Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 350/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 51 par. 1,   art. 52  par. 1 pkt 1 ,art. 55 par. 2, art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r. sprawy ze skargi "H"- Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia[...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. na należność główną i odsetki o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 62 § 4, art. 53 § 1 i art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie [...] z dnia[...] . Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia [...] dokonanej przez "H" spółka z o.o. w wysokości [...] zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. na należność główną kwotę [...] zł i [...] zł na odsetki za zwłokę

Urząd skarbowy wystawił w dniu[...] . na zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. (po dokonaniu zaliczeń - wpłaty z dnia[...] . i nadpłaty z dnia[...] .), upomnienie nr[...] . Spółka w dniu[...] . wpłaciła kwotę [...] zł tytułem zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r.

Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia[...]. Nr[...] , po pomniejszeniu o koszty upomnienia w kwocie [...] zł, zaliczył przedmiotową wpłatę [...] zł na poczet zaległości podatkowej za 1999r. proporcjonalnie na należność główną kwotę [...] zł i na odsetki za zwłokę kwotę [...] zł. Tym samym "H" Spółka z o.o. ostatecznie uregulowała zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r.

W zażaleniu na to postanowienie "H" spółka z o.o. zarzucając naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w tym art. 53 § 1 poprzez jego zastosowanie w sprawie i obciążenie Spółki odsetkami za zwłokę w sytuacji, kiedy w przedmiotowej sprawie brak było do tego podstaw, art. 120 poprzez przerzucenie na podatnika prawnopodatkowych konsekwencji decyzji organów podatkowych, art. 121 § 1 poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych.

Strona wskazała, że do dnia [...] organ nie dokonał zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. na zaległości w tym samym podatku za 2001r. Zdaniem Strony, dopiero od dnia złożenia drugiej korekty CIT-8 za 1999r. tj. od dnia[...] , można by traktować błędnie wykazaną w korekcie CIT-8 za 1999r. nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych jako zaległość. Organ wydał w dniu[...] . postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. na poczet zaległości podatkowej za 2001r. w sytuacji, gdy zdaniem Strony, w tym momencie nie było zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r., albowiem została ona w całości uregulowana wpłatą z dnia[...] . Ponadto dokonał nieprawidłowego zaliczenia wpłat z dnia[...] , [...] i[...] , czym naraził Stronę na dodatkowe straty finansowe.

Strona podnosi, że suma uiszczonych przez nią wpłat z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r. jest o [...] zł wyższa, od rzeczywistego zobowiązania podatkowego za 1999r. Według Strony, takie działanie organu pierwszej instancji nie tylko narusza zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organu podatkowego, ale również naraża Stronę na dodatkowe straty. Zdaniem Strony organ przedwcześnie wydał w dniu [...] postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty w wysokości [...] zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r., gdyż na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W dniu [...] zapoznano stronę z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W piśmie z dnia [...] (data wpływu do Izby [...] ) Spółka podtrzymała zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] . Ponadto podniosła, iż do dnia [...] , Spółka była pozbawiona wiedzy o sposobie załatwienia jej wniosku z dnia [...] oraz o stanie jej konta.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazał, że Spółka "H", w deklaracji wstępnej CIT-8 z dnia [...] , zadeklarowała należny podatek od osób prawnych za 1999r. w wysokości [...]. Spółka, w 1999 roku wpłaciła na rachunek Trzeciego Urzędu Skarbowego, w postaci zaliczek, kwotę [...] zł. Pozostałą należność w kwocie [...] zł "H" Spółka z o.o. uiściła w terminie płatności tj. w dniu [...].

Wskutek decyzji wymiarowych Trzeciego Urzędu Skarbowego, w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1999r., Spółka w dniu[...]. złożyła korektę deklaracji CIT-8 za 1999r., w której wykazała nadpłatę w wysokości [...] zł oraz złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zaliczenie jej na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok. Trzeci Urząd Skarbowy, zgodnie z wnioskiem Spółki, zaliczył nadpłatę na poczet wskazanego zobowiązania.

W następstwie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Szczecinie, decyzje wymiarowe w zakresie podatku od towarów i usług zostały uchylone, a postępowanie w sprawach umorzone przez organ pierwszej instancji. Spółka w dniu[...]. -data wpływu do urzędu [...] złożyła korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w podatku dochodowym od osób prawnych CIT-8 za 1999r., wykazując w niej zobowiązanie do zapłaty w wysokości [...] zł. Spółka uiściła kwotę [...] zł w dniu [...] . Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego rozrachował te wpłatę proporcjonalnie na należność główną kwotę [...] zł, a na odsetki za zwłokę kwotę [...] zł

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ podatkowy dokonując zaliczenia nadpłaty działał na podstawie art. 76 § 1 w związku z art. 51 § 1 i art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, który w sposób obligatoryjny nakazuje z urzędu zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Działanie organu nie było uzależnione od jego woli, lecz od obowiązującej w tym zakresie regulacji prawnej.

Co do zarzutu naruszenia przepisów art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie podniósł, iż Spółka dwukrotnie składała korekty deklaracji CIT-8 za 1999r. - w dniu [...] (wykazując nadpłatę, którą zaliczono, zgodnie z wnioskiem Strony, na zobowiązanie w tym samym podatku za 2001r.) i w dniu [...] (wykazując zobowiązanie do zapłaty). Zaległość Spółki "H" w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. nie powstała w dniu [...] tj. w dacie złożenia drugiej korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 1999r., lecz z momentem dokonania przerachowania nadpłaty z 1999r. na poczet zobowiązania za CIT-8 za 2001r., czyli w rozpatrywanym przypadku, od dnia [...]. Stosownie do art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej niezapłacony w terminie płatności podatek jest zaległością podatkową, od której stosownie do art. 53 § 1 i 4 naliczane są odsetki za zwłokę, od dnia następującego po dniu upływu płatności podatku do dnia zapłaty, płatne bez wezwania organu podatkowego (art. 55 § 1). Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, to zgodnie z brzmieniem art. 55 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Zaskarżone postanowienie zawiera rozstrzygnięcie w oparciu o przytoczone powyżej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, nie może być zatem mowy o naruszeniu przepisu art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zarzut Strony, zdaniem organu, odnośnie braku zaległości podatkowych Spółki do dnia [...] nie znajduje podstaw w rzeczywistych rozliczeniach podatnika. Spółka "H" złożyła w dniu [...] wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. i zaliczenie tej nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. Trzeci Urząd Skarbowy, zgodnie z wnioskiem Spółki, zaliczył nadpłatę na poczet wskazanego zobowiązania. Urząd nie wydał na tę okoliczność stosownego postanowienia, gdyż obowiązujący w momencie przerachowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. art. 273 Ordynacji podatkowej, zobowiązywał urzędy skarbowe do wydawania postanowień jedynie w przypadku zaliczania nadpłaty na zaległości podatkowe. Obowiązek wydawania przez organy podatkowe postanowień w sprawie zaliczenia wpłaty j nadpłaty na bieżące i przyszłe należności powstał z dniem [...] na mocy wprowadzonego art. 76a Ordynacji podatkowej. Przy czym, przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie przewidują ograniczenia czasowego do wydania takiego postanowienia. Postanowienie zostało wydane [...].

Zaległość "H" Spółki z o. o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. nie powstała jednak w dniu [...] , lecz z dniem [...] , w momencie dokonania przerachowania nadpłaty z 1999r. na poczet zobowiązania za CIT-8 za 2001r. W przedstawionej wyżej sytuacji, dzień zaliczenia nadpłaty nie ma związku z dniem wydania postanowienia w tej sprawie, gdyż praktycznie zawsze postanowienie jest późniejsze od daty dokonanego zaliczenia. Gdyby było tak, jak sugeruje Spółka, to posiadałaby ona zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r., od której należne byłyby odsetki za okres od [...].

Dalej organ podaje, że Spółka "H" posiadała dane na temat stanu swoich zaległości - w dniu [...] złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i w dniu [...] postanowieniem została poinformowana, iż posiada zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. Zaległość powstała w wyniku ponownie złożonej w dniu [...] korekty zeznania CIT-8 za 1999r. i nie uiszczenia z tego tytułu pełnej kwoty należności wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Odnośnie zarzutu Strony naruszenia przepisów art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa dotyczący przerzucenia na Spółkę prawnopodatkowych konsekwencji decyzji organów podatkowych, Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje, iż brak jest podstaw do takiego twierdzenia. Przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia są zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie w zakresie zarachowania wpłaty dokonanej w dniu [...] na zaległość powstałą w wyniku złożenia kolejnej korekty zeznania CIT-8 za 1999r.

