Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 94/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...] WINB) decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., Nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 256) po wznowieniu na wniosek M.G., W.G. i J.G. postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...].06.2009r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].03.2009r. nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] [...] w [...] na działce ewid. nr [...] obręb [...] - odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].06.2009r. nr [...].

W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzją z dnia [...].06.2009r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].03.2009r udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], na działce ewid. nr [...] obręb [...].

W dniu [...].02.2020 r. wpłynął wniosek M.G., W. G. i J. G. (sprecyzowany i uzupełniony [...] 06.2020r., [...].07.2020r. oraz [...].08.2020r.) o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...].06.2009r. Organ wojewódzki po zbadaniu podstaw formalnych, postanowieniem z dnia [...].07.2020 r. nr [...] wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie.

Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 1,2,4,5 i 6 Kpa.

Stosownie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Po analizie akt sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak przesłanek do wznowienia postępowania wynikających z art. 145 § 1 pkt 1,2,4,5 i 6 Kpa.

W ocenie [...] WINB nie można stwierdzić aby dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, bądź decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Brak jest dokumentów potwierdzającej taki stan rzeczy (np. orzeczenia sądu lub innego organu).

W podobny sposób ocenił przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. We wniosku (jak i kolejnych pismach) nie wskazano na nowe okoliczności faktyczne bądź dowody istniejące w dniu wydania decyzji.

W ocenie [...] WINB brak jest również podstaw dla stwierdzenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O wywiązaniu się z obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu świadczy liczna korespondencja ze stronami, a także osobisty odbiór badanej decyzji przez wnioskodawców. Nadto kwestionowana decyzja nie wymagała przed jej podjęciem, uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

Dodatkowo organ zauważył, że nawet przy istnieniu wskazywanych przez wnioskodawców wad (które nie zachodzą) decyzja nie mogłaby zostać uchylona z uwagi na upływ czasu, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat".

Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. Decyzja z dnia 29.06.2009 r. została skutecznie doręczona wszystkim stronom postępowania w dniach [...].06.2009r. i [...].08.2009r., co potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Pięcioletni okres przedawnienia umożliwiającego uchylenie decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym upłynął w dniu [...].08.2014 r., dziesięcioletni termin zaś w dniu [...].08.2019r.

Podsumowując organ nie stwierdził przesłanek uzasadniających uchylenie własnej decyzji z dnia [...] 06.2009 r. nr [...] w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1,2,4,5 i 6 K.p.a.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa " Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b".

Zdaniem organu wojewódzkiego, należało odmówić uchylenia decyzji [...] WINB z dnia [...]. 06. 2009r. nr [...].

Z powyższą decyzją organu wojewódzkiego nie zgodzili się M. G., W.G. oraz J.G. - wnosząc odwołanie.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2020r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. G., W.G. oraz J. G., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu organ podał, że M. G., W. G. oraz J. G. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2009 r., powołując się na przepisy art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 6 k.p.a. oraz art. 145 § 2 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., organ wojewódzki wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.

Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył funkcjonującej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], dz. nr [...] obręb [...].

Wniosek został wniesiony przez osoby uprawnione, ponieważ M. G., W.G. oraz J.G. są stronami postępowania jako właściciele działki znajdującej się przy ul. [...] w [...], sąsiadującej z działką, na której zrealizowano inwestycję.

Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego została wydana na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W związku z tym, nie miał zastosowania przepis art. 59 ust. 7 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), który ogranicza krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie wyłącznie do inwestora.

W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., które zainicjowało postępowanie wskazano, że zostało dokonanych "8 samowoli budowlanych przy ul. [...] w [...] krytych, wybudowanych pod "kontrolą" wszystkich instancji NB (...) Wszystkie samowole i niezgodna z planem zagospodarowania i prawem budowlanym budowa były i są zatajane przez NB w okolicznościach przestępstwa."

Opisując przebieg różnych postępowań prowadzonych w sprawie inwestycji na przestrzeni wielu lat, zarzucono m.in. organom nadzoru budowlanego szereg uchybień, w tym "fałszowanie stanu faktycznego" i "korupcję."

