Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 172/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Trawniki o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Trawniki a Starostą Powiatu Świdnickiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 2 lipca 2015 r. "o wydanie poświadczonej kopii umowy przekazania gospodarstwa nr [...] z dnia 23-08-1982 wydanej przez Naczelnika Gminy Trawniki" oraz wskazanie organu właściwego dla dalszego przechowywania akt sprawy postanawia: odrzucić wniosek


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 lipca 2015 r. Wójt Gminy Trawniki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiatu Świdnickiego a Wójtem Gminy Trawniki w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. B. z dnia 2 lipca 2015 r. "o wydanie poświadczonej kopii umowy przekazania gospodarstwa nr [...] z dnia 23 sierpnia 1982 r. wydanej przez Naczelnika Gminy Trawniki" poprzez wskazanie Starosty Powiatu Świdnickiego jako organu właściwego w sprawie oraz organu właściwego do dalszego przechowywania akt sprawy.

W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy Trawniki wskazał, że do Starostwa Powiatowego w Świdniku wpłynął powyżej opisany wniosek A. B. Starosta Świdnicki w dniu 3 lipca 2015 r., przesłał wniosek wraz z oryginałem przedmiotowej umowy do Wójta Gminy Trawniki, jako organu właściwego w sprawie. Wójt Gminy Trawniki wskazując, że nie uznaje swojej właściwości w przedmiotowej sprawie podkreślił, że na podstawie art. 5 pkt 19 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.), wydawanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo na wniosek rolnika przeszło do właściwości rejonowych organów rządowej administracji ogólnej. Ponadto, na podstawie art. 5 pkt 23) lit a) i c) powyższej ustawy z dnia 17 maja 1990 r. realizacja zadań państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej oraz prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów przeszły do właściwości rejonowych organów rządowej administracji ogólnej. Z art. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520) Państwowa służba geodezyjna i kartograficzna realizuje zadania z zakresu geodezji i kartografii związane z polityką państwa, a w szczególności zapewnia: pkt 4) prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, zaś art. 20 powyższej ustawy wskazuje na rodzaj informacji podlegających ewidencjonowaniu.

W dalszej części uzasadnienia wnioskodawca wskazał, że z dniem 1 stycznia 1999 r. tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną na mocy art. 94 ustawy do właściwości starosty przeszły, jeżeli przepisy szczególne nie stanowiły inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej oraz zadania i kompetencje kierowników tych urzędów. Na podstawie art. 14 powyższej ustawy z dnia 13 października 1998 r., z dniem 1 stycznia 1999 r. istniejące w dniu 31 grudnia 1998 r. urzędy rejonowe stały się starostwami powiatowymi. Powyższe uzasadnia - zdaniem Wójta Gminy Trawniki - iż organem właściwym w sprawach poświadczania kopii umowy przekazania gospodarstwa rolnego, znajdującej się w zasobach ewidencyjnych starostwa, jest starosta.

Aktualnie starostowie prowadzą ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje te zawiera operat ewidencyjny, z którego starosta udostępnia informacje w formie m.in. kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego (art. 24 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne). W ocenie wnioskodawcy, z brzmienia przedmiotowych przepisów wynika, że wydanie kopii dokumentu znajdującego się w zasobach ewidencyjnych starosty, oraz urzędowego poświadczenia odpisu dokumentu należy do starosty.

Wójt Gminy Trawniki wskazał ponadto, że z art. 76a kpa wynika, że urzędowego poświadczenia odpisu dokumentu dokonuje organ, w posiadaniu którego znajduje się przedmiotowy dokument.

Dodatkowo wnioskodawca podniósł, że wraz z pismem z dnia 3 lipca 2015 r. Starosta Powiatu Świdnickiego przekazał Wójtowi Gminy Trawniki oryginał umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego Nr [...] z dnia 23 sierpnia 1982 r., wydanej przez Naczelnika Gminy Trawniki, z prośbą o zwrot oryginału nadesłanej umowy po przeprowadzeniu czynności administracyjnej.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Powiatu Świdnickiego wskazał, że właściwości Starosty nie można upatrywać w powoływanym przez wnioskodawcę art. 5 pkt 23 lit. a, c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw ponieważ przepis ten odnosi się jedynie do realizacji zadań państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej oraz do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów, nie rozstrzyga zaś o właściwości do załatwiania spraw dotyczących kwestii związanych z przekazaniem gospodarstw rolnych na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, na podstawie której zawarta została umowa przekazania gospodarstwa, której dotyczy spór została zastąpiona ustawą z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, która nie przewidywała kompetencji naczelnika gminy do sporządzenia umowy przekazania gospodarstwa rolnego w takim samym zakresie, jak poprzednio obowiązująca ustawa. Dlatego też powyżej wskazana ustawa z dnia 17 maja 1990 r. nie przewidziała przeniesienia kompetencji naczelników gmin na nowo powstałe organy w tym zakresie. Starosta Powiatu Świdnickiego podkreślił, że art. 5 pkt 19 lit. b powyższej ustawy z dnia 17 maja 1990 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie tej ustawy wskazywał, że sprawy z zakresu art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin przeszły do własności rejonowych organów rządowej administracji ogólnej.

Podsumowując Starosta Powiatu Świdnickiego wskazał, że należy sięgnąć do zasady domniemania właściwości gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej "ppsa"), spory o właściwość rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny.

Przez pojęcie sporu o właściwość należy rozumieć sytuację, w której dwa organy uznają się jednocześnie za właściwe w danej sprawie (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy w sprawie (spór negatywny).

Spór o właściwość zachodzi w sprawie w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, czyli indywidualnej sprawie administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. W konsekwencji przyjąć należy, że spór ten może mieć miejsce wyłącznie w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do wydania przez organ decyzji administracyjnej. Jeśli zaś dana sprawa nie może być rozstrzygnięta w trybie postępowania administracyjnego - zakończonego decyzją - to wówczas nie można mówić o sporze o właściwość pomiędzy organami administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 1995 r., sygn. II SA 40/95, ONSA 1995 r., nr 3, poz. 148 oraz postanowienia z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. OW 53/04, z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. I OW 21/06, z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OW 211/13).

W niniejszej sprawie taka sytuacja natomiast nie zachodzi, a zatem nie mamy do czynienia ze sporem o właściwość w powyższym rozumieniu. Zaistniały spór dotyczy bowiem wydania poświadczonej kopii umowy przekazania gospodarstwa, tj. czynności udostępnienia danych, które są w posiadaniu organu, a która nie jest załatwiana w formie decyzji administracyjnej, tym samym nie można mówić o wystąpieniu w sprawie sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 kpa.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 520) ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

Zgodnie z art. 24 ust. 3 pkt 3 starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego.

Odnosząc się do wniosku o wskazanie organu właściwego do dalszego przechowywania akt sprawy to powyżej przedstawiona argumentacja odnosi się również do tego żądania bowiem przechowywanie akt administracyjnych nie jest indywidualną sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej.

Z tego względu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, z jakim wystąpił Wójt Gminy Trawniki należało uznać za niedopuszczalny i odrzucić.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z pkt 15 § 2 i art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji.