Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 203/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art .151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.26 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1499
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej t.j.
article: art.4 ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1a , art. 3 ust.2
journal: Dz.U. 2019 poz 1372
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Z. K. W. P. S. P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia drogi pożarowej do budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] Komendant Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania strony - Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] w K. (dalej "skarżąca" lub "Wspólnota"), na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1499, ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.- dalej "k.p.a"), art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1372 ze zm.) oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że nakazał Wspólnocie w terminie do dnia [...] października 2022 r. doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku usytuowanego przy [...] w K., spełniającą niżej wymienione wymagania:

1) droga pożarowa powinna być poprowadzona w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do 30 % obwodu zewnętrznego budynku,

2) droga pożarowa na odcinku opisanym w pkt 1 powinna mieć zapewnione następujące parametry:

a) bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m,

b) pomiędzy drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych,

c) wyjścia z przedmiotowego budynku powinny mieć połączenie z drogą pożarową, dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tym obiekcie,

d) minimalna szerokość drogi pożarowej na odcinku opisanym w pkt 1 oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 %,

e) droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów).

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. po dokonaniu czynności kontrolno-rozpoznawczych, wydał w dniu [...] listopada 2017 r. decyzję zobowiązującą Wspólnotę do doprowadzenia drogi pożarowej do ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Pracownik organu I instancji w dniu [...] czerwca 2018 r. podczas dokonanej wizji lokalnej nieruchomości stwierdził, że do przedmiotowego obiektu nie jest doprowadzona droga pożarowa, spełniająca wymagania obowiązujących przepisów.

W toku postępowania przedstawiciel organu odbył w dniu [...] września 2018 r. spotkanie z zarządcą budynku w trakcie, którego strona poinformowała, że nie jest zobowiązana do wykonania drogi pożarowej, gdyż obowiązek ten obciąża dewelopera, a nadto Wspólnota nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi na realizację takiej drogi.

W konsekwencji powyższego Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia [...] października 2018 r. nakazał Wspólnocie doprowadzić drogę pożarową do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w K..

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. organ odwoławczy ponownie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność należytego wyjaśnienia sprawy oraz obowiązek zapewnienia udziału w postępowaniu pełnomocnikowi strony.

W dniach [...] lutego - [...] marca 2019 r. Państwowa Straż Pożarna w K., w celu sprawdzenia warunków dojazdu do przedmiotowego obiektu, przeprowadziła czynności kontrolno-rozpoznawcze w toku których ustalono, że brak jest możliwości przeprowadzenia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych. Stwierdzono także, iż istniejący dojazd do budynku nie spełnia wymagań stawianych drogom pożarowym ani nie jest możliwe wykorzystanie parkingu jako drogi pożarowej.

Wobec tego organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2019 r. nakazał Wspólnocie doprowadzenie drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą następujące warunki:

a) zapewnienia dostępu z drogi pożarowej do 30 % obwodu zewnętrznego budynku,

b) zapewnienia szerokości drogi co najmniej 4 m na odcinku określonym w punkcie a) oraz na odcinkach 10 m od tych miejsc umożliwiających wyjazd i wjazd, a w pozostałym zakresie nie mniej niż 3 m,

c) zlokalizowania krawędzi drogi pożarowej w odległości nie mniejszej niż 5 m i nie większej niż 15 m od ściany budynku,

d) zapewnienia nośności drogi pożarowej wynoszącej co najmniej 50 kN (nacisk osi na nawierzchnię jezdni),

e) zapewnienia braku przeszkód w formie stałych elementów zagospodarowania terenu lub drzew i krzewów o wysokości przekraczającej 3 m, między drogą pożarową a ścianą budynku.

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji wskazując na:

- naruszenie art. 28 k.p.a., art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, § 12 ust. 1, 2, 3, 9, 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez nałożenie obowiązków na podmiot niebędący stroną i pominięcie jako strony inwestora - J. K. i nałożenie na skarżącą obowiązku wykonania prac i robót niemożliwych do wykonania z uwagi na niedysponowanie przez skarżącą prawem do dysponowania nieruchomością wokół budynku skarżącej,

- nałożenie na skarżącą obowiązku wykonania prac i robót, których wykonanie na etapie uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę nie było wymagane, a istniejące rozwiązania zostały zaakceptowane przez rzeczoznawcę ds. ppoż. i są one przedmiotem realizacji inwestycji przez J. K.,

- nałożenie obowiązków wykonania prac nieprzewidzianych w zatwierdzonym pozwoleniu na budowę dla obiektu znajdującego się wciąż w budowie,

- naruszenie art. 40 § 2 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie w toku postępowania, po wydaniu decyzji z [...] grudnia 2018 r., pełnomocnika procesowego,

- błędne ustalenie, że zarządca terenu niezabudowanego wokół budynku jest skarżąca Wspólnota, w sytuacji gdy terenem tym zarządza inwestor kontynuowanej inwestycji.

