Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1475/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. A. i G. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) w wyniku wszczętego, na wniosek A. A. i G. A., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej "[...] " Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w zlewni oczyszczalni ścieków [...] w miejscowościach: [...],[...],[...],[...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że na wniosek A. A. i G. A. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]. Wnioskodawcy zarzucili powyższej decyzji, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazali, że pompownia ścieków, oznaczona nazwą [...], znajduje się na terenie wsi [...], a zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winna się znajdować w miejscowości [...]. W ocenie A. i G. A. zmiana lokalizacji pompowni ścieków narusza ich interes prawny, jako mieszkańców wsi [...].

Organ przytoczył treść art. 156 § 1 K.p.a. i wskazał, że w przypadku wady rażącego naruszenia prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 730).

Wskazał też, że stosownie do art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przy ustaleniu stron postępowania, jako lex specialis, zastosowanie znajduje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W myśl powołanego przepisu stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], udzielającej Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w zlewni oczyszczalni ścieków [...] w miejscowościach: [...],[...],[...],[...] wystąpili A. A. i G. A. - właściciele działki nr [...] w [...], obręb [...].

Wskazał, że w postępowaniu nieważnościowym, prowadzonym w stosunku do decyzji wydanej w sprawie inwestycji liniowej, tak jak w przedmiotowej sprawie, mówiąc o obowiązkach organu nadzorczego, należy rozróżnić granice kontroli decyzji w ramach przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., od granic kontroli tej decyzji wyznaczonych trasą przebiegu tej inwestycji przez poszczególne nieruchomości, należące do różnych właścicieli i tym, kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony, to zakres tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy (art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego), czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 364/05).

Podkreślił też, że wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. wady decyzji muszą istnieć w dniu jej wydania, tak więc dla oceny legalności decyzji nie będą miały znaczenia zdarzenia prawne czy faktyczne, które nastąpiły po jej wydaniu. Ocena prawidłowości decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] polega w związku z powyższym na zbadaniu, czy została ona podjęta zgodnie z aktualnym, obowiązującym w dniu wydania tej decyzji stanem prawnym.

Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 r. z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane) i powołał treść przepisów art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 oraz ust. 4 Prawa budowlanego.

Podniósł, że w sprawie zakończonej ocenianą decyzją wniosek o pozwolenie na budowę został złożony przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej "[...] '' Sp. z o.o. Do wniosku załączone zostało oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania zajmowanymi pod inwestycję nieruchomościami na cele budowlane, w którym powołano się na zgody poszczególnych właścicieli nieruchomości, przy czym w odniesieniu do nieruchomości będącej współwłasnością A. A. i G. A. powołano się na zgodę z dnia 18 października 2007r.

Organ pierwszej instancji uznał, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę jest zgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania terenu, przebieg sieci kanalizacyjnej przewidziany został bowiem w uchwale Rady Miejskiej w [...] z [...] lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zarezerwowanych pod "[...] " wraz z miejscowościami [...],[...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...]).

We wniosku o stwierdzenie nieważności A. A. i G. A. zarzucali niezgodność inwestycji z § 12 ust. 3 pkt 1 lit. e uchwały w sprawie zatwierdzenia planu miejscowego. Stosownie do tego przepisu, w zakresie odprowadzania ścieków komunalnych ustala się odprowadzenie ścieków komunalnych systemem grawitacyjnym poprzez planowany układ kanalizacyjny przysiółka [...] do planowanej przepompowni ścieków we wsi [...] i dalej do kanalizacji sanitarnej miasta [...].

W ocenie organu, zakres niniejszego postępowania winien być ograniczony jedynie do posiadanego przez wnioskodawców interesu prawnego wyznaczonego trasą przebiegu inwestycji przez ich nieruchomość. Podniósł, że sieć tłoczna, pompownia, jak i sieć kanalizacyjna znajdują się na działce nr [...] w [...], której właścicielem jest Gmina [...], a do której inwestor oświadczył, że ma prawo dysponowania na cele budowlane. Ponadto inwestor oświadczył, że posiada zgodę na wykonanie przyłącza do nieruchomości nr [...] w [...] obręb [...]. Zgoda ta została udzielona przez A. i G. A. dnia 18 października 2007 r.

