Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 453/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par 1. art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par 1-3
journal: Dz.U. 1998 nr 53 poz 336
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 kwietnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania zezwoleń i zgód na zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko(spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący H.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego.

W dniu 13 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek H.K. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016 – zwanej dalej płatnością PRŚ.

Wniosek obejmował : Wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) – powierzchnia 4,20 ha (działka rolna G1) oraz Wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 – powierzchnia 149,54 ha (działki rolne A1, B1, C1, D1, E1, F1 oraz G1).

Inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR [...] grudnia 2016 r. przeprowadzili w gospodarstwie skarżącego kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności. Ustalenia tej kontroli nie miały wpływu na płatność. Nadto w dniach [...] marca – [...] kwietnia 2017 r. inspektorzy terenowi ww. Biura Kontroli na Miejscu przeprowadzili kontrolę kwalifikowalności powierzchni w gospodarstwie rolnym skarżącego, w wyniku której zostały stwierdzone różnice w wielkości powierzchni w stosunku do zadeklarowanej. Dotyczyło to następujących działek rolnych: C1 (położona na działce ewidencyjnej nr [...]) - deklarowano 98,50 ha, stwierdzono 94,67 ha (zastosowano kody nieprawidłowości: DR51, DR52, DR53, DR37, DR22, DR13+); D1 (położona na działce ewidencyjnej nr [...]) - deklarowano 8,24 ha, stwierdzono 8,05 ha (kody nieprawidłowości: DR52, DR13+); F1 (położona na działce ewidencyjnej nr [...]) – deklarowano 29,87 ha, stwierdzono 31,89 ha (kody nieprawidłowości: DR37, DR51, DR13-); G1 (położona na działce ewidencyjnej nr [...]) - deklarowano 4,20 ha, stwierdzono 4,03 ha (kody nieprawidłowości:DR52, DR 13+).

Kwestionując ustalenia dokonane w zakresie obszarów kwalifikujących się do płatności, skarżący pismem z dnia [...] maja 2017r. wniósł o udostępnienie

i przesłanie dokumentacji fotograficznej oraz szkiców sytuacyjnych

z przeprowadzonych pomiarów, na podstawie których została ustalona powierzchnia działek rolnych C1, D1, G1.

Po poddaniu wniosku beneficjenta (skarżącego) przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (zwanego również Kierownik BP lub organ pierwszej instancji) kontroli administracyjnej na podstawie art. 28 ust. 1 oraz art. 29 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z dnia 31 lipca 2014 r. nr 2014.227.69), zwanego dalej rozporządzeniem 809/2014 oraz w oparciu o art. 70 i art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005

i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z 20 grudnia 2013 r. nr 2013.347.549), zwanego dalej rozporządzeniem 1306/2013 - przy uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu, organ pierwszej instancji wykazał różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (4,20 ha) a powierzchnią kwalifikująca się do płatności PRŚ (4,03 ha), wynoszącą w wariancie 2.3 0,17 ha i stwierdził, że stanowi to przedeklarowanie powierzchni

na poziomie 4,22 %. Natomiast w wariancie 5.1 różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (149,54 ha) a powierzchnią kwalifikująca się do płatności PRŚ (147,37 ha) wynosiła 2,17 ha, co stanowiło przedeklarowanie powierzchni na poziomie 1,47%. Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w wydanej w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w której przyznano H.K. płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w łącznej wysokości 196 910,50 zł, po pomniejszeniu tej płatności ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności: w wariancie 2.3 Trwałe użytki zielone – o kwotę w wysokości 88,40 zł oraz w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 – o kwotę w wysokości 5 945,80 zł.

Z uwagi na przedeklarowanie powierzchni kwalifikującej się do płatności zastosowanie znalazły przepisy art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z 20 czerwca 2014 r. nr 2014.181.48), zwanego dalej rozporządzeniem 640/2014.

Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2017 r. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym zarzucił: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu całej powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach: D/D1, C/C1, G/G1; 2) naruszenie przepisów rozporządzenia 640/2014; 3) brak konsekwencji

w odniesieniu do podanej powierzchni PEG przez organ w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016 oraz wcześniejszych oraz szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej na ortofotomapach. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności do powierzchni jaka jest wskazana we wniosku. W uzasadnieniu argumentował, że powierzchnie deklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 są powierzchniami faktycznie użytkowanymi

i skarżący realizuje na nich program rolnośrodowiskowy. Podniósł również,

że deklarowane powierzchnie są zgodne z powierzchniami PEG wyznaczonymi przez ARiMR w otrzymanym przez skarżącego spersonalizowanym wniosku na 2016 r. W ocenie skarżącego różnica w stwierdzonej powierzchni wynikała

z błędu w pomiarze; wskazał przy tym, że wyniosła zaledwie 1,77 %.

Ponadto wskazał, że w przypadku jego gospodarstwa na działkach użytkowanych jako trwałe użytki rolne, na których zostały stwierdzone różnice powierzchni w stosunku do zadeklarowanych, występują pojedyncze drzewa i zakrzaczenia, które stanowią element dobrej kultury rolnej oraz elementy krajobrazu rolniczego. W żaden sposób nie przeszkadzają w rolniczym użytkowaniu tych działek, tj. użytkowaniu pastwiskowym, stanowiąc wręcz dodatkową ochronę dla bydła przebywającego na pastwisku. Sprecyzował, że ilość tych pojedynczych drzew na poszczególnych działkach rolnych nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (zwany również Dyrektor OR ARiMR lub organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając za w pełni uzasadnioną argumentację towarzyszącą wydanemu rozstrzygnięciu.

Organ odwoławczy wskazał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma ustalona przez organ pierwszej instancji powierzchnia kwalifikująca się do płatności PRŚ działek rolnych C1, D1 oraz G1, których część wykluczono z płatności PRŚ ze względu na to, że na wyłączonych obszarach nie była prowadzona działalność rolnicza. Uznając zasadność dokonanych wykluczeń Dyrektor OR ARiMR przywołał ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego w dniach [...] marca – [...] kwietnia 2017 r. Wskazał, że w odniesieniu do działki rolnej C1, zastosowano m.in. kod DR51 oznaczający, że na działce rolnej stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, powierzchnia zmierzona wyniosła 94,67 ha, natomiast zadeklarowana 98,50 ha. Przyczyną wykluczenia części obszaru tej działki rolnej było stwierdzenie występowania rowów o szerokości przekraczającej 2 m, wzdłuż których widoczne były pasy niewykoszonej roślinności szuwarowej, w tym liczne wysokie trawy i trzciny. Stan działki rolnej C1 został zobrazowany na znajdujących się w aktach sprawy 80 fotografiach sporządzonych w dniu 31 marca 2017 r. (nr 52 - 90, 92-132). Na przedmiotowych zdjęciach uwidoczniono obszary, co do których bezspornie można wskazać, że nie można ich zakwalifikować do płatności PRŚ. Fotografie o numerach: 55, 56, 58, 60, 63, 65, 67, 68, 73, 75, 80, 81, 83, 92, 98, 127 obrazują rowy powyżej 2 m, których bezpośredni obmiar został dokonany w terenie. Porośnięte są wysokimi trawami, a więc są to tereny, na których nie jest możliwe prowadzenie działalności rolniczej i których nie można włączyć do maksymalnego obszaru kwalifikowanego do płatności (PEG). Organ odwoławczy wskazał też przepisy § 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r., poz. 336), zgodnie z którymi do elementów krajobrazu zalicza się rowy, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. Natomiast fotografie o numerach: 52-54, 57, 59, 61, 62, 64, 66, 69, 71, 72, 74, 76-79, 82, 84-90, 93-95, 99-126, 128, 129, 132 obrazują znajdujące się w granicach działki rolnej obszary nieużytkowane rolniczo, porośnięte niepożądaną roślinnością natury chwastowej. Tym samym na szkicach sytuacyjnych z kontroli (numery od 1 do 6), stanowiących integralną część raportu, inspektorzy terenowi oznaczyli kolorem czerwonym ślady pomiarów w granicach działki rolnej C1 oraz grunty, na których była prowadzona działalność rolnicza. Na szkicu nr 1 wskazano szereg miejsc oznaczonych jako nieużytki, z adnotacją DR51/nieużytek, DR52/rów ponad 2 m, które faktycznie okazały się być terenami porośniętymi trawami wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2 m. Inspektorzy terenowi pomierzyli zarówno obszar gruntu wskazujący na jego rolnicze użytkowanie, jak i tereny nieuprawnione do płatności (rowy, obszary porośnięte niepożądaną roślinnością znajdujące się w granicach działki ewidencyjnej). Ich obszary zostały opisane szczegółowo w protokole z oględzin, w rubryce "uwagi", gdzie dokonujący czynności kontrolnych wskazali, że wyłączenie wynosi: 3,66 ha (szkic nr 2), 0,21 ha (szkic nr 3), 1,63 ha (szkic nr 4), 1,15 ha (szkic nr 5). W związku z powyższym powierzchnia stwierdzona wynosi 94,67 ha. Powyższe wyłączenia terenu zostały zobrazowane na zdjęciach z kontroli. Fotografie ukazują liczne rowy o szerokości przekraczającej 2 m oraz pasy niewykoszonej roślinności szuwarowej, w tym wysokie trawy i trzciny. Opisane obszary nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności PRŚ, ponieważ nie są to obszary, na których była prowadzona działalność rolnicza. Podsumowując organ odwoławczy podkreślił, że na działce rolnej C1 do płatności PRŚ kwalifikuje się obszar 94,67 ha.

