Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 779/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151a § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15, art. 136, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2022 r. sprawy ze sprzeciwu L. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2022 r. nr SKO.4111/456/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 779/22

UZASADNIENIE

Zaskarżoną sprzeciwem decyzją z dnia 6 czerwca 2022r. nr SKO.4111/456/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania L. S., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] z dnia 25 kwietnia 2022r., nr MGOPS.5221.95.2022 w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 5 stycznia 2022r. L. S. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. W., legitymującą się orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, decyzją z dnia 2 lutego 2022r. nr MGOPS.5221.19.2022, Burmistrz [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadniając negatywne rozstrzygnięcie brakiem spełnienia wymogu, wynikającego z treści art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm., dalej: u.ś.r.). Burmistrz stwierdził, że orzeczenie M. W. o przyznaniu znacznego stopnia niepełnosprawności przesądza kwestię daty powstania niepełnosprawności, która uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Burmistrz wskazał, że w orzeczeniu Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2020r. wskazano, że nie da się ustalić daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji. Orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS datuje się na 82 rok życia niepełnosprawnej M. W.

W wyniku odwołania L. S., SKO w Rzeszowie, decyzją z dnia 18 marca 2022r. nr SKO.4111/170/2022 uchyliło decyzję Burmistrza [...] z dnia 2 lutego 2022r. w całości a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało, że organ I instancji oparł decyzję na przesłance negatywnej – art. 17 ust. 1b u.ś.r., która nie mogła stanowić podstawy do odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. K 38/13. Kolegium stwierdziło, że nie wszystkie okoliczności sprawy zostały wzięte pod uwagę i należycie wyjaśnione, co obliguje organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres spraw ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W reakcji na ww. decyzję kasatoryjną SKO w Rzeszowie Burmistrz [...] decyzją z dnia 25 kwietnia 2022r. nr MGOPS.5221.95.2022 ponownie odmówił L. S. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Burmistrz w obszernym uzasadnieniu decyzji wskazał, że nie zgadza się z wnioskami organu odwoławczego co do braku wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. W dalszej kolejności natomiast przedstawił obszerną polemikę z uzasadnieniem decyzji kasatoryjnej Kolegium z dnia 18 marca 2022r. co do skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. K 38/13. Burmistrz stanął na stanowisku, że mimo orzeczeń sądów administracyjnych art. 17 ust. 1b u.ś.r. nadal obowiązuje. W niniejszej sprawie natomiast nie zostały spełnione wymogi co do daty powstania niepełnosprawności, wynikające z powyższego przepisu. Z tego powodu Burmistrz po raz drugi odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji ponadto stwierdził, że spełnione są wszystkie inne przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia .

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła L. S., w którym zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. K 38/13.

SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 6 czerwca 2022r. uchyliło decyzję Burmistrza [...] z dnia 25 kwietnia 2022r. a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że wyrokiem z dnia 21 października 2014r. K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kolegium powołało się na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że wyrok TK nie spowodował utraty mocy obowiązującej art. 17 ust. 1b u.ś.r., lecz zrodził konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Niedokonanie przez ustawodawcę zmiany treści art. 17 ust. 1b ustawy zgodnie z wyrokiem TK powoduje, że w tak ukształtowanym stanie prawnym, przy rozpatrywaniu od tej daty wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej- wobec wynikającego z tego wyroku wymogu ich równego traktowania bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki- organy mają obowiązek badać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiającego uzyskanie tego świadczenia.

W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji niesłusznie oparł zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu, który w związku z wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego został uznany za niezgodny z Konstytucją. Nieprawidłowa wykładnia art. 17 ust. 1b u.ś.r. doprowadziła w konsekwencji do wydania decyzji odmownej, co zdaniem SKO miało charakter co najmniej przedwczesny. Organ nie rozważył całości okoliczności faktycznych mających wpływ na przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, a decyzję oparł na przesłance negatywnej (art. 17 ust. 1b u.ś.r.), która nie mogła stanowić podstawy odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad chorym członkiem rodziny.

W kontekście powyższego Kolegium uznało, że wskazany przez organ I instancji powód dla którego odmówiono przyznania odwołującej się prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w rzeczywistości nie zachodzi. Przeszkody w tym zakresie nie stanowi bowiem okoliczność, iż data powstania niepełnosprawność ojca wnioskodawczyni nie jest ustalona. Zbadaniu podlegają pozostałe przesłanki określone w art. 17, w tym negatywne przesłanki dot. przyznania świadczenia wskazane w art. 17 ust.5 u.ś.r.

Kolegium podkreśliło, że wobec organu I instancji określone zostały wytyczne w zakresie wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych . Powyższe miało miejsce w treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 marca 2022r., w efekcie której organ I instancji rozpoznawał już kolejny raz niniejszą sprawę. Wydając zaskarżoną decyzje organ I instancji wytyczne Kolegium zawarte w niniejszej decyzji całkowicie pominął, co zostać może odebrane jako istotne uchybienie w pracy organu.

