Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1425/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 20
journal: Dz.U. 2001 nr 80 poz 872
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie.
article: art. 1, art. 65 par. 1, art. 129 par. 2, art. 134 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi H. "L." S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz H. "L." S.A. z siedzibą w L. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej skargi wniesionej przez H. S.A. jest postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. o umorzeniu postępowania zażaleniowego z powodu niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. wstrzymującego postępowanie egzekucyjne obowiązków o charakterze niepieniężnym wobec uznania, że H. S.A. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z [...] października 2001r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej zwany Prezesem URE) działając na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. nr 89 z 2006r. poz. 625 ze zm.) nałożył na [...] Zakład Energetyczny (dalej zwany [...]ZE) obowiązek podjęcia i kontynuowania dostaw energii dla H.

Prezes URE dnia [...] lutego 2006r. występując jako wierzyciel skierował do Wojewody [...], jako organu egzekucyjnego, wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec [...]ZE (jako zobowiązanego) w celu wyegzekwowania wykonania wskazanego wyżej obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Wojewoda [...] w toku postępowania egzekucyjnego dnia [...] lutego 2006r. nałożył na [...]ZE grzywnę w celu przymuszenia.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006r. Sąd Okręgowy w Warszawie-Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zmienił w całości postanowienie Prezesa URE z dnia [...] października 2001r. ustanawiające obowiązek będący przedmiotem egzekucji i określił nowe warunki kontynuowania przez [...]ZE sprzedaży energii dla H. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. H. (beneficjent obowiązku dostarczania energii) zaskarżyła to postanowienie Sądu Okręgowego do Sądu Apelacyjnego.

Dnia [...] marca 2006r. [...]ZE (zobowiązany), powołując się na postanowienie z dnia [...] lutego 2006r., wniósł do Wojewody [...] zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wojewoda [...] zwrócił się do Prezesa URE (wierzyciela) o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych przez [...]ZE zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. Prezes URE, działając jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, przedstawił stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego – [...]ZE. W postanowieniu tym uznał zarzuty zobowiązanego za uzasadnione wobec faktu, że treść obowiązku będącego przedmiotem egzekucji została zmieniona wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] lutego 2006r. Sądu Okręgowego w Warszawie-Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Zażalenie na postanowienie Prezesa URE o stanowisku wierzyciela wniosła H. do Sądu Okręgowego w Warszawie-Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W tym stanie rzeczy, wobec toku dwóch postępowań wywołanych zażaleniami H., Wojewoda [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2006r. wstrzymał postępowanie egzekucyjne obowiązków o charakterze niepieniężnym na okres do dnia wydania przez Sąd Okręgowy w Warszawie-Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowienia w sprawie zażalenia H. na postanowienie Prezesa URE z dnia [...] marca 2006r. zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego. Jako podstawę prawną wstrzymania postępowania egzekucyjnego Wojewoda powołał art. 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. nr 80 z 2001r. poz. 872, dalej zwanej ustawą a.rz.w.) uprawniający go do zastosowania nadzwyczajnego środka ingerencji w prowadzone postępowanie egzekucyjne.

H. uznała to pismo za decyzję i złożyła od niej odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, podnosząc zarzuty merytoryczne.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art.65 § 1 kpa przekazał odwołanie H. do Ministra Gospodarki. Postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o przekazaniu sprawy nikt nie zaskarżył.

H. złożyła w dniu [...] kwietnia 2007r. skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Ministra Gospodarki. Wniosła o zobowiązanie Ministra Gospodarki do wydania decyzji w kwestii jej odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki podniósł brak swojej właściwości w sprawie, gdyż nie ma umocowania do rozstrzygania pomiędzy przedsiębiorstwami energetycznymi, a odbiorcami energii.

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2008r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SAB/Wa 16/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Gospodarki do rozpoznania odwołania w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia akt organowi.

