Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 454/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.
article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody z dnia 31 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. D. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewody z 31 maja 2012 r., na mocy której uchylony został punkt 1 decyzji Starosty z 30 września 2010 r., dotyczący zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę oraz orzekł w tym zakresie o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla inwestycji obejmującej:

budowę drogi na działkach o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. 9 w miejscowości K.,

budowę kanalizacji deszczowej wraz z podziemnym zbiornikiem retencyjnym na działkach o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. 8 w miejscowości K., gmina K. oraz na działce o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. nr 8 w miejscowości K.,

budowę sieci elektroenergetycznej oświetleniowej na działkach o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. 9 w miejscowości K.,

budowę parkingu na działce o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. nr 9 w miejscowości K., przebudowa sieci wodociągowej na działkach o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K.,

przebudowę sieci kanalizacji sanitarnej na działkach o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. 9 w miejscowości K.,

przebudowę linii kablowej SN na działkach o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., gmina K.,

rozbiórkę obiektu handlowego "C." zlokalizowanego na działkach o nr ew. gr. [...] w obrębie ewid. 9 w miejscowości K., z zachowaniem warunków przewidzianych w art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane:

Dodatkowo w związku z obowiązkiem przebudowy infrastruktury technicznej Wojewoda określił graniczenia w korzystaniu z nieruchomości znajdujących się poza liniami rozgraniczającymi pasa drogowego - działki nr [...] – wskazując na budowę kabla oświetleniowego.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Gmina K. reprezentowana przez Burmistrza w dniu 2 września 2010 r. złożyła do Starosty wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej: budowę ulicy K. od skrzyżowania z ul. K. do ul. D. w K. wraz z brakującą infrastrukturą.

Właściciel działek znajdujących się w obszarze planowanej inwestycji A. D. po zapoznaniu się z załączoną do wniosku dokumentacją wskazał, że w projekcie nie uwzględniono zjazdu na działkę nr [...], opis techniczny do projektu budynku jest niespójny oraz nie uwzględnia układu pomieszczeń, opis techniczny branży drogowej nie zawiera parametrów projektowanej zieleni, zbiornik retencyjny mógłby mieć inną lokalizację oraz możliwa jest inna lokalizacji linii oświetleniowej na działkach nr [...]. W kolejnym piśmie wskazał, że przewidywany sposób realizacji drogi narusza prawo własności dotychczasowych właścicieli nieruchomości w sposób nieuzasadniony zarówno charakterem zamierzenia budowlanego jak i rzeczywistymi potrzebami publicznymi. Nieuzasadnione jest w szczególności zaprojektowanie dwóch pasów zieleni oraz ścieżki rowerowej, które nie mają związku z budową drogi, nie są również częścią jej infrastruktury. Podobne zastrzeżenia budziła lokalizacja zbiornika retencyjnego oraz projektowany przebieg linii energetycznej biegnący wzdłuż działki nr [...] oraz [...] oraz [...].

Na wniosek Burmistrza Gminy Starosta postanowieniem z 30 września 2010 r., sprostowanym postanowieniem z 24 listopada 2010 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Starosty z 30 września 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w zakresie: "Budowa ulicy K. w ciągu drogi gminnej nr [...] w K. wraz z brakującą infrastrukturą", oraz skreślił punkt VI decyzji, dotyczący terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, ustalonego na dzień 1 marca 2011 r.

Od decyzji Starosty z 30 września 2010 r., odwołanie złożył A. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucając jej naruszenie:

art.11f ust.1 pkt 8 ppkt c ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych polegającą na braku określenia terminu rozbiórki istniejących na nieruchomości uczestnika postępowania obiektów budowlanych,

art.12 ust.6 w związku z art.16 ust.2 polegające na braku określenia terminu wydania nieruchomości oraz terminu opróżnienia obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości,

art. 21 Konstytucji w zw. z art.6, art. 112 i art. 113 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art.1 i art. 4 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 1 ust. 1 i art.23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych polegające na wywłaszczeniu uczestnika postępowania z prawa własności nieruchomości ponad możliwy oraz konieczny i niezbędny cel zrealizowania inwestycji celu publicznego,

art.10 w związku z art.40 § 2 k.p.a. i art. 11c ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych a także art. 7 i 77 k.p.a., polegające na uniemożliwieniu uczestnikowi postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a w szczególności do pisma Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. z 24 września 2010 r. i pisma Burmistrza Gminy z 27 września 2010 r.

art. 11f ust.3 zdanie drugie ustawy, polegające na braku zawiadomienia uczestnika postępowania o wydaniu zaskarżonej decyzji.

W trybie odwoławczym Wojewoda decyzją z 26 listopada 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 47/11 uchylił powyższą decyzję Wojewody.

Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące nieodniesienia się przez organ odwoławczy do poszczególnych zarzutów odwołania, a także brak rozstrzygnięcia określonego w art. 11 f ust.1 pkt 8 lit. g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, stanowiącym, że w decyzji określa się ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których jest mowa w art. 11 f ust.1 pkt 8 lit. e ustawy, w odniesieniu do projektowanej linii energetycznej.