Kolegium stwierdziło również, że okolicznością co do której brak jest szczegółowego odniesienia się organu I instancji jest ustalenie zakresu opieki nad M. W. oraz czy Skarżąca jest w stanie pogodzić zatrudnienie z koniecznością zapewnienia matce stałej i długotrwałej opieki. Nie dokonano postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia rzeczywistych potrzeb osoby wymagającej opieki i nakładu pracy oraz czasu wymaganego dla ich zaspokojenia, a tym samym ciężaru oraz zakresu obowiązków, jaki spoczywa na Skarżącej. Z wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżąca podjęła się świadczenia stałej opieki nad matką "po zakończeniu aktywności zawodowej". Wymaga zatem zbadania przez organ I instancji czy w sytuacji Skarżącej zachodzi faktyczna rezygnacja z zatrudnienia celem opieki nad matką. Ponadto jak wynika z akt sprawy Skarżąca nie mieszka razem z matką a pomoc jest świadczona w bliżej nieokreślonym czasie. Brak jest też ustaleń organu I instancji o innych osobach na których spoczywa obowiązek alimentacyjny o możliwościach zapewnienia opieki M. W.

Kolegium stwierdziło więc, że w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, 77 1 i 80 k.p.a., ponieważ nie zostały wyjaśnione i właściwie ocenione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na jej ostateczny wynik.

L. S. złożyła sprzeciw od powyższej decyzji Kolegium z dnia 6 czerwca 2022r. Wskazała, że decyzja Kolegium jest dla niej bardzo krzywdząca. Sprawuje stałą opiekę nad matką M. W. która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym a stan jej zdrowia pogarsza się z dnia na dzień. Z tego powodu była zmuszona zwolnić się z pracy i nie może podjąć innej działalności zarobkowej. Świadczenie pieniężne jej matki w ostatnim czasie nie pokrywa bieżących [pic]wydatków na rachunki, żywność czy leki. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego znacznie polepszyłoby sytuację dochodową, pozwoliłoby godnie żyć i opiekować się schorowaną matką.

Skarżąca wskazała, że w odwołaniu zwracała się o zmianę decyzji Burmistrza [...] poprzez przyznanie jej wnioskowanego świadczenia przez SKO. Skarżąca wyraziła niezrozumienie dla przyczyn, z powodu których Kolegium ograniczyło się jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skarżąca argumentowała, że organ l instancji zebrał wyczerpujący materiał dowodowy w tym zakresie. Przeprowadzono wywiad środowiskowy. Skarżąca złożyła obszerne oświadczenia i pisma w zakresie sprawowania osobistej opieki nad matką. Pomimo, iż nie mieszkają razem większość dnia spędza u matki pomagając w każdej czynności życia codziennego i jest do jej dyspozycji 24 godziny 7 dni w tygodniu. Odległość zamieszkania jest bardzo mała. Dojazd zajmuje około 5 minut. Ponadto nie ma bliższej osoby, która mogłaby sprawować osobistą opiekę nad matką Skarżącej. Nie stać jej również na wynajęcie opiekunki.

Z tych przyczyn Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2022 r. w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie jej prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

W odpowiedzi na sprzeciw SKO w Rzeszowie wniosło o jego oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).

Zatem sąd administracyjny rozpatrując sprzeciw ogranicza się jedynie do oceny, czy ziściły się przesłanki, umożliwiające organowi odwoławczemu wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Ustawodawca wyłączył tym samym na tym etapie możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym obecnie art. 138 § 2a K.p.a.

Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Wydanie zatem przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne w przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: organ stwierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, to nie jest przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest także dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, który jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.).

Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. II OSK 1375/15 – wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe koreluje z treścią art. 136 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli więc organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a stwierdzi potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód w ramach swoich uprawnień z art. 136 K.p.a., zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania. Zatem kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., sygn. II OSK II OSK 1427/16).

