Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1533/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 113 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: par. 9 ust. 1, par. 10 pkt 1, par. 40 ust. 1, par. 428, par. 628 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 139 poz 1169
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz  specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi A.L. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej – maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., w skrócie K.p.a.), w związku z art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 Nr 228, poz. 1947, ze zm.- dalej P.g.g.), Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...], którą zakazano A. L. "wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej – maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na okres [...] miesięcy, tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r., w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez niego porządku i dyscypliny pracy, a w szczególności obowiązków określonych w: § 9 ust. 1, § 10 pkt 1, § 40 ust. 1, § 428 i § 624 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, ze zm.), pkt 2 załącznika nr 2 Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych z dnia [...] r., Szczegółowym zakresem odpowiedzialności oraz zakresem kontroli i nadzoru nad urządzeniami elektrycznymi na dole, oddziału MEE-2-S z dnia [...] r., ustalonym przez Głównego Elektryka, Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka z dnia [...] r. oraz w związku z naruszeniem pkt II: 1,2, 12, 15 i 16 zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności A. L. z dnia [...] r."

Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

Na wstępie organ wyjaśnił, że decyzja z [...] r. została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji w związku z decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...] mocą, której uchylono decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., znak: [...] w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, a w szczególności uzupełnienia materiału dowodowego i rozważenia zasadności zastosowania wobec A. L. zakazu wykonywania czynności kierownika działu energomechanicznego i równocześnie osoby dozoru wyższego. Zdaniem Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., naruszenie dyscypliny i porządku pracy, a w szczególności powołanych wyżej przepisów, przez A. L. polegało na tym, że jako główny elektryk - osoba wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny - w "A" S.A. "B":

1) Będąc zobowiązanym do kontroli robót na zgodność z przepisami i dokumentacjami techniczno - ruchowymi oraz do nadzoru nad prawidłowym użytkowaniem maszyn i urządzeń na dole kopalni, pomimo wykonywania przez siebie w dniach: [...] r. i [...] r., kontroli dołowej maszyn, urządzeń i instalacji w rejonie ściany [...], akceptował w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., przez niewłaściwy nadzór:

a) eksploatację kruszarki, zabudowanej w chodniku badawczym [...] na trasie przenośnika podścianowego, zasilanej poprzez wyłącznik typu OWS-OIO8K, zamiast poprzez wyłącznik wielostycznikowy typu EH-KKA3, co było niezgodne z Projektem technicznym eksploatacji ścianą [...] pokładu [...] "[...]" i rozwiązaniem przyjętym w wariancie II dokumentacji "Zintegrowany System Sterowania Kompleksu Wydobywczego nr [...] dla "B";

b) eksploatację ścianowych chłodnic powietrza w ścianie [...], z nastawami zabezpieczeń przed skutkami przeciążeń przyjętych w "Dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...] - część elektryczna", znacznie przekraczającymi wartości prądów znamionowych zabezpieczanych silników, które dla rozruszników stycznikowych typu: RS 125 wynosiły 10 A zamiast 3 A, i RS 63D wynosiły 18 A zamiast 3 A, przez co nie zapewnił odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.

2) Będąc odpowiedzialnym za nadzór i kontrolę nad wykonywaniem obowiązków służbowych przez podległych sobie pracowników, akceptował w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r.:

a) brak wykonywania kontroli wynikających z:

- "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia [...] r.,

-postanowień Projektu technicznego ściany [...], "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" z dnia [...] r.

i "Szczegółowego zakresu odpowiedzialności oraz zakresu kontroli i nadzoru nad urządzeniami elektrycznymi na dole, oddziału MEE-2-S" z dnia [...] r., przez wyznaczone przez siebie osoby ruchu elektrycznego, tj. nadsztygara i sztygara zmianowego, w wyniku czego eksploatowane instalacje: ścianowych chłodnic powietrza i oświetleniowa, nie posiadały własności budowy przeciwwybuchowej oraz stopnia ochrony co najmniej IP 54 i stwarzały zagrożenie dla pracowników oraz ruchu zakładu górniczego;

b) niewłaściwy nadzór sztygara oddziałowego nad pracami prowadzonymi w oddziale elektrycznym MEE-S, co polegało na braku wykonania kontroli okresowych urządzeń elektrycznych w ścianie [...] przez sztygara zmianowego, w wyniku czego eksploatowane instalacje ścianowych chłodnic powietrza i oświetleniowa, nie posiadały własności budowy przeciwwybuchowej oraz stopnia ochrony co najmniej IP 54 i stwarzały zagrożenie dla pracowników oraz ruchu zakładu górniczego;

c) a w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. brak wykonywania kontroli okresowych stacji transformatorowych, wynikających z: "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia [...] r., "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" z dnia [...] r., przez nadsztygara, który nie przeprowadzał obowiązkowych kontroli okresowych z częstotliwością raz na kwartał, stacji transformatorowej o numerze kopalnianym [...], w lutym, maju i sierpniu 2009 r., stacji transformatorowych o numerach kopalnianych [...] i [...],

d) w kwietniu i lipcu 2009 r. stacji transformatorowej o numerze kopalnianym [...] w sierpniu 2009 r., oraz jako główny elektryk nie sprawował nadzoru nad przeprowadzeniem okresowych kontroli stacji transformatorowych, z częstotliwością raz na kwartał, zgodnie z ustaleniami kierownika działu energomechanicznego z dnia [...] r., przez co umożliwił powstanie zagrożenia podczas eksploatacji tych stacji;

e) brak wykonywania obowiązkowych kontroli okresowych stacji transformatorowych, wynikających z: "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia [...] r. i "Szczegółowego zakresu odpowiedzialności oraz zakresu kontroli i nadzoru nad urządzeniami elektrycznymi na dole, oddziału MEE-S" z dnia [...] r., przez sztygara zmianowego, który nie przeprowadził żadnej obowiązkowej kontroli okresowej stacji transformatorowych o numerach kopalnianych: [...], [...], [...] i [...], oraz jako główny elektryk nie sprawował nadzoru nad przeprowadzeniem okresowych kontroli stacji transformatorowych, z częstotliwością raz na kwartał, zgodnie z ustaleniami kierownika działu energomechanicznego z dnia [...] r., przez co umożliwił powstanie zagrożenia podczas eksploatacji tych stacji.

Wyżej opisane nieprawidłowości organ I instancji stwierdził, badając przyczyny i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu, z udziałem pyłu węglowego, oraz wypadku zbiorowego ([...] wypadków śmiertelnych, [...] wypadków ciężkich i [...] wypadków lekkich), zaistniałego w dniu [...] r. w "B" w K. "C" w R.

Przypomniano, że "A" S.A. "B" w K. powstała jako zakład górniczy dwuruchowy w styczniu 2005r., w wyniku połączenia kopalń: "B" w K. i "C" w R., z "B" i "C". W dniu [...] r. został zatwierdzony - plan ruchu zakładu górniczego, składający się z części podstawowej i szczegółowej.

W części podstawowej, w załączniku nr 1, zamieszczono schemat organizacyjny, w którym w "C" wyodrębniono między innymi komórkę organizacyjną Głównego Elektryka z symbolem MED-S. W dniu [...] r. obowiązywał schemat organizacyjny i zatwierdzona przez kierownika ruchu zakładu górniczego "Karta charakterystyki komórki organizacyjnej" pod nazwą "Pion Głównego Elektryka". Z ustaleń zawartych w tych dokumentach wynikało, że pionem kieruje Główny Elektryk lub w razie jego nieobecności Zastępca Głównego Elektryka - nadsztygar elektryczny do spraw urządzeń dołowych i powierzchniowych. Główny Elektryk - osoba wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny - podlegał Głównemu Inżynierowi Energomechanicznemu. Nadzór nad robotami w tym pionie pełniły osoby dozoru wyższego: nadsztygarzy elektryczni do spraw urządzeń dołowych, powierzchniowych i teletechnicznych, osoby dozoru średniego: sztygarzy oddziałowi i zmianowi oraz osoby dozoru niższego. Osoby te zobowiązane były kierować zadaniami zgodnie z zakresem obowiązków i czynności.

W skład "Pionu Głównego Elektryka" wchodziły następujące oddziały:

- oddział elektryczny ds. urządzeń przodkowych - MEE-S,

- oddział elektryczny ds. urządzeń głównych dołowych i powierzchniowych - MEG-S,

- oddział teletechniczny ds. urządzeń automatyki i metanometrii - MTA-S.

Do zakresu i zadań komórki organizacyjnej "Pion Głównego Elektryka" należało w szczególności bezpieczne i bezawaryjne prowadzenie ruchu, organizowanie nadzoru i skutecznej kontroli nad działalnością podległych oddziałów, szczególnie w zakresie przestrzegania dyscypliny pracy, właściwej gospodarki materiałowej i organizacji pracy.

Wyłącznie oddział MEE-S był odpowiedzialny za zabudowę, utrzymanie, konserwację i naprawę urządzeń elektrycznych w oddziałach wydobywczych. W czasie obowiązywania planu ruchu wielokrotnie w dokumentacjach wewnętrznych kopalni, dotyczących prowadzenia ruchu oddziałów wydobywczych, przygotowawczych i zbrojeniowo - likwidacyjnych, dla wyznaczonego do tych zadań oddziału "MEE-S" stosowano symbol "MEE-2-S", określający oddział elektryczny przodkowy, funkcjonujący w "C". Dlatego stosowana nazwa "MEE-2-S" dla oddziału elektrycznego przodkowego w "C" jest tożsama z symbolem "MEE-S".