W szczególności Sąd zobowiązał organ odwoławczy do oceny zarzutów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości pod podwójne pasy zieleni oraz pod zbiornik retencyjny. Ponadto, w przekonaniu Sądu, organ winien ustalić, jaki jest charakter planowanego zbiornika retencyjnego (czy jest elementem sieci kanalizacji deszczowej, czy też odrębnym od tej sieci obiektem budowlanym), a także, czy prawidłowo decyzję wydano bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Sąd stwierdził, że organ II instancji nie ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów związanych z przebiegiem linii energetycznej oraz brakiem uregulowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w tym zakresie. W decyzji wskazano przebieg linii energetycznej, nie orzeczono natomiast o wynikającym z tego ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości. Okoliczność ta jest, w przekonaniu Sądu, istotna z punktu widzenia interesów właściciela nieruchomości, z uwagi na fakt, iż z mocy art. 11 f ust. 2 ustawy w związku z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zastosowanie znajduje w takim przypadku art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przewidujący roszczenia odszkodowawcze. Za zasadny uznał Sąd także zarzut niewłaściwego i niepełnego ustalenia wymaganych robót budowlanych w zakresie rozbiórki obiektu handlowego "C.", podniesiony w odwołaniu, który nie został przez organ odwoławczy rozważony.

Rozpatrując przedmiotową sprawę ponownie w trybie odwoławczym, Wojewoda, uwzględniając ocenę prawną zawartą w wyroku Sądu, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie zwrócił się do inwestora o udzielenie dodatkowych informacji i wyjaśnień w zakresie realizacji inwestycji. Inwestor takich wyjaśnień udzielił. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Wojewoda wydał kontrolowaną decyzję z dnia 31 maja 2012 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda wskazał, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008r. Nr 193, poz.1194 z późn. zm.), zwana dalej "specustawą", ma szczególny charakter z uwagi na cel, któremu służy, to jest uproszczenie procedur dotyczących wydawania aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej. Skróceniu czasu wydawania tych rozstrzygnięć służy przede wszystkim połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygania o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzenie podziału nieruchomości, przejmowanie jej na własność publiczną i zatwierdzanie projektu budowlanego.

W przepisach art. 11d ust. 1 w punktach 1-9 specustawa drogowa wymienia enumeratywnie warunki, jakie powinien spełniać wniosek o lokalizację inwestycji drogowej, który zgodnie z art. 11 b ust. 1 winien być złożony po uzyskaniu opinii organów w nim wymienionych. Natomiast przepis art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej w punktach 1 -8 wskazuje elementy, jakie decyzja ta winna zawierać.

Zgodnie z art. 11 d ust. 1 specustawy drogowej wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności: 1) mapę w skali co najmniej 1:5000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu; 2) analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; 3) mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami; 4) określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu; 5) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art.12 ust.7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu; 6) opinie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków - w odniesieniu do dóbr kultury chronionych na podstawie odrębnych przepisów, 7) wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne.

W ocenie organu odwoławczego przedłożona przez inwestora dokumentacja spełnia ustawowe wymogi. Do wniosku dołączony został bowiem komplet dokumentów wymaganych na podstawie art. 11 d ust. specustawy drogowej.

Zgodnie z art. 11f ust. 1 specustawy drogowej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności: 1) wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii; 2) określenie linii rozgraniczających teren; 3) warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa; 4) wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich; 5) zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1; 6) oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego; 7) zatwierdzenie projektu budowlanego; 8) w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące: a) określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, b) określenia czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, c) określenia terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych, d) określenia szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie, e) obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, 0 obowiązku przebudowy dróg innych kategorii, g) określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. e i f, h) zezwolenia na wykonanie obowiązków, o których mowa w lit. e i f.

Dokonując z punktu widzenia cytowanego przepisu kontroli zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał na ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że przepisy specustawy drogowej nie upoważniają organów orzekających do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o udzielanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Rola organu wydającego przedmiotową decyzję sprowadza się zatem do opisania dyspozycji i uwarunkowań dla inwestycji drogowej w zakresie wskazanym w art. 11 f ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji.

Z uwagi brak określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości w związku z budową kabla oświetleniowego organ odwoławczy był zobligowany do uzupełnienia zaskarżonej decyzji w celu uszczegółowienia tych ograniczeń. W związku z tym określił ograniczenie w korzystaniu z działek nr [...] w związku z obowiązkiem przebudowy infrastruktury technicznej - kabla oświetleniowego.

Odnosząc się do zarzutów strony odwołującej się organ wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, do której odsyła art. 1 specustawy, określający jej zakres przedmiotowy, droga stanowi budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie podziemny zbiornik retencyjny, zlokalizowany na działce nr [...], stanowi niezbędny element projektowanej inwestycji jako element systemu odwodnienia drogi. Zatem jako część projektowanej inwestycji drogowej należy on do urządzeń związanych funkcjonalnie z drogą, i stanowiących wspólnie z drogą całość techniczno - użytkową (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1729/10 z dnia 16 marca 2010 r.).

Zadaniem zbiornika retencyjnego jest kumulacja wody powstałej w czasie ulewnych opadów z pasa drogowego nie dopuszczając jednocześnie do zalania przyległych terenów. Rzędne terenu gruntu, w którym zbiornik został posadowiony wynoszą około 218 m n.p.m., a naturalny kierunek spływu wód do zlewni, jakim jest Jezioro K. (rzędna terenu około 203,7 m n.p.m.) powoduje, że dolny taras miasta K. (rzędna około 211,6 m. n.p.m.), w przypadku awarii zbiornika i braku możliwości szybkiej reakcji ze strony właściwych służb, uległby zalaniu.