W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził, że Minister Gospodarki, aż do daty rozprawy nie rozpoznał odwołania, natomiast w piśmie do strony oraz w odpowiedzi na skargę wywiódł, że nie jest właściwy do jego rozpoznania i z tego powodu nie podjął żadnej czynności. Rozpatrując kwestię właściwości rzeczowej organu odwoławczego WSA wskazał, że akceptuje pogląd, iż organ, któremu sprawa została przekazana, jest przekazaniem związany i zobligowany do prowadzenia postępowania, chyba że dojdzie do wzruszenia postanowienia o przekazaniu w trybie zwyczajnym lub nadzwyczajnym. Zdaniem Sądu, Minister Gospodarki tj. organ któremu sprawę przekazano, co do zasady był więc zobowiązany prowadzić postępowanie zainicjowane wniesieniem odwołania przez H.

Badając zasadność przedmiotowej skargi Sąd uznał, że art. 20 ustawy a.rz.w. jest przepisem kompetencyjnym, który daje wojewodzie szczególną kompetencję nadzorczą w stosunku do wszystkich organów prowadzonych egzekucję administracyjną i pozwala na wstrzymanie czynności tych organów w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Podkreślił brak w a.rz.w. szczegółowych uregulowań w zakresie formy i procedury działania wojewody. Wskazał, iż rzeczą organu jest ocenić, czy do działania wojewody znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto organ ma też ocenić jaką formę prawną może przyjąć działanie Wojewody w trybie art. 20 ustawy a.rz.w. a konsekwencji oceni pismo Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. i zakwalifikuje je w sposób właściwy. Sąd podkreślił, że wniesienie przez H. odwołania od pisma Wojewody uruchomiło procedurę kontroli tego odwołania pod kątem jego dopuszczalności, terminowości, prawidłowości i zasadności. Minister Gospodarki, któremu przekazano odwołanie, był więc – zdaniem Sądu - zobligowany, w terminach wynikających z kpa, zbadać wniesione odwołanie i ustalić, czy jest ono dopuszczalne. W tym celu organ powinien określić charakter zaskarżonego rozstrzygnięcie i ustalić, czy jest zaskarżalne.

W przypadku odpowiedzi pozytywnej na ostatnie pytanie, organ powinien rozstrzygnąć, czy odwołanie wniósł podmiot uprawniony do zaskarżania orzeczeń w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku odpowiedzi pozytywnej, organ powinien zbadać terminowość odwołania. W przypadku odpowiedzi pozytywnej, organ może przystąpić do badania zasadności odwołania, w tym rozważenia, czy w postępowaniu, w którym Wojewoda jest organem egzekucyjnym I instancji, może on jednocześnie działać jak organ nadzoru w trybie art. 20 ustawy a.rz.w. Kwestia ta może jednak podlegać rozważaniu tylko wtedy, gdy organ uzna, że odwołanie H. jest wniesione skutecznie (tzn. jest dopuszczalne co do zasady, wniósł je podmiot uprawniony i w terminie).

Od powyższego wyroku strony nie wniosły skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Rozpoznając sprawę po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Minister Gospodarki wydał postanowienie będące przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W przedmiotowym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...], odwołując się do wyroku WSA z dnia 7 lutego 2008r., Minister Gospodarki stwierdził, że w jego ocenie rozstrzygnięcia nadzorcze wydawane przez wojewodę na podstawie art. 20 a.rz.w. przyjmują formę postanowienia a nie decyzji, tym bardziej, że Wojewoda [...], w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym działał jako organ egzekucyjny. Odwołując się treści art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako: uegz) wskazał, że o ile przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej rozstrzygnięcie zajmowane przez organ egzekucyjny w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Zdaniem organu, rozstrzygnięcie Wojewody nie odnosi się do istoty sprawy a ponadto, niezależnie od powyższego nie zostało doręczone H., gdyż nie jest ona stroną postępowania egzekucyjnego. Stronami są jedynie wierzyciel tj. Prezes URE oraz zobowiązany ([...]ZE), natomiast H. ma wyłącznie interes faktyczny. Zdaniem organu, prawo zaskarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia mają wyłącznie wymienione powyżej strony postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy za uzasadnione, w ocenie Ministra Gospodarki, było umorzenie postępowania zażaleniowego z powodu niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych.