Po połączeniu w [...] r. kopalń "B" i "C" kierownik działu energomechanicznego w dniu [...] r. opracował "Instrukcję przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni", wynikającą z pkt 11.1 załącznika nr l rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, ze zm.). Instrukcja dotyczyła zasad i terminów przeprowadzania bieżących i okresowych kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych eksploatowanych na dole kopalni, w tym stacji transformatorowych przez oddział elektryczny do spraw urządzeń elektrycznych podstawowych i trakcji dołowej. Instrukcja określała również sposób i terminy wykonywania kontroli instalacji elektrycznych w oddziałach wydobywczych przez osoby dozoru ruchu. Zgodnie z ustaleniami ujętymi w "Karcie charakterystyki komórki organizacyjnej" zadania takie przeznaczone były do wykonania wyłącznie przez oddział MEE-S. Zatem "Instrukcja przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" miała zastosowanie do kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych w ścianach wydobywczych, w tym w ścianie [...] w pokładzie [...] "[...]".

W oparciu o "Instrukcję przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" z dnia [...] r. kierownik działu energomechanicznego - dla "C" - opracował ustalenia w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych. Po kolejnych zmianach zapisów ustaleń, od dnia [...] r. obowiązywały "Ustalenia kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych", wraz z załącznikami.

Zapoznane z nim były za podpisem osoby dozoru ruchu w specjalności elektrycznej "C", w tym główny elektryk. Zatem były świadome, że "Instrukcja przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" z dnia [...] r. obowiązuje dla obu kopalń i określa obowiązujące wzory książek kontroli wraz z terminami ich przeprowadzania oraz zobowiązuje osoby przeprowadzające kontrole do dokumentowania (potwierdzenia podpisem) wyników kontroli w odpowiednich książkach kontroli.

Dokumentację prowadzenia ruchu zatwierdził kierownik działu energomechanicznego A.B., który potwierdził, że zgodnie z pkt 11.1. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, na podstawie ww. ustaleń i instrukcji, jako kierownik działu opracował wzory książek kontroli i ustalił zasady i terminy przeprowadzenia kontroli (protokołu przesłuchania z dnia [...] r. świadka A. B.).

Taką dokumentację przyjął także do stosowania główny elektryk - osoba wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny A. L., który potwierdził, że dokumentem określającym częstotliwość i sposób kontroli urządzeń i instalacji zabudowanych w ścianie [...] były ustalenia kierownika działu energomechanicznego (protokołu przesłuchania z dnia [...] r. świadka A. L.).

W dniu [...] r. w ścianie [...] i jej rejonie nastąpiło zapalenie i wybuch metanu, z udziałem pyłu węglowego a w dniu [...] r. przeprowadzono oględziny instalacji elektrycznych eksploatowanych w ścianie [...] i jej rejonie. Elementy instalacji zostały poddane badaniom specjalistycznym przez GIG "D" w M. Niezależnie zostały zabezpieczone przez Prokuraturę Okręgową Wydział [...] Śledczy w K., postanowieniem z dnia [...] r., sygnatura akt [...]. Wyniki badań, w tym ocena stanu technicznego tych instalacji zostały zawarte w Dokumentacji pracy badawczo-rozwojowej "Badania specjalistyczne urządzeń z rejonu ściany [...], pokład [...] poziom [...] m w "B" "C" z dnia [...] r. i wykazały m.in. uchybienia i nieprawidłowości w zakresie eksploatacji i napraw instalacji oświetleniowej w ścianie [...] (brak wymaganych konserwacji, w tym złącz ognioszczelnych opraw oświetleniowych, zainstalowanych pod stropnicami sekcji obudowy zmechanizowanej, skorodowane złącze ognioszczelne pomiędzy pokrywą a korpusem i brak było jednej śruby mocującej pokrywę do korpusu instalacji nr 158, 150, 135, 125 90, 70, 10 i 5), co nie zapewniało zachowania cech urządzeń budowy przeciwwybuchowej i stopnia ochrony IP54. Spośród 31 zabudowanych w ścianie opraw oświetleniowych 10 było odłączonych z instalacji oświetleniowej, Niezgodną z instrukcją nr [...] z dnia [...] r. naprawę przewodu typu YnOGYekm 3x4+4+4 mm2, znajdującego się pod stropnicami sekcji obudowy zmechanizowanej od nr 5 do nr 10, zasilającego instalację oświetleniową. Przewód był uszkodzony w trzech miejscach, a naprawy uszkodzeń wykonano bez odtworzenia ekranów na żyłach roboczych. Brak wpięcia pod zaciski sterownicze w zespole transformatorowym typu ZT-045 zlokalizowanym w chodniku badawczym [...], przewodów sterowniczych oraz brak obecności diody w oprawach oświetleniowych, co uniemożliwiało realizację kontroli ciągłości przewodu ochronnego zasilanego obwodu oświetleniowego.

W zakresie eksploatacji i napraw instalacji ścianowych chłodnic powietrza zainstalowanych w ścianie [...] stwierdzono m.in.:

- niewłaściwy dobór nastaw zabezpieczeń i ich działania, brak zapewnienia cech urządzeń budowy przeciwwybuchowej i stopnia ochrony IP54 w rozrusznikach zasilających silniki wentylatorów ścianowych urządzeń chłodniczych:

- w rozruszniku stycznikowym typu RS 125 zlokalizowanym pod stropnicą sekcji obudowy zmechanizowanej numer 128, zasilającym instalację dla ścianowych chłodnic powietrza zabudowanych w rejonie sekcji nr 132 i 123, wartości zabezpieczeń od przeciążeń wynoszące 120A nie były dostosowane do silników o mocy znamionowej l,5kW i prądzie znamionowym 2,7A. Ponadto wyeliminowano działanie stycznika pomocniczego, poprzez zblokowanie go kawałkiem drewna, co uniemożliwiało wyłączenie napięcia z odpływów głównych, w przypadku zadziałania zabezpieczeń elektroenergetycznych. W komorach przyłączowych brak było poprawnego doboru średnicy uszczelnień w stosunku do średnicy przewodów do nich wprowadzonych oraz niewłaściwe zamknięcie obu komór, w wyniku niedokręcenia 8 z 16 śrub mocujących,

- w rozruszniku stycznikowym typu RS 125 zlokalizowanym pod stropnicą sekcji obudowy zmechanizowanej numer 109, zasilającym instalację dla ścianowych chłodnic powietrza, zabudowanych w rejonie sekcji nr 113 i 103, wartości zabezpieczeń od przeciążeń wynoszące 120A nie były dostosowane do silników o mocy znamionowej l,5kW i prądzie znamionowym 2,1 A. W komorach przyłączowych rozrusznika brak było poprawnego doboru średnicy uszczelnień w stosunku do średnicy przewodów do nich wprowadzonych,

- w rozruszniku stycznikowym typu RS 63D zlokalizowanym pod stropnicą sekcji obudowy zmechanizowanej numer 147, zasilającym instalację dla ścianowych chłodnic powietrza, zabudowanych w rejonie sekcji nr 144 i 154, wartości zabezpieczeń od przeciążeń wynoszące 54A nie były dostosowane do silników o mocy znamionowej l,5kW i prądzie znamionowym 2,1 A. Stwierdzono niewłaściwe zamknięcie prawej komory przyłączowej, polegające na niedokręceniu 3 z 8 śrub mocujących pokrywę komory przyłączowej,

- uszkodzenie łopatek wentylatora urządzenia chłodniczego typu SCP-40, zabudowanego w rejonie sekcji nr 132. Wnętrze skrzynki przyłączeniowej silnika wentylatora było zanieczyszczone rdzą i zalane wodą, złącze ognioszczelne było zanieczyszczone, a wpust kablowy posiadał dorabianą uszczelkę do zadławienia przewodu zasilającego. Zaciski obwodu kontroli ciągłości przewodu ochronnego i zaciski kontroli termicznej silnika nie były podłączone,

- naprawy przewodu zasilającego typu 02nGcekż-G2 6x50+25+6x2,5 mm2, w sposób niezgodny z instrukcją nr [...] z dnia [...] r. (Badaniom poddano stan techniczny przewodu wydanego na powierzchnię w dwóch odcinkach łącznej długości 140 m. Odcinek o długości 39 m zainstalowany był między sekcją 146 i sekcją 120, a odcinek o długości lOlm zainstalowany był między sekcją 120 i sekcją 52). Odcinek o długości 39 m naprawiany był w pięciu miejscach. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 141 (oznaczonej numerem 1, wykonanej 4,5 m od końca przewodu), stwierdzono brak odtworzenia ekranu na żyłach roboczych, uszkodzenie ekranu na żyłach sterowniczych, uszkodzenia i nieprawidłowe odtworzenie izolacji żył roboczych. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 131 (oznaczonej numerem 2, wykonanej 18,5 m od końca przewodu), stwierdzono: brak odtworzenia ekranu na żyłach roboczych i żyłach pomocniczych (sterowniczych), uszkodzenia i nieprawidłowe odtworzenie izolacji żył roboczych, przerwanie żyły roboczej, przerwanie drutów żył roboczych. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 130 (oznaczonej numerem 3, wykonanej 19,5 m od końca przewodu), stwierdzono: otwór o wymiarach około 8x20 mm powstały w wyniku działania łuku elektrycznego, na skutek zwarcia międzyfazowego, pomiędzy dwoma żyłami roboczymi przewodu w miejscu wykonania naprawy, brak odtworzenia ekranu na żyłach roboczych i uszkodzenie izolacji żył roboczych. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 130 (oznaczonej numerem 4, wykonanej 20,5 m od końca przewodu), stwierdzono: brak odtworzenia ekranu na żyłach roboczych i uszkodzenie izolacji żył roboczych. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 129 (oznaczonej numerem 5, wykonanej 22,5 m od końca przewodu), stwierdzono: brak odtworzenia ekranu na żyle roboczej oraz uszkodzenia i nieprawidłowe odtworzenie izolacji żyły roboczej. Odcinek o długości 10 m naprawiany był w czterech miejscach. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 115 (oznaczonej numerem 1, wykonanej 4 m od końca przewodu), stwierdzono: brak odtworzenia ekranu żył roboczych, przerwanie i nadtopienie żyły roboczej. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 96 (oznaczonej numerem 2, wykonanej 32,5 m od końca przewodu), stwierdzono, że naprawa została wykonana bez użycia kleju oraz brak było odtworzenia ekranu na żyłach roboczych i pomocniczych, a także nieprawidłowo odtworzono izolację żył roboczych. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 92 (oznaczonej numerem 3, wykonanej 39 m od końca przewodu), stwierdzono: uszkodzenie opony oraz uszkodzenie ekranu żyły roboczej. W miejscu wykonania naprawy zlokalizowanej w rejonie sekcji nr 75 (oznaczonej numerem 4, wykonanej 65 m od końca przewodu), stwierdzono: brak odtworzenia ekranu na żyłach roboczych i pomocniczych, uszkodzenia i nieprawidłowe odtworzenie izolacji żył roboczych.

