Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 670/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Urszula Zięba WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.19.2022.4.JM w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS) postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2022r. nr 1201-IEE.711.2.19.2022.4.JM, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735, z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) w związku z art. 17, art. 18, art. 23 § 1, art. 59 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 479 z późn. zm.; dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia M. S.A. z siedzibą w N. (dalej również jako: Skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 1217-SEE.711.1394.2021.16 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu, jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez wierzyciela - Marszałka Województwa Dolnośląskiego, obejmującego należność z tytułu "Opłata za korzystanie ze środowiska. Odpady’’ w kwocie 5,821.806,00 zł. Tytuł wykonawczy doręczono spółce wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w dniu 04.08.2021r. Z tytułu dokonanego zajęcia na rachunek organu egzekucyjnego wpłynęły kwoty:

- 9.08.2021r - 4.013.661,19 zł.,

-10.08.2021r. - 162.971,39 zł.,

- 11.08.2021r.- 89.464,17 zł.

Z uwagi na złożone w dniu 6 sierpnia 2021r. przez Spółkę zarzuty, organ egzekucyjny – postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2021r. – zawiesił od dnia 6 sierpnia 2021r. prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2021r. Spółka złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w którym powołała się na wystąpienie przesłanki art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., a także zwrot niezasadnie wyegzekwowanych środków pieniężnych. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku Spółka zwróciła się o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2021r. znak SKO 4133/12/21.

2. Postanowieniami z dnia 23 sierpnia 2021r. organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Spółki: o umorzenie postępowania egzekucyjnego (nr 1217-SEE.711.1394.2021.3), o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (nr 1217-SEE.711.1394.2021.4) oraz o zwrot niezasadnie wyegzekwowanych środków (nr 1217-SEE.711.1352.2021.8).

3. Nie zgadzając się z powyższymi rozstrzygnięciami, Skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniami z dnia 5 października 2021r. nr 1201-IEE.711.2.146.2021.2.AG, nr 1201-IEE.711.2.147. 2021.2.AG i nr 1201- IEE.711.2.148.2021.2.AG uchylił w całości ww. postanowienia organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

5. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022r. nr 1217-SEE.711.1394.2021.16 odmówił umorzenia postępowania (późniejszym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022r. nr 1217-SEE.711.1394.2021.17 odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego).

W uzasadnieniu postanowienia o odmowie umorzenia postępowania organ stwierdził, że nie występuje żadna przesłanka wymieniona w art. 59 § 1 u.p.e.a., aby rozpatrzyć pozytywnie wniosek.

6. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, w którym zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak prawidłowego rozważenia okoliczności przemawiających za koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym braku wykonalności obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Dodatkowo Strona zarzuciła, że organ egzekucyjny nie zweryfikował dopuszczalności egzekucji oraz nie zbadał, czy tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 i § 2 u.p.e.a. w postaci braku w ww. tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku, błędnej podstawy prawnej i błędnego naliczenia odsetek.

Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

7. Po rozpoznaniu ww. zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 1 kwietnia 2022r.

W uzasadnieniu Dyrektor odniósł się na wstępie do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Wyjaśnił, że egzekucja będzie niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych, jeżeli przepisy prawa wyłączają możliwość jej prowadzenia wobec określonej osoby, która została wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany. Natomiast niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym zachodzi wówczas, gdy dotyczy zarówno podstaw, jak i przedmiotu egzekucji. Niemożliwa będzie egzekucja obowiązku, który nie podlega egzekucji administracyjnej (np. należność cywilno - prawna nie podlegająca egzekucji administracyjnej). W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy, prowadzenie egzekucji uległo zawieszeniu na skutek wydania przez organ egzekucyjny postanowienia z 10.08.2021r. nr 1217-SEE.711.1349.2021.2, gdyż zobowiązany złożył zarzuty egzekucyjne. Jak słusznie zwrócił uwagę organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu postanowienia z 04.08.2021r. znak SKO 4133/26/11 o wstrzymaniu wykonania decyzji z 26.05.2021r. znak SKO 4133/12/21 nie stanowi przyczyny, aby umorzyć postępowanie egzekucyjne z powodu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji nie wywołuje dla organu egzekucyjnego skutku prawnego w postaci umorzenia egzekucji dopóki z takim wnioskiem nie wystąpi wierzyciel.

