Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 193/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Irena Kudiura, Sędzia WSA -Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA -Joanna Gierak (spr.), Protokolant -Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 20 sierpnia 2006 r., wniesionej przez B. D. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2006 r., utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2005 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 7 marca 2005 r. B. D. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o umorzenie zaległości. We wniosku powołał się na trudną sytuację finansową. Podał, że jest osobą bezrobotną, nie posiadającą żadnych dóbr materialnych. Dotychczas utrzymywał się z prac dorywczych. Wskazał, że ma troje dzieci, na które zobowiązany jest płacić 600 zł miesięcznie z tytułu alimentów. Wyjaśnił też, że na jego trudną sytuację wpłynęły między innymi duże straty spowodowane włamaniem do prowadzonego przez niego sklepu z odzieżą [...]. We wniosku o umorzenie należności wobec ZUS -złożonym na formularzu - dodatkowo wskazał, iż od wielu lat jest bez pracy i ma trudności z bieżącym regulowaniem alimentów. Gospodarstwo domowe prowadzi z matką - rencistką. Połowę renty matki stanowią opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, a reszta, tj. 500 zł, przeznaczana jest na utrzymanie.

W trakcie postępowania zainteresowany złożył do akt sprawy m.in. postanowienie Prokuratury Rejonowej w B. z [...] września 2001 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie włamania, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Z. o zarejestrowaniu w tut. Urzędzie jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zmianie wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] kwietnia 2005 r. wydał decyzję, którą odmówił umorzenia należności z tytułu określonych składek wraz z odsetkami, w łącznej kwocie [...] zł. W sentencji decyzji organ powołał przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu na wstępie wyjaśnił, że zadłużenie płatnika obejmuje również część finansowaną przez ubezpieczonych. Z uwagi na dyspozycję art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych sprawę można rozpatrzyć tylko co do części finansowanej przez płatnika. Następnie, mając na uwadze art. 28 ust. 2, 3 i 3a ww. ustawy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie jest spełniona żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, oraz że zebrane dowodowy nie przemawiają za umorzeniem należności ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności. Płatnik zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, ale nie dokonał wykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczych. Fakt ten nasuwa przypuszczenie, iż może płatnik wznowi działalność i z dochodu spłaci zadłużenie lub ZUS będzie mógł prowadzić skuteczną egzekucję. Na koniec organ zaznaczył, iż podjęcie decyzji w przedmiotowej sprawie ma charakter uznaniowy, a odmowa umorzenia należności nie narusza prawa nawet wtedy gdy występują przesłanki do umorzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowany stwierdził, iż jego sytuacja finansowa jest krytyczna, a następnie podtrzymał dotychczas przedstawianą w sprawie argumentację.

Decyzją z [...] czerwca 2005 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowił podtrzymać stanowisko wykazane w decyzji z [...] kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały nowe okoliczności, wobec tego stanowisko ZUS pozostaje aktualne.

Od niniejszej decyzji Prezesa ZUS B. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 lutego 2006 r., wydanym w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w których w I instancji orzekał Zakład Ubezpieczeń Społecznych, był Minister Polityki Społecznej.