Nieprawidłowo wykonane naprawy stwierdzono również na przewodach typu: OnGcekż 3x35 mm w rejonie sekcji nr 143.

W dniu [...] r. po zaistnieniu zdarzenia stacje transformatorowe o numerach kopalnianych [...], [...], [...], [...] zostały odłączone spod napięcia, zabezpieczone przed ingerencją osób w stan techniczny zabezpieczeń elektroenergetycznych będących na wyposażeniu tych stacji i pozostawały w wyrobiskach, w miejscu ich eksploatacji. W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny stacji transformatorowych a następnie zlecono przeprowadzenie badań specjalistycznych "E" Sp. z o.o. z S.. Wyniki badań, w tym oceny stanu technicznego tych stacji zostały zawarte w Opinii Technicznej z grudnia 2009 r., która wykazała między innymi:

- możliwość załączenia napięcia na doziemioną sieć wyłącznikiem mocy stacji transformatorowej typu IT3Sd/C-400/6/l o numerze kopalnianym [...] oraz brak zadziałania zabezpieczenia przed skutkami zwarć doziemnych, będącego na wyposażeniu tej stacji, z powodu wyeliminowania galwanicznego połączenia przewodami pomiędzy zabezpieczeniem przed skutkami zwarć doziemnych a cewką wzrostową wyłącznika mocy w tej stacji (Opinia Techniczna: strona 4 pkt 1 tiret 5 i strona 24 pkt 8 ppkt c),

- przestawienie nastaw wyzwalaczy termicznych i magnetycznych wyłączników mocy, w stacjach transformatorowych o numerach kopalnianych [...] , [...] , [...] i [...] , w kierunku prądów wyższych w stosunku do nastaw wynikających z dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...],- część elektryczna, a w szczególności:

- w stacji o numerze kopalnianym [...], wyłącznik mocy typu SH-630/M, nr fabryczny [...], z wartości nastawy wyzwalacza termicznego wynoszącej 220A, do wartości 250A oraz z wartości nastawy wyzwalacza nadprądowego magnetycznego wynoszącej 1700A, do wartości 2000A (Opinia Techniczna: strona 24 pkt 8 ppkt b), (...)

- w stacji o numerze kopalnianym [...], wyłącznik mocy typu SH-630/M, nr fabryczny [...], z wartości nastawy wyzwalacza termicznego wynoszącej 440A, do wartości 500A (Opinia Techniczna: strona 17 pkt 10 ppkt b).

Badania stanu technicznego elementów instalacji elektrycznych eksploatowanych w ścianie [...] i jej rejonie oraz wyłączników mocy w stacjach transformatorowych o numerach kopalnianych [...],[...],[...] i [...] przeprowadzono niezwłocznie, co nie pozostawia wątpliwości, że końcowa ocena ich stanu technicznego odpowiadała ich rzeczywistemu stanowi technicznemu w miejscu zabudowy z dnia [...] r. Charakter stwierdzonych nieprawidłowości wskazuje, że powstały podczas bieżących napraw lub konserwacji wykonywanych przez elektromonterów (np. brak odtworzenia ekranów żył roboczych przewodów elektroenergetycznych) oraz, że powinny być stwierdzone podczas przeprowadzania kontroli bieżących lub okresowych urządzeń i instalacji (np. brak śrub mocujących pokrywy urządzeń, niewłaściwy dobór nastaw zabezpieczeń elektroenergetycznych, brak lub niewłaściwe zadławienie przewodów).

Za prawidłową eksploatację urządzeń i instalacji elektrycznych, zabudowanych w rejonie ściany [...] odpowiedzialnymi byli pracownicy oddziału MEE-S. Nadzór nad pracą oddziału sprawowali: J.G.- sztygar oddziałowy, a także sztygarzy zmianowi: A. F. i A.M. Nadzór nad odpowiednią pracą oddziału sprawowali nadsztygarzy elektryczni do spraw urządzeń powierzchniowych i dołowych oraz główny elektryk (osoba wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych) - zastępca kierownika działu energomechanicznego mgr inż. L. K., którego we [...] r. zastąpił mgr inż. A. L..

A. L. zgodnie z zakresem obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności pracownika z dnia [...] r., który przyjął do wiadomości i stosowania w dniu [...] r., był odpowiedzialny między innymi za stały nadzór i kontrolę nad wykonywaniem obowiązków służbowych przez podległych pracowników oraz przestrzeganie z jednoczesnym egzekwowaniem od nich stosowania przepisów i zarządzeń, sprawowanie ogólnego nadzoru nad prawidłową obsługą, użytkowaniem i konserwacją wszystkich maszyn i urządzeń elektrycznych na dole kopalni i zapewnienie wykonywania okresowych kontroli tych urządzeń zgodnie z zatwierdzonymi harmonogramami.

W dniu [...] r. główny elektryk A. L. ustalił "Rejonizację Pionu Głównego Elektryka", w której uszczegółowił dla osób wyższego dozoru ruchu elektrycznego zakres odpowiedzialności nad prowadzonymi pracami elektrycznymi w poszczególnych rejonach "C". Zgodnie z ustaloną przez głównego elektryka rejonizacją, za nadzór nad robotami eksploatacyjnymi elektrycznymi prowadzonymi w rejonie pokładu [...] - ściana [...] odpowiadał A. B.- nadsztygar elektryczny do spraw urządzeń powierzchniowych i dołowych. Zaznajomienie się z "Rejonizacją Pionu Głównego Elektryka" A.B. potwierdził podpisem. Ponadto nadsztygar A. B. odpowiadał za przeprowadzenie kontroli elektroenergetycznych kabli i przewodów oponowych.

Następnie w dniu [...] r. główny elektryk A. L. ustalił "Szczegółowy zakres odpowiedzialności oraz zakres kontroli i nadzoru nad urządzeniami elektrycznymi na dole, oddziału MEE-2S". Z analizy "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" i "Instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" w powiązaniu ze "Szczegółowym zakresem odpowiedzialności oraz zakresem kontroli i nadzoru nad urządzeniami elektrycznymi na dole, oddziału MEE-2S" wynika, że bieżące i okresowe kontrole maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych eksploatowanych w ścianie [...], powinny przeprowadzać osoby dozoru ruchu zatrudniane w oddziale MEE-S.

Przy czym za całokształt prac w oddziale elektrycznym MEE-S i nadzór nad prowadzonymi pracami odpowiedzialny był J.G., a za kontrolę:

- w zakresie urządzeń ściany [...] (wraz z aparaturą elektryczną zasilającą te urządzenia), w tym kabli elektroenergetycznych i przewodów oponowych, odpowiedzialny był sztygar zmianowy oddziału MEE-S - A. F.,

- urządzeń i sieci elektrycznych w chodniku badawczym [...] i chodniku badawczym [...] a wtórnym oraz stacji transformatorowych odpowiedzialny był sztygar zmianowy oddziału MEE-S – A.M.

Ze "Szczegółowym zakresem odpowiedzialności oraz zakresem kontroli i nadzoru nad urządzeniami elektrycznymi na dole, oddziału MEE-2-S" J.G., A. F. i A. M. zostali zapoznani, co potwierdzili podpisem.

Rejonizacja Pionu Głównego Elektryka z dnia [...] r., Szczegółowy zakres odpowiedzialności oraz zakres kontroli i nadzoru nad urządzeniami elektrycznymi na dole, oddziału MEE-2S z dnia [...] r. i Ustalenia kierownika działu energomechanicznego z dnia [...] r. poczynione zostały w celu przeprowadzania kontroli, dla utrzymania urządzeń elektrycznych w należytym stanie technicznym. Zgodnie z wymogami, zasadą było dokumentowanie kontroli i dokonywanie zapisów pokontrolnych.

