Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 544/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 13,
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 35 ust. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 10 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 czerwca 2017r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. P. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r., znak: [...] , Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB) po ponownym rozpatrzeniu odwołania H. P. i H. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 marca 2015 r. zatwierdzającą I. i A. M. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego na działce [...] w H. przy ul. [...] opracowany przez R. F. - specjalność konstrukcyjno - inżynieryjna upr. Nr [...], nr ewidencyjny Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa [...] stanowiący załącznik numer 1 do niniejszej decyzji i jednocześnie nakładającej na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

W uzasadnieniu decyzji ŚWINB wskazał, że w odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji H. P. i H. P. zarzucili naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ był zobowiązany do jego zastosowania, oraz naruszenie prawa procesowego - przepisu art. 10 § 1 kpa poprzez niedopełnienie ciążącego na organie obowiązku umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W toku postępowania odwoławczego do inspektoratu wpłynęły kolejne pisma skarżącego, w których wskazano na brak operatu technicznego inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku, zakwestionowano określoną na planie zagospodarowania działki załączonym do projektu zamiennego odległość budynku od granicy z działką [...] oraz jego długość, zakwestionowano określoną w projekcie zamiennym nie tylko wysokość budynku, ale również ilość kondygnacji. Ponadto skarżący wskazał, że w opisie do projektu brak jest uwag co należy zrobić aby budynek ten doprowadzić do stanu jaki był w projekcie pierwotnym oraz, że budynek usytuowany jest w stosunku do drogi niezgodnie z projektem pierwotnym.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym ŚWINB ustalił, że na wniosek H. P. organ I instancji dokonał w dniu 5 listopada 2012 r. oględzin na działce nr ewid. [...] w m. H., gm. S. będącej własnością I i A. M., w sprawie wybudowanego do 2007r. budynku mieszkalnego.

Podczas tych oględzin oraz innych przeprowadzanych w toku postępowania czynności ustalono, że przedmiotowy budynek rozbudowany o altanę ogrodową jest o wymiarach ok. (11,80 + 3,43) m x 14,05 m, tj. 15,23 x 14,05m, a według zatwierdzonych pierwotnych projektów budynku mieszkalnego i projektu rozbudowy o altanę wymiary te powinny wynosić (10,60 +3.00) m x 13.40 m, tj. 13,60 x 13,40m. Zmierzona przez organ I instancji odległość tego budynku od granicy z działką nr ewid. [...] wynosi ok. 4,18 m, a powinna wynosić 4.0 m. Zmierzona przez organ I instancji odległość tego budynku od granicy z działką nr ewid. [...] to ok. 2,95 m podczas gdy powinna wynosić 3,10 m. Ponadto zmierzona odległość najbardziej wysuniętego na północ (w pobliżu działki nr ewid. [...] ) narożnika przedmiotowego budynku mieszkalnego do krawędzi jezdni mierzona równolegle do granicy pomiędzy działkami to ok. 32,8 m, a według projektu to ok. 33 m. Zmierzona wysokość od poziomu terenu do spodu deskowania pod pokrycie dachu wynosi ok. 9,13 m, natomiast według projektu wysokość ta powinna wynosić 7,64 m.

W toku prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego I i II instancji postępowania administracyjnego w sprawie tego budynku mieszkalnego wraz z jego rozbudowaną o altanę ogrodową częścią, zapadła decyzja PINB w K. z dnia 10 lipca 2013 r. nakładająca na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] z zastrzeżeniem, że projekt zamienny winien spełniać warunki określone w: art. 5 ust. 2 i art. 34 Prawa budowlanego, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązujących Polskich Normach i zasadach wiedzy technicznej, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu projektu budowlanego, a ponadto projekt winien jednoznacznie określać zakres i sposób wykonania ewentualnych robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w związku z istotnymi odstępstwami od wydanego w 2002 r. pozwolenia na budowę między innymi budynku mieszkalnego. Decyzja PINB w K. została decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 9 października 2013 r. utrzymana w mocy.

Następnie postanowieniem z dnia 17 października 2013 r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane jako prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z 2011 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia I. i A. M. ŚWINB w Kielcach postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie I instancji z uwagi na to, że cały rozbudowany o altanę ogrodową budynek mieszkalny był już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją ŚWINB z dnia 9 października 2013 r.

Decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r. Starosta K. uchylił decyzję Burmistrza S. z dnia 30 sierpnia 2002 r. o pozwoleniu na budowę zagrody, w skład której wchodzą budynek mieszkalny z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno- kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, ze zbiornikiem na ścieki, przyłączami oraz budynek gospodarczo - garażowy z przyłączem energetycznym z lokalizacją na działce nr [...] położonej w miejscowości H. w części dotyczącej budynku mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno - kanalizacyjną, centralnego ogrzewania.

Decyzją z dnia 2 stycznia 2014 r., utrzymaną w mocy przez Wojewodę Świętokrzyskiego, Starosta K. uchylił swoją decyzję z 7 lipca 2011 r. W dniu 31 marca 2014 r. przedłożony został przez zobowiązanych I. i A. M. projekt zamienny budynku mieszkalnego wraz z altaną ogrodową, lecz ze względu na istniejące w nim nieprawidłowości, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydanym w dniu 4 kwietnia 2014 r. postanowieniem nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie do dnia 31 lipca 2014 r. wyszczególnionych w rozstrzygnięciu nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym.

Jak wynika z wydanego przez PINB w K. w dniu 13 listopada 2014 r. postanowienia, kolejny raz przedłużono inwestorom termin usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym do dnia 31 stycznia 2015 r. Projekt ten został przedłożony w dniu 4 marca 2015 r.

W dniu 11 marca 2015 r. organ I instancji wydał, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, decyzję zatwierdzającą inwestorom projekt budowlany zamienny opracowany przez R. F.

i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

W toku dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zleconego przez organ odwoławczy w trybie art. 136 kpa, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie do 30 lipca 2015 r. wyszczególnionych nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym dotyczących: metryk umieszczonych na rysunkach, rzutu ław i ścian fundamentowych, wymiarów budynku na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, operatu technicznego inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej tego budynku wykonanego w lipcu 2006 r. wraz ze szkicem polowym, ilości kondygnacji w tym budynku, kąta nachylenia dachu budynku, grubości ścian zewnętrznych budynku, opisu technicznego projektu jak również rysunku PB-A-01A oraz określenia konstrukcji stropu nad drugą kondygnacją.

Decyzją z 13 października 2015 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach utrzymał w mocy decyzję z 11 marca 2015 r.

Złożenie przez H. P. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. decyzję z 13 października 2015 r., poskutkowało wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 1116/15 uchylającym decyzję ŚWINB. Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji.

O wpływie omawianego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy można mówić zwłaszcza wtedy, gdy brak odniesienia się przez organ administracji dotyczył zarzutu naruszenia prawa materialnego, które rzeczywiście nastąpiło i które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji ani nie podjął żadnych działań w kierunku uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, ani też nie odniósł się w żaden sposób do zgłoszonego przez stronę - H. P. - zarzutu, tj. nie uwzględnienia w projekcie budowlanym zamiennym analizy przesłaniania i zacieniania pozwalającej na ustalenie, czy budynek objęty projektem nie ogranicza w sposób sprzeczny z prawem dostępu do naturalnego światła budynkom sąsiednim. H. P. podniósł też, że sporządzenie takiej analizy jest konieczne między innymi ze względu na usytuowanie przedmiotowego budynku z naruszeniem przepisów co do odległości od granicy działki oraz budynków sąsiednich. Co więcej, przed wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, organ II instancji nie zawiadomił stron w trybie art. 10 kpa o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a jedynie w odpowiedzi na prośbę H. i H. P. zawartą w piśmie z dnia 12 września 2015 r., poinformował ich osobiście (a więc nie reprezentującego H. P. pełnomocnika - radcę prawnego G. D.), o możliwości zapoznania się z aktami. W ten sposób organ II instancji uniemożliwił fachowemu pełnomocnikowi H. P. zwrócenie organowi II instancji uwagi, na zarzuty przedstawione w piśmie z dnia 20 sierpnia 2015 r. skierowanym do PINB, czego efektem było całkowite pominięcie tej kwestii w zaskarżonej decyzji.