W przypadku działki rolnej D1 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]), powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 8,05 ha (zgłoszono 8,24 ha). Inspektorzy terenowi wykluczyli obszar o powierzchni 0,19 ha ze względu na zakrzaczenia i zadrzewienia występujące w części północnej i zachodniej tej działki. Udokumentowanie fotograficzne to zdjęcia o nr 151-160, na których widnieją obszary nieużytkowane rolniczo. Ślad pomiaru widoczny na szkicu z kontroli nr 7 (kolor czerwony) wskazuje grunty, na których była prowadzona działalność rolnicza. Na podstawie pomiarów z kontroli na miejscu, wykonanych przez inspektorów terenowych, została ustalona powierzchnia działki rolnej D1, która była użytkowana rolniczo i obszar ten wynosi 8,05 ha. Odnośnie działki rolnej G1 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) wskazano, że skarżący zadeklarował do płatności PRŚ obszar 4,20 ha, wskazując jednocześnie granice przedmiotowej działki rolnej na załączniku graficznym z dnia 9 czerwca 2016 r. Pomiar powierzchni przeprowadzony w dniu [...] marca 2017 r. przez inspektorów terenowych na tej działce rolnej wykazał, że obszar kwalifikujący się do płatności, znajdujący się w granicach ww. działki, wynosi 4,03 ha, tj. mniej niż zadeklarowano we wniosku. Przyczyną wykluczenia części obszaru działki rolnej G1 był fakt, że obszar 0,17 ha został stwierdzony na działce ewidencyjnej nr [...], która nie była przedmiotem deklaracji w złożonym przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności PRŚ. Organ odwoławczy podkreślił, że na załączniku graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności widnieje działka ewidencyjna nr [...], na której zadeklarowano część działki rolnej G1. Stan działki rolnej G1 obrazują fotografie o nr 147-150, natomiast szkic nr 9 z kontroli przedstawia miejsca wykonywania tych fotografii oraz ślady pomiarów w granicach ww. działki. Na podstawie powyższego ustalono, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 4,03 ha. Zdaniem organu wynika z tego również, że działka ewidencyjna nr [...], na którą przesunęła się część działki rolnej G1 nie została zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2016; tym samym obszar kwalifikujący się do płatności na działce rolnej G1, określony w granicach deklarowanej działki ewidencyjnej nr [...], wskazujący na rolnicze użytkowanie, wynosi 4,03 ha, a nie jak zgłoszono 4,20 ha.

Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że przy weryfikowaniu powierzchni nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne położone na gruntach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o płatności; płatności obszarowe przysługują do działek rolnych. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a jest on weryfikowany za pomocą m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzonych w ich gospodarstwach. Potwierdził następnie, w konsekwencji dokonanych ustaleń, uwzględniających także kompensacje obszarów stwierdzonych, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (4,20 ha) a powierzchnią stwierdzoną (4,03 ha) w wariancie 2.3 wynosi 0,17 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 4,22%. W zakresie zaś wariantu 5.1 różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (149,54 ha) a powierzchnią stwierdzoną (147,37 ha) wynosi 2,17 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 1,47%. W ocenie organu odwoławczego, wobec przedeklarowania powierzchni kwalifikującej się do płatności PRŚ o 4,22% w wariancie 2.3 oraz o więcej niż 2 ha w wariancie 5.1, należało zastosować art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którym, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego.

