Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 469/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. bg.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...], wydanej z upoważnienia Zarządu Miasta Ł. przez Zastępcę Dyrektora Delegatury Ł. w sprawie ustalenia dla Z. D. opłaty 2336 zł za zajęcie pasa drogowego [...] - rejon wiaduktu, w okresie od dnia 1 stycznia 2000r. do dnia 31 grudnia 2000r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Z. D.pismem z dnia [...]. złożył ponownie wniosek na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]. wydanej przez Zastępcę Dyrektora Delegatury Ł. w sprawie ustalenia opłaty w wysokości 2336 zł za zajęcie pasa drogowego [...] - rejon wiaduktu w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2000r. Podał, że : 1. Opłatę wyliczono od dnia 1 stycznia 2000r. do dnia 31 grudnia 2000r. tj. wstecznie, 2. W okresie od 1 stycznia 2000r. do dnia 22 lutego 2000r. Urząd Miasta Ł., Delegatura Ł.był organem niewłaściwym do wydania ww. decyzji, 3. Uchwała Nr 1765/206/2000 Zarządu Miasta Ł. z dnia 17 sierpnia 2000r. w sprawie upoważnienia pracowników Urzędu Miasta Ł. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej weszła w życie z dniem podjęcia, z mocą obowiązującą od 23 lutego 2000r., tj. wstecznie. Wnioskodawca wniósł na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 druga część zdania k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 19 k.p.a. o stwierdzenie nieważności decyzji nr 131/00 z dnia 13 grudnia 2000r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że Z.D. pismem z dnia 14 lipca 2005r. złożonym w siedzibie organu l instancji, a skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wniósł o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji wydanych przez Urząd Miasta Ł. Delegatura Ł.1) [...]; 2) [...]; 3) [...] 4) [...]. W uzasadnieniu wniosku Z. D. stwierdził, że dwie pierwsze decyzje wydał organ niewłaściwy, bowiem tak wskazuje SKO w decyzji z [...], a ponadto wszystkie decyzje zostały wydane niezgodnie z opinią wyrażoną przez UMŁ Wydział Dróg z dnia [...], gdyż lokalizacja dotyczy działek, które nie należą do pasa drogowego. Zatem organ l instancji nie miał prawa do wydawania jakiejkolwiek decyzji na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838), gdyż ustawa nie przewiduje wydawania zezwoleń, pobierania opłat i kar pieniężnych za teren nie należący do pasa drogowego. Organ l instancji postanowieniem z dnia [...]. przekazał wniosek Z.D.zgodnie z właściwością Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Ł.. Na powyższe postanowienie Z. D. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w .Ł które postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie organu l instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w postępowaniu oznaczonym sygn. [...] stwierdziło, że Z. D. we wniosku z dnia 14 lipca 2005r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu l instancji z dnia [...], a więc decyzji, która była przedmiotem postępowania odwoławczego. Kolegium wskazało, że skoro w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna przez organ II instancji, jak to ma miejsce w sprawie, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest decyzja ostateczna, a nie wyłącznie decyzja wydana przez organ l instancji. Kolegium wskazało, że konsekwencją powyższego była konieczność wszczęcia na wniosek Z. D. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wydanej przez tutejsze Kolegium w dniu [...]utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Miasta Ł. z dnia [...], wskazaną przez Z. D. we wniosku. Decyzją z dnia [...] SKO w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez Zastępcę Dyrektora Delegatury Ł. z upoważnienia Zarządu Miasta Ł. w dniu [...], a zezwalającą Z. D.zamieszkałemu w [...], na zajęcie pasa drogowego w Ł. przy [...] i ustalającej opłatę z tego tytułu na kwotę 2336 zł. Następnie decyzją z dnia [...] Kolegium rozstrzygając wniosek złożony przez Z.D. o ponowne rozpatrzenie sprawy uznało, iż nie zasługuje on na uwzględnienie i utrzymało w mocy własną ostateczną decyzję z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Miasta Ł.w dniu [...].

Skarga na powyższą decyzję wniesiona przez Z.D. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 listopada 2006r. sygn. akt IIISA/Łd 102/06.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.rozpatrując kolejny wniosek Z.D. z dnia [...] stwierdziło, że Z. D. wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji organu l instancji z dnia [...], która to decyzja była przedmiotem postępowania odwoławczego. W toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna przez organ II instancji i przedmiotem postępowania nadzwyczajnego była decyzja ostateczna, nie zaś wyłącznie decyzja wydana przez organ l instancji.