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. W sprawie nie zachodziły wskazane w art. 138 § 2 k.p.a. przesłanki, umożliwiające Kolegium uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Na wstępie wskazać należy, że zastosowanie przez organ I instancji wobec Skarżącej art. 17 ust. 1b u.ś.r. wbrew konsekwencjom, jakie wynikają z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. K 38/13 nie może stanowić przyczyny, dla której organ odwoławczy wydaje decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Nieprawidłowe zastosowanie i błędna wykładnia przepisów prawa materialnego, jakiej dokonał organ I instancji nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W świetle treści art. 138 § 2 k.p.a. i przedstawionego powyżej rozumienia tego przepisu kwestia ta nie powinna budzić wątpliwości.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że organ I instancji w toku kontrolowanego postępowania dwukrotnie wydawał decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (odpowiednio w rozstrzygnięciach z dnia 2 lutego 2022r. i 25 kwietnia 2022r.). Burmistrz, wbrew prawidłowym zaleceniom wynikającym z decyzji SKO w Rzeszowie z dnia 18 marca 2022r. uznawał, że wniosek nie spełnia wymogu z art. 17 ust. 1b u.ś.r. z uwagi na datę powstania niepełnosprawności M. W. Należ tutaj odnotować, że Burmistrz [...] w drugiej z kolei decyzji odmownej z dnia 25 kwietnia 2022r. wyraźnie odmówił zastosowania się do wskazań zawartych w pierwszej decyzji kasatoryjnej Kolegium, aby w przypadku Skarżącej – jako opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej - rozpatrzyć wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem kryterium daty powstania niepełnosprawności.

Jak już wskazano wstępie, z uwagi na przesłanki wydania decyzji kasatoryjnej, zawarte w art. 138 § 2 k.p.a., jak również fakt, że postępowanie przez organem II instancji ma co do zasady charakter reformatoryjny należy wskazać, że uchybienia organu I instancji w zakresie błędnego zastosowania i wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego podlegają sanowaniu na etapie postępowania odwoławczego bezpośrednio przez organ II instancji – w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze bez konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wskazać należy, że SKO w Rzeszowie prawidłowo oceniło, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia (pkt 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (pkt 2). Jednakże Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wobec powyższego wyroku Trybunału, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną należy pominąć kryterium daty powstania niepełnosprawności. Wniosek taki wyprowadza się z brzmienia art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, wchodząc w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego - co w przypadku istotnej w sprawie regulacji nie miało miejsca. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2017r., I OSK 1079/17, z 11 lipca 2017r. I OSK 1600/16).

Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. ma służyć sanowaniu naruszeń w zakresie przepisów postępowania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej jego części, gdy skorzystanie przez organ odwoławczy z możliwości uzupełniającego postępowania dowodowego w ramach art. 136 k.p.a. nie jest możliwe z uwagi na istotne braki dowodowe postępowania pierwszoinstancyjnego.

Sąd nie podziela oceny Kolegium, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju sytuacją. Należy bowiem zauważyć, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zgromadził materiał dowodowy na podstawie którego stwierdził, że Skarżąca jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego z racji ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego. Została również spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. Skarżąca nie pobiera również innych świadczeń, które pozostawałyby w kolizji z uprawnieniem do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji wykluczył również zaistnienie przesłanek negatywnych z art. 17 ust. 5 pkt 2, pkt 3, pkt 5 i pkt 6 u.ś.r. Ustalenia powyższych okoliczności organ I instancji dokonał na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i w oparciu o dokumentację oraz oświadczenia przedstawione przez Skarżącą. Należy również wskazać, ze przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził fakt sprawowania opieki przez Skarżącą nad jej niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Z tej racji nie można stwierdzić, aby zachodził podstawy do powtórzenia postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji w znacznej części.

Jeżeli natomiast organ odwoławczy powziął wątpliwości co do zakresu opieki, jakiej wymaga matka Skarżącej oraz możliwości jej połączenia z pracą zarobkową może tego rodzaju wątpliwości wyjaśnić w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., poprzez zlecenie organowi I instancji przeprowadzenia uzupełniającego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy z racji tego, że jest przeprowadzany bezpośrednio na miejscu u osoby wymagającej opieki pozwala w sposób najbardziej bezpośredni zebrać informacje co do zakresu sprawowanej opieki i czynności pielęgnacyjnych, jakich wymaga matka Skarżącej. Tego rodzaju oceny należy dokonać z uwzględnieniem wieku podeszłego, w jakim znajduje się matka Skarżącej i stanu zdrowia. W tym aspekcie organ odwoławczy ma możliwość, aby w ramach art. 136 § 1 k.p.a. wezwać Skarżącą o przedstawienie odpowiedniej dokumentacji medycznej, obrazującej stan zdrowia matki Skarżącej.

Należy bowiem przypomnieć, że działalność orzecznicza organów odwoławczych, w tym Samorządowych Kolegiów Odwoławczych, nie sprowadza się do kasatoryjnej kontroli rozstrzygnięć organów I instancji. Organ odwoławczy w ramach zasady dwuinstancyjności postępowania, zawartej w art. 15 k.p.a., jest obowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać sprawę ponownie, korzystając z dostępnych środków dowodowych w ramach uzupełniającego postępowania odwoławczego.

Mając na względzie wyżej przedstawione okoliczności należało uznać, że Kolegium wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. W związku z powyższym Sąd uwzględnił sprzeciw i zaskarżoną decyzję uchylił na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a.