Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 476/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217, art. 218
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [....]. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi R. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r. Z. Z. (dalej wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] o wydanie zaświadczenia "o braku ofert pracy w PUP dla osób z moim wykształceniem od dnia[...] r." Podał, że zaświadczenie wymagalne jest przez ubezpieczyciela.

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...]r. odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...]r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] postanowieniem z dnia [...]r. odmówił wydania zaświadczenia. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i dokonane w jego trakcie ustalenia. Organ wskazał, m. in. iż w dniu 31 grudnia 2012r. skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia "o braku ofert pracy w PUP dla osób z moim wykształceniem od dnia[...].". Przywołał przepisy art. 217 § 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 k.p.a. regulujące kwestię wydawania przez organy administracji publicznej zaświadczeń. Wskazał jednocześnie, iż tylko ustalenie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, daje organowi możliwość rozpatrywania wniosku w zakresie zgłoszonego żądania o urzędowe potwierdzenie określonych faktów, zgodnie z przepisem art. 218 § 2 k.p.a., a przed wydaniem zaświadczenia organ administracji publicznej może prowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Ponownie organ opisał podjęte próby ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy, na poszczególnych etapach prowadzonego postępowania administracyjnego.

Organ wskazał, iż pismem z dnia 4 stycznia 2013r. wezwał wnioskodawcę do dostarczenia stosownych dokumentów, np. umowy cywilnoprawnej, z którą wiąże stronę umowa ubezpieczenia od utraty pracy, bądź inne dowody tak, by organ mógł obiektywnie stwierdzić istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, z których wywodził żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia.

W dniu 9 stycznia 2013r. wpłynęło do urzędu pismo, w którym wnioskodawca informuje, iż cyt.: "przesyłam kopie umowy ubezpieczenia (...)", do którego załączono dokument sporządzony w języku obcym. W związku z powyższym pismem z dnia 14 stycznia 2013r. organ zwrócił się do skarżącego o dostarczenie dokumentu, z którego wywodzi swoje żądanie wydania zaświadczenia, sporządzonego w języku polskim lub przetłumaczonego przez tłumacza przysięgłego. W dniu 17 stycznia 2013r. wpłynęło pismo skarżącego, w którym podnosi cyt.: "(...) To PUP żądał przedstawienia dowodu i taki dowód został mu zgodnie z prawem europejskim przedstawiony. Jeżeli urząd ma jakieś wątpliwości niech powoła biegłego od j. angielskiego, który rozwieje te wątpliwości zaspokoi ciekawość PUP. (...)". Jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność zawarcia umowy od ryzyka utraty pracy.

W związku z powyższym na wniosek PUP dokonano przetłumaczenia dokumentu sporządzonego w języku obcym dostarczonego przez skarżącego w dniu 9 stycznia 2013r. Organ stwierdził, iż z przetłumaczonego dokumentu nie wynika, iż jest to umowa ubezpieczenia od utraty pracy.

Organ zatrudnienia wskazał, iż wykonując zalecenia Wojewody [...] zawarte w postanowieniu kasacyjnym z dnia [...]r., pismem z dnia [...]r. wezwano wnioskodawcę o stawienie się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w celu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu [...]r. skarżący zgłosił się do urzędu i do protokołu oświadczył, m. in. iż został zapoznany z przetłumaczonym na wniosek organu dokumentem dostarczonym do urzędu w dniu 9 stycznia 2013r. informując, iż dokument ten to podziękowanie banku za zawarcie umowy. Jednocześnie oświadczył, iż w tym samym dniu dostarczył także umowę ubezpieczenia od utraty pracy. Podtrzymał swoje żądanie przesłuchania świadka, który był obecny przy podpisywaniu umowy, nie wskazując jednak danych osobowych świadka.

W związku z faktem, iż w dniu 9 stycznia 2013r. do urzędu wpłynęło pismo wraz z jednym załącznikiem, skarżący został wezwany do dostarczenia stosownych dokumentów, z których wywodzi swoje żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia oraz do podania danych świadka poprzez wskazanie imienia oraz nazwiska wraz z adresem zamieszkania i adresem do korespondencji. W dniu 17 kwietnia 2013r. wpłynęło pismo, do którego skarżący nie załączył żadnych dokumentów, z których wywodzi swoje żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia oraz odmówił podania danych osobowych świadka.