W tym stanie rzeczy Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania zgodnie z brzmieniem art. 157 § 3 k.p.a., gdyż chodzi o sprawę poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją w tym samym przedmiocie i przy udziale tych samych stron.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wskazało, że w orzecznictwie NSA i w doktrynie przyjmuje się pogląd, iż jeżeli na żądanie wnioskodawcy wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono nieważności, to nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, choćby wnioskodawca powoływał się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby z góry bezprzedmiotowe, dlatego że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana poprzednio. A zatem skoro decyzja Kolegium z dnia [...] została wydana przy udziale tych samym stron, dotyczyła tego przedmiotu, a zatem została już rozstrzygnięta, obecnie mogła zapaść decyzja o odmowie wszczęcia postępowania.

Z. D. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. uchyliło w całości własną ostateczną decyzję z dnia [...]odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...]. wydanej z upoważnienia Zarządu Miasta Ł. przez Zastępcę Dyrektora Delegatury Ł. w sprawie ustalenia Z.D.opłaty w wysokości 2 336 zł za zajęcie pasa drogowego [...] - rejon wiaduktu, w okresie od dnia 1 stycznia 2000 roku do dnia 31 grudnia 2000 roku i w tym zakresie orzekło co do istoty, tj. odmówiło wszczęcia na wniosek Z. D. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez Zastępcę Dyrektora Delegatury Ł.z upoważnienia Zarządu Miasta Ł. w dniu [...], a zezwalającą Z. D. na zajęcie pasa drogowego w Ł.przy [...] - wiadukt od dnia 1 stycznia 2000r. do dnia 31 grudnia 2000r. o powierzchni 10,00 m2 i ustalającej opłatę z tego tytułu na kwotę 2 336 zł.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że Z. D.w swym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przytaczając szereg norm prawa, ponowił w istocie swej wniosek o stwierdzenie nieważności, a dodatkowo podniósł, że Kolegium miało 82 dni na odniesienie się merytorycznie do jego żądania i lekceważy jego wniosek z dnia 4 lutego 2009 roku oraz wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Miasta Ł.z dnia [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wskazało, że nie ma podstaw do wszczynania po raz kolejny postępowania nadzwyczajnego. W przypadku postępowania nadzwyczajnego, jakim niewątpliwie jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie ma zastosowania zasada określona w art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którą datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji. Samo złożenie wniosku nie stanowi o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zaś ustawodawca nałożył na organ administracji obowiązek ustalenia, czy dane podmioty, żądające wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, legitymują się przymiotem strony w odniesieniu do tego postępowania, jak również, czy nie zachodzą inne przeszkody uniemożliwiające wszczęcie takiego postępowania (przyczyny przedmiotowe). Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest konsekwencją ustalenia, iż postępowanie to jest niedopuszczalne bądź z przyczyn podmiotowych, bądź z przyczyn przedmiotowych.

W niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania jest konsekwencją ustalenia, że decyzja ostateczna Kolegium z dnia [...] i poprzedzająca ją decyzja Zarządu Miasta Ł. z dnia [...], będąca przedmiotem kolejnego żądania Z. D. o stwierdzenie nieważności była już przedmiotem oceny dokonywanej w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym to odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kolegium z dnia [...]i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...], bowiem nie była ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nadto zaś, decyzje wydane w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego (odmowa stwierdzenie nieważności) były przedmiotem oceny dokonywanej przez sąd administracyjny, który to prawomocnym wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 roku, sygn. III SA/Łd/102/06 oddalił skargę Z. D., a zatem nie dopatrzył się, aby Kolegium odmawiając stwierdzenia nieważności swej decyzji pominęło np. wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., czy też inne wady wymienione w tej normie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.w swej decyzji z dnia [...]dokonało w istocie swej prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Nie jest dopuszczalne przeprowadzanie po raz kolejny postępowania nadzwyczajnego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym występują ostateczne i prawomocne decyzje zapadłe po przeprowadzeniu takiego postępowania, którymi to rozstrzygnięto już sprawę wad szczególnych uprzednio wydanej decyzji ostatecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż nie lekceważy złożonego wniosku, bowiem z powołaniem na normę zawartą w art. 157 § 3 k.p.a. rozstrzygnęło żądanie w nim zawarte. Równocześnie Kolegium wskazało, że zastosowało w niniejszej sprawie normy zawarte w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem skoro w postępowaniu zwykłym w danej sprawie została wydana decyzja przez organ II i I instancji, to zarówno przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, jak i odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego jest decyzja ostateczna i decyzja ją poprzedzająca. W takim przypadku przedmiot postępowania nie można ograniczyć się wyłącznie do decyzji wydanej przez organ I instancji, a obejmuje on dwie decyzje wydane przez organy administracji.

Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wskazało, że w związku z wcześniejszym wnioskiem Z. D.wydało także decyzję z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] roku o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozpoznając kolejny wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji również należało odmówić wszczęcia postępowania nadzwyczajnego ze względu na podniesione powyżej kwestie, a wydanie takiej decyzji nie stanowi o wydaniu decyzji z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej. Nie można zaś umorzyć postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., bowiem postępowanie nie zostało wszczęte.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, iż skarga dotyczy jego wniosku z dnia 4 lutego 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia[...]. Skarżący podał, że SKO w Ł.zaskarżoną decyzją z dnia 22 lipca 2009 r. nie stwierdziło nieważności powyższej decyzji, gdyż zlekceważyło wskazane przez niego fakty. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie rozpatrzyło w sposób merytoryczny i rzetelny sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wnosząc o odrzucenie skargi Kolegium wskazało, że w żaden sposób skarga nie spełnia wymogów określonych prawem, nie odnosi się do decyzji Kolegium, a w szczególności podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jak również nie wskazuje jakie to naruszenie prawa miało miejsce przy wydaniu decyzji. Wnosząc zaś o oddalenie skargi SKO w Ł.podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 powoływanej powyżej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli we wskazanym zakresie i nie będąc przy tym związany granicami skargi Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). W myśl zaś § 3 art. 157 k.p.a. - odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

W komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego - Komentarz prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, Rok wydania: 2009, Wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie: 10, komentarz do art. 157, podano, że:

"Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje na wniosek lub z urzędu (art. 157 § 2), z zastosowaniem art. 61, a więc brak podstaw prawnych do wydawania osobnych postanowień dotyczących wszczęcia postępowania w tej sprawie, jak nietrafnie sugeruje to M. Jaśkowska (Komentarz, s. 927), zaznaczając, że będzie ono np. potwierdzało wniesienie wniosku przez uprawniony podmiot. Zaprzeczałoby to treści art. 157. Organ wszczyna to postępowanie postanowieniem wydanym na podstawie art. 31 § 2, gdy uzasadnione żądanie wniosła organizacja społeczna. Skarga powszechna wniesiona do organu administracyjnego powinna być rozpatrzona na podstawie art. 233 i 235 i stosownie do tych przepisów albo spowoduje wszczęcie postępowania z wniosku strony, albo może stanowić podstawę do wszczęcia go z urzędu. Organ administracyjny będzie obowiązany wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy zwróci się o to prokurator (art. 182). Odmowa wszczęcia postępowania w takim przypadku ma cechy rażącego naruszenia prawa (wyrok NSA z 26.2.1986 r., II SA 2400/85, ONSA 1986, Nr 1, poz. 16). Jednakże cofnięcie sprzeciwu przez prokuratora w toku postępowania nie wiąże organu administracyjnego i nie może być podstawą umorzenia postępowania, bo nie staje się ono przez to bezprzedmiotowe (teza wyroku NSA z 25.3.1997 r., I SA 932/95, ONSA 1997, Nr 4, poz. 189). Prokurator działa bowiem jako podmiot na prawach strony. [...]. Przy nowelizacji KPA w 1980 r. dodano przepis § 3 do art. 157, ażeby usunąć wątpliwości co do prawnego charakteru odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem nie następuje to z zastosowaniem czynności materialno-technicznej, lecz w formie decyzji ze wszystkimi jej następstwami procesowymi. Uregulowanie z art. 157 § 3 zapewnia symetrię z unormowaniem zawartym w art. 158 § 1, ponieważ w obu przypadkach następuje załatwienie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji, lecz w różnym zakresie. Na mocy art. 158 § 1 albo stwierdza się nieważność decyzji, albo też utrzymuje się w mocy kwestionowaną decyzję, odmawiając żądaniu strony (gdy postępowanie wszczęto na wniosek) albo stwierdzając brak przesłanek do stwierdzenia nieważności (gdy postępowanie wszczęto z urzędu); w tej drugiej sytuacji postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe i nie ma podstaw do jego umorzenia".

