Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 32/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi W.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 32/06

UZASADNIENIE

W dniu [...] Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydał decyzję nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego W.R. z nieruchomości nr 21 położonej w miejscowości G. gm. G.

Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych wynika, iż postępowanie w sprawie wymeldowania zostało podjęte na wniosek złożony w dniu 5 kwietnia 2005 roku przez byłą żonę W.R. - A.R., właścicielkę wskazanej wyżej nieruchomości. We wniosku o wymeldowanie A.R. podała, iż na mocy wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] sygn. akt [...] wobec W.R. został orzeczony nakaz opuszczenia budynku mieszkalnego znajdującego się we wsi G. nr 21 gmina G.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji wielokrotnie podejmował próby ustalenia aktualnego miejsca pobytu W.R. W toku postępowania były podejmowane następujące czynności:

- pismem z dnia 12 kwietnia 2005 roku organ zwrócił się do Komisariatu Policji w G. o potwierdzenie czy W.R. przebywa w lokalu w miejscowości G. 21 gm. G. W odpowiedzi na pismo Komendant Komisariatu Policji w G. poinformował, iż po dokonaniu sprawdzeń i zapytań ustalono, że W.R. nie przebywa we wskazanym lokalu od dnia 10 marca 2005 roku. W tym dniu został zabrany przez pogotowie do Szpitala Wojewódzkiego w B. na Oddział Uzależnień Alkoholowych, gdzie przebywa do chwili obecnej,

- w dniu 21 kwietnia 2005 roku w Urzędzie Gminy G. odbyła się rozprawa. Na rozprawę stawiła się A.R., W.R. nie stawił się. Zawiadomienie o rozprawie dla W.R. wysłane na adres G. 21 G. nie zostało mu doręczone i wróciło z adnotacją: "adresat przebywa w szpitalu". Na rozprawie A.R. zeznała, że W.R. dobrowolnie opuścił lokal i zabrał swoje rzeczy osobiste. Aktualne miejsce pobytu W.R. nie było jej znane. Ponadto wyjaśniająca poparła swój wniosek o wymeldowanie byłego męża,

- w dniu 22 kwietnia 2005 roku Urząd Gminy w G. zwrócił się z zapytaniem do Szpitala Wojewódzkiego w B. o podanie informacji dotyczącej dokładnej daty przyjęcia do szpitala i terminu przybliżonego wypisu W.R. W związku z zapytaniem Szpital Wojewódzki w B. udzielił dwóch odpowiedzi, z których wynika, że W.R. przebywał w szpitalu w okresie 10 marca 2005 roku do dnia 18 marca 2005 roku oraz aktualnie przebywa w szpitalu od dnia 6 kwietnia 2005 roku do prawdopodobnego terminu wypisu w dniu 20 maja 2005 roku.

- w dniu 24 maja 2005 roku została przeprowadzona przez pracowników Urzędu Gminy w G. kontrola meldunkowa w lokalu znajdującym się w miejscowości G. 21 gmina G. Jak wynika z protokołu kontroli lokal wyglądał na opuszczony, nie było w nim rzeczy W.R. Obecna w czasie kontroli A.R. oświadczyła, iż nie zna aktualnego miejsca pobytu W.R. Ponadto rozpytanie okolicznych mieszkańców potwierdziło fakt, iż W.R. nie przebywa pod wskazanym adresem,

- pismem z dnia 25 maja 2005 roku organ zapytał D. i W.A. (znajomych W.R.) czy znane jest im miejsce pobytu W.R. Odpowiedzi na zapytanie udzieliła M.A., która oświadczyła, że nie zna aktualnego miejsca pobytu W.R. i nie widziała go do kilku tygodni,

- w dniu 25 maja 2005 roku Urząd Gminy w G. zwrócił się z pismem do Centralnego Rejestru Skazanych oraz Centralnego Biura Adresowego z zapytaniem o karalność oraz aktualną informację adresową dotyczącą W.R. Z otrzymanych odpowiedzi wynika, że W.R. nie figuruje w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego oraz jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości G. 21 gmina G.,

- w dniu 5 lipca 2005 roku został przesłuchany jako świadek J.R. brat W.R., który zeznał, iż nie zna miejsca pobytu swojego brata i nie kontaktował się z nim od około miesiąca,

W dniu 13 września 2005 roku w Urzędzie Gminy G. odbyła się rozprawa, na której został przesłuchany W.R. Oświadczył on, iż nie wymelduje się dobrowolnie z lokalu G. 21 gm. G. Ponadto stwierdził, że nie przebywa we wskazanym lokalu, ponieważ podczas pobytu w szpitalu żona wyrzuciła jego rzeczy osobiste do budynku gospodarczego. Po zabraniu swoich rzeczy zamieszkał w hotelu. W chwili obecnej "śpi w stodole u sąsiada w gminie R.".

