Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 908/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie asesor WSA Agnieszka Miernik asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nadanie stopnia doktora habilitowanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] odmawiającą zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. o nadaniu dr J. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie nauk [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wysłuchaniu opinii recenzentów Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciwko uchyleniu decyzji o odmowie zatwierdzenia wymienionej uchwały - za uchyleniem decyzji oddano 3 głosy, przeciw 28 głosów, 6 uczestników posiedzenia wstrzymało się od głosu. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, w głosowaniu tajnym jednogłośnie (11 głosami) postanowiło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Ocena dokonana przez Sekcję wskazywała, że argumenty podniesione przez dr J. K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozwalały na uznanie, iż habilitant spełnił wymagania określone w art. 14 i 15 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. Przedstawione w postępowaniu odwoławczym opinie dwóch recenzentów były negatywne, wskazywały na brak wystarczających podstaw do nadania habilitantowi stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz podtrzymywały główne zarzuty dotyczące dorobku naukowego oraz rozprawy habilitacyjnej. Odnosząc się do zarzutów wniosku odwoławczego, negującego brak wiedzy habilitanta w sferze [...], Centralna Komisja podniosła, że odwołujący się wykazywał poważne braki w zakresie literatury przedmiotu. Jego wykład [...] nie był oryginalny, został bowiem oparty w głównej mierze na dostępnych w języku polskim opracowaniach innych badaczy oraz nie uwzględniał pogłębionych analiz klasycznych pozycji [...], jak też nie zawierał odniesień do obcojęzycznej bogatej literatury przedmiotu. Habilitant "nie poradził sobie z pojęciami [...]", a w przeprowadzonej analizie nie ustrzegł się poważnych błędów. Z tych względów nie było możliwe uwzględnienie zarzutów odwołania. Zdaniem Centralnej Komisji, ustalenia dokonane w postępowaniu odwoławczym potwierdziły jednoznacznie, że rozprawa habilitacyjna dr J. K. nie wniosła nowych ustaleń w zakresie wiedzy o [...], ani nie poszerzyła o nowe ustalenia wiedzy o [...].

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez dr J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono zarzut, iż jednym z dwóch recenzentów powołanych przez Centralną Komisję w sprawie oceny dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej skarżącego był jego bezpośredni przełożony w [...] Szkole [...] w L., co stanowi naruszenie prawa. Wydanie opinii przez przełożonego habilitanta powodowało jej nieobiektywność i mogło w istotny sposób wpłynąć na stanowisko Centralnej Komisji. Organ orzekający pominął ocenę dorobku skarżącego i rozprawy habilitacyjnej dokonaną przez recenzentów przewodu habilitacyjnego, a ponadto obecność recenzentów na obradach Centralnej Komisji mogłaby dostarczyć argumentów za zatwierdzeniem kolokwium. Zdaniem skarżącego, podważanie decyzji Wydziału [...] o nadaniu stopnia naukowego narusza autonomię naukową i autorytet uczelni.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie oraz wskazała na niezasadność zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 333/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu było uznanie, iż w zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji nie odniesiono się do stanowiska Rady Wydziału, a stanowisko Komisji przedstawiono tak, jakby przedmiotem postępowania przed jej organami było samodzielne rozstrzygnięcie o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, a nie jedynie jego zatwierdzenie albo odmowa zatwierdzenia uchwały podjętej przez Radę Wydziału. Natomiast proces zatwierdzenia takiej uchwały nie mógł odbyć się z pominięciem szczegółowego odniesienia się do pozytywnej uchwały Rady Wydziału i recenzji dorobku naukowego oraz rozprawy habilitacyjnej. Sąd zakwestionował również prawidłowość podjęcia na posiedzeniu w dniu 1 i 2 kwietnia 2003 r. uchwały Sekcji, co skutkowało naruszeniem § 7 ust. 1 Statutu Centralnej Komisji, a w dalszej kolejności rzutowało na prawidłowość rozpoznania sprawy przez Centralną Komisję. Ponadto, recenzenci w przewodzie habilitacyjnym nie uczestniczyli w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony, co z kolei powodowało naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Także protokoły znajdujące się w aktach administracyjnych były zbyt ogólnikowe i nie wskazywały jakie uwagi zgłosiły poszczególne osoby, przez co nie odpowiadały wymogom stawianym przez art. 68 § 1 k.p.a. Sąd dopatrzył się również w postępowaniu Centralnej Komisji naruszenia ustawowych terminów rozpoznania sprawy zatwierdzania uchwały Rady Wydziału oraz rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r.

Wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od powyższego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt OSK 909/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku, Sąd II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 2 ww. ustawy recenzenci w przewodzie habilitacyjnym mogą brać udział na prawach strony wyłącznie w postępowaniu przed Centralną Komisją prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził o prawidłowości podjęcia uchwały przez Sekcję [...] na posiedzeniu w dniu 1 i 2 kwietnia 2003 r. oraz protokołów z posiedzeń organów Centralnej Komisji.

Pismem z dnia 20 czerwca 2006 r. dr J. K. wniósł o ustalenie, czy recenzentom Rady Wydziału zostały doręczone zawiadomienia o terminie posiedzenia Sekcji [...] w sprawie zatwierdzenia nadanego skarżącemu przez Radę Wydziału [...] stopnia naukowego doktora habilitowanego, bowiem według jego wiedzy zawiadomienie nie dotarło do recenzentów, a ich obecność na określonym etapie postępowania mogłaby wpłynąć na dyskusję naukową i motywację Rady Wydziału w zakresie pozytywnego przyjęcia kolokwium i dorobku naukowego. Ponadto, skarżący wskazał na trafność tych ustaleń uchylonego wyroku z dnia 29 kwietnia 2005 r., których skarga kasacyjna nie obejmowała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu skargi dr J. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2004 r. zważył co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Na wstępnie należy wskazać, że poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu pozostają kwestie dotyczące prawidłowości prowadzonego postępowania przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. o nadaniu dr J. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie nauk [...], co do których wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. Ponadto Sąd jest uprawniony jedynie do oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez Centralną Komisję, przestrzegania w tym postępowaniu wymaganych reguł proceduralnych, zaś nie może dokonywać merytorycznej oceny dorobku naukowego habilitanta, wartości pracy habilitacyjnej oraz recenzji przedstawionych w toku postępowania.

W rozpoznawanej sprawie przewód habilitacyjny został rozpoczęty pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). Przepis art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (D. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) stanowi, że przewody doktorskie i habilitacyjne niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.

Podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia naukowego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowe postępowanie zostało ukształtowane przepisami ww. ustawy oraz postanowieniami Statutu Centralnej Komisji w zakresie objętym delegacją zawartą w art. 34 ust. 5 tej ustawy. "Odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a. ma zatem na celu zapewnienie jedynie podstawowych rygorów proceduralnych, niezbędnych do należytego załatwienia sprawy i zachowania uprawnień stron. Należy mieć również mieć na uwadze, że ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w przepisach k.p.a., które jak już wskazano stosuje się tylko w zakresie nie uregulowanym w ustawie i tylko odpowiednio (patrz wyrok NSA z dnia 17 października 2001 r., sygn. akt I SA 2329/00- publik. LEX nr 54203).

Oceniając zaskarżoną decyzję w tym kontekście, nie można jej zarzucić naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji został zgromadzony w sposób zgodny z prawem, a jego ocena przedstawiona przez Komisję nie uzasadnia twierdzenia, że naruszone zostały przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, należy uznać, że recenzentom Rady Wydziału umożliwiono wzięcie udziału w posiedzeniu Sekcji w dniach 13-14 stycznia 2004 r. Jak wynika z akt sprawy, w protokole z posiedzenia Sekcji zawarto zapis, że "recenzenci Rady Wydziału nie skorzystali z zaproszenia do udziału w dyskusji dotyczącej tego odwołania". Z pisma Centralnej Komisji z dnia 16 sierpnia 2006 r. wniesionego na skutek zobowiązania Sądu wynika, iż do recenzentów przewodu habilitacyjnego prof. H. S., prof. S. F., prof. J. M. i prof. R. T. wysłano zaproszenia listem poleconym, zaś Poczta nie zwróciła przesyłki jako niedoręczonej. Ponadto Biuro Centralnej Komisji telefonicznie potwierdzało udziału w posiedzeniu zaproszonych gości. Centralna Komisja zwróciła się także do wymienionych recenzentów o potwierdzenie, czy otrzymali zaproszenie na posiedzenie Sekcji. Na zapytanie odpowiedzi udzielił prof. R. T. informując, że był powiadomiony o terminie posiedzenia Sekcji w dniach 13-14 stycznia 2004 r. Brak negatywnych odpowiedzi od pozostałych recenzentów wskazuje, iż również oni nie kwestionują tego faktu. Przepis art. 17 ust. 2 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych należy rozumieć w ten sposób, że stanowi on uprawnienie recenzentów do uczestniczenia w postępowaniu, nie zaś ich obowiązek. Dlatego też, nieobecność na posiedzeniu powiadomionego o jego terminie recenzenta, który nie wystąpił o zmianę terminu posiedzenia, nie stanowi przeszkody w rozpatrzeniu sprawy.

Należy zgodzić się z argumentacją organu wskazaną w odpowiedzi na skargę, iż ustawa o tytule i stopniach naukowych nie przewiduje ograniczeń w zakresie doboru recenzentów względu na miejsce ich zatrudnienia, a jedynymi kryterium właściwego doboru są kompetencje merytoryczne w zakresie danej dyscypliny nauki. Skarżący podniósł, iż powołany w postępowaniu recenzent dr hab. Z. R. prof. Uniwersytetu [...] jest również kierownikiem Katedry [...] w [...] Szkole [...] w L. Skarżący, za zgodą dziekana macierzystej uczelni, na podstawie umowy o dzieło podjął zatrudnienie przy kierowanej przez wymienionego recenzenta katedrze. Wydaną przez prof. Z. R. jako bezpośredniego przełożonego skarżącego w [...] negatywną opinię można potraktować jako nieobiektywną, a podjęcie się recenzji jako niezgodną z zasadami prawa. Tego poglądu Sąd nie podziela. Trzeba mieć na uwadze, że niejednokrotnie w danej dyscyplinie naukowej, osób posiadających wiedzę merytoryczną do wydania opinii w przedmiocie dorobku naukowego i wartości pracy habilitacyjne jest niewielu i podejmują oni zatrudnienie w różnych formach na wielu uczelniach. Wobec tego częstym, czy też niejednokrotnie nieuniknionym, jest 'wystąpienie pomiędzy recenzentem a ocenianym wzajemnych zależności na różnych płaszczyznach. Zasadniczym kryterium doboru recenzenta powinny być jego kwalifikacje. Opinia recenzenta nie wiąże organu orzekającego, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ - nie zaś recenzent -rozstrzyga sprawę. Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, iż negatywną opinia prof. Z. R. należałoby postrzegać jako nieobiektywną, to wobec wydania zdecydowanie negatywnej opinii drugiego z recenzentów, dla końcowego rozstrzygnięcia nie miałoby to istotnego znaczenia.

Dodatkowo należy wskazać, iż niezachowanie przez Centralną Komisję ustawowego terminu załatwienia sprawy nie świadczy o wadliwości podjętej decyzji. W przypadku przewlekłości postępowania, stronie służą określone środki prawne, takie jak skarga do Sądu na bezczynność organu. Nie można uznać, że przewlekłość postępowania miała wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.