Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 771/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Protokolant Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych P. R. oraz E. i R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1214/08 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od P. R. na rzecz E. i R. P. solidarnie kwotę 550 (słownie: pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1214/08, w sprawie ze skargi P. R. uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku i zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. R. kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Z akt sprawy wynika, że prawomocną decyzją z dnia [...] maja 1987 r., znak: [...] Naczelnik Miasta i Gminy P. zatwierdził plan realizacyjny i udzielił A. R.j pozwolenia na budowę budynku gospodarczego wg projektu indywidualnego o pow. zabudowy 40,0 m2, pow. użytkowej 33,0 m2 i kubaturze 150 m3 na działce nr [...] przy ul. [...] w C. Wcześniej decyzją z dnia [...] lutego 1987 r. ten sam organ na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym ustalił lokalizację budynku gospodarczego o powierzchni całkowitej 40 m2 na działce nr [...] w C. przy ul. [...] w odległości 3 m od granic działki.

Po zakończeniu budowy (30 czerwca 2003 r.) inwestor P. R. zawiadomił o przystąpieniu do użytkowania budynku gospodarczego, co zostało potwierdzone przez Burmistrza Miasta i Gminy P. pismem z dnia 3 lipca 2003 r., z którego wynika, że P. R. zgłosił do użytkowania budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy – 64,28 m2, pow. użytkowej – 119,54 m2, pow. całkowitej – 194,63 m2, kubaturze – 347,11 m3.

Inwestor wystąpił następnie, o udzielenie zgody na zmianę sposobu użytkowania ww. budynku gospodarczego na mieszkalny, na co Burmistrz Miasta Gminy P. zezwolił decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. ([...]).

W dniu 4 lutego 2005 r. P. R. zawiadomił Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Piasecznie o zakończeniu przebudowy budynku gospodarczego na mieszkalny o pow. zabudowy – 111 m2, pow. użytkowej 129 m2, kubaturze 535 m3, izb – 5, kondygnacji 1,5.

Jak wynika z akt sprawy, organy nadzoru budowlanego na wniosek E. i R. P. wszczęły postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] maja 1987 r. i decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] grudnia 2003 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak DOR/ORZ/7110/481/06, uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] maja 1987 r. i stwierdził nieważność tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. złożyli E. i P. R.

Wyrokiem z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1782/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Ponadto, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] grudnia 2003 r. zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu odwołania P. R. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W wyniku skargi na powyższą decyzję, złożonej przez E. i P. R., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1783/06 uchylił decyzje obu organów (z dnia 10 stycznia 2006 r. i 27 lipca 2006 r.). Ostatecznie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] grudnia 2003 r. Pismem z dnia 31 października 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Piasecznie zawiadomił o wszczęciu na wniosek E. i R. P., postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] we wsi C.e gm. P.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Piasecznie w dniu 23 listopada 2006 r. dokonał z udziałem E. i R. R. oraz E. P. oględzin nieruchomości i stwierdził, że budynek gospodarczy został zaprojektowany w bezpośrednim sąsiedztwie granicy działki E. i R. P. Ściana budynku posiadać miała 7,5 m długości, zaś w świetle projektu stanowiącego załącznik do decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania obiektu – ściana posiadała długość 11,19 m. Według dokonanego w trakcie oględzin pomiaru, ściana budynku od strony działki E. i R. P. posiada długość 11,83 m, na wysokości parteru. Organ stwierdził również, że od strony działki sąsiedniej nie wykonano muru ognioochronnego ponad dachem.

W wyniku ustaleń dokonanych w trakcie oględzin postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Piasecznie, wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] we wsi C. – w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, działając w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej powoływanej jako Prawo budowlane.

Zażalenie na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. złożyli E. i R. P.

W wyniku rozpoznania zażalenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Piasecznie postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania robót budowlanych.

Decyzją nr [...], z dnia [...] czerwca 2007 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Piasecznie nałożył na inwestora P. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] we wsi C. gm. P.