W skardze na powyższe postanowienie H. zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że skarżąca nie jest stroną postępowania zażaleniowego, gdyż nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowego postanowienia a także naruszenie art. 56 § 4 uegz poprzez wadliwą wykładnię zawężającą krąg podmiotów uprawnionych do zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania.

W obszernym uzasadnieniu wskazała, że o ile zakwalifikowanie rozstrzygnięcia Wojewody [...], jako postanowienia należy uznać za właściwe, wadliwe jest wywiedzenie tego wniosku z błędnego przyjęcia, że Wojewoda działał jako organ egzekucyjny. Zdaniem strony, Wojewoda działał jako organ administracji rządowej. Zastosowanie w drodze analogii przepisów uegz skarżąca uznała za niezasadne, podniosła, że rozstrzygające znaczenie ma charakter działania organu. Za bezpodstawne uznała również odmówienie uznania po stronie skarżącej interesu prawnego w zaskarżeniu rozstrzygnięcia Wojewody [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Na wniosek [...] Zakładu Energetycznego S.A. złożony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] października 2008r. (k. [...] akt sądowych), Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuścił wnioskujący podmiot do udziału w niniejszym postępowaniu sądowadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania (v. postanowienie Sądu z dnia 21 listopada 2008r. zawarte w protokole rozprawy k. [...] akt sądowych). Sąd uznał powyższy wniosek za uzasadniony, gdyż jak wynika z akt sprawy Minister Gospodarki pominął [...]ZE w postępowaniu odwoławczym od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. Zdaniem Sądu, wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego [...]ZE albowiem podmiotowi temu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia Ministra Gospodarki z [...] kwietnia 2008r., które to postanowienie kończyło postępowanie odwoławcze od postanowienia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r.

W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania wniósł o :

1) stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. z uwagi na brak właściwości Ministra Gospodarki do rozpatrzenia odwołania od przedmiotowego postanowienia, ewentualnie

2) stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Wojewody [...] z uwagi na rażące naruszenie art. 20 a.rz.w., nadto

3) stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2006r. o przekazaniu odwołania H. Ministrowi Gospodarki według właściwości, a także

4) odrzucenie skargi H. z uwagi na brak po jej stronie przymiotu strony;

5) w razie nieuwzględnienia powyższych żądań wniósł o oddalenie skargi

(v. pisma uczestnika z [...] października 2008r oraz [...] grudnia 2008r. wpływ do Sądu odpowiednio: [...] października 2008r. i [...] grudnia 2008r. a także protokół rozprawy z 19 stycznia 2009r.).

Skarżąca w piśmie [...] grudnia 2008r. wniosła o nieuwzględnienie wniosków uczestnika za wyjątkiem stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2008r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego z powodu uznania, że H. S.A. odwołującej się od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. wstrzymującego postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001, Nr 80, poz. 872 ze zm. a.rz.w.) nie przysługuje przymiot strony. Powyższe postanowienie zostało wydane w następstwie wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 lutego 2008r. wydanego w sprawie VI SAB/Wa 16/07 ze skargi H. na bezczynność Ministra Gospodarki w zakresie rozpoznania odwołania od wyżej wymienionego rozstrzygnięcia Wojewody [...].

Uwypuklenie przedmiotu zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie a także istnienie prawomocnego wyroku w sprawie VI SAB/Wa 16/07 jest konieczne z uwagi na podniesione w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego argumenty i sformułowane wnioski w zakresie żądania stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. z uwagi na brak właściwości Ministra Gospodarki do rozpatrzenia odwołania od przedmiotowego postanowienia ewentualnie stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Wojewody [...] z uwagi na rażące naruszenie art. 20 a.rz.w., nadto stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2006r. o przekazaniu odwołania H. Ministrowi Gospodarki według właściwości a także żądanie odrzucenia skargi H. z uwagi na brak po jej stronie przymiotu strony.

