Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 435/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1, art. 103 ust. 1 i ust. 2, art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: ar. 7, art, 77, art 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 12, § 2, § 271 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Migacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ie na rzecz skarżącego J. S. kwotę 1000 zł /słownie: tysiąc złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej "WINB" z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, wydana w następującym stanie sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej "PINB" na wniosek J.S. prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr 604 w C. przez J.S. Kolejno wydane przez PINB decyzje z dnia [...] lutego 2012 r., [...] marca 2013 r., [...] marca 2014 r. oraz z dnia [...] listopada 2014 r. zostały w postępowaniu odwoławczym uchylone przez WINB decyzjami z dnia [...] maja 2012 r., [...] czerwca 2013 r., [...] maja 2014 r., [...] marca 2015 r., a sprawę przekazywano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr NB [...] PINB umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] września 1977 r. udzielonego przez Naczelnika Gminy w [...], na działce w C. 596 o nr ewid. 604 przez J.S.

Organ po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdził, że budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, jakkolwiek w sposób istotnie odbiegający od jego warunków, m.in. poprzez zwiększenie jego wymiarów w stosunku do projektowanych. Z uwagi jednak na to, że spełnia wymogi warunki techniczne, nie wpływa niekorzystnie na działki sąsiednie ani znajdujące się na nich zabudowania, a jego konstrukcja jest w dobrym stanie technicznym, organ I instancji uznał za bezzasadne nakładanie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem w trybie postępowania naprawczego objętego regulacją art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej "P.b."). Organ stwierdził, iż 2 otwory znajdujące się w ścianie budynku graniczącej z działką nr 605 nie posiadają cech otworu okiennego, a służą do wentylacji pomieszczenia służącego do hodowli kur. Ściana z otworami wentylacyjnymi może być lokalizowania w zbliżeniu do granicy z sąsiednią działką.

Od powyższej decyzji odwołał się J.S. zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów regulujących sposób gromadzenia i oceny materiału dowodowego, powtórzone później w skardze oraz kwestionując prawidłowość umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Opisaną na wstępie decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 2 P.b. PWINB uchylił w całości decyzję organu I instancji jednocześnie nakazując J.S., celem doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, zamurowanie otworu okiennego o wym. 55 x 40 cm oraz otworu drzwiowego o wym. 36 x 43 cm zlokalizowanych w ścianie budynku gospodarczego na działce nr 604 od strony działki nr 605 materiałem ściennym niepalnym o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30 - w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został ok. 1978 r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 28 września 1977 r. (j.w.). Zwiększenie wymiarów budynku z projektowanych: 6 m x 5 m na 8, 9 m x 8, 28 m, odmienna w stosunku do projektowanej lokalizacja budynku a także wykonanie w ścianie budynku od strony działki nr 605 otworów o wymiarach 36 x 43 cm i 55 x 40 cm, po myśli art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. należało zakwalifikować jako istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę oraz przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 50 - 51 P.b. Z kolei zakończenie robót budowanych przesądziło o braku potrzeby wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych oraz uzasadniało zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 w związku z ust.7 P.b. Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że w ścianie budynku od strony granicy z działką nr 605 znajdują się 2 otwory: okienny (przeszklony) o wymiarach 55 x 40 cm służący do doświetlenia pomieszczenia z kurami oraz drzwiowy o wymiarach 36 x 43 cm nieprawidłowo zakwalifikowane przez organ I instancji jako otwory wentylacyjne. Usytuowanie ściany z otworami drzwiowymi i okiennymi w odległości 2, 45 - 2, 50 m od granicy z działką nr 605 narusza określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015, poz. 1422, dalej "rozporządzenia w sprawie warunków technicznych") wymogi dotyczące odległości ścian budynku z otworami drzwiowymi lub okiennymi od granicy działki sąsiedniej, która powinna wynosić 4 m. Dodatkowo ściana ta usytuowana w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki sąsiadującej winna spełniać wymagania ściany oddzielenia przeciwpożarowego zawarte w § 271 — 273 ww. rozporządzenia. Doprowadzenie budynku inwentarskiego do stanu zgodnego z przepisami wymaga zatem po myśli art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nałożenia na inwestora obowiązku zamurowania otworu okiennego i drzwiowego w ścianie budynku od strony działką nr 605 celem stworzenia ściany oddzielenia materiałami ściennymi niepalnymi, spełniającymi wymagania określonej odporności ogniowej (dla budynków mieszkalnych kategorii ZL IV- klasa odporności ogniowej ścian zewnętrznych wynoszącej co najmniej El 30.). W świetle powyższego umorzenie przez organ I instancji postępowania jako bezprzedmiotowego było nieuzasadnione.

