Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 79/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 216 ust. 1, art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta na decyzję Wojewody z dnia 28 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Gmina Miasta wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 28 listopada 2017 r., nr [..], którą uchylono pkt 2, 3, 4, 5, 6 i 7 decyzji Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 8 marca 2017 r., nr [..] i w tym zakresie orzeczono: w pkt 2 decyzji Starosty o obowiązku zwrotu na rzecz Gminy Miasta zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej kwocie 11. 741,93 zł w terminie 30 dni przez: J. M. w kwocie 7.827,95 zł, H. B. w kwocie 1.956,99 zł i W. T. w kwocie 1.956,99 zł; w pkt 3 decyzji Starosty o zabezpieczeniu ww. wierzytelności poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej w łącznej wartości 23.483,86 zł. W pozostałej części, tj. w zakresie orzeczonego w pkt 1 decyzji Starosty obowiązku zwrotu nieruchomości położonej w G., obecnie oznaczonej jako działka nr [..], obr. [..], stanowiącej własność Gminy Miasta, Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

J. M. wystąpiła do organu z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G., obecnie oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..], obr. [..], stanowiącej część wywłaszczonej działki nr [..], będącej własnością Gminy Miasta, w stosunku do 1/2 udziału we współwłasności. W toku tego postępowania organ ustalił, że aktem notarialnym sprzedaży z dnia 8 listopada 1977 r. Rep. A nr [..], T.i J. M. sprzedali, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j.: Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64), Skarbowi Państwa nieruchomość oznaczoną jako działki nr [..] i [..], w celu określonym jako "w związku z realizowaną budową ciągu komunikacyjnego ulic W., O. i C. w G.". Organ ustalił, że na skutek podziałów spadkowych po T. M. udział w prawie do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości rozkłada się następująco: J. M. – udział 4/6 części, H. B. – udział 1/6 części, W. T. – udział 1/6 części. Ponadto stwierdzono, że wywłaszczona działka nr [..] uległa przekształceniom geodezyjnym, w wyniku których dokonano podziału działki oraz zmianie uległa numeracja. Z działki nr [..] o pow. 648 m2 wydzielono działkę nr [..] o pow. 570 m2, a następnie w wyniku zmiany numeracji, działka nr [..] otrzymała nr [..].

Mając to na uwadze Starosta decyzją z dnia 8 marca 2017 r., na podstawie art. 136 ust. 3, art. 138 ust. 2, art. 139, art. 140 ust. 1,2,3, art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. orzekł:

1. zwrot nieruchomości położonej w G., obecnie oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..] o pow. 570 m2 obr. [..], stanowiącej własność Gminy Miasta, zapisanej w księdze wieczystej nr [..], na rzecz: J. M. w udziale 4/6, H. B. w udziale 1/6 i W. T. w udziale 1/6;

2. wygaśnięcie umowy dzierżawy z dnia 1 czerwca 2015r. w zakresie części działki obecnie oznaczonej ewidencyjnie jako nr [..] obr. [..] zawartej pomiędzy Gminą Miasta a E. M., M. M., L. M., W. M., J. M., A. M., przedmiotem której jest część działek nr [..] i nr [..] (obecnie oznaczonej ewidencyjnie jako część działki nr [..] obr. [..]), z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanie się ostateczna;

3. wygaśnięcie umowy dzierżawy z dnia 7 listopada 1988r. zawartej pomiędzy Gminą Miasta a S. B., przedmiotem której jest część nieruchomości gruntowej położonej w G., obecnie oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..] obr. [..], z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanie się ostateczna;

4. ustalić wysokość zwaloryzowanej należności z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania za działkę, obecnie oznaczoną ewidencyjnie jako nr [..] o pow. 570 m2 obr. [..], na kwotę 10.896,64 zł, którą osoby wymienione w punkcie 1 decyzji zobowiązane są wpłacić jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, na rachunek bankowy Urzędu Miasta w wysokościach: J. M. - 7.264,42 zł, H. B. -1.816,11 zł, W. T. - 1.816,11 zł.

