Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1678/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. L., L. L. i K. F. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zajętej pod drogą publiczną (gminną) – ul. [...].

Decyzja Ministra Rozwoju wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej.

Położona w [...] ulica [...] miała na dzień [...] grudnia 1998 r. status drogi publicznej - lokalnej miejskiej, do której to kategorii zaliczone została uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...]. Z dniem [...] stycznia 1999 r., stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872), stała się ona drogą gminną. Krańcowy fragment tej drogi, wedle ustaleń Ministra, zlokalizowany był m.in. na części objętej księga wieczystą nr [...] działki nr [...], oznaczonej na przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego [...] listopada 2014 r., mapie z projektem podziału tej działki, sporządzonej według stanu z dnia [...] grudnia 1998 r., jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] m2. Na ww. datę współwłaścicielami tej nieruchomości byli małżonkowie L. i A. L.. W skróconym opisie technicznym drogi, ujętym w urządzonej dla ul. [...] metryce drogi podano, że przebiega ona "od ul. [...] do ul. [...]". Projektowana działka nr [...] położona jest w pasie drogi ul. [...] zlokalizowanym za skrzyżowaniem z ul. [...].

Postępowanie o uregulowanie w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. stanu prawnego gruntu zajętego pod ww. drogę wszczęte zostało na wniosek Burmistrza Miasta [...] z [...] stycznia 2015 r. W efekcie przeprowadzenia, Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2017 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...], oceniając w oparciu m.in. o treść metryki drogi, że zlokalizowany na przedmiotowym gruncie fragment ul. [...] (od skrzyżowania z ulicą [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. nie miała charakteru drogi publicznej, ale stanowiła na tym odcinku w rzeczywistości drogę wewnętrzną.

W wyniku rozpoznania wniesionego od tej decyzji odwołania, Minister Rozwoju decyzją z [...] czerwca 2020 r. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności przedmiotowej nieruchomości.