Lokalizacja zbiornika została wyznaczona zgodnie z obowiązującymi przepisami w jedyny możliwy sposób. Podziemne zbiorniki retencyjne powinny być bowiem lokalizowane jak najbliżej wylotu do odbiornika. Teren na którym zlokalizowany został zbiornik jest natomiast pierwszym niezabudowanym miejscem za wylotem z prawidłowymi rzędnymi umożliwiającymi poprawny spływ wód deszczowych.

Okoliczność, iż lokalizację projektowanego zbiornika dobrano prawidłowo potwierdza stanowisko Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. zawarte w piśmie z 24 września 2010 r.. Wynika z niego, iż lokalizacja zbiornika retencyjnego została dobrana optymalnie. W piśmie tym wskazano, że konserwacja i czyszczenie osadników, separatora i komory samego zbiornika wymaga dojazdu ciężkiego sprzętu i z tego powodu zbiornik retencyjny został umiejscowiony w taki sposób, aby nie powodować blokady ruchu drogowego podczas koniecznych prac konserwacyjnych, ponadto jego lokalizacja w terenie została zatwierdzona przez specjalistów posiadających stosowne uprawnienia. Nadto wymiary samego zbiornika oraz konieczność zachowania odpowiednich spadków na odpływie do miejskiej sieci deszczowej eliminują każdą inną lokalizację.

W przekonaniu Wojewody przedmiotowy zbiornik jako element drogi zlokalizowany w pasie drogowym nie stanowi sieci uzbrojenia terenu, dla której można ustalić ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, zatem w tak wyznaczonych liniach rozgraniczających inwestycję pozbawienie prawa własności jest konieczne. Prawo, a w tym także zasady konstytucyjne, na które również powołuje się odwołujący, jak i zasada wynikająca z art. 7 k.p.a., wymagają uwzględnienia (zrównoważenia) interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu prywatnego. W takim zakresie interes prawny skarżących, w tym chroniony prawem konstytucyjnym, nie został naruszony.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku pozwolenia wodnoprawnego, Wojewoda wyjaśnił, że szczelny zbiornik retencyjny nie jest urządzeniem wodnym w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz U Nr 539 z 2005 r. poz 2019 ze zm. ), gdyż nie służy kształtowaniu zasobów wodnych, w związku z czym na jego wykonanie nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. Z art.8 ust.2 ustawy Prawo wodne wynika, że przepisów ustawy nie stosuje się do korzystania z wód zgromadzonych za pomocą urządzeń oraz instalacji technicznych niebędących urządzeniami wodnymi.

Organ II instancji przypomniał, że w myśl art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pasem drogowym jest: wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z takiego prawnego ujęcia pasa drogowego wynika więc, iż jest on rozumiany z punktu widzenia funkcji, celu i roli jaką pełni, a jaką jest zapewnianie prowadzenia, zabezpieczenia i obsługi ruchu drogowego, a nadto zarządzania drogą, będącą jego częścią. Przedstawiona definicja wskazuje również na to, iż pas drogowy rozumiany jest przestrzennie, jako wydzielona granicami bryła geometryczna. Z przepisu art.4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych wynika, że w pasie drogowym znajdować się może zieleń przydrożna - roślinność, mającą na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem oraz ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.) pas zieleni może być elementem pasa drogowego, jeżeli pełni funkcje estetyczne lub związane z ochroną środowiska albo przyczynia się do wypełnienia wymagań określonych w § 1 ust. 3 rozporządzenia (spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa użytkowania, nośności i stateczności konstrukcji, bezpieczeństwa z uwagi na możliwość wystąpienia pożaru lub innego miejscowego zagrożenia, ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem ochrony przed nadmiernym hałasem, wibracjami, zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleb, oraz odpowiednie warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem drogi publicznej jak również niezbędne warunki do korzystania z drogi publicznej przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich). W przedmiotowym projekcie zaprojektowane pasy zieleni pełnią funkcję estetyczną, ochrony środowiska a ponadto przyczyniają się do bezpieczeństwa użytkowania, oddzielając ruch kołowy od pieszego i rowerowego. Skoro zatem brak jest podstaw do zakwestionowania takiego zakresu inwestycji, nie można przypisywać decyzji zezwalającej na realizacje inwestycji drogowej, orzekającej o wywłaszczeniu na ten cel, nadmierności w odjęciu prawa własności części nieruchomości odwołującego. Przepisy ustawy nie przewidują bowiem po stronie organów orzekających w sprawie uprawnienia do kwestionowania terytorialnego zakresu wniosku inwestora, jak również organ nie jest upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych rozwiązań, jeśli brak ku temu podstawy prawnej.