W wyniku rozpoznania odwołania E. i R. P. organ II instancji decyzją nr [...], z dnia [...] września 2007 r. uchylił decyzję nr [...], z dnia [...] czerwca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że nie ustalono, czy budynek gospodarczy wykonany został zgodnie z projektem (i tak zgłoszony do użytkowania), a ewentualna rozbudowa miała miejsce później, czy zmieniono, gabaryty obiektu przed dokonaniem zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Zdaniem organu odwoławczego, istniała konieczność oceny wykonanych robót budowlanych w kontekście art. 51 Prawa Budowlanego i potrzeby nałożenia obowiązku wykonania określonych robót celem doprowadzenia robót już wykonanych do stanu zgodnego z prawem (brak ściany oddzielenia przeciwpożarowego) – art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...]marca 2008 r. w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał P. R. całkowitą rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. i P. R. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 18 marca 2008 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego trzeba odróżnić sytuację, w której budowa obiektu budowlanego została rozpoczęta bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę od tej, kiedy rozpoczęcie budowy miało miejsce na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny. W drugiej sytuacji, zdaniem organu II instancji, postępowanie powinno zmierzać do legalizacji wykonanych robót budowlanych, przez doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem w oparciu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w omawianym przypadku nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, przede wszystkim z powodu lokalizacji budynku bezpośrednio przy granicy działki, co nie tylko, narusza przepisy § 13 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62) obowiązującego w czasie budowy obiektu, ale także przepisy § 12 ust. 3 w związku z § 272 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ II instancji wskazał, że obiekt od chwili wybudowania naruszał w takim stopniu przepisy techniczno-budowlane, że doprowadzenie do stanu poprzedniego jest niemożliwe i bezzasadne. Podobnie należy, zdaniem organu, traktować nałożenie na inwestora w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego prawem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. złożył P. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W ocenie skarżącego, zarówno decyzja organu I instancji, jak i zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie wyłącznie do takiego wykonania robót budowlanych, których nie można zalegalizować.

W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając wyrokiem z dnia 10 lutego 2009 r. skargę za zasadną wskazał, że w sprawie naruszono przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu I instancji, zarówno organ I jak i II instancji wadliwie przyjęli kwalifikacje prawną w niniejszej sprawie uznając, że w sprawie zastosowanie miał przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, co niewątpliwie było efektem błędnie określonego przedmiotu sprawy będącego z kolei efektem niedokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W sprawie w której dokonano tego rodzaju samowoli budowlanych, tj. samowoli polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego z jednoczesnym przekształceniem go w budynek mieszkalny nie można wszczynać postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i przenosić to na grunt art. 51 Prawa budowlanego.

Sąd I instancji stwierdził, że nie można mówić o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego, jeżeli ta zmiana powstała w wyniku samowolnego wykonania szeregu obiektów budowlanych oraz robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Dążąc do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, organy nadzoru budowlanego powinny rozpocząć od likwidacji samowoli budowlanej. W tym celu, zdaniem Sądu I instancji, organy nadzoru budowlanego powinny zacząć postępowanie od przeprowadzenia szeregu czynności kontrolnych (oględzin) na danym terenie w celu ustalenia wszystkich naruszeń przepisów Prawa budowlanego. Wady decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego, na które powołują się organy nadzoru budowlanego, nie mają istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Zdaniem Sądu I instancji zmiana przeznaczenia budynku gospodarczego na budynek mieszkalny nie nastąpiła, jak twierdził skarżący w wyniku robót budowlanych adaptacyjnych wykonanych na podstawie decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] grudnia 2003 r., bowiem tak znaczna rozbudowa lub budowa obiektu (wymaga to ustaleń organu) nie może mieści się w pojęciu "istotnych odstępstw" od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na zmianę przeznaczenia obiektu. W ocenie Sądu I instancji kwestia ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zebrany materiał dowodowy aczkolwiek niepełny wskazuje na to, że organ prowadził postępowanie w trybie art. 51, a powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Skargi kasacyjne od powyższego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli P. R. oraz E. i R. P.

W skardze kasacyjnej P. R. zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu w uzasadnieniu wyroku ustaleń nie wynikających z akt sprawy, które wpłynęły na bezpodstawne wyrażenie oceny prawnej w zakresie zastosowania art. 48 Prawa budowlanego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organy administracji.

Skarżący w związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

E. i R. P. w skardze kasacyjnej zaskarżając wyrok w całości, zarzucili mu:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez bledną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i uznanie, że organ administracyjny powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 48 ust. 2, a nie w oparciu o art. 51 ustawy;

2) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe sformułowanie motywów rozstrzygnięcia oraz wskazówek co do kierunku prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego,

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez uwzględnienie skargi, pomimo że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do uchybienia ww. przepisom postępowania w sposób mogący wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wnieśli o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w całości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;

2) zasądzenie od P. R. na rzecz E. i R. P. kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.

Skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie, nie są pozbawione usprawiedliwionych podstaw chociaż nieco się różnią w swych uzasadnieniach i wnioskach. Co do zasady nie można wykluczyć, że Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję uwzględni skargę i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną uzna, że dotychczasowe postępowanie administracyjne prowadzone było w oparciu o błędną podstawę prawną. Wymaga to jednak zazwyczaj, nowych bądź rozszerzonych ustaleń stanu faktycznego sprawy, co ma niewątpliwie wpływ na przedłużenie postępowania, które nie zawsze musi przynieść oczekiwane pierwotnie afekty. Bowiem upływ czasu zmniejsza możliwość organów prowadzących postępowanie, dojścia do prawdy obiektywnej, a w szczególności w takiej sprawie jak ta, kiedy to kolejne roboty budowlane, wykonywane na przestrzeni wielu lat, nakładają się na wcześniejsze, nie dając realnych możliwości ich rozgraniczenia i oceny w poszczególnych przedziałach czasowych. Z tych względów stanowisko Sądu, że należy prowadzić postępowanie administracyjne na podstawie art. 48 ust. 2, a nie art. 51 Prawa budowlanego w tej sprawie, jest błędne i nie oparte na dotychczas zgromadzonym materialne dowodowym, czyli jak trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej inwestora z naruszeniem przepisów art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

