Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 525/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. z/s w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 525/19

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] października 2018 r., którą określono A. Spółka z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 rok w kwocie 100.075,00 zł.

W uzasadnienie organ wskazał, że w trakcie kontroli podatkowej spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających poniesienie kosztów podatkowych wykazanych w korekcie zeznania CIT-8 za 2012 r., jak również potwierdzających uzyskanie przychodów wykazanych w tej korekcie, będących podstawą zapisów dokonywanych w księgach rachunkowych. W toku kontroli nie okazano także ksiąg rachunkowych.

W odpowiedzi na wezwania organu l instancji do przedłożenia żądanych dokumentów, spółka wskazała, że wszystkie dokumenty źródłowe spłonęły w pożarze budynku w P., przy ul. A. 40, gdzie były przechowywane w dniu 27 września 2016 r. Przedłożono jedynie: wypis z KRS, umowę spółki, zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, zaświadczenie NIP, umowę przechowywania "wszelkiej dokumentacji wraz wyposażeniem biura wg załącznika" z dnia 28 stycznia 2016 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że czynności zakresie odtworzenia dokumentacji spółka poczyniła dopiero na etapie prowadzonego postępowania podatkowego. W dniu 12 października 2018 r. do Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wpłynęło pismo spółki do którego załączono: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 28 września 2018 r., pismo PFRON z dnia 21 września 2018 r., pismo B. S.A. z dnia 4 września 2018 r., pismo C S.A. z dnia 4 września 2018r., pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 września 2018 r., kserokopię wydruku komputerowego oznaczonego pieczątką Europejskiego Funduszu Leasingowego S.A.

W ocenie organu przedłożone przez spółkę dokumenty potwierdzały jedynie dokonywanie przez nią wpłat w 2012 r., natomiast nie wskazywały czego wpłaty te dotyczyły i za jaki okres były dokonywane. Nie przedłożono żadnych dokumentów źródłowych (duplikatów faktur, kopii zawartych umów), na podstawie których wpłaty te były dokonywane. W ocenie organu I instancji takie dokumenty nie mogły stanowić podstawy do uznania wynikających z nich wpłat spółki za koszty podatkowe.

W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] października 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. określił spółce zobowiązanie w kwocie o 97.165,00 zł wyższej od zadeklarowanej przez spółkę w korekcie zeznania CIT-8 za 2012 r. (w wysokości 2.910,00 zł). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 511.398.97 zł. z uwagi na brak udokumentowania poniesionych wydatków wykazanych w korekcie zeznania CIT-8, co stanowi naruszenie art. 15 ust. 1 . art. 15 ust. 4, art. 15 ust. 4b. art. 15 ust. 4c, art. 15 ust. 4d, art. 15 ust. 4e, art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm. – dalej u.p.d.o.p.).

W dniu 24 października 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo spółki z dnia 18 października 2018 r., do którego załączono kserokopie pism: Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z dnia 9 października 2018 r., D. S.A. z dnia 8 października 2018 r. oraz spółki z dnia 27 września 2018 r. - skierowanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pismem z dnia 7 listopada 2018 r. strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania za 2012 rok i wskazał, że postanowieniem z dnia 31 października 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 60 § 2 w zw. z art. 62 § 3 w zw. z art. 6 § 2 w zw. z art. 7 § 1 K.k.s. Następnie, pismem z dnia 15 listopada 2018r. (doręczonym spółce w dniu 16 listopada 2018 r.) Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. poinformował spółkę, że z dniem 31 października 2018 r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r.. poz. 900 ze zm. – dalej O.p.) nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. Do dnia wydania decyzji postępowanie przygotowawcze nie zostało prawomocnie zakończone. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji stwierdził, że przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.

Przechodząc do meritum organ odwoławczy, wskazując na art. 15 ust. 1, art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p., zgodził się z organem I instancji, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania za koszty podatkowe spółki wykazane w korekcie zeznania CIT -8 kwoty 511.398.97 zł., z uwagi na brak właściwego udokumentowania poniesienia wydatków, a co za tym idzie - brak możliwości ustalenia, czy wydatki te zostały poniesione w celu uzyskania lub zabezpieczenia źródeł przychodów, jak również czy w ogóle miały związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę w 2012 r.

Organ stwierdził, że w sprawozdaniu finansowym za 2012 r. spółka wykazała wprawdzie w poszczególnych kategoriach określone wielkości uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów, jednak nie przedstawiła dokumentów źródłowych, które umożliwiałyby dokonanie ich weryfikacji.

