Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2699/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 38 § 3 pkt 1 w zw. z art. 3 § 4
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1702/12 w sprawie ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1702/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie zasiłku okresowego.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 4 maja 2012 r. S.G. zwrócił się o przyznanie zasiłku okresowego w pełnej wysokości, tj. 477 zł, na okres sześciu miesięcy, uzasadniając go trudną sytuacją materialną spowodowaną brakiem środków finansowych oraz bezrobociem.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Burmistrz Dąbrowy Tarnowskiej przyznał S.G. zasiłek okresowy na okres od 1 maja 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. w wysokości 174 zł. W uzasadnieniu Burmistrz podał, że na podstawie wywiadu rodzinnego oraz zebranej dokumentacji ustalono, że S.G. jest osobą samotnie zamieszkałą (kawaler) w wieku produkcyjnym i posiada wyższe wykształcenie (magister prawa). Od dnia 11 stycznia 2011 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie posiada stałego źródła dochodu, a jak wynika z treści oświadczenia majątkowego, jest posiadaczem budynku drewnianego o pow. ok. 40 m² na działce o pow. ok. 210 m². Burmistrz stwierdził, że w maju 2012 r. S.G. spełniał warunki do przyznania wnioskowanego zasiłku, ponieważ jego miesięczny dochód wynosił 130 zł (dodatek mieszkaniowy) i nie przekraczał kryterium dochodowego określonego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (477 zł). Ponadto, w ocenie Burmistrza, wystąpiły okoliczności wymienione w art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz.1362 ze zm.) (bezrobocie), zaś różnica pomiędzy dochodem a wysokością kryterium wynosiła 347 zł, z czego 50% dało kwotę 173,50 zł. Burmistrz przedstawił świadczenia z pomocy społecznej przyznane S.G. w 2011 r. i podkreślił, że po raz pierwszy pomoc została mu przyznana w styczniu 2008 r.

W ocenie Burmistrza S.G. posiada środki, możliwości i uprawnienia, które właściwie wykorzystane pozwoliłyby na poprawę jego sytuacji życiowej. Dlatego, w ocenie Burmistrza, mógłby we własnym zakresie zadbać o poprawę swojej sytuacji przy wsparciu z jednego z licznych programów dofinansowywanych ze środków POKL np. uruchomienie oficjalnej działalności w formie biura porad prawnych. Burmistrz podkreślił, że S.G. dysponuje odpowiednią wiedzą, zdolnościami organizacyjnymi oraz umiejętnością korzystania ze zdobytego wykształcenia (pomaga zgłaszającym się do niego mieszkańcom Dąbrowy Tarnowskiej poprzez udzielanie porad, w 2010 r. kandydował na stanowisko burmistrza, a w październiku 2011 r. kandydował w wyborach do sejmu RP). Zatem nie jest osobą niezaradną życiowo i nie wymaga ciągłego wspierania ze strony pomocy społecznej. S.G. od ponad czterech lat wykorzystuje swoją wiedzę i zdolności jedynie w celu zdobywania środków z pomocy społecznej. Burmistrz określił wysokość przyznanego zasiłku, kierując się ograniczoną wysokością środków, jakimi dysponował w ramach budżetu, liczbą osób uprawnionych do zasiłku okresowego oraz wysokością przyznanych do tej pory S.G. świadczeń z pomocy społecznej.

S.G. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podkreślając swoją bardzo trudną sytuację materialną, zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 38 ust. 3 tej ustawy w związku z art. 7 k.p.a., naruszenie art. 67 Konstytucji RP oraz zastosowanie nieaktualnego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia [...] września 2012r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że jedynym źródłem dochodu S.G. jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 130 zł. przyznany na okres sześciu miesięcy, począwszy od 1 maja 2012 r. Zatem miesięczny dochód odwołującego się nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477 zł Ponadto ustalono, że stałe miesięczne wydatki S.G. wynoszą 255,34 zł. W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób szczegółowy i zupełny ustalił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy w szczególności te, które dotyczą sytuacji materialno - bytowej oraz zdrowotnej wnioskodawcy. Organ zebrał informacje na temat sytuacji finansowej strony, jego możliwości płatniczych, sytuacji zdrowotnej oraz bytowej S.G. Dlatego, zdaniem Kolegium, zasadnym było przyznanie pomocy w wysokości 50% maksymalnej kwoty pomocy, to jest w wysokości 174 zł, gdyż uwzględniało to nie tylko sytuację materialną, bytową i zdrowotną wnioskodawcy, ale również możliwości pomocy społecznej, które z uwagi na sytuację materialną innych potrzebujących, są ograniczone. Kolegium stwierdziło, że sytuacja bytowa wnioskodawcy jest dobra, gdyż posiada on spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego (dwa pokoje i kuchnia) oraz jest posiadaczem budynku drewnianego o pow. 40 m² posadowionego na działce o pow. 210 m², usytuowanej w centrum Dąbrowy Tarnowskiej. Ponadto wnioskodawca jest osobą w wieku produkcyjnym, posiada wyższe wykształcenie i nie jest osobą niezdolną do pracy w związku ze stanem zdrowia. Dlatego mógłby wykorzystać posiadane wykształcenie do znalezienia zatrudnienia, lecz nie wykorzystał w pełni oferty zatrudnienia na okres 12 miesięcy złożonej przez Burmistrza Dąbrowy Tarnowskiej. Kolegium uznało, że organ pomocy społecznej I instancji prawidłowo ustalił wysokość przyznanego zasiłku przy uwzględnieniu posiadanych zasobów, sytuacji odwołującego się oraz dotychczas przyznawanej mu pomocy.