W ocenie Kolegium, powołanie się przez organ egzekucyjny w swoim postanowieniu na art. 239e O.p. nie naruszyło słuszności argumentacji powołanej w jego uzasadnieniu, bowiem organ egzekucyjny zwrócił jedynie uwagę, że decyzja ostateczna, wydana na podstawie O.p., podlega wykonaniu, a więc na jej podstawie może być wystawiony tytuł wykonawczy i wszczęte postępowanie egzekucyjne. Natomiast zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie ma uprawnień, aby weryfikować wymagalność należności, które podaje wierzyciel w tytule wykonawczym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., w tym w szczególności braku w ww. tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku, Organ odwoławczy wyjaśnił, że wierzyciel w wystawionym tytule wykonawczym podał jako rodzaj należności pieniężnej "Opłata za korzystanie ze środowiska. Odpady". Zatem w tytule jest podany rodzaj obowiązku. Stąd nie można zgodzić się z twierdzeniem, że w ww. tytule brak jest treści obowiązku podlegającego egzekucji. Tytuł wykonawczy zawiera również podstawę prawną, tj. art. 281, art. 284, art. 285 i art. 288 ustawy Prawo ochrony środowiska, a więc wypełnia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Jeśli Zobowiązany nie zgodzą się z takim stanem rzeczy, to mógł to podnosić w zgłoszonych zarzutach egzekucyjnych.

Dyrektor nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest realizowana przede wszystkim przez przepisy dotyczące postępowania dowodowego, zwłaszcza przez art. 77 § 1 k.p.a., nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a., nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zaznaczył, że istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji (postanowienia) jest jej (jego) uzasadnienie. Stosownie do postanowień art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji (postanowienia) składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji (postanowienia). Organ egzekucyjny – zdaniem Dyrektora - przeanalizował dogłębnie posiadany materiał dowodowy. Niewydanie postanowienia zgodnego z wolą strony nie oznacza automatycznie, że organ nieprawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny sprawy.

8.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie Dyrektora Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:

1. art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. w zw. z art.7 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie przez Organ, iż w rzeczonej sprawie nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co zostało zdeterminowane brakiem samodzielnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i tym samym doprowadziło Organ odwoławczy do uznania zasadności rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu;

2. art. 15 w zw. z art. 7 w zw. z art 77 § 1 w zw. art 80 k.p.a. poprzez brak samodzielnego zweryfikowania całokształtu okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy, a w szczególności pominięcie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2021r. (znak: SKO 4133/26/11), które potwierdziło wadliwość postępowania egzekucyjnego;

3) art 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. art 18 u.p.e.a. poprzez brak skonkretyzowania, który dokładnie punkt art. 59 § 1 u.p.e.a. uniemożliwia umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Dodatkowo – na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. – wniesiono o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 02.02.2022r. (E 4133/34/21) w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do okoliczności w zakresie: braku podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, sposobu naliczania odsetek w tytule egzekucyjnym, kwestii prowadzenia postępowania po wstrzymaniu decyzji wymiarowej.

8.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

9.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2022r. poz 329; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.

9.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

9 .3. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.

9.4. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarga, a w szczególności jej pierwszy zarzut, oparta jest na błędnym założeniu, że wykonalności podlega tylko decyzja prawomocna. Natomiast zaskarżenie decyzji powoduje – zdaniem Skarżącej – że obowiązek nie istnieje.

Są to twierdzenia oczywiście niezasadne, nie mające oparcia w żadnym z przepisów prawa.

Wykonaniu podlegają decyzje ostateczne (w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 128 O.p.), tzn. decyzje organu II instancji oraz decyzje organu I instancji, od których nie wniesiono odwołania. Czasami wykonaniu podlegają również decyzje nieostateczne, w szczególności gdy nadano im rygor natychmiastowej wykonalności lub gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 k.p.a.).

O błędności twierdzeń Skarżącej, że wykonalności podlega tylko decyzja prawomocna, a zaskarżenie decyzji do sądu administracyjnego powoduje, że obowiązek nie istnieje, świadczą chociażby przepisy art. 61 § 2 i § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z ich brzmieniem, w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania.

