zaklasyfikowane jako "siła wyższa" w rozumieniu przepisu art. 40 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć, że nie, gdyż przy zachowaniu należytej staranności można było uniknąć zdarzenia.

W myśl art. 35 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000, z zastrzeżeniem stosowania art. 40, 41 i 49, w przypadku gdy obowiązek przywozu lub wywozu nie został spełniony, zabezpieczenie podlega przepadkowi w kwocie równej różnicy między:

a) 95 % ilości wskazanej na pozwoleniu lub świadectwie; a

b) ilością faktycznie przywiezioną lub wywiezioną.

Jeżeli świadectwo wydane zostało dla ilości wyrażonej w liczbie całkowitej, wynik obliczenia 95 % zostaje, gdzie stosowne, zaokrąglony w dół do liczby całkowitej.

Jednakże jeżeli ilość przywiezionych lub wywiezionych towarów wynosi mniej niż 5% ilości wskazanej na pozwoleniu lub świadectwie, zabezpieczenie podlega przepadkowi w całości.

Ponadto, jeżeli całkowita kwota zabezpieczenia, która może podlegać przepadkowi jest mniejsza lub równa 100 EUR w odniesieniu do danego pozwolenia lub świadectwa, zainteresowane Państwo Członkowskie w całości zwalnia zabezpieczenie.

W przypadku gdy zabezpieczenie zostało nieprawidłowo zwolnione w całości lub w części, wówczas musi zostać ponownie wniesione organowi wydającemu pozwolenie lub świadectwo, w wysokości proporcjonalnej do odpowiednich ilości towarów.

Jednakże wskazówki dla ponownego wniesienia zabezpieczenia mogą być wyłącznie wydawane w okresie czterech lat od dnia zwolnienia zabezpieczenia, o ile działanie zostało dokonane w dobrej wierze.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000, w przypadku gdy przywóz lub wywóz nie może zostać dokonany w okresie ważności pozwolenia lub świadectwa z powodu wydarzenia, które według podmiotu stanowi przypadek siły wyższej, właściciel tytularny zwraca się do właściwego wydającego organu Państwa Członkowskiego z wnioskiem o przedłużenie okresu ważności pozwolenia lub świadectwa albo o jego unieważnienie. W terminie sześciu miesięcy od dnia wygaśnięcia okresu ważności świadectwa, podmioty gospodarcze przedstawiają dowód potwierdzający zaistnienie okoliczności, które uważają za przypadek działania siły wyższej.

Zgodzić się należy z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który w oparciu o orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wskazał, że pojęcie siły wyższej obejmuje okoliczności, które posiadają następujące cztery cechy: 1. są nadzwyczajne, 2. są nieprzewidywalne, 3. pozostają poza kontrolą przedsiębiorcy, 4 ich konsekwencji nie można było uniknąć pomimo zachowania należytej staranności. Pojęcie okoliczności, uznawanych jako przypadki siły wyższej odnosi się zawsze do zdarzeń, nie zaś do zaniechań.

W związku z powyższym zdarzenia polegającego na wykryciu przez laboratorium nieprawidłowej jakości zdrowotnej ryżu oraz związany z tym zakaz wprowadzenia partii ryżu białego długiego i nakaz jego wywozu nie może zostać zakwalifikowany jako "siła wyższa" .

Zasadnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że Skarżąca nie dołożyła należytej staranności dla upewnienia się, co do braku przeciwwskazań jakościowych w odniesieniu do tego towaru, dla którego złożyła wniosek o wydanie pozwolenia przywozowego. W przedmiotowej sprawie nie było żadnych powodów natury prawnej lub faktycznej aby wniosek o pozwolenie na przywóz tego ryżu złożyć po sprawdzeniu jakości zdrowotnej towaru deklarowanej w dokumentach przedstawionych przez dostawcę, z wynikami kontroli tej jakości dokonanymi przez graniczną służbę sanitarną. Zgodnie z tym, co zostało wskazane wyżej przypadku Skarżącej w żadnej mierze nie można zaklasyfikować jako "siłę wyższą". Prawidłowo organ zakwalifikował to zdarzenie jako przypadek zwykłego ryzyka handlowego.