S.G. wniósł skargę na decyzję SKO w Tarnowie zarzucając naruszenie Konstytucji RP, a także art. 3 ust. 3 i 4, art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a także art. 138 § 3 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zakwestionował wysokość przyznanego zasiłku, który w jego ocenie nie zaspokajają jego podstawowych potrzeb życiowych.

W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uznał, że kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Sąd I instancji wskazał, że w kontrolowanym postępowaniu sporną kwestią była wysokość przyznanego zasiłku okresowego. Kwestia ta pozostawiona została tzw. względnemu uznaniu administracyjnemu - w granicach między najwyższą i najniższą kwotą zasiłku, wynikającą z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, co oznacza, że organ po stwierdzeniu, że wnioskodawca spełnia warunki do przyznania zasiłku okresowego, określa jego wysokość na podstawie możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, ilości osób i rodzin ubiegających się o tę pomoc i przy uwzględnieniu hierarchii potrzeb, na które środki te mają być przeznaczone. Zatem uznanie administracyjne w tym zakresie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy co do wysokości przyznanego świadczenia, ale też nie nakazuje przyznania zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości. Organ pomocy społecznej nie może swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja była najtrudniejsza, ponieważ środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczna są ograniczone i nie pozwalają na zaspokojenie wszystkich potrzeb. Organ musi uwzględniać wysokość już przyznanych świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału posiadanych środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej.

Sąd wyjaśnił, że poprzez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zatem obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, czyli wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Ustalenia i wnioski organu muszą więc znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu organy pomocy społecznej sprawę w pełni zastosowały się do wskazanych wyżej wymogów i dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniła przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości określonej w decyzji organu I instancji.

Zdaniem Sądu I instancji w toku postępowania dokładnie przeanalizowano sytuację finansową, rodzinną i majątkową skarżącego oraz jego możliwości do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Sąd podzielił stanowisko organów, że wyższe wykształcenie prawnicze skarżącego i jego zdolności w zakresie aktywności społecznej dają mu możliwości i uprawnienia do przezwyciężenia, a co najmniej do polepszenia swoich warunków życiowych. Skarżący nie może też oczekiwać, że organ pomocy społecznej zaspokoi wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie. Pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło służące do zaspokajania choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb. Skarżący jest objęty pomocą społeczną od 2008 r. i z przedstawionych przez organ I instancji danych za 2011 r. wynika, że nie pozostaje bez wsparcia pomocy społecznej. Niezasadne są więc zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej.

Natomiast odnośnie wysokości przyznanego zasiłku okresowego Sąd I instancji uznał, że zasiłek został przyznany skarżącemu w granicach uznania administracyjnego w wysokości odpowiadającej ustalonemu w ustawie zakresowi. Niezasadny jest zarzut, że organy pomocy społecznej w sposób niewystarczający przedstawiły posiadane możliwości finansowe, a tym samym nie uzasadniły, dlaczego przyznały skarżącemu zasiłek okresowy w takiej właśnie wysokości. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zdaniem Sądu I instancji organy pomocy społecznej w wystarczający sposób wykazały dopuszczalność przyznania skarżącemu zasiłku okresowego poniżej kwoty wnioskowanej. Organy powołały się na ograniczone możliwości finansowe pomocy społecznej. Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 118/07, że "wykazanie możliwości pomocy społecznej w przyznawaniu zasiłku okresowego poniżej maksymalnej kwoty nie wymaga prowadzenia jakichkolwiek analiz finansowych, skoro za okoliczność powszechnie uznaną należy przyjąć brak możliwości finansowych w sferze pomocy społecznej na zaspokajanie potrzeb osób uprawnionych w wysokości maksymalnych kwot". W związku z powyższym WSA w Krakowie uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne i z należytą starannością, w sposób dokładny i wyczerpujący rozważyły oraz uzasadniły przesłanki przyznania skarżącemu zasiłku okresowego w ustalonej wysokości a zatem nie stwierdzono w kontrolowanym postępowaniu naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego.

