Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1360/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. b   w zw. z art. 145  par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Międzynarodowego Transportu Drogowego i Spedycji "A" E. M. M. M. Spółka jawna w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej Międzynarodowego Transportu Drogowego i Spedycji "A" E. M. M. M. Spółka jawna w N. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 21 maja 2021 r., nr: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. 1, art. 92a ust.1, ust.3, ust.7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej jako: "u.t.d."), Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca1997 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 110) Prawo o ruchu drogowym, utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2021 r. nr [...], którą nałożono na stronę skarżącą Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M. M. M. Spółka Jawna w N, karę pieniężną w wysokości 2 000 zł.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 19 listopada 2020 r. w miejscowości R na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd Man o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki Krone o nr rej. [...]. W wyniku kontroli Kierowca A. T. okazał do kontroli następujące dokumenty: prawo jazdy, dowody rejestracyjne, wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz wydruki z tachografu za dzień kontroli oraz dzień poprzedni, analizie dokumentów okazanych podczas kontroli. Po analizie dokumentów okazanych do kontroli stwierdzono brak aktualnego badania technicznego naczepy o nr rejestracyjnym [...].

Zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2020 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naruszenia przez stronę skarżącego przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokość 2 000 zł.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że strona skarżąca wykonywała przewóz drogowy pojazdem nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd.

W odwołaniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 9 k.p.a. poprzez przyjęcie, że strona skarżąca wykonywała przewóz drogowy pojazdem bez ważnego przeglądu technicznego w sytuacji gdy z dowodu rejestracyjnego wynika, że badanie techniczne było ważne do dnia 25 kwietnia 2021 r.;

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego,

- art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego nie zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Strona skarżąca wyjaśniła, że z dowodu rejestracyjnego naczepy wynika, że badanie techniczne pojazdu było ważne do dnia 24 kwietnia 2021 r. Strona skarżąca wskazała, że skoro dokument został wydany przez uprawniony urząd to była przekonana, że pojazd posiada wymagane badanie techniczne. Zdaniem strony skarżącej błędny wpis w dowodzie rejestracyjnym należy traktować jako błędne pouczenie strony przez organ. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Opisaną we wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Organ poinformował, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Organ podał, że art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., i w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, zdaniem organu, zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, zastosowanie ma art. 92b ust. 1 tej ustawy.

W dalszej kolejności, organ odwoławczy podkreślił, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej, kserokopii dowodów rejestracyjnych, że w dniu 19 listopada 2020 r. strona skarżąca wykonywała przewóz drogowy naczepą, która nie miała aktualnych okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone w dniu 19 listopada 2020 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki MAN o nr rej. [...] oraz naczepy marki Krone o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca A. T. wykonywał międzynarodowy transport drogowy z Polski do Francji w imieniu przedsiębiorcy Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M., M. M. sp. j. W trakcie kontroli kierowca okazał dowody rejestracyjne kierowanych przez niego pojazdów. Z okazanych dowodów rejestracyjnych wynikało, że termin ważności badania technicznego naczepy marki Krone o nr rej. [...] upłynął w dniu 15 lipca 2020 r. (w dowodzie widniał wpis o badaniu przeprowadzonym w dniu 15 lipca 2019 r. z jednoczesnym wpisem, że kolejne badanie należy przeprowadzić do dnia 25 kwietnia 2021 r.). Dane zawarte w okazanych dowodach rejestracyjnych zostały zweryfikowane z danymi podanymi do systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. W systemie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców brak było danych odnośnie daty badania naczepy marki Krone o nr rej. [...]. Ponieważ zgodnie z art. 81 ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym, okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10, oznacza to że na dzień 19 listopada 2020 r. naczepa marki Krone o nr rej. [...] nie posiadała ważnych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu drogowego naczepą bez aktualnych badań kontrolnych został zakwalifikowany jako naruszenie określone w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli nr [...] z dnia 19 listopada 2020 r.

Dalej, organ odwoławczy podkreślił, że protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego.