W konkluzji organ zatrudnienia powołując się na przepis art. 219 k.p.a. stwierdził, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu faktu braku ofert pracy w tutejszym urzędzie dla osób z jego wykształceniem.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie do Wojewody [...]. Wniósł o nakazanie wydania zaświadczenia zgodnie z jego żądaniem i wyeliminowanie z obiegu prawnego kwestionowanego postanowienia jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym. Skarżący zarzucił pracownikowi organu kłamstwa, fałszowanie dokumentów i świadome łamanie przepisów k.p.a. Jednocześnie skarżący zaprzeczył jakoby odmówił podania danych świadka przytaczając swoje dotychczasowe oświadczenia i twierdzenia, że najpierw musi zapytać o zgodę świadka o podanie jego danych pracownikowi PUP. Zdaniem skarżącego jego interes prawny przejawia się nie tylko w żądaniu ubezpieczyciela, ale takim interesem prawnym jest też chęć przedstawienia "jako dowodu w doniesieniu do prokuratury, napisania skargi konstytucyjnej, sądu". Według skarżącego przepisy k.p.a. ani ani w art. 217 ani 218 nie wymagają tego, że interes prawny trzeba udowodnić i to w takich formach, jakie żąda od niego urząd. Skoro przedstawił i urząd jest w posiadaniu dokumentu, jakim jest "podziękowanie", "informacja" banku o zawarciu takiej umowy "Ubezpieczenie od utraty dochodów", to czy nie jest to wystarczający dowód na interes prawny.

Wojewoda [...] postanowieniami [...] [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W jego motywach przywołał brzmienie art. 217 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. (§ 2)

Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. (§ 3)

Natomiast w myśl art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Stosownie zaś z przepisem art. 218 § 2 organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Według organu odwoławczego sposób w jaki ustawodawca ukształtował regulację prawną określającą procedurę wydawania zaświadczeń, obliguje organ administracji publicznej - w przypadku złożenia przez osobę uprawnioną żądania wydania zaświadczenia - do ustalenia w pierwszej kolejności, czy przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia w formie zaświadczenia faktów lub stanu prawnego, potwierdzenia których osoba ta się domaga. Jeśli bowiem przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem, organ ma obowiązek jego wystawienia - bez potrzeby wnikania w prawny interes wnioskującego. W przypadku jednak, gdy nie zachodzi przesłanka z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., priorytetowym obowiązkiem organu jest ustalenie, czy wnioskujący posiada w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści interes prawny.

W związku z tym, to po stronie skarżącego leżał obowiązek wykazania interesu prawnego żądania zaświadczenia o wskazanej przez niego treści. Skoro sam zainteresowany w powyższym wniosku takiego żądania nie wykazał to rolą organu I instancji było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy.

W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego Powiatowy Urząd Pracy w [...] w piśmie z dnia [...]. nr [...] zwrócił się do wnioskodawcy o dostarczenie stosownych dokumentów, z których wywodzi on żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia, np. umowę cywilnoprawną z którą wiąże go umowa ubezpieczenia od utraty pracy bądź inne dowody, w oparciu o które organ będzie mógł stwierdzić istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.

W odpowiedzi na powyższe skarżący za pismem z dnia 9 stycznia 2013r. przedstawił dokument sporządzony w języku obcym, który jak twierdzi w przedmiotowym piśmie był kopią umowy ubezpieczenia podpisaną z [...] podpisana za pośrednictwem oddziału banku [...] ([...]).

Organ pismem z dnia 14 stycznia 2013r. powołując się na ustawę o języku polskim wezwał skarżącego do dostarczenia tłumaczenia na język polski, sporządzonego przez tłumacza przysięgłego, dokumentu złożonego w języku obcym.

W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia 17 stycznia 2013r. wskazał, iż dostarczenie tłumaczenia tego dokumentu jest z jego strony niemożliwe z powodów formalnych i materialnych. Stwierdził, iż to na organie administracji spoczywa obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Dodatkowo w razie dalszych wątpliwości organu, wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność zawarcia umowy od ryzyka utraty pracy.

Organ zatrudnienia mając na względzie postawę wnioskodawcy oraz dążąc do wyjaśnienia wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, zlecił przetłumaczenie przedłożonego przez Z. Z. dokumentu, tłumaczowi przysięgłemu języka angielskiego – R. M.

