Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1340/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 6 ust. 1, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: Art. 222 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: Art. 35, art. 36, art. 37, art. 38 , art. 61 par. 1, par. 4, art. 104, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 227
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody z dnia 11 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. B., Kancelaria Adwokacka, ul. [...] w K, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu A. D. z pobytu stałego z adresu: ul. R gm. W - na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.: Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej "u.e.l.d.o.", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ przywołując treść art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek J. Ć., który przedłożył tytuł prawny do nieruchomości - odpis zwykły księgi wieczystej z dnia 17.02.2012 r. We wniosku J. Ć. wyjaśnił, że A. D. została zameldowana w nieruchomości w kwietniu 2010 r. po uprzednim wstąpieniu w związek małżeński z ojcem J. Ć. – B. Ć., nad którym A. D. wykonywała opiekę od listopada 2007 r. jako zatrudniona przez syna. A. D. przebywała w tym lokalu ze względu na sprawowanie opieki medycznej nad chorym B. Ć., natomiast zamieszkiwała i odbierała korespondencję pod adresem ul. G w W. Po śmierci ojca we wrześniu 2010 r. J. Ć. podjął kroki w celu przygotowania nieruchomości do generalnego remontu, co skutkowało odłączeniem dopływu wody, elektryczności oraz gazu do lokalu i uniemożliwiło zamieszkiwanie. Do śmierci B. Ć. wszelkie opłaty za użytkowanie nieruchomości ponosił J. Ć.

W dniu [...] 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję [...] o wymeldowaniu A. D. z pobytu stałego. Od decyzji A. D. odwołała się.

Wojewoda decyzją [...] z [...] 2012 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu wskazano na popełnione uchybienia i zalecono przeprowadzenie następujących czynności: wezwanie wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów świadczących o opróżnieniu przez A. D. przedmiotowego lokalu ze swoich rzeczy, a w przeciwnym wypadku do przeprowadzenia oględzin budynku.

Stosownie do zaleceń wezwano J. Ć. do dostarczenia dokumentów świadczących o opróżnieniu lokalu przez A. D. Następnie wyznaczono termin oględzin na dzień 14.12.2012 r.

Pełnomocnik J. Ć. przesłał pismo wraz z załącznikami tj.:

1. wyrok Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt. [...] wraz z uzasadnieniem nakazujący A. D. opróżnienie z rzeczy do niej należących pokoju na l piętrze w kamienicy przy ul. R w W;

2. wniosek o nadanie klauzuli prawomocności i wykonalności wyrokowi z dnia 11 maja

2012 r. oraz doręczenie tytułu wykonawczego z dnia 30 października 2012 r.;

3. postanowienie Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny w sprawie do sygn.

akt. [...] z dnia 26 kwietnia 2012 r. wraz z klauzulą prawomocności.

Z tych dokumentów wynikało, że sprawa opróżnienia spornego lokalu z rzeczy przez A. D. jest w toku. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nie jest jeszcze załatwiony przez Sąd, a więc wnioskodawca nie może jeszcze wystąpić do komornika o wykonanie eksmisji.

Oględziny wyznaczone na 14.12.2012 r. nie dały rezultatu, ponieważ po przybyciu na miejsce okazało się, że budynek jest zamknięty. Strony były prawidłowo wezwane, ale zgłosiła się jedynie A. D.

Następnie J. Ć. złożył wniosek o zawieszenie postępowania do momentu opróżnienia lokalu przez A. D. Na wniosek ten wyraziła zgodę A. D., w związku z czym postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. zawieszono postępowanie.

Pismem z dnia 13 maja 2013 r. J. Ć. wniósł o podjęcie postępowania w związku z wykonaniem eksmisji rzeczy przez A. D. z lokalu przy ul. R w W zgodnie z protokołem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym sygn. akt. [...] z dnia 12.04.2013 r. oraz postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia 24.04.2013 r.

Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 21.05.2013 r., na które A. D. wniosła zażalenie. Zażalenie to zostało uznane przez Wojewodę za niedopuszczalne postanowieniem z dnia [...] 2013 r.

Organ l instancji ustalił, że w okresie sprawowanej opieki ze względu na charakter wykonywanych prac przez A. D. związanych z chorym B. Ć. naturalne wydaje się przebywanie jej jednocześnie pod dwoma adresami w W tj. ul. G oraz R, jak również posiadanie w nich swoich rzeczy osobistych.