W punktach 5-7 organ wskazał, że w razie zwłoki w uiszczeniu należności naliczone będą odsetki na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu zwrotu oraz, że decyzja stanowi podstawę do dokonania zmiany wpisu prawa własności w księdze wieczystej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina Miasta, zaskarżając ją w zakresie pkt 4 i 5 i zarzucając naruszenie przepisu art. 141 ust. 2 u.g.n. poprzez brak orzeczenia o stosownym (tj. w formie hipoteki) zabezpieczeniu wierzytelności przysługującej Gminie Miasta z tytułu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania oraz naruszenie art. 141 ust. 4 u.g.n. poprzez wskazanie w pkt 5 zaskarżonej decyzji, że przepisy Kodeksu cywilnego znajdują odpowiednie zastosowanie wyłącznie do przypadków zwłoki w zapłacie należności, podczas gdy ww. przepis wyraźnie mówi także o opóźnieniu w zapłacie.

Na skutek rozpoznania odwołania Wojewoda decyzją z dnia 28 listopada 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2, 3, 4, 5, 6, 7, zaś w pozostałej części (pkt 1) decyzję utrzymał w mocy. Uchylając orzeczenie Starosty w pkt 2 organ odwoławczy jednocześnie orzekł merytorycznie co do obowiązku zwrotu na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania, ustalając łączną kwotę tego zwrotu oraz wskazując kwoty zwrotu przysługujące od poszczególnych zobowiązanych, w zależności od przysługujących im udziałów. W odniesieniu zaś do uchylonego pkt 3 decyzji Wojewoda dokonał zabezpieczenia wierzytelności poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej w łącznej wysokości 23 483,86 zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił zarzuty odwołania dotyczące braku orzeczenia przez organ pierwszej instancji w zakresie stosownego zabezpieczenia i zwrócił uwagę, że obowiązek ten jest nierozerwalnie związany z określonym w pkt 1 decyzji Starosty obowiązkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda stwierdził też, że organ pierwszej instancji nie był uprawniony do zawężania stosowania przepisów Kodeksu cywilnego jedynie w do zwłoki w uiszczeniu należności, co zasadnie podniesiono w odwołaniu. Co więcej, w ocenie Wojewody organ pierwszej instancji w ogóle nie był uprawniony do rozstrzygania w tym przedmiocie, podobnie jak nie był uprawniony do orzekania w przedmiocie wygaśnięcia umów dzierżawy (pkt 2 i 3 sentencji), w kwestii naliczania odsetek (pkt 5 sentencji), stanu nieruchomości w dniu zwrotu (pkt 6 sentencji) oraz podstawie dokonania wpisu do księgi i wieczystej (pkt 7 sentencji).

Wojewoda przytoczył treść przepisów u.g.n. regulujących kwestie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i podzielił pogląd, że w przypadku ustalenia, iż na nieruchomości został zrealizowany cel jej wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r. to okoliczność, kiedy ten cel zrealizowano, nie ma znaczenia prawnego, a terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie znajdują zastosowania. Badając więc spełnienie przesłanek zwrotu przedmiotowej nieruchomości stwierdził, że w niniejszej sprawie określenie w akcie notarialnym z dnia 8 listopada 1977 r. Rep. A nr [..] celu wywłaszczenia jako "w związku z realizowaną budową ciągu komunikacyjnego obejmującego ulicę C.", jest jasne i nie budzi wątpliwości. Wojewoda uznał także za bezsporne, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na terenie części wywłaszczonej działki nr [..], obecnie stanowiącej działkę nr [..], co stanowi przesłankę dla jej zwrotu poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom. W tym zakresie odniósł się do ustaleń protokołu oględzin działki, która w dacie wywłaszczenia stanowiła część działki nr [..] (obecnie działka nr [..]), z dnia 7 października 2016 r. oraz dołączonej dokumentacji zdjęciowej, z których wynika, że nieruchomość od ul. W. jest ogrodzona ogrodzeniem z blachy, a działka jest niezabudowana - znajdują się na niej pojedyncze drzewa, zakrzaczenia, trawa. Nadto z umów z dnia 7 listopada 1988 r., nr [..] oraz z dnia 1 czerwca 2015 r., nr [..] wynika, iż działka nr [..] (poprzedni numer [..]) została wydzierżawiona odpowiednio na rzecz S. B. – z przeznaczeniem na uprawę warzyw, bez prawa do dokonywania nakładów o charakterze inwestycyjnym oraz na rzecz E. M., M. M., L. M., W. M., J. M., A. M., - z przeznaczeniem na działkę przydomową.