Według organu treść tego dokumentu nie wskazuje, iż jest to umowa ubezpieczenia. Natomiast jest to pismo skierowane do skarżącego datowane na [...] października 2010r., w którym w początkowej treści wskazano cyt.: "Dziękujemy za skorzystanie z możliwości ubiegania się o Ubezpieczenie Dochodu [...] w firmie [...] [Ubezpieczenia [...]], Mamy nadzieję, iż ten sposób organizacji Pańskiego Polecenia Zapłaty okaże się dla Pana wygodny. Po zaakceptowaniu danych Pana Polecenia Zapłaty, chcielibyśmy prosić Pana o potwierdzenie, czy są one prawidłowe. Prosimy o sprawdzenie, czy poniższa lista, w tym harmonogram spłat, jest prawidłowa".

W ocenie Wojewody [...] z dokumentu tego nie wynika, aby skarżący miał obowiązek przedkładania zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartych w zażaleniu, do przedmiotowego pisma nie była dołączona umowa ubezpieczenia. Skarżący przesłał tylko powyższe pismo sporządzone w języku angielskim.

Z kolei odnosząc się zaś do kwestii powołania świadka, który miałby zeznać na okoliczność podpisania przez w/wymienionego umowy ubezpieczenia, stwierdzono, iż to strona w piśmie z dnia 17 stycznia 2013r. wniosła do organu wniosek o przesłuchanie wskazanego przez niego świadka. Natomiast organ I instancji podejmując dalsze czynności procesowe, chciał dopuścić ten dowód w sprawie. Jednakże to rolą strony było podanie danych osobowych świadka w tym imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania, tak aby można było przeprowadzić ten dowód. Tymczasem do protokołu z dnia [...] kwietnia 2013r. skarżący zeznał, iż podtrzymuje swoje żądanie przesłuchania świadka, ale jednocześnie oświadczył, iż w chwili obecnej nie może podać danych osoby, która mogłaby być świadkiem w sprawie, ponieważ zależy to od wyrażenia przez tą osobę zgody na podanie jej danych osobowych do wiadomości organu. Dodatkowo podniósł, iż może to trochę potrwać, gdyż osoba ta może przebywać za granicą.

W tych okolicznościach sprawy w ocenie Wojewody [..] skarżący nie wykazał, ani przepisu prawa materialnego, który wymaga urzędowego potwierdzenia w formie zaświadczenia faktów lub stanu prawnego, ani też nie wykazał interesu prawnego do żądania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku z dnia 31 grudnia 2012r. Nadto opisane powyżej podjęte przez Starostę [...] czynności wyjaśniające, zmierzające do ustalenia jaki jest faktycznie interes prawny do żądania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku z dnia 31 grudnia 2012r. wobec postawy samego wnioskodawcy, nie wyjaśniły tych powodów. Podkreślić należy, iż to po stronie wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania interesu prawnego stanowiącego podstawę do ubiegania się o wydanie zaświadczenia. Stwierdzenie wnioskodawcy, iż zaświadczenie to jest mu niezbędne do przedstawienia ubezpieczycielowi, z którym wiąże go umowa ubezpieczenia od utraty pracy nie jest wystarczające do uznania, iż wykazał interes prawny. Także późniejsza korespondencja skarżącego oraz składane wyjaśnienia i dokumenty, nie wykazały tego interesu prawnego. Według organu odwoławczego zachowanie wnioskodawcy, wskazuje na brak dobrej woli po jego stronie do wykazania jego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów.

Powyższe postanowienie Wojewody [...] stało się przedmiotem skargi wniesionej przez Z. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 35, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności skarżący podniósł zarzut braku uzasadnienia faktycznego i prawnego, zaniechanie działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego oraz niedochowanie terminów w załatwianiu spraw.

Zarzucił także organom obu instancji fałszowanie dokumentów, która to czynność miała być związana z przetłumaczonym dokumentem z języka angielskiego na język polski.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 159, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu, przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić zaskarżoną decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Jednakże zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola Sądu, oparta na wskazanych wyżej przepisach, daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 31 grudnia 2012 r., skierowanym do Powiatowego Urzędu w [...] o wydanie zaświadczenia "o braku ofert pracy w PUP dla osób z moim wykształceniem od dnia [...] r." Z wskazanej w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawnej i motywów rozstrzygnięcia wynika, że organ orzekał na podstawie przepisów normujących postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, a to przepisów działu VII kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń", zawartych w art. 217 – 220 k.p.a. Przewidują one wydawanie zaświadczeń w dwóch przypadkach, po pierwsze – jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1), po drugie zaś – jeżeli dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2). W każdym z tych dwóch przypadków zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia (art. 217 § 1 k.p.a.). W sytuacji, gdy podstawą wydania zaświadczenia jest przepis art. 217 par. 2 pkt 2 k.p.a. (interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w jego uzyskaniu) organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.).