Po zwrocie akt ŚWINB na podstawie art. 136 kpa zwrócił akta PINB celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia braku w projekcie zamiennym. Postanowieniami z 5 lipca 2016 r. i 4 października 2016 r. PINB zmieniał termin wykonania przez inwestorów obowiązku usunięcia nieprawidłowości w tym projekcie budowlanym zamiennym, ostatecznie do dnia 31 grudnia 2016 r., lecz pomimo podejmowanych przez inwestorów prób wykonania niezbędnych do wykonania analizy zacieniania pomiarów na działce skarżących, nie podejmowali oni żadnej współpracy i termin ten nie został dotrzymany.

W dniu 23 marca 2017 r. pracownicy organu I instancji w obecności pracowników biura projektowego w toku oględzin dokonali niezbędnych pomiarów budynku przy ul. K. 1 A, a H. P. przekazał przedstawicielom biura projektowego własny rysunek z opisem.

Postanowieniem z dnia 24 marca 2017 r. PINB zmienił termin wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym do dnia 10 kwietnia 2017 r.

W dniu 10 kwietnia 2017r. I. i A. M. przedłożyli, wykonaną przez architekta R. D. posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, analizę zacieniania dla budynku mieszkalnego na działce [...] w H. przy ul. K. IB wraz z oryginałem szkicu otrzymanego przez H. P.

Analizując akta sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana poprawnie.

Nie ma wątpliwości, że budynek mieszkalny zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 30 sierpnia 2002 r. wydanego na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 25 kwietnia 2002 r. zakończony w 2007 r., a następnie rozbudowany o altanę ogrodową na podstawie decyzji z 7 lipca 2011 r., został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od warunków wydanych pozwoleń na budowę.

Prowadzone przez inwestora w sposób niezgodny z warunkami pozwolenia na budowę roboty budowlane przy rozbudowanym budynku mieszkalnym spowodowały nie tylko zwiększenie powierzchni zabudowy i zmianę kubatury tego budynku, ale również zmianę jego usytuowania względem granic działki, a także podwyższenie poziomu posadowienia parteru budynku. Wykonanie zatem przez inwestora robót budowlanych inaczej niż określał zatwierdzony projekt budowlany, daje podstawę do stwierdzenia, że budynek mieszkalny realizowany jest z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonych projektów budowlanych dotyczących nie tylko charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, ale również zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. Jednocześnie podnosząc ten budynek inwestor, nawożąc ziemię, podniósł istniejący poziom terenu działki.

Ze względu na fakt, że roboty budowlane przy budynku mieszkalnym zostały już zakończone, zasadnie organ I instancji decyzją z dnia 10 lipca 2013 r. nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku. Dalsze postępowanie w sprawie budowy i rozbudowy budynku mieszkalnego wyznacza konstrukcja art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Zatem wydana przez PINB w K. w dniu 11 marca 2015 r. decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego opracowany przez R. F. i jednocześnie nakładająca na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, jest zasadna i zgodna z prawem.

Dokonane przez inwestora i ponownie zmierzone przez projektanta zmiany dotyczące zrealizowanego rozbudowanego budynku mieszkalnego naniesione zostały na projekt zamienny, uzupełniony sporządzoną przez projektanta analizą przesłaniania i zacieniania przez budynek inwestorów pomieszczeń mieszkalnych budynku mieszkalnego państwa P.ch, w której projektant uznał, że przy przeprowadzonej analizie nie wystąpi zacienianie pomieszczeń w budynku mieszkalnym istniejącym na działce nr [...] . Projektant stwierdził, że między ramionami kąta 60° wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej w odległości równej wysokości przesłaniania (mierzonej zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) nie znajduje się przesłaniająca część budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] . Ponadto projektant stwierdził, że przedmiotowy budynek mieszkalny na działce nr [...] umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń w istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] .