Ustosunkowując się do zarzutów związanych z przebiegiem kabla oświetleniowego Wojewoda wyjaśnił, że projektując przebieg trasy, projektanci lokalizują sieci wzdłuż granic działek jako najmniej ingerując w ich zagospodarowanie.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego i niepełnego ustalenia zakresu wymaganych robót budowlanych dotyczących rozbiórki obiektu handlowego "C." organ odwoławczy stwierdził, że szczegółowość przedłożonego projektu wykonawczego robót rozbiórkowych przedmiotowego obiektu jest wystarczająca, ponieważ rozbiórce ulega cały obiekt, który nie posiada skomplikowanej konstrukcji. Pawilon jest obiektem jednokondygnacyjnym o wysokości 5,5m, niepodpiwniczonym. Część handlowa budynku posiada konstrukcję żelbetową, ściany działowe oraz zewnętrzne osłonowe z bloczków gazobetonowych. Część magazynowa wykonana jest z bloczków gazobetonowych z konstrukcją drewnianą dachu opartą na elementach stalowych. Odłączenie od sieci zewnętrznych następuje to po uzgodnieniu z gestorami sieci przez ich służby techniczne lub pod ich nadzorem.

Z wyjaśnień uzyskanych od inwestora wynika, iż nie posiada on informacji o zbiornikach podziemnych po byłej stacji paliw, nie zna ich wielkości i lokalizacji, ponadto na mapach przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zostały one zinwentaryzowane. Zatem brak jest możliwości dokonania zgłoszenia ich rozbiórki.

Nie zgodził się organ odwoławczy, iż został naruszony zapis art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy, polegający na niezwróceniu się przez zarządcę drogi do właściwych organów o zaopiniowanie zamierzonej inwestycji, po wprowadzeniu w dniu 27 września 2010 r. zmiany do projektu budowlanego (doprojektowanie dodatkowego zjazdu na działkę nr [...]). Wskazano, że zakres projektowanych zmian nie ma wpływu na okoliczności pozostające w sferze kompetencji poszczególnych organów i nie może wpłynąć na treść wyrażonych opinii. Zatem brak jest podstaw do uznania, by organy opiniujące ponownie musiały ustosunkowywać się do tej okoliczności sprawy.

Jako uzasadnienie zapewnienia dostępu do drogi ul. K. osobom niepełnosprawnym (zgodnie z wytyczną Sądu) organ wyjaśnił, że zaprojektowano jedną pochylnię dla osób niepełnosprawnych. Organ uznał to za wystarczające wskazując, że odległość pomiędzy zejściami terenowymi wynosi 90 m i jedna pochylnia na tym odcinku będzie wystarczająca. Zdaniem organu projekt budowlany w tym zakresie nie narusza art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.

Po przeprowadzeniu analizy projektu budowlanego w kontekście zapisów § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120 poz.1133 ze zm.) pod kątem posiadania przez autorów projektu stosownych uprawnień budowlanych stwierdził organ odwoławczy, że projekt budowlany branży drogowej został opracowany, jak również sprawdzony, przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w zakresie projektowania bez ograniczeń. Zgodnie z § 5 pkt 3d rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. Nr 8 z 1995r. poz.38 ze zm.), obowiązującego w dniu nadania uprawnień, uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej uprawniają również do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalnościach drogowej i mostowej.

Ponadto zgodnie z § 4 pkt 2 tej ustawy uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń stanowią również podstawę do sprawdzania projektów budowlanych w specjalności objętej tymi uprawnieniami.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie strony odwołującej się z 15 marca 2012 r., wskazał Wojewoda, że jako organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza jedynie zgodność projektu budowlanego z przepisami prawa, natomiast nie posiada kompetencji do sprawdzania czy obiekt został zrealizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Te kompetencje leżą po stronie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Pozostałe zarzuty zgłoszone przez odwołującego zostały rozstrzygnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 47/11.

Skargę na powyższą decyzję wniósł A. D. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W skardze zawarte zostały zarzuty naruszenia:

1. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na braniu udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji przez pracownika urzędu wojewódzkiego, E. K., która brała również udział w wydaniu uchylonej decyzji Wojewody z 26 listopada 2010 r. zapadłej w niniejszej sprawie;

2. art. 153 P.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie II SA/Gd 47/11;

3. art. 139 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji na niekorzyść odwołującego się poprzez ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości (działek nr [...] położonych w K.) będącej jego własnością;

4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niezebraniu dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a także na braku odniesienia się w zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego podniesionych w postępowaniu odwoławczym;

5. art. 21 Konstytucji w związku z art. 6, art. 112 i art. 113 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.) w zw. z art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 106 poz. 675) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy i art. 23 ustawy, polegające na wywłaszczeniu skarżącego z prawa własności nieruchomości ponad możliwy oraz ponad konieczny i niezbędny cel zrealizowania inwestycji celu publicznego;

6. art. 11d ust. 1 pkt 9 i ust. 4 ustawy w zw. z art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 Nr 239 poz. 2019 ze zm.), polegające na wydaniu decyzji Starosty pomimo niewydania wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym;

7. art. 11d ust. 1 pkt 9 i art. uf ust. 1 pkt 8 lit. g i ust. 2 ustawy w zw. z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na wydaniu przez Wojewodę decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości (działek nr [...] położonych w K.) w celu przeprowadzenia ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów, energii elektrycznej i innych;

8. art. 11f ust. 1 pkt 8 ustawy, polegające na niewłaściwym i niepełnym ustaleniu wymaganych robót budowlanych w zakresie rozbiórki obiektu handlowego "C.;