W związku z powyższym, organ odwoławczy nie uznał wyjaśnień strony skarżącej za podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenie. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odpowiedzialnością obiektywną wynikającą z faktu nie zastosowania się adresata do normy prawnej. Warunkiem uwolnienia się od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie jest wykazanie przesłanek zwalniającej z tej odpowiedzialności, w tym przypadku wykazanie zaistnienia przesłanek określonych w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Podstawą ponoszenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za przedmiotowe naruszenie jest art. 81 ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym, w którym to przepisie ustawodawca uprowadził obowiązek przeprowadzania badań technicznych pojazdu corocznie, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 81 ust. 6-10 ww. ustawy. Do wyjątków, o których mowa w art. 81 ust. 6-10 ustawy prawo o ruchu drogowym nie należy naczepa ciężarowa. Tym samym, strona skarżąca wykonująca transport zawodowo naczepą ciężarową marki Krone o nr rej. [...] powinna znać przepisy regulujące transport drogowy w tym dotyczące terminów przeprowadzania przeglądów technicznych pojazdów. Zasadą jest przeprowadzanie przeglądów technicznych pojazdów corocznie o ile nie zachodzą określone w ustawie wyjątki. Stąd też po zarejestrowaniu naczepy marki Krone o nr rej. [...] w dniu 29 kwietnia 2019 r. strona skarżąca powinna wiedzieć, że badanie techniczne pojazdu powinna przeprowadzić przed upływem roku od dnia zarejestrowania pojazdu, tj. najpóźniej w dniu 29 kwietnia 2020 r. Nie przeprowadzając w wymaganym terminie przeglądu technicznego naruszyła art. 81 ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym czym dopuściła się naruszenia określonego w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do błędnej daty kolejnego badania technicznego pojazdu wpisanej w dowodzie rejestracyjnym naczepy marki Krone o nr rej. [...], organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca po otrzymaniu od organu dowodu powinna sprawdzić poprawność danych wpisanych w dowodzie rejestracyjnym. Błąd pracownika organu, polegający na błędnym wpisaniu daty kolejnego badania technicznego pojazdu nie spełnia przesłanek określonych w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Bowiem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała nadzwyczajna okoliczność, której przedsiębiorca nie mógł przewidzieć lub której nie mógł zapobiec. Stąd strona skarżąca wiedząc o konieczności corocznego przeprowadzania badań technicznych pojazdów powinna przeprowadzić kolejne badanie kontrolne przed upływem roku od dnia wydania dowodu rejestracyjnego dopuszczającego pojazd do ruchu drogowego nawet jeżeli naczepa była nowa, a w dowodzie widniała błędna data kolejnego przeglądu technicznego.

W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a.. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Ponadto w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. l ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Przedsiębiorca wykonując przewozy naczepą marki Krone o nr rej. [...] winien wiedzieć, kiedy upływa termin ważności badań technicznych pojazdu i nie dopuścić do wykonywania przewozów pojazdem bez ważnych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do poruszania się po drogach publicznych. Ujawnione naruszenie nie jest następstwem okoliczności których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć i którym nie mógł zapobiec, a tym samym nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym do przedmiotowego naruszenia.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 92a ust. 1 u.t.d., poprzez przyjęcie, iż strona skarżąca wykonywała przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków w zakresie aktualnego badania technicznego naczepy, podczas gdy z adnotacji w dowodzie rejestracyjnym naczepy wynika, iż termin kolejnego badania technicznego przypadał na dzień 25 kwietnia 2021 r.,

- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż urząd wydający dowód rejestracyjny naczepy o nr [...] dokonał błędnej adnotacji w zakresie terminu kolejnego badania technicznego co wprowadziło skarżącego w błąd, a zatem naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, za które strona skarżąca nie powinna ponosić odpowiedzialności;

II. naruszenie przepisów prawa postępowania, tj.:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na niewszechstronnym rozpatrzeniu okoliczności istotnych w sprawie oraz zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, iż strona skarżąca wykonywała przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków ustawowych wynikających z u.t.d.;

- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy strona skarżąca uzyskując dowód rejestracyjny naczepy wydany przez Prezydenta Miasta działał w zaufaniu do Organu w zakresie prawidłowości wprowadzonych przez niego danych dotyczących terminu przeprowadzenia badania technicznego naczepy.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej obowiązku zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 135 p.p.s.a. wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 19 listopada 2020 r. przeprowadzono kontrolę drogową należącego do skarżącej spółki pojazdu Man o nr rejestracyjnych [...] wraz z naczepą marki Krone o nr rej. [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że naczepa nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego. Organu obu instancji uznały, że z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm.) dalej będzie stosowany skrót u.t.d., należało nałożyć na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 2000 zł.

Materialnoprawną podstawę w niniejszej sprawie stanowił art. 92a ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Z kolei jak wynika z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku nr I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp.

- załącznika nr 3 do ustawy.

Według Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł za każdy pojazd.

Zdaniem Sądu, dokonane przez organy orzekające w niniejszej sprawy ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości.

Z protokołu kontroli naczepy, przeprowadzonej w dniu 19 listopada 2020 r., wynika, że naczepa nie posiadał aktualnych badań okresowych. Z wpisu w dowodzie rejestracyjnym z kolei wynikało, że data ważności badania technicznego to 25 kwietnia 2021r., z kolei data dopuszczenia naczepy do ruchu została wskazana jako 25 kwiecień 2019r. Zgodnie z datą dopuszczenia do ruchu, następne badanie powinno się odbyć w dniu 25 kwietnia 2020r. Kontrola naczepy odbyła się 19 listopada 2020r. i organy uznały, że skarżąca spółka nie dokonała badania technicznego przedmiotowej naczepy w wyznaczonym terminie.