Zatem projekt zamienny wykonany przez pracownię projektową MDOM M. P., uzupełniony sporządzoną analizą przesłaniania i zacieniania, spełnia wymogi ustanowione przez przepisy dotyczące projektu budowlanego, zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Na stronie tytułowej tego projektu zamieszczona jest nazwa, adres obiektu budowlanego oraz jednostka ewidencyjna, obręb i numer działki ewidencyjnej, na której obiekt jest usytuowany, imię i nazwisko inwestora oraz jego adres; nazwa i adres jednostki projektowania; imiona i nazwiska projektantów opracowujących projekt budowlany, wraz z określeniem zakresu ich opracowania, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych oraz datę opracowania i podpisy. Jest spis zawartości tego projektu budowlanego. Projekt ten dostosowany jest do ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sporządzony jest w czytelnej technice graficznej oraz oprawiony w okładkę przystosowaną do formatu A4, w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu. Projekt zagospodarowania działki jest sporządzony na zaktualizowanej mapie do celów projektowych w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu i zapewniającej jego czytelność. Projekt architektoniczno-budowlany zawiera zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową, która przedstawia: elewacje w liczbie dostatecznej do wyjaśnienia formy architektonicznej obiektu budowlanego oraz jego wyglądu zewnętrznego ze wszystkich widocznych stron, rzuty wszystkich charakterystycznych poziomów obiektu budowlanego, w tym widok dachu i przekrycia oraz przekroje. W części rysunkowej zawarte są zasadnicze elementy wyposażenia technicznego, ogólnobudowlanego, umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem. Część rysunkowa zaopatrzona jest w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego.

Odpowiadając na argumenty zawarte w pismach skarżących, które wpłynęły w toku postępowania odwoławczego, organ II instancji podniósł, że projekt zamienny winien przedstawiać stan zrealizowanego rozbudowanego budynku mieszkalnego wraz z dokonanymi przez inwestora zmianami i być zgodny z decyzją z dnia 25 kwietnia 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do zasadniczej bryły budynku mieszkalnego i takiej decyzji z dnia 1 lutego 2011 r. w odniesieniu do dobudowy (altana ogrodowa) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a nie jak sądzi skarżący, do zgodności z projektem pierwotnym. Wykonane jednak przez inwestora zmiany nie wymagają dokonania jakichkolwiek robót budowlanych doprowadzających je do zgodności z ww. przepisami, a zatem w opisie technicznym nie było konieczne jakiekolwiek określanie robót budowlanych zmierzających do doprowadzenia przedmiotowego budynku do zgodności z przepisami. Jedynymi ograniczeniami w odniesieniu do budynku mieszkalnego wynikającymi z ww. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania z dnia 25 kwietnia 2002 r. była wysokość nowej zabudowy nie przekraczająca 1 i 1/2 kondygnacji z dachem dwuspadowym, tj. parter i użytkowe poddasze jak również odległość linii zabudowy od krawędzi jezdni - min. 15 m dla obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi, co zostało przez inwestora spełnione. Budynek posiada parter i poddasze użytkowe i jest usytuowany we właściwej odległości nienaruszającej przyjętej w projekcie pierwotnym linii zabudowy (ok. 33 m). Jak natomiast wynika z projektu zamiennego kwestionowana przez skarżących przestrzeń istniejąca nad użytkowym poddaszem, z uwagi na jej szerokość i nachylenie połaci dachowej, nie jest przeznaczona do użytkowania. Ponadto treść decyzji Starosty K. z dnia 7 lipca 2011 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o altanę ogrodową oraz treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 1 lutego 2011 r. poprzedzającej tę decyzję, odnosząca się do warunków zabudowy tego istniejącego już wówczas budynku mieszkalnego, nie ma wpływu na ocenę prawidłowości realizacji tego obiektu. Nie ma bowiem żadnych podstaw aby brane były pod uwagę warunki zabudowy dotyczące budynku mieszkalnego, ale zawarte w innej decyzji odnoszącej się do altany ogrodowej. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do oceny prawidłowości takich decyzji.

Natomiast jeśli chodzi o wymiary budynku istniejącego, to zostały one jednoznacznie określone na podstawie przeprowadzonej w terenie przez uprawnionego geodetę inwentaryzacji i przedstawione na aktualnej mapie do celów projektowych przyjętej w 2014 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na tej mapie sporządzony został projekt zagospodarowania w projekcie zamiennym przedmiotowego budynku mieszkalnego.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze H. P. wniósł o uchylenie decyzji z dnia 14 czerwca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 10 § 1 kpa przez to, że organ wydający decyzję nie dopełnił obowiązku umożliwienia wypowiedzenia się stronom co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z powodu niepoinformowania stron o istnieniu takiej możliwości;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o materiał dowodowy sporządzony niezgodnie z wytycznymi zawartymi w § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z powodu wzięcia pod uwagę jedynie przypadku najkorzystniejszego dla uczestników A. M. i I. M..