Organ pierwszej instancji nie stwierdził, aby projekt zagospodarowania terenu sporządzony został w sposób naruszający obowiązujące przepisy. Przede wszystkim, zdaniem organu, nie można stwierdzić, by w związku z budową kanalizacji sanitarnej wprowadzone zostać mogły uciążliwości związane z zagospodarowaniem nieruchomości skarżących lub mogło powstać zagrożenie dla bezpiecznego korzystania z nieruchomości. Obowiązujące przepisy nie nakazują sytuowania kanalizacji sanitarnej w oznaczonej odległości od granicy działki budowlanej.

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły również pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności wskazane w art. 156 § 1 K.p.a., dlatego też nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. A. i G. A., utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w zakresie obejmującym pozwolenie na budowę na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], obręb [...], w pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Organ podniósł, że w zakres projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w zlewni oczyszczalni ścieków [...] w miejscowościach: [...],[...],[...],[...] wchodzą: sieć kanalizacyjna grawitacyjna, przyłącza kanalizacyjne, sieć kanalizacyjna tłoczna oraz pompownia ścieków.

Podkreślił, iż przed przystąpieniem do merytorycznej oceny poprawności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] należało zbadać, czy wniosek, który zainicjował niniejsze postępowanie, pochodzi od osób uprawnionych do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności powyższego rozstrzygnięcia.

Organ przytoczył treść przepisu art. 28 K.p.a. i wskazał, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę (zarówno w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych) interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.

Podniósł, że wnioskodawcy – A. A. i G. A. - wywodzą swój interes prawny z tytułu posiadania prawa współwłasności działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], obręb [...].

Zauważył, że w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 364/05 dotyczącego inwestycji liniowych, jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony (art. 157 § 2 K.p.a.), to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy (art. 28 K.p.a.), czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że A. A. i G. A. posiadają interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości, której są właścicielami, tj. działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...].

Tym samym kontrolowana decyzja organu stopnia podstawowego powinna być badana w toku postępowania nieważnościowego tylko w części dotyczącej wskazanej wyżej działki, nie zaś wszystkich nieruchomości, na których zaprojektowano przebieg inwestycji.

W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, merytorycznej kontroli decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] należało dokonać wyłącznie w części dotyczącej działki nr ew. [...]. W pozostałym zakresie wszczęte postępowanie nieważnościowe należało umorzyć z uwagi na fakt, iż nie zostało ono zainicjowane wnioskiem pochodzącym od strony postępowania.

Mając na uwadze argumentację skarżących organ wyjaśnił, iż lokalizacja pompowni ścieków na działce [...] (droga) na wysokości działki nr ew. [...], z uwagi na jej sposób usytuowania (podziemna, przejazdowa) w najmniejszym stopniu nie wpłynie na sposób zagospodarowania działki nr ew. [...], należącej do skarżących. A. A. i G. A. mogą bez przeszkód zagospodarować należącą do nich nieruchomość, zaś projektowana przejazdowa pompownia ścieków nie ogranicza ich w tym w najmniejszym stopniu.

Wskazał, że na działce nr ew. [...] zaplanowano przyłącze kanalizacyjne wraz ze studzienką do zbierania i odprowadzania ścieków tej nieruchomości. Podniósł, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor - Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej "[...] " Sp. z o.o. w [...] - wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (m.in. działką nr ew. [...] położoną w miejscowości [...], obręb [...]) na cele budowlane. Tym samym uczyniono zadość wymaganiom ustanowionym przepisami art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Organ powołał treść art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, stanowiącego, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wskazał, że działka nr ewid. [...], na której realizowane jest przyłącze kanalizacyjne wraz ze studzienką, w dniu wydania kontrolowanego pozwolenia na budowę objęta była postanowieniami uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zarezerwowanych pod "[...] " wraz z miejscowościami [...],[...] i [...].