Minister nie podzielił stanowiska organu wojewódzkiego jakoby nieruchomość objęta postępowaniem (stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych) nie wchodziła w pas drogowy drogi publicznej. Wskazywał mianowicie, że poza przywołanym wyżej opisem przebiegu drogi, metryka ul. [...] określa jej długość na [...] m. Zwarty w niej jest także załącznik graficzny, z którego bezspornie wynika, że ul. [...] kończy się za skrzyżowaniem z ul. [...], a na tym właśnie odcinku znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Potwierdzają to także wydruki z geoportalu znajdujące się w aktach wojewody. W tym stanie rzeczy ocenił, że z analizowanych dokumentów organ pierwszej instancji wywiódł błędne wnioski i tym samym nieprawidłowo ustalił, że na odcinku obejmującym działkę nr [...] ul. [...] nie posiadała statusu drogi publicznej. Sam stan zajęcia przedmiotowej działki na ww. datę drogą publiczną potwierdza mapa z projektem podziału nieruchomości przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, opatrzona adnotacją geodety uprawnionego, iż przedstawia stan na ww. datę. Minister wskazywał przy tym, odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, że, operat techniczny, sporządzony przez upoważnionego funkcjonariusza publicznego - geodetę, jako dokument urzędowy, o którym mowa w art. 76 k.p.a., korzysta z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym. Spełnione zostały zatem dwie z trzech wymienione w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przesłanki warunkujące regulację w tym trybie stanu prawnego nieruchomości: brak przynależnego do niej w dniu 31 grudnia 1998 r. tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz zajęcie jej drogą publiczną. Także trzecia z ujętych w tym przepisie przesłanek, dotycząca publicznoprawnego władania w przywołanej dacie nieruchomością, została zdaniem Ministra spełniona. Do jej wykazania nie jest bowiem konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy dowodami potwierdzającymi owo władania było zaś: złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie Burmistrza Miasta [...], z którego wynika, iż na dzień [...] grudnia 1998 r. gmina była zarządcą ul. [...] i ponosiła koszty związane z urządzeniem i bieżącym jej utrzymaniem. Minister wskazywał nadto na zawarte we wniosku Burmistrza Miasta [...] z [...] stycznia 2015 r. informacje o utwardzeniu drogi kostką betonową oraz wykonaniu uzbrojenie terenu w wodociąg, kanalizację sanitarną, a także oświetlenia na ul. [...]. Zwracał przy tym uwagę, że oświadczenie składane w toku postępowania administracyjnego korzysta z domniemania prawdziwości jeżeli nie jest oczywiście sprzeczne z innymi dowodami, okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. Dane zaś podawane przez Burmistrza potwierdza treść metryki drogi, gdyż wynika z niej, iż droga była oświetlona, posiadała kanalizację ogólnospławną, wodociąg, przewody telekomunikacyjne oraz przewody elektroenergetyczne. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506), również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ul. [...] sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Minister wskazywał nadto, że w 1993 r. modernizowano nawierzchnię ul. [...], jako czyn społeczny, o czym świadczy pismo z [...] marca 1993 r. z propozycjami zadań czynowych w zakresie gospodarki komunalnej, uchwała nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 1993 r. w sprawie zmian w budżecie miasta na 1993 r. oraz pismo z rozliczeniem wykonania czynów społecznych w zakresie gospodarki komunalnej w 1993 r. z [...] grudnia 1993 r. Zgodnie zaś z obowiązującą do 11 maja 1996 r., a więc także w dacie modernizacji ul. [...], uchwałą nr 60 Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1984 r. w sprawie czynów społecznych oraz pomocy Państwa w ich organizowaniu i realizacji (M. P. z 1984 r., nr 11, poz. 5), funkcje inwestora, w ramach robót na drogach lokalnych, pełnił właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Wspomniana modernizacja była przy tym współfinansowana w ok. 70% przez Gminę [...]. Zatem poniosła ona większe koszty z tym związane, niż L. L., która w toku postępowania oświadczała, że wpłacała pieniądze na [...] Komitet Budowy ul. [...] i sfinansowana z nich miała być część inwestycji przy jej posesji.

Odnosząc się z kolei do oświadczenia współwłaścicieli z [...] marca 2015 r., wedle którego utrzymywali oni nieruchomość w odpowiednim stanie technicznym i estetycznym, Minister zauważał, że wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związanych z jej utrzymaniem odbywa się w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. W przypadku zatem urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Obalić zaś tego domniemanie nie może sam fakt wykonywania na nieruchomości zajętej pasem drogowym przez właściciela gruntu prac porządkowych. Podejmowanie przezeń tego rodzaju prac w obrębie pasa drogowego drogi publicznej nie stanowi wszak samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne. Ponadto, niezauważona przez skarżących aktywność zarządcy drogi nie oznacza braku władztwa publicznego nad wybudowaną ze środków publicznych i urządzoną w zakresie wymaganym definicją pasa drogowego drogą publiczną.