Z powyższego wynika więc, że zaświadczeniem w rozumieniu k.p.a. jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania weryfikacji jego treści, PiP z. s10, 2004 r. s. 58). Oznacza to, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień czy obowiązków, określonych (tzn. stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym.

Postępowanie w tym zakresie ma charakter uproszczony i odformalizowany (vide: J. Borkowski, B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, Wydawnictwo C.H. Beck, 2008 str. 833). Składają się na nie wyłącznie czynności materialno - techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W postępowaniu tym nie dokonuje się ustaleń i ocen, jak ma to miejsce w postępowaniu jurysdykcyjnym. Z tych względów zaświadczenie nie może rozstrzygać o prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (vide: wyrok NSA z 16 września 2005 r. sygn. II OSK 36/05, ONSAiWSA 2006/2/64, wyroki WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r. sygn. I SA/Wa 1356/04, Lex nr 202335 oraz z 21 listopada 2008 r. sygn. III SA/Wa 1612/08, Lex nr 519918). Przy czym przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych odnośnie informacji będących w dyspozycji organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r. wcześniej powoływany).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że postępowanie to może się zakończyć w trojaki sposób, a mianowicie:

1/ przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana;

2/ przez odmowę w ogóle wydania zaświadczenia;

3/ przez odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści z powodu nie potwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o zaświadczenie.

Wskazać w tym miejscu należy, że odmowa wydania zaświadczenia, w przypadku określonym w art. 217 § 2 pkt. 2 k.p.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy strona nie wykaże interesu prawnego w jego uzyskaniu. Przy czym interes prawny osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. nie został jej przyznany przez przepis prawa, jak to ma miejsce w stosunku do osób, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., lecz podlega badaniu przez organ administracji. Natomiast powołanie się na interes prawny wymaga każdorazowo wskazania przez stronę normy prawa materialnego, przyznającej jej określone prawo podmiotowe, którego ochrony się domaga. Interes prawny winien być też realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynności organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość. Należy przy tym odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego.

Zatem w sytuacji przewidzianej w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., w pierwszej kolejności organ administracji jest obowiązany ustalić w postępowaniu wyjaśniającym, czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 218 § 2 k.p.a.). Prowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego indywidualny stan prawny, opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. W pierwszej kolejności zatem, w ramach takiego postępowania organ ustala jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane. Dalsza część postępowania sprowadza się do wyjaśnienia, czy posiadane dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy oraz, co najważniejsze, czy dotyczą stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PIP, zeszyt 10, 2004 r., s. 63). Jeżeli organ stwierdzi, że osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie ma tego interesu – odmawia wydania zaświadczenia lub zaświadczenia żądanej treści.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją wskazaną w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia sprowadza się więc do oceny zasadności odmowy wydania przez organ zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Z treści przedmiotowego wniosku wynika, że dotyczył on wydania zaświadczenia o braku ofert pracy w PUP dla osób z wykształceniem, jakie posiada wnioskodawca.

W ocenie Sądu oba organy orzekające podjęły właściwe czynności w celu należytego wyjaśnienia kwestii interesu prawnego skarżącego, gdyż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy tylko ustalenie interesu prawnego po stronie skarżącego dawało możliwość rozpatrywania wniosku w zakresie zgłoszonego w nim żądania. Zasadnie również organy uznały, że to po stronie skarżącego leżał obowiązek wykazania interesu prawnego w żądaniu zaświadczenia o określonej treści, a skoro sam zainteresowany w złożonym wniosku takiego żądania nie wykazał,

to zadaniem organu administracyjnego było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy. Natomiast wbrew zarzutom skargi postępowanie wyjaśniające zostało przez organ I instancji przeprowadzone starannie i rzetelnie. Organ ten - zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77