[...] WINB wezwał wnioskodawców do sprecyzowania, jakiej ostatecznej decyzji dotyczy ich podanie o wznowienie postępowania.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., stanowiącym odpowiedź na ww. wezwanie, skarżący oświadczyli, że "wobec 32 letniego bezprawia budowlanego i korupcji pod nadzorem wszystkich instancji NB nie możemy ograniczyć się do wskazania jednej decyzji." Przytaczając szereg rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji różnych szczebli, wskazali m.in. ostateczną decyzję [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r.

W kolejnym piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., organ wojewódzki wezwał wnioskodawców do wskazania terminu, w jakim dowiedzieli się o powołanych we wniosku podstawach wznowienia.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. wnioskodawcy poinformowali, że: "O możliwości wzruszenia decyzji na drodze wznowienia postępowania dowiedzieliśmy się w drugiej połowie stycznia 2020. W tym czasie zorientowaliśmy się, że kolejna nasza działka (nr [...]) zostanie zdegradowana w związku z tym, iż sąsiednią działkę od strony południowej kupił deweloper [...] " oraz "Wówczas zapoznaliśmy się z obszernym materiałem prawno-budowlanym w internecie oraz przejrzeliśmy ponownie akta sprawy samowoli budowlanych przy ul. [...] Doszliśmy do wniosku że wymienione decyzje PINB Nr [...] i [...] WINB Nr [...] i kolejne decyzje najwyższej instancji NB GUNB [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa administracyjnego, budowlanego, cywilnego a nawet karnego."

Organ podkreślił, że do wznowienia postępowania nie jest wystarczające wskazanie dowolnej przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. bez powołania jakichkolwiek okoliczności, które przynajmniej uprawdopodobniałyby faktyczne zaistnienie wskazanej przesłanki. Powołanie podstaw do wznowienia poprzez wymienienie przepisów, w których wskazał je ustawodawca, przy jednoczesnym sformułowaniu wniosku w sposób uniemożliwiający jakiekolwiek powiązanie podniesionych w nim zarzutów z ustawowymi przesłankami wznowienia postępowania stanowi w istocie nadużycie prawa.

Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ograniczone jest wystąpieniem łącznym trzech warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i po trzecie fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany.

Także wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczącej wydania decyzji w wyniku przestępstwa musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1170/10).

Skarżący nie przedłożyli prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wznowienie postępowania na podstawie okoliczności wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.

Brak było także podstaw do zastosowania art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Określone w powołanych przepisach wyjątki od zasady, że okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. powinny być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, mogą mieć miejsce jedynie wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego lub też gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Takie okoliczności w przedmiotowej sprawie nie występują.

Wnioskodawcy nie przytoczyli żadnych okoliczności chociażby korespondujących z treścią przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania opiera się jedynie na wykazaniu licznych uchybień, które w ocenie skarżących miały miejsce w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.

Do wznowienia postępowania nie mogą prowadzić bliżej nieokreślone zarzuty rzekomego rażącego naruszania prawa, fałszerstw czy zaniechań. Z treści pism skarżących wynika ogólne niezadowolenie i brak pogodzenia się ze sposobem zakończenia postępowania w sprawie inwestycji znajdującej się na sąsiedniej działce. Wniosek ten nie zawiera żadnych argumentów, które mogłyby uzasadniać wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpienie do merytorycznej oceny sprawy.

Z wyjaśnień wnioskodawców wynika, że zdecydowali się złożyć wniosek o wznowienie postępowania po tym, jak w połowie stycznia 2020 r. zapoznali się z bliżej nieokreślonymi materiałami w internecie oraz dokonali ponownej analizy "akt sprawy". Złożenie wniosku stanowi kolejną próbę wzruszenia decyzji ostatecznej, nie jest w istocie poparte merytorycznymi przesłankami określonymi w art. 145 § 1 k.p.a. W tej sytuacji żądanie wnioskodawców jest oczywiście bezzasadne.

Na marginesie GINB zauważył, że decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r. była zaskarżona przez M.G.oraz W.G.do WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1816/09 oddalił skargę, a następnie NSA wyrokiem z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1053/11 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie i odrzucił skargę.