Z zeznań świadków nie wynika czy A. D. po wstąpieniu w związek małżeński założyła pod adresem ul. R w W nowy ośrodek swoich życiowych spraw, czy dalej znajdował się on pod adresem ul. G w W w lokalu fundacji, którą prowadziła.

Wprawdzie A. D. twierdzi, że została zmuszona przez właściciela lokalu do opuszczenia lokalu, ale zastosowane przez nią środki prawne nie doprowadziły do ponownego wejścia do spornego lokalu i ponownego zamieszkania w nim. A. D. nie zdołała przywrócić naruszonego posiadania – postanowienie [...] z dnia 26.04.2012 r. o umorzeniu postępowania. Ponadto Sąd Rejonowy Wydział l Cywilny w postępowaniu do sygn. akt [...] - wyrok z dnia 11.05.2012 r. ustalił, że A. D. nie zamieszkuje pod adresem R w W.

Po wzbogaceniu materiału dowodowego o dokumenty dotyczące wykonanej w dniu 12.04.2013 r. eksmisji rzeczy należących do A. D. z lokalu organ uznał za zasadne wydać decyzję o wymeldowaniu A. D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. R w W.

A. D. wniosła od powyższej decyzji odwołanie zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. ze

względu na bezpodstawne przyjęcie, że opuszczenie lokalu przez skarżącą miało

charakter trwały i dobrowolny,

2. naruszenie prawa procesowego - K.p.a., a to:

* art. 77 § 1 przez zaniechanie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia zebranego

materiału dowodowego,

* art. 78 przez nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez skarżącą, mających

istotne znaczenie dla sprawy,

- art. 80 przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego, co do przywrócenia stanu posiadania,

- art. 86 przez nie wyjaśnienie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - sygn. akt: [...] "Ochrona naruszonego posiadania";

- art. 88 przez nieukaranie grzywną osoby prawidłowo wezwanej do okazania

przedmiotu oględzin (J. Ć.),

art. 145 § 1 przez wydanie decyzji, w oparciu o decyzję z dnia [...] 2012 r., która

została uchylona przez organ drugiej instancji decyzją w dniu [...] 2012 r,

art. 7 przez nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli,

art. 8 przez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości do zaufania

władzy publicznej,

art. 9 przez nieinformowanie skarżącej o okolicznościach, które mają wpływ na

ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,

art. 10 przez uniemożliwienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu,

art. 13 przez niepodjęcie czynności skłaniających strony do ugody,

art. 68 § 1, § 2 przez sporządzenie protokołu bez ustalenia tożsamości świadków,

braku wszystkich podpisów oraz polecenie przesłuchania świadka w charakterze

strony,

art. 79 przez niezawiadomienie skarżącej o miejscu i czasie przesłuchania świadka

oraz przez uniemożliwienie jej zadawania pytań świadkowi.

Ponadto zarzuciła, iż bezpodstawnie przyjęto, że w okresie sprawowania opieki (19.11.2007- 1.09.2010 r.), nad B. Ć., mieszkała jednocześnie pod dwoma adresami, opuściła miejsce pobytu stałego przy ul. R w W dobrowolnie, a nie na skutek bezprawnego działania właściciela nieruchomości, na podstawie treści postanowienia o sygn. [...] z dnia 26.04.2012 r. o umorzeniu postępowania, iż skarżąca nie zdołała przywrócić naruszonego posiadania.

Wskazała również, że nie uwzględniono toczącego się postępowania "o ochronę naruszonego posiadania" sygn. akt: [...], zeznań najbardziej wiarygodnego świadka, dowodów przedstawionych przez skarżącą, a mających istotne znaczenie dla sprawy, pominięto zasadniczy fakt, że wejście do kamienicy o adresie ul. R jest od ul. G, co powinno być ujęte w protokole podczas wizji lokalnej.