Zgodnie z Ustaleniami kierownika działu energomechanicznego kontrole:

a) bieżące stacji transformatorowych mieli wykonywać:

- elektromonterzy, z częstotliwością raz na dobę,

-osoby dozoru niższego lub średniego ruchu elektrycznego, z częstotliwością raz na tydzień,

- osoby dozoru wyższego ruchu elektrycznego, z częstotliwością raz na miesiąc,

a ich wyniki dokumentować w "Książce kontroli stacji transformatorowej i zabezpieczenia upływowego", przechowywanej bezpośrednio przy danej stacji. Kontrole okresowe stacji transformatorowych miały wykonywać osoby dozoru niższego lub średniego ruchu elektrycznego, w terminach określonych w harmonogramie kontroli, tj. co trzy miesiące i osoby dozoru wyższego ruchu elektrycznego - raz na kwartał, a ich wyniki dokumentować w "Książce okresowych kontroli urządzeń elektrycznych". Główny elektryk miał obowiązek sprawowania nadzoru nad przeprowadzaniem tych kontroli z częstotliwością raz na kwartał,

b) okresowe urządzeń elektrycznych, innych niż stacje transformatorowe miały wykonywać:

- osoby niższego lub średniego dozoru ruchu elektrycznego, w terminach określonych w harmonogramie kontroli, tj. w trzecim tygodniu każdego miesiąca,

- osoby wyższego dozoru ruchu elektrycznego, z częstotliwością raz na kwartał, a ich wyniki dokumentować w "Książce okresowych kontroli urządzeń elektrycznych". Główny elektryk miał obowiązek sprawowania nadzoru nad przeprowadzaniem tych kontroli, z częstotliwością raz na kwartał,

c) okresowe elektroenergetycznych kabli i przewodów oponowych miały wykonywać:

- osoby średniego dozoru ruchu elektrycznego, z częstotliwością raz na miesiąc,

- osoby wyższego dozoru ruchu elektrycznego, z częstotliwością raz na kwartał, a ich wyniki dokumentować w "Książce kontroli elektroenergetycznych kabli i przewodów oponowych".

Organ I instancji zauważył, że występuje istotna różnica pomiędzy kontrolami okresowymi i kontrolami bieżącymi stacji transformatorowych, która polega przede wszystkim na zakresie kontroli, częstotliwości i sposobie ich wykonywania oraz sposobie i miejscu dokumentowania. Wyniki kontroli okresowych powinny być dokumentowane w "Książce okresowych kontroli urządzeń elektrycznych" znajdującej się w biurze na powierzchni kopalni, natomiast wyniki kontroli bieżących powinny być dokumentowane w "Książce kontroli stacji transformatorowej i zabezpieczenia upływowego", przechowywanej w wyrobisku górniczym w miejscu zabudowy danej stacji transformatorowej. Sztygar A. M. miał obowiązek od dnia obowiązywania tych ustaleń przeprowadzać między innymi kontrole okresowe stacji transformatorowych zgodnie ze sposobem i terminami określonymi:

- w "Instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" z dnia [...] r. (zapis punktu I ppkt 1.3. i punktu 2.4.),

- w "Ustaleniach kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" w terminach określonych w Harmonogramie kontroli i konserwacji urządzeń elektrycznych na rok [...], będącym integralną częścią Książki okresowych kontroli urządzeń elektrycznych (zapis punktu 2, załącznik 2, str. 3).

W harmonogramie kontroli zaplanowano wykonywanie kontroli okresowych, tj.: rewizji szczegółowych lub przeglądów bieżących stacji transformatorowych z częstotliwością raz na kwartał, a w szczególności:

- dla stacji transformatorowych o numerach kopalnianych [...] i [...] w czwartym tygodniu: lutego (rewizja szczegółowa), maja i sierpnia 2009r. (przeglądy bieżące),

- dla stacji transformatorowych o numerach kopalnianych [...] i [...] w czwartym tygodniu: stycznia (rewizja szczegółowa), kwietnia i lipca 2009 r. (przeglądy bieżące).

Harmonogram kontroli opracowany w taki sposób nie precyzował dnia, w którym należało wykonać planowaną kontrolę okresową, lecz określał tydzień miesiąca, w którym należało wykonać taką kontrolę i umożliwiał jej wykonanie w dowolnym dniu tego tygodnia. Przeprowadzanie kontroli okresowych stacji transformatorowych należało dokumentować w Książce okresowych kontroli urządzeń elektrycznych (strona nr 107 tej książki - dla stacji transformatorowej o numerze kopalnianym [...], strona nr 161 - dla stacji transformatorowej numerze kopalnianym [...], strona nr 163 - dla stacji transformatorowej o numerze kopalnianym [...] i strona 59 - dla stacji transformatorowej o numerze kopalnianym [...]).

Powyższe dowodzi, że główny elektryk - inż. A. L., zgodnie z zakresem obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności pracownika miał zapewnić wykonywanie okresowych kontroli urządzeń elektrycznych, w tym stacji transformatorowych według zatwierdzonych harmonogramów dla urządzeń elektrycznych dołu kopalni oraz zgodnie z Ustaleniami kierownika działu energomechanicznego, miał obowiązek sprawować nadzór nad przeprowadzaniem okresowych kontroli tych stacji, z częstotliwością raz na kwartał.

Bezspornym jest, że podstawowym dowodem wykonania kontroli okresowych stacji transformatorowych było dokonanie wpisów pokontrolnych w Książce okresowych kontroli urządzeń elektrycznych, natomiast dowodem sprawowania nadzoru nad przeprowadzaniem okresowych kontroli przez głównego elektryka powinny być jego wpisy w tej książce.

Na podstawie analizy "Książki okresowych kontroli urządzeń elektrycznych" ustalono, że:

- w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. brak jest wpisów nadsztygara B. potwierdzających wykonywanie kontroli okresowych stacji transformatorowych o numerach kopalnianych:

[...], w sierpniu 2009 r.,

[...], w kwietniu i lipcu 2009 r.,

[...] , w kwietniu i lipcu 2009 r.,

[...] , w lutym, maju i sierpniu 2009 r.,

w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. brak jest wpisów sztygara A. M. potwierdzających wykonywanie kontroli okresowych stacji transformatorowych o numerach kopalnianych:

[...] , w sierpniu 2009 r.,

[...] , w lipcu 2009 r.,

[...] , w lipcu 2009r.,

[...] , w sierpniu 2009 r.,

W tym samym okresie brak jest jakichkolwiek wpisów inż. A. L. potwierdzających sprawowanie nadzoru nad przeprowadzaniem okresowych kontroli stacji transformatorowych o numerach kopalnianych [...],[...],[...],[...] z częstotliwością raz na kwartał.

Zdaniem Organu I instancji brak wpisów pokontrolnych w Książce okresowych kontroli urządzeń elektrycznych świadczy o braku wykonywania kontroli okresowych stacji transformatorowych.

Potwierdzeniem tego są zeznania A.M., który przyznał, że "Brak dokumentowania takich kontroli spowodowany jest brakiem ich przeprowadzania" (strona 3 wers 14-18 protokołu zeznania w charakterze świadka z dnia [...] r.). Jednocześnie A. L. oświadczył, że "...Wyrywkowo i okresowo dokonywałem kontroli książki okresowych kontroli urządzeń elektrycznych. W przypadku braku udokumentowania kontroli przekazywałem osobom dozoru ruchu konieczność udokumentowania przeprowadzonych kontroli na codziennych odprawach. W przypadku, gdy takie kontrole nie zostały udokumentowane nie potwierdzałem nadzoru własnoręcznym podpisem."(przesłuchanie z dnia [...] r.)

Powyższa decyzja została zaskarżona.

W odwołaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, pełnomocnik zarzucił:

- wadliwe prowadzenie postępowania i wadliwe orzekanie w ponownym postępowaniu polegające w szczególności na naruszeniu art. 6, 7, 10, 77, 80, w związku z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez:

1) brak szczegółowej i wszechstronnej analizy Protokołu z dnia [...] r., Nr [...] Okręgowego Urzędu Górniczego w K.,

2) sprzeczne z oceną prawną wyrażoną w decyzji II instancji, ustalenie, że "Instrukcja przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" z dnia [...] r. oraz "Ustalenia kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia [...] r. znajdują zastosowanie do oddziału elektrycznego do spraw urządzeń przodkowych,

3) nie przeprowadzenie żadnego postępowania wyjaśniającego (dowodowego) i nie dokonanie koniecznych ocen prawnych w zakresie konieczności przypisania części zarzutów dotyczących nieprawidłowej eksploatacji maszyn i urządzeń, wyłącznie osobom odpowiedzialnym za ich użytkowanie, obsługę oraz bieżące kontrole,

4) zaniechanie dokonania analizy i wyciągnięcia wniosków z akt osobowych odwołującego się w zakresie analizy dotychczasowego stosunku do pracy strony - A. L., połączone z nieuzasadnionym stwierdzeniem, że przyczyną powołania strony na stanowisko głównego elektryka nie był wynik pozytywnej oceny wiedzy i kompetencji strony, lecz jedynie "konieczność jego powołania na to stanowisko",

5) nie dokonanie w oparciu o analizę awaryjności urządzeń w ścianie [...] pokładu [...] oraz o raport rejestracji dziennych - dotyczący czasu pracy strony w zakresie objętym zarzutami, oraz w oparciu o stan zatrudnienia w kopalni, żadnej analizy, czy stan zatrudnienia w kontekście obciążenia pracą strony oraz innych osób dozoru, pozwalał na pełną realizację obowiązków przez te osoby, w szczególności w zakresie dokonywania wpisów dot. kontroli okresowych urządzeń elektrycznych,

6) nie dokonanie ustaleń, co do (przynajmniej najbardziej prawdopodobnych) dat powstania uszkodzeń urządzeń elektrycznych i kabli, których istnienie zostało stwierdzone na podstawie opinii dopuszczonych jako dowody w trakcie ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, w celu ustalenia czy usterki te istniały, a w związku z tym były możliwe do wyeliminowania podczas kontroli okresowych, czy też mogły powstać po tych kontrolach (przy założeniu, że organ stwierdziłby ich przeprowadzenie) bądź po dacie, w której kontrole te powinny być przeprowadzone - a to w celu dokonania koniecznego ustalenia ewentualnego związku przyczynowego pomiędzy zarzucanymi przez organ brakami kontroli okresowych a istnieniem tych usterek,

7) nie umożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, w okresie od końcowego zapoznania się z materiałami postępowania do wydania decyzji w dniu [...] r. - pomimo, że jak wynika z pisma z dnia [...] r. po zapoznaniu się strony z materiałami postępowania, organ I instancji podejmował czynności zmierzające do "uzupełnień w zakresie dotyczącym ustalenia stanu faktycznego". W szczególności organ I instancji wymienia jako podstawę do ustaleń dokument "Karta charakterystyki komórki organizacyjnej", który nie był przedstawiony stronom podczas zapoznania z materiałami postępowania,

8) zawarcie w uzasadnieniu decyzji określeń obraźliwych i naruszających dobra osobiste (cześć) strony: "naiwny" i "nieporadny", które wykraczają poza ramy uzasadnione przedmiotem niniejszego postępowania i wskazują na fakt, że organ I instancji rozpatrując sprawę kieruje się w znacznej mierze emocjami i nie potrafi zachować wymaganej rzeczowości i obiektywizmu;

oraz powtórzono wcześniejsze zarzuty, dotyczące przypisanych stronie nieprawidłowości, które pojawiają się zarówno w pierwszej decyzji wydanej przez organ I instancji w dniu [...] r., jaki i w decyzji z dnia [...] r., opisane szczegółowo na stronie 5-11 wyżej wymienionego odwołania).