Według informacji dodatkowych zamieszczonych w sprawozdaniu finansowym za 2012 r., spółka wykazała koszty zatrudnienia pracowników w wysokości 296.736,10 zł oraz ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń w wysokości 56.595,05 zł, przy przeciętnym zatrudnieniu na etatach 25 osób.

Mając na uwadze powyższe, organ podkreślił, że strona załączyła jedynie pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które zawierało zestawienie dokonanych przez spółkę w 2012 r. wpłat z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Spółka nie przedstawiła jednak żadnych dowodów źródłowych, w tym umów o pracę, dowodów potwierdzających wypłatę wynagrodzeń, czy listy płac. W ocenie organu zgromadzone dokumenty nie pozwalały na uznanie powyższych wydatków za koszty podatkowe spółki.

Z informacji dodatkowych zamieszczonych w sprawozdaniu finansowym za 2012 r. wynika, że w 2012 r. spółka dokonała odpisów amortyzacyjnych od posiadanych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w wysokości 95.538,12 zł, które to odpisy zostały następnie skorygowane o kwotę niestanowiącą kosztów uzyskania przychodów w wysokości 86.293.80 zł. Strona nie okazała jednak żadnych dokumentów związanych z majątkiem trwałym oraz wartościami niematerialnymi i prawnymi wykazanymi w sprawozdaniu finansowym za 2012 r., a w szczególności ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, czy dowodów księgowych stanowiących podstawę wpisu do powyższej ewidencji, a także tabeli amortyzacyjnej.

Organ podkreślił, że spółka nie okazała również żadnych innych dokumentów źródłowych, tj. spisów z natury, umów zawartych z kontrahentami, na podstawie których spółka dokonywała płatności, historii rachunków bankowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej, a także sporządzonych na podstawie dokumentów źródłowych ksiąg rachunkowych. Przedłożone przez spółkę pojedyncze dokumenty (zestawienia) potwierdzają jedynie dokonywanie przez nią wpłat w 2012 r. natomiast nie wskazują czego wpłaty te dotyczyły i za jaki okres były dokonywane. W ocenie organu II instancji dokumenty takie nie mogą stanowić podstawy do uznania za koszty podatkowe, stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Wprawdzie organ zgodził się ze stroną, że prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej nie jest możliwe bez ponoszenia kosztów. Jednak na gruncie przepisów podatkowych o uznaniu za koszt podatkowy decyduje nie tylko samo poniesienie wydatku, ale również jego właściwe udokumentowanie, pozwalające na weryfikację, czy wydatek ten został poniesiony w celu uzyskania lub zabezpieczenia źródeł przychodów, jak również czy w ogóle miał związek z prowadzoną przez podmiot działalnością gospodarczą, czego w przedmiotowej sprawie, z uwagi na brak dokumentów, spółka nie wykazała.

Przechodząc dalej organ wskazał, że bezspornym jest, iż w dniu 27 września 2016 r. doszło do pożaru budynku położonego przy ul. A. 40 w P., w którym spółka na podstawie umowy przechowywała wszelką dokumentację. Jednak zdarzenie losowe nie zwalnia podatnika z obowiązku odtworzenia utraconych dokumentów, zwłaszcza, że organ I instancji wielokrotnie wzywał spółkę do przedstawienia/odtworzenia dokumentów. Mimo wezwań, spółka nie okazała dokumentów źródłowych, jak również nie odtworzyła, chociażby w części, ksiąg rachunkowych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że również na etapie postępowania odwoławczego, pismem z dnia 12 lutego 2019 r. wezwał spółkę do uzupełnienia materiału dowodowego potwierdzającego zasadność zaliczenia poszczególnych kwot do kosztów uzyskania przychodów.

W konsekwencji po dokonaniu zestawienia informacji uzyskanych od podmiotów i instytucji przez organ odwoławczy z informacjami przekazanymi przez spółkę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że spółka do organu odwoławczego przekazała tylko wybrane dokumenty, które pozostają bez wpływu na ustalenia dokonane przez organ I instancji.

Natomiast z pisma D. S.A. otrzymanego przez organ odwoławczy wynika, że w dniu 7 marca 2019 r. spółce przekazano duplikaty wystawionych faktur, a także scan umowy leasingowej. Dokumentów tych spółka organowi odwoławczemu jednak nie przekazała.