Zarzuciła, że organ nie uwzględnił zeznań świadka B. S., która złożyła zeznania istotne do sprawy, zaś uwzględnione zostały jedynie zeznania nieznanych skarżącej osób, które dodatkowo nie zostały zweryfikowane przez okazanie dowodu tożsamości. Zeznania B. S. wprost wskazują, iż pod spornym adresem było centrum życiowe skarżącej, a z lokalu została usunięta bezprawnie. Organ nie odniósł się do tych zeznań, nie wskazał czy dał im wiarę, lub ewentualnie czyje pominął i z jakiego powodu.

Organ nie odniósł się do wniosków i pism skarżącej (wniosek z dnia 11.02.2013r.; pismo z dnia 16.04.2013 r.). Organ nie informował skarżącej o składanych pismach przez stronę przeciwną (pismo pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 14.05.2013 r.). Skarżąca występuje bez pełnomocnika, a przez nie informowanie jej o okolicznościach, które mają wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, uniemożliwiono jej czynny udział w postępowaniu.

Ponadto w zaleceniach Urzędu Miasta i Gminy wystosowanych do Gminy w związku z przesłuchaniem B. S., wskazane jest, aby B. S. została przesłuchana w charakterze strony, a nie świadka, co jest niezgodne ze stanem faktycznym.

Wniosła o uwzględnienie w sprawie zeznań innego świadka złożonych w sprawie sądowej o ochronę naruszonego posiadania tj. S. C., kuzynki J. Ć., która także podaje, iż pod spornym adresem skarżąca zamieszkiwała przez cały okres małżeństwa aż do bezprawnego usunięcia jej przez J. Ć. - sygn. akt [...] ([...]).

Powoływanie w sprawie postępowania sądowego [...] o przywrócenie naruszonego posiadania jest niezasadne, bowiem ta sprawa została umorzona ze względu na przekroczenie terminu, o czym organ został poinformowany, a obecnie toczy się postępowanie o ochronę naruszonego posiadania pod sygn. akt: [...], o czym organ został również poinformowany.

Organ nie uwzględnił także faktu, iż toczy się postępowanie sądowe o wydanie bezprawnie zabranych i zniszczonych przez J. Ć. rzeczy stanowiących własność skarżącej - sygn. akt: [...], oraz faktu, że Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt: [...] nie uwzględnił jej zeznań ani też zeznań świadków, niemniej nie zabronił jej przebywania wraz z rzeczami osobistymi w spornym lokalu, ponieważ nie była to eksmisja lokatora, o czym skarżąca poinformowała organ pismem z dnia 16.04.2013 r.

W lipcu 2012 r. złożyła wniosek, w którym wykazała, iż zeznania świadka M. Ć., istotne z punktu widzenia organu, nie winny za takie być uznane, bowiem są nieprawdziwe, co nie tylko ma wpływ na decyzję, ale także stanowi przestępstwo. Zaś organ mając takie informacje i dokumenty w aktach na podstawie art. 304 K.k. powinien niezwłocznie zawiadomić organy ścigania, a nie na tej podstawie wydawać decyzję o wymeldowaniu skarżącej z miejsca stałego pobytu.

Załączyła zeznania J. Ć. jak i M. Ć. złożone w toku wielu innych postępowań sądowych, które w ocenie skarżącej wzajemnie się wykluczają bądź wskazują na podanie nieprawdy, gdyż w tej samej kwestii są składane inne zeznania (wszystkie dokumenty są w aktach sprawy).

Wojewoda decyzją z dnia 11 września 2013 r. nr [...], utrzymał decyzję organu l instancji w mocy - na podstawie art. 138 § 1 pkt 11 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ l instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Wyjaśnienia w sprawie są zgodne i jednoznacznie wskazują, iż skarżąca dobrowolnie opuściła sporny lokal. Jak wynika z treści odwołania stan ten nie uległ zmianie i trwa nadal.

Skarżąca w piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r. poinformowała, iż zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt. [...] z lokalu przy ul. R w W zabrała wszystkie swoje rzeczy. Świadkami na tę okoliczność byli: J. Ć., trzech komorników sądowych, dwóch funkcjonariuszy Policji, M. Ć. oraz pełnomocnik J. Ć.