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. nie podzielił zasadności podniesionych zarzutów decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Jak wynika z treści uzasadnienia organ odwoławczy dokonał wnikliwej i wszechstronnej analizy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących w przedmiotowym zakresie przepisów. Stwierdził, że organ I instancji w sposób wyczerpujący i wszechstronny wyjaśnił stan faktyczny, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający, odpowiedni i wskazuje jednoznacznie na zasadność postawionych odwołującemu się zarzutów. Podkreślił, że z powołanych dowodów dla poszczególnych zarzutów, stanowiących ich uzasadnienie, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że odwołujący się nie dopełnił ciążących na nim obowiązków osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny (głównego elektryka). Nadto organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające celem wykazania zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia [...] r. i zaleceń zawartych w decyzji kasacyjnej. Za słuszny uznał zarzut braku odpowiedzialności A. L. za stan urządzenia chłodniczego typu CP-300, zabudowanego w chodniku badawczym [...], i tolerowania eksploatacji tego urządzenia i naruszeniu przez odwołującego się obowiązków dotyczących zastępcy kierownika działu energomechanicznego.

Wyżej wymienione okoliczności miały niewątpliwy wpływ na obniżeniu wymiaru orzeczonego zakazu z [...] miesięcy do [...] miesięcy.

Następnie organ odwoławczy wskazał na brak zasadności zarzutów odwołania wskazując na dowody potwierdzające prawidłowość ustaleń organu I instancji, które w całości podzielił. Przykładowo dowód z Protokołu Nr [...] z dnia [...]r. i poczynione na jego podstawie ustalenia (strona 25/26 zaskarżonej decyzji) wskazują na brak zasadności twierdzeń o braku jego analizy. Ponadto biorąc pod uwagę datę sporządzenia Protokołu, istotne w tym miejscu jest zwrócenie uwagi, że stan faktyczny w nim opisany dotyczy dni, w których kontrola miała miejsce, tj. [...] i [...]r. zaś postawione odwołującemu się zarzuty dotyczą dat: od dnia [...]r., od dnia [...] r. i od dnia [...]r. Tak więc żadne stwierdzenia zawarte w tym Protokole nie są "podstawą do zarzutu", co sugeruje odwołujący się. Dodatkowo zwrócić należy uwagę na to, że z treści tego Protokołu nie wynika, aby Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. akceptował jakiekolwiek nieprawidłowości, gdyż wyrywkowy charakter kontroli wskazał na nieprawidłowości, które zostały w tym Protokole opisane.

Również "Instrukcja przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" z dnia [...]r. obowiązywała odwołującego się, co zresztą sam przyznał w trakcie przesłuchania w charakterze świadka. Nadto organ podkreślił, że A. L. nie jest jedyną osobą, której postawiono zarzuty w związku z badaniem przyczyn okoliczności wyżej wymienionego zdarzenia. Zasada indywidualizacji odpowiedzialności odwołującego się została zachowana i udowodniona poprzez wskazanie i udowodnienie odwołującemu się, że nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków przypisanych indywidualnie jego osobie - głównemu elektrykowi. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że oprócz odwołującego się organ I instancji postawił zarzuty innym osobom, każdej z nich w zakresie swoich obowiązków. Przeprowadzone postępowanie skutkowało postawieniem zarzutów wyłącznie osobom odpowiedzialnym za użytkowanie, obsługę i kontrole.

Podkreślono, ze analiza akt osobowych i wniosku z dnia [...]r. o nominację i przeszeregowanie na stanowisko głównego elektryka nie dowodzi braku wiedzy i kompetencji Skarżącego. Nie naruszono też art. 8 Kpa.

Również zarzut obciążenia Skarżącego i innych osób dozoru w dziale energomechanicznym pracą, w kontekście braków kadrowych i awaryjności urządzeń w ścianie [...] pokładu [...], a co za tym idzie niemożność wykonywania przez te osoby nałożonych na nie obowiązków nie znalazł potwierdzenia (strona 29/30 decyzji). Tym bardziej, że przyjęcie przez osoby kierownictwa oraz dozoru ruchu zakładu górniczego określonego zakresu obowiązków nie zwalnia ich z pełnej realizacji tych obowiązków, nawet w sytuacji awaryjności urządzeń i stanu zatrudnienia.

Dopuszczone jako dowody dokumentacje sporządzone przez GIG "D" w M. oraz przez "E" Sp. z o.o w S., wskazują na usterki w stanie technicznym urządzeń elektrycznych i kabli. Z uwagi na to, że przedmiotem zarzutu dla odwołującego się nie jest odpowiedzialność za stan techniczny tych urządzeń, a niewłaściwy nadzór, nieuzasadniony jest zarzut dotyczący nie dokonania ustaleń dat powstania usterek (uszkodzeń) przedmiotowych urządzeń.

Nie znalazł także uznania zarzut dotyczący "nie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów", w szczególności przedmiotowej "Karty charakterystyki komórki organizacyjnej", gdyż jak wynika z porównania daty uwierzytelnienia dokumentu "Karta charakterystyki komórki organizacyjnej", tj. dzień [...]r. oraz [...]r. - daty zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym dokument ten znajdował się w zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy nie podzielił ich słuszności, gdyż powołane przez pełnomocnika dokumenty i przepisy nie zabraniają przeprowadzania kontroli przez inne osoby, ale jednocześnie wskazują na osoby odpowiedzialne za to, aby kontrole te były faktycznie przeprowadzane i dokumentowane. Jeżeli wymagana kontrola została przeprowadzona, to fakt jej przeprowadzenia i wynik tej kontroli miały być potwierdzone odpowiednim wpisem do odpowiedniej książki kontroli przez osobę, która tę kontrolę przeprowadziła. Brak takich wpisów świadczy o tym, że osoby odpowiedzialne za kontrolę terminowego przeprowadzania przedmiotowych kontroli, wyznaczone w "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" dopuściły się w tym zakresie zaniedbań. Ponadto przepis o kontroli kwartalnej został doprecyzowany przez kierownika działu energomechanicznego w "Ustaleniach kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych", poprzez zatwierdzony harmonogram kontroli i konserwacji urządzeń, z którego wynika, że dla stacji transformatorowych ustalono wymagania przeprowadzenia kontroli okresowej w określonym tygodniu oznaczonego w tym harmonogramie miesiąca. Stacja transformatorowa kopalniany nr [...] powinna być więc poddana kontroli okresowej kwartalnej w czwartym tygodniu miesiąca lutego, maja i sierpnia 2009 r. Tak więc podniesiony zarzut błędnej wykładni przepisów wyżej wymienionych "Ustaleń (...)...", w zakresie liczenia terminów kontroli stacji transformatorowych nie jest trafny. Nawet, jeżeli okresowa kontrola została przeprowadzona częściowo w czasie zmian konfiguracji sieci (wyłączenie napięcia), a częściowo w innym czasie to fakt ten miał być udokumentowany w odpowiednich książkach kontroli. Zatem ustalono zasadnie, że skarżący tolerował nieprawidłowości polegające na eksploatowaniu rozruszników stycznikowych RS-125 oraz kruszarki niezgodnie z dokumentacją (protokół przesłuchania A. L. z [...]r.). Miał wiedzę o tym, że przedmiotowe urządzenia są eksploatowane niezgodnie z dokumentacją i zarzut niewłaściwego nadzoru wobec akceptacji takiego stanu faktycznego jest jak najbardziej słuszny.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nie podzielił także argumentów dotyczących naruszenia zasady obiektywizmu w zakresie dokonania "ustaleń na selektywnie wybranych fragmentach zeznań i przyjęciu na ich podstawie generalnej tezy, że kontrole urządzeń elektrycznych, jeżeli nie zostały odnotowane w książkach raportowych to nie zostały dokonane". Nie naruszono również art. 79 § 1 Kpa, gdyż organ I instancji do akt sprawy dołączył protokoły przesłuchania świadków R.K. i M.S., które wykorzystał jako dowody z dokumentu. Odwołujący się zapoznając się z aktami sprawy w dniu [...]r. miał możliwość wypowiedzenia się i wniesienia uwag do zgromadzonego materiału dowodowego, a więc i do tych dowodów. Nie dopatrzono się również naruszenia art. 7, 10, 77, 80 Kpa.