Dyrektor OR ARiMR nie podzielił stanowiska odwołującego się w zakresie zakwalifikowania do płatności działki rolnej, zawierającej rozrzucone drzewa. W tym zakresie powołał się na krajowe przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015r. poz. 338), w których określono, że zagęszczenie drzew nie może przekraczać 100 drzew na hektar. Wskazał też, że stosownie do tej regulacji działka rolna porośnięta drzewami może być uznana za kwalifikujący się obszar, jednakże pod warunkiem, że drzewa te są rozrzucone, a ponadto działalność rolniczą można prowadzić w sposób podobny jak na działkach bez drzew.

Odnosząc przepisy ww. rozporządzenia do stanu faktycznego ustalonego w sprawie Dyrektor OR ARiMR, wskazując dokumentację fotograficzną z 31 marca 2017 r., stwierdził, że obszary wykluczone to tereny nieużytkowane rolniczo, na których znajdują się skupiska drzew o znacznym zagęszczeniu, obszary porośnięte niepożądaną roślinnością chwastową wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2m.

Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu skarżącego o braku konsekwencji co do powierzchni PEG zawartych w spersonalizowanym wniosku. W tym zakresie wyjaśnił, że ARiMR corocznie przekazuje rolnikom spersonalizowane wnioski o przyznanie płatności wraz z kartą informacyjną, w której dla każdej działki ewidencyjnej deklarowanej do płatności (w ubiegłych latach) został określony maksymalny kwalifikowany obszar (powierzchnia PEG). Powierzchnia ta podlega weryfikacji co najmniej co 4 lata, w oparciu o wykonywane na zlecenie ARiMR cyfrowe ortofotomapy, jak również bezpośrednie wizje w terenie. Organ odwoławczy wskazał, że ww. opisany schemat wyznaczania powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym na zgłaszanej działce; tym bardziej, że to rolnik powinien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skardze zarzucono:

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu całej powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach: D/D1, C/C1, G/G1,

2) naruszenie przepisów rozporządzenia 640/2014,

3) niekonsekwencję organu w odniesieniu do podanej przez ten organ powierzchni PEG w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016

oraz wcześniejszych szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej

na ortofotomapach,

4) naruszenie przepisów art. 70 i art. 74 rozporządzenia 1306/2013.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie płatności do powierzchni wykazanej we wniosku.

W uzasadnieniu skargi argumentował jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do znajdujących się w aktach sprawy szkiców z przeprowadzonej kontroli podniósł, że: 1) szkic działki C/C1 zawiera zaznaczone przez inspektorów terenowych dwa nieużytki, na których w rzeczywistości również odbywa się wypas krów; 2) szkic działki D/D1 oznaczono kodem DR52 (jako zakrzaczenia) i wyłączono z powierzchni użytkowanej rolniczo, gdy również na tym terenie wypasane jest bydło; 3) szkic działki G/G1 nie uwzględnia prawidłowych granic obszaru użytkowanego przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - powoływanej dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia 1306/2013, rozporządzenia 640/2014, ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1387)

- zwanej ustawą PROW, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) - zwanego rozporządzeniem PRŚ. Spór w sprawie skoncentrował się na kwestii ustalenia przez organy wielkości powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności, w tym przypadku płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ). Rozważyć należało, czy na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności PRŚ na rok 2016, organy obu instancji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni stwierdzonej w toku kontroli, przyjmując na podstawie jej wyników, że w wariancie 2.3 – trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) była mniejsza o 0,17 ha, co stanowiło przedeklarowanie powierzchni na poziomie 4,22% oraz w wariancie 5.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 była mniejsza o 2,17 ha, co stanowiło przedeklarowanie powierzchni na poziomie 1,47%. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek skarżącego podlegał kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 ust. 1 oraz art. 29 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31 lipca 2014 r. L 2014.227.69) - zwanego rozporządzeniem nr 809/2014. Zgodnie z tymi przepisami kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie niezgodności, w szczególności zaś na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Po zbadaniu akt sprawy, tj. materiałów zgromadzonych przez organy obu instancji, Sąd nie stwierdził naruszenia art. 70 i art.74 rozporządzenia 1306/2013. Wskazać należy w szczególności, że zastosowane metody pomiaru zostały wystandaryzowane i są zgodne z wymaganiami określonymi w art. 70 rozporządzenia 1306/2013.