Z pisma Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. wynika, że spółka została poinformowana, iż kserokopie umów o pracę zostały zarchiwizowane i spółka aby je otrzymać powinna wskazać, których osób i jakich okresów zatrudnienia mają dotyczyć. Do dnia 18 kwietnia 2019 r. taka informacja od spółki jednak nie wpłynęła. Podkreślono, że dane pracowników znajdowały się w posiadaniu spółki, gdyż zawierały je dokumenty uzyskane z ZUS. Spółka nie przekazała organowi odwoławczemu żadnych informacji w tym zakresie.

Z pisma E.S.A. wynika, że spółka została poinformowana o opłacie za przygotowanie kopii umowy leasingowej. Z uwagi na brak jej wniesienia, wniosek spółki został anulowany. Spółka nie przekazała organowi odwoławczemu żadnych informacji w przedmiotowym zakresie.

Z pisma Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. wynika, że ZWiK nie przychyliło się do prośby dotyczącej przekazania żądanych kserokopii, przy czym wskazano, że za faktury wystawione w 2012 r. do chwili obecnej nie dokonano zapłaty, a zadłużenie spółki objęte jest prawomocnym nakazem sądowym. Informacji tych spółka również nie przekazała organowi odwoławczemu.

Organ odwoławczy podkreślił, że spółka przedłożyła jedynie:

– pozyskaną z ZUS dokumentację obejmującą wydruki deklaracji rozliczeniowych za poszczególne miesiące 2012 r., tj. comiesięczne deklaracje główne ZUS DRA oraz imienne raporty miesięczne o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach, a więc dokumenty, które zgromadził już w toku kontroli organ I instancji,

– pismo C. S.A., z którego wynika, że z uwagi na przedawnienie 2012 r. nie udostępniono kopii umów na usługi telekomunikacyjne i duplikatów wystawionych faktur,

– pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. wraz z kserokopiami umów o przyznaniu spółce statusu zakładu pracy chronionej,

– otrzymane z ZUS Inspektorat w B.- wydruki deklaracji rozliczeniowych oraz imienne raporty miesięczne za lata 2013, 2014, 2015, a więc dokumenty, które nie dotyczą 2012 r.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy doszedł do przekonania, że dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów podatkowych w 2012 r. spółka albo nie przedłożyła, mimo że weszła w ich posiadanie, albo sama zrezygnowała z ich uzyskania. Organ odwoławczy zauważył, że spółka nie przekazała także dokumentów, które otrzymała, lecz informacje w nich zawarte nie były dla spółki korzystne, tj. nie potwierdzały poniesienia kosztów podatkowych.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy stwierdził, że działania spółki były pozorne i wpłynęły jedynie na przedłużenie postępowania podatkowego, a spółka nie jest zainteresowana odtworzeniem dokumentacji mającej wpływ na określenie wysokości kosztów uzyskania przychodów za 2012 r.

Organ podkreślił również, że brak możliwości uzyskania dokumentów z uwagi na przedawnienie 2012 r. (pismo C. S.A.) nastąpiło w wyniku niepodjęcia przez spółkę w odpowiednim czasie działań mających na celu ich odtworzenie, przy czym spółka jako podmiot, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 1 marca 2000 r. z pewnością była tego świadoma.

Organ odwoławczy wskazał również, że w zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia 8 czerwca 2018 r. spółka złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.– Ś. o wystąpienie do: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, F. S.A., właściciela nieruchomości w miejscowości T., Europejskiego Funduszu Leasingowego, D., ZWiK, C. S.A., wszystkich koncernów paliwowych z wnioskiem o przekazanie dokumentów potwierdzających wydatki A. sp. z o.o. w 2012 r.