Następnie, postanowieniem z [...] czerwca 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, w oparciu o przepis art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Prezesowi ZUS, jako organowi właściwemu, wniosek B. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, iż w dniu 24 sierpnia 2005 r. zmianie uległa treść art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na jego podstawie stronie niezadowolonej z decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Zakładu w dniu [...] sierpnia 2006 r. wydał decyzję, którą postanowił podtrzymać stanowisko wykazane w decyzji z [...] kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu organ zauważył, iż zadłużenie płatnika obejmuje również część finansowaną przez ubezpieczonych, dlatego -z uwagi na art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - sprawę można rozpatrzyć tylko co do części finansowej przez płatnika. Następnie organ podał, iż po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdzono, że nie jest spełniona żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podał też, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Co prawda płatnik jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, jednak nie wykreślił wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, co nasuwa przypuszczenie, że gotowy jest wznowić działalność i uzyskać dochód na spłatę zadłużenia. Organ podniósł też, że zainteresowany podejmuje różnorodne prace sezonowe, z czego domniemywać należy, iż z tego tytułu uzyskuje dochody, gdyż pozwala to na opłacenie alimentów na troje dzieci w wysokości 570 zł miesięcznie. Na koniec zauważył, iż płatnik mieszka z matką, która otrzymuje rentę i utrzymuje mieszkanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu B. D. stwierdził, iż uznanie przez ZUS jego sytuacji za nie dającą podstaw od umorzenia zaległości, jest krzywdzące. Wyjaśnił, iż działalność gospodarczą zawiesił z nadzieją, że w przyszłości ją wznowi, nie ponosząc kosztów jej ponownej rejestracji. Od tej chwili minęło jednak 5 lat i nie widzi nadziei na jej wznowienie. Odnośnie dochodów z prac sezonowych podał, iż są to jego jedyne i niepewne dochody, które w całości przekazuje na dzieci. Kończąc, zwrócił się z prośbą o umorzenie zaległych kwot.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też uwzględniając niniejszą skargę, nie mógł uwzględnić wniosku w niej zawartego o umorzenie należności wobec ZUS. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie, i stwierdzając, iż decyzja Prezesa Zakładu jest wadliwa, orzekł o wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego. Tym samym sprawa "wróci" do organu administracyjnego celem ponownego jej rozpatrzenia.

Pismem, które wpłynęło do organu w dniu 9 marca 2005 r., skarżący zwrócił się o umorzenie zaległości wobec ZUS. Wobec treści tego wniosku, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał -w szczególności- przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast, w myśl ust. 3a art. 28 cyt. ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Przytoczona regulacja prawna, posługująca się sformułowaniem: "mogą być", należy do sfery uznania administracyjnego, a to oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2.02.1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). W wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż "W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 kpa". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II S.A. 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Zatem, rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W wyroku z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III ARN 49/93 OSNC 1994/9/181), Sąd Najwyższy przyjął, iż "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli."

Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego -w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli- winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym -stosownie do treści art. 107 k.p.a.- jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), uniemożliwia -w przypadku jej zaskarżenia- ustalenie, "(...). czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością. Z tego chociażby względu uzasadnienie winno być wnikliwe i logiczne oraz zawierające dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowodowy zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę. Na tym tle warto przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94), w którym Sąd zważył, iż: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych".

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż decyzja ta, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, z powodu naruszenia powyżej wymienionych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przede wszystkim uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełnia -w ocenie Sądu- wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.

Po pierwsze, uzasadnienie to nie zawiera w ogóle uzasadnienia prawnego. Organ nie przytoczył treści przepisu prawa mającego w sprawie zastosowanie, nie wyjaśnił też podstawy prawnej decyzji, co więcej, podstawy materialno-prawnej decyzji nie zawarł również w sentencji wydanego rozstrzygnięcia, naruszając w ten sposób także § 1 wymienionej powyżej normy prawnej.

Po drugie, uzasadnienie kontrolowanej decyzji nie zawiera wymaganego przepisami prawa uzasadnienia faktycznego, w tym w szczególności odniesienia się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Ogranicza się właściwie do dwóch zdań, zawierających stwierdzenia, iż co prawda strona jest osobą bezrobotną, jednak nie wykreśliła wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a to nasuwa przypuszczenie, iż gotowa jest wznowić działalność i uzyskać dochód na spłatę zadłużenia. Nadto, strona podejmuje różnorodne prace sezonowe, z czego domniemywać należy, iż uzyskuje dochód, bo płaci alimenty na dzieci. Powyższe przemawia, zdaniem organu rentowego, za brakiem podstaw do umorzenia należności wobec ZUS na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

W ocenie Sądu przytoczona argumentacja nie uzasadnia wydanego rozstrzygnięcia, a jedynie świadczy o powierzchownej ocenie stanu faktycznego sprawy, bez uwzględnienia wszystkich występujących w niej okoliczności. Zauważyć trzeba, iż wnioskodawca -jak sam oświadczył- działalność gospodarczą prowadził do lipca 2001 r. Zatem, od 5 lat zawieszonej działalności nie wznowił, mało tego, nie miał od tamtej pory stałej pracy. Organ tych okoliczności zupełnie nie dostrzegł, w konsekwencji bezpodstawnie -w ocenie Sądu- przyjął, iż "(...) płatnik gotowy jest wznowić działalność gospodarczą i uzyskać dochód na spłatę zadłużenia". Co do domniemania organu, iż wykonywane przez zainteresowanego prace sezonowe przynosiły dochód pozwalający na opłacenie alimentów wobec trójki dzieci, trzeba wskazać, że organ w tym zakresie nie musiał niczego "domniemywać". Zostało to bowiem przyznane wprost przez stronę. Obowiązkiem organu było zaś ocenienie tych faktów i określenie ich znaczenia w sprawie, a więc wpływu na możliwości finansowe strony i wywiązania się z powstałego zadłużenia wobec ZUS.

