Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2864/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5, art. 122 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r., na podstawie 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 1, 2 i 3, art. 64a § 1 pkt 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 26 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2014r., poz. 1619) nałożył na J. K. grzywnę w wysokości 10 600,20zł (dziesięć tysięcy sześćset złotych i dwadzieścia groszy) w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr . z dnia ..02.2015r. i wzywał do jej uiszczenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w . wskazał, że wysokość grzywny została ustalona zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym określa wysokość grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętej nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

W niniejszej sprawie wyliczenie grzywny wynikało z następującego rachunku: 13,5m2 x 0,2 x 3 926zł/m2 = 10 600,20zł. Gdzie 13,5m2, to powierzchnia zabudowy części budynku mieszkalnego (3,00 x 4,50m), 3 926zł, to cena m2 powierzchni użytkowej budynku za 1 kwartał 2015r., ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Ponadto wskazał, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku przez zobowiązanego własnymi środkami i uniknięcie obciążenia kosztami wykonania zastępczego, prowadzi on bezpośrednio do wykonania obowiązku i jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. W przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

Wezwał J. K. do wykonania w terminie do dnia 30.09.2015r. obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].02.2015r., wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], polegającego na rozbiórce części budynku mieszkalnego o wym. ok. 3 x 4,50 m, samowolnie rozbudowanej od strony zachodniej budynku, usytuowanego na działce nr ew. [...] w P, gm. P.

Stwierdził, że w razie niewykonania obowiązku w powyższym terminie nastąpi wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. O wykonaniu obowiązku należy niezwłocznie powiadomić organ egzekucyjny.

J. K. wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Domagał się uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania organu I instalacji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 5 i art. 61 ustawy Prawo budowlane przez pominięcie wiatrołap jako stanu faktycznego nieruchomości. Wskazał na bezprawne obliczenie grzywny albowiem połączono elementy w jedną całość.

- art. 6 i art 7 k.p.a. przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wskazania na dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej.

- sprzeczność ustaleń z oględzinami z dnia 26.05.2015r. gdzie organ powiatowy wskazał "ustalono iż obowiązek nałożony na Pana J.K. decyzją PINB nr [...] z dnia [...].09.2013r. został wykonany w całości".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2015r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267) w związku z art. 144 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia J. K. na postanowienie PINB w [...] z dnia [...].08.2015r., o nałożeniu grzywny w wysokości 10.600,20 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...].09.2013r., nakazującej J. K. dokonanie rozbiórki części budynku mieszkalnego o wym. ok. 3 m x 4,50 m na działce nr ew. [...] w P. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w związku z niewykonaniem przez J. K. obowiązku wskazanego w decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...].09.2013r. - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.

W dniu 11.07.2014r. do zobowiązanego zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania ww. obowiązku. Upomnienie doręczono w dniu 14.07.2014r.

Następnie w dniu [...].02.2015r. PINB w [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie zobowiązanemu w dniu 10.02.2015r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

W dniu 18.06.2015r. pracownicy Departamentu Inspekcji i Kontroli Budowlanej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego dokonali czynności kontrolnych polegających na sprawdzeniu wykonania obowiązku rozbiórki części budynku mieszkalnego rozbudowanej od strony zachodniej o wymiarach ok. 3 m x 4,50 m na działce nr ew. [...] w P. W wyniku tych czynności stwierdzono, że obowiązek nie został wykonany w całości.

W dniu 19.08.2015r. przedstawiciele organu powiatowego dokonali ponownych czynności kontrolnych na ww. nieruchomości, w toku których stwierdzili, że zaawansowanie robót rozbiórkowych nie uległo zmianie od czasu wykonania kontroli przez pracowników GUNB.

Ze względu na powyższe PINB w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.20l5r., nałożył na J. K. grzywnę w wysokości 10.600,20 zł w celu przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku.

W ocenie organu odwoławczego, PINB w [...] przedmiotowe postępowanie egzekucyjne przeprowadził zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wydanie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne.