W piśmie z dnia 13 maja 2013 r. pełnomocnik J. Ć. poinformował, iż w dniu 11 maja 2012 r. Sąd Rejonowy Wydział l Cywilny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt [...], w którego punkcie 1 nakazał A. D., usunięcie z pokoju o powierzchni 9,91 m2 położonym na pierwszym piętrze budynku mieszkalno - użytkowego pod adresem R w W rzeczy należących do wymienionej (dowód k-208 akt). Sąd Rejonowy Wydział l Cywilny postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r. [...] nadał klauzulę wykonalności pkt 1 i 4 wyroku z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt [...]. Na tej podstawie J. Ć. złożył do komornika sądowego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

W dniu 12 kwietnia 2013 r. Komornik Sądowy wykonał czynności związane z opróżnieniem pomieszczenia stanowiącego pokój, o powierzchni 9,91 m2 położonego na pierwszym piętrze budynku mieszkalno-użytkowego pod adresem: ul. R w W, co potwierdza sporządzony z przeprowadzonych czynności protokół (protokół Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 12 kwietnia 2013 r, sygn. akt [...] - dowód k. 246-249 akt, postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] o zakończeniu postępowania egzekucyjnego - dowód k. 245 akt).

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nieopuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu (wyrok NSA z dnia 28.01.2010 r., sygn. akt II OSK 195/09, wyrok NSA z dnia 5.01.2010 r., sygn. akt II OSK 24/09, wyrok NSA z dnia 9.07.2010 r., sygn. akt II OSKI 113/09).

W sprawie przytoczony wyżej materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż A. D. nie mieszka w spornym lokalu z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie tego lokalu przez skarżącą nastąpiło w kwietniu 2013 r., a opuściła miejsce pobytu stałego na skutek orzeczonej eksmisji i wykonanych czynności komorniczych i skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Daje to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., albowiem nastąpiło trwałe opuszczenie przez A. D. budynku przy ul. R w W.

A. D. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zdaniem skarżącej, obie decyzje w zakresie interpretacji przepisu ustawy są nieprawidłowe i tym samym naruszają jej interes prawny oraz pociągają za sobą szereg nieprzyjemnych konsekwencji.

Podniosła, że od 3 lat toczy się postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu położonego w W przy ul. R. Adresu zamieszkania i zameldowania nie opuściła dobrowolnie, lecz na skutek bezprawnego działania J. Ć., który w dniu 15 kwietnia 2011 r. po raz czwarty dokonał włamania i wymiany zamka w drzwiach wejściowych i tym samym uniemożliwił jej wejście do lokalu, w którym pozostały wszystkie jej rzeczy osobiste.

W międzyczasie od momentu śmierci męża (od dnia 1 września 2010 r.) wielokrotnie były interwencje Policji z uwagi na włamania i niszczenie mienia znajdującego się tym lokalu, a należącego do skarżącej. Potwierdzeniem tego, że mieszkała pod wskazanym adresem jest wyrok Sądu Rejonowego sygn. akt: [...], a w chwili obecnej spłaca należność za zużyte media w tym mieszkaniu. Po wymianie zamków J. Ć. uniemożliwił skarżącej wejście do mieszkania nawet w celu zabrania rzeczy, uniemożliwił także dokonania wizji lokalnej organowi l instancji.

W styczniu 2011 r. J. Ć. złożył pozew o eksmisję skarżącej oraz naliczył jej czynsz najmu w kwocie 2 000 zł miesięcznie - sygn. akt [...]. Zatem nie jest prawdą twierdzenie, iż w lokalu nie zamieszkiwała. W trakcie postępowania o eksmisję, sygn. akt [...] pozwany zmienił roszczenia pozwu w kwietniu 2012 r. odstępując od żądania eksmisji, ale pozostał przy roszczeniach finansowych, które Sąd odrzucił, jako bezprawne. Postępowanie zakończyło się orzeczeniem o opróżnieniu lokalu z rzeczy skarżącej, nie zaś eksmisją. Dlatego też powoływanie się w treści zaskarżonej decyzji na orzecznictwo w zakresie dokonania wymeldowania z pobytu stałego w sytuacji orzeczenia eksmisji jest bezpodstawne, gdyż eksmisja nie została orzeczona.

W lutym 2013 r. wystąpiła z pozwem o wydanie jej rzeczy pozostawionych w przedmiotowym lokalu. Sprawa nie została jeszcze zakończona.