§ 1 k.p.a - zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy konieczny do prawidłowego rozpoznania sprawy, wyprowadzając z niego logiczne i merytorycznie uzasadnione wnioski, zaś swoje stanowisko w tym zakresie wraz z uzasadniającą je argumentacją zawarł w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu postanowienia, spełniającym wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący trzykrotnie, pismami z dnia 4 maja 2012 r., 14 stycznia i 10 kwietnia 2013 r., był wzywany przez właściwy organ do przedstawienia w zakreślonym 7 dniowym terminie stosownych dokumentów, umów cywilnoprawnych (dowodów), z których wywodził żądanie przedmiotowego zaświadczenia, aby można było obiektywnie stwierdzić istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Wprawdzie na powyższe wezwania skarżący reagował pismami ale podawał w nich ogólnikowo powody, dla których jest mu potrzebne wnioskowane zaświadczenie. Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu organu do wykazania interesu prawnego, przedstawił tylko dokument, sporządzony w języku obcym. Mimo wezwania, skarżący odmówił przedstawienia fachowego tłumaczenia tego dokumentu. To organ zatrudnienia dokonał tłumaczenia zaoferowanego przez stronę dokumentu, który jak się okazało nie miał związku z treścią żądania. Wprawdzie interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia nie musi zawsze pokrywać się z interesem prawnym w znaczeniu materialnoprawnym. Interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie, korzyści, jaką spodziewa się ta osoba odnieść po przedstawieniu zaświadczenia innemu organowi. W analizowanej sprawie strona powoływała na stosowną korzyść wynikającą z tytułu umowy ubezpieczenia od utraty pracy, zawartej z angielskim ubezpieczycielem. Na poparcie tego faktu skarżący nie zaoferował stosownego dowodu (dokumentu). Wobec tego mają rację organy obu instancji, kiedy wywodzą, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w uzyskaniu potwierdzenia faktu braku ofert pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] dla osób z jego wykształceniem, a w konsekwencji postępowanie o wydanie zaświadczenia zakończyło się odmową jego wydania.

Argumentacja skarżącego, koncentrująca się na polemice z przyczyną, z powodu której organ odmówił wydania zaświadczenia, sprowadza się do twierdzenia, że służy mu interes prawny, którego nie musi udowodnić, lecz wystarczy "zaręczyć, wyjawić, twierdzić". Wyjaśnić w tym miejscu należy ,że wprawdzie rozwiązania prawne przyjęte w k.p.a., w tym także i w postępowaniu administracyjnym uproszczonym nie przewidują obowiązku strony wskazania dowodów potrzebnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, bowiem strona jest jedynie uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia stosownych dowodów. Nie oznacza to jednak możliwości przerzucania w całości ciężaru dowodzenia na organ administracyjny, a w każdym razie nie ma on nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności, z których strona wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. W takim przypadku inicjatywa w zakresie wykazywania stosownych okoliczności – w tym przypadku interesu prawnego – spoczywa również na stronie postępowania. W tym zakresie skarżący nie zadość uczynił powyższemu obowiązkowi.

Jak wcześniej sąd zaakcentował postępowanie o wydanie zaświadczenia nie ma charakteru pełnego postępowania administracyjnego, w którym uczestniczą strony. Jest to postępowanie, uproszczone, w którym organ wyłącznie konfrontuje treść wniosku osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia z treścią posiadanych przez organ danych, których dotyczyć ma zaświadczenie. Wynikająca z art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, nie może być rozumiana jako "tworzenie" na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia, podstawy (bazy) do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy zbiorach danych.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art.10 k.p.a., albowiem w prowadzonym postępowaniu umożliwiono skarżącemu zapoznanie się z całym materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Znalazło to odzwierciedlenie w znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy protokole z dnia [...] kwietnia 2013 r., z którego treścią skarżący został zapoznany, co potwierdził stosownym podpisem. Nadto w prowadzonym postępowaniu uwzględniono wniosek skarżącego o przesłuchanie świadka, oczekując jedynie wskazania przez stronę stosownych danych, umożliwiających przeprowadzenie tego dowodu osobowego, z którego skarżący wycofał się na dalszym etapie postępowania.

Pod adresem organu I instancji nie może też być skutecznie wyartykułowany zarzut prowadzenia postępowania z uchybieniem terminu określonego w k.p.a., albowiem organ ten podjął wszelkie próby wyjaśnienia okoliczności sprawy, zaś bierna w gruncie rzeczy postawa skarżącego spowodowała, że uproszczone postępowanie wyjaśniające przedłużyło się w czasie.

Na rozprawie na pytanie Sądu czy posiada egzemplarz umowy zawartej z bankiem wnioskodawca oświadczył, że posiada ale jej nie udostępnił bo takiej umowy urząd nie żądał.

W tym stanie rzeczy skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu uzasadnia treść art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).