Odnosząc się następnie do kwestii ustalenia wysokości zwracanego odszkodowania oraz jego waloryzacji organ - na podstawie opisu i mapy wypisu z rejestru gruntów dla wywłaszczonych działek nr: [..] i [..], opisu i mapy wypisu z rejestru gruntów dla działki nr [..] (powstałej w wyniku podziału działki nr [..]), wyceny składników roślinnych sporządzonej dla działki nr [..] oraz planu zagospodarowania ciągu komunikacyjnego ulic W., O. i C. w G. z dnia 26 września 1977 r., nr [..], w związku z zakresem wniosku o zwrot, który ogranicza się wyłącznie do działki nr [..] wydzielonej z wywłaszczonej działki nr [..] - stwierdził, iż kwota odszkodowania ogranicza się wyłącznie do sumy wartości za "działkę gruntu". Uwzględniając więc, że organ odwoławczy orzeka osiem miesięcy po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, oraz w związku z błędem rachunkowym jakiego dokonał ten organ w obliczeniach, koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie waloryzacji kwoty 26 858,40 zł, w oparciu o wskaźniki roczne (odnośnie lat 1978-2016) i miesięczne (odnośnie roku 2017) cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Gmina Miasta wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:

1. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że określenie celu wywłaszczenia w niniejszej sprawie jest jasne i nie budzi wątpliwości,

a w konsekwencji przedwczesną ocenę, iż cel ten nie został zrealizowany i nieruchomość winna podlegać zwrotowi;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez ocenę zbędności nieruchomości wyłącznie na podstawie wyników oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji i zaniechanie zgromadzenia dokumentów wytworzonych przed datą wywłaszczenia, zdjęć lotniczych wykonanych po 1977 r. i innych dowodów;

3. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak realizacji wymogu przedstawienia przekonującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie zasadności orzeczenia o zwrocie nieruchomości;

4. art. 140 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 u.g.n. poprzez wadliwe ustalenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta, wynikające z łącznego zastosowania wskaźników rocznych i miesięcznych, co stanowi błąd matematyczny.

Zdaniem skarżącej cel wywłaszczenia w sposób wskazany w akcie notarialnym sprzedaży z dnia 8 listopada 1977 r. może oznaczać przykładowo, że wywłaszczona działka miała być przeznaczona na zaplecze budowy, miejsce składowania materiałów budowlanych, pozyskiwania żwiru. Wywłaszczenie "w związku z realizowaną budową" mogło być podyktowane zamiarem wykorzystania przedmiotowej nieruchomości jako służebnej w stosunku do realizowanej inwestycji budowy ciągu komunikacyjnego. W związku zaś z takim określeniem celu wywłaszczenia organy winny były dokonać analizy dokumentacji projektowej ul. C., planu realizacyjnego i innych dokumentów wytworzonych przed zawarciem umowy sprzedaży z dnia 8 listopada 1977 r., a w dalszej kolejności także pozyskania zdjęć lotniczych wykonanych po 1977 roku, zeznań świadków czy nawet wyjaśnień stron postępowania. Brak takich czynności dowodowych i ustaleń powoduje, że orzeczenie o zwrocie nieruchomości, bez uprzedniego skonkretyzowania celu wywłaszczenia i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz jego wnikliwej analizy, jest niedopuszczalne.

Odnosząc się do ustalonej kwoty zwaloryzowanego odszkodowania skarżąca stwierdziła, że łączne zastosowanie w obliczeniach wskaźników rocznych i miesięcznych stanowi błąd matematyczny. Inna jest bowiem baza dla ustalenia rocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, a inna dla ustalenia wskaźnika miesięcznego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody, w której w pkt I uchylono pkt 2, 3, 4, 5, 6 i 7 decyzji Starosty z dnia 8 marca 2017 r. i w tym zakresie orzeczono o obowiązku zwrotu przez J. M., H. B. i W. T. na rzecz Gminy Miasta zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej kwocie 11741,93 zł, każdy w wysokości odpowiadającej przysługującym im udziałom oraz o zabezpieczeniu powyższej wierzytelności poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej w łącznej wartości 23 483,86 zł, na udziałach w prawie własności nieruchomości. W pkt II decyzji Wojewoda w pozostałym zakresie, obejmującym pkt 1 decyzji Starosty, odnoszący się do orzeczenia o zwrocie nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [..] na rzecz J. M., H. B. i W. T., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi i podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści skargi wynika, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zrealizowania na przedmiotowej działce celu wywłaszczenia, który został określony w umowie z dnia 8 listopada 1977 r., mocą której poprzednicy prawni wnioskujących o zwrot nieruchomości – T.M. i J. M. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość oznaczoną jako działki nr [..] i [..] o powierzchni 1020 m2, położoną w G. W umowie tej określono, że wywłaszczenie nastąpiło "w związku z realizacją budowy ciągu komunikacyjnego obejmującego ulicę C.". W ocenie skarżącej materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie dawał podstaw do zwrotu wskazanej nieruchomości, albowiem zaniechano pozyskania dokumentów powstałych przed datą wywłaszczenia oraz zdjęć lotniczych wykonanych po 1977 r., a określony w umowie sprzedaży cel wywłaszczenia nie był jasny i wymagał interpretacji.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w ocenie Sądu, nie potwierdziła zastrzeżeń skarżącej Gminy Miasta co do braku podstaw do rozstrzygnięcia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i tym samym oceny, że nastąpiło to przedwcześnie. Według Sądu bowiem całokształt zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza dwie kluczowe dla rozstrzygnięcia okoliczności, a mianowicie, że do wywłaszczenia nieruchomości, w tym działki o aktualnym numerze ewidencyjnym [..], doszło i że cel wywłaszczenia określony w umowie z 1977 r. nie został zrealizowany.