9. art. 11d ust. 1 pkt 8 ustawy, polegające na niezwróceniu się przez zarządcę drogi do właściwych organów o zaopiniowanie zamierzonej inwestycji po wprowadzeniu przez projektanta M. J. w dniu 27 września 2010 r. zmiany do projektu budowlanego ("doprojektowanie dodatkowego zjazdu na działkę nr [...]");

10. art. 11d ust. 1 pkt 5 ustawy i art. 11f ust. 1 pkt 7 ustawy, polegające na złożeniu przez zarządcę drogi do akt sprawy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty, który to projekt nie odpowiada wymogom prawnym, a w szczególności:

a) projekt zagospodarowania terenu nie został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności architektonicznej, czym naruszono art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego oraz art. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5 poz. 42 ze zm.);

b) projekt budowlany w zakresie branży drogowej nie został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności drogowej, czym naruszono art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 pkt 2a prawa budowlanego oraz § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2006 r. Nr 83 poz. 578 ze zm.);

11. art. 11d ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 4 i pkt 8 lit. e ustawy, polegające na nieuwzględnieniu w projekcie budowlanym konieczności przebudowy istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej na działkach nr 10/2 i 8/6 będących własnością skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie uznając podniesione przez skarżącego zarzuty za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270),dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się zasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazać należy, że jest on nieuzasadniony. Wyjaśnić należy, że przepis ten stanowi gwarancję bezstronności przy rozpatrywaniu środków zaskarżenia od decyzji wydanych w pierwszej instancji i wyklucza możliwość brania udziału w wydaniu decyzji przez organ drugiej instancji tego samego pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie dotyczy on natomiast sytuacji, gdy pracownik bierze udział w wydaniu decyzji podjętej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wydania wyroku uwzględniającego skargę na decyzję podjętą z udziałem tego pracownika. Natomiast bez wątpienia pracownik organu odwoławczego posiadający upoważnienie Wojewody do wydania przedmiotowej decyzji nie brał udziału w postępowaniu przed Starostą. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 261/12, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Rz 235/12, (dostępne w internetowej bazie orzeczeń).

Podnieść należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 47/11 Sąd uchylił poprzednią decyzję Wojewody.

Stosownie do art. 153 P.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie mógł więc dokonać weryfikacji jej legalności z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 1 czerwca 2011 r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na konieczność szczególnie wnikliwego przeanalizowania złożonego wniosku, jego zakresu, dołączonych dokumentów, zasadności rozstrzygnięcia oraz szczegółowego odniesienia się do każdego zarzutu sformułowanego we wniesionym odwołaniu. Przede wszystkim Sąd zobowiązał organ odwoławczy do dokonania oceny prawidłowości kwestionowanego przez stronę zakresu wywłaszczenia nieruchomości pod podwójne pasy zieleni oraz pod zbiornik retencyjny, odnosząc się do zbiornika retencyjnego Sąd wskazał, że konieczne jest określenie jego charakteru i podanie kwalifikacji jako urządzenia kanalizacji deszczowej, czy też jest to element sieci uzbrojenia terenu oraz czy na jego wykonanie nie jest konieczne pozwolenie wodnoprawne; także jako istotny wskazano brak orzeczenia co do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i nieustosunkowanie się do zarzutu braku uzasadnienia dla zaprojektowanego przebiegu linii energetycznej. W ocenie Sądu zasadny był zarzut niewłaściwego i niepełnego ustalenia wymaganych robót budowlanych w zakresie rozbiórki obiektu handlowego, a dodatkowo określenie charakteru tego obiektu, odległości od granicy, sposobu jego odłączenia od sieci i przyłączy, a także rozbiórki znajdujących się pod ziemią zbiorników stacji paliw płynnych. Sąd nakazał także organowi odwoławczemu rozważenie konieczności ponownego zaopiniowania projektu budowlanego po "doprojektowaniu" dodatkowego zjazdu na działkę nr [...], sprawdzenie, czy projekt spełnia warunki korzystania z drogi przez osoby niepełnosprawne, weryfikację uprawnień projektantów w zakresie posiadania stosownych uprawnień budowlanych.

Jednocześnie w wydanym wyroku Sąd rozstrzygnął wiążąco o uznaniu ścieżek rowerowych za elementy drogi, za niezasadny uznał zarzut braku określenia terminu rozbiórki i braku terminu wydania nieruchomości szczegółowo to uzasadniając. Nie podzielił także zarzutu dotyczącego treści uzgodnienia dokonanego przez Powiatowego Konserwatora Zabytków. Także zarzut braku dołączenia do wniosku projektu wykonawczego uznał Sąd za chybiony, gdyż z przepisu art. 11 d ust. 1 specustawy drogowej taki obowiązek nie wynika.

Ponownie rozpoznając sprawę konieczne jest przeanalizowanie zaskarżonej decyzji i postępowania poprzedzającego jej wydanie pod kątem realizacji powyżej opisanych wytycznych.