Orzeczenie Sądu o opróżnienie lokalu z rzeczy zostało wykonane przez komornika sądowego w dniu 12 kwietnia 2013 r. w asyście 5 osób i Policji (dwóch funkcjonariuszy), wówczas to okazało się, iż rzeczy pozostawione w lokalu zostały zniszczone przez J. Ć. a lokal doprowadzony do ruiny. W tym dniu w obecności 8 osób pozostawiła w lokalu rzeczy osobiste. Jednocześnie J. Ć. odmówił jej wydania kluczy do drzwi wejściowych.

Zatem jak wynika z powyższego w żadnym wypadku nie mamy do czynienia w sprawie z dobrowolnym opuszczeniem lokalu mieszkalnego, lecz na skutek bezprawnych działań J. Ć., ani też nie orzeczono wobec skarżącej eksmisji jak podaje organ. Organy uznały błędnie i nie wzięły pod uwagę uzasadnienia wyroku sygn. akt [...], że postępowanie nie dotyczyło roszczeń eksmisyjnych związanych z nakazaniem A. D. opuszczenia lokalu, lecz było to jedynie roszczenie negatoryjne, ponieważ w trakcie postępowania o eksmisję sygn. akt [...], J. Ć. zmienił roszczenia pozwu i odstąpił od żądania eksmisji skarżącej.

Tym samym nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o wymeldowaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewoda podniósł, że skarżąca nie była stroną pozwaną w sprawie o nakazanie jej opróżnienia lokalu przy ul. R gm. W. Gdyby skarżąca była stroną pozwaną w sprawie o nakazanie jej opróżnienia tego lokalu, była by to okoliczność uzasadniająca stwierdzenie, że w lokalu tym przebywała bądź przebywa. Nakazanie skarżącej opróżnienia z rzeczy do niej należących lokalu przy ul. R zostało orzeczone przez Sąd Rejonowy w dniu 11 maja 2012 r. na podstawie dokonanych przez ten Sąd ustaleń faktycznych, w świetle których skarżąca mieszkała przez krótki czas w tym lokalu, jednakże później przeniosła się do sąsiedniego budynku (k. 151 akt administracyjnych). Zarzut skargi, że eksmisja nie została wobec skarżącej orzeczona jest, zatem niezasadny, skoro skarżąca nie przebywała w lokalu a jedynie przetrzymywała w nim swoje rzeczy. Niemniej jednak, skoro Sąd nakazał skarżącej opróżnienie lokalu, jest to istotna okoliczność w sprawie o wymeldowanie, gdyż nakazanie skarżącej opróżnienia lokalu z rzeczy do niej należących oraz wykonanie tego nakazu uzasadnia stwierdzenie, iż lokal ten przestał być dla skarżącej miejscem koncentracji spraw życiowych. Trudno, bowiem traktować sporny lokal jako miejsce, które skarżąca opuściła pod przymusem, skoro Sąd uwzględnił skierowane przeciwko niej powództwo o opróżnienie lokalu z rzeczy, a egzekucję orzeczenia Sądu przeprowadzono.

Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą okoliczności trwającego postępowania o ochronę naruszonego posiadania Wojewoda wskazał, że orzeczenie sądu cywilnego wydane w sprawie posesoryjnej będzie miało znaczenie w sprawie o wymeldowanie, jeśli zostanie wydane przed rozstrzygnięciem w przedmiocie meldunku. Wtedy organ meldunkowy będzie zobowiązany wziąć je pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Gdyby jednak sprawa o przywrócenie posiadania nie została zakończona przed wydaniem decyzji w sprawie o wymeldowanie, nie uniemożliwia to organowi oceny stanu faktycznego sprawy.

W przypadku uwzględnienia przez sąd powszechny powództwa i przywrócenia posiadania danego lokalu osobie, która została wcześniej z niego wymeldowana, istnieje podstawa do ponownego zameldowania tej osoby w danym lokalu, o ile zamierza ona nadal tam na stałe zamieszkiwać. Wojewoda podkreślił, że organ meldunkowy nie bada kwestii posiadania lokalu, lecz ustala, czy doszło do jego trwałego i dobrowolnego opuszczenia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie II OSK 2209/10).