Bezspornym jest, że wywłaszczenie w niniejszej sprawie miało miejsce, w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej wówczas działki o nr [..] i [..], w trybie i na zasadach określonych w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj.: Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 ze zm.), zwanej dalej ustawą z 1958 r.

Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje podjęte zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Jej zastosowanie uzasadniała dyspozycja art. 216 ust. 1 u.g.n., która stanowi między innymi, że przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy ("Zwrot wywłaszczonych nieruchomości") stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

W myśl art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

Przepis art. 136 ust. 1 u.g.n. wprowadza ustawowy zakaz używania wywłaszczonych nieruchomości na cel inny niż ten, na który nastąpiło wywłaszczenie. Wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości na inny cel lub też niewykorzystanie nieruchomości na cel stanowiący powód wywłaszczenia powoduje obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Oceny realizacji celu wywłaszczenia dokonuje się przez pryzmat treści art. 137 u.g.n. określającego zakres pojęcia "zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia". Przy tym podkreślić należy, że ocena zbędności nieruchomości na cel określony w wywłaszczeniu poprzez pryzmat terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie odnosi się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem art. 137 ust. 1 pkt 1 oraz art. 137 ust. 1 pkt 2 do systemu prawnego. Przesłanki te nie mogą wstecznie oddziaływać. Terminy te zaczęły obowiązywać: 7-letni z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli z dniem 1 stycznia 1998 r. (art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami), oraz 10-letni z dniem 22 września 2004 r. (art. 1 pkt 89 lit. a i art. 19 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Natomiast przed tymi datami obowiązujące przepisy nie przewidywały żadnych okresów dotyczących realizacji celu publicznego na wywłaszczonej nieruchomości, bo nie uzależniały jej zbędności od upływu jakiegokolwiek terminu. Oznacza to, że jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1998 r., to okoliczność, kiedy ten cel zrealizowano, nie ma znaczenia prawnego, a terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie znajdują zastosowania. Stanowisko to jest jednolicie prezentowane w judykaturze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2013 r., I OSK 1981/11, 7 lipca 2011 r., I OSK 514/11, z dnia 20 października 2017 r., I OSK 3475/15, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 13 marca 2014 r., P 38/11, OTK-A 2014/3/31).

Nie budzi wątpliwości, że do wywłaszczenia doszło w odniesieniu do działek nr [..] i [..]. W wyniku zmian gruntowych i geodezyjnych z działki nr [..] powstała najpierw działka o nr [..], a potem obecna działka o nr [..], której zwrotu domagali się, prawidłowo ustaleni w sprawie, spadkobiercy wywłaszczonych właścicieli.

Wobec tego, rozpoznanie wniosku o zwrot nieruchomości wymagało w niniejszej sprawie ustalenia, jaki był cel wywłaszczenia wskazanych działek oraz czy został on zrealizowany.