Zarzut Strony odnośnie naruszenia przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego przepisu art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie znajduje potwierdzenia w zaskarżonym postanowieniu. Organ podatkowy pierwszej instancji w postanowieniu, na które wniesiono zażalenie, wskazał stosowne przepisy, na podstawie których działał oraz wyjaśnił swoje stanowisko. W takim stanie rzeczy trudno uznać zarzuty Strony za zasadne.

Wskazując na przepisy dotyczące terminów załatwienia sprawy, uznano zarzuty strony co do przedwczesnego wydania postanowienia z dnia [...] za bezpodstawny.

Odnośnie błędnego wykazania w piśmie urzędu z dnia [...] wysokości wpłaconych przez "H" Spółkę z o.o. wpłat na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r., organ wskazuje na oczywisty błąd pisarski.

Postanowienie, na które wniesiono zażalenie, zawiera prawidłowe rozliczenie, a Strona ma prawo wypowiedzenia się odnośnie sposobu rozliczenia wpłaty. Trudno odnieść się do zarzutów Strony dotyczących narażania Ją na dodatkowe straty i naruszaniu zasady pogłębiania zaufania obywatela do organu podatkowego z powodu błędu pisarskiego w piśmie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...], gdyż Spółka nie sprecyzowania, o jakie poniesione straty chodzi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze nadpłata której nie zaliczono postanowieniem na poczet zobowiązań bieżących lub przyszłych ani nie zwrócono, staje się zaległością podatkową na skutek tzw. "zarachowania", naruszenie art. 62 § 4 w zw. z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie tego przepisu pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, naruszenie art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez przerzucenie na podatnika prawnopodatkowych konsekwencji decyzji organu podatkowego, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufanie do organu podatkowego, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, "H" spółka z o.o. wniosła o uchylenie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżąca wniosła o połączenie sprawy ze sprawą z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby dotyczące zaliczenia wpłaty z [...] w wysokości [...] zł. Zaskarżone niniejszą skargą postanowienie jest konsekwencją błędnego rozliczenia wpłaty z [...] i popełnionych innych błędów organów. Zdaniem spółki stosownie do art. 52 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ewentualnie, zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. może powstać od[...] tj od daty wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty, wykazanej w korekcie zeznania za 1999 r., na poczet podatku dochodowego za 2001 r. Ponadto podnosi, że organ mylnie utożsamia pojęcie zarachowania i zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości lub przyszłych zobowiązań podatkowych. Aby zarachować należy w postanowieniu zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości lub przyszłych zobowiązań. Skoro zdaniem skarżącej nie doszło do zaliczenia nadpłaty wykazanej w korekcie do dnia wpłaty kwoty [...] zł, to cała ta kwota jest nadpłatą, a ponadto brak jest podstaw do naliczania odsetek za zwłokę.

Skarżąca podnosi również, że kwota podatku dochodowego za 1999 r. została zadeklarowana i uiszczona przez nią w prawidłowej wysokości, a korekta zeznania i wniosek o zaliczenie wykazanej nadpłaty na poczet podatku za 2001 r. było konsekwencją decyzji organów podatkowych za poszczególne miesiące 1999 r. w podatku od towarów i usług. Kolejna korekta skarżącej z zobowiązaniem w podatku dochodowym za 1999 r. była konsekwencją uchylenia przez Sąd Administracyjny decyzji w podatku od towarów i usług. W tych okolicznościach utrzymanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji prowadzi do przyzwolenia przerzucenia skutków błędnego działania organów na podatnika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Moment powstania zobowiązania podatkowego określają przepisy materialne prawa podatkowego dotyczące danego rodzaju podatku. To zaś oznacza, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje z mocy prawa z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa łączy powstanie takiego zobowiązania, tj. z chwilą osiągnięcia przez podatnika dochodu podlegającego opodatkowaniu. Organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego określenia innych terminów powstania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych.

W myśl art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny, a jej powstanie i byt wiązać należy z niezapłaceniem podatku w terminie płatności. (por.: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 205). Zaległość podatkowa stanowi jedynie niezrealizowane - w całości lub w części - zobowiązanie podatkowe.

Na sposób pojmowania instytucji zaległości podatkowej wpływ mają również dyspozycje art. 52 Ordynacji podatkowej. Powstanie zaległości podatkowej ustawodawca powiązał bowiem nie tylko z wysokością wykazanej przez podatnika nienależnej lub zawyżonej nadpłaty, ale również z rzeczywistym uzyskaniem przez niego korzyści z tego tytułu - kosztem Skarbu Państwa. Uznać zatem należy, że na byt zaległości podatkowych oraz naliczanie odsetek za zwłokę, o których stanowią przepisy działu III, rozdział 5 i 6 ustawy - Ordynacja podatkowa, mają wpływ tylko te działania, których efektem było rzeczywiste uzyskanie przez podatników nienależnych korzyści związanych z niezapłaceniem w przewidzianym terminie należnego zobowiązania podatkowego, bądź też otrzymaniem (rozdysponowaniem) nienależnej (zawyżonej) nadpłaty.