W piśmie z dnia 19 listopada 2013 r. Wojewoda wskazał, że w związku z zawartym w odpowiedzi na skargę twierdzeniem, że skarżąca nie była stroną pozwaną w sprawie o nakazanie jej opróżnienia spornego lokalu prostuje, że w postępowaniu przed Sądem Rejonowym zakończonym wyrokiem z dnia 11 maja 2012 r. skarżąca nie była stroną w sprawie o nakazanie jej opuszczenia lokalu przy ul. R w W, gdyż pozew w zakresie tego żądania został przez powoda cofnięty. Powód podtrzymał natomiast pozew w zakresie nakazania skarżącej opróżnienia lokalu z rzeczy stanowiących jej własność i w tym zakresie powództwo zostało przez Sąd uwzględnione, a egzekucja nakazanego opróżnienia lokalu została wykonana.

W piśmie procesowym z dnia 8 stycznia 2014 r. J. Ć. podniósł, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wyroku Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt [...], zgodnie z którego punktem 1 oddalono powództwo A. D. dotyczące przywrócenia posiadania ww. lokalu. Podstawą faktyczną wydania tego orzeczenia był między innymi fakt, iż A. D. opuściła dotychczasowe miejsce stałego zameldowania w sposób trwały w kwietniu 2011 r. jak sama stwierdziła podczas jej przesłuchania w postępowaniu dotyczącym przywrócenia posiadania (dowód: protokół z rozprawy z dnia 5 lutego 2013 r. przed Sądem Rejonowym, w sprawie do sygn. akt [...]).

Skarżąca w zależności od przedmiotu postępowania, jego charakteru składa różne oświadczenia, co do faktu, czy korzysta z ww. lokalu czy też nie. Raz wskazuje, iż jest w posiadaniu całej nieruchomości położonej w W przy ul. R, a kolejno wskazuje, iż naruszono jej posiadanie w zakresie pokoju o powierzchni ok. 9 m2. Ponadto wskazywała także wielokrotnie, począwszy od około listopada 2010 r., iż nie mieszka pod ww. adresem, nie ma dostępu do ww. pokoju. Ostateczna data wskazywana przez skarżącą, gdy przebywała w lokalu to kwiecień 2011 r. Skarżąca wskazuje także, iż wyłącznym właścicielem ww. lokalu mieszkalnego jest J. Ć., a ona nie ma żadnych praw majątkowych do tego mieszkania. Oświadczenia skarżącej są wzajemnie sprzeczne, budzą, zatem także uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności jej twierdzeń.

Obecnie nie znajdują się pod ww. adresem żadne rzeczy skarżącej, w związku z przeprowadzoną egzekucją przez komornika sądowego, na podstawie tytułu wykonawczego, który stanowił wyrok Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny, w sprawie do sygn. akt: [...] z dnia 11 maja 2012 r. wraz z klauzulą wykonalności.

Błędne jest twierdzenie skarżącej, iż spłaca należności za zużyte media w lokalu, natomiast przedmiot postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Rejonowym do sygn. akt: [...], nie dotyczył zapłaty za media, lecz zwrotu nienależnie pobranego przez A. D. wynagrodzenia (dowód: akta postępowania sądowego, toczącego się przed Sądem Rejonowym do sygn. akt: [...], w tym pozew oraz wyrok z dnia 5 listopada 2010 r.).

J. Ć. odniósł się do kwestii przyznania prawa pomocy skarżącej, wskazując m.in., że ma ona wyższe dochody niż wykazała we wniosku.

Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu w piśmie procesowym z dnia 17 marca 2014 r. poinformował o postępowaniu o przywrócenie naruszonego posiadania, jakie toczy się z powództwa A. D. przed Sądem Rejonowym l Wydział Cywilny, sygn. akt [...]. Wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem toczące się postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania stoi na przeszkodzie uznania, że wyczerpane zostało znamię "dobrowolności" opuszczenia lokalu, będące przesłanką zastosowania art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. jako podstawy wydania decyzji o wymeldowaniu przez właściwy organ. Zgodnie z utrwalonym poglądem reprezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych należy przyjąć, że opuszczenie lokalu ma miejsce jedynie wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu (tak między innymi w wyrokach NSA z 15.06.201 Or. II OSK 1060/09; z 5.05.2011 r. II OSK 781/10; z 12.04.2001 r. V SA 3078/00).