Na powyższą decyzję A.L., L. L. i K.F. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., poprzez wadliwe ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość na dzień 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę publiczną. W motywach skargi poddawali w wątpliwość prawidłowość wyznaczenia pasa drogowego na mapie z projektem podziału nieruchomości. Zwracali uwagę, że w 1997 r. część ich działki przylegająca do ul. [...] była już utwardzona taką samą kostką betonową jak jezdnia tej ulicy. W tym czasie nie było ogrodzenia i tylko czerwona kostka betonowa oddzielała ją od ulicy. Można więc założyć, że osoba dokonująca wizji lokalnej nie zauważyła tej "granicy", albo się nią po prostu nie zainteresowała. Wyznaczona w "metryce drogi" południowa granica pasa drogowego tzw. sięgacza, odcina od ich działki pas o szerokości ok. 1 m na poszerzenie jezdni. Geodeta natomiast w "projekcie podziału działki nr [...] z 2014 r". - wydzielił pas terenu o szerokości 1,5 m. Nie wiadomo na jakiej podstawie poczynił on swoje ustalenia, w sytuacji gdy na załączonych do skargi fotografiach wyraźnie widać, że nie jest to możliwe. Jedyna widoczna linia - to utworzona przez czerwoną kostkę granica ich działki z pasem drogowym ul. [...]. Podkreślali jednocześnie, że ta część jest w całości tylko przez nich użytkowana. Załączone przez nich do skargi oświadczenia sąsiadów z [...] i [...] lipca 2020 r., żyjących jeszcze członków [...] Komitetu Budowy ul. [...] (do którego skarżący nie należeli), a także rysunek działki nr [...] z zaznaczonym obszarem wyłożenia kostką brukowa sięgacza ul. [...], pokazujący sytuację w terenie przed częściowym ogrodzeniem od strony ulicy i likwidacją pasa zieleni w 2014 r, potwierdzać zaś mają, że nie brali oni udziału w modernizacji ulicy [...], a jedynie "przy okazji" utwardzono na ich koszt część ich działki, oraz że ta nigdy nie była użytkowana jako droga ogólnie dostępna. Skarżący podzielali natomiast stanowisko Ministra, że w metryce drogi błędnie odnotowano, że kończy się ona przed skrzyżowaniem z ul. [...]. Wobec powyższego wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji jak też uznanie, mając na względzie załączone do skargi dowody, że już w 1997 r. (data z metryki ulicy dot. zmian) nie było możliwe stwierdzenie, że jakaś część ich działki zajęta była pod ulice [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] stycznia 2021 r., skarżący podtrzymali argumentację, że objęta zaskarżoną decyzją część ich działki, nie wchodziła w skład ulicy [...]. Poddawali nadto w wątpliwość wiarygodność dowodu z oświadczenia Burmistrza Miasta [...] – E.M., zwracając uwagę, że piastuje on urząd dopiero od roku 2006, jak również wiarygodność oświadczenia geodety uprawnionego zwartego w treści przyjętej do zasobu mapy z projektem podziału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawą decyzji był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Przywołany przepis określa trzy przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa

z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Są to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że ul. [...] w [...] stanowi drogę publiczną oraz, że taki status ma ona już od 1988 r., kiedy opublikowano w Dzienniku Urzędowym woj. [...] nr [...], pod poz. [...] uchwałę Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1987 r., zaliczającą ją do kategorii dróg lokalnych miejskich. Nie jest również sporne, że działka nr [...] na dzień [...] grudnia 1998 r. stanowiła własność osób fizycznych (będąc wówczas częścią nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...]). Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu i znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach.

Istotą sporu jest natomiast to, czy w dniu [...] grudnia 1998 r. owa droga posadowiona były na ww. działce i czy znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący kwestionuje bowiem stanowisko organu o lokalizacji pasa drogowego w granicach działki ze względu na brak możliwości oznaczenia jego granicy w inny sposób niż wzdłuż oznaczonych odmienną kolorystycznie kostką brukową północnej granicy działki nr [...]. Wskazują nadto na brak publicznoprawnego władania nieruchomością w spornym obszarze.

Wyjaśnić zatem należy, w ślad za Ministrem Rozwoju, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r., przywoływanej dalej jako: "u.d.p." Pasem drogi jest zaś zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zważyć przy tym należy, że w świetle ww. przepisu analogicznie jak "pas drogi" zdefiniowane zostało pojęcie "droga".