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego analiza akt sprawy nie wykazała, aby lokalizacja na działce nr ew. [...] przyłącza kanalizacyjnego wraz ze studzienką do zbierania i odprowadzania ścieków z tej nieruchomości rażąco naruszała ustalenia (§ 12 ust. 3) ww. uchwały Rady Gminy w [...].

Organ stwierdził, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w zakresie obejmującym udzielenie pozwolenia na budowę na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], obręb [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie jest też dotknięta żadną z pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a.

W związku z powyższym zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w zakresie obejmującym pozwolenie na budowę na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], obręb [...]. W pozostałej części należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] oraz umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.

Na powyższa decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i G. A..

Skarżący wskazali, że obiektem budowlanym jest w niniejszej sprawie system kanalizacyjny, który przebiega przez działkę sąsiednią nr [...], jak i przez należącą do nich działkę [...], stanowiący jedną całość funkcjonalną. Na działce [...] wykonane ma być przyłącze i studzienka przyłączeniowa, a na działce [...] przepompownia i rurociąg tłoczny. Przepompownia ma być zlokalizowana w odległości ok. 3 m od granic działki skarżących, co powoduje zdaniem skarżących, że są stroną również w zakresie sąsiedniej działki drogowej [...], gdyż przepompownia oddziałuje na ich posesję. Wskazali, że nie są to odczucia subiektywne, tylko poparte doświadczeniami mieszkańców z innych inwestycji, na dowód czego załączyli dwa artykuły prasowe odnośnie podobnych rozwiązań. Podnieśli, że brak przepisów odnośnie odległości tego typu inwestycji wynikać może z braku fizycznej możliwości mierzenia zapachów, co nie oznacza, że takie sąsiedztwo nie jest uciążliwe. W przypadku braku przepisów technicznych dotyczących odległości pompowni ścieków od granic projektant i urzędnik może posiłkować się przepisami analogicznymi np. § 36.1 rozporządzenia ministra infrastruktury "o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie", który określa odległość szamb na 7,5 m od granicy działki. Podnieśli też, że realizacja spornej inwestycji liniowej wpływać będzie również na dojazd do ich posesji, w skrajnym przypadku czasowo uniemożliwiając do niej dojazd.

Wskazali, że udzielona przez nich zgoda na prowadzenie robót z dnia 7 listopada 2007 r. obejmuje tylko obszar ich działki [...]. Załącznik nr 1 do tej zgody pokazuje lokalizację przepompowni po drugiej stronie drogi na działce [...], czyli w miejscu oddalonym od posesji skarżących ca. 15-20 metrów, a przede wszystkim w zupełnie innym, niż przewiduje później wykonany projekt budowlany, zatwierdzony decyzją Nr [...] Starosty [...].

Podnieśli, że organy nie odniosły się do merytorycznej treści wniosków i nie zbadały zgodności projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2004 r.).