Podkreślić też należy, jak kluczowe znaczenie dla przyznania płatności, m.in. PRŚ, ma ustalenie obszaru gruntu uprawnionego do przyznania pomocy.

Organ odwoławczy słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji eksponował, że ARiMR corocznie przekazuje rolnikom spersonalizowane wnioski o przyznanie płatności wraz z kartą informacyjną, w której dla każdej działki ewidencyjnej deklarowanej do płatności (w ubiegłych latach) określony został maksymalny kwalifikowalny obszar (powierzchnia PEG). W przypadku stwierdzenia niezgodności danych znajdujących się w zasobach ARiMR ze stanem faktycznym na danej działce ewidencyjnej wartość powierzchni PEG podlega aktualizacji. Opisany schemat wyznaczania wartości powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym na zgłaszanej działce. Należy przyznać rację Dyrektorowi OR ARiMR, że nie można utożsamiać przekazywanego przez Agencję maksymalnego obszaru danej działki ewidencyjnej kwalifikowanego do płatności jako tego, do którego automatycznie i bezwarunkowo należą się płatności. Są to dane, które mają pomocniczy a nie bezwarunkowy charakter. Powierzchnia PEG jest obszarem maksymalnym, do jakiego beneficjenci mogą otrzymać płatność, jednakże powinni do tego spełniać szereg innych warunków, m.in. prowadzić na deklarowanej powierzchni (która może, ale nie musi odpowiadać wartości powierzchni PEG) działalność rolniczą. Do obowiązków rolnika ubiegającego się o płatności należy zadeklarowanie obszarów działek rolnych użytkowanych rolniczo w danym roku oraz wskazanie ich w złożonym wniosku oraz załączniku graficznym. Rolnik musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w poprzednim roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił, np. co do sukcesji naturalnej drzewostanu, zalania czy też w wyniku częściowego lub całkowitego zaprzestania prowadzenia działalności. To rolnik jest najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych i te dane powinny być wskazane na załączniku graficznym. Wynika to z faktu, że działki rolne ze względu na zmienny ich charakter nie są przedmiotem prowadzonych rejestrów. Dlatego rolnik we wniosku o przyznanie płatności PRŚ, jaki w i załączniku graficznym, jest zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, kształt), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone, a powierzchnia PEG podlega weryfikacji w terenie przez kontrolę na miejscu, co odbyło się w niniejszej sprawie. W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach [...] marca - [...] kwietnia 2017 r. doszło do wykluczenia powierzchni nieużytkowanych rolniczo, na których znajdują się liczne rowy o szerokości przekraczającej 2 m, jako niespełniających warunków określonych w § 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r., poz. 336) oraz powierzchni zakrzaczonych, porośniętych wysokimi trzcinami, nie spełniających kryteriów kwalifikowalności do przyznania płatności w zw. z regulacjami art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.

Odnosząc się do stanu faktycznego ustalonego w sprawie podnieść trzeba, że skarżący po otrzymaniu spersonalizowanego formularza wniosku, nie dokonał aktualizacji użytkowanych rolniczo obszarów, czego dowodzą zdjęcia zrobione 31 marca 2017 r., przedstawiające m.in. sporne obszary, co do których skarżący kwestionuje dokonane przez organy ARiMR wyłączenie ich z płatności.

Należy wskazać, że na działce C1 organ pierwszej instancji zakwalifikował powierzchnię 94,67 ha do działki rolnej, a zastosowane pomniejszenie wynikało

z wykluczenia wykazanych w toku kontroli nieużytków, rowów o szerokości przekraczającej 2 m, porośniętych trawami oraz niewykoszoną roślinnością szuwarową i trzcinami, na co wskazuje zgromadzona w sprawie dokumentacja,

w postaci m. in. zdjęć, szkiców i pomiarów wykonanych przez kontrolerów terenowych. Wbrew argumentacji podnoszonej przez skarżącego w ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, że ww. obszary nie mogły być zakwalifikowane do płatności, gdyż stwierdzona szerokość rowów (powyżej 2m) oraz zajęcie powierzchni przez niepożądaną roślinność, która nie została wykoszona, stanowiły czynnik obiektywnie wyłączający te obszary spod terenów kwalifikujących się do płatności; nie mogły one być użytkowane rolniczo.