Wyżej zaprezentowany sposób rozumienia instytucji zaległości podatkowej pozwala Sądowi ukazać charakter i funkcje odsetek za zwłokę, których obowiązek płacenia może wynikać z ustawy, decyzji właściwego organu albo czynności prawnej.

Odsetki, jako świadczenie uboczne wobec świadczenia głównego, są wynagrodzeniem za korzystanie z cudzego kapitału (funkcja kompensacyjna, odszkodowawcza). Pełnią również funkcje gwarancyjną i represyjną. O terminie naliczania odsetek decyduje termin zapłaty podatku, a związek odsetek za zwłokę z niewykonaniem zobowiązania podatkowego powoduje, że ich byt oraz wysokość ulega zmianom w połączeniu ze zmianami wysokości zaległości podatkowych (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: op. cit., s. 210 -211). Skoro z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że odsetki za zwłokę nalicza się z uwzględnieniem dokonanych przez podatnika wpłat na poczet zobowiązania podatkowego, to podstawowe znaczenie ma termin zapłaty podatku. Organ podatkowy zalicza z urzędu dokonane przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Uwzględnia przy tym termin przekształcenia się zobowiązania podatkowego w zaległość, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty (art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej). Zasadą zatem jest, że o przeznaczeniu wpłaconej kwoty decyduje podatnik, a zasada ta ulega ograniczeniu wtedy, gdy dokonana wpłata nie pokrywa zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. W takiej sytuacji dokonaną wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę, w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej).

Właściwy organ podatkowy powinien zatem dokonać analizy stanu faktycznego sprawy, pod kątem ustalenia okresu, w którym Skarb Państwa nie otrzymał należnych mu podatków oraz uwzględnić okresy, kiedy Skarb Państwa ewentualne dysponował należnymi środkami finansowymi. Naliczanie odsetek za zwłokę w sytuacji gdy Skarb Państwa dysponował określoną kwotą tytułem zobowiązania w podatku byłoby niedopuszczalne.

Z takimi też ustaleniami mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W istocie okoliczności sprawy są bezsporne, sporna jest ich ocena. Skarżąca zadeklarowała zobowiązanie w podatku dochodowym z 1999 r. w kwocie [...] i je uiściła. Korektą z dnia[...] . skarżąca wykazała nadpłatę w wysokości [...] zł i wraz z nią złożyła wniosek o zaliczenie tej nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku dochodowym za 2001 r. Postanowienie o tym zaliczeniu nosi datę[...] . Skarżący skorygował [...] ([...]-data wpływu do organu) zeznanie w podatku dochodowym wykazując zobowiązanie w tym podatku w kwocie[...]. Organ postanowieniem z dnia [...] zaliczył wpłatę w kwocie [...] zł proporcjonalnie na poczet zaległości podatku dochodowym za 1999 r. i odsetek za zwłokę, przyjmując termin naliczenia odsetek poczynając od dnia [...] .

Przepis art. 75 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie, z którym nadpłata podlega zwrotowi z urzędu na rzecz podatnika w razie braku zaległości podatkowych oraz braku bieżących zobowiązań podatkowych chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, w swej treści jest jednoznaczny. Zawiera on wytyczne dla organu podatkowego i nie daje żadnych możliwości wyboru dla tego organu. W niniejszej sprawie skarżący złożył stosowny wniosek o zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym za 1999 r. w kwocie [...] na poczet zobowiązania w podatku dochodowym za 2001 r., zatem zarzut naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa uznać należy, że nieuzasadniony.