Problemem prawnym, który legł u podstaw niniejszej sprawy, jest czy można nałożyć karę administracyjną na skarżącą spółkę za brak ważnego badania technicznego naczepy, pomimo tego, że zgodnie z datą określoną w dowodzie rejestracyjnym miała ona ważne badanie techniczne. Należy przy tym podkreślić, że data następnego badania technicznego wskazana w dowodzie rejestracyjnym została błędnie określona.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.) dalej stosowany będzie skrót p.r.d., dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3 powołanego przepisu.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

W świetle art. 81 ust. 1-3 p.r.d., właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi. Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie natomiast do art. 81 ust. 5 p.r.d., okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. W myśl natomiast art. 82 ust. 1 p.r.d., organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Z kolei ust. 2 powołanego przepisu stanowi, że jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego.

Biorąc pod uwagę powyższa regulację Sąd podzielił stanowisko orzekających organów, że w niniejszej sprawie doszło do wykonania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Wykonywanie zaś przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł (Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art, 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Zauważyć należy, że przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. Omawiany przepis dotyczy sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem działania siły wyższej, bądź osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że taka podstawa wyłączająca wszczęcie postępowania administracyjnego miała miejsce. Skarżąca spółka oparła się bowiem na informacji pochodzącej z dokumentu urzędowego, jakim jest dowód rejestracyjny.

Zgodnie z art. 76 §1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W doktrynie podniesiono, że "dla uznania aktu za dokument jest istotne, aby został on pokryty pismem, nie ma natomiast znaczenia rodzaj pisma i materiał, na jakim został sporządzony, jednakże sposób pisemnego utrwalenia wiadomości musi umożliwiać jego wielokrotne wykorzystywanie (por. R. Kędziora, Kodeks..., s. 466). Dla pojęcia dokumentu nie ma również znaczenia okoliczność, czy akt pisemny został podpisany, czy też nie. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z dokumentem nominalnym, w drugim – z anonimowym. W postępowaniu administracyjnym środkami dowodowymi mogą być zarówno dokumenty urzędowe, jak i prywatne, choć Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza wyraźnie powyższego podziału, jak również zagraniczne dokumenty urzędowe. Moc dowodowa powyższych rodzajów dokumentów nie została w kodeksie uregulowana, wobec czego podlegają one swobodnej ocenie dowodów dokonywanej przez organ orzekający, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (por. wyrok NSA z 15.11.2011 r., II OSK 2501/10, LEX nr 1152166)"( H. Knysiak-Sudyka [w:] A. Cebera, J. G. Firlus, A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski, M. Romańska, H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2019, art. 76). Na tym tle nie ma więc wątpliwości, że takim dokumentem urzędowym jest również dowód rejestracyjny. Należy także wskazać, że za dokument urzędowym zostało już w orzecznictwie uznane prawo jazdy (wyrok NSA z 21.03.2017 r., I OSK 1686/15, LEX nr 2258297)

"Dokumentom urzędowym przysługuje domniemanie zgodności z prawdą oświadczenia organu zawartego w dokumencie. Przyjmuje się również, że art. 76 § 1 daje dostateczną podstawę do przyjęcia, że dokumentom urzędowym służy również domniemanie prawdziwości (autentyczności) polegające na przyjęciu, że dokument pochodzi od organu, który jest jego wystawcą (por. wyrok NSA z 29.03.2011 r., II OSK 553/10, LEX nr 1080357; wyrok WSA w Warszawie z 15.03.2005 r., VI SA/Wa 1036/04, LEX nr 189172). Aby dokument urzędowy korzystał z powyższych domniemań, muszą być spełnione następujące przesłanki:

1) dokument musi być sporządzony przez powołany do tego organ państwowy lub organ jednostki organizacyjnej albo inny podmiot, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4;

2) dokument musi być sporządzony w formie prawem przepisanej;

3) organ powinien sporządzić dokument w zakresie swego działania)"( H. Knysiak-Sudyka [w:] A. Cebera, J. G. Firlus, A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski, M. Romańska, H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2019, art. 76).

Informacja na temat kolejnego badania technicznego jest wpisywana do dowodu rejestracyjnego przez ściśle określony podmiot. Z reguły jest nim uprawniony diagnosta, który wykonuje badanie techniczne w stacji kontroli pojazdów. W tym przypadku był to jednak organ wydający dowód rejestracyjny. Niewątpliwie organ ten powinien wiedzieć, jaki ma wskazać termin badania technicznego. W tym przypadku wskazany został termin 25 kwietnia 2021r., który niewątpliwie był terminem błędnie określonym.

W niniejszej sprawie Sąd jednak uznał, że skarżąca spółka działała w zaufaniu do prawdziwości tego co zostało wskazane w dokumencie urzędowym. Skoro takiemu dokumentowi przysługuje domniemanie zgodności z prawdą tego o czym zaświadcza, to skarżąca spółka nie miała podstaw do kwestionowania zawartych w nim informacji. Stąd zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące, że skarżąca spółka nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Skarżąca spółka nie mogła bowiem przewidzieć, że data kolejnego badania technicznego została błędnie określona przez organ, który powinien dokładnie znać obowiązujące regulacje prawne. Stąd postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w ogóle nie powinno zostać wszczęte, a wobec jego wszczęcia należało je umorzyć.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 145 §3 oraz w zw. z 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).