Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 311/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Joanna Runge - Lissowska Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Sandomierz od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 732/05 w sprawie ze skargi Zarządu Miasta Sandomierza na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 28 września 2000 r. nr GN.VI-7224/86/00 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 28 września 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 732/05 oddalił skargę Gminy Miasto Sandomierz na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 28 września 2000 r., nr GN-VI-7724/86/00 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w toku długoletniego postępowania zwrotowego. Prawidłowo też organy zastosowały odnośne przepisy /art. 136 - 141/ ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) jako podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Bezsporną bowiem jest okoliczność, że aktem notarialnym - umową sprzedaży z 17. 07. 1974 r., Rep. A Nr 2317/74, Skarb Państwa nabył w trybie i na zasadach określonych w art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64/ od B. i S. małż. F. nieruchomość stanowiącą ich własność położoną w Sandomierzu przy ul. [...], a oznaczoną nr parc. [...] o pow. 82 m2 pod budowę dojścia pieszego i dojazdu dla wózków dziecięcych do Przychodni Zdrowia. Z treści aktu notarialnego wynika, iż strony przedłożyły mapę sytuacyjną wpisaną do składnicy geodezyjnej w dn. 14.03.1973 r. za Nr [...] z oznaczeniami przedmiotowej nieruchomości oraz prawomocną decyzję Prezydium P.R.N. w Sandomierzu z dnia 6.09.1973 r., Nr GTK. [...] o zatwierdzeniu ogólnego planu zagospodarowania terenu inwestycji, z której wynika, że zatwierdzono zagospodarowanie terenu sektora [...] na starym Mieście w Sandomierzu: zaprojektowane dojścia pieszego i dla wózków dziecięcych do budynku Przychodni Dziecięcej od ul. [...].

Bezsporną jest również okoliczność, że skonkretyzowany w umowie notarialnej cel nabycia przedmiotowej nieruchomości "budowa dojścia pieszego i dojazdu dla wózków dziecięcych do Przychodni Zdrowia..." nigdy nie został zrealizowany. Natomiast objęty przedmiotową umową budynek istniejący w dacie jej zawarcia na przedmiotowej działce, został rozbudowany, nadbudowany i włączony w większą całość wzniesionego na sąsiedniej działce budynku administracyjno - biurowego.

W toku długoletniego postępowania administracyjnego o zwrot przedmiotowej nieruchomości wiele aspektów tej sprawy i pojawiających się wątków zostało wyjaśnionych. Trzykrotnie sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednakże już w uzasadnieniu wyroku z dnia 14.06.1994 r. uchylającego decyzję odmawiającą zwrotu, wydaną z upoważnienia Wojewody Tarnobrzeskiego przez Geodetę Wojewódzkiego i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Sandomierzu, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie analizując tryb i cel nabycia przedmiotowej nieruchomości stwierdził, iż w akcie notarialnym został on sprecyzowany wystarczająco jasno i jednoznacznie. Zaś brak realizacji celu stwarza po stronie organu orzekającego obowiązek wydania pozytywnej decyzji o zwrocie nieruchomości na podstawie art. 69 ust. l ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

WSA w Krakowie uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § l k.p.a. Organy prowadzące postępowanie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o analizę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dotyczącym zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

I/ Stosownie do postanowień art. 136 ust. 3 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracyjne podstawową materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest obowiązany ustalić czy przesłanka ta zaistniała. Stwierdzenie istnienia przesłanki zbędności uzasadnia wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości. Jednakże kluczowym zagadnieniem w sprawie o zwrot nieruchomości jest kwestia celu wywłaszczenia, gdyż to właśnie konkretny cel na potrzeby którego wywłaszczono nieruchomość podlega ocenie czy został on zrealizowany, czy też nieruchomość stała się dlań zbędna.

II/ Cel wywłaszczenia należy przy tym interpretować bardzo ściśle, stosownie do treści art. 136 ust. l u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten statuuje podstawową zasadę prawa wywłaszczeniowego, obowiązującą już pod rządami ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wprowadzoną przepisem /art. 47 ust.4/ stanowiącą gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nieruchomości nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej ratio legis, np. do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywania ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być realizowane w inny sposób, jak przez odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, (por. T. Woś, "Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości", Warszawa 2004 str. 171 i n.)

III/ Zaś przy ocenie zbędności należy się kierować jej ustawową definicją zawartą w treści przepisu art. 137 ust. l u.g.n., który w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy I i II instancji stanowił, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel nie został zrealizowany. Konfrontując ów zdefiniowany cel wywłaszczenia, ze stanem rzeczywistym nieruchomości, w jakim znajdowała się ona w dacie złożenia wniosku o jej zwrot i ze stanem prawnym (art. 137 ust. l pkt 1 i 2 u.g.n.) można dopiero dokonać oceny, czy nieruchomość stała się dlań zbędna.

IV) Przedmiotowa nieruchomość, co jest bezsporne - została nabyta w dniu 17.07.1974 r. w trybie i na zasadach określonych w art.6 ustawy z 12.03. 1958 r., o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W umowie tej cel nabycia nieruchomości został w sposób precyzyjny określony. Paragraf 2 umowy postanawia, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest "pod budowę dojścia pieszego i dojazdu dla wózków dziecięcych do Przychodni Zdrowia" Cel ten jest również tak samo określony w decyzji o lokalizacji inwestycji z 6.09.1973 r., [...], na którą to powołuje się skarżący. Cel wywłaszczenia określony w akcie notarialnym przez swoją jednoznaczność i jasność nie wymagał ani dodatkowych ustaleń (dookreślenia) ani interpretacji. Również oczywistym jest fakt, że nigdy, mimo upływu 30 lat od daty wywłaszczenia cel ten nie został zrealizowany. W tej sytuacji wobec istnienia przesłanki zbędności trafnie Starosta Sandomierski orzekł o zwrocie przedmiotowej nieruchomości poprzednim właścicielom i ich spadkobiercom stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 139 u.g.n. statuującym zasadę, że wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu.

V/ Trafnie organ odwoławczy odpiera zarzut skarżącego dotyczący nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego przez poprzestaniu na przyjęciu wielkości wywłaszczonej działki wprost z aktu notarialnego zamiast dokonywać własnych ustaleń w tym zakresie. Sprawa o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi bowiem kontynuacji postępowania wywłaszczeniowego (por. wyrok NSA z 21.12.1989 r., IV SA 904/89, ONSA 1/1990, poz. 12/. W postępowaniu o zwrot nieruchomości nie bada się legalności decyzji wywłaszczeniowej, ani umowy sprzedaży zawartej w formie prawem przewidzianej. Z umowy notarialnej zaś wynika, jak już wyżej powiedziano, że przedmiotowa nieruchomość ozn. nr dz. [...] o pow. 82 m2 stanowiła własność sprzedających ją małż. F., co potwierdzają dołączone do aktu notarialnego omówione wyżej dokumenty dot. przedmiotowej działki, która w dacie umowy sprzedaży nie miała urządzonej księgi wieczystej. Prawidłowość dokumentów na podstawie, których Skarb Państwa nabył nieruchomość/ a tym samym badanie legalności umowy nie podlega badaniu w postępowaniu zwrotowym. Postępowanie o zwrot nieruchomości ma na celu restytucję jej stanu prawnego z okresu przed wywłaszczeniem nieruchomości oraz rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu orzeczonego odszkodowania stosownie do treści postanowień art.140 u.g.n.

VI) Wskazane przez skarżącego uchybienie polegające na podaniu w zaskarżonej decyzji nieaktualnego oznaczenia konta Gminy Sandomierz nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia, co do istoty w sprawie.

Skargą kasacyjną z dnia 30 stycznia 2006 r. Gminy Miasto Sandomierz zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- naruszenie art. 145 § l pkt. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § l pkt 5 kpa, poprzez ich niezastosowanie,

- naruszenie art. 145 § l pkt. l lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § l pkt. 5 kpa, poprzez ich niezastosowanie,

- naruszenie art. 134 § l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

2) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. l ustawy z 27 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżony wyrok narusza przepis art. 145 § l pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd powinien uwzględnić skargę i stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § l pkt. 5 k.p.a. - decyzja była niewykonalna w dniu wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Zarówno w skardze z dnia 27.10.2000 r., jak i na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący wskazywał na niewykonalność decyzji o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej oraz fakt ten podnosił od początku postępowania administracyjnego w tej sprawie. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, stan prawny i faktyczny przedmiotowej nieruchomości jest następujący:

Skarb Państwa Urząd Miejski w Sandomierzu w 1974 roku nabył w trybie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości od małż. F. działkę Nr [...] o pow. 82 m2 zabudowaną budynkiem usługowo mieszkalnym, parterowym o danych: powierzchnia zabudowy - 54,70 m2, powierzchnia użytkowa - 39,50 m2, kubatura - 225 m3. Na nieruchomości tej Skarb Państwa w latach 1974—75 poczynił nakłady na zabezpieczenie posadowienia oraz rozbudowę istniejącego budynku. W wyniku tych prac na działce wywłaszczonej Nr [...] oraz na działce sąsiedniej nr [...] powstał jeden budynek administracyjny dwupiętrowy, z poddaszem. Dane tego budynku są następujące: powierzchnia do zabudowy - 124,80 m2, powierzchnia użytkowa nadziemia - 284,65 m2, kubatura - 1452 m3.

Budynek nowopowstały został usytuowany w ten sposób, że zajmuje 70 m2 działki Nr [...] (wywłaszczonej) i 54 m2 działki [...] (sąsiedniej o nieuregulowanym stanie prawnym). W aktach sprawy znajduje się dokumentacja techniczna nowego budynku oraz budynku wywłaszczonego obrazująca, w jakim układzie zmieniła się funkcja, konstrukcja a także cechy budynku. W wyniku wybudowania na działce wywłaszczonej i sąsiedniej nowego budynku administracyjnego powstał taki stan faktyczny, że zwrot nieruchomości jest niemożliwy, a decyzja w tym przedmiocie jest niewykonalna. W aktach sprawy znajduje się także inwentaryzacja budynku z naniesioną granicą geodezyjną działek - sporządzona dnia 22.08.1994 roku przez uprawnionego geodetę mgr inż. T. Malca, Nr ks. zam. 30/94. Przebieg granic między działkami [...] i [...] dzieli budynek praktycznie na połowę. Przebieg granicy na poszczególnych kondygnacjach jest taki, że klatka schodowa, stanowiąca jedną możliwą komunikację jest podzielona po połowie, poszczególne biegi klatki schodowej raz są na działce Nr [...], a raz na działce Nr x i żadna ze stron nie będzie mogła z niej korzystać. Granica działek przebiega również dzieląc niektóre pomieszczenia znajdujące się w budynku. Zwrot nieruchomości spowodowałby przegrodzenie klatki schodowej i kilku pomieszczeń i tym samym niemożliwość korzystania z pomieszczeń przez obu właścicieli. Cały budynek tworzy jedna budowlę powiązaną częściami wspólnymi to jest murami zewnętrznymi, dachem, komunikacją, instalacją wodno-kanalizacyjną, instalacją c.o., węzłami sanitarnymi. Jest to po prostu jeden budynek w zabudowie zwartej ul. [...] (na Starym Mieście w Sandomierzu ) i nie ma możliwości wydzielenia części budynku według granicy geodezyjnej działek nr [...] i [...]. (operaty szacunkowe rzeczoznawców majątkowych: St. Biernata z listopada -grudnia 1999 r. i J. Kisiel z 10.06.1997 r. znajdujące się w aktach sprawy). Wzniesiony budynek stał się częściami składowymi sąsiednich działek, lecz żadna z tych części nie nadaje się do odrębnego korzystania, a wręcz jest niemożliwa do objęcia w posiadanie. Taki stan faktyczny i prawny wywłaszczonej nieruchomości istniejący od 1974 r. do chwili obecnej powoduje, że decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, co stanowi przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 5 kpa, a Sąd przepisu tego nie zastosował. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd w jednym zdaniu stwierdza, że w sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § l kpa, nie uzasadniając tego stanowiska i w ogóle nie odnosząc się do argumentacji skarżącego wskazującej, że decyzja jest niewykonalna.