Ponadto, na wniosek M. G., W.G. oraz J. G. przedmiotowa decyzja była przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. GINB decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymał w mocy własną decyzję.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2140/14, WSA w Warszawie oddalił skargę M. G. i W.G. na decyzję GINB z dnia [...] sierpnia 2014 r.,

Przechodząc do przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że niemożliwe było wznowienie postępowania z tej przesłanki, wobec złożenia podania z uchybieniem terminu.

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania powinno zostać złożone w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedzieli się o decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r.

Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca decyzję organu wojewódzkiego została skierowana do M. G., W. G. oraz J. G. na ich wspólny adres. Przesyłkę tę, w dniu [...] sierpnia 2009 r., odebrała M.G., będąca także pełnomocnikiem Jacka Guzewicza. Brak jest natomiast dowodu doręczenia decyzji W.G. Jednakże, na podstawie akt sprawy można ustalić, że o decyzji tej wiedział już co najmniej w dniu [...] lipca 2009 r., ponieważ taką datą opatrzone jest pismo skierowane do organu, którego skarżący był współautorem, zawierające wniosek o uzupełnienie przedmiotowej decyzji. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania z tej przyczyny został złożony z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a.

Zatem brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2009 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, i 6 k.p.a., z uwagi na oczywistą bezzasadność żądania, w tym nieprzedstawienie organowi prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa, a także z powodu niedochowania ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wniosek o wznowienie postępowania nie spełniał wymagań formalnoprawnych warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego i dlatego GINB uchylił decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2020 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.

M. G. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r.

W uzasadnieniu wskazała, że organ odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].06.2009 z przyczyn formalnych bez odniesienia się do rażących uchybień, w sprawie wielokrotnej samowoli budowlanej przy ul [...] w [...]. Wydano pozwolenie na użytkowanie, bez doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z przepisami Prawa budowlanego.

Jedna z samowoli budowlanych spowodowała katastrofę i śmiertelne zagrożenie z oczywistej winy organów. Za to zagrożenie zostali skazani prawomocnym wyrokiem z oskarżenia publicznego tylko inwestorzy, a powinny także osoby ze wszystkich instancji nadzoru budowlanego.

Decyzja [...] WINB z [...].06.2009 dotknięta została wadami wymienionymi w art 145 k.p.a. jak również w art 154 k.p.a.

Nieprawdą jest, że wniosek nie zawiera żadnych argumentów które mogły by uzasadniać wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpienie do merytorycznej oceny. Wszystkie pisma opierają się na konkretnych faktach w odniesieniu się do obowiązującego prawa i planu zagospodarowania przestrzennego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga jest bezzasadna.

M. G. W. G. i J. G. zakwestionowali wnioskiem o wznowienie postępowania, decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] marca 2009 r., udzielającą K. i A.S. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego przy ul. [...] w [...], działka nr [...] obręb [...].

Po wznowieniu postępowania, organ wojewódzki decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.

W tym kontekście przypomnienia wymaga, że wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 K.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a.

Samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania, a jedynie uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe lub podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został termin do wniesienia podania.

Organ po otrzymaniu wniosku był zobligowany do ustalenia czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia pozostającej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych oraz czy został zachowany termin, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które daje następnie podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Gdy we wniosku o wznowienie postępowania nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. organ powinien odmówić wznowienia postępowania. Także, gdy w świetle twierdzeń wnioskodawcy wynika, że w istocie brak jest ustawowych podstaw do wznowienia - należy odmówić wznowienia postępowania (WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa1446/16.).

Zgodnie z art. 145 § 1 Kpa "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 21;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla spraM>y nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione".

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r. słusznie uchylił decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2020 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.

GINB zasadnie stwierdził oczywistą bezzasadność żądania, gdyż w rzeczywistości brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2009 r. w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 6 k.p.a.