Zgodnie z art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nie uiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Organ egzekucyjny wydając objęte zażaleniem postanowienie nr [...] zastosował się do dyspozycji wskazanego przepisu.

Kwotę grzywny w celu przymuszenia nałożono na podstawie art. 125 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jej wysokość została wyliczona w zgodnie z ze wskazaniami tego przepisu.

Art. 121 § 5 ww. ustawy stanowi, że wysokość grzywny, o której mowa. w § 4 (jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa), w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Przeprowadzone postępowanie wykazało, że objęta nakazem rozbiórki część budynku mieszkalnego o wym. ok. 3 m x 4,50 m od strony zachodniej, wypełnia definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Organ powiatowy w postanowieniu nr [...] wskazał wymiary części budynku objętej nakazem rozbiórki, na podstawie których wyliczył kwotę grzywny w celu przymuszenia.

W ocenie [...]WINB zarówno wyliczenie grzywny jak i uzasadnienie tego wyliczenia jest prawidłowe, znajduje potwierdzenie w aktach sprawy.

Zdaniem organu odwoławczego argumentacja zawarta w zażaleniu pozostaje bez wpływu na jego ocenę. Egzekwowany obowiązek nie został wykonany w całości, co potwierdziły dwie kolejne kontrole przeprowadzone przez pracowników GUNB i PINB w [...]. Organ I instancji wydając postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uzasadnił swoje stanowisko w sposób niebudzący wątpliwości.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji organu powiatowego.

Zgodnie z art 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

Ponadto stosownie do art. 126 ww. ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.

J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r.

W uzasadnieniu skarżący podał, nie zgadza się z treścią postanowienia oraz ustaleniami które legły u jego podstaw.

Przepis art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że zakazane jest stosowanie środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany, powtarza regułę zawartą w art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

Skarżący podniósł, że wykonał obowiązek rozbiórki części budynku mieszkalnego w wymiarach 3m x 4,50 m samowolnie rozbudowanego od strony zachodniej. Uprzednio dobudowana przez niego część budynku, w chwili obecnej już nie istnieje. Przywrócony został stan istniejący przed dokonywaniem zmian, taki jaki był w latach 70 i 80 ubiegłego stulecia. Zdemontowane zostały ściany i dach dobudowanej części budynku. Obecnie budynek ma ten sam kształt, jaki miał pierwotnie, od chwili jego wybudowania (kształt budynku znajduje swe odzwierciedlenie w archiwalnych mapach geodezyjnych).

Stan zakończenia robót rozbiórkowych znalazł potwierdzenie w protokole oględzin przeprowadzonych przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] maja 2015 r., w którym wskazano: "w czasie oględzin ustalono, iż obowiązek nałożony na Pana J. K. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego nr [...] został wykonany w całości".

Niezrozumiałe są wyniki kontroli przeprowadzonej przez pracowników Departamentu Inspekcji i Kontroli Budownictwa Głównego Urzędu Nadzoru Budowalnego dokonanej 18 czerwca 2015 roku. Taka kontrolna nie miała miejsca podobnie jak kontrola w dniu 19 sierpnia 2015 roku. W żadnej z tych kontroli skarżący nie uczestniczył i nic nie jest mu wiadomym na temat ich przebiegu.

Skarżący domagał się zobowiązania organu II instancji do przedłożenia dokumentacji fotograficznej sporządzonej w miejscu oględzin albowiem jego zdaniem sformułowania zawarte w protokołach nie mają potwierdzenia w okolicznościach sprawy. W dniach dokonywania oględzin obowiązek rozbiórki był zrealizowany w całości.

Negatywna ocena prac wykonanych prac rozbiórkowych, wynikała być może z nieznajomości pierwotnego kształtu budynku, do którego został on przywrócony.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako p.p.s.a.)

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrolowanym przez Sąd postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzowy Budowalnego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego J. K. grzywny w wysokości 10.600,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r., nakazującej J.K. dokonanie rozbiórki części budynku mieszkalnego w wymiarach 3 m x 4,50 m samowolnie rozbudowanej od strony zachodniej, usytuowanego na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości P.