S.G. w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 38 § 3 pkt 1 w zw. z art. 3 § 4 ustawy o pomocy społecznej, poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż ogólnikowe powołanie się na ograniczone możliwości finansowe pomocy społecznej spełnia kryteria właściwego uzasadnienia decyzji podjętej w ramach względnego uznania administracyjnego. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że niezrozumiała jest poczyniona przez Sąd konstatacja, iż wystarczające jest powołanie się przez organ wydający decyzję w tym przedmiocie na bliżej niesprecyzowane "ograniczone możliwości finansowe pomocy społecznej". Dopuszczenie możliwości poprzestania na tak ogólnikowym powołaniu podstawy dla ustalenia zasiłku w najniższej przewidzianej kwocie pozbawia stronę możliwości jakiejkolwiek polemiki z merytorycznymi przesłankami tejże decyzji, sprawiając tym samym, iż jakakolwiek kontrola tak na drodze postępowania administracyjnego, jak i sądowo-administracyjnego jest czysto iluzoryczna, co narusza podstawowe uprawnienia konstytucyjne. Powyższy aspekt był podkreślany w orzecznictwie sądowym. I tak np. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 4 lutego 2010 r. (II SA/Bd 14/2010) zauważył iż "wynikająca z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej możliwość odmowy przyznania świadczenia w związku z tym, że udzielenie świadczenia nie mieści się "w możliwościach pomocy społecznej" nie może być uzasadniona w sposób ogólnikowy, czy niemający oparcia w dających się zweryfikować informacjach. W przeciwnym bowiem razie organy pomocy społecznej mogłyby w sposób zupełnie dowolny decydować o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia". Jest to o tyle istotne, iż "organ ma obowiązek uwzględniać słuszny interes strony, o ile nie koliduje on z interesem ogółu świadczeniobiorców" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 listopada 2008 r., II SA/Go 511/2008). Możliwości płatnicze organu pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz być przedstawione w uzasadnieniu decyzji, z uzasadnienia decyzji powinny jasno wynikać przesłanki przyznania świadczenia w określonej wysokości.

Skarżący kasacyjnie stwierdził, że zrozumiałe są do pewnego stopnia argumenty związane z trudnościami technicznymi w przygotowaniu rozbudowanych "analiz finansowych", nie wydaje się jednak właściwym popadanie w drugą ze skrajności poprzez zwalnianie organu z obowiązku powołania się choćby na podstawowe wskaźniki w postaci łącznej kwoty rozdysponowanej na cele pomocy społecznej oraz ilości przyznanych świadczeń, w tym świadczeń o charakterze zasiłku okresowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W sprawie bezsporną okoliczność stanowiło, spełnienie przez skarżącego, jako osobę bezrobotną oraz uzyskującą dochód w kwocie niższej od ustawowo przewidzianego progu, przesłanek dla przyznania mu pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Skarżący kwestionując wysokość w jakiej został on ustalony zarzuca w skardze kasacyjnej jedynie naruszenie art. 38 § 3 pkt 1 (zapewne chodzi o ust. 3) w zw. z art. 3 § 4 ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 38 ust. 3 pkt 1 stanowi, że kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (477 zł) a dochodem tej osoby. W przypadku skarżącego osiągającego dochód w wysokości 130 zł organ pomocy społecznej mógł przyznać zasiłek okresowy w przedziale od 174 zł do 347 zł. W uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia Sąd słusznie wyjaśnił, że tego rodzaju ustawowy mechanizm ustalania wysokości wsparcia implikuje możliwość zastosowania względnego uznania administracyjnego, nie zaś dowolność w rozstrzygnięciu sprawy.

Uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy (jest on bowiem związany przepisami procedury administracyjnej i przepisami ustawy o pomocy społecznej), ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Należy również podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oznacza, że kontrola sądowa takich decyzji jest ograniczona i sprowadza się z reguły do oceny czy przy jej podejmowaniu organ administracji nie przekroczył zasad uznania administracyjnego (w niniejszej sprawie względnego uznania) i czy wydane rozstrzygnięcie nie ma dowolnego charakteru. Sąd administracyjny co do zasady nie dokonuje zatem merytorycznej oceny zasadności wniosku o przyznanie zasiłku okresowego, co jest zadaniem organów pomocy społecznej.

