Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 620/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gry losowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3  pkt 15a, art. 23a ust. 5 i art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: Art. art. 7, 77  par. 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. ai c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 kwietnia 2015 r. [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 kwietnia 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 23a i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 114, zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2015 r., nr [...], w którym orzeczono o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. przyznającej zasiłki rodzinne wraz z dodatkami w okresie zasiłkowym 2013/2014 na dzieci: K. S., M. S., N. S. oraz A. S., w okresie od 1 lutego 2014 r. do 31sierpnia 2014 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

I. S. złożyła w dniu 18 września 2013 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci.

Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r., przyznał świadczenia na okres od 1 listopada 2013 r. do 31października 2014 r.

Następnie organ I instancji został poinformowany przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, że w sprawie I. S. w okresie zasiłkowym 2013/2014 od dnia 1 lutego 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w związku z zatrudnieniem S. S. na terenie Wielkiej Brytanii od dnia 1 lutego 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r.

W związku z powyższym, wyżej opisaną decyzją z dnia [...] 2015 r., Burmistrz Miasta i Gminy orzekł jak wyżej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Burmistrz wskazał, że zgodnie z przepisem art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy marszałek województwa ustali, iż zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wskazano, że w myśl art. 32 ust. 1 ustawy, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła I. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, bowiem jak podała z mężem nie żyje i nie mieszka, od maja 2013 r. Podkreśliła, że nie zna jego miejsca pobytu. Od męża wyprowadziła się wraz z dziećmi bowiem mąż znęcał się nad rodziną. Wskazała także, że obecnie otrzymuje alimenty z funduszu alimentacyjnego i czeka na rozprawę rozwodową, która ma odbyć się 24 marca 2015 r. Mąż nie interesuje się dziećmi i nie płaci na nie. Kurator sądowy może powyższe informacje potwierdzić.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy opisaną na wstępie, zaskarżoną do Sądu, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ujawnienie i potwierdzenie faktu, że w sprawie ustalenia uprawnień rodziny pp. S. do świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego spowodowało uznanie, iż decyzja z dnia [...] 2013 r., winna zostać we wskazanym okresie czasu uchylona.

W dalszej części uzasadnienia przytoczono brzmienie art. 32 ust. 1, art. 23a ust. 1 oraz art. 23a ust. 5 ustawy oświadczeniach rodzinnych.

Dalej SKO przyjęło, że skoro mąż I. S. – M. S. - podlegał ustawodawstwu angielskiemu w okresie od 1 lutego 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. w związku z podjęciem zatrudnienia na terenie Wielkiej Brytanii, a we wskazanym okresie czasu pp. S. byli małżeństwem, stosownie do brzmienia art. 21 ww. ustawy decyzję w przedmiocie świadczeń rodzinnych należnych rodzinie pp. S. powinien wydać Marszałek Województwa a nie Burmistrz Miasta i Gminy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła I. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżanej decyzji skarżąca zarzuciła:

- nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy prawidłowego postępowania

w zakresie ustalenia stanu faktycznego i oparcie się na nieprawidłowej

przesłance ("jakoby w tej sprawie miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego na skutek rzekomego podjęcia w tym okresie przez męża zatrudnienia na terenie Wielkiej Brytanii)";

- rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik

sprawy;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy.

Uzasadniając skargę, skarżąca wyraziła niezadowolenie z treści decyzji i podniosła m.in, że Kolegium nie ustaliło w sposób prawidłowy stanu faktycznego bowiem nie ustaliło okresu przez jaki jej mąż S. S. pracował legalnie na terenie Wielkiej Brytanii a także czy starał się tam o świadczenia rodzinne i faktycznie je otrzymywał. Następnie zarzuciła decyzji Kolegium zbyt enigmatyczne uzasadnienie a także wyraziła opinię, że SKO winno z urzędu stwierdzić nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Odnosząc się zarzutów skargi Kolegium dodatkowo wyjaśniło, że aby móc skutecznie podejmować działania w zakresie koordynacji, konieczne stało się wyznaczenie właściwych organów i instytucji każdego państwa członkowskiego, na których spoczywa obowiązek stosowania ustawodawstwa podlegającego koordynacji. W ramach tego sytemu instytucji odpowiedzialnych za koordynację wyodrębniono m.in. instytucje właściwe. Przepis art. 21 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jako "instytucję właściwą" wskazuje samorząd województwa. W związku z tak wyznaczoną ustawowo rolą samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych ale tylko te które związane są z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego osób przemieszczających się w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. (...)

Następnie wskazano, że w świetle art. 21 ww. ustawy, Kolegium wydaje decyzje w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego lecz nie pełni równocześnie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Ponadto SKO wyjaśniło, że w niniejszej sprawie nie zaistniały wymienione w art. 156 k.p.a. przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Jak bowiem wynika z ustaleń dokonanych przez ROPS - S. S podlegał ustawodawstwu brytyjskiemu od 1 lutego 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., zaś decyzja przyznająca świadczenia nie została wydana w opisanym okresie czasu, lecz w dniu 25 listopada 2013 r. W dacie wydania była ona zatem prawidłowa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady stabilności i trwałości decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Dalej wyjaśniono, że rozstrzygające znaczenie przy rozpatrywaniu sprawy w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, ma stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji a nie okoliczności, które nastąpiły później. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Wskazano, że stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości jest nieważna. Natomiast art. 157 § 1 k.p.a. stanowi, że właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia.