Gdyby – jak twierdzi Skarżąca – decyzja nieprawomocna nie podlegała wykonaniu ten przepis byłby zbędny, nie byłoby potrzeby wstrzymywania decyzji, skoro ona jeszcze na tym etapie – według Skarżącej – nie podlega wykonaniu.

Tym bardziej, gdyby zaskarżenie decyzji do Sądu powodowało, że obowiązek [wynikający z decyzji] nie istnieje, nie byłoby potrzeby wydawania postanowienia o wstrzymywaniu wykonalności decyzji, z której wynika obowiązek który nie istnieje.

Zakładając zatem postulat racjonalności ustawodawcy, który zakłada m.in., że żaden przepis prawa (a nawet fragment przepisu prawa) nie jest zbędny, należy uznać, że skoro ustawodawca przewidział w razie wniesienia skargi na decyzję ostateczną możliwość wstrzymania jej wykonania, to przyjąć należy, że wniesienie skargi nie powoduje samo w sobie, że decyzja (jako nieprawomocna) nie podlega wykonaniu. Tym bardziej – wniesienie skargi nie powoduje, że obowiązek wynikający z decyzji "nie istnieje".

W tym miejscu należy również zauważyć, że nieprawdziwe jest twierdzenie skargi, że SKO we Wrocławiu w załączonym do skargi postanowieniu z dnia 2 lutego 2022r. "wskazało na wątpliwości w przedmiocie możliwości prowadzenia postepowania egzekucyjnego, kiedy Spółka zaskarżyła decyzję wymiarową".

Postanowienie to uchyla postanowienie organu I instancji (wierzyciela) w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Ma ono pięć stron, przy czym stanowisko Kolegium zawarte jest de facto na dwóch stronach postanowienia, w tym również zawarte jest szerokie przytoczenie treści przepisów prawa. Po tym przytoczeniu przepisów prawa Organ wskazuje na sporne zagadnienia, w ramach których relacjonuje stanowiska strony i organu I instancji. Następnie wskazuje na uchybienia w toku postepowania I instancji i czyni wskazówki co do ponownego postępowania.

W żadnym miejscu SKO nie rozstrzyga jednak kwestii merytorycznych, nie wyraża swojego stanowiska w spornych kwestiach. Co najwyżej przytacza stanowiska stron (w tym wątpliwości Spółki). Nie oznacza to jednak – wbrew sugestiom zawartym w niniejszej skardze – że SKO we Wrocławiu "wskazało na wątpliwości w przedmiocie możliwości prowadzenia postepowania egzekucyjnego, kiedy Spółka zaskarżyła decyzję wymiarową".

Świadczy o tym dobitnie ostatnie zdanie uzasadnienia ww. postanowienia, które brzmi: "Z uwagi na kasacyjny charakter rozstrzygnięcia Kolegium nie odniosło się do zarzutów zawartych w zażaleniu".

W tym zakresie należy również zauważyć, że brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić – jak czyni to Skarżąca – że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 61 § 2 p.p.s.a. powoduje uchylenie wynikających z niej skutków (obowiązków) i to z mocą wsteczną (ex tunc).

Stanowisko to stoi w oczywistej sprzeczności z brzmieniem art. 58 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne.

W podsumowaniu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia postepowania zawarta w przepisie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tzn. nie zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych.

9.5. Zupełnie błędne są zarzuty Skarżącej, że w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu – Spółce odpisu tytułu wykonawczego.

Po pierwsze wskazać należy, że Skarżąca nie rozróżnia pojęć "postępowanie egzekucyjne" oraz "egzekucja administracyjna". Są to dwa różne terminy.

Jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym (a tak jest w niniejszej sprawie) wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu (art. 26 § 3a pkt 1 u.p.e.a.).

Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego;

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego;

3) podpisania protokołu zajęcia ruchomości przez pracownika obsługującego organ egzekucyjny, jeżeli to podpisanie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego;

4) wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji z nieruchomości lub złożenia wniosku o wpis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości do zbioru dokumentów, jeżeli ten wpis lub to złożenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W praktyce najczęściej wygląda to tak, że organ egzekucyjny dokonując pierwszej czynności egzekucyjnej (np. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego) wysyła do banku (dłużnika zajętej wierzytelności) zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego (wierzytelności), natomiast do strony (zobowiązanego) – ww. zawiadomienie oraz odpis tytułu wykonawczego. W praktyce wszczęcie egzekucji następuje z chwilą odbioru korespondencji przez pierwszego z ww. adresatów. Nawet jeśli pierwszy korespondencję odbierze bank (dłużnik zajętej wierzytelności), a zobowiązany kilka dni później, nie oznacza to wadliwości egzekucji. Ww. przepis wyraźnie bowiem wskazuje, że wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (podkreślenie Sądu).

Jak zatem wynika z brzmienia ww. przepisu, kolejność podejmowanych czynności – wbrew twierdzeniom skargi – nie ma znaczenia. Wszczęcie egzekucji następuje w razie zaistnienia jednego z czterech ww. przypadków, z chwilą gdy nastąpi pierwszy z nich (podkreślenie Sądu).

W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został niewątpliwie doręczony Spółce w dniu 04.08.2021r. zatem zarzut nieważności postępowania jest niezasadny.

Natomiast przytoczony w treści skargi wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2012r., II SA/Kr 1228/12 zapadł w odmiennym stanie faktycznym. Dotyczy skuteczności (a właściwie – braku skuteczności) pełnomocnictwa złożonego na dwa lata przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zatem posługiwanie się wyrwanymi z kontekstu stwierdzeniami z tego wyroku nie może zasługiwać na uwzględnienie.

Nieistotne w tym zakresie są również uchybienia w postanowieniu organu I instancji (Marszałek Województwa Dolnośląskiego) w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, które spowodowały uchylenie ww. postanowienia przez SKO. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne są odrębnym środkiem zaskarżenia w toku postepowania egzekucyjnego. Natomiast nawet uwzględnienie niektórych zarzutów (co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, ponieważ SKO uchyliło postanowienie organu I instancji do ponownego rozpatrzenia) nie powoduje w każdym przypadku konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego, a z takim postępowaniem mamy do czynienia w niniejszej skardze.

9.6. W niniejszej sprawie – wbrew twierdzeniom skargi – nie zachodzi również przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tzn. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

Jak podnosi się w literaturze (zob. P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021) tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., jeżeli nie zawiera któregokolwiek z elementów wymaganych w myśl tego przepisu. Podobnie zagraniczny tytuł wykonawczy winien zawierać elementy wymagane przez art. 102 u.w.p. Tytuł wykonawczy oraz zagraniczny tytuł wykonawczy spełniają wymagania określone w tych przepisach, jeżeli zawierają nieprawidłowe informacje albo jeżeli zostały podpisane przez nieuprawnione osoby. Błędy w tytule wykonawczym dotyczące podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku nie stanowią przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

W szczególności zauważyć należy, że tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie zawiera oznaczenie rodzaju należności pieniężnej jako: "Opłata za korzystanie ze środowiska. Odpady" (Część D, pole 2). Dodatkowo (Część D, pole 4 i 5) zawiera również oznaczenie numeru i daty decyzji jako podstawy prawnej ww. obowiązku. Zatem – zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, takie sformułowania zawarte w treści tytułu wykonawczego pozwalają na ścisłe i wyraźne (nie podlegające jakimkolwiek wątpliwościom) zidentyfikowanie obowiązku objętego danym tytułem wykonawczym. Strona posiada przecież ww. decyzję (została ona jej doręczona), zatem po doręczeniu jej również ww. tytułu wykonawczego jest w stanie w sposób nie podlegający jakiejkolwiek dyskusji przyporządkować dany tytuł wykonawczy do konkretnej decyzji.

Niezasadne są również zarzuty dotyczące nieprawidłowej podstawy prawnej zawartej w tytule wykonawczym. Wskazano w nim (Część D, pole 1) jako podstawy prawne: art. 281, art.284, art. 285 i art. 288 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Strona podnosi w tym zakresie na brak wskazania art. 293 ust. 1 p.o.ś.