Przepis art. 38 ust. 3 pkt 1 wyznacza jedynie dolną granicę kwoty przyznawanego zasiłku okresowego, dlatego zarzut kasacyjny jego naruszenia nie jest zasadny, skoro z ustaleń organów administracji orzekających w sprawie - nie kwestionowanych przez skarżącego kasacyjnie - wynika, iż kwota zasiłku przyznanego skarżącemu mieści się w wysokości wynikającej z tego przepisu. O możliwości przyznania zasiłku okresowego w wysokości przekraczającej wskazane minimum nie rozstrzyga bowiem cytowany art. 38 ust. 3 pkt 1, lecz spełnienie przesłanek określonych w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Należy zauważyć w tym miejscu, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ponadto stosownie do art. 3 ust. 1 omawianej ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w ich własnych wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb w celu umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz co należy szczególnie podkreślić nie zastępuje koniecznych starań każdej osoby o uzyskanie środków na ten cel. W myśl zaś art. 3 ust. 3 tej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zwraca uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06 – Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07 – Lex nr 500091; dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05 – Lex nr 502005; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).

Cytowany wyżej przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej był już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądowoadministracyjnej, w myśl której odmowa przyznania pomocy społecznej w wysokości oczekiwanej przez uprawnionych i przyznanie jej w niższej wysokości jest możliwa jedynie przy wykazaniu, iż możliwości tej pomocy ograniczają dopuszczalność jej przyznania w wysokości wnioskowanej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd NSA na który powołał się już Sąd pierwszej instancji zawarty w wyroku z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 118/11 (CBOIS www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że wykazanie możliwości pomocy społecznej w przyznawaniu zasiłku okresowego poniżej maksymalnej kwoty nie wymaga prowadzenia jakichkolwiek analiz finansowych, skoro za okoliczność powszechnie uznaną należy przyjąć brak możliwości finansowych w sferze pomocy społecznej na zaspokajanie potrzeb osób uprawnionych w wysokości maksymalnych kwot. We wskazanych wyżej przepisach, nie przewidziano obligatoryjnego obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz ilości środków finansowych, jakimi organ dysponuje w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem takiej pomocy, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy. Wymaganie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu powyższych danych związane jest z konkretnym stanem faktycznym i ma swoje uzasadnienie w konieczności zbadania, czy w danej sprawie nie wystąpiła dowolność.

W zaskarżonym wyroku prawidłowo Sąd przyjął, iż organy orzekające w sprawie w wystarczający sposób wykazały dopuszczalność przyznania skarżącemu zasiłku okresowego poniżej kwoty wnioskowanej. Należy bowiem zauważyć, że organ pierwszej instancji wskazywał, iż przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego w pełnej wysokości jest niezgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w myśl art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej stwierdziły także, iż kierowały się ograniczoną wysokością środków jakimi dysponował OPS w ramach budżetu oraz liczba osób uprawnionych do zasiłku okresowego. Podały, że środki przekazywane z budżetu na pomoc społeczną nie są wystarczające dla wszystkich potrzebujących, na wszystkie potrzeby życiowe. Tak więc Ośrodek Pomocy społecznej musi dysponować otrzymanymi środkami mając na względzie potrzeby wszystkich podopiecznych wśród których znajduje się znaczna liczba osób i rodzin z niższym dochodem a nawet bez jakiegokolwiek dochodu – także wymagających przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego. Odwołano się także do powodzi w latach 2010 r. i 2011 r. która nawiedziła Powiśle Dąbrowskie, co przyczyniło się w znacznym stopniu do zwiększenia kręgu osób oczekujących pomocy. Biorąc pod uwagę sytuację skarżącego, szczególnie jego możliwości poprawienia swojego bytu poprzez wykorzystanie zdobytego wykształcenia i faktu już kilkuletniego regularnego korzystania z pomocy społecznej, należy uznać, że organy w sposób wystarczający uzasadniły przyznanie zasiłku okresowego w kwocie dostosowanej do możliwości pomocy społecznej. Jakkolwiek w ocenie skarżącego takie stwierdzenie jest lakoniczne, to jednak z prawnego punktu widzenia nie budzi wątpliwości, iż organy te - przyznając zasiłek okresowy – nie naruszyły uregulowania zawartego w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej a Sąd zasadnie zaakceptował taki stan rzeczy.

Z tych względów nie można się zgodzić z tym, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.