Reasumując, zdaniem Kolegium, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2013 r, będąca przedmiotem rozważań była w dacie jej wydania prawidłowa, ponieważ została wydana przez organ właściwy, zaś okoliczności sprawy były odmienne w innym okresie czasu, kiedy to S. S. był zatrudniony na terenie Wielkiej Brytanii i objęty tamtejszym ustawodawstwem.

W tej sytuacji nie było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej jej nieważność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 23a i 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 114, zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych).

Zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2 (tj. w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Stosownie zatem do ust. 1 art. 23a ustawy, w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami marszałkowi województwa.

W myśl natomiast art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Wykładnia przepisu art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi do wniosku, że organ wydający decyzję przyznającą świadczenie rodzinne jest uprawniony do tego aby ją uchylić, ale w przypadku uprzedniego ustalenia przez marszałka województwa, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Powyższa norma nakłada zatem na organ uprawniony do uchylenia własnej decyzji obowiązek wyeliminowania jej z obrotu prawnego od dnia, w którym osoba w zakresie świadczeń rodzinnych podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wywiera ona zatem daleko idące konsekwencje materialnoprawne.

Kluczowe znaczenie dla prawidłowego skorzystania z tych kompetencji ma więc rozumienie pojęcia podlegania, w zakresie świadczeń rodzinnych, ustawodawstwu innego państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Wskazać, więc należy, że świadczenia rodzinne przysługują osobom, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Zgodnie z definicją, zawartą w przepisie art. 3 pkt 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć jest w niej mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, rozumieć trzeba przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1).

Zawarte w powyższych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków jednoczesnego podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca lub zamieszkania. Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego muszą zatem gwarantować pracownikom przemieszczającym się we Wspólnocie, osobom pozostającym na ich utrzymaniu oraz osobom pozostałym przy życiu po ich śmierci utrzymanie nabytych lub będących w trakcie nabywania praw i korzyści. Aby nie doszło do nieuzasadnionego łączenia świadczeń w przypadku zbiegu prawa do zasiłków rodzinnych w myśl ustawodawstwa właściwego państwa i w myśl ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania członków rodziny, rozporządzenia nr 883/2004 i nr 987/2009 zawierają normy kolizyjne pozwalające rozwiązać konflikt narodowych systemów zabezpieczenia społecznego (m. in zakaz kumulacji świadczeń w art. 10 rozporządzenia wykonawczego oraz odstępstwa od tej zasady wskazane w artykułach: 67 i art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 883/2004. Kwestie te poruszają także artykuły, 58 i 60 rozporządzenia wykonawczego).

Ponadto, w świetle orzecznictwa sądowadministracyjnego, "ustalenie podlegania ustawodawstwu", o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozumieć jako konieczność wskazania na przepis, który wyraźnie predestynuje pracownika przybywającego z innego Państwa Członkowskiego jako świadczeniobiorcę albo też jako konieczność wskazania aktu (rozstrzygnięcia, czynności) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (vide: wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 556/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezbędnym jest przy tym ustalenie, od kiedy w realiach danej sprawy wchodzą w grę przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniach, wypracowanych jeszcze na kanwie poprzednioobowiązujących rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (tekst jedn.: Dz. U. UE L 08.177.1) oraz art. 10 (12) (13) ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (tekst jedn.: Dz. U. UE L. 08.31.15), wielokrotnie podkreślał, że zastosowanie powyższych rozporządzeń w żadnym razie nie może prowadzić do wywołania skutków negatywnych, w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego (vide: wyrok ETS z dnia 21 października 1975 r., w sprawie o sygn. C-24/75, ECR 1975/7/01149 (orzeczenie wstępne w sprawie T. i S. P. v. Office national des pensions pour travailleurs salaries (ONPTS) Bruksela). W wyroku z dnia 19 lutego 1981 r., w sprawie o sygn. C-104/80 ECR 1981/2/00503 (orzeczenie wstępne w sprawie K v. B), Trybunał podzielił pogląd, że reguła przeciwdziałająca kumulacji świadczeń rodzinnych ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy zbiegowi podlegają uprawnienia do świadczeń rodzinnych już przyznanych w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny. Stwierdził, że przepis art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72 zawiesza wypłatę świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych wypłacanych na podstawie ustawodawstwa państwa zatrudnienia jedynie do wysokości świadczenia otrzymywanego, w odniesieniu do tego samego okresu i tego samego członka rodziny w państwie zamieszkania przez małżonka prowadzącego działalności zawodową lub gospodarczą na terytorium tego Państwa. W tym samym wyroku Trybunał podkreślił także, że reguły mające na celu zapobieganie nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie pozbawiają one, bezpodstawnie, osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie u podstaw podjęcia rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji przyznającą określone świadczenia rodzinne, były okoliczności faktyczne związane z zatrudnieniem S. S. na terenie Wielkiej Brytanii od dnia 1 lutego 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r.