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ oparł swą decyzję na analizie przesłaniania sporządzonej niezgodnie z przepisem § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Autor analizy nie zastosował nakazu statuowanego w ust. 1 pkt 1 rzeczonego przepisu rozporządzenia, wykonując jedynie pomiar dla linii prostopadłej względem płaszczyzny okna, zamiast dokonać badania przesłaniania w obrębie 60 stopniowego trójkąta, którego wierzchołek powinien znajdować się w osi okna na wewnętrznym licu ściany.

Ponadto autor analizy przesłaniania arbitralnie przyjął kąt 45 stopni jako kierunek padania światła słonecznego w momencie najwyższego położenia słońca nad horyzontem w dniach równonocy, co jest oczywiście nieprawdziwe w świetle dostępnej wiedzy, gdyż rzeczywisty kąt padania światła słonecznego na półkuli północnej oblicza się odpowiednio:

a) dla obu równonocy - gdy światło słoneczne pada na równik pod kątem 90 stopni - poprzez odjęcie szerokości geograficznej miejsca obserwacji od kąta 90 stopni - tj.: 90° - 51°07' = 38°53'

b) dla przesilenia letniego - poprzez uprzednie odjęcie szerokości geograficznej zwrotnika raka (tj. 23°26') od szerokości geograficznej miejsca obserwacji, a następnie odjęcie wyniku tego działania od kąta 90° - tj. 90° - (51°07' - 23°26') = 90° - 27°41' = 62°19'

c) dla przesilenia zimowego - analogicznie jak dla przesilenia letniego, z tym że najpierw do szerokości geograficznej miejsca obserwacji należy dodać szerokość geograficzną zwrotnika koziorożca (tj.: znów 23°26'), a uzyskany z tego działania wynik odjąć od kąta 90° - tj.: 90° - (51°07' + 23°26'] = 90° - 74°33' = 15°27'.

Mając na względzie powyższe, nie sposób zdaniem skarżącego ustalić jakie założenia przyjął autor analizy przy wyborze takiego a nie innego kąta padania światła słonecznego oraz dlaczego nie sporządzono analizy przesłaniania i zacieniania dla obu przypadków skrajnych przesileń.

Wyartykułowany zarzut znajduje uzasadnienie w analizie zacieniania sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego T. R., która wskazuje, że zacienianie budynku mieszkalnego skarżącego występuje także w dniach równonocy, ponieważ długość rzucanego w te dni cienia budynku uczestników I. i A. M. wynosi około 11 metrów, co przy wysokości tego budynku wynoszącej ok. 9,13 metra, daje kąt bliski 39 stopniom, co jest zbieżne z powyższą kalkulacją kąta padania światła słonecznego w południe dni równonocy.

Ponadto autor analizy zaakceptowanej przez organ nie wziął pod uwagę zmieniającego się w ciągu dnia kąta nachylenia oraz azymutu padającego na budynek skarżącego światła słonecznego. Toteż nie można się zgodzić z twierdzeniem autora tej analizy, że zacienianie budynku skarżącego w dni równonocy w ogóle nie występuje.

Z uwagi na tak rażące rozminięcie się z wytycznymi określonymi przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz istotnymi wskazaniami wiedzy należy, w ocenie skarżącego, przyjąć, że "analiza zacieniania" złożona do akt postępowania administracyjnego, w oparciu o którą wydana została skarżona decyzja, taką analizą w istocie nie jest.

Prócz opisanych uchybień w zakresie naruszenia prawa materialnego, organ nie wypełnił obowiązku wymienionego w art. 10 § 1 in fine kpa, gdyż nie poinformował skarżącego o możliwości wypowiedzenia się odnośnie do zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym materiałów, pozbawiając tym samym skarżącego możliwości zgłoszenia uwag wobec dowodów, na których organ odwoławczy oparł swoją decyzję, co choćby zważywszy na ww. zarzuty, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.