Podobnie w odniesieniu do działki D1 organ zakwalifikował

do płatności PRŚ powierzchnię 8,05 ha, wyłączając obszar 0,19 ha, na którym występowały zakrzewienia i zadrzewienia. Wymaga wskazania, że zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile spełnione są warunki: a) działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze; oraz b) liczba drzew na hektar nie przekracza maksymalnego zagęszczenia.

Państwa członkowskie określają i zgłaszają maksymalne zagęszczenie,

o którym mowa w akapicie pierwszym lit.b, w oparciu o tradycyjne praktyki uprawy, warunki naturalne i względy środowiskowe. Nie przekracza ono 100 drzew na hektar. W przypadku Polski w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r., poz. 338) określono, że zagęszczenie drzew nie może przekraczać 100 drzew na hektar. Jak wynika z treści przywołanych przepisów działka rolna porośnięta drzewami może być uznana za kwalifikujący się obszar, jednakże pod warunkiem, że drzewa te są rozrzucone, a ponadto działalność rolniczą można prowadzić w sposób podobny jak na działkach bez drzew. W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze dokumentację fotograficzną sporządzoną w dniu 31 marca 2017 r., należy stwierdzić, że obszary wykluczone to tereny nieużytkowane rolniczo, na których znajdują się skupiska drzewek o znacznym zagęszczeniu i obszary porośnięte niepożądaną roślinnością chwastową oraz trzciną wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2 m, na których stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej. Podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku skarżącego z dokumentacji fotograficznej oraz szkiców znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że na obszarze oznaczonym kodem DR52 zakrzaczenia i zadrzewienia występują na poziomie przekraczającym górną granicę wyznaczoną cytowanym rozporządzeniem z dnia 6 marca 2015 r. Wyłączenie ww. fragmentu z kodem DR52 o powierzchni łącznej 0,19 ha nie stało natomiast na przeszkodzie zakwalifikowaniu jako obszaru użytkowanego rolniczo pozostałej części działki D1, co organ uczynił. Nadto zauważyć trzeba, że sam skarżący nie kwestionuje istnienia wskazanych w obszarze oznaczonym kodem DR52 zakrzewień i zadrzewień, a jedynie w swojej argumentacji zmierza do wykazania, że obszar ten mimo to jest przez niego użytkowany rolniczo, gdyż wypasa tam bydło. Należy dodać, że skarżący deklarując do płatności cały obszar działki D1 powinien dołożyć wszelkich starań, aby stan zadeklarowany powierzchni tej działki był jednocześnie rzeczywistym. Zauważyć trzeba, że liczne zakrzewienia i zadrzewienia o zauważalnym zagęszczeniu w obszarze oznaczonym kodem DR52, uwidocznione w dokumentacji kontrolnej nie powstały w okresie od złożenia wniosku do dokonania kontroli a wzrastały w dłuższym okresie, co także przemawia za stwierdzeniem, że skarżący zadeklarował do płatności obszar całej działki D1, będąc zobowiązanym do zadeklarowania powierzchni użytkowanej rolniczo odpowiadającej wymogom prawnym także w zakresie zagęszczenia drzew, a więc w obszarze nie obejmującym spornej powierzchni lub do doprowadzenia tego obszaru do stanu zgodnego z omówionymi wymogami. Należy również wskazać przepisy § 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r., z których jednoznacznie wynika, że do elementów krajobrazu zalicza się rowy, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. W związku z powyższym zakwestionowane przez organy obszary nie spełniały kryteriów kwalifikowalności do przyznania płatności również i w tym zakresie.

Sąd nie znalazł też podstaw do zakwestionowania ustalonych granic obszaru działki G1. Pomiar dokonany przez przeprowadzających czynności kontrolne, uwidoczniony także na znajdującym się w aktach administracyjnych szkicu nr 9, nie budzi wątpliwości Sądu. Wskazać należy, że został dokonany zgodnie z obowiązującymi standardami w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy

był wystarczający i został oceniony prawidłowo. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy o wadliwości wydanych rozstrzygnięć

w sprawie.

Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd, działając

na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.