Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 186/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3,  art. 124 par. 2,  art. 113 par. 1,  art. 123,  art. 7,  art. 8,  art. 11,  art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

2

Uzasadnienie

W dniu [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał, na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), tytuł wykonawczy nr [...], w którym stwierdzono, że J. K. jako zobowiązany nie wykonała obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanych ścianek na nieruchomości wspólnej, tj. korytarzu ogólnodostępnym na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego nr [...] w P., gmina S., oraz doprowadzenia w/w korytarza do stanu poprzedniego. Obowiązek ten wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]Nr [...].

Pismem z dnia [...]J. K. wniosła zarzuty do prowadzonej egzekucji administracyjnej obowiązku nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych ścianek na korytarzu ogólnodostępnym na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego nr [...], położonego na działce nr [...]w P. oraz doprowadzenia w/w korytarza do stanu poprzedniego. Jednocześnie zgłosiła ona na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] Nr [...]. Strona podniosła m. in., że w toku postępowania administracyjnego organ nie znał wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na treść wydanych decyzji administracyjnych, skutkujących tytułem wykonawczym z dnia [...]. Nr [...]. Okolicznością tą, powodującą odmienną od dotychczasowej ocenę sytuacji prawnej, jest akt notarialny umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego sporządzony w dniu [...]r. (rep. [...]), z którego wynika, że sprzedaż obejmowała samodzielny lokal mieszkalny nr [...] o pow. [...]m2, składający się z 1 pokoju, kuchni i łazienki, znajdującej się na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego we wsi P. [...]. Z powyższego strona wywiodła, że brak jest służebności czy też współwłasności w ramach części niepodzielnej, co do przedmiotowej łazienki jako pomieszczenia użytkowanego. Zatem brak jest podstaw prawnych do uznania, że zabudowanie części korytarza i wydzielenie przez nią dodatkowego pomieszczenia nastąpiło z naruszeniem prawa budowlanego i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz żądania przedłożenia dodatkowych dokumentów, tj. inwentaryzacji powykonawczej wykonanych robót budowlanych, orzeczenia technicznego, stwierdzającego prawidłowość ich wykonania, zgodności z Polskimi Normami oraz prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane itp. Nie występują też okoliczności określone w przepisach art. 51 ust. 2 i 4 oraz art. 71 Prawa budowlanego, przywołanych jako podstawa prawna decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a skutkującej tytułem wykonawczym.

Postanowieniem z dnia [...]znak [...], wydanym na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. odrzucił zarzuty J. K. do wszczętego postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych ścianek wydzielających pomieszczenie łazienki na nieruchomości wspólnej, tj. korytarzu ogólnodostępnym, na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego, wielorodzinnego nr [...] w P., gmina S., oraz doprowadzenia w/w korytarza do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

Sygn. akt II SA/Wr 186/04 3

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,

4) błąd co do osoby zobowiązanego,

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W ocenie organu administracji zarzut zgłoszony przez J.K., informujący, że zgodnie z zapisem w § 4 aktu notarialnego umowy sprzedaży samodzielnie sprzedany lokal mieszkalny na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego nr [...] w P., składa się z jednego pokoju, kuchni i łazienki - nie stanowi żadnej z w/w podstaw. Wskazano nadto, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanych ścianek, wydzielających na części korytarza ogólnodostępnego, pomieszczenia pomocnicze przy trzech odrębnych lokalach, w tym ścianek wydzielających pomieszczenie łazienki obok lokalu mieszkalnego, należącego do J. K., które zostało zakończone decyzją, nakazującą wszystkim stronom zobowiązanym, w trybie art. 51 ust. 2 Prawa budowanego, rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek. Decyzja ta, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ nadzoru budowlanego II instancji została utrzymana w mocy ostateczną decyzją z dnia [...]Nr [...]. W świetle powyższego podniesiona przez J. K. sprawa rozbieżności zapisu aktu notarialnego ze stanem faktycznym nie podlega rozstrzygnięciu w oparciu o przepisy prawa materialnego, jakim jest ustawa - Prawo budowlane. Nadto poinformowano, iż wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. Nr [...], został przekazany zgodnie z właściwością do tego organu. Postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania w tej sprawie nie ma jednak wpływu na obecny tok postępowania w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego ze znajdującej się w obrocie prawnym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...]z dnia [...].