Organy rozstrzygające te kwestie z treści umowy wywłaszczeniowej z 1977 r. wywiodły, że działki wywłaszczono w związku z realizowaną budową ciągu komunikacyjnego obejmującego ulicę C. Organy nie podjęły czynności zmierzających do dodatkowego wyjaśniania tak określonego celu wywłaszczenia, co w ocenie Sądu nie stanowi jednak uchybienia. Z samego faktu przeznaczenia terenu wywłaszczonych działek pod realizację ciągu komunikacyjnego obejmującego ulicę C. można wyciągnąć wniosek, że cel wywłaszczenia związany był z budową tej ulicy wraz urządzeniami i instalacjami, stanowiącymi całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że budowa ul. C. była częścią większego założenia inwestycyjnego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 26 kwietnia 1977 r. ustalającą plan ogólny zagospodarowania ciągu komunikacyjnego ulic W., O. i C. wraz z liniami rozgraniczającymi. Do akt dołączono kopię wskazanej decyzji bez załączników, których nie odnaleziono oraz kopię planu ogólnego zagospodarowania ciągu komunikacyjnego ulic W., O. i C. w G. wraz z liniami rozgraniczającymi oznaczonymi kolorem czerwonym, którego stopień ogólności utrudnia ustalenie szczegółowego sposobu zagospodarowania działki nr [..].

W ocenie Sądu tak określony cel wywłaszczenia nie budzi wątpliwości i w związku z tym nie rodził potrzeby przeprowadzenia szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane - przy jej kontroli - proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r., I OSK 1417/13, LEX nr 1636858). W takiej sytuacji cel wywłaszczenia można było zrealizować poprzez podejmowanie konkretnych działań zmierzających do realizacji drogi oraz obiektów budowlanych i urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego, a także urządzeń związanych z potrzebami zarządzania drogą, których wymierne, widoczne efekty mogłyby potwierdzać zrealizowanie celu. Przy tym, według Sądu potrzeba wykorzystania nieruchomości wyłącznie dla krótkotrwałego, przemijającego użytku, nie uzasadnia wywłaszczenia, które zakłada trwałe pozbawienie własności dla realizacji celu publicznego. Dlatego też trwałe pozbawienie własności nie może być uzasadnione zamiarem czasowego jej wykorzystania niejako "przy okazji" realizacji celu wywłaszczenia.

Podkreślić również należy, że celu wywłaszczenia określonego w decyzji nie można interpretować rozszerzająco. Wobec tego nawet wykorzystanie działki nr [..] jako zaplecza budowy, miejsca składowania materiałów budowlanych czy pozyskiwania żwiru, co nie zostało jednak w postępowaniu potwierdzone, nie mogłoby zostać uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie ulicy C. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r., obowiązującej w dacie zawarcia umowy wywłaszczającej, wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Oznacza to, że wyznacznikiem dopuszczalności wywłaszczenia był realny i konkretny związek określonej nieruchomości z realizacją celu publicznego, a nie potrzeba jej pomocniczego wykorzystania do zrealizowania tego celu na innej nieruchomości. Wynika z tego, że bez wykorzystania nieruchomości wywłaszczanej zrealizowanie celu byłoby niemożliwe. Z taką sytuacją nie mamy miejsca w niniejszej sprawie. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że działka nr [..] została zagospodarowana w taki sposób, jak opisuje to Gmina Miasto, to zwrot nieruchomości możliwy byłby ze względu na nietrwały charakter zagospodarowania nieruchomości, tj. tego rodzaju, że dało się je usunąć bez wpływu na realizację celu wywłaszczenia.

Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 w z związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. Starosta dążył do pozyskania dokumentów, które mogłyby potwierdzić sposób zagospodarowania nieruchomości wywłaszczonej - działki nr [..]. Z akt sprawy wynika, że Starosta nie uzyskał żadnych dokumentów czy też informacji dotyczących działki nr [..], które obejmowałyby lata 1977-1988, albowiem w posiadaniu takich dokumentów nie znajdował się Urząd Miasta, co potwierdził w piśmie z dnia 19 sierpnia 2016 r. Przedłożył jednak Staroście opinię urbanistyczną z dnia 31 marca 1989 r. dotyczącą przeznaczenia działki nr [..], czyli obecnej działki nr [..]. Opinię tę sporządzono w związku z wcześniejszym wnioskiem spadkobierców z 1989 r. o zwrot działki nr [..]. Wynikało z niej, że działka ta przeznaczona jest w zatwierdzonym planie ogólnym pod usługi. Wyjaśniono, że istniałaby możliwość zlokalizowania na działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługami lub rzemiosłem nieuciążliwym.