Ponadto, w świetle utrwalonego poglądu judykatury, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi samodzielną przesłankę wznowienia postępowania, uzasadniającą uchylenie wydanej z jej naruszeniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na etapie postępowania sądowego skarżący przedłożył opracowania dotyczące analizy przesłaniania i zacieniania w zakresie odnoszącym się do przedmiotowych budynków. W odpowiedzi na ten fakt stosowne opracowanie zostało także złożone przez pełnomocnika organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga to, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Jak podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2016r. w sprawie II SA/Ke 1116/15, uchylającym poprzednią decyzję ŚWINB z dnia 13 października 2015r., "jednym z wymagań projektu budowlanego wynikających z przepisów techniczno-budowlanych, była w okolicznościach sprawy konieczność sprawdzenia, czy odległość budynku mieszkalnego istniejącego na działce nr [...] sąsiadującej z działką inwestorów od północy, stanowiącego budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, od będącego przedmiotem postępowania budynku mieszkalnego inwestorów, będzie umożliwiać naturalne oświetlenie pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym skarżącego w sposób, o jakim mowa w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2015.1422), dalej rozporządzenie w/s warunków technicznych. W § 13 tego rozporządzenia, zawarty jest wymóg zachowania odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów umożliwiających naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, a w konsekwencji wymóg dokonania pomiarów wysokości przesłaniania. Projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie powyższego wymogu bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, część opisowa projektu zagospodarowania terenu inwestycji powinna określać m.in. konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być zatem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań (...)".

Tak opisanych wymogów nie spełnia opracowanie zatytułowane jako "Analiza zacienienia", sporządzone przez Pracownię projektową MDOM, a stanowiące element przedmiotowego projektu zamiennego. Już na etapie niniejszego postępowania sądowego zarówno skarżący, jak i sam organ, złożyli dodatkowe opracowania dotyczące analizy przesłaniania i zacieniania jeśli chodzi o przedmiotowe budynki. Niezależnie od opracowań przedłożonych przez skarżącego, sama ekspertyza udostępniona przez organ autorstwa M. K. (k. 84-94) ukazuje jak ograniczony charakter ma wspomniana "Analiza zacienienia". Ekspertyza wykonana przez M. K. zawiera przede wszystkim nie tylko analizę przesłaniania, o której stanowi § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1422), dalej jako "rozporządzenie", ale także analizę zacieniania i nasłonecznienia – zgodnie z § 60 rozporządzenia, i to zarówno w formie opisowej, jak i graficznej, dla obu równonocy wiosennej i jesiennej 2018r. Opracowanie to potwierdza, że analiza zacieniania i nasłonecznienia ma – jak to podnoszono w opracowaniach przedłożonych przez skarżącego, a co potwierdza treść § 13 rozporządzenia, z którego wynika, że jednocześnie mają być spełnione wymagania zarówno tego przepisu, jak i § 57 i § 60 – charakter niezależny od analizy przesłaniania. Inne stanowisko zaprezentował organ w odpowiedzi na skargę, opierając się przy tym na pisemnym wyjaśnieniu udzielonym przez M. P., który, jak zauważono w jednym z opracowań, nie posiada wymaganych uprawnień budowlanych do sporządzania bądź opiniowania elementów projektu budowlanego zamiennego podlegającego zatwierdzeniu. Z samej "Analizy zacieniania" wynika zaś, że "przy przeprowadzonej analizie nie wystąpi zacienianie pomieszczeń w budynku mieszkalnym istniejącym na dz. nr [...] ". Dopiero dalej stwierdza się, że "ponadto między ramionami kąta 60 st. wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej w odległości równej wysokości przesłaniania (...) nie znajduje się przesłaniająca część budynku (...)". Trudno zatem z takiego wywodu w sposób logiczny wyprowadzić wniosek

o tym, że brak zacieniania wynika z braku przesłaniania.

Nade wszystko jednak podkreślenia wymaga, że – jak wynika choćby z zacytowanego wyżej uzasadnienia wyroku WSA w Kielcach z dnia 30 marca 2016r. – to sam projekt zagospodarowania terenu winien mieć charakter na tyle pełny, szczegółowy i rzetelny, by na jego podstawie można było ustalić czy dany budynek spełnia określone warunki techniczne. Organ nie może w postępowaniu przed sądem dowodzić prawidłowości ustaleń w tym zakresie, uzupełniając tym samym treść projektu.