W tym kontekście za zasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisu art. 153 P.p.s.a. w części dotyczącej braku należytego określenia zakresu ograniczenia korzystania z nieruchomości wskutek planowanej inwestycji na podstawie art. 11 f ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej. Organ ograniczył się w tym zakresie do ogólnego wskazania, że wprowadzono takie ograniczenie. W przekonaniu Sądu konieczne jest szczegółowe określenie jakie ograniczenie w tej konkretnej sprawie wywoła realizacja linii energetycznej w granicach nieruchomości skarżącego. W szczególności należy wskazać, w jakim zakresie korzystanie z nieruchomości będzie utrudnione i na czym to ograniczenie będzie polegało. Posłużyć tutaj można się przepisami dotyczącymi ograniczania korzystania z nieruchomości zawartymi ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.). Dyspozycja art. 124 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości. Wskazuje na to brzmienie zdania drugiego art. 124 ust.1, według którego, ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. "Ograniczenie" jest zwrotem odnoszącym się do ograniczenia, o którym mowa w art. 124 ust.1 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym zaś przepisie upoważniono organ do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji. Omawiana decyzja powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres. (por. Marian Wolanin [w:] J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 796; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, niepublikowany, treść [w:] LEX nr 357505).

Przechodząc do zarzutu z punktu 3 skargi dotyczącego naruszenia art. 139 k.p.a. polegającego na wydaniu decyzji na niekorzyść odwołującego się poprzez ograniczenie go w korzystaniu z nieruchomości (działek nr [...] położonych w K.) Sąd wskazuje, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego określające zakres ograniczenia w korzystaniu przez skarżącego z jego nieruchomości jest korzystne dla skarżącego. Przepis art. 11f ust. 2 specustawy wskazuje, że do przedmiotowych ograniczeń stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to, że zamieszczenie w decyzji takiego ograniczenia powoduje, że po stronie skarżącego w razie niemożności dalszego prawidłowego korzystania z nieruchomości powstaje roszczenie o nabycie przez starostę własności tej nieruchomości. Zaś w sytuacji poniesienia przez skarżącego szkody bądź zmniejszenia wartości nieruchomości wskutek poprowadzenia linii energetycznej właściciel może żądać przyznania odszkodowania. Brak takiego orzeczenia nie dawał takich możliwości.

Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 153 P.p.s.a. okazały się nieuzasadnione.

Sąd w poprzednim wyroku zobowiązał organ od dokonania oceny prawidłowości kwestionowanego przez stronę zakresu wywłaszczenia nieruchomości. Wywiązując się z tego organ odwoławczy wskazał na ugruntowane w orzecznictwie sądowo administracyjnym stanowisko, że przepisy specustawy drogowej nie upoważniają organów orzekających do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o udzielanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Rola organu wydającego przedmiotową decyzję sprowadza się zatem do opisania dyspozycji i uwarunkowań dla inwestycji drogowej w zakresie wskazanym w art. 11 f ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie może on ingerować w przebieg i zakres inwestycji tym samym nie może oceniać zakresu wywłaszczenia będącego następstwem realizacji przedstawionego do zatwierdzenia projektu w zakresie inwestycji drogowej. Budowa drogi jest inwestycją publiczną i jej realizacja może prowadzić do odjęcia prawa własności. Nieruchomość skarżącego podlega wywłaszczeniu w zakresie wybudowania ścieżek rowerowych, podwójnych pasów zieleni i budowy zbiornika retencyjnego. Wywłaszczenie na każdy z tych elementów organ odwoławczy ocenił odrębnie.

Jak wyżej zostało wskazane w wyroku z 1 czerwca 2011 r. Sąd uznał ścieżki rowerowe za elementy drogi, zatem nie można uznać w ocenie Wojewody wywłaszczenia na ten cel za nadmierną ingerencję w prawo własności skarżącego. Uzasadniając wywłaszczenie pod pasy zieleni organ odwoławczy wskazał, że są to elementy pasa drogowego. Zaprojektowane pasy zieleni pełnią funkcję estetyczną, ochrony środowiska a ponadto przyczyniają się do bezpieczeństwa użytkowania - oddzielenie ruchu kołowego od pieszego i rowerowego. Skoro zatem brak jest podstaw prawnych do zakwestionowania takiego zakresu inwestycji, nie można przypisywać decyzji zezwalającej na realizacje inwestycji drogowej, orzekającej o wywłaszczeniu na ten cel, nadmierności w odjęciu prawa własności części nieruchomości skarżącego.

Obowiązkiem organu odwoławczego było dokonanie zasadności wywłaszczenia nieruchomości także w zakresie jej przeznaczenia pod zbiornik retencyjny. Wojewoda w sposób kompleksowy i szczegółowy odniósł się do każdego elementu inwestycji i zdaniem Sądu wykazał, iż są to elementy infrastruktury drogowej, są niezbędne do zapewnienia funkcjonalności całości inwestycji i z racji niemożności realizacji w inny sposób wywłaszczenie obecnego właściciela jest konieczne. Sąd w całości podziela to stanowisko. Zaś prawidłowe przyjęcie, że zbiornik retencyjny w tym konkretnym przypadku stanowi element drogi, a nie jest urządzeniem wodnym powoduje uznanie za chybiony zarzut wymieniony w punkcie 6 skargi, dotyczący konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na realizację takiego zbiornika. Niezasadne jest także twierdzenie, że zbiornik retencyjny przyjmował będzie wodę nie tylko z kanalizacji obsługującej drogę, ale także ze spływu wód opadowych z prywatnych nieruchomości i pobliskiego centrum handlowego, ponieważ zbiornik ten włączony został w sieć kanalizacji deszczowej, zatem trudno wymagać aby inwestor przebudowywał tą sieć w taki sposób, aby dostawał się tam nadmiar wód opadowych tylko i wyłącznie z drogi.

Przytoczonemu powyżej uzasadnieniu zakresu wywłaszczenia nieruchomości skarżącego w związku ze zrealizowaną już inwestycją drogową nie można niczego zarzucić. Zdaniem Sądu chronione konstytucyjnie prawo własności skarżącego nie zostało nadmiernie bądź nieadekwatnie do celu naruszone.

W ponownym postępowaniu Wojewoda zobowiązany został do szczegółowego określenia robót w zakresie rozbiórki istniejącego obiektu handlowego "C." (zarzut ten ponownie został sformułowany w punkcie 8 skargi). Zdaniem Sądu w kontrolowanej decyzji ten brak został uzupełniony, zostało wskazane jakiego rodzaju roboty zostaną wykonane podczas rozbiórki, które konkretnie elementy zostaną usunięte z nieruchomości ze wskazaniem, że nie obejmie to ewentualnie istniejących zbiorników podziemnych. Także Wojewoda podkreślił, że odłączenie obiektu od mediów ma nastąpić w porozumieniu bądź pod nadzorem gestorów poszczególnych sieci. Podkreślono, że szczegółowość przedłożonego projektu wykonawczego robót rozbiórkowych przedmiotowego obiektu jest wystarczająca, ponieważ rozbiórce ulega cały obiekt, który nie posiada skomplikowanej konstrukcji. Wskazania Sądu w tym zakresie zostały w pełni zrealizowane przez organ odwoławczy, co czyni zarzut z punktu 8 skargi bezzasadnym.

Odnośnie ewentualnej konieczności ponownego uzgodnienia projektu budowlanego przez zarządcę drogi z właściwymi organami po doprojektowaniu dodatkowego zjazdu na działkę nr [...] to organ odwoławczy szeroko uzasadnił brak takiej konieczności. Wskazał, że zmiana w projekcie dotyczyła doprojektowania dodatkowego zjazdu na działkę nr [...] i zakres tej zmiany nie ma wpływu na okoliczności pozostające w sferze kompetencji poszczególnych organów i nie może wpłynąć na treść wyrażonych opinii. Zatem brak jest podstaw do uznania, by organy opiniujące ponownie musiały ustosunkowywać się do tej okoliczności sprawy. Sąd przyjmuje taką argumentację za prawidłową, co z jednej strony stanowi wykonanie wytycznych z wyroku z dnia 1 czerwca 2011 r. a z drugiej czyni bezzasadnym zarzut z punktu 9 skargi.

Wojewoda ustalił w toku ponownego rozpoznania sprawy, iż projekt budowlany w zakresie branży drogowej został sporządzony przez osoby z kompleksowymi uprawnieniami w tym zakresie; również projekt zagospodarowania terenu został sporządzony przez osobę ze stosownymi uprawnieniami (obaj projektanci posiadają uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w zakresie projektowania bez ograniczeń). Zarzuty w tym zakresie opisane w punkcie 10 skargi nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.

Odnośnie konieczności zapewnienia dostępu do projektowanej drogi osobom niepełnosprawnym wedle wskazań Sądu, Wojewoda wyjaśnił, że zaprojektowano jedną pochylnie dla osób niepełnosprawnych, która taki dostęp zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego zapewni. Organ uznał to za wystarczające wskazując, że pomiędzy schodowymi zejściami terenowymi jest odległość 90 m i jedna pochylnia na tym odcinku będzie wystarczająca. Zdaniem Sądu powyższe wyjaśnienie jest wystarczające.

Nie dopatrzył się także skład orzekający naruszenia w niniejszej sprawie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a.. Organ odwoławczy zwrócił się do inwestora Burmistrza o udzielenie wyjaśnień czy zbiornik retencyjny stanowi element sieci kanalizacji deszczowej czy stanowi odrębny od tej sieci obiekt budowlany, bądź czy jest elementem infrastruktury zagospodarowania terenu, w zależności od odpowiedzi zobowiązano inwestora do rozważenia konieczności przeprowadzenia korekty podziału działki nr [...]; wskazania sposobu dostosowania schodów terenowych prowadzących do przejścia dla pieszych w ciągu ulicy K. do korzystania przez osoby niepełnosprawne poruszające się na wózkach inwalidzkich, dostarczenia pozwolenia na rozbiórkę obiektu handlowego, zaś w przypadku konieczności naniesienia zmian – inwestor winien je nanieść na wszystkich egzemplarzach projektu budowlanego.

Udzielając odpowiedzi Burmistrz wskazał, że zbiornik retencyjny stanowi element kanalizacji deszczowej, jest elementem infrastruktury położonym w granicach pasa drogowego. Na powierzchni zbiornika został zaprojektowany chodnik tym samym nie jest możliwa jakakolwiek korekta podziału działki nr [...]. Inwestor podkreślił, że zbiornik nie jest urządzeniem wodnym i na jego wykonanie nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. Odnośnie dostępu do drogi dla osób niepełnosprawnych inwestor wskazał, że w tym celu zaprojektowano jedną pochylnie dla osób niepełnosprawnych, gdyż w ciągu ul. K. są dwa zejścia schodami terenowymi i pomiędzy nimi zaprojektowaną tą pochylnie. Zdaniem inwestora na odcinku 90 m jedna pochylnia będzie wystarczająca. Odnośnie robót rozbiórkowych inwestor wskazał, że zostały one określone w zaskarżonej decyzji organu I instancji z 30 września 2010 r.