Skarżący swój interes prawny we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego wywodzą z tego, że są mieszkańcami i właścicielami działki gruntowej [...] i domu jednorodzinnego zbudowanego w 2008 roku w miejscowości [...], czyli na obszarze uchwalonego i obowiązującego planu miejscowego. Każda inwestycja na obszarze planu wpływa na nieruchomości na niej istniejące np. ma wpływ na wartość nieruchomości położonych na obszarze planu miejscowego. O ile sieć kanalizacyjna może podwyższyć wartość nieruchomości, to bliskie i uciążliwe sąsiedztwo przepompowni ścieków może tą wartość drastycznie obniżyć. Utrzymanie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej spowoduje odebranie im konstytucyjnej ochrony praw nabytych, pozyskanych z chwilą nabycia działki z już obowiązującym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Podnieśli, że w MPZP z [...] lutego 2004 roku są zapisy, że przepompownia ma być w [...] (a nie w [...]) i ma być kanalizacja grawitacyjna (a nie tłoczna) i przy tych warunkach zakupili działkę 9 lipca 2004 r.. Wybudowanie tej przepompowni w bezpośrednim sąsiedztwie ich nieruchomości spowoduje obniżenie wartości tej nieruchomości. Radni Miejscy działając w imieniu mieszkańców uchwalili, że przepompownia powinna być zlokalizowana na obszarze wioski sąsiedniej [...], poza obszarem planu miejscowego dla wioski [...]. Złamanie tych zapisów przez projektanta sieci kanalizacyjnej, jak i przez Starostę, jest ewidentnym i rażącym naruszeniem prawa. Jest to nie tylko stanowisko skarżących, ale też rzeczoznawcy budowlanego do spraw instalacji sanitarnych mgr inż. E. D., która w opinii wyraźnie stwierdza, że jest to niezgodne z zapisami planu miejscowego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. nie narusza prawa.

Zgodnie z treścią art. 157 § 2 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania w omawianym trybie wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność, przy czym niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Z niedopuszczalnością z przyczyn podmiotowych mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot żądający stwierdzenia nieważności decyzji nie jest stroną lub gdy z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wystąpiła strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. W sytuacji złożenia przez dany podmiot wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem właściwego organu jest więc w pierwszej kolejności ustalenie, czy wniosek ten pochodzi od strony. Zgodnie bowiem z przepisem art. 61a K.p.a. (obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r.), gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Wskazać trzeba, iż zarówno w postępowaniu zwykłym dotyczącym pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniu nieważnościowym normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 marca 2009 r., sygn. II OSK 1540/08 Lex nr 530045, z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. II OSK 1387/07 Lex nr 526048). Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Obszarem takim jest przykładowo obszar ograniczonego użytkowania wyznaczany na podstawie przepisów Prawa ochrony środowiska, strefy ochronne ujęć wody lub obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych wyznaczonych na podstawie Prawa wodnego. Do organów administracji architektoniczno-budowlanej należy w każdym przypadku zakreślenie tego obszaru i wskazanie stron tego postępowania.

W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w zakresie obejmującym pozwolenie na budowę na działce o nr [...] w miejscowości [...], w pozostałej części uchylił decyzję organu pierwszej instancji i z uwagi na brak przymiotu strony umorzył wszczęte na wniosek A. i G. A. postępowanie.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął, że merytorycznej kontroli decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. należało dokonać wyłącznie w części dotyczącej działki nr [...] należącej do skarżących, natomiast w pozostałym zakresie wszczęte z ich wniosku postępowanie należało umorzyć.

Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, wskazujące, że interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych może dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności. Właściciele nieruchomości położonych na trasie przebiegu inwestycji liniowych mogą co do zasady skutecznie kwestionować decyzję udzielającą pozwolenia na budowę takiej inwestycji jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona ich indywidualnych interesów prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 364/05 Lex nr 266917, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 508/10 Lex nr 676150, z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 547/10 Lex nr 676168).

Podkreślenia wymaga fakt, iż w świetle powołanego wyżej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wystarczy samo przekonanie właściciela danej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. W przepisie tym przyjęto, że legitymacja procesowa ma charakter obiektywny, nakazujący ustalenie, przed wszczęciem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, przepisów, które wprowadzają związane z danym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i na tej podstawie ustalenie kręgu występujących w nim stron. Podkreślić trzeba, że przez oddziaływanie obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane należy rozumieć takie oddziaływanie, które narusza konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, dające określonemu podmiotowi podstawę do wywodzenia własnego interesu prawnego. Jeżeli projektowana inwestycja nie powoduje naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, nie wykazuje sprzeczności z normami wynikającymi z przepisów Prawa budowlanego, przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, Prawa wodnego, Prawa ochrony środowiska itp., to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające interes prawny innych osób. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych innych osób, nie zaś interesów faktycznych.