Powyższe wnioski sformułował uczestnik postępowania [...] Zakład Energetyczny ([...]ZE), natomiast skarżąca w piśmie z [...] grudnia 2008r. przyłączyła się do wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia Wojewody [...] z powodu rażącego naruszenia art. 20 a.rz.w.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych wyżej rozstrzygnięć Wojewody [...] oraz postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w toku niniejszego postępowania sądowadministracyjnego należy wskazać, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postępowanie odwoławcze od rozstrzygnięcia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. To wyznacza granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, w aspekcie wyroku w sprawie VI SAB/Wa 16/07, którym zarówno organ jak i aktualnie sąd jest związany w niniejszej sprawie (v. art. 135 p.p.s.a.), badana jest kwestia zakwalifikowania omawianego rozstrzygnięcia Wojewody [...] jako postanowienia, istnienia środka odwoławczego od tego rozstrzygnięcia oraz ewentualnych uprawnionych do jego wniesienia a więc prawidłowość zastosowania przez Ministra Gospodarki przepisu stanowiącego podstawę zaskarżonego postanowienia tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy (art. 134 p.p.s.a.) natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że niewątpliwie na tym etapie postępowania Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej oceny rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r., gdyż naruszyłby cytowane wyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena merytoryczna rozstrzygnięcia Wojewody może zostać przeprowadzona przez organ odwoławczy dopiero wówczas, gdy środek odwoławczy zostanie wniesiony skutecznie tj. przez uprawniony podmiot, w terminie. Z uwagi na powyższe, żądanie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. jako oparte na merytorycznej ocenie tego rozstrzygnięcia musi pozostać poza jakimikolwiek rozważaniami Sądu w niniejszej sprawie.

W odniesieniu zaś do żądania stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2006r. o przekazaniu odwołania H. Ministrowi Gospodarki według właściwości na podstawie art. 65 §1 k.p.a. uwypuklenia wymaga okoliczność związania Sądu w niniejszej sprawie prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie sygn. akt VI SAB/Wa 16/07.

Istotą przepisu art. 153 p.p.s.a. regulującego problematykę związania, jest obowiązek skierowany wobec organu (w tym przypadku Ministra Gospodarki) jak i sądu rozpatrującego ponownie sprawę zastosowania się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu ww. wyroku. Owo związanie oznacza, że sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 1999r., publ. LEX nr 47275). Tymczasem w sprawie sygn. akt VI SAB/Wa 16/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób jasny, precyzyjny, nie budzący wątpliwości wyraził pogląd, że w rozpatrywanej sprawie organem właściwym do rozpatrzenia środka odwoławczego wniesionego przez H. od rozstrzygnięcia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. jest Minister Gospodarki a nie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wynika to z treści tej części uzasadnienia wyroku, w której Sąd odwołuje się do istoty postanowienia o przekazaniu sprawy na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. (cyt. Sąd w sprawie niniejszej akceptuje pogląd, że organ, któremu sprawa została przekazana, jest przekazaniem związany i zobligowany do prowadzenia postępowania, chyba że dojdzie do wzruszenia postanowienia o przekazaniu w trybie zwyczajnym lub nadzwyczajnym. Zdaniem Sądu, Minister Gospodarki tj. organ któremu sprawę przekazano, co do zasady był więc zobowiązany prowadzić postępowanie zainicjowane wniesieniem odwołania przez H. (...) oraz wskazań, co do dalszego działania Ministra Gospodarki w zakresie rozpatrzenia przedmiotowej sprawy (cyt. (...) Wniesienie przez H. odwołania od pisma Wojewody uruchomiło procedurę kontroli tego odwołania pod kątem jego dopuszczalności, terminowości, prawidłowości i zasadności. Minister Gospodarki, któremu przekazano odwołanie, był więc zobligowany, w terminach wynikających z kpa, zbadać wniesione odwołanie i ustalić, czy jest ono dopuszczalne. W tym celu organ powinien określić charakter zaskarżonego rozstrzygnięcie i ustalić, czy jest zaskarżalne. (...)

Nie ma więc wątpliwości, że na obecnym etapie postępowania jakiekolwiek rozważania na temat braku właściwości rzeczowej organu odwoławczego w niniejszej sprawie tj. Ministra Gospodarki nie mogą być prowadzone. Ta kwestia jest zamknięta.

Zdaniem Sądu, wniosek [...]ZE o odrzucenie skargi H. z uwagi na brak po jej stronie przymiotu strony oparty jest na nieporozumieniu.