Następnie kolejnym pismem Wojewoda zwrócił się o odniesienie się przez inwestora do konieczności rozbiórki znajdujących się pod ziemią zbiorników stacji paliw płynnych oraz wpływu projektowanego kabla na możliwość realizacji funkcji określonych w planie i ograniczeń wynikających z tytułu usytuowania kabla na działce. Inwestor odpowiedział, że na mapach przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zostały zinwentaryzowane zbiorniki po byłej stacji paliw, zaś brak takich informacji uniemożliwił dokonanie zgłoszenia rozbiórki. Odnośnie linii energetycznej inwestor wskazał, że przebiega ona przez działki nr [...] do stacji transformatorowej na działce nr [...].

Uwzględniając powyższe wyjaśnienia i uznając za wystarczające organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty.

W przekonaniu Sądu zakres uzupełniającego postępowania dowodowego mieścił się w granicach art. 136 k.p.a., wobec czego organ odwoławczy upoważniony był do jego przeprowadzenia. Tym samym naruszenia art. 136 k.p.a. w kontrolowanym postępowaniu brak.

Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. stoją na straży orzekania przez organ administracji w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Nie ma orzekający w niniejszej sprawie skład Sądu żadnych wątpliwości co do kompletności i rzetelności ustalonego przez organy stanu faktycznego, znany jest dokładny zakres robót, określone zostały szczegółowe warunki ich wykonania. W obecnie kontrolowanej decyzji Wojewoda ustosunkował się do każdego z zarzutów zawartych w odwołaniu. Natomiast okoliczność, że skarżący w złożonej skardze polemizuje ze stanowiskiem prezentowanym w zaskarżonej decyzji i podnosi argumenty, które organ odwoławczy tak naprawdę już skutecznie zanegował nie powoduje, że można zarzucić Wojewodzie orzekanie w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny bądź niepełny materiał dowodowy.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 21 Konstytucji w związku z art. 6, art. 112 i art. 113 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy i art. 23 specustawy drogowej, polegające na wywłaszczeniu skarżącego z prawa własności nieruchomości ponad możliwy oraz ponad konieczny i niezbędny cel zrealizowania inwestycji celu publicznego to również jest on nieuzasadniony. Z akt sprawy oraz z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wywłaszczenie nieruchomości skarżącego nastąpiło tylko w niezbędnym i koniecznym zakresie związanym z realizacją oraz późniejszym funkcjonowaniem inwestycji. W ocenie składu orzekającego wywłaszczenie nastąpiło jedynie w niezbędnym zakresie. Twierdzenie jakoby na przyległych do inwestycji działkach należących do Skarbu Państwa ( nr [...]) czy gminnej ( nr [...]) posadowienie zbiornika retencyjnego było korzystniejsze nie zasługuje na uwzględnienie w świetle bardzo szczegółowych i konkretnych wyjaśnień organu odwoławczego w kwestii kierunku spadku terenu. Z okoliczności, iż projektowana ulica znajduje się w centrum miasta wynika, że winna spełniać najwyższe standardy, nie tylko bezpieczeństwa, czemu sprzyja rozdzielenie chodników, ścieżek rowerowych i jezdni pasami zieleni, ale poprawia to także z pewnością estetykę i komfort wszystkich korzystających z takiej infrastruktury. Trudno zatem uznać aby kompleksowe rozwiązanie komunikacyjne w tym miejscu mogło być inaczej zaprojektowane. Na taką konkretną możliwość nie wskazał także sam skarżący.

Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 11d ust. 1 pkt 9 i art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g i ust. 2 specustawy w zw. z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na wydaniu przez Wojewodę decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości (działek nr [...] i [...] położonych w K.) w celu przeprowadzenia ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów, energii elektrycznej i innych. Jest on całkowicie niezrozumiały, gdyż nie nastąpiło ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości skarżącego we wskazanym zakresie. Jedyne ograniczenie odnoszące się do przedmiotowych działek związane jest z posadowieniem linii energetycznej.

Ostatni zarzut odnosi się do naruszenia art. 11d ust. 1 pkt 4 specustawy w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 4 i pkt 8 lit. e ustawy, polegające na nieuwzględnieniu w projekcie budowlanym konieczności przebudowy istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej na działkach nr [...] i [...] będących własnością skarżącego. Odpierając go wskazać należy, że przedmiotowa inwestycja zakreślona została złożonym przez inwestora wnioskiem. Organ I instancji, jak również organ II instancji związane są zakresem takiego wniosku. Obecnie, gdy po zakończeniu inwestycji okazało się, że funkcjonowanie kanalizacji deszczowej i sanitarnej na nieruchomości skarżącego jest nieprawidłowe winien on w pierwszej kolejności zwrócić się do gestorów poszczególnych sieci o wyjaśnienie źródła problemu, a następnie domagać się naprawienia ewentualnej szkody. Jednak kwestia ta pozostaje już poza granicami rozpoznawanej sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ uwzględni dokonaną przez sąd interpretację przepisów prawa i wskazania co do dalszego toku postępowania.

Na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 500 zł tytułem kosztów uiszczonego wpisu i kwotę 257 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, wynagrodzenia pełnomocnika i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.