W rozpoznawanej sprawie dokumentem obrazującym stan zajęcia nieruchomości drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. jest mapa z projektem podziału przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem ewidencyjnym [...], w której treści odzwierciedlono ów stan na ww. datę. Mapa ta – jak zasadnie zauważał Minister - jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. Stanowi zatem dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Tym samym jej zakwestionowanie mogło się odbyć wyłącznie przez przedstawienie innego kontrdowodu z dokumentów. Takiego jednak skarżący nie przedłożyli. Kwestionują natomiast wiarygodność zobrazowanych na mapie przestrzennych granic zajęcia nieruchomości drogą, wskazując z jednej strony na brak (w ich ocenie) możliwości precyzyjnego ich odtworzenia, wobec zabudowania tak drogi jak i fragmentu ich posesji (do ściany budynku) jednolitą kostką brukową; z drugiej zaś faktem wyraźnego wyodrębnienia, odmienną od pozostałych kolorystycznie kostką, granic ich działki. Godzi się zatem zauważyć, że samo subiektywne przekonania o realnym braku możliwości wytyczenia granicy drogi, w sytuacji gdy ta w dokumencie geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego została precyzyjnie oznaczona, nie jest okolicznością, która pozwalałaby na dyskwalifikację wartości dowodowej owego dokumentu. Z kolei kwestia granicy działki i jej fizycznego oznaczenia w terenie (w tym przypadku poprzez użycie zróżnicowanej kolorystycznie kostki brukowej) pozostaje bez związku z możliwością uznania części działki za element zdefiniowanego w art. 4 ustawy od drogach pasa drogowego. Zwłaszcza, że sporządzona dla ul. [...] metryka drogi w sposób nieprecyzyjny opisuje linie rozgraniczające drogi odnosząc je zarówno do granic administracyjnych działek jak i płotów. Zatem proste odniesienie się do tej granicy przy próbie ustalenia stanu zajętości drogą jest niewystarczające. Konieczne jest jeszcze choćby uwzględnienie wspomnianych ogrodzeń funkcjonujących wzdłuż obu stron drogi i jej co najmniej minimalnej szerokości, wynikającej z danych ujawnionych w metryce drogi, gdzie stała szerokość jezdni wynosić miała 5,5 m, a szerokość ciągów pieszych i pasów zieleni po obu stronach jezdni była zmienna i , wynosiła odpowiednio od 1,5 do 2 m i od 0,8 do 2,65 m. Te elementy musiał także brać pod uwagę geodeta uprawniony.

Co przy tym znamienne sama granica działki, została w sposób dotychczas istniejący fizycznie oznaczona, jak przyznają sami skarżący na wyraźną prośbę jednego z nich (A.L.) w trakcie prac modernizacyjnych nawierzchni drogi - prowadzonych w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych ub. wieku, a zatem prac mających za przedmiot drogę, a nie jej otoczenie. Ułożenie wówczas na całym jej obszarze (tak jezdni, jak i ciągów pieszych oraz terenów pierwotnie stanowiących pas zieleni) jednolitej nawierzchni z kostki brukowej - w tym także w obszarze obejmującym projektowaną działkę nr [...]- dokonywane było zatem w ramach realizacji jednej inwestycji drogowej. Podnoszona z kolei w skardze okoliczność partycypowania przez właścicieli w kosztach budowy tej drogi (w ramach powołanego do realizacji inwestycji [...] Komitetu Budowy), nie powoduje, że tak finansowana droga przestała mieć walor drogi publicznej, bądź jej fragmenty wyłączone zostały z powszechnego użytkowania na rzecz osoby ową budowę (modernizację) współfinansujących.

Konkludując zatem stwierdzić wypada, że powołana wyżej mapa z projektem podziału nieruchomości wraz z dokumentem w postaci metryki drogi oraz oświadczeniem aktualnego zarządcy drogi (Burmistrza Miasta [...]), w sposób wystarczający potwierdzały zajętość na koniec 1998 r. nieruchomości w ramach normatywnie zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.p. pasa drogowego. Stąd przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości drogą publiczną, została w ocenie Sądu spełniona, a podnoszone w tym względzie zarzuty skargi uznać należy za chybione.