W skardze na opisaną na wstępie decyzję WINB zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych J.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:

- zaniechaniu zbadania okoliczności związanych z faktycznym przeznaczeniem (sposobem wykorzystywania) budynku zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr 596 który to budynek spełnia funkcje inwentarskie, a to w związku z nieustannie prowadzoną w nim hodowlą drobiu, która to okoliczność ma istotne znaczenia dla określenia właściwych przepisów techniczno- budowlanych mających zastosowanie do przedmiotowego budynku,

- zaniechaniu rzetelnej i wnikliwej oceny zgodności budowy (oraz rozbudowy) przedmiotowego budynku z normami określonymi w Rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r., w szczególności w zakresie dotyczącym odległości budynku od granic sąsiednich nieruchomości, jego lokalizacji względem budynku mieszkalnego oraz studni, znajdujących się na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 605, norm przeciwpożarowych związanych z eksploatacją znajdującego się w budynku paleniska oraz prowadzonej w budynku hodowli zwierząt,

- zaniechaniu rzetelnej i całościowej oceny czy budowa przedmiotowego budynku była zgodna z obowiązującymi w dacie jego wykonania przepisami techniczno- budowlanymi,

b) art. 107 § 3 k.p.a - polegającej na braku podjęcia przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak odniesienia się w skarżonej decyzji do argumentów i zarzutów podniesionych w treści odwołania od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania – J.S. - w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji WINB oraz utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Według uczestnika decyzja WINB winna być uchylona jednak z zupełnie innych przyczyn niż podniesione w skardze. W szczególności, jego zdaniem przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mogą mieć w niniejszej sprawie zastosowania z powodu treści § 330 ust. 1 pkt 1 tego aktu normatywnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została uwzględniona wyłącznie z przyczyn, które Sąd zobligowany był uwzględnić z urzędu.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Sąd orzekł o uchyleniu decyzji Organu odwoławczego ze względu na dostrzeżone uchybienia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym - art. 7, 77 i 80 K.p.a. - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według składu orzekającego, PWINB nie wykazał wymaganych prawem okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. w sposób określony w zaskarżonej do WSA decyzji.

Przypomnieć w pierwszej kolejności należy, iż WINB na skutek rozpoznania odwołania J.S., uchylił decyzję PINB i jednocześnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., nakazał inwestorowi J.S., w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, zamurowanie otworu okiennego oraz otworu drzwiowego zlokalizowanego w ścianie budynku materiałem ściennym niepalnym o określonej klasie odporności ogniowej i w określonym w decyzji terminie.

WSA za prawidłowe uznał stanowisko Organu odwoławczego, co do konieczności stosowania w sprawie przepisów P.b. z 1994 r. Wykazano ponad wszelką wątpliwość, iż objęty postępowaniem naprawczym obiekt budowlany powstał na podstawie pozwolenia na budowę wydanego dnia [...] września 1977 r. Obiekt wykonano jednak w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków tego pozwolenia, co stanowi przypadek objęty normą przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. Według art. 103 ust. 2 P.b., przepisu art. 48 tej ustawy (tj. przepisu P.b. dotyczącego samowoli budowlanej), nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast w myśl art. 103 ust. 1 P.b., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Ponieważ rzeczony obiekt budowlany nie powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a roboty budowlane zakończono przed wejściem w życie P.b., to słusznie przypadek istotnego odstąpienia inwestora od jego warunków w ramach wykonanej budowy, został rozpatrzony w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, w tym art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 P.b. Organ winien stosować prawo obowiązujące w chwili wydawania decyzji rozstrzygającej sprawę.

WINB jako istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę zakwalifikował budowę budynku skutkującą zmianą jego położenia, zmianą odległości od granic działki budowlanej, jak również zmianą wymiarów powstałego obiektu. Ta ocena Organu jest oczywiście prawidłowa. Jednakże przyznać należało rację stronie skarżącej, że w decyzji WINB brakuje jednoznacznej oceny tego czy znajdujące się w budynku palenisko istotnie narusza ten warunek pozwolenia na budowę, z którego wyraźnie wynika, iż przedmiotowy obiekt nie mógł być wyposażony w tego typu urządzenie. Istnienie paleniska, potwierdzają znajdujące się w aktach zdjęcia przedstawiające komin znajdujący się w dachu obiektu. Nie podlega kwestii, iż także ta okoliczność winna zostać zbadana w kontekście przepisów postępowania naprawczego – art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.. Sąd odpowiadając na pozostałe zarzuty skargi wyjaśnia, iż zebrane przez organy dowody świadczą o wypełnianiu przez obiekt przede wszystkim funkcji gospodarczych, nie zaś inwentarskich. Natomiast kwestie wykonania obiektu przed wejściem w życie przepisów P.b., wyjaśniają przedłożone przez inwestora zdjęcia przedstawiające obiekt oraz wiatę na dzień 29 stycznia 1994 r.