Postępowanie odwoławcze od rozstrzygnięcia Wojewody [...] zostało zainicjowane przez H. Niewątpliwie zaskarżone postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2008r. skierowane jest do tego podmiotu. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami jest skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Przedmiotowa skarga dotyczy więc "własnej sprawy administracyjnej" H. a zatem podmiot ten ma legitymację skargową w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia Ministra Gospodarki należy stwierdzić, że postanowienie to narusza przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Pomijając kwestię, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przyjmuje formę decyzji, a nie postanowienia jak przyjęto w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ odwoławczy błędnie uznał, że H. nie ma przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym od rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. wstrzymującego postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 20 a.rz.w.

I

Forma rozstrzygnięcia na podstawie art. 20 a.rz.w.

Zdaniem Sądu, niewątpliwie postępowanie prowadzone na podstawie przepisu art. 20 ust.1 a.rz.w. nie stanowi części postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Wojewodę [...] w sprawie wyegzekwowania od [...]ZE wykonania obowiązku podjęcia i kontynuowania dostaw energii na rzecz H.

Omawiany przepis przyznaje szczególne kompetencje nadzorcze wojewodzie, który może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać czynności każdego organu prowadzącego egzekucję na czas określony. Jest to kompetencja, którą wykonuje wyłącznie wojewoda bez możliwości przekazania jej pracownikom urzędu wojewódzkiego (Art. 20. 1. Wojewoda, z zastrzeżeniem ust. 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną. Przepisu art. 32 nie stosuje się)

Zdaniem Sądu, interwencja wojewody jako przedstawiciela Rady Ministrów w tok egzekucji oparta jest na innych przesłankach niż wprowadzenie dodatkowego elementu kontroli w tok egzekucji administracyjnych prowadzonych w województwie. Przedmiotem omawianego rozstrzygnięcia jest okoliczność czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 20 a.rz.w., uzasadniające ingerencję wojewody jako przedstawiciela administracji w postępowanie egzekucyjne. Ocena czy w danej sytuacji zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki" przemawiające za zastosowaniem tego środka należy wyłącznie do wojewody. Jest to kompetencja o charakterze szczególnym typu kontrolnego. Stanowi nadzwyczajny środek ingerencji w prowadzone postępowanie egzekucyjne. Komentowany przepis ma charakter regulacji legi specjali wobec ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawodawca nie określił trybu postępowania, który w tym przypadku obowiązuje. Nie określił również formy prawnej działania wojewody, jakim jest wstrzymanie egzekucji administracyjnej.

W ocenie Sądu, w sprawie prowadzonej na podstawie art. 20 a.rz.w. mamy do czynienia z aktem władczym uprawnionego podmiotu, zmierzającym do władczego określenia praw i obowiązków adresata aktu.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2005r. P 18/03 OTK-A 2005/6/63 zasadnie wskazuje, że "jeżeli istnieje wątpliwość, co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. Nie może zaistnieć sytuacja, że w przepisach ustawy określono właściwość organu administracji publicznej do załatwienia określonej kategorii spraw administracyjnych a sprawy te nie mogłyby być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił wprost formy rozstrzygnięcia". Przy ocenie kwalifikacji prawnej formy omawianego działania organu jako decyzji administracyjnej a nie postanowienia – jak przyjął w niniejszej sprawie organ - można dodatkowo przywołać poglądy wyrażone w piśmiennictwie, dotyczące zagadnienia domniemania formy decyzji administracyjnej. Między innymi, że "władcze działania organu wykonującego administrację publiczną muszą być dokonywane w formach, które otwierają przed jednostką prawo do obrony na drodze regulowanej przepisami prawa (por. B. Adamiak, Zagadnienie domniemania formy decyzji administracyjnej (w;) Podmioty administracji publicznej i prawne formy ich działania. Studia i materiały z konferencji jubileuszowej Profesora Eugeniusza Ochendowskiego, Toruń 2005, s. 18).