Na koniec podkreślono, że postawione A. L. zarzuty znajdują pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i stanowią o naruszeniu przywołanych wyżej przepisów dotyczących ruchu zakładu górniczego i dlatego też organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie słuszności orzeczonego zakazu. Uznał, że wymiar nałożonego zakazu uwzględnia podstawowe zasady wynikające z obowiązującego prawa, zarówno tę z art. 111 Kodeksu pracy, jaki i zasadę dotyczącą adekwatności kary do przewinienia i jego skutków. Stanowi adekwatną sankcję i jest wystarczający prewencyjnie. Ponadto orzeczonego wymiaru ([...] miesięcy) zakazu wykonywania określonych czynności przez odwołującego nie można rozpatrywać w "kontekście potrzeb kadrowych", co sugerowane jest w treści odwołania.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że postawione skarżącemu zarzuty, w wyniku badania przyczyn i okoliczności wyżej wymienionego zdarzenia nie stanowią o związku z tym zdarzeniem.

Decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. została zaskarżona wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Gliwicach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił: - naruszenie:

1) art. 42 Konstytucji w związku z art. 7 Kpa i art. 113 ust. 1 pkt 3 P.g.g. przez zaakceptowanie przez organ odwoławczy zasad odpowiedzialności obiektywnej z pominięciem rozpatrzenia kwestii zawinienia skarżącego, nawet przy przyznaniu się wyłącznie do uchybień w zakresie rejestrowania czynności związanych z nadzorem kontroli stacji transformatorowych w książkach kontroli okresowej, a w konsekwencji

naruszenie art. 7, 77 i 80 Kpa poprzez nie dokonanie ustaleń możliwości pełnej realizacji obowiązków osób dozoru wyższego w związku z awaryjnością urządzeń oraz niskim stanem zatrudnienia,

2) art. 7 i 84 Kpa poprzez zaniechanie zasięgnięcia opinii biegłego w zakresie prawidłowego stanu zatrudnienia osób dozoru wyższego,

3) art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 138 § 2 Kpa przez zaniechanie wykonania zaleceń organu odwoławczego wynikających z decyzji kasacyjnej z dnia [...]r. m.in. przez:

- błędne ustalenie, że "Instrukcja przeprowadzania kontroli ..." z dnia [...]r. miała zastosowanie dla urządzeń w ścianie [...],

- zaniechanie przypisania części zarzutów dotyczących eksploatacji maszyn wyłącznie osobom odpowiedzialnym za ich użytkowanie,

4) art. 77 Kpa przez pominiecie zapisów w książkach kontroli wskazujących na regularne i zgodne z przepisami przeprowadzanie kontroli urządzeń elektrycznych,

5) art. 7, 77 i 80 Kpa przez pominięcie i odmowę analizy, wyciąganie wniosków odnośnie jakichkolwiek innych niż wpisy, faktów i dowodów potwierdzających rzeczywiste przeprowadzanie kontroli,

6) art. 7, 77 i 80 przez nieustaleni dat powstania uszkodzeń urządzeń elektrycznych stwierdzonych na podstawie opinii wydanych w związku z ustalaniem przyczyny wypadku,

7) art. 79 § 1 K.p.a. akceptowanie wadliwego dowodu z przesłuchania świadków M.S. i R.K. (bez przesłuchania w niniejszym postępowaniu) i pozbawienie skarżącego możliwości zadawania pytań,

8) art. 10 Kpa nie umożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego po jego uzupełnieniu,

9) art. 77 w zw. z art. 130 Kpa poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania (strona 5 do 11),

W zakresie nieprawidłowości, które pojawiają się począwszy od decyzji z dnia [...] r. także w decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z [...], jak i w zaskarżonej decyzji, zarzucono organowi:

1) przypisanie skarżącemu naruszenia przepisów "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z [....] r. " (Ustalenia kierownika) , przepisów "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" (RPGE), polegające na błędnej i sprzecznej z przepisami w/w aktów prawnych wykładni, że osobami wyłącznie uprawnionymi i zobowiązanymi do dokonywania kontroli urządzeń elektrycznych w ścianie nr [...] były osoby, którym powierzono nadzór nad robotami w tym rejonie kopalni w "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" i że kontrole dokonywane przez inne osoby dozoru wyższego bądź średniego nie stanowią wypełnienia wymagań zawartych w w/w Projekcie i Instrukcji - w sytuacji, gdy przepisy w/w Projektu i Instrukcji wymagają dokonywania bieżących i okresowych kontroli urządzeń w tej ścianie przez osoby pełniące wskazane w tych przepisach funkcje (w szczególności Nadsztygarów TEM), zaś ani przepisy Projektu ani Instrukcji nie dopuszczają ograniczania zakresu osób uprawnionych do dokonywania takich kontroli, ani też żaden zapis RPGE nie wyłącza możliwości dokonywania tych kontroli przez każdą z osób pełniącą funkcję wymaganą dla przeprowadzenia danej kontroli i w rezultacie naruszenie § 9 ust 1 rozporządzenia wykonawczego w sprawie BHP, w związku z pkt II: 1, 12,15, 16 "Zakresu obowiązków" z dnia [...] r. w związku z pkt 2 załącznik nr 2 "Ustaleń kierownika oraz § 10 pkt 1 w/w rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, że dokonywanie kontroli przez osoby inne niż wyznaczone do nadzoru i kontroli rejonu ściany [...] pokładu [...] "[...]" na podstawie RPGE, lecz pełniące identyczne stanowiska, stanowi naruszenie tych przepisów, w sytuacji, gdy kontrole takie przeprowadzały inne osoby pełniące funkcje wymagane dla ich przeprowadzenia przez przepisy nakładające obowiązki przeprowadzania kontroli. Kontrole bieżące i okresowe urządzeń elektrycznych w ścianie nr [...] były przeprowadzane przez osoby średniego i wyższego dozoru (w szczególności Nadsztygarów TEM), więc przeprowadzanie kontroli akuratnie przez osoby odpowiedzialne za nadzór nad pracami w ścianie nr [...] wg RPGE nie było konieczne dla wypełnienia obowiązku przeprowadzania tych kontroli zapewnienia wymaganego stopnia bezpieczeństwa.

2/ Naruszenie przepisów "Ustaleń kierownika" polegające na ich błędnej wykładni, co do terminów kontroli stacji transformatorowych, i przyjęcie, że wymagane przez te przepisy kontrole raz na kwartał muszą być realizowane inaczej niż w kwartałach kalendarzowych tzn. styczeń - marzec, kwiecień - czerwiec, lipiec - wrzesień i październik - grudzień i będąca wynikiem takiej wykładni błędna ocena, że stacja transformatorowa nr [...] powinna być poddana kontroli okresowej przez dozór wyższy w sierpniu 2009 r., w sytuacji, gdy kontrola tej stacji za drugi kwartał została przeprowadzona, zaś termin kontroli za trzeci kwartał tego roku upływał we wrześniu 2009

3/ naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. w zakresie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i obowiązku oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całego materiału dowodowego. Przejawem i skutkiem powyższych naruszeń są następujące uchybienia w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych :

a/ akceptacja błędnego ustalenia faktycznego polegającego na sprzecznym z zapisami książek raportowych oraz książek kontroli okresowych urządzeń elektrycznych oraz książek kontroli stacji transformatorowych i zabezpieczenia upływowego, ustaleniu, że kontrole miesięczne urządzeń elektrycznych przewidziane przepisami Projektu eksploatacji ścianą nr [...] pokładu [...] "[...]" oraz kontrole okresowe i bieżące urządzeń w ścianie [...], w tym stacji transformatorowych, nie były przeprowadzane, pomimo, że w wyżej wymienionych książkach znajdowały się wpisy dotyczące regularnego przeprowadzania takich kontroli przez osoby, których funkcje odpowiadały wymogom przepisów przewidujących obowiązek kontroli;

b/ błędna ocena zgromadzonego w sprawie materiału związana z pominięciem przy orzekaniu faktu prowadzenia kontroli urządzeń elektrycznych, w tym stacji transformatorowych, w innych rejonach niż ściana [...] pokładu [...] "[...]’ przez osoby pełniące wymagane przez przepisy przewidujące obowiązek kontroli funkcje, niezależnie od RPGE i nie wyciągnięcie z powyższego faktu wniosku, że nie tylko w tym ale i w innych rejonach kopalni, przyjęta była praktyka, że dokonanie kontroli przez osobę pełniącą wymaganą funkcję decydowało o ważności takiej kontroli. W szczególności nie uwzględnienie faktu, że jak wynika z książek kontroli stacji transformatorowych i zabezpieczenia upływowego, dotyczących stacji transformatorowych nr kopalniany [...], [...], [...], [...], [...], [...] zainstalowanych w rejonie ściany [...], za którą według RPGE odpowiedzialni byli jako osoba dozoru wyższego nadsztygar R.G. i jako osoba nadzoru średniego i niższego sztygar P.W. Kontrole stacji transformatorowych w rejonie tej ściany były prowadzone przez niemal wszystkie osoby dozoru elektrycznego - w tym z osób dozoru wyższego przez nadsztygarów W.S., A.B., R.K., R.G. - i nie uznanie powyższego faktu za kolejny dowód na okoliczność, że RPGE nie wykluczała dokonywania kontroli urządzeń na terenie całej kopalni przez każdą z osób dozoru elektrycznego i że nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia wadliwości takiej kontroli;