W odpowiedzi na powyższe, organ I instancji w piśmie z dnia 15 czerwca 2018 r. wskazał m. in., że informacje dotyczące wskazanych podmiotów nie zawierały pełnych danych umożliwiających ich identyfikację, tj. nr NIP, KRS lub REGON. Podane adresy nie dotyczyły siedziby firm, ale np. ich oddziałów. W przypadku wydatków poniesionych na paliwo, organ podatkowy miałby wystąpić do wszystkich koncernów paliwowych, aby potwierdzić poniesienie przez spółkę wydatków. Nie sprecyzowano przy tym czy miałyby to być koncerny paliwowe posiadające siedzibę na terytorium Polski, czy też wniosek ten dotyczy wszystkich koncernów paliwowych prowadzących działalność na terenie Unii Europejskiej, a może nawet poza nią. Organ I instancji ocenił, że próba przeniesienia na organ podatkowy obowiązku poszukiwania nie tylko swoich kontrahentów, ale również dokumentów księgowych tych kontrahentów wystawionych na rzecz podatnika, jest sytuacją niedopuszczalną. Tym samym bowiem ciężar poszukiwania dokumentacji podatnika zostałby, przy zaniechaniu lub zwłoce działań podatnika podjętych w celu odtworzenia dokumentacji, przerzucony w całości na koszt organów państwa, a tym samym pozostałych podatników, przy czym organ I instancji zwrócił uwagę na fakt, że działania spółki w przedmiotowym zakresie ograniczały się jedynie do prowadzenia całkowicie nieskutecznych działań pozorujących pozyskiwanie żądanych dokumentów księgowych oraz do składania krótkich oświadczeń, w których prezes zarządu informowała, że dokumentacji księgowej za 2012 r. nie posiada, gdyż spłonęła w pożarze.

Powyższe stanowisko w całości podzielił organ odwoławczy i zarzut naruszenia art. 188 art. oraz 121 § 1 O.p. ocenił jako całkowicie nieuzasadniony.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zgodził się również z zarzutem odwołania, że organ I instancji nie podjął samodzielnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy przypomniał, że w toku kontroli podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. pozyskał informacje m. in. z Banku A. S.A., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czy Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, co znalazło odzwierciedlenie w protokole kontroli podatkowej z dnia 25 maja 2018 r.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał za prawidłowe wszystkie ustalenia dokonane przez organ l instancji w decyzji z dnia [...] października 2018 r.

Na zakończenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał, że w dniu 23 maja 2019 r., w odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 lutego 2019 r., spółka przekazała kolejne dokumenty - duplikaty faktur otrzymanych od Europejskiego Funduszu Leasingowego S.A. wystawionych dla spółki w 2012 r. z tytułu umowy z dnia 28 lipca 2010 r. W ocenie organu odwoławczego, same faktury nie stanowią dowodów pozwalających na uznanie wynikających z nich kwot za koszty uzyskania przychodów spółki. Organ podkreślił, że nie wiadomo bowiem co było przedmiotem umowy leasingowej, a także czy wydatki poniesione z tytułu tej umowy w ogóle miały związek z przychodem spółki. Spółka nie przedłożyła umowy, na podstawie której faktury te były wystawiane, a z informacji uzyskanych od E. S.A. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wynika, że z uwagi na fakt, iż klient nie dokonał opłaty za przygotowanie kopii umowy leasingowej - wniosek został anulowany w dniu 20 marca 2019 r.

Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] maja 2019 r. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj.:

a) art. 188 oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o wystąpienie do wskazanych we wniosku dowodowym instytucji celem przedstawienia znajdujących się w ich posiadaniu dowodów - potwierdzających poniesienie przez podatnika kosztów związanych z jego działalnością gospodarczą;

b) art. 121 § 1 w zw. z art 122 O.p. poprzez naruszenie zasady budowania zaufania do organów podatkowych i niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez niepodjęcie inicjatywy zmierzającej do zgromadzenia dowodów - potwierdzających poniesienie przez podatnika kosztów związanych z jego działalnością gospodarczą, pomimo wniosku strony w tym zakresie i posiadania przez organ potwierdzonej informacji o fakcie pożaru skutkującego utratą dokumentacji księgowej przez podatnika, jak również wyciągiem bankowym potwierdzającym transfer środków, podczas gdy zaufanie może budzić tylko takie działanie organów podatkowych, które nie będzie miało charakteru jednokierunkowo profiskalnego, zaś zasada zaufania powinna się wyrażać w merytorycznej poprawności i staranności działań w toku postępowania dowodowego oraz równym traktowaniu interesów Skarbu Państwa i podatników.

1. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na błędnym przyjęciu, iż strona prowadziła działalność gospodarczą bez ponoszenia związanych z nią kosztów, względnie nie wykazała ich poniesienia i związku z prowadzoną działalnością.

W ocenie stronu uchybienia te miały istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż prowadziły do błędnego ustalenia stanu faktycznego.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podzielić pogląd Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.

Stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Zgodnie z art. 70c O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. pismem z dnia 15 listopada 2018 r. zawiadomił podatnika (spółkę), że bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem 31 października 2018 r. w związku ze wszczęciem dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 60 § 2 w zw. z art. 62 § 3 w zw. z art. 6 § 2 w zw. z art. 7 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, polegające na tym, że w okresie od 30 marca 2017 r. do 21 października 2018 r., działając w wykonaniu tego samego zamiaru w krótkich odstępach czasu, wbrew obowiązkowi, A.sp. z o.o. nie przechowywała pod adresem siedziby spółki, ksiąg rachunkowych oraz wystawionych i otrzymanych faktur za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r.

W tym kontekście należy też zauważyć, że pełnomocnictwo szczególne udzielone przez spółkę adwokatowi M. K., które wpłynęło do organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 13 listopada 2018 r., dotyczyło zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji oraz odwołania od tej decyzji.

Powyższe oznacza, że zawiadomienie dokonane w trybie art. 70c O.p., doręczone bezpośrednio do spółki w dniu 16 listopada 2018 r., wywołało skutek wymieniony w tym przepisie.

W toku postępowania administracyjnego spółka podnosiła, że jej dokumentacja podatkowa spłonęła w dniu 27 września 2016 r. w czasie pożaru budynku, w którym spółka przechowywała tę dokumentację, co zresztą nie jest kwestionowane przez organy podatkowe. Organy prawidłowo przyjęły jednak, że na podatniku spoczywał obowiązek niezwłocznego odtworzenia zniszczonej dokumentacji. Pośrednio obowiązek taki wynika z postanowień obowiązującego w omawianym okresie przepisu art. 86 § 1 O.p., zgodnie z którym podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych przechowują księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Skoro zatem dokumentacja podatkowa spółki spłonęła w czasie pożaru, to skarżąca powinna była podjąć działania zmierzające do odtworzenia tej dokumentacji niezwłocznie po tym zdarzeniu. Analogiczny pogląd został wyrażony m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2017 r., II FSK 2457/15 (LEX nr 2377553). Podobnie, w cytowanym w zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 18 lutego 2014 r., I FSK 247/13 (LEX nr 1497196) NSA wskazał, że "Podatnicy są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur, faktur korygujących i not korygujących, a także duplikaty tych dokumentów w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę, fakturę korygującą lub notę. Skutki utraty przez podatnika jego dokumentacji księgowej w sytuacji braku niezwłocznych działań podatnika zmierzających do jej odtworzenia, nie mogą obciążać organów podatkowych, poprzez obligowanie ich do działań zmierzających do poszukiwania tej dokumentacji, której posiadanie przez podatnika jest niezbędne dla udokumentowania jego uprawnienia podatkowego. Obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej oraz jej odtwarzania w celach dowodowych w przypadku jej utraty ciąży na podatniku, a w przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy - w ramach toczącego się postępowania - zwłoki w tym zakresie, skutkującej trudnościami w pozyskaniu stosownych duplikatów utraconych dokumentów, nie przeradza się w obowiązek ciążący na tym organie".

Należy podzielić ocenę organów, że skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do odtworzenia dokumentacji niezwłocznie po jej utracie w wyniku pożaru. Również w toku postępowania podatkowego, mimo wielokrotnych wezwań stosowanych przez organy obu instancji, skarżąca nie zdołała uzyskać dokumentacji wystarczającej do zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Do takich można bowiem zaliczyć jedynie wydatki rzetelnie udokumentowane poprzez wskazanie zarówno faktu ich poniesienia, jak i związku z celem jakim jest osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów - co wprost wynika z treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

W skardze skarżąca akcentuje istnienie dowodów w postaci wyciągów z rachunków bankowych, obejmujących m. in. wpłaty na rzecz ZUS, wpłaty dotyczące czynszu najmu lokali przedsiębiorstwa, leasingu pojazdów używanych do prowadzenia działalności gospodarczej i zakupu paliwa do nich.