W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż skarżący nie wykonał obowiązku rozbiórki wyżej wymienionej części budynku, co stwierdzono w czasie czynności kontrolnych dokonanych przez pracowników Departamentu Inspekcji i Kontroli Budownictwa Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w dniu 18 czerwca 2015 r. a następnie przez organ powiatowy w dniu 19 sierpnia 2015 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż sprowadzają się one do kwestionowania prawidłowości decyzji o nakazie rozbiórki, a nade wszystko ustaleń faktycznych dokonanych w toku oględzin, co do braku całkowitego wykonania rozbiórki.

Dlatego przypomnieć należy, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2014r., poz. 1619) organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności egzekwowanego obowiązku, zatem weryfikacja decyzji ostatecznej, z której wynika obowiązek, nie jest możliwa w postępowaniu egzekucyjnym.

Nadto z akt postępowania egzekucyjnego wynika, iż w dniu 11.07.2014r. do zobowiązanego zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania ww. obowiązku. Upomnienie zostało doręczono w dniu 14.07.2014r.

Następnie w dniu [...].02.2015r., PINB w [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie zobowiązanemu w dniu 10.02.2015r., wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

W dniu 18.06.2015r. pracownicy Departamentu Inspekcji i Kontroli Budowlanej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego dokonali czynności kontrolnych polegających na sprawdzeniu wykonania obowiązku rozbiórki części budynku mieszkalnego rozbudowanej od strony zachodniej budynku o wymiarach ok. 3 m x 4,50 m usytuowanego na działce nr ew. [...] w P. W wyniku tych czynności stwierdzono, że nałożony ww. decyzją obowiązek nie został wykonany w całości. W czynnościach kontrolnych (wbrew temu co twierdzi się w skardze) uczestniczył skarżący, podpisał protokół kontroli w którym ustalono, że obowiązek rozbiórki jest w trakcie wykonywania.

W dniu 19.08.2015r. ponownych czynności kontrolnych na nieruchomości dokonali przedstawiciele organu powiatowego, w tych czynnościach skarżący nie brał udziału. Kontroli dokonano z ulicy stwierdzając iż nakaz rozbiórki wynikając z decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r., dotyczącej rozbiórki części budynku mieszkalnego w wymiarach 3 m x 4,50 m samowolnie rozbudowanej od strony zachodniej na działce nr [...] w P. nie został wykonany w całości. Stan zaawansowania robót rozbiórkowych nie uległ bowiem zmianie od 18 czerwca 2015r. Sporządzono dokumentację fotograficzną przedstawiającą stan zaawansowania rozbiórki.

Ze względu na powyższe PINB w [...] postanowieniem z dnia [...].08.2015r., zasadnie nałożył na J. K. grzywnę w wysokości 10.600,20 zł w celu przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku.

Należy podkreślić, że w dniu 18 czerwca 2015r. zastępca Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wspólnie z pracownikami GUNB, dokonali ponownych oględzin dysponując dokumentacją fotograficzną i protokołem z oględzin z dnia 26 maja 2015 r., gdzie rzeczywiście zapisano, że obowiązek nałożony na J. K. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego nr [...] z dnia [...].09.2013r. został wykonany w całości, mimo takiej treści protokołu dokonali wówczas odmiennych ustaleń.

Skarżący już wtedy powoływał się na zapis protokołu oględzin z dnia 26 maja 2015r. i ponawiał twierdzenia o całkowitym wykonaniu rozbiórki.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając wspólnie z pracownikami organu centralnego, ustalił, że jednak nie dokonano całkowitej rozbiórki, co jak wynika z dokumentacji fotograficznej wiąże się z pozostawionym utwardzenia gruntu. Zatem ustalenia z dnia 26 maja 2015 r. były niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a nie te dokonane dnia 18 czerwca 2015r.

Oceniając działanie organu egzekucyjnego, stwierdzić należy że było ono zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne, tylko bowiem wykonanie obowiązku w całości kończy egzekucję i pozwala na zastosowanie art. 125 u.p.e.a.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).