Zażalenie od powyższego postanowienia wniosła J. K. twierdząc, iż zastosowana przez organ I instancji konstrukcja prawa jest błędną wykładnią prawa administracyjnego i egzekucyjnego. Nie można przyjąć, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niezależne od przeprowadzonego wcześniej postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, służy ono bowiem wyegzekwowaniu wcześniejszych ustaleń określonych w tej decyzji i samo z siebie nie istnieje. Zdaniem strony, jeżeli zgłoszono wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego prawomocną decyzją, powołując się na nowe nieznane wcześniej okoliczności w sprawie, to przed zakończeniem tego postępowania nie ma podstaw do uznania, że nowe argumenty nie mają wpływu na podjęcie odmiennej niż dotychczas decyzji administracyjnej. Organ I instancji błędnie również zakłada, że treść aktu notarialnego nie ma wpływu na ocenę stanu prawnego strony i faktów. Zdaniem J. K. ma on istotne znaczenie w tej sprawie, gdyż wskazuje co i gdzie zostało kupione jako odrębna własność, a co jest na prawach własności w części niewydzielonej. Stąd też pominięcie tego dokumentu w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym jest rażącym naruszeniem prawa przez organy je prowadzące, bo nie można wykluczyć uchylenia dotychczas wydanych decyzji. W tej sytuacji, jak pisze strona, egzekucja wcześniej wydanej decyzji jest

Sygn. akt II SA/Wr 186/04 4

przedwczesna, a przy innym niż dotychczasowe rozstrzygnięcie sprawy spowoduje konieczność przywrócenia stanu pierwotnego na koszt i za odszkodowaniem organów administracji, za brak możliwości korzystania ze swojej własności z winy nadzoru budowlanego.

Po rozpatrzeniu zażalenia J. K. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż z uwagi na fakt, że zażalenie nie wnosi uzasadnionych zarzutów do postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy postanowił orzec jak na wstępie. W opisie stanu faktycznego powołano argumentację dotyczącą innej sprawy administracyjnej, toczącej się przed tym organem.

W dniu [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał postanowienie w trybie art. 113 § 1 w związku z art. 123 § 1 kpa Nr [...], którym sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sposób następujący: w wierszu 9 na 2-gięj stronie uzasadnienia postanowienia z dnia [...]Nr [...]zamiast: "w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. A. K. [...] w T." powinno być: "w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w P. nr [...]". Następnie postanowieniem z dnia [...]Nr [...], wydanym na podstawie art. art. 113 § 1 w związku z art. 123 § 1 kpa, sprostowano oczywiste omyłki pisarskie w sposób następujący: w wierszu 11 uzasadnienia postanowienia z dnia [...]Nr [...]zamiast: "[...]powinno być: "[...]"; w wierszu 13 zamiast: "następnie w dniu [...]sformułowano tytuł wykonawczy i klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej oraz postanowienie nr [...]o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]Nr [...]" powinno być: "następnie w dniu [...]sformułowano tytuł wykonawczy oraz klauzulę o skierowanie tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej"; w wierszu 18 zamiast: "przez Państwa E. i J. P." powinno być: "przez Panią J. K." oraz w wierszu 19 zamiast: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia [...]nr [...]uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione" powinno być: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] znak [...]odrzucił zarzuty Zobowiązanego do wszczętego postępowania egzekucyjnego w w/w sprawie".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]Nr [...]wniosła J. K. domagając się uchylenie lub stwierdzenia jego nieważności. W skardze wskazano, iż organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przytacza fakty niemające związku z prowadzonym postępowaniem, a dotyczących innych osób zamieszkałych w T. przy ul. A. K. Tak więc ta część uzasadnienia jest nieczytelna dla skarżącej, bo prawdopodobnie, jak pisze strona, dotyczy zupełnie innego postępowania administracyjnego, prowadzonego odrębnie przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. Nadto podniesiono, iż w dalszej części postanowienia organ odwoławczy przywołując przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie odnosi się do zarzutów skarżącej. Nie wspomina również, dlaczego nie widzi możliwości i potrzeby wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 kpa w związku z wznowieniem postępowania. Zdaniem skarżącej cała treść skarżonego postanowienia jest błędna i spowodowana nieporozumieniem, co stanowiąc rażące naruszenie

prawa, powinno skutkować stwierdzeniem jego nieważności.