Istotnie, z pisma z dnia 9 lutego 2015 r. Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej wynika, że mąż skarżącej podlegał ustawodawstwu angielskiemu we wskazanym co dopiero okresie, ale poza tym stwierdzeniem w piśmie tym nie zawarto dalszych, niezwykle istotnych okoliczności. Orzekające organy nie dysponowały zatem żadnymi innymi ustaleniami, oprócz okoliczności podjęcia przez męża skarżącej zatrudnienie na terenie Zjednoczonego Królestwa.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania: artykuły 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.).

Burmistrz Miasta i Gminy, a także i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działające jako organ odwoławczy, w ogóle nie ustaliły czy, a jeśli tak, to od jakiej daty w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w rozumieniu wskazanym w przepisach i orzecznictwie Wspólnoty. Nie dokonały bowiem ustaleń, czy, a jeżeli tak, to w jakim zakresie i okresie przyznano świadczenia rodzinne mężowi skarżącej na terenie Zjednoczonego Królestwa. Ponadto, nic nie wiadomo o ich wysokości w ustawodawstwie tegoż Państwa. Wreszcie, organy nie porównały ich z polskimi świadczeniami. Podkreśla się wyraźnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że organy administracji publicznej powinny sprawdzić, jakie świadczenia przysługują rodzinie wnioskodawcy z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony pracownik, a następnie czy pokrywają się one ze świadczeniami dochodzonymi w państwie zamieszkania na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2008 r., II SA/Bk 392/08; LEX nr 447871).

Takie działanie organów narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności narusza art. 7 k.p.a. stanowiący, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Naruszony został także przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakładający na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a. zobowiązujący do oceny wszystkich odwodów e wzajemnej łączności.

Wydane decyzje są więc przedwczesne. Zwrócić należy uwagę, że nawet, gdyby się potwierdziło w kompletnych ustaleniach organów, że rzeczywiście mąż skarżącej pobierał w Wielkiej Brytanii świadczenia w okresie od dnia 1 lutego 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., to w Polsce świadczenia rodzinne przyznano skarżącej od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r., jak wynika z decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...], co nie jest i nie może być bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia w tej sprawie wobec treści art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zobowiązującego organ do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia od dnia, w którym osoba w zakresie świadczeń rodzinnych podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Sam fakt podjęcia przez męża skarżącej zatrudnienia na terenie Państwa Członkowskiego nie może już tylko determinować konieczność zastosowania w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Pogląd taki jest oczywiście błędny i w sposób rażący narusza art. 3 pkt 15a oraz art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skutki wynikające z takiego rozumienia prawa prowadzą do wywołania negatywnych konsekwencji, w postaci pozbawienia członków rodziny pracownika migrującego prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących na mocy ustawodawstwa krajowego. Wywołanie takich skutków nie jest możliwe do akceptacji w warunkach państwa prawa (art. 2 Konstytucji R.P.), które w sposób szczególnych chroni rodzinę (art. 18 Konstytucji R.P.). Orzekające organy dopuściły się więc uchybień ww. przepisom prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie.

W podstawie prawnej decyzji organy powołały także przepis art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Decyzje obu instancji, poddane kontroli w tej sprawie zostały wydane odpowiednio 12 lutego 2015 r. ( I instancja) i 10 kwietnia 2015 r. (II instancja), a więc po okresie na który przyznano skarżącej świadczenia rodzinne. Przepis art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może stanowić podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie w sytuacji, gdy upłynął już okres, na jaki świadczenie zostało przyznane. (por: wyroki NSA z dnia 3 listopada 2011 r., w sprawie sygn. akt I OSK 1035/11, Lex nr 1131464; oraz z dnia 19 stycznia 2009 r., w sprawie sygn. akt I OSK 535/08, Lex nr 499576). Skora decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję ostateczną, o której mowa w art. 32 ustawy, ma charakter konstytutywny i działa ex nunc, a więc z mocą od wydania decyzji uchylającej bądź zmieniającej decyzję ostateczną, to wobec braku szczególnego uregulowania w ustawie o świadczeniach rodzinnych decyzja taka nie może też działać z mocą wsteczną i dotyczyć okresów przeszłych. (vide: wyrok NSA z dnia 10 lipca 2009 r., w sprawie sygn. akt I OSK 1501/08, Lex nr 554913). Przywołanie powyższego przepisu jako podstawy prawnej decyzji uchylającej inną decyzję z mocą wsteczną, także stanowi o naruszeniu prawa materialnego.

Trafnie na te aspekty związane z koordynacją systemów wskazała skarżąca w skardze do sądu administracyjnego, którą należało uznać za zasadną.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.