Zdaniem Sądu, Ustawodawca zawarł w omawianej normie art. 20 arzw minimum elementów formalnych wystarczających do uznania, że mamy do czynienia z decyzją administracyjną. Określono organ, wskazano adresata, podjęty akt rozstrzyga merytorycznie o istocie sprawy. Przy rozważaniach dotyczących formy prawnej omawianego rozstrzygnięcia nie może również umknąć z pola widzenia okoliczność, że wzmiankowany przepis daje możliwość ingerencji w tok postępowania prowadzonego na podstawie innej ustawy a mianowicie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz może w skrajnych przypadkach doprowadzić do uniemożliwienia egzekucji. Zdaniem Sądu, powyższe wzmacnia postawioną tezę, że działania organu powinny nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

II

Środek zaskarżenia

Jak wynika z komentowanego przepisu art. 20 a.rz.w. ustawodawca nie określił odrębnego trybu odwołania od tego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, od decyzji wstrzymującej postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 20 a.rz.w. przysługuje odwołanie. Powyższe stanowisko ma uzasadnienie zważywszy, że wojewoda w tej sprawie działa jako organ administracji rządowej a więc zgodnie z art. 1 k.p.a. w przedmiotowej kwestii ma bezpośrednie zastosowanie kodeks postępowania administracyjnego. Termin do wniesienia odwołania wynika na ogólnych zasadach z art. 129 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego w wyniku rozpatrzenia odwołania, co do istoty przyjmuje postać decyzji administracyjnej, co ma umocowanie w treści art. 138 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie, o czym była mowa na wstępie niniejszych rozważań, nie podlega dyskusji kwestia właściwości rzeczowej organu odwoławczego. Jest nim Minister Gospodarki.

Nie ulega wątpliwości, że podmiotami uprawnionymi do wniesienia odwołania od decyzji wstrzymującej postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 20 a.rz.w. są strony postępowania, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Jednakże pełen krąg podmiotów właściwych do wniesienia odwołania od konkretnego rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody podjętego na podstawie omawianego przepisu należy, zdaniem Sądu, ustalać na gruncie konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie postanowienia Prezesa URE z dnia [...] października 2001r. Postanowienie z dnia [...] października 2001 r., wydane na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne kształtuje warunki świadczenia przez [...]ZE dostaw energii na rzecz H. do czasu rozstrzygnięcia sporu pomiędzy H. a [...]ZE. Postanowienie to, co należy podkreślić, zostało wydane na wniosek H. (art. 8 ust.1 Prawa energetycznego). Miała ona zatem przymiot strony w postępowaniu orzekającym prowadzonym przed Prezesem URE. W ocenie Sądu, pozbawienie skarżącej możliwości ingerencji w tok postępowania administracyjnego wstrzymującego postępowanie egzekucyjne, którego beneficjentem jest skarżąca może pozbawić stronę możliwości realizowania uprawnień jakie wynikają dla niej z ww. postanowienia. Zdaniem Sądu, w omawianym stanie faktycznym, uzasadnione jest przyznanie H. praw strony w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. Zdaniem Sądu, H. ma w tej sprawie interes prawny, gdyż przedmiotowa decyzja uniemożliwia stronie realizację postanowienia Prezesa URE z dnia [...] października 2001r. Przy czym rozważana kwestia dotycząca możliwości realizacji postanowienia z [...] października 2001 r. uwzględnia istnienie całkowitej odrębności postępowania prowadzonego na podstawie art. 20 a.rz.w. od postępowania egzekucyjnego. Dlatego wyraźnie należy podkreślić, że w omawianym postępowaniu (prowadzonym na podstawie art. 20 a.rz.w.) niedopuszczalne jest stosowanie w drodze analogii przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym zakresie Sąd podziela w całości obszerną argumentację skarżącej, stąd nie ma potrzeby jej ponawiana.

Odnosząc się z kolei do wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę a mianowicie umorzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego należy stwierdzić, że wniosek ten nie jest uzasadniony. Granice sprawy wyznaczone przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia powodują, że niniejsze postępowanie nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Reasumując, wadliwe przyjęcie przez Ministra Gospodarki, że H. S.A. nie ma praw strony w postępowaniu w sprawie odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r. uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w niniejszym wyroku. O niewykonywaniu uchylonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.