Jak trafnie zauważa Izba, zarachowanie wpłaty na poczet zobowiązania jest czynnością materialno-techniczną. Wydawane w tym zakresie postanowienie stanowi formalne potwierdzenie czynności, która odbywa się poza postępowaniem podatkowym sensu stricto. Data zatem jak błędnie wywodzi strona postanowienia nie jest dniem zarachowania. Zbędne też stają się rozważania, wobec stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2003 r. a dotyczącego art. 75 ustawy Ordynacja podatkowa w sytuacji, gdy przepis ten nie określał jednoznacznie, z jakim dniem powinno być dokonane zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych zobowiązań podatkowych po pierwsze dlatego, ze w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zobowiązaniem podatkowym w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r., które to zobowiązanie wynika, ze złożonego zeznania podatkowego i w tej dacie tj. w niniejszej sprawie [...] może być zarachowana, zgodnie z wnioskiem strony, nadpłata. Kwestie związane zaś z rozliczeniem tej nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. wykraczają poza ramy niniejszego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez przerzucenie na podatnika prawnopodatkowych konsekwencji decyzji organu podatkowego, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufanie do organu podatkowego, wskazać należy, że wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 55 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa brak jest podstaw do skutecznego podnoszenia powyższych zarzutów w ramach tego postępowania tj. dotyczącego rozrachowania wpłaty z [...] .

Zauważyć należy, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje w momencie wydania i doręczenia decyzji, lecz w momencie, kiedy podatnik zgodnie z ustawą o podatku dochodowym winien dokonać samoobliczenia należnego podatku. Na podatniku podatku ciąży obowiązek składania w urzędzie skarbowym zeznania podatkowego w podatku dochodowym oraz do zgodnego z przepisami prawa obliczenia i wpłacenia podatku dochodowego za rok podatkowy w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.,

Niewykonanie tego obowiązku powoduje powstanie zaległości, która rodzi obowiązek naliczenia odsetek za zwłokę (art. 51 § 1Ordynacji podatkowej). Dla ustalenia zapłaty odsetek w podatku dochodowym nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała, że podatnik nie obliczył i nie wpłacił należnego podatku w terminie. Z uwagi na samoobliczeniową metodę powstania zobowiązania w podatku dochodowym obowiązek naliczenia i pobór odsetek za zwłokę jest niezależny od tego, z czyjej winy powstała zaległość. Ustawodawca podatkowy pojęcie winy, uwalniające od zapłaty odsetek, wprowadził do art. 52 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa gdzie winę podatnika wyłącza zawinione działanie lub zawinienie osoby trzeciej, za którą podatnik odpowiedzialności nie ponosi, ale co istotne ograniczył ją do sytuacji gdy podatnik otrzymał zwrot podatku i z wyłączeniem otrzymania go w trybie art. 274 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 7 (w brzmieniu od 01.01.2003 r. analogiczne sprzed 01.01.2003 r.) ustawy Ordynacja podatkowa ilekroć w ustawie jest mowa o zwrocie podatku – rozumie się przez to zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a także inne formy zwrotu podatku przewidziane w przepisach prawa podatkowego, nie dotyczy zatem to pojęcie zwrotu nadpłaty podatku. W każdym innym przypadku, jeśli zdaniem strony istnieją uzasadnione podstawy do niepopierania odsetek od zaległości ma ona możliwość wnioskowania o umorzenie zaległości. Ustawodawca podatkowy wprowadzając do ustawy Ordynacja podatkowa instytucję umorzenia zaległości podatkowych wskazuje na przesłanki ważnego interesu strony czy też interesu publicznego. Mieć należy na uwadze jednak również takie okoliczności, które wprost nie zostały przez ustawodawcę zakwalifikowane jako przesłanka umorzenia odsetek od zaległości podatkowej, ale które przykładowo w podobnych okolicznościach o których mowa w art. uwalniają podatnika od uiszczenia odsetek.

Sąd zauważa, że wywiedziona w skardze argumentacja strony może mieć znaczenie przy ewentualnym postępowaniu w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej za omawiany okres i może być rozważana jako okoliczność podobna do tych, o których mowa w art. 52 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 ustawy Ordynacja podatkowa.

Jednakże nie dotyczą one niniejszego postępowania i dlatego pozostają poza sferą rozważań Sądu.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie, i to pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem, są jedynie postanowienia organów podatkowych wydane w trybie art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej o zaliczeniu wpłaty dokonanej przez podatnika w dniu [...] .

Ponieważ zaś zaliczenie ww. wpłaty organy podatkowe przeprowadziły prawidłowo, tj. zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne a skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalić.

Zgodnie z art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, zaś zgodnie z § 2 Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Zdaniem Sądu związek taki nie ma miejsca, z uwagi na to, że okoliczności w jakich doszło do złożenia korekty zeznania przez skarżącego nie mają wpływu na zaliczenie i rozrachowanie wpłaty dokonanej przez spółkę.