Zdaniem Sądu, z uzasadnienia skarżonego orzeczenia w żaden sposób nie wynika na jakiej podstawie organ przyjął, iż osiągany przez stronę (jedyny) dochód z prac sezonowych, którego wysokości w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym nie ustalono, pozwala na spłatę tak alimentów na rzecz dzieci w kwocie około 600 zł miesięcznie jak i zadłużenia wobec ZUS w kwocie ponad 10.000 zł, a jednocześnie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych strony, będącej osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i mieszkającej z matką, której renta wynosi 1000 zł miesięcznie. Organ zaznaczył wprawdzie, iż zainteresowany pozostaje bez pracy, mieszka wraz z matką, która otrzymuje rentę i utrzymuje mieszkanie. Okoliczności te zostały jednak tylko przytoczone, nie dokonano zaś żadnej ich analizy, zwłaszcza w kontekście ww. § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. Dodać w tym miejscu również należy, iż organ zupełnie nie uwzględnił w swoim postępowaniu dowodów przedstawionych przez stronę, w tym na okoliczność włamania do prowadzonego przez nią sklepu z odzieżą [...] i kradzieży na kwotę [...] zł, co w jej ocenie przyczyniło się do złej sytuacji materialnej, w której się obecnie znajduje.

Reasumując, skarżona decyzja, ze względu na jej ogólnikowe i powierzchowne uzasadnienie, posługujące się nielogicznymi stwierdzeniami i nie odnoszące się do wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, bezsprzecznie -w ocenie Sądu- została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. -i w związku z tym- art. 11 k.p.a. Na tej podstawie należało też przyjąć, iż orzeczenie to zostało podjęte co najmniej przedwcześnie, albowiem w oparciu o niepełny materiał dowodowy i błędną, bo dokonaną z naruszeniem art. 80 k.p.a., ocenę okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Rozstrzygając ponownie ZUS winien więc uwzględnić całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, następnie na podstawie całego materiału dowodowego dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny. Winien przy tym wziąć pod uwagę również argumentację przedstawioną przez stronę w kierowanej do organu korespondencji. Powyższe powinno znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia, a nie tylko ograniczając się do ich wymienienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę.

Nadto, organ rentowy winien ustalić w prowadzonym postępowaniu -również w ramach stanu faktycznego sprawy- wysokość zadłużenia z tytułu składek finansowanych przez płatnika i z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych. Stosownie bowiem do treści art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. W ocenie Sądu, w świetle tego przepisu, nie wystarczające jest wskazanie w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "sprawę można rozpatrzyć tylko co do części finansowanej przez płatnika". Strona ma prawo wiedzieć w jakiej części jej wniosek o umorzenie może zostać uwzględniony, tj. w jakiej kwocie jej zadłużenie na podstawie art. 28 wymienionej ustawy może być umorzone, oraz jakiej kwoty ulga przewidziana w tym przepisie nie dotyczy. Sąd zauważa także, iż z treści decyzji winno wynikać jakie jest zadłużenie strony z tytułu składek opłacanych przez nią jako płatnika za samego siebie, albowiem tylko te należności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mogą być umorzone w uzasadnionych przypadkach pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, o czym płatnik w uzasadnieniu wydanej decyzji również powinien być poinformowany.

Na koniec, zauważenia wymaga, iż sformułowanie zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji jest błędne, albowiem nie odpowiada w sposób dokładny rozstrzygnięciu wynikającemu z przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który -jak można wnioskować- organ w sprawie zastosował. Skoro Prezes ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa, winien "utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję", nie zaś "postanowić podtrzymać stanowisko wykazane w decyzji (...)". Wymieniony przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. powinien zaś przywołać w sentencji decyzji.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

.