Z oględzin przeprowadzonych na działce nr [..] w dniu 7 października 2016 r. wynika, że nieruchomość jest ogrodzona od ul. W., ogrodzenie z blachy. Działka jest niezabudowana, pojedyncze drzewa, zakrzewienia, trawa. Od ul. C. nieruchomość ogrodzona z siatki metalowej. Na działce znajduje się studzienka kanalizacyjna. Zdjęcie satelitarne działki nr [..], znajdujące się w aktach potwierdza, że nie jest ona zabudowana żadnym budynkiem ani innym obiektem. Dowody te świadczą, że na wskazanej działce nie ma żadnych śladów ingerencji człowieka i konkretnych działań podejmowanych w związku z realizacją celu wywłaszczenia polegającego na budowie ciągu komunikacyjnego obejmującego ulicę C., w tym oprócz wybudowanej ulicy nie ma również żadnych urządzeń z nią związanych, służących utrzymaniu drogi. W sytuacji, kiedy brak jakichkolwiek przesłanek, aby przypuszczać, że na działce podjęto jakieś działania mające realizować cel wywłaszczenia, doszukiwanie się, czy może jakieś prace jednak wykonywano, choć z niczego to nie wynika, stanowi istotne uchybienie zasadzie wynikającej z art. 12 k.p.a.

Jak już wcześniej wskazano do wywłaszczenia doszło pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 3 tej ustawy, wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Jak wynika z tego przepisu, wywłaszczenie nie było uwarunkowane wyłącznie planowaniem nowej inwestycji, z którą wiązałaby się konieczność wykonania określonych robót. Realizacja celu wywłaszczenia mogła polegać na używaniu nieruchomości wskazanych w akcie wywłaszczeniowym, zgodnym z art. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2827/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również na gruncie art. 112 ust. 1 w związku z art. 6 u.g.n., celem publicznym nie musi być inwestycja wymagająca przeprowadzenia wyłącznie nowych robót budowlanych, czy też innych zabiegów faktycznych. Jednak brak jakichkolwiek materialnych śladów wykorzystania nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia prowadzi do wniosku, że na nieruchomości ani nie przeprowadzono prac związanych z jego realizacją, ani cel ten nie został na niej również w inny sposób w ogóle zrealizowany. Ustalenie, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (w tym przypadku w umowie) został zrealizowany może być dokonane poprzez zbadanie, w sposób zindywidualizowany, czy doszło do czynności faktycznych wykonywanych w związku z celem wywłaszczenia określonym w decyzji o wywłaszczeniu (por. Ewa Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LEX 2014, pkt 1 do art. 137).

W ocenie Sądu organy w niniejszej sprawie zajęły prawidłowe stanowisko. Poza sporem pozostaje, że obecnie na działce nr [..] nie ma najmniejszych śladów jej jakiegokolwiek zagospodarowania, nie tylko na potrzeby wywłaszczenia z 1977 r., ale w ogóle na cele związane z eksploatacją ulicy C. Nie ma tam zlokalizowanych jakichkolwiek obiektów bądź urządzeń związanych funkcjonalnie z wybudowaną ulicą C., którą zrealizowano na działce nr [..], obecnie o nr [..].

Podnieść przy tym należy, że nie wykazano, aby teren zwróconej działki był w przeszłości zagospodarowany na cel wywłaszczenia, a dopiero z czasem sposób jego zagospodarowania uległ zmianie, co wykluczałoby zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 13 grudnia 2012 r., w sprawie P 12/11 (OTK-A 2012/11/135) dominujące jest od lat stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym "nie można zatem mówić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeśli nieruchomość wywłaszczona została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele, włączając w to rozporządzenia tą nieruchomością na rzecz osób trzecich (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste, oddanie w użytkowanie, najem, dzierżawę lub w trwały zarząd)". Okoliczności powyższych jednak nie wykazano w sprawie niniejszej.