Zdaniem Sądu wskazane podstawy prawne są wystarczające. Cokolwiek organ by nie zamieścił w tej pozycji tytułu wykonawczego, zawsze można wskazać jakąś jeszcze inną podstawę prawną, która nie została tam umieszczona. Tytuł spełnia w tym zakresie wymogi formalne, a ewentualne braki konkretnego przepisu (jak również nawet błędy w podstawie prawnej) w ocenie Sądu (co potwierdzają również wskazane poglądy doktryny) nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania.

Tytuł wykonawczy zawiera również (Część D1, pola 1, 2 i 3) wysokość należności pieniężnej, datę, od której nalicza się odsetki oraz kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.

W tym zakresie tytuł wykonawczy spełnia zatem również wymogi formalne (podkreślenie sądu).

Jak zaś słusznie zauważył Organ, na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Skoro organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, tym bardziej (wnioskowanie a fortiori) nie jest uprawniony do badania kwot tychże zobowiązań lub należności ubocznych (odsetek). W tym miejscu należy jednak wskazać, że równolegle toczy się postepowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Jeśli w tym postępowaniu (w którym organem I instancji jest wierzyciel – Marszałek Województwa Dolnośląskiego) zapadnie postanowienie ostateczne, może ono stanowić ewentualną podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, np. w części. Natomiast organ egzekucyjny nie może samodzielnie (bez wniosku wierzyciela) rozstrzygać tej kwestii, w szczególności jeśli w tym zakresie (odsetek) toczy się odrębne postępowanie przed wierzycielem jako organem I instancji.

Na marginesie wskazać należy, że również wyrok NSA z dnia 3 listopada 2020r., II FSK 1750/18, przytoczony w tym zakresie w treści skargi dotyczy właśnie postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a nie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

9.7. Odnośnie drugiego zarzutu skargi zauważyć należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest realizowana przede wszystkim przez przepisy dotyczące postępowania dowodowego, zwłaszcza przez art. 77 § 1 k.p.a. nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, oraz art. 80 k.p.a. nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego.

Organy uczyniły zadość ww. zasadom, natomiast sam fakt, że podjęte rozstrzygnięcia nie są zgodne z oczekiwaniem Skarżącej, nie świadczy jeszcze, że organy naruszyły ww. przepisy postępowania.

Z kolei wydane przez SKO we Wrocławiu postanowienie z dnia 2 lutego 2022r. uchylające postanowienie organu I instancji w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, na które powołuje Skarżąca w treści skargi, nie ma żadnego wpływu na rozstrzyganie w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie podzieliło ono żadnych twierdzeń Spółki. Uchyliło ono jedynie postanowienie organu I instancji (wierzyciela) w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, wskazało uchybienia w toku postepowania I instancji i poczyniło wskazówki co do ponownego postępowania. W żadnym zakresie SKO nie wypowiadało się jednak merytorycznie co do stanowiska organu I instancji lub Spółki, a wręcz zaznaczyło, że: "Z uwagi na kasacyjny charakter rozstrzygnięcia Kolegium nie odniosło się do zarzutów zawartych w zażaleniu".

Natomiast postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2021r., znak: SKO 4133/26/11 (karta 138 akt administracyjnych), wbrew zarzutowi nr 2 skargi, w żaden sposób nie potwierdziło wadliwość postępowania egzekucyjnego. Dotyczy ono bowiem wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 61 § 2 p.p.s.a. Zatem w żaden sposób nie odnosi się do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

9.8. Wbrew trzeciemu zarzutowi skargi wydane postanowienia zawierają wszystkie, wymienione w art. 124 k.p.a., wymagane elementy, które powinno zawierać wydane postanowienie.

Zupełnie niezrozumiały jest natomiast zarzut braku skonkretyzowania przez organy, który dokładnie punkt art. 59 § 1 u.p.e.a. uniemożliwia umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W tym przepisie nie chodzi o wskazanie podstawy (punktu), który uniemożliwia umorzenie postępowania, ale – odwrotnie, wskazanie chociaż jednej podstawy (punktu), która nakazuje umorzenie postępowania (o czym świadczy sformułowanie "umarza się").

Strona w swoim wniosku wskazała na art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Organy obydwu instancji prawidłowo – zdaniem Sądu – wykazały, że te przesłanki nie zachodzą w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu nie zachodzą również żadne inne przesłanki nakazujące umorzenie postępowanie egzekucyjnego w niniejszej sprawie.

9.9. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.