c/ nie uwzględnienie przy orzekaniu faktu regularnego i zgodnego z przepisami dokonywania kontroli stacji transformatorowej nr 115 Gest. Jedynej stacji transformatorowej spośród objętych zarzutami postanowionymi stronie, dla której udało się w postępowaniu odnaleźć książkę kontroli stacji transformatorowej - i dokonywania kontroli miesięcznych tej stacji przez osoby dozoru wyższego w datach: [...]r. (nadsztygar W.S.), [...] r. (nadsztygar W.S.), [...] r. (nadsztygar A.B.), [...] r. (nadsztygar W. S.), i nie wyciągnięcie między innymi na tej podstawie wniosku, że pracownicy działu elektrycznego - w tym osoby wyższego dozoru elektrycznego generalnie realizowali obowiązki związane z dokonywaniem kontroli stacji transformatorowych;

d/ akceptację błędnego i nie opartego na żadnym elemencie materiału dowodowego ustalenia faktycznego, że Główny Elektryk inż. A. L. nie sprawował nadzoru nad przeprowadzeniem okresowych kontroli stancji transformatorowych raz na kwartał, zgodnie z ustaleniami KDEM z [...]r. w sytuacji, gdy nadzór nad przeprowadzaniem kontroli był przez A. L. sprawowany, jednakże wstrzymywał się on z odnotowaniem faktu przeprowadzania przez niego nadzoru w książce kontroli okresowych urządzeń elektrycznych do czasu uzupełnienia wpisów przez osoby przeprowadzające kontrole;

e/ akceptację błędnego ustalenia faktycznego, polegającego na przyjęciu, że Główny Elektryk tolerował nieprawidłowości polegające na: eksploatowaniu urządzeń - rozruszników stycznikowych RS 125 - niezgodnie z dokumentacją oraz niewłaściwie dobranymi wartościami nastaw zabezpieczeń oraz eksploatację kruszarki zasilanej przez wyłącznik typu OWS-OIO8K zamiast przez wyłącznik wielostycznikowy typu EH- KKA3 - niezgodnie z dokumentacją, dokonane tylko na tej podstawie, że podczas kontroli rejonu ściany [...] w dniach [...] i [...], potwierdzonych zapisem objazdów w książkach raportowych oddziału elektrycznego, Główny Elektryk nie stwierdził wyżej wymienionych nieprawidłowości, w sytuacji, gdy żaden element zgromadzonego w sprawie materiału nie daje podstawy do stwierdzenia, że Główny Elektryk wiedział o tych nieprawidłowościach. Wręcz przeciwnie A. L. podczas przesłuchania wyjaśniał, że podczas kontroli nie dostrzegł powyższych nieprawidłowości, a więc nie mógł ich tolerować, natomiast z samego nie dostrzeżenia powyższych nieprawidłowości nie można stronie czynić zarzutu, gdyż podczas objazdów nie bada się zgodności instalacji istniejących na dole kopalni z dokumentacją, poza tym w ramach kontroli praktycznie niemożliwe jest dokładne skontrolowanie każdego urządzenia. Warto przy tym podkreślić, że sam Okręgowy Urząd Górniczy w protokołach prowadzonych przez siebie kontroli każdorazowo stwierdza, że dokonuje kontroli "wyrywkowej" z czego można wyprowadzić pośredni wniosek, że sam uznaje istnienie ryzyka niemożliwości wykrycia wszystkich nieprawidłowości wszystkich urządzeń podczas jednodniowej kontroli.

f/ naruszenie zasady obiektywizmu poprzez całkowite - podobnie jak w poprzedniej decyzji Organu I instancji - pominięcie faktu, że niezgodne z dokumentacją eksploatowanie rozruszników stycznikowych RS 125, których tolerowanie zarzuca się stronie - A. L. było wcześniej tolerowane przez Dyrekcję Kopalni, która pomimo wniosku osoby pełniącej wcześniej funkcję Głównego Elektryka nie przyznała środków na zakup rozruszników stycznikowych odpowiadających wymaganiom z dokumentacji (i pominięcie wnioskowanego jako dowód pisma osób wyższego dozoru elektrycznego do Dyrekcji Kopalni w tej sprawie), oraz przez Okręgowy Urząd Górniczy, który w ramach inspekcji prowadzonej w dniach [...] i [...]r. nie zwrócił uwagi na powyższe nieprawidłowości.

g/ akceptacja błędnego ustalenia faktycznego, że z zapisów ujętych w protokole Okręgowego Urzędu Górniczego nr [...] z dnia [...] wynika, że nie objęto kontrolą rozruszników stycznikowych typu RS 125 i RS 63D podczas tej inspekcji, w sytuacji, gdy z zapisów tego protokołu wynika, że kontrolą objęto zarówno urządzenia elektryczne jak i zasady organizacji pracy i nadzoru robót, zaś z pkt INA (tiret 2 i tiret 5) protokołu kontroli wynika, że kontrolą objęto zarówno wyrywkowo wyniki doboru zabezpieczeń i obliczenia sieci elektroenergetycznych o napięciu 1000V, 500V, 220V i 127V zasilających urządzenia elektryczne w rejonie ściany [...], jak i dokumentację wyposażenia elektrycznego "Zintegrowany System Sterowania Kompleksu Wydobywczego nr [...]" .

h/ akceptacja nieprawidłowej i nieuzasadnionej oceny twierdzeń A. L., skutkującej wyciąganiem wniosków nieadekwatnych do ich treści, gdyż żaden element materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie, że twierdzenia dotyczące ustnego sprawdzania faktu dokonywania kontroli przez podległy mu dozór są niewiarygodne. Ponadto zaś negatywne oceny odnoszące się do tych twierdzeń są wyolbrzymione i nieuzasadnione i nie można na ich podstawie, pozostając w zgodzie z art. 77§1 i 80 Kpa wyciągać wniosków, że są one niespójne, świadczące o rażącym niedbalstwie oraz elementarnym braku znajomości zakresu obowiązków głównego elektryka. Brak jest dowodów, że A. L. tolerował jakiekolwiek zaniedbania w zakresie kontroli bieżących bądź okresowych, czy też jakiekolwiek wadliwe rozwiązania w zakresie instalacji urządzeń elektrycznych w sposób sprzeczny z właściwą dokumentacją, w sytuacji gdy z zeznań strony wynika, że wiedział on co najwyżej o nieprawidłowościach w zakresie dokonywania wpisów dot. kontroli oraz nie miał wiedzy (z przyczyn, które można uznać za usprawiedliwione) o niezgodności instalacji z dokumentacją;

i/ Akceptacja błędnych ustaleń faktycznych, będących rezultatem powyższych uchybień w zakresie oceny dowodów, polegających na przyjęciu:

- że A. L. świadomie tolerował brak przeprowadzania kontroli, w sytuacji, gdy zgromadzony materiał z jednej strony nie pozwalał na stwierdzenie braku kontroli, zaś z drugiej strony, w sytuacji gdy A. L. zeznawał, że w przypadku braku wpisów dot. kontroli, poprzez kontakt z podległymi mu osobami dozoru sprawdzał czy kontrola została przeprowadzona i zwracał uwagę na konieczność odnotowania kontroli we właściwej książce i nie ma żadnej podstawy dla stwierdzenia, że zeznania powyższe nie były prawdziwe, teza o tolerowaniu braku kontroli jest całkowicie dowolna,

- że stronie można zarzucić nierzetelność w zakresie nadzorowania stanu technicznego instalacji elektrycznych zabudowanych w ścianie [...] oraz ich niezgodność z dokumentacjami techniczno ruchowymi, w sytuacji, gdy organ nie wskazuje żadnego przykładu nierzetelnego nadzoru stanu technicznego w/w instalacji, zaś nie stwierdzenie niezgodności z dokumentacjami techniczno ruchowymi podczas objazdów nie powinno być podstawą do zarzutów, gdyż podczas objazdów nie jest wymagane i praktycznie nie jest możliwe badanie zgodności faktycznego stanu instalacji z dokumentacją;

- że stronie można zarzucić elementarną nieznajomość przepisów, stwarzającą możliwość powstania zagrożenia bezpieczeństwa pracowników i ruchu zakładu górniczego - w sytuacji, gdy Organ nie podaje choćby jednego przepisu dotyczącego ruchu zakładu górniczego (czy też jakiekolwiek innego przepisu), którego nieznajomość przez Stronę zostałaby wykazana.

- że A. L. naruszył jakiekolwiek reguły ostrożności, w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę wyłącznie do stwierdzenia, że nie wymógł on na podległych mu osobach dozoru regularnego odnotowywania kontroli stacji transformatorowych w książkach kontroli okresowych urządzeń elektrycznych, natomiast na bieżąco kontrolował czy kontrole takie w sytuacji braku wpisów były dokonywane.

j/ naruszenie zasady obiektywizmu i związanego z nią obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy poprzez nie dokonanie oceny stopnia zaangażowania A. L. w wykonywanie obowiązków związanych z pełnioną funkcją w zakładzie górniczym, oceny dotychczasowej pracy strony, wyższego niż wynikający z przepisów prawa pracy zakresu pracy przez Stronę - na podstawie dostępnych organowi akt osobowych oraz Raportu z rejestracji dziennych strony oraz analizy awaryjności z I, II, III kwartał 2009 roku.

4/ Naruszenie art. 7 Kpa w zw. z art. 113 ust 1 pkt 3 P.g.g., poprzez pominięcie wymogu kierowania się przy rozstrzyganiu sprawy interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, polegające na niedostatecznym rozważeniu, czy istnieje interes społeczny bądź indywidualny, który pozwalałby uznać pozbawienie Skarżącego możliwości wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej na okres [...] miesięcy - w kontekście potrzeb kadrowych kopalni, dotychczasowego przebiegu pracy strony, jego ponadnormatywnego zaangażowania w pracę, doświadczenia zawodowego i kwalifikacji oraz oceny jego pracy przez przełożonych, połączone z rażąco dowolną i opartą na błędnych przesłankach tezą, z której wynikać ma że pozostawienie A. L. na dotychczasowym stanowisku Głównego Elektryka mogłoby stworzyć możliwość zagrożenia bezpieczeństwa pracowników i ruchu zakładu górniczego.