Należy stwierdzić, iż względy zarówno finansowe, jak i posiadane dokumenty wskazujące na prawidłową jakość towaru mogły przemawiać za złożeniem wniosku przed dokonaniem analizy laboratoryjnej sprowadzonego towaru, ale jednocześnie składając taki wniosek Skarżąca musiała się liczyć, że sprowadzony ryż może nie odpowiadać normom zdrowotnym. Doświadczony importer - jakim niewątpliwie jest Skarżąca powinien mieć świadomość, że szkodliwe dla zdrowia aflatoksyny wytwarzane są przez pleśnie, a transport towaru dokonywany drogą morską sprzyja rozwojowi organizmów wytwarzających te czynniki toksyczne. Jeżeli natomiast przy kalkulacji ryzyka handlowego takiej okoliczności Skarżąca nie wzięła pod uwagę to, działanie takie można zakwalifikować jako co najmniej lekkomyślność w interesach. Skarżąca nie może przerzucać ryzyka handlowego na organ, gdyż jak wskazał prawidłowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zdarzenia, które spotkało Skarżącą można było uniknąć poprzez późniejsze złożenie wniosku, o czym szerzej wyżej.

W tym miejscu należy zauważyć, iż powołanie się przez Skarżącą na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 17 grudnia 1970r., sprawa C 11/70, Internationale Handelsgesellschaft mbH przeciwko Einfuhr-und Vorratsstelle für Getreide und Futtermittel, w którym wskazano, że pod pojęciem siły wyższej należy rozumieć " nadzwyczajne okoliczności, leżące poza kontrolą importera lub eksportera, których konsekwencji, pomimo dołożenia należytej staranności, nie można było uniknąć bez poniesienia nadmiernych kosztów", było nieprawidłowe. Ponieważ Skarżąca w niniejszej sprawie nie byłaby zobowiązana do ponoszenia nadmiernych kosztów. Wynika to z prostego zestawienia dat: 1) [...] grudnia 2007r. (piątek popołudniu) Skarżąca składa wniosek o pozwolenie na przywóz ryżu, pozwolenie otrzymuje w poniedziałek, tj. [...] grudnia 2007r. z terminem ważności do 29 lutego 2008r. 2) 7 grudnia 2007r. zostaje zgłoszony do odprawy sanitarnej ryż, wtedy też pobrano próbki do badania, następnie [...] grudnia 2007r. zostaje wydana decyzja zakazująca wprowadzenia partii ryżu do Portu w G. i nakazująca wywóz całej partii do nadawcy, decyzja ta zdaniem Skarżącej zostaje doręczona 9 stycznia 2008r. Przyjmując, iż do daty doręczenia ww. decyzji partia sprowadzonego ryżu nie mogła zostać dopuszczona do obrotu, a więc Skarżąca ponosiła koszty związane z jego przechowywaniem. Następnie hipotetycznie przyjmując, iż sprowadzony ryż odpowiada wszelkim normom w tym zdrowotnym Skarżąca mogła wystąpić z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na jego przywóz, a pozwolenie zostałoby wydane niezwłocznie np. tak jak to zostało uczynione w niniejszej sprawie w ciągu jednego dnia roboczego. W związku z powyższym Skarżąca w żadnym wypadku nie zostałaby narażona na nadmierne koszty, co próbuje sugerować powołując się na ww. wyrok.

Zgodnie z art. 40 ust. 4 organ, który wydał pozwolenie dokonuje oceny, czy przedstawione dowody potwierdzają faktycznie wystąpienie przypadku siły wyższej, w oparciu o definicje tego pojęcia wynikającą z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich zawartą także w nocie Komisji Europejskiej z 6 października 1988r. w sprawie siły wyższej w europejskim prawodawstwie rolnym. Przedstawione przez spółkę dowody nie potwierdzały w żadnej mierze zaistnienia siły wyższej, na którą Skarżąca nie miała żadnego wpływu i nie mogła uniknąć konsekwencji wynikających z zaistnienia tej okoliczności. Ponadto prawidłowo organ ocenił, że przedstawione dowody nie potwierdzają również, że Skarżąca dołożyła wszelkich starań, aby spełnić obowiązek przywozu wynikający z pozwolenia i tym samym, aby uniknąć przepadku złożonego zabezpieczenia. Skarżąca mimo wskazania, że dążyła do przywozu innego ryży w ramach posiadanego pozwolenia, nie przedstawiła jednak w tym zakresie żadnych dowodów potwierdzających takie działanie, a także ich nieskuteczność, do czego była zobowiązana zgodnie z przepisami art. 40 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że podejmowała jakiekolwiek inne działania w celu wykonania pozwolenia. Nie wykazała więc, że dołożyła należytej staranności aby dokonać przywozu.

Mając powyższe na względzie nie było podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 41 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 , w myśl którego w przypadku gdy organ wydający pozwolenie stwierdzi, że okoliczności przedstawione przez podmiot stanowią przypadek siły wyższej, wydaje decyzję unieważniającą obowiązek przywozu przy jednoczesnym zwolnieniu zabezpieczenia. Stosownie zaś do postanowień art. 35 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000, w przypadku gdy obowiązek przywozu nie został spełniony zabezpieczenie ulega przepadkowi w całości, jeżeli w danej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisów dotyczących klauzuli siły wyższej.

Należy także zauważyć, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo ocenił pismo kontrahenta Skarżącej (N. [...] S.A.) z dnia 30 maja 2008r. wskazując, iż nie stanowi ono dowodu, o jakim mowa w art. 40 ust. 1 ww. rozporządzenia, mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zasadnie także stwierdził, że treść tego pisma, zawierająca potwierdzenie niedostarczenia Skarżącej ryżu o odpowiedniej jakości z powodu siły wyższej, może mieć jedynie zastosowanie do stosunków cywilno-prawnych istniejących między stronami kontraktu. Zgodnie m.in. z art. 8 ust. 1 oraz art. 35 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000, to na Skarżącej ciąży odpowiedzialność za spełnienie podjętych przez siebie zobowiązań.

Prawidłowe było również stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnoszące się do elastyczności w uznawaniu pewnych zdarzeń za "siłę wyższą". Zasadnie organ zwrócił uwagę, iż Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w orzeczeniu w sprawie C-334/87 z 10 lipca 1990r., (lex polonica nr 418102, streszczenie) stwierdził m.in. Fakt, że orzecznictwo Trybunału doprowadziło do pozostawienia Państwom Członkowskim, w sytuacji gdy wprowadzają one zasady zawierające wspólne zasady systemu świadectw przywozowych, wywozowych oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych, które definiuje rozporządzenie nr 3183/80 (obecnie rozporządzenie 1291/2000), uprawnienia do uznania pewnych okoliczności jako przypadku siły wyższej pozwalającego na przedłużenie okresu ważności świadectwa wywozowego lub terminu wywozu w żaden sposób nie powoduje, że Komisja nie miała prawa do wykonywania kontroli sposobu w jaki Państwa Członkowskie korzystały z tego uprawnienia. Przeciwnie, uprawnienie takie jest niezbędne w celu zapewnienia właściwego zastosowania prawa wspólnotowego, co potwierdza w szczególności obowiązek zawiadomienia Komisji o uznanych przypadkach siły wyższej, nałożony na Państwa Członkowskie przez art. 37 ust. 5 omawianego rozporządzenia (obecnie art. 41 ust. 6 rozporządzenia nr 1291/20900)". Treść powyższego orzeczenia przeczy prezentowanej przez spółkę tezie o możliwości dokonywania elastycznej oceny dotyczącej powoływanych przez przedsiębiorców okoliczności jako przypadki siły wyższej.

Konkludując, w ocenie Sądu organy działały w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).