Zarzut nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego dla ustalenia, że działki były zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia, nie może być uwzględniony. Podkreślić należy, że w toku całego postępowania administracyjnego skarżąca Gmina nie sformułowała żadnego wniosku dowodowego, który miałby wskazywać na okoliczności przeciwne ustalonym przez organ lub przynajmniej podważać ich wiarygodność, mimo tego, że była jednym z podmiotów najbardziej zainteresowanych wynikiem sprawy. Zdaniem Sądu, organ prowadzący sprawę, nie dysponując żadnymi dowodami podważającymi wiarygodność okoliczności wynikających z dowodów, którymi dysponował i przy braku inicjatywy dowodowej właściciela nieruchomości, nie był zobligowany do prowadzenia z urzędu dalszego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby na przedmiotowych działkach były wykonywane jakiekolwiek czynności faktyczne bądź posadowione zostały obiekty związane funkcjonalnie z ciągiem komunikacyjny obejmującym ulicę C., a argumentacja skarżącej ma wyłącznie charakter niczym niepopartych spekulacji. Nie jest także tak, jak twierdzi hipotetycznie skarżąca Gmina, że wykorzystanie działki jako zaplecza budowy ulicy, miejsca składowania materiałów budowlanych czy pozyskiwania żwiru, mogłoby świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia. Po pierwsze, z ustaleń poczynionych w toku oględzin nie wynika, ażeby jakiegokolwiek ślady materialne potwierdzały takie wykorzystanie działki, a po drugie, takie jej przeznaczenie w sposób wyraźny sprzeciwiałoby się istocie wywłaszczenia i naruszało konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Sprowadzałoby się bowiem do pozbawienia własności dla przemijalnego jej wykorzystania wyłącznie "przy okazji" budowy ciągu komunikacyjnego obejmującego ulicę C. Możliwość likwidacji takiego sposobu zagospodarowania nieruchomości przemawiałaby za uznaniem jej zbędności na cel wywłaszczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2006 r., I OSK 623/05, LEX nr 198167).

Jako niezasadny należy więc uznać zarzut naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz 107 § 1 pkt 6 i art. 11 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia. Wskazane przepisy, a także art. 8 k.p.a., nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Elementy powyższe powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy nie dopuściły się takiego naruszenia. W ramach tego zarzutu strona skarżąca wskazuje, że organy powinny przeanalizować plany realizacyjne ciągu komunikacyjnego ulicy C. dla sprecyzowania celu wywłaszczenia, a potem powinny pozyskać zdjęcia lotnicze wykonane po 1977 r. oraz zeznania świadków i wyjaśnienia stron celem zbadania, czy nie wynikałoby z nich, że na przedmiotowym obszarze zrealizowano cel wywłaszczenia.

Stanowisko skarżącej jest niezasadne. Po pierwsze strona mogła sama wykazać inicjatywę dowodową we wskazanym wyżej kierunku, czego nie zrobiła, a ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie powyższych dokumentów oraz zdjęć i przeprowadzenia dowodów osobowych należało uznać za niecelowe. Sąd nie podzielił zastrzeżeń skarżącej co do sformułowania celu wywłaszczenia w umowie z 1977 r. Otóż ze sformułowania umowy wynika, że cel ten był wskazany w sposób jednoznaczny – w związku z realizacją budowy ciągu komunikacyjnego ulicy C. Realizacja takiego ciągu, na który oprócz ulicy składać się mogą różne obiekty drogowe i urządzenia funkcjonalnie związane z drogą, nie nastręczają trudności w ustaleniu istoty tak sformułowanego celu, którego zakres nie obejmuje umiejscowienia zaplecza budowy czy miejsca składowania materiałów budowlanych.

Skoro na omawianym terenie brak jest najmniejszych nawet śladów jakichkolwiek elementów infrastruktury drogowej, to zdjęcia wykonane po 1977 r. również takich obiektów by nie pokazały. Natomiast obecna sytuacja prawna i faktyczna działki, to znaczy jej wykorzystywanie na podstawie umów dzierżawy, w części pod uprawę warzyw, a w części na działkę przydomową, całkowicie przeczy jej związkowi z powstałym ciągiem komunikacyjnym i obsługą ulicy C.

Jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz art. 137 u.g.n. W ocenie Sądu, jeżeli cel publiczny, na który wywłaszczono nieruchomość, nie jest realizowany, albo wywłaszczona nieruchomość nie jest konieczna na ten cel publiczny, wówczas nie istnieje nie tylko konstytucyjna legitymacja ingerencji we własność prywatną, ale również prawna podstawa (przyczyna) nabycia własności przez podmiot publiczny. W tej sytuacji gwarancje prawa własności wynikające z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP odzyskują swoją moc ochronną, a pozycja prawna i interes podmiotu publicznego osiągnięte przez takie wywłaszczenie muszą z powrotem ustąpić przed konstytucyjnie chronioną pozycją prawną obywatela (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., I OSK 2625/16, LEX nr 2326427).

Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Strona skarżąca nie wykazała, jaki jest związek przedmiotowej działki z jej wywłaszczeniem na budowę ulicy C. i bieżącym funkcjonowaniem. Działka ta zaś, co jest niesporne, jest inaczej wykorzystywana, przez posiadaczy zależnych w sposób całkowicie odbiegający od funkcji drogowej.

Odnosząc się do zarzutów związanych z wadliwym ustaleniem kwoty zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi ze względu na nieprawidłowo zastosowany mechanizm waloryzacji Sąd uznał, że nie naruszono przepisów art. 140 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 u.g.n.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 u.g.n. w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Przepis art. 140 ust. 2 u.g.n. stanowi, że odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.g.n. waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W przypadku, gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 227 u.g.n.), co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Analiza treści uzasadnienia, w tym szczegółowego wyliczenia sposobu waloryzacji odszkodowania przypadającego za działkę nr [..], potwierdza, że organ administracyjny szczegółowo i prawidłowo wyjaśnił przyjęty sposób ustalenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania przy uwzględnieniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (art. 5 w zw. z art. 227 u.g.n.). Wyjaśnienie i sposób obliczenia zwaloryzowanego odszkodowania uzasadnione są rzetelnie i precyzyjnie. Powyższe, jak i zastosowany mechanizm waloryzacji, nie budzą zastrzeżeń Sądu i należycie oddają rzeczywistą zmianę cen w omawianym okresie. Sąd nie dostrzegł zarzucanych naruszeń w zastosowaniu właściwych, rocznych – dla okresu 1978-2016 i miesięcznych – dla roku 2017, wskaźników waloryzacji. Zastosowanie wskaźnika miesięcznego odnosiło się wyłącznie do roku 2017 i wynikało z faktu, że obejmowało tylko 10 miesięcy tego roku, a nie cały rok. Należy również wskazać, że próbując gołosłownie zakwestionować sposób wyliczenia zwaloryzowanego odszkodowania strona skarżąca nie zaproponowała żadnej konkurencyjnej, prawidłowej - jej zdaniem - metody takiego wyliczenia. W związku z tym również ten zarzut należało uznać za bezzasadny.

Sąd uznał za zgodne z art. 141 ust. 2 u.g.n. rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy z tytułu zwaloryzowanego odszkodowania. Zgodnie z tym przepisem wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Sąd uznał, że brak rozstrzygnięcia w tym zakresie czyniło decyzję Starosty wadliwą w części dotyczącej zwrotu odszkodowania. Odesłanie zawarte w art. 141 ust. 2 u.g.n. wprost do art. 140 tej ustawy uzasadnia pogląd, że rozstrzygnięcie o zabezpieczeniu wierzytelności z tytułu zwaloryzowanego odszkodowania jest obligatoryjne bez względu na to, czy odszkodowanie ma zostać zwrócone przez byłego właściciela jednorazowo czy też w ratach.

Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego przemawiającą za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w pkt 2, 3, 4, 5, 6 i 7, albowiem przepisu u.g.n. nie dawały Staroście kompetencji do rozstrzygania w przedmiocie wygaśnięcia umów dzierżawy, naliczania odsetek za zwłokę, stanu nieruchomości w dacie zwrotu oraz podstawy dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wszystkie te kwestie szczegółowo regulują przepisy u.g.n. – art. 132 ust. 2, art. 138 ust. 2, art. 139 i art. 141 ust. 4, więc nie było potrzeby orzekania w tych kwestiach przez Starostę, co uzasadniało uchylenie decyzji Starosty w powyższym zakresie. Ze wskazanych wyżej powodów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. W ocenie Sądu bowiem organy rozpoznające niniejszą sprawę procedowały w zgodzie z przepisami k.p.a., w sposób kompleksowy gromadząc materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia i dokonując jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów u.g.n. i podjęcia decyzji na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również takich uchybień w zakresie realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a., które miałyby wpływ na wynik sprawy. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Wojewoda, jako organ ponownie merytorycznie rozpoznający sprawę w jej całokształcie, prawidłowo wyjaśnił stronom przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a okoliczność, że nie spotkały się one z aprobatą skarżącej, nie świadczy o zasadności jej zarzutów w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania nie orzeczono z uwagi na treść art. 200 p.p.s.a., z którego wynika, że jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącej przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.