W uzasadnieniu skargi podkreślono także, iż czyny zarzucane A. L. można podzielić generalnie na dwie grupy:

1/ pierwszą - związaną z niedopełnieniem obowiązków związanych z nadzorem nad kontrolami:

- maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych - w wyniku czego instalacje ścianowych chłodnic powietrza i oświetleniowa nie posiadały własności budowy przeciwwybuchowej oraz stopnia ochrony co najmniej IP54 i stwarzały zagrożenie dla pracowników oraz ruchu zakładu górniczego oraz stacji transformatorowych

- stancji transformatorowych o numerach kopalnianych [...], [...], [...] i [...], co miało skutkować powstaniem zagrożenia przy eksploatacji tych stacji.

2/ drugą - związaną z tolerowaniem:

- eksploatacji kruszarki zasilanej przez wyłącznik typu OWS-0108K zamiast przez wyłącznik wielostycznikowy typu EH-KKA3;

- eksploatacji ścianowych chłodnic powietrza z nastawami zabezpieczeń przekraczającymi wartości prądów znamionowych zabezpieczanych silników - związanymi z użyciem rozruszników stycznikowych RS 125 i RS 63D.

Nadto w "Książkach okresowych kontroli urządzeń elektrycznych" w zakładce "Urządzenia elektryczne pokładu [...]" na stronie 217 i 218 znajdują się zapisy dotyczące regularnego przeprowadzania kontroli, w tym kontroli okresowych, urządzeń elektrycznych w pokładzie [...]. Jak wynika z zapisów na tych kartach osoba wyższego dozoru elektrycznego - nadsztygar W. S. dokonywał kontroli okresowych tych urządzeń w datach [...]r., [...]r. i [...]r. Od czasu ostatniej kontroli kwartalnej przeprowadzonej przez osobę wyższego dozoru elektrycznego do [...]r. nie minęły 3 miesiące. Równocześnie zaś jak wynika z zapisów na powyższych kartach kontrole powyższych urządzeń były dokonywane, co tydzień.

Ponadto zaś zapisy dotyczące kontroli urządzeń zainstalowanych w ścianie [...] zostały dokonane w "Oddziałowej książce raportowej" oddziału elektrycznego. Warto wskazać, że bieżące kontrole urządzeń ściany [...] pokładu [...] były odnotowywane codziennie w tych książkach. Ponadto zaś w książkach tych udokumentowano kontrole urządzeń elektrycznych przeprowadzane w tej ścianie przez osoby pełniące funkcje Nadsztygarów TEM. Podkreślić należy, że zgodnie z "Projektem technicznym eksploatacji ścianą [...] pokładu [...] [...] (tabela 12) comiesięczna kontrola ściany miała być wykonywana przez osobę pełniącą funkcję Nadsztygara TEM (czyli zarówno przez nadsztygara oddziału mechanicznego jak i przez nadsztygara oddziału elektrycznego). Jak zaś wynika z "Oddziałowej książki raportowej oddziału mechanicznego" oraz "Oddziałowej książki raportowej oddziału elektrycznego" w okresie od [...] do [...] przeprowadzone zostały następujące kontrole urządzeń ściany [...] w dniach: [...],[...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...]r. przez Nadsztygara TEM A. S., Nadsztygara TEM G.Z., Nadsztygara TEM M.P., Głównego Elektryka A. L. ([...] i [...]), Nadsztygara TEM R.G.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zarzut akceptowania braku kontroli urządzeń w ścianie [...] pokładu [...] czy to przez nadsztygara A.B. czy też przez sztygara A. F. adresowany do Głównego Elektryka A. L. jest w świetle zapisów w powyższych książkach nieuzasadniony. Nie istniał bowiem obowiązek dokonywania kontroli przez żadne imiennie wskazane osoby, zaś wymagane kontrole były dokonywane przez osoby o kwalifikacjach wymaganych przez przepisy nakładające obowiązek ich przeprowadzania. Wymaga podkreślenia, że z książek kontroli stancji transformatorowych złożonych w niniejszej sprawie przez strony wynika, że kontrole tych urządzeń były prowadzone niezależnie od RPGE". Ponadto zaś warto zwrócić uwagę, że na podstawie wpisów dotyczących kontroli zawartych w tych książkach można stwierdzić regularne i zgodne z przepisami dokonywanie kontroli stacji transformatorowych, których książki te dotyczą.

Podkreślono również, że jedynym udowodnionym w niniejszej sprawie zarzutem, który można postawić nie tylko Głównemu Elektrykowi A. L. czy nadsztygarowi elektrycznemu ds. urządzeń dołowych i powierzchniowych A.B., lecz praktycznie wszystkim osobom dozoru wyższego, jest nie dokonywanie wpisów potwierdzających kontrole okresowe stacji transformatorowych do książki okresowych kontroli urządzeń elektrycznych oraz nadzór nad tymi kontrolami. Wskazać jednak należy, że ani ustawa ani wydane na jej podstawie przepisy nie określają precyzyjnie, w jakim czasie po dokonanej kontroli ma być dokonany wpis potwierdzający tę kontrolę. Tak więc w sytuacji braku precyzyjnych regulacji dotyczących terminowości dokonywania wpisów w książkach kontroli okresowych urządzeń elektrycznych, brak dokonania poszczególnych wpisów nie stanowi naruszenia ani przepisów ustawy ani też wydanych na jej podstawie przepisów. Podkreślenia wymaga też, że Książki okresowych kontroli urządzeń elektrycznych nie stanowią wyłącznego dowodu na fakt prowadzenia określonych kontroli. Zapisy w książkach mają wyłącznie znaczenie dowodowe, zaś ani ich brak nie przesądza o braku kontroli, ani też dokonanie stosownego wpisu nie czyniłoby niedopuszczalnym wykazywanie, że określona zarejestrowana kontrola nie była dokonana.

Odnosząc się do drugiej grupy zarzutów - w odniesieniu do kwestii zbyt wysokich nastaw zabezpieczeń rozruszników stycznikowych typu RS 125 i RS 63D należy zarzucić, że nieuzasadniona i nie udowodniona jest teza, że tolerowanie takich nastaw zabezpieczeń nie zapewniało odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. W tym zakresie zarówno Główny Elektryk jak i nadsztygar A.B. wyjaśniali, że nastawy te nie stwarzały niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia pracowników. Ich efektem mogło być jedynie uszkodzenie silnika - a więc niekorzystne skutki sprowadzały się do kwestii dbałości o mienie kopalni. W tym zaś zakresie należy zwrócić uwagę, że już na etapie instalowania powyższych rozruszników stycznikowych dozór wyższy elektryczny dążył do zainstalowania prawidłowych rozruszników, jednak został poinformowany o braku możliwości sfinansowania powyższego zakupu.

Na koniec podkreślono, że ponieważ kara administracyjna stanowi sankcję za zaistnienie stanu sprzecznego z porządkiem prawnym (dolegliwość za niepodporządkowanie się normom prawa administracyjnego), z natury rzeczy wkracza poniekąd na grunt prawa karnego. W doktrynie dominuje też pogląd, że kara taka nie powinna mieć charakteru represyjnego, lecz prewencyjno-nakazowy. W sytuacji, gdy w grę wchodzi kwestia uznania administracyjnego [a z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie przepisu art. 113 ust. 1 pkt 3 P.g.g. wówczas za zasadne uznać należy odwołanie do kategorii zawinienia jako przesłanki zastosowania kary. Nie można zarzucać, że Skarżący świadomie tolerował brak przeprowadzania kontroli, w sytuacji, gdy zgromadzony materiał z jednej strony nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie braku kontroli, zaś z drugiej strony, gdy zeznawał on, że w przypadku braku wpisów dot. kontroli, poprzez kontakt z podległymi mu osobami dozoru sprawdzał czy kontrola została przeprowadzona i zwracał uwagę na konieczność odnotowania kontroli we właściwej książce, zaś nie ma żadnej podstawy dla stwierdzenia, że zeznania powyższe nie były prawdziwe, teza o tolerowaniu braku kontroli jest całkowicie dowolna.

Zdaniem pełnomocnika nie można stronie zarzucić nierzetelności w zakresie nadzorowania stanu technicznego instalacji elektrycznych zabudowanych w ścianie [...] oraz ich niezgodności z dokumentacjami techniczno ruchowymi, w sytuacji, gdy organ nie wskazuje żadnego przykładu nierzetelnego nadzoru stanu technicznego w/w instalacji przez A. L., zaś nie stwierdzenie niezgodności z dokumentacją podczas objazdów nie może być podstawą do żadnych zarzutów, gdyż podczas objazdów nie jest wymagane, ani nawet nie jest możliwe badanie zgodności faktycznego stanu instalacji z dokumentacją.

Nie można także zarzucić elementarnej nieznajomości przepisów, stwarzającej możliwość powstania zagrożenia bezpieczeństwa pracowników i ruchu zakładu górniczego - w sytuacji, gdy Organ nie podaje choćby jednego przepisu dotyczącego ruchu zakładu górniczego (czy też jakiekolwiek innego przepisu), którego nieznajomość przez Stronę zostałaby wykazana. Nadto, zdaniem strony skarżącej nie można zarzucić stronie naruszenia jakiekolwiek reguły ostrożności, w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę wyłącznie do stwierdzenia, że nie wymógł on na podległych mu osobach dozoru regularnego odnotowywania kontroli stacji transformatorowych w książkach kontroli okresowych urządzