Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 189/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i par. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, , , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 446/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi L. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 9 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 23 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił L. W. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 9 marca 2018 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Podstawą prawną wydanego orzeczenia był art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.").

W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności wskazał, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

W ocenie Sądu jedynie lakoniczne stwierdzenie we wniosku, że zachodzi uzasadniona obawa, iż skarżącemu zostanie wyrządzona szkoda, poprzez umożliwienie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co może doprowadzić do zapaści finansowej skarżącego, bez przedłożenia jakichkolwiek dokumentów czy też przytoczenia argumentów i okoliczności potwierdzających tą możliwość, nie uzasadnia jeszcze wstrzymania wykonania postanowienia. Sąd zaznaczył, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia skarżącego powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o uwzględnienie zażalenia, zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie zaskarżonego postanowienia, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, co miało bezpośredni wpływ na treść postanowienia, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, pomimo iż wykonanie przedmiotowego postanowienia doprowadzi do znacznych, negatywnych skutków finansowych dla skarżącego, albowiem spowoduje jego całkowitą zapaść finansową, wszak organ może egzekwować w całości żądanie kwoty i pozbawić w chwili obecnej skarżącego środków do życia co będzie znaczną szkodą i pociągnie za sobą nieodwracalne skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob.: B. Dauter w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 528/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd przyjął, że skoro skarżący powołuje się na potencjalną szkodę majątkową, to do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej konieczne jest odniesienie wskazanych przez skarżącego okoliczności (wielkości zobowiązań) do jego sytuacji finansowej. Sytuacja ta jednak nie tylko nie została wystarczająco udokumentowana, ale nawet nie została dokładnie opisana we wniosku. Także akta sprawy nie zwierają niezbędnych do rekonstrukcji sytuacji finansowej skarżącego dokumentów źródłowych. Skarżący nie przedstawił dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę jego sytuacji majątkowej w odniesieniu do ustawowych kryteriów wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest bowiem odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego. Jak zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie nie było to możliwe ze względu na brak stosownych informacji i dokumentów przekazanych przez skarżącego.

Odnosząc się do argumentacji zażalenia wyjaśnić należy skarżącemu, że sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie do niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest bowiem ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie może oceniać prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia w aspekcie jego zgodności z prawem, do czego dąży skarżący w zażaleniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.