Zgodnie z art. 139 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. Ani organy administracji orzekające w sprawie ani WSA nie wskazały jak faktycznie taki zwrot nieruchomości zabudowanej częścią budynku, który według granicy geodezyjnej nie da się podzielić, ma nastąpić. Decyzja o zwrocie przenosi własność. Gmina nie będzie w stanie tej decyzji wykonać i wprowadzić wnioskodawców w posiadanie - brak dostępu na I i II piętro budynku, gdyż schody zaczynają się w części budynku będącej częścią składową sąsiedniej działki Nr [...]. Również organ egzekucyjny nie będzie mógł wykonać decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Zaskarżony wyrok narusza także art. 145 § l pkt. l lit b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § l pkt. 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez Sąd tych przepisów postępowania, podczas gdy z treści skargi oraz dołączonych dowodów wynika, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nieznane organom wydającym decyzję, a stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tej podstawie, że nie został zrealizowany cel wywłaszczenia - to jest wybudowanie dojścia pieszego i dojazdu do wózków dziecięcych do przychodni zdrowia. Tymczasem w akcie notarialnym nabycia nieruchomości jako cel nabycia powołana jest również decyzja Prezydium PRN w Sandomierzu z dnia 6.09.1973 r. Nr [...] o zatwierdzeniu ogólnego planu zagospodarowania inwestycji, z której to decyzji wynika rzeczywisty cel wywłaszczenia nieruchomości. Decyzję udało się odnaleźć dopiero w 2000 roku i wraz z planem zagospodarowania i projektami technicznymi została przedłożona w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Powyższą decyzją, powołaną w akcie nabycia nieruchomości, zatwierdzono zagospodarowanie terenu sektora Nr [...] na Starym Mieście w Sandomierzu, w tym zaprojektowano dojście piesze i dla wózków dziecięcych do budynku przychodni zdrowia od ul. [...], a nie od ulicy [...], gdzie położona była wywłaszczona nieruchomość. Jak wynika z zatwierdzonego projektu zagospodarowania, od strony dawnej ul. [...] (obecnie [...]) zaprojektowany został budynek administracyjny (Nr [...]), a dojście piesze i dojazd do wózków zaprojektowane zostało na części wywłaszczonej nieruchomości położonej między ulicą - [...] a projektowanym budynkiem administracyjnym. Szczegółowe ustalenia zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, ustalone decyzją powołaną jako podstawa i cel nabycia nieruchomości w akcie notarialnym, zostało w pełni zrealizowane. Realizacja celu wywłaszczenia tak jak to ściśle przyjmuje Sąd Administracyjny, to jest budowa dojścia i dojazdu do przychodni zdrowia od ul. [...] ( [...]) na działce [...] w ogóle nie byłaby możliwa, gdyż byłaby sprzeczna z zatwierdzonym planem zagospodarowania inwestycji.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył również przepis art. 134 § l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgromadzony w sprawie materiał jest bardzo obszerny, sprawa już wcześniej była trzykrotnie rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny i na podstawie materiału sprawy Sąd powinien ustalić, że nie istnieje faktyczna możliwość zwrotu nieruchomości oraz istnieją podstawy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd zagadnienie to pomija i nie wypowiada się co do materiału sprawy w tym przedmiocie. Zarzucone uchybienia wymienionym wcześniej przepisom postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zastosowanie tych przepisów przez Sąd skutkowałoby uwzględnieniem skargi, stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji o zwrocie nieruchomości ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skutkiem naruszenia przepisów postępowania jest naruszenie w zaskarżonym wyroku prawa materialnego to jest art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. l pkt. l i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. P. wniosła o jej oddalenie, stwierdzając, że wszelkie działania podejmowane przez Miasto Sandomierz mają na celu wyłącznie przedłużanie sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymogom, niemniej podniesionych w niej zarzutów nie można uznać za usprawiedliwione.

Zarzut naruszenia art. 145 § l pkt. 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § l pkt 5 kpa, poprzez ich niezastosowanie jest nietrafny. Art. 139 u.g.n. stanowi, że nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. Unormowanie to oznacza, że żądający zwrotu nieruchomości nie może żądać przywrócenia jej do stanu faktycznego sprzed wywłaszczenia, a nawet odłączenia części składowych, zwiększających wartość nieruchomości w stosunku do wartości sprzed wywłaszczenia. W takiej sytuacji następuje rozliczenie zwracanej kwoty odszkodowania w trybie art. 140 ust. 3 u.g.n. Ponadto dodać należy, że podział nieruchomości nie budził wątpliwości biegłych Wł. Gurdaka i St. Biernata.

Zarzut naruszenia art. 145 § l pkt. l lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § l pkt 5 kpa, poprzez ich niezastosowanie jest również bezzasadny. Na decyzję Prezydium PRN w Sandomierzu z dnia 6.09.1973 r. Nr [...] o zatwierdzeniu ogólnego planu zagospodarowania inwestycji, z której to decyzji ma rzekomo wynikać rzeczywisty cel wywłaszczenia nieruchomości powołuje się już NSA OZ w Lublinie w wyroku z 14 czerwca 1994 r., SA/Lu 1343/93 (s. 2 uzasadnienia), stwierdzając na tej podstawie, że cel nabycia przedmiotowej nieruchomości pod budowę dojścia pieszego i dojazdu dla wózków dziecięcych do Przychodni Zdrowia "sprecyzowany został wystarczająco jasno i jednoznacznie". W tej kwestii zarówno Sąd, jak i organy administracji są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku NSA, który nigdy nie został wzruszony (art. 153 p.p.s.a.).

Zarzut naruszenia art. 134 § l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest również chybiony. Przepis ten stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1) oraz, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Nigdzie Sąd I instancji nie wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy, ani też nie wydał orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej.

Wreszcie bezzasadne jest twierdzenie, że doszło do naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. l ustawy z 27 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skoro nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to takie twierdzenie jest lekko mówiąc gołosłowne, bo nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.