Trafne jest również stanowisko organów, że w sprawie spełniona została ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla jej stwierdzenia istotne jest bowiem jedynie to by jednostka ta wykonywał faktyczne czynności w doniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami i.t.p., a nie posiadała nieruchomość w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnie użytego w ww. przepisie zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21.08.2002 r. sygn. akt I SA 1441/00, Lex nr 137831; wyrok WSA w Warszawie z 22.05.2006 r. sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402). Przy czym – jak zasadnie zauważał organ odwoławczy - w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie, co w rozpoznawanej sprawie - jak przyznają sami skarżący - nie miało miejsca), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania sporadycznie na nieruchomości zajętej pasem drogowym przez właściciela gruntu prac takich jak odśnieżania, czy ogólne dbanie o jej stan. Ich wykonywanie nie stanowi bowiem samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne nie tylko do tego uprawnione, ale i zobowiązane. Podkreślić jednocześnie należy, że zarząd administracji drogowej (trwały zarząd) gruntami zlokalizowanymi w pasie drogowym drogi publicznej powstaje z mocy prawa. Tym samym nie jest wymagane w tym zakresie formalne jego ustanowienie w sposób przewidziany w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Podstawę prawną jego nabycia przez gminną jednostkę administracji drogowej stanowi art. 22 ust. 1 pkt 2 u.d.p. w zw. z art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198). Mając z kolei na względzie, że to na zarządcy drogi publicznej z mocy samej ustawy ciąży obwiązek podejmowanie działań związanych z prawidłowym utrzymywaniem dróg (por. art. 23 ust. 6 u.d.p.), których finansowanie - w przypadku dróg gminnych i lokalnych miejskich - odbywało się z budżetu gminy (art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o finansowaniu dróg publicznych – Dz.U. Nr 123, poz. 780), sam brak zachowania dokumentacji odzwierciedlającej zakres tych prac dokonanych w obszarze konkretnej drogi nie jest okolicznością, z której można skutecznie wyprowadzić wniosek, że tego rodzaju działań zarządca drogi nie podejmował. Jeśli przy tym w realiach rozpoznawanej sprawy potwierdzenie ich wykonywania znajduje wzmocnienie w treści oświadczenia Burmistrza Miasta [...] o wykonywaniu w ich obszarze przed [...] grudnia 1998 r. (i w tej dacie) prac związanych z utrzymaniem drogi, a także fakcie partycypacji Gminy w przeważającej części w kosztów modernizacji nawierzchni drogi w 1993 r., czy budowie w jej obszarze kanalizacji sanitarnej oraz oświetlenia, to publicznoprawnego nimi władania na ww. datę wykluczyć nie sposób. W takiej też sytuacji zbędne było dodatkowe przeprowadzania z urzędu na okoliczność władania nieruchomością, czy weryfikacji prawdziwości ww. oświadczenia. To natomiast, że składający je pełni swój urząd od 2006 r. – na co skarżący zwracali uwagę w piśmie procesowym z [...] stycznia 2021 r. - nie przesądza jeszcze, że okoliczności, o których oświadczał nie mogły być mu znane. Zwłaszcza, że miarodajne informacje mógł o nich pozyskać z przekazów wynikających z zachowywanej w organie tzw. "pamięci instytucjonalnej". Wbrew więc temu co sugerują skarżący nieprzeprowadzenie w tym aspekcie dodatkowego postępowania nie oznacza, że stan faktyczny sprawy nie został w pełni wyjaśniony, bądź kluczowe jego elementy ustalono w sposób arbitralny.

Skoro zaś projektowana działka nr [...], stanowiła w dniu [...] grudnia 1989 r. własność osób fizycznych, zajęta były drogą publiczną – lokalną miejską (która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskały kategorię drogi gminnych) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością gminy, na obszarze której była położona (w tym przypadku Gminy [...]). Odmawiająca w tych uwarunkowaniach potwierdzenia owego skutku decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. naruszała zatem ww. przepis, co było wynikiem wadliwie zrekonstruowanego przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy zasadnie Minister skorzystał z przysługujących mu uprawnień reformatoryjnych i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., uchylił tę decyzję oraz potwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] własności przedmiotowej nieruchomości. Stąd zarzut naruszenia przezeń art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. uznać należy za chybiony.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).