Ponadto nawiązując do orzeczenia NSA z dnia 21.11. 2008 r.: żądanie przez daną osobę udzielenia jej przez sąd cywilny ochrony posesoryjnej danego lokalu może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią tego lokalu. Wytoczenie powództwa posesoryjnego (art. 344 § 1 K.c.) może, bowiem wskazywać na fakt, iż dana osoba, korzystając z tego środka prawnego, stara się powrócić do lokalu, z którego wbrew swojej woli została usunięta. Organ meldunkowy zobowiązany jest w trakcie postępowania wyjaśnić, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały i dobrowolny, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności towarzyszące konkretnej sprawie.

Tym samym toczące się obecnie postępowanie o przywrócenie posiadania świadczy o tym, że w sprawie niezrealizowana została przesłanka dobrowolności, a w konsekwencji nieuzasadnione było podjęcie decyzji o wymeldowaniu skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 §1 P.p.s.a.

Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Istotą kontroli administracji publicznej jest rozstrzyganie sprawy sądowoadministracyjnej rozumianej, jako wywołany przed sądem administracyjnym spór między jednostką (adresatem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej), a organem administracji publicznej (autorem rozstrzygnięcia adresowanego do jednostki), którego przedmiotem jest zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej. Rozstrzygnięcie tego sporu przez sąd administracyjny sprowadza się do wypowiedzi: "zaskarżony akt (czynność) jest/nie jest zgodny z prawem" i w konsekwencji do utrzymania go w mocy albo wyeliminowania z obrotu prawnego. Rezultatem tego rozstrzygnięcia nie jest konkretyzacja normy prawnej, lecz kontrola tej konkretyzacji, dokonanej przez organ administracyjny, z punktu widzenia zgodności z prawem.

Zastosowanie powyższego kryterium legalności w sprawie poddanej kontroli Sądu wskazuje, że skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nieopuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.

Podstawę materialne prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., który stanowi "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się".

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu. Podzielając w pełni powyższe stanowisko, zdaniem Sądu, również wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego wyroku sądu powszechnego nakazującego osobie opróżnienie z rzeczy do niej należących lokalu mieszkalnego - nieruchomości - oraz zakazującego tej osobie naruszania prawa własności wskazanej nieruchomości, daje pełną podstawę do ustalenia przez organ meldunkowy, że nastąpiło opuszczenie lokalu przez taką osobę w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., a w konsekwencji do wydania decyzji o wymeldowaniu.

Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 222 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U. z 2014 r., póz. 121), dalej "K.c.": przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Na treść roszczenia negatoryjnego statuowanego w art. 222 § 2 K.c, składają się dwa uprawnienia przyznane właścicielowi: możliwość żądania przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz zaprzestania naruszeń w przyszłości. Celem roszczenia negatoryjnego jest, więc zapewnienie istnienia na przyszłość stanu zgodnego z prawem, a więc stanu władztwa nad rzeczą wolnego od ingerencji innych osób. Co istotne, uwzględnienie roszczenia negatoryjnego przez sąd wskazuje, że nakazanie osobie opróżnienia z rzeczy do niej należących lokalu mieszkalnego - nieruchomości dotyczy sytuacji, gdy ta osoba tym lokalem nie włada. Zgodnie, bowiem z treścią art. 222 § 1 K..c.: właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Treścią przewidzianego w art. 222 § 1 K.c. roszczenia windykacyjnego, zwanego także roszczeniem wydobywczym, jest przyznane właścicielowi żądania wydania oznaczonej rzeczy przez osobę, która włada jego rzeczą. Służy przywróceniu właścicielowi władztwa nad rzeczą, więc ochronie jednego z podstawowych atrybutów prawa własności, dlatego określa się je, jako roszczenie nieposiadającego właściciela przeciwko posiadającemu niewłaścicielowi.

Jeżeli, więc sąd powszechny uwzględni roszczenie negatoryjne posiadającego właściciela oparte o art. 222 § 2 K.c. przesądza tym samym okoliczność, że nakazuje osobie nieposiadającego niewłaściciela przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń przez nakazanie takiej osobie opróżnienie z rzeczy do niej należących lokalu mieszkalnego - nieruchomości. Na potrzeby postępowań administracyjnych w przedmiocie wymeldowania ta okoliczność ma istotne znaczenie dla dokonania ustalenia czy nastąpiło opuszczenie lokalu przez taką osobę w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., a w konsekwencji do wydania decyzji o

wymeldowaniu.