Wprawdzie skarżący są właścicielami działki nr [...] w miejscowości [...] bezpośrednio graniczącej z działką nr [...] (droga), na której zaplanowano budowę sieci kanalizacyjnej, sieci tłocznej i pompowni ścieków, to jednak położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1082/05, LEX nr 320883; wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08, LEX nr 530045). Charakter spornej inwestycji jest tego rodzaju, że jej obszar oddziaływania nie wykracza poza teren inwestycji. Zaprojektowana pod powierzchnią drogi (działka nr [...]) sieć kanalizacyjna, jak i podziemna pompownia ścieków zlokalizowana na wysokości działki nr [...] nie naruszają prawa własności i nie spowodują ograniczeń w zakresie dysponowania nieruchomością nr [...] należącą do A. i G. A., w szczególności nie utrudnią dojazdu do ich posesji.

Wskazać jednocześnie trzeba, iż ustalenie, że na danej nieruchomości odczuwalne będą skutki funkcjonowania inwestycji, np. związane z emisją hałasu, zapachów itp. nie oznacza jeszcze, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Obszar oddziaływania to nie jest teren, w którym da się odczuć uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08 Lex nr 554936, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1245/09 Lex nr 574336, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 430/09 Lex nr 573705, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 338/10 Lex nr 953066).

Właścicielowi nieruchomości położonej w otoczeniu planowanej inwestycji przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane innej nieruchomości, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów prawa materialnego. Właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, o ile chcą być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, także w trybie nieważnościowym, muszą zatem wskazać konkretny przepis prawa materialnego administracyjnego przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym zagospodarowaniu ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie obiektu objętego postępowaniem o pozwoleniu na budowę. A. i G. A. takiego przepisu i takich ograniczeń nie wskazali, nie wynikają one również ze zgromadzonej dokumentacji. Prawidłowo zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że skarżącym przysługuje interes prawny w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2009 r. wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości, której są właścicielami, a mianowicie działki nr [...], w konsekwencji czego uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r. w pozostałej części i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Merytorycznej kontroli decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] pod kątem przesłanek stwierdzenia nieważności należało zatem dokonać jedynie w części dotyczącej działki nr [...] w miejscowości [...]. Wskazać wobec tego trzeba, że na działce tej, należącej do A. i G. A., zaplanowane zostało przyłącze kanalizacyjne wraz ze studzienką do zbierania i odprowadzania ścieków. Jak wynika z akt sprawy, inwestor – Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej "[...]" Sp. z o.o. do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę załączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania objętymi inwestycją nieruchomościami na cele budowlane, powołując się w odniesieniu do nieruchomości nr [...] na zgodę udzieloną przez A. i G. A. w dniu 18 października 2007 r. Tym samym spełnione zostało wymaganie określone w art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Wskazać też trzeba, że działka nr [...] położona w miejscowości [...] w dniu wydawania kwestionowanej decyzji Starosty [...] objęta była postanowieniami uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zarezerwowanych pod "[...]" wraz z miejscowościami [...],[...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]). Lokalizacja przyłącza kanalizacyjnego wraz ze studzienką do zbierania i odprowadzania ścieków na działce nr [...] nie narusza ustaleń ww. planu, określonych w § 12 ust. 3.

Prawidłowe zatem jest stanowisko organów orzekających w sprawie, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w zakresie obejmującym udzielenie pozwolenia na budowę na działce nr [...] w miejscowości [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie jest też dotknięta żadną z pozostałych wad nieważności określonych w art. 156 § 1 K.p.a.

Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w zakresie obejmującym pozwolenie na budowę na działce o nr [...] w miejscowości [...], w pozostałej części uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca, wszczęte na wniosek A. i G. A., postępowanie organu pierwszej instancji, jest zatem zgodna z prawem.

Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).