Wniosła też o przeprowadzenie dowodu z pozwolenia na budowę udzielonego dla nieruchomości Wspólnoty oraz dokumentacji odbiorowej dla tego pozwolenia.

W wymienionej na wstępie decyzji, organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji i sprawę rozstrzygnął co do istoty. Wyjaśnił, że ustalenia zawarte w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia [...] marca 2019 r. dowodzą, iż do przedmiotowego budynku nie została doprowadzona droga pożarowa spełniająca wymagania przepisów przeciwpożarowych. Przy czym, zdaniem organu, wskazanie przez skarżącą osoby inwestora, jako podmiotu, który w rozpatrywanej sprawie powinien być adresatem decyzji nakazującej doprowadzenie do kontrolowanego budynku drogi pożarowej nie znajduje uzasadnienia w aktach prawnych określających odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych. Skarżąca sama wskazała, że jest zarządcą budynku, do którego przepisy przeciwpożarowe wymagają doprowadzenia drogi pożarowej. Podkreśliła ponadto, iż to nie ona jest władna do przeprowadzenia prac związanych z dostosowaniem drogi pożarowej, gdyż nie jest właścicielem gruntu, na którym droga ta przebiega, jednakże zarzut ten należy uznać jako niezasadny. Wynika to wprost z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej który wskazuje jednoznacznie podmiot odpowiedzialny za doprowadzenie do budynku drogi pożarowej. W myśl ww. przepisu właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany m.in. przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w orzeczeniu z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2366/13 organ wywiódł, że fakt, iż skarżąca nie włada gruntem przyległym do kontrolowanego budynku, nie stanowi przeszkody w podjęciu przez nią działań zmierzających do zapewnienia wymaganej drogi pożarowej. Poza tym zgodził się z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach II SA/Ke 348/13, w którym wskazano, że okoliczności takie, jak stan prawny terenu, przez który biegnie droga pożarowa, nie relatywizują obowiązków właściciela związanych z ochroną przeciwpożarową. Tym samym organ instancji zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej nałożył nakaz na właściciela budynku, w tym przypadku na Wspólnotę.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nałożenia na skarżącą obowiązku, który nie był przewidziany w dokumentacji projektowej inwestycji organ stwierdził, iż obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej do rozpatrywanego budynku wynika z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, które przewiduje możliwość doprowadzenia drogi pożarowej do budynku w kilku wariantach. W rozpatrywanym przypadku nakazano doprowadzenie drogi pożarowej poprzez zapewnienie dostępu do 30% obwodu zewnętrznego budynku miały na względzie obecny układ dróg wokół budynku oraz fakt, że jest to wariant najmniej uciążliwy.

Za bezzasadny organ uznał zarzut w którym skarżąca wskazała, że prace polegające na doprowadzeniu drogi pożarowej do budynku nie były ujęte w zatwierdzonym pozwoleniu na budowę dla obiektu znajdującego się obecnie w budowie (brak końcowego odbioru PINB). Wyjaśnił, że organy Państwowej Straży Pożarnej nie uczestniczą w procesie zatwierdzania dokumentacji budowlanej, a ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego. Z punktu widzenia organów Państwowej Straży Pożarnej istotne jest, iż do obiektu należy doprowadzić drogę pożarową oraz, że budynek uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Natomiast rozstrzyganie o prawidłowości rozwiązań w zakresie ochrony przeciwpożarowej zawartych w projekcie budowlanym może być przedmiotem odrębnych postępowań, niezależnych od niniejszego postępowania.