Taka sytuacja w sprawie poddanej kontroli sądu administracyjnego miała miejsce. Z prawidłowo dokonanych zdaniem Sądu, ustaleń stanu faktycznego wynikało, że w dniu 11 maja 2012 r. Sąd Rejonowy Wydział l Cywilny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt [...], w którego punkcie 1 nakazał A. D., usunięcie z pokoju o powierzchni 9,91 m2 położonym na pierwszym piętrze budynku mieszkalno-użytkowego pod adresem: R w W rzeczy należących do wymienionej (dowód k-208 akt). Sąd Rejonowy, Wydział l Cywilny postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r. [...] nadał klauzulę wykonalności pkt 1 i 4 wyroku z dnia 11 maja 2012 r, sygn. akt [...]. Na tej podstawie J. Ć. złożył do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

W dniu 12 kwietnia 2013 r. Komornik Sądowy wykonał czynności związane z opróżnieniem pomieszczenia stanowiącego pokój, o powierzchni 9,91 m2 położonego na pierwszym piętrze budynku mieszkalno-użytkowego pod adresem: ul. R w W, co potwierdza sporządzony z przeprowadzonych czynności protokół (protokół Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] - dowód k. 246-249 akt, postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] o zakończeniu postępowania egzekucyjnego - dowód k. 245 akt).

W konsekwencji zasadnie organ l instancji uznał, że w sprawie przytoczony wyżej materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż A. D. nie mieszka w lokalu przy ul. R w W z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącą nastąpiło w kwietniu 2013 r. Wymieniona opuściła miejsce pobytu stałego na skutek orzeczonej eksmisji i wykonanych czynności komorniczych i skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Daje to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., albowiem nastąpiło trwałe opuszczenie przez A. D. budynku przy ul. R w W, które to stanowisko podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Skoro sąd powszechny nakazał skarżącej opróżnienie lokalu, jest to istotna okoliczność w sprawie o wymeldowanie, gdyż nakazanie skarżącej opróżnienia lokalu z rzeczy do niej należących oraz wykonanie tego nakazu uzasadnia stwierdzenie, iż lokal ten przestał być dla skarżącej miejscem koncentracji spraw życiowych. Trudno, bowiem traktować lokal przy ul. R w W, jako miejsce, które skarżąca opuściła pod przymusem, skoro Sąd uwzględnił skierowane przeciwko niej powództwo negatoryjne o opróżnienie lokalu z rzeczy, a egzekucję orzeczenia Sądu przeprowadzono.

Nie mogła przynieść zamierzonego skutku podniesiona przez skarżącą okoliczność trwającego postępowania o ochronę naruszonego posiadania. Niewątpliwie orzeczenie sądu cywilnego wydane w sprawie posesoryjnej będzie miało znaczenie w sprawie o wymeldowanie, jeśli zostanie wydane przed rozstrzygnięciem w przedmiocie meldunku. Wtedy organ meldunkowy będzie zobowiązany wziąć je pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Gdyby jednak sprawa o przywrócenie posiadania nie została zakończona przed wydaniem decyzji w sprawie o wymeldowanie, nie uniemożliwia to organowi oceny stanu faktycznego sprawy.

Nie była też trafna argumentacja skarżącej, że spornego adresu zamieszkania i zameldowania nie opuściła dobrowolnie, lecz na skutek bezprawnego działania J. Ć., który w dniu 15 kwietnia 2011 r. po raz czwarty dokonał włamania i wymiany zamka w drzwiach wejściowych i tym samym uniemożliwił jej wejście do lokalu, w którym pozostały wszystkie jej rzeczy osobiste. W tym zakresie Sąd podziela w pełni stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12.12.2013 r. sygn. III SA/Kr 1045/13 (LEX nr 1407532): w postępowaniu o wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ powinien brać pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie opuszczenia przez nią lokalu. Odnosi się to jednak wyłącznie do oceny kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu. Natomiast, jeśli chodzi o ocenę zamiaru opuszczenia lokalu i jego realizację, a także o ocenę trwałości opuszczenia lokalu, organ winien uwzględnić również okoliczności, jakie wystąpiły w późniejszym okresie.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.