WINB kwalifikując stwierdzone odstępstwa od pozwolenia na budowę jako istotne, stwierdził podstawy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., który stanowi: Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Wymaga wyraźnego uwypuklenia, że jako stan zgodny z prawem Organ odwoławczy uznał taki stan robót, który odpowiada przepisom rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jednocześnie jako wzorzec tego stanu przyjęto treść § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, czyli przepisu ustalającego minimalną odległość zabudowy od granicy działki budowlanej. W kontrolowanej decyzji stwierdzono jednoznacznie, że usytuowanie przedmiotowego budynku ścianą posiadającą otwór okienny i drzwiowy w odległości od granicy działki sąsiedniej nr 605 wynoszącą 2,45 – 2,50 m, nie spełnia wymogów określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zwrócono też uwagę na § 271 ust. 1 w.w rozporządzenia, słusznie zauważając, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynku inwentarskiego i budynku mieszkalnego niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8 m. Według ustaleń Organów budynek mieszkalny na sąsiedniej działce usytuowany jest w odległości ponad 8 m w kierunku północnym, a więc w odległości wymaganej przez prawodawcę ze względu na potrzeby ochrony przeciwpożarowej. Powyższe twierdzenia dokumentują znajdujące się w aktach sprawy dowody (m.in. mapy).

Według Sądu, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. decyzja została skierowana do J.S. przedwcześnie, gdyż bez stosownego wyjaśnienia czy budynek gospodarczy jest użytkowany w sposób legalny (tj. czy proces budowlany został formalnie zakończony) oraz czy ze względu na naruszenie przepisów o bezpieczeństwie pożarowym zagraża życiu ludzi. Te okoliczności zostały pominięte, choć były kluczowe dla prawidłowego określenia stanu zgodnego z prawem w rozumieniu przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.

WINB trafnie przyjął, iż przepisami aktualnie obowiązującymi wyznaczającymi elementy stanu prawnego, do którego roboty budowlane mogą zostać doprowadzone są przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, pomimo że prace przy przedmiotowym obiekcie zostały zakończone przed jego wejściem w życie. Powyższy wniosek wynika z przywołanego wcześniej art. 103 ust. 1 i 2 P.b. Jednakże zupełnie pominięto, że regulacje w/w rozporządzenia można stosować wobec użytkowanych obiektów istniejących wyłącznie warunkowo. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że nie został, jak twierdzi uczestnik postępowania, naruszony § 330 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym, przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Przytoczony przepis przejściowy rozstrzyga jakie unormowania należy stosować wobec wniosków o wydanie pozwolenia na budowę, nie zaś sytuacji takiej jak stwierdzona w niniejszej sprawie, czyli istotnego odstąpienia od udzielonego pozwolenia na budowę. Zawarte w zacytowanym przepisie zastrzeżenie odsyłające do § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 oznacza, iż w przypadkach w nim określonych (m.in. niezakończona formalnie budowa), prawodawca dopuścił stosowanie zawartych w nim rozwiązań. Potwierdzeniem tego stanowiska jest teza wyroku WSA w Warszawie z 20 marca 2009 r., sygn. VII SA/Wa 1933/08, CBOSA, gdzie stwierdzono, że przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) mają zastosowanie także do budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego.

Podnieść należy, iż w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Natomiast w myśl § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi.

Z przytoczonych regulacji wynika akceptowany przez orzecznictwo sądowoadministracyjne wniosek, iż rozporządzenie w sprawie warunków technicznych ma zasadniczo zastosowanie do obiektów projektowanych, będących w budowie (m.in. takich wobec których nie zakończono formalnie budowy), przebudowywanych, nie zaś obiektów użytkowanych w sposób legalny, czyli dopuszczonych przez właściwe organy. Według Sądu, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a więc m.in. § 271 ust. 1 rozporządzenia, można stosować wobec takich obiektów tylko wówczas (czyli kierować nakazy określone w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b.), jeżeli na podstawie przepisów odrębnych zostanie przez właściwy organ ustalone, że zagrażają one życiu ludzi. Dopiero wykazanie tego zagrożenia pozwoli traktować przepisy rozporządzenia jako prawo wyznaczające stan pożądany przez ustawodawcę.

Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 13 sierpnia 2010 r. sygn. II OSK 327/09 (CBOSA) oraz z dnia 3 września 2014 r. sygn. II OSK 516/13 (CBOSA), iż przesłankami zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia, i to wyłącznie w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego, do budynków już istniejących w dacie 16 grudnia 2002 r. (tj. dacie wejścia w życie rozporządzenia) są: - po pierwsze, stwierdzenie, iż budynek jest użytkowany w okresie obowiązywania tego rozporządzenia, - po drugie, stwierdzenie, iż budynek zagraża życiu ludzi. Przytoczone przesłanki muszą być spełnione łącznie. Przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań, przy czym konieczne jest stwierdzenie użytkowania budynku. W przytoczonych wyrokach słusznie uznano, iż istnienie budynku, który został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym", zatem wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym, dozwolonym z perspektywy zasad demokratycznego państwa prawnego. Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych organy nadzoru architektoniczno – budowlanego mogą stosować bez ograniczeń kierując się treścią § 2 ust 1 w/w rozporządzenia, zasadniczo do rozpoczęcia etapu legalnego użytkowania obiektu budowlanego, a więc wówczas gdy formalnie zostanie zakończy proces budowy obiektu. Użytkowanie o jakim mowa w § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, to użytkowanie, które nastąpiło w sposób przewidziany przez obowiązujące przepisy. Jeżeli proces budowy formalnie się nie zakończył, to nie ma przeszkód aby stosować przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych bez ograniczeń wynikających z treści § 207 ust. 2. Wynika to z treści § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który nakazuje stosować rozporządzenie m.in. przy budowie budynków. Natomiast rozpoczęcie użytkowania obiektu w sposób zgodny z prawem, a więc w konsekwencji określonej prawem formy akceptacji tego stanu przez organ administracji, jest okolicznością pozwalającą na skierowanie do inwestora nakazu doprowadzenia wykonanych robót istotnie odbiegających od pozwolenia na budowę, do stanu zgodnego z przepisami o jakich mowa w § 207 ust. 2 rozporządzenia, tylko wówczas gdy użytkowany obiekt zagraża według przepisów odrębnych życiu ludzi.

Wobec tych ustaleń przesłanką warunkującą stosowanie w niniejszej sprawie regulacji rozporządzenia w sprawie warunków technicznych bez ograniczeń, było wyjaśnienie czy przedmiotowy budynek jest użytkowany w sposób o jakim mowa w § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jeżeli inwestor wykonał ciążące na nim obowiązki związane z przystąpieniem do użytkowania, to wobec stwierdzonych istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, należało ustalić czy w świetle przepisów odrębnych zagraża on życiu ludzi. W myśl § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719; zwane dalej rozporządzeniem MSWiA) użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi.

Nie stanowi kwestii, iż WINB przyjął za konieczne stosowanie § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie przeprowadzając jakichkolwiek własnych ustaleń pod kątem tego czy objęty postępowaniem naprawczym obiekt jest użytkowany w wyniku zawiadomienia lub na podstawie pozwolenia na użytkowania, a jeżeli tak, to czy zagraża życiu ludzi w sposób określony w powołanym wyżej rozporządzeniu MSWiA. W konsekwencji, doszło do naruszenia przepisów K.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym, bowiem zastosowano przepisy prawa materialnego w postaci art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie ustalając okoliczności uzasadniających oparcie decyzji na tych regulacjach. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, mimo że został zamieszczony w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, to w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma on charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy wyłącznie prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego (tak NSA w wyroku z dnia 26 października 2011 r. II OSK 1518/10, CBOSA).

WINB ponownie prowadząc postępowanie, zobowiązany będzie mocą art. 153 P.p.s.a. wyjaśnić czy inwestor wykonał w obiekcie palenisko oraz czy stanowi to istotne odstępstwo od treści pozwolenia na budowę. W celu jednoznacznego określenia zakresu stanu prawnego, do jakiego należało będzie dostosować wykonane w obiekcie roboty budowlane, Organ wyjaśni czy przedmiotowy obiekt jest użytkowany w sposób legalny, a więc czy proces budowy został formalnie zakończony i stosownie do tego ustalenia zastosuje przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, pamiętając o tym, że § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie ma charakteru normy ustalającej warunki techniczne budynków i ich usytuowania.

Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono po zastosowaniu przepisu art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.