Organ II instancji odrzucił również zarzut strony pominięcia pełnomocnika oraz o niezapewnieniu czynnego udziału w postępowaniu. Wskazał, że upoważnienie z informacją o planowanym terminie rozpoczęcia czynności doręczono zarówno Wspólnocie Mieszkaniowej, jak i pełnomocnikowi. W samych czynnościach udział wziął jedynie P. K., który jak wskazano w odwołaniu reprezentuje Wspólnotę. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2019 r. odbyło się spotkanie funkcjonariusza z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z P. K. w celu określenia realnego terminu na wykonanie drogi pożarowej. Nie sposób przy tym sądzić, że w tej sytuacji P. K. działał w swoim imieniu, gdyż jak wskazano wyżej strona sama stwierdziła, że Wspólnota jest reprezentowana przez P. K..

Następnie organ argumentując podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że w decyzji organu I instancji nieprecyzyjnie określono obowiązki nałożone na stronę, a w przypadku wymaganej nośności drogi pożarowej błędnie wskazano wartość 50 kN (kiloniutonów), gdy tymczasem zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN. Ponadto doprecyzowano, że pomiędzy drogą pożarową i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 metry, które uniemożliwiają dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych

Wspólnota w skardze na opisaną wyżej decyzję zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 2 k.p.a. wskutek niewykonania przez organ I instancji wskazań organu II instancji zawartych w decyzji z [...] grudnia 2018 r. w zakresie obowiązku zapewnienia czynnego udziału w toku postępowania pełnomocnikowi strony w tym w czynnościach związanych z ustaleniem istnienia przeszkód w formie stałych elementów zagospodarowania,

2) art. 138 § 2 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji pomimo pominięcia w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, po wydaniu decyzji z [...] grudnia 2018 r., w tym przy czynnościach kontrolnych oraz wszelkich procesowych, pełnomocnika procesowego,

3) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 40 § 2 oraz art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji merytorycznej przez organ II instancji na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego i ustalonego bez udziału pominiętego pełnomocnika skarżącej, czym naruszono prawo strony do przeprowadzenia postępowania dwuinstancyjnego,

4) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 oraz art. 7a § 1 k.p.a. wskutek błędnego ustalenia, że zarządcą terenu niezabudowanego wokół budynku skarżącej jest skarżąca Wspólnota w sytuacji gdy terenem tym zarządza J. K. jako inwestor kontynuowanej inwestycji, a wątpliwości co do adresata obowiązku rozstrzygnięto na niekorzyść skarżącej,

5) art. 28 k.p.a., art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez nałożenie na skarżącą obowiązków, które winny obciążać dysponenta terenu objętego czynnym pozwoleniem na budowę - J. K., który w ramach tego pozwolenia na budowę ma obowiązek wykonać dla skarżącej drogę przeciwpożarową będącą obiektem w budowie (brak końcowego odbioru PINB),

6) art. 7 k.p.a. wskutek nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu z pozwolenia na budowę udzielonego przez Prezydenta Miasta K. dla nieruchomości skarżącej oraz dokumentacji odbiorowej dla tego pozwolenia na budowę w oparciu o akta PINB w K. celem ustalenia podmiotu zobowiązanego do wykonania drogi pożarowej,

7) art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez nałożenie na skarżącego obowiązków wykonania prac i robót w terminie określonym datą, niezależną od daty uprawomocnienia się decyzji.

W motywach skargi podkreślono, że Wspólnota nie korzysta ze spornej części nieruchomości pozostającej współwłasnością J. K. i w jego wyłącznej dyspozycji jako inwestora budynku skarżącej oraz drogi pożarowej, wobec tego nie może być wobec niej zastosowany art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Podniesiono także, że skoro Wspólnota nie jest ani zarządcą, ani administratorem terenu na jakim ma być zrealizowana droga pożarowa, zaś uprawnienie do dysponowania działką na cele budowlane przysługuje wyłącznie inwestorowi, który do dziś nie zakończył procesu budowlanego w całości i nie uzyskał w zakresie spornych terenów poza budynkiem pozwolenia na użytkowanie, zatem kwestionowany nakaz powinien być skierowany do niego. O istotnym naruszeniu prawa świadczy też fakt, że organ pominął unormowanie z art. 5 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zaś zakres obowiązków odnoszących się do budowy drogi pożarowej ustalił w zakresie szerszym niż w uzgodnionym z odstępstwami projekcie budowlanym tej drogi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.-dalej p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie jest zasadna, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Komendant Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2018 r., mocą której organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz nakazał skarżącej Wspólnocie w terminie do [...] grudnia 2022 r. wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej polegających na doprowadzeniu do budynku usytuowanego przy [...] w K. drogi pożarowej spełniającej określone wymagania.