Można mieć poważne wątpliwości, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy z uwagi na zaszłości czasowe, organy nadzoru budowlanego byłyby w stanie zgromadzić taki materiał dowodowy, któryby pozwolił precyzyjnie rozgraniczyć, w której części istniejący obiekt powstał w oparciu o obecnie już wycofane z obrotu prawnego decyzje administracyjne, a w której jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Poza tym, tak prowadzone postępowanie byłoby "sztuką dla sztuki", skoro i tak wiadomo, że podstawową wadą tego obiektu jest jego usytuowanie.

Oprócz wcześniej wskazanych naruszeń przepisów postępowania, Sąd I instancji błędnie zastosował przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż to, że na mocy tego przepisu Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną tam podstawą prawną, nie oznacza, że Sąd nie musi rozpoznać w tym zakresie skargi nawet jeśli się z nią nie zgadza. Powyższy przepis nie wiąże Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia (orzekaniu) ale nie zwalnia od rozpoznania skargi, czemu powinien dać odpowiedni wyraz w uzasadnieniu (art. 141 § 4 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przed zaprezentowaniem stanowiska, że sprawa powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego, Sąd nie ocenił zaskarżonej decyzji, dotychczas prowadzonego postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego oraz nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze. Może to rodzić uzasadnione wątpliwości, czy tak procedując, Sąd dokonał kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, a co stanowi istotę wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych).

Do powyższych wniosków prowadzą zarzuty naruszenia przepisów art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. zamieszczone w pkt 2 skargi kasacyjnej Ewy i Ryszarda Petelskich. Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd wskazując na naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., nie wykazał na czym te naruszenia w ocenie Sądu miałyby polegać, nie ma też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania w tym zakresie poza lakonicznym stwierdzeniem, że "w tym celu organy nadzoru budowlanego powinny zacząć postępowanie od przeprowadzenia szeregu czynności kontrolnych (oględzin) na danym terenie w celu ustalenia wszystkich naruszeń Prawa budowlanego".

Trafny też jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie (art. 48 ust. 2, art. 51 Prawa budowlanego), zamieszczony w pkt 2 skargi kasacyjnej E. i R. P. Z samego bowiem już brzmienia ustawowego powyższych przepisów oraz ukształtowanego od lat orzecznictwa sądowego w tym zakresie, wynika, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy i jej podobnych powinien mieć zastosowanie raczej art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie przepisy art. 48 tej ustawy. Nie można w ogóle wykluczyć zastosowania art. 48, ale jego zastosowanie może mieć miejsce jedynie w tych przypadkach, kiedy granice legalnej budowy od samowoli budowlanej można łatwo odgraniczyć, bez obawy naruszenia całej konstrukcji obiektu budowlanego i jeżeli może to doprowadzić do stanu zgodnego z prawem (wyrok NSA z 31 października 2000 r., IV SA 1814/98; wyrok NSA z 8 grudnia 2000 r., IV SA 2624/98; wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2004 r., 7/IV SA 975/03; wyrok NSA z 23 listopada 2004 r., OSK 905/94; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., IV SA 394/98 oraz glosa aprobująca R. Dziwińskiego, OSP 2001, nr 7-8, poz. 107, wyrok SN z 6 kwietnia 2001 r., III RN 89/00, OSNAPiUS 2001, nr 24, poz. 705).

Najczęściej tak się dzieje, jeżeli samowola budowlana stanowi dobudowaną część do obiektu budowlanego wzniesionego legalnie lub jest nadbudową kondygnacji, wówczas nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nielegalnie wykonanej części obiektu (jeżeli nie zagraża to bezpieczeństwu konstrukcji całego obiektu) może doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Należy jednak zwrócić uwagę, że do podobnego efektu może również doprowadzić zastosowanie odpowiednich przepisów art. 51 Prawa budowlanego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, nie wykazał w oparciu o zgromadzone materiały dowodowe, aby w tej sprawie miały miejsce warunki do zastosowania przepisów art. 48 Prawa budowlanego, ani też nie wykazał, że błędne (niewłaściwe) było zastosowanie przepisów art. 51 tej ustawy, nie wskazał też żadnych przykładów z orzecznictwa na poparcie swego stanowiska.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.