Powyższe stanowisko jest uzasadnione tym bardziej, że opracowania przedłożone przez strony zawierają w istotnym zakresie sprzeczne konkluzje. Przede wszystkim, jeśli chodzi o analizę przesłaniania to, niezależnie od prawidłowości pomiaru jej wysokości na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia w opracowaniu złożonym przez skarżącego, należy zwrócić uwagę, że także przy przyjęciu tego parametru na poziomie 9,15 cm stwierdzenie, czy dochodzi do przesłaniania czy nie, zależy od tego w jakim kierunku zostanie usytuowany kąt 60 stopni, nakreślony zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (por. k. 54, 94, 107). Powstaje pytanie czy kierunek ten winien być przyjęty jako najkorzystniejszy dla inwestora, czy też winien uwzględniać każdą ewentualną opcję pola widzenia i docierania promieni słonecznych. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, że według "Analizy zacieniania", stanowiącej element projektu zamiennego, ramiona kąta 60 stopni nie przesłaniałyby budynku skarżącego – niezależnie od kierunku usytuowania tego kąta, natomiast inna sytuacja ma miejsce w przypadku rysunku sporządzonego w opracowaniu udostępnionym przez organ przed Sądem (k. 94).

W tym przypadku, jak można wnosić ze sporządzonego rysunku, w razie przesunięcia ramion kąta w kierunku budynku skarżącego, doszłoby do przesłaniania. Zaistniałe rozbieżności dotyczą także dat równonocy wiosennej

i jesiennej, jak również wspomnianej już rzeczywistej wysokości przesłaniania

i sposobu jej ustalenia.

Powyższe rozbieżności winny być w sposób wyczerpujący wyjaśnione w ramach prawidłowo w tym zakresie sporządzonego projektu zagospodarowania terenu, o czym mowa w przytoczonym wyżej fragmencie uzasadnienia wyroku WSA w Kielcach z dnia 30 marca 2016r. w sprawie II SA/Ke 1116/15. Jak ponadto zwrócił uwagę Sąd w tym samym uzasadnieniu, obowiązkiem organu w niniejszym przypadku jest ocena przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z punktu widzenia wymogów mającego w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.), dalej jako "Prawo budowlane". Także bowiem na etapie postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 54 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania zgodności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z przepisami techniczno-budowlanymi, a nie tylko w zakresie jego kompletności czy sporządzenia zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. W tym przypadku doszło zatem do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, jak i przepisów postępowania w postaci art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa.

Niezależnie od powyższego należy podnieść, że na uwzględnienie zasługuje także zarzut naruszenia dyspozycji art. 10 § 1 kpa. Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie oraz możliwości wypowiedzenia się co do dowodów, materiałów i żądań ciąży na organach administracji na każdym stadium postępowania, a zatem zarówno na organie pierwszej instancji, jak i na organie odwoławczym. W niniejszym przypadku – wskutek uchylenia wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 30 marca 2016r. wyłącznie decyzji organu II instancji – postępowanie toczyło się przed tym organem, nawet pomimo zastosowania dyspozycji art. 136 kpa, i to na tym organie ciążyły obowiązki wynikające z art. 10 § 1 kpa, których organ ten nie dopełnił. Uchybienie to mogło mieć zaś o tyle istotny wpływ na wynik sprawy, że w razie prawidłowego zawiadomienia stron postępowania w trybie art. 10 kpa przez organ odwoławczy mogło dojść do wyjaśnienia opisanych wyżej sprzeczności już na etapie postępowania administracyjnego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy, zgodnie z art. 153 Ppsa, uwzględni przedstawione rozważania i na ich podstawie rozważy potrzebę usunięcia wskazanych wyżej nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym i w zależności od wyniku tych rozważań podejmie właściwe działania przewidziane w przepisach Prawa budowlanego, względnie w kodeksie postępowania administracyjnego, respektując przy tym w toku prowadzonego postępowania zapisy tej ostatniej ustawy. W konsekwencji organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadnią zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804 z późn. zm.), 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.