Podstawą materialnoprawną decyzji stanowił art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zgodnie z którym właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej.

Sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w którym wskazano na rodzaje obiektów budowlanych, do których powinna być doprowadzona droga pożarowa oraz wymagania, jakie powinna ona spełniać.

Z kolei w art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej wymieniono podmioty odpowiedzialne za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, którymi są: właściciel, zarządca lub użytkownik, a także osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu.

Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:

1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie;

2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa do budynku przy [...] w K. powinna zostać doprowadzona droga pożarowa. Nie budzi także żadnych wątpliwości trafność ustaleń organu, że taka droga spełniająca wymagania wskazane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych nie została wykonana, co obligowało organ do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Sam zakres tego nakazu również nie jest kwestionowany. Natomiast przedmiot sporu sprowadza się przede wszystkim do odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo został określony adresat obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją. Organ bowiem nakaz doprowadzenia do budynku drogi pożarowej skierował do Wspólnoty przyjmując, że jako właściciel budynku ponosi odpowiedzialność na naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej. Z powyższym ustaleniem nie zgodziła się skarżąca podnosząc, że obowiązki wynikające z decyzji powinny zostać nałożone na inwestora jako dysponenta terenu, który nie zakończył procesu budowlanego w całości. Zdaniem Sądu w sporze tym rację należy przyznać organowi.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek jest budynkiem wielorodzinnym, w którym ustanowiono odrębną własności lokali. Okoliczność tą potwierdza wydruk z księgi wieczystej działki o nr [...], na której zlokalizowany jest ww. budynek. W dziale I ww. księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości gruntowej widnieją wpisy świadczące o wyodrębnieniu 78 lokali, w tym jednego lokalu użytkowego i garażu. Również inwestor w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. wskazał, że w budynku jest 76 mieszkań i 1 lokal użytkowy oraz 54 miejsca postojowe. W piśmie tym oświadczył też, że wyodrębnione lokale zostały sprzedane. Z kolei analiza przedłożonych przez Wspólnotę przy piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. aktów notarialnych dowodzi, że z własnością lokali mieszkalnych i niemieszkalnych związany jest także udział we współużytkowaniu wieczystym działki nr [...], zaś sprzedaż obejmowała lokale wraz ze związanymi z nimi prawami.

Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że w następstwie ustanowienia odrębnej własności lokali powstała nieruchomość wspólna, w której funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa.

Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciąga zobowiązania, pozywać i być pozywana. Jeśli zatem ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową i to wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana - to do zadań wspólnoty mieszkaniowej, należy obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego wspólnej nieruchomości, w tym budynku. To wspólnota mieszkaniowa działa w imieniu i na rzecz właścicieli lokali - członków wspólnoty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010r. sygn. akt II OSK 539/09 czy wyrok NSA z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2428/17, dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kwestia zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego członkom wspólnoty mieszkaniowe należy bowiem do tej wspólnoty. Dlatego też w przypadku obiektów budowlanych, w których jest odrębna własność lokali, a obowiązki ochrony przeciwpożarowej odnoszą się do całego obiektu, to adresatem decyzji powinna być Wspólnota.

Okoliczności niniejszej sprawy dowodzą, że obowiązek zapewnienia drogi pożarowej dotyczy budynku jako całości, zaś to właścicielom wyodrębnionych lokali, tworzących Wspólnotę Mieszkaniową, przysługuje tytuły prawny zarówno do budynku oraz działki o nr [...]. A skoro zasadą jest nakładanie takich obowiązków na właściciela lub zarządcę nieruchomości, to organ odwoławczy prawidłowo uczynił adresatem decyzji skarżącą Wspólnotę.

Według Sądu brak jest podstaw do przyjęcia sugerowanej przez skarżącą tezy jakoby Wspólnota była zarządcą tylko budynku, zaś terenu wokół budynku był inwestor. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego dowodu świadczącego o tym, aby inwestor był współwłaścicielem czy dysponentem nieruchomości wokół budynku i mieścił się w kręgu podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Sąd podziela pogląd, że jeżeli strona wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne, powinna fakty te udowodnić i wykazać się jakąś inicjatywą dowodową (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 390/19, dostępny w CBOSA).