Strona nie powoływała, ani nie przedstawiła organowi prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa, a także nie dochowała ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Podkreślić należy, że w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., które zainicjowało postępowanie wskazano, że zostało dokonanych "8 samowoli budowlanych przy ul. [...] w [...], krytych, wybudowanych pod "kontrolą" wszystkich instancji NB (...) Wszystkie samowole i niezgodna z planem zagospodarowania i prawem budowlanym budowa były i są zatajane przez NB w okolicznościach przestępstwa."

Opisując przebieg różnych postępowań prowadzonych w sprawie inwestycji na przestrzeni wielu lat, zarzucono organom nadzoru budowlanego szereg uchybień, w tym "fałszowanie stanu faktycznego" i "korupcję."

[...] WINB wezwał wnioskodawców do sprecyzowania, jakiej ostatecznej decyzji dotyczy ich podanie o wznowienie postępowania.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., stanowiącym odpowiedź na ww. wezwanie, skarżący oświadczyli, że "wobec 32 letniego bezprawia budowlanego i korupcji pod nadzorem wszystkich instancji NB nie możemy ograniczyć się do wskazania jednej decyzji." Przytaczając szereg rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji różnych szczebli, wskazali m.in. ostateczną decyzję [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r.

W kolejnym piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., organ wojewódzki wezwał wnioskodawców do wskazania terminu, w jakim dowiedzieli się o powołanych we wniosku podstawach wznowienia.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. wnioskodawcy poinformowali, że: "O możliwości wzruszenia decyzji na drodze wznowienia postępowania dowiedzieliśmy się w drugiej połowie stycznia 2020. W tym czasie zorientowaliśmy się, że kolejna nasza działka (nr [...]) zostanie zdegradowana w związku z tym, iż sąsiednią działkę od strony południowej kupił deweloper [...] " oraz "Wówczas zapoznaliśmy się z obszernym materiałem prawno-budowlanym w internecie oraz przejrzeliśmy ponownie akta sprawy samowoli budowlanych przy ul. [...]. Doszliśmy do wniosku że wymienione decyzje PINB Nr [...] i [...] WINB Nr [...] i kolejne decyzje najwyższej instancji NB GUNB [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa administracyjnego, budowlanego, cywilnego a nawet karnego."

W tej sytuacji do wznowienia postępowania nie było wystarczające wskazanie jedynie przepisu prawa jako przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. - bez powołania okoliczności, które przynajmniej uprawdopodobniałyby faktyczne istnienie wskazanej przesłanki. We wniosku powołano podstawy do wznowienia tylko poprzez wymienienie przepisów, nie wskazano jednak konkretnych okoliczności faktycznych umożliwiających powiązanie ich z ustawowymi przesłankami wznowienia postępowania.

Konkretyzując te stwierdzenia - w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., konieczne było łączne zaistnienie trzech warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i po trzecie fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany.

Także wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczącej wydania decyzji w wyniku przestępstwa musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1170/10).

Skarżący nie przedłożyli prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa.

Dlatego nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wznowienie postępowania na podstawie okoliczności wskazanych wart. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.

Brak było także podstaw do zastosowania art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Określone w powołanych przepisach wyjątki od zasady, że okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. powinny być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, mogą mieć miejsce jedynie wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego lub też gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Takie okoliczności w przedmiotowej sprawie nie występują.

Nadto wnioskodawcy nie przytoczyli żadnych okoliczności korespondujących z przesłankami określonymi w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.

Uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania w tym aspekcie, opiera się jedynie na wykazaniu licznych uchybień, które w ocenie skarżących miały miejsce w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., które jednak nie korespondują z przesłankami określonymi w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.

Do wznowienia postępowania nie mogą prowadzić ogólne zarzuty rażącego naruszania prawa, fałszerstw czy zaniechań.

Wniosek nie zawierał żadnych argumentów, które mogłyby uzasadniać wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpienie do merytorycznej oceny sparwy. Z twierdzeń wnioskodawców wynikało, że zdecydowali się złożyć wniosek o wznowienie postępowania po tym, jak w połowie stycznia 2020 r. zapoznali się z bliżej nieokreślonymi materiałami w internecie oraz dokonali ponownej analizy "akt sprawy".

Reasumując nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).