Sygn. akt II SA/Wr 186/04 5

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest więc zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając w tym zakresie zaskarżone postanowienie Sąd uznał, iż skarga J. K. zasługuje na uwzględnienie a postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]Nr [...]podlega uchyleniu, albowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Sąd rozpatrując niniejszą sprawę oceniał, czy wydawane przez organy administracji publicznej orzeczenia zostały wydane zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 kpa obligującego organ administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, art. 8 kpa wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz świadomości i kulturę prawną obywateli, art. 11 kpa obligującego organ administracji do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu, art. 77 § 1 obligującego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 kpa wyrażającego zasadę swobodnej oceny dowodów i art. 107 § 3 kpa wskazującego, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia.

W świetle art. 123 kpa organ administracji publicznej w toku postępowania wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw. Treść postanowienia, czyli jego elementy składowe, są unormowane w art. 124 kpa. Stosownie do § 1 tego artykułu postanowienie winno zawierać m.in.: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. Nadto, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne - § 2 art. 124.

Na podstawie art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 107 § 3 kpa, który określa wymogi, jakie powinno spełniać uzasadnienie faktyczne decyzji. Zgodnie z tym artykułem uzasadnienie takie powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W świetle powyższego rozstrzygnięcie i uzasadnienie to także dwa istotne elementy składowe postanowienia. Osnowa (rozstrzygnięcie postanowienia) jest jego kwintesencją, wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa do konkretnego wypadku, w kontekście

Sygn. akt II SA/Wr 186/04

6

konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Uzasadnienie zaś służy wyjaśnieniu tego rozstrzygnięcia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z tych części oddzielnie nie może istnieć w obrocie prawnym.

Z powyższego unormowania wynika nadto, że organ wydający postanowienie w opisanych warunkach ma obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. Uzasadnienie postanowienia musi zatem być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej zawartego w sentencji tego postanowienia (zob. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1998 r.; II SA 692/98; LEX nr 41386). Braki w zakresie wymogów postanowienia określonych w przepisach art. 124 i art. 107 § 2-5 kpa, stanowią o wadliwości tego aktu. Nie do przyjęcia jest więc utrzymanie w mocy postanowienia, w którym rozstrzygnięcie (osnowa) dotyczy innego stanu prawnego i faktycznego niż opisano to w uzasadnieniu (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2000 r.; IV SA 13/98; LEX nr 53448).

Badając pod tym kątem zaskarżonego postanowienie Sąd stwierdził, że narusza ono art. 107 § 3 i 124 § 2 kpa, w sposób który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Dla jego poprawności niezbędne było, aby pomiędzy rozstrzygnięciem postanowienia, a jego uzasadnieniem prawnym i faktycznym istniała wewnętrzna spójność. Tylko wówczas można o takim postanowieniu powiedzieć, że zgodnie z art. 124 i art. 107 § 3 kpa postanowienie jest aktem rozstrzygającym konkretną sprawę.

Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w sentencji zaskarżonego do sądu postanowienia stwierdził, iż utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji, przy czym w jego uzasadnieniu zawiera stan faktyczny dotyczący innej sprawy, toczącej się przed tym organem administracji. Tym samym organ odwoławczy wypowiedział się merytorycznie o czymś, co nie zostało rozstrzygnięte w sentencji, skarżonego w tej sprawie, postanowienia, co ma oczywiście wpływ na jego treść. Uznać można zatem, że organ drugiej instancji wydając swoje postanowienie nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie odniósł się do podnoszonych przez J. K. w zażaleniu na postanowienie organu I instancji argumentów, a co powinno znaleźć wyraz w treści uzasadnienia.

Skarżone postanowienie zawiera zatem wykazaną sprzeczność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem, która powoduje, że jego adresatka nie jest w stanie ocenić, które z zawartych w nim twierdzeń odnoszą się do jej sprawy i czy jej zarzuty zostały w ogóle rozpatrzone przez organ odwoławczy w sposób zgodny z zasadami procedury administracyjnej. Należy tutaj zatem podzielić zarzuty podnoszone w skardze, że uzasadnienie faktyczne skarżonego postanowienia jest nieczytelne dla strony skarżącej i z niczego nie wynika, aby przedstawiona argumentacja odnosiła się do przedmiotowej sprawy. Pamiętać przy tym należy, że zgodnie z art. 124 § 2 kpa uzasadnienie postanowienia stanowi integralną jego część. To z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa postanowienia, ale postanowienie jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem (zob. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 r.; I SA/Gd 668/98; LEX nr 47109). Uzasadnienie faktyczne skarżonego postanowienia, z którego nie wynika, że organ odwoławczy w sposób właściwy rozpoznał zażalenie J. K. oraz wewnętrzna sprzeczność co do przedmiotu postępowania objętego tym postanowieniem, uniemożliwiają dokonanie takiej oceny przez Sąd i dokonanie jego kontroli, w szczególności w zakresie, czy orzeczenie zostało wydane po rozważeniu całokształtu zebranego w sprawie materiału i po dokonaniu jego właściwej oceny.

Niedopuszczalnym jest również obejmowanie instytucją sprostowania, dokonaną przez organ odwoławczy w niniejszej sprawi dwukrotnie, rozbieżności pomiędzy sentencją a uzasadnieniem postanowienia. Należy ją bowiem oceniać jako omyłkę istotną, która nie

Sygn. akt II SA/Wr 186/04

7

podlega naprawieniu w trybie określonym przez art. 113 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 1997 r.; sygn. akt SA/Sz 1059/97, niepubl.).

Stosownie do regulacji art. 113 § 1 kpa, organ administracji państwowej może z urzędu sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe, ale jedynie wówczas, gdy błędy te mają charakter oczywistej omyłki. Sytuacje takie będą miały miejsce wówczas, gdy w postanowieniach w sposób widoczny zastosowano mylną pisownię, opuszczono litery w wyrazie, dopuszczono się błędu w działaniu matematycznym lub innej tego rodzaju omyłki. Za taki zaś trudno byłoby uznać opis stanu faktycznego innej sprawy administracyjnej i brak odniesienia co do zarzutów podnoszonych przez skarżącą, jeżeli w wyniku tej zmiany mogłoby dojść - choćby było to mało prawdopodobne, ale jednak niewykluczone - do zmiany rozstrzygnięcia.

W literaturze oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, iż nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 kpa błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (patrz B. Adamiak i J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 3 wydanie, C.H. BECK Warszawa 1996 r., s. 472; wyrok NSA z dnia 1 lipca 1999 r.; IV SA 1067/97; LEX nr 47889).

Niedopuszczalne jest zatem sprostowanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA 22 marca 2002 r.; V SA 3051/01; LEX nr 109324). A z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Dla strony, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego zaskarżone postanowienie pod względem zgodności z prawem, uzasadnienie postanowienia jest tak samo ważne, jak samo rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w wyniku rozpatrywania zażalenia, powinien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne i procesowe postanowienia pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie niejako od nowa. Tego najwyraźniej nie uczynił w tej sprawie organ drugiej instancji, skoro zawarł w zaskarżonym postanowieniu fakty dotyczące innej sprawy. Zupełnie nie odniósł się do żadnego z argumentów zażalenia, a przynajmniej nie znajduje to potwierdzenia w treści skarżonego postanowienia. Zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażaną w art. 11 kpa organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (ma to szczególne znaczenie w postępowaniu egzekucyjnym takiego obowiązku jak rozbiórka obiektu budowlanego). Art. 77 § 1 kpa obliguje natomiast organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe zasady nie zostały zachowane przez organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonego do sądu postanowienia.

Wskazanie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia okoliczności dotyczących innego postępowania administracyjnego i brak uzasadnienia faktycznego, co do przedmiotowej sprawy, nie spełnia także wymogów z art. 107 § 3 i art. 124 § 2 kpa. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinno znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia. Brak podania w uzasadnieniu postanowienia motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia poznanie motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Pominięcie oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r.; V SA 1611/00; LEX nr 80635).

Sygn. akt II SA/Wr 186/04 8

Reasumując należy uznać, że w postępowaniu prowadzącym do wydania skarżonego postanowienia miały miejsce mające wpływ na wynik sprawy uchybienia proceduralne, a mianowicie naruszone zostały przepisy art. 7, 8, 11, 77 § 1, 124 § 2, 107 § 3 kpa.

W tej sytuacji Sąd zmuszony był uchylić zaskarżone postanowienie. Wobec nierozstrzygnięcia zażalenia, wniesionego przez skarżącą Sąd nie ma możliwości ustosunkowania się w prawnomaterialnych formach postępowania do zarzutów skarżącej, która sprzeciwia się ich odrzuceniu.

Organ odwoławczy winien w tej sytuacji na nowo rozpatrzyć sprawę, to jest wydać postanowienie rozstrzygające kwestie podnoszone przez skarżącą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji i ustosunkować się w tym zakresie do materiałów dowodowych, zebranych w postępowaniu. W postępowaniu ma natomiast obowiązek kierować się zasadami wynikającymi w szczególności z przepisów art. 7, 8, 11 i 77 § 1 kpa oraz uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 i 124 kpa.

Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Zgodnie z art. 152 powyższej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stąd orzeczono jak w sentencji.