W niniejszej sprawie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności własnej decyzji z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Miasta Ł.z dnia [...], zezwalającą Z. D. zamieszkałemu w Ł. przy [...], na zajęcie pasa drogowego w [...] od dnia 1 stycznia 2000r. do dnia 31 grudnia 2000r. o powierzchni 10,00 m2 i ustalającą opłatę z tego tytułu na kwotę 2 336 zł.

Przepis art. 157 § 3 k.p.a. stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Zatem jak wynika z jego treści reguluje on kwestię formy rozstrzygnięcia. Skarżący nie zarzuca, iż doszło do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w innej formie niż przewidziana cytowanym przepisem. Organy orzekające w sprawie wydały bowiem decyzje administracyjne, co oznacza, że forma rozstrzygnięcia jest zgodna z przewidzianą przepisem art. 157 § 3 k.p.a.

Okolicznością, na którą powołało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., jako uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Zarządu Miasta Ł. z dnia [...]było to, że w przeprowadzonym uprzednio nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym zostało stwierdzone, że decyzje te nie naruszają prawa.

W tym miejscu wskazać należy, że wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 102/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z.D.na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.z dnia [...] utrzymującą w mocy własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Zarządu Miasta Ł.z dnia [...]. Powyższe decyzje zapadły po uprzednim wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w wyniku którego organ uznał na podstawie art. 158 § 1 k.p.a., że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 k.p.a. Wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2006 r. stał się prawomocny od dnia 3 stycznia 2007 roku.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 157 § 3 k.p.a.) następuje w pierwszej fazie, tj. w fazie, w której bada się jedynie kwestie formalne. Wszczęcie tego postępowania wymaga bowiem uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Należy do nich zaliczyć: a) wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji przez osobę niebędącą stroną, b) wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji przez stronę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych, której nie reprezentuje przedstawiciel ustawowy, c) niewskazanie przez stronę w żądaniu żadnej z przesłanek stwierdzenia nieważności, określonych w art. 156 § 1, albo wskazanie takiej okoliczności, która nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności, d) wystąpienie z żądaniem stwierdzenia nieważności aktu lub czynności, który nie jest decyzją administracyjną, lecz stanowi inną formę działania administracji, jak np. zaświadczenie, ugoda administracyjna, czynność materialno-techniczna, e) żądanie stwierdzenia nieważności aktu, który nie istnieje w obrocie prawnym, np. decyzji wcześniej wyeliminowanej z takiego obrotu albo takiej, która nie została doręczona lub ogłoszona (patrz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz dr Robert Kędziora Rok wydania: 2008 Wydawnictwo: C.H.Beck Wydanie: 2).

A zatem w tym stadium postępowania organ nie dokonuje oceny, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie, Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że zachodzą przyczyny przedmiotowe do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji wskazanych we wniosku przez skarżącego. Jeżeli już raz, na żądanie, wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. Ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została bowiem dokonana już poprzednio.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09, LEX nr 530338, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. dokonało wstępnej kontroli złożonego przez skarżącego żądania i uznało, że zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania. Z uwagi na to, że uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z dnia z dnia 30 listopada 2006 r. nie było sporządzone, organ dokonał wstępnej kwalifikacji żądania skarżącego na podstawie analizy akt administracyjnych.

W ocenie Sąd, wniesione przez skarżącego żądanie wkracza w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej, tj. materii prawnej, co do której wypowiedział się już sąd oddalając skargę, a więc uznając o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji. Skarżący wnosząc żądanie w dniu 4 lutego 2009 r. nie powołał się na okoliczności, które byłyby poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej.

Zauważyć należy, że organ również po raz kolejny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności wyżej opisanych decyzji w związku z kolejnym wnioskiem skarżącego. Trzeba jednak wskazać, że decyzje o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji nie załatwiają sprawy co do istoty, a więc w tym przypadku nie zachodzi naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej. Organ zatem prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wskazanej przez skarżącego w jego kolejnym wniosku.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Z uwagi na powyższe Sąd nie uwzględnił wniosku SKO w Ł. o odrzucenie skargi, uznając iż sformułowanie skargi nie dawało podstaw do jej odrzucenia.

Reasumując powyższe, Sąd stwierdził, iż należało odmówić wszczęcia postępowania na wniosek Z. D. z dnia [...] r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku i poprzedzającej ją decyzji Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty z tego tytułu.

Mając zaś na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.