Nieuprawione jest także stanowisko skarżącej, że to inwestor na mocy art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej powinien ponosi odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Według tego przepisu "odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem". Niewątpliwe umowy, o której mowa w tym przepisie, nie zawarto. A skoro to skarżąca jest właścicielem budynku to z oczywistych względów inwestor nie może być traktowany jako podmiot odpowiedzialny za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Również twierdzenia, że inwestor nie zakończył procesu budowlanego i nie uzyskał w zakresie terenów, poza budynkiem, pozwolenia na użytkowanie nie mogły odnieść zamierzonego skargą skutku. Co prawda decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. rzeczywiście udzielił pozwolenia na użytkowane obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych ze wskazaniem, że do wykonania pozostały roboty budowlane związane z budową zjazdów z drogi publicznej oraz zagospodarowania terenu, tym niemniej kwestia, czy te roboty zostały wykonane pozostaje bez większego znaczenia dla niniejszej sprawy. Jak trafnie wywiódł organ odwoławczy na tle sprawy istotne pozostaje, iż do obiektu należy doprowadzić drogę pożarową oraz, że budynek uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Przy czym materiał zgromadzony w sprawie nie potwierdza podniesionej przez skarżącą okoliczności, że budowy nie zakończono. Droga prowadząca do budynku bowiem istnieje, ale nie spełnia norm drogi pożarowej. Nawet jeśliby uznać, że inwestor nie zrealizował w całości procesu budowlanego, to zbycie przez niego wyodrębnionych lokali spowodowało przejście na Skarżącą wszelkich praw i obowiązków związanych z własnością tej nieruchomości. Tymczasem w świetle unormowań ustawy o ochronie przeciwpożarowej to na aktualnym właścicielu ciąży obowiązek przygotowania budynku do prowadzenia akcji ratowniczej. Zakres obowiązków jak i ich adresat wynika zatem wprost z przepisów prawa, nie zaś z decyzji rozstrzygających sprawy budowlane. Stąd też organ nie był zobligowany do przeprowadzenia dowodu z pozwolenia na budowę udzielonego przez Prezydenta Miasta K. dla nieruchomości skarżącej oraz dokumentacji odbiorowej dla tego pozwolenia na budowę.

Podsumowując stwierdzić należy, że uczynienie skarżącą adresatem nakazu doprowadzenia do budynku drogi pożarowej nastąpiło zgodnie prawem, a zatem zarzuty podniesione w tej mierze nie zasługują na uwzględnienie.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który skarżąca upatruje w nałożeniu obowiązku w terminie określonym datą, niezależną od daty uprawomocnienia się decyzji. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że co do zasady decyzja nakładająca na adresata obowiązek podlega wykonaniu wtedy, gdy stanie się ostateczna, z kolei decyzja jest ostateczna kiedy nie przysługuje od niej odwołanie w postępowaniu odwoławczym. Przy czym to kwestia ostateczności decyzji odgrywa zasadniczą rolą co do jej wykonalności. Zgodnie bowiem z art. 130 ust. 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Tylko zatem ostateczna decyzja podlega wykonaniu, a taką jest niewątpliwe decyzja organu odwoławczego. Z kolei walor prawomocności przypisuje się tym decyzjom, co do których sąd administracyjny oddalił skargę, bądź co do których upłynął termin do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 464/17). Innymi słowy rzec ujmując, skoro w świetle przepisów k.p.a. decyzja organu II instancji jest ostateczna i podlega wykonaniu bez względu na jej prawomocność, zatem organ nakazując skarżącej wykonania nałożonego decyzją obowiązku do dnia [...] października 2022 r. nie naruszył prawa.

W odniesieniu do zarzut niezapewnienia, po wydaniu decyzji kasacyjnej z dnia [...] grudnia 2018 r., czynnego udziału w postępowaniu pełnomocnikowi strony Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, że do takiego uchybienia skutkującego koniecznością przeprowadzenia ponownego postępowania nie doszło. Pełnomocnikowi zostało bowiem wysłane zarówno upoważnienie z dnia [...] stycznia 2019 r. wraz z informacją o terminie przeprowadzenia czynności rozpoznawczo-kontrolnych jak i wydana w sprawie decyzja. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że zgłoszony zarzut mógłby odnieść skutek tylko wtedy gdyby zostało wykazane, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem takiego uchybienia pełnomocnik nie wykazał, zaś Sąd nie dostrzegł.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.