W tym kontekście organ zasadnie stwierdził, że same wpłaty dokonywane na rzecz innych podmiotów nie są wystarczające aby je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, brakuje bowiem dokumentów źródłowych (duplikatów faktur, kopii zawartych umów), na podstawie których wpłaty te były dokonywane.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy trafnie ocenił, że dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów podatkowych w 2012 r. spółka albo nie przedłożyła, choć weszła w ich posiadanie (m. in. dotyczy to sytuacji gdy informacje w nich zawarte nie były dla spółki korzystne), albo sama zrezygnowała z ich uzyskania. Potwierdzają to m. in. następujące dowody:

- pismo C. S.A., z którego wynika, że nie udostępniono kopii umów zawartych ze skarżącą na usługi telekomunikacyjne i duplikatów wystawionych faktur, z uwagi na przedawnienie 2012 r. Okoliczność tę trafnie ocenia organ konstatując, że skarżąca swoją biernością sama dopuściła do takiej sytuacji, nie podejmując działań w celu odtworzenia dokumentacji zaraz po pożarze;

- pismo D. S.A. otrzymane przez organ odwoławczy, z którego wynika, że w dniu 7 marca 2019 r. spółce przekazano duplikaty wystawionych faktur, a także scan umowy leasingowej. Jednakże dokumentów tych skarżąca nie przekazała organowi odwoławczemu;

- pismo Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P., z którego wynika, że spółka nie otrzymała kserokopii zarchiwizowanych umów o pracę, ponieważ nie przekazała danych swoich pracowników do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P.. Dane takie skarżąca uzyskała z ZUS;

- pismo G. sp. z o.o., z którego wynika, że za faktury wystawione w 2012 r. do chwili obecnej spółka nie dokonała zapłaty. Organ trafnie ocenia, że należności wynikające z tych faktur, które w rzeczywistości nie zostały poniesione, nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Organ odwoławczy trafnie stwierdził ponadto, że same duplikaty faktur otrzymanych od E. S.A. wystawionych dla spółki w 2012 r. z tytułu umowy z dnia 28 lipca 2010 r., nie stanowią dowodów pozwalających na uznanie wynikających z nich kwot za koszty uzyskania przychodów spółki. Nie wiadomo bowiem co było przedmiotem umowy leasingowej, a także czy wydatki poniesione z tytułu tej umowy w ogóle miały związek z przychodem skarżącej. Spółka nie przedłożyła umowy, na podstawie której faktury te były wystawiane, a z informacji uzyskanych od E.S.A. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wynika, że z uwagi na fakt, iż klient nie dokonał opłaty za przygotowanie kopii umowy leasingowej - wniosek został anulowany w dniu 20 marca 2019 r.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, organ miał podstawę do oceny, że działania spółki w przedmiotowym zakresie ograniczały się jedynie do prowadzenia nieskutecznych działań pozorujących pozyskiwanie żądanych dokumentów księgowych oraz do składania krótkich oświadczeń, w których prezes zarządu informowała, że dokumentacji księgowej za 2012 r. nie posiada, gdyż spłonęła w pożarze.

Nie narusza prawa również stanowisko organów obu instancji dotyczące wniosków dowodowych strony złożonych w zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia 8 czerwca 2018 r., o wystąpienie do: ZUS, PGE Dystrybucja S.A., właściciela nieruchomości w miejscowości T., Europejskiego Funduszu Leasingowego, D., ZWiK, C. S.A. oraz wszystkich koncernów paliwowych - celem przekazania dokumentów potwierdzających wydatki skarżącej w 2012 r.

Nie uwzględniając tego wniosku, organ I instancji w piśmie z dnia 15 czerwca 2018 r. wskazał m. in., że informacje dotyczące wskazanych podmiotów nie zawierały pełnych danych umożliwiających ich identyfikację. W przypadku wydatków poniesionych na paliwo, organ podatkowy miałby wystąpić do wszystkich koncernów paliwowych, skarżąca natomiast nie sprecyzowała czy jej wniosek dotyczył koncernów posiadających siedzibę na terytorium Polski, czy też na terenie Unii Europejskiej, a może nawet poza nią.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły, że w takiej sytuacji ciężar poszukiwania dokumentacji podatnika zostałby przerzucony w całości na koszt organów państwa, przy jednoczesnym zaniechaniu lub zwłoce działań podatnika podjętych w celu odtworzenia dokumentacji. Powyższe oznacza, że zarzut naruszenia art. 188 oraz art. 121 § 1 O.p. należy uznać za niezasadny. W ocenie Sądu z akt kontrolowanej sprawy wynika, że organy podatkowe prowadziły postępowanie zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 O.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, a organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Stanowisko organów nie narusza również zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p., gdyż punkt widzenia przyjęty w rozpatrywanej sprawie został przekonująco uzasadniony w oparciu o zgromadzone dowody, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 O.p. Natomiast okoliczność, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem, nie może być utożsamiane z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 O.p.).

Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

AKE.