Zdaniem Wójta Gminy G., w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przeprowadzone czynności w toku postępowania administracyjnego wskazują w sposób jednoznaczny, że W.R. opuścił lokal znajdujący się w miejscowości G. 21 gm. G.. Zdaniem organu opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny ponieważ W.R. nie podjął po pobycie w szpitalu próby powrotu pod adres zameldowania na pobyt stały.

W dniu 9 października 2005 roku W.R. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania go z pobytu stałego z nieruchomości nr 21 położonej w miejscowości G. gm. G. W odwołaniu W.R. wskazał, iż nie jest prawdą, że opuścił on miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny. Lokal został przez niego opuszczony ze względu na groźby użycia siły ze strony byłej żony i teściowej oraz użycie siekiery do wyrąbania drzwi w pomieszczeniu gospodarczym, które ostatnio zajmował we wskazanym lokalu. Ponadto W.R. stwierdził, że po powrocie ze szpitala nie miał prawa wstępu do zajmowanego przez byłą żonę oraz teściową lokalu i w związku z tym zmuszony był do zamieszkania w hotelu. Jak wynika z odwołania obecnie W.R. zamieszkuje w noclegowni w P.

W dniu [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania W.R. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] Wójta Gminy G. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego W.R. z nieruchomości nr 21 położonej w miejscowości G. gm. G.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że W.R. definitywnie utracił możliwość przebywania w nieruchomości nr. 21 położonej w miejscowości G. gm. G., gdyż taki skutek rodzi wyrok sądu powszechnego orzekający eksmisję z nieruchomości. Wobec W.R. zapadł wyrok Sądu Okręgowego w P. sygn. akt [...] z dnia [...], na mocy którego została orzeczona eksmisja z przedmiotowego lokalu. Zdaniem organu wyrok ten został przez W.R. wykonany w sposób dobrowolny i tym samym została wypełniona przesłanka warunkująca wymeldowanie. Ponadto organ II instancji stwierdził, iż brak miejsca pobytu nie stoi na przeszkodzie w wydaniu decyzji o wymeldowaniu z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, o ile organ w przeprowadzonym postępowaniu stwierdzi, że przesłanki niezbędne do wymeldowania zostały spełnione. Wojewoda [...] powołał się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który orzekł, iż organ administracji nie jest zobowiązany zapewnić obywatelowi miejsca pobytu stałego, to on sam powinien zadbać o uzyskanie uprawnienia do przebywania w lokalu oraz wykazać zamiar stałego w nim pobytu (wyrok NSA III SA 134/85 OSPiKA z. 5-6/1987).

W dniu 14 grudnia 2005 roku W.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego z nieruchomości nr 21 położonej w miejscowości G. gm. G.

W skardze W.R. podnosi, iż dobrowolnie nie wyprowadził się ze wskazanego adresu. Zmiana miejsca zamieszkania związana była z pobytami w szpitalu oraz z wyrzuceniem go z lokalu przez byłą żonę i teściową. Wskazał, iż decyzja o wymeldowaniu jest dla niego krzywdząca, gdyż został wyrokiem Sądu Okręgowego w P. i Sądu Apelacyjnego Ł. pozbawiony własnego dachu nad głową, który to wspólnie z byłą żoną i teściami budował i wyposażał. Podał, iż w ostatnim czasie znalazł się w trudnej sytuacji życiowej, a była żona i teściowa zamiast mu pomóc, to starały się ten stan wykorzystać i wymusić na nim użycie siły. Dodał, iż po powrocie ze szpitala nie został wpuszczony do mieszkania, a jego rzeczy przeniesiono do budynku gospodarczego i tam przebywał około miesiąca. Podniósł, iż musiał przenieść się do hotelu z uwagi na zły stan zdrowia, a potem, ze względu na brak środków mieszkał u "życzliwych ludzi".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwołał się do argumentów zawartych w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

Okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy są niesporne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, iż w dniu [...] w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w P. nakazał W.R. opuszczenie budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości położonej we wsi G. 21 gm. G., stanowiącej wyłączną własność A.R., natomiast wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] (sygn. akt [...]) oddalono wniosek skarżącego o ustalenie prawa do lokalu socjalnego. Wyrokowi nadano klauzulę prawomocności (k. 2 akt administracyjnych). W dniu 10 marca 2005r. policja, na wniosek A.R., przeprowadziła interwencję w miejscowości G. nr 21 w wyniku której W.R. został przewieziony do Szpitala Wojewódzkiego w B. na Oddział Uzależnień Alkoholowych. Przebywał tam w okresie od 10 marca do 18 marca 2005r. oraz od 6 kwietnia 2005r. do 20 maja 2005r. (k. 14, 15, 18 akt administracyjnych). Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez skarżącego oraz z zeznań świadków, po wyjściu ze szpitala W.R. zamieszkał w hotelu, a następnie u znajomych (k. 28 i 40 akt sprawy). W toku postępowania administracyjnego o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego, w okresie od złożenia wniosku o wymeldowanie przez A.R. w dniu 7 kwietnia 2005r. do miesiąca września 2005r., organ pierwszej instancji nie mógł ustalić miejsca pobytu W.R., gdyż skarżący nie przebywał pod adresem G., G. 21, a w Centralnym Biurze Adresowym brak było informacji na temat jego nowego miejsca pobytu. W.R. stawił się w Urzędzie Gminy G. w dniu 13 września 2005r. i podał, iż przebywa u sąsiada w gminie R. Oświadczył jednocześnie, iż nie wymelduje się dobrowolnie z budynku położonego w miejscowości G. nr 21, gdyż włożył dużo środków materialnych i zdrowia w jego budowę.

W tak ustalonym stanie faktycznym, organy obu instancji uznały, iż zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego we wsi G. 21 gm. G. w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Sąd w tym składzie, pogląd powyższy podziela. Należy zgodzić się z organami ds. meldunkowych, iż na skutek wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. I Wydział Cywilny z dnia [...] (sygn. akt [...]), oddalającego apelację W.R. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] nakazującego skarżącemu opuszczenie budynku mieszkalnego we wsi G. 21 gm. G., utracił on prawo do przebywania we wskazanym wyżej lokalu, stanowiącym wyłączną własność byłej żony – A.R. Fakt podnoszony przez skarżącego, iż wyrok jest krzywdzący, ponieważ został pozbawiony własnego dachu nad głową, który to wspólnie z byłą żoną i teściami budował i wyposażał, nie może być brany pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do oceniania prawomocnych wyroków wydanych przez sądy powszechne. Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dodatkowo, sam fakt zameldowania danej osoby pod oznaczonym adresem, czy też jej wymeldowania, nie wpływa na sferę własności związaną z tą nieruchomością.

Podnoszona przez W.R. okoliczność, iż w wyniku działań podjętych przez byłą żonę i teściową po powrocie ze szpitala nie miał możliwości wstępu do budynku mieszkalnego we wsi G. 21, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających fakt, iż opuszczenie przez niego miejsca pobytu stałego nie miało charakteru dobrowolnego, nie podjął również żadnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Jak sam stwierdził w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy G., opuścił przedmiotową posesję, aby nie dopuścić do "bardziej drastycznych sytuacji". W okresie od marca 2005r. do dnia wydania decyzji przez organ drugiej instancji, tj. do listopada 2005r., skarżący nie podjął prawnych możliwości zmierzających do przywrócenia przebywania w budynku we wsi G. 21, gm. G.. Prawidłowo zatem organy meldunkowe przyjęły, iż W.R. dobrowolnie wykonał wyrok eksmisyjny. Wykonanie wyroku eksmisyjnego przez komornika nie byłoby możliwe z uwagi na nieprzebywanie skarżącego pod adresem G. 21, Gm. G.

Warto również zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu – m.in. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r. w sprawie o sygn. akt V SA 3078/00 (system informacji prawnej LEX nr 78937) oraz wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001r. w sprawie o sygn. akt V SA 3872/00 (system informacji prawnej LEX nr 78936). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, powyższy pogląd podziela.

Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, a wobec tego odmowa dokonania wymeldowania z pobytu stałego, w sytuacji gdy dana osoba bezspornie nie zamieszkuje w dotychczasowym miejscu pobytu stałego, prowadziłaby do powstania sprzeczności ewidencji ludności ze stanem faktycznym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż organy rozstrzygające w tej sprawie nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, a także przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo przyjęły, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej W.R. z pobytu stałego we wsi G. 21 gm. G..

W związku z tym, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko to mogło być podstawą do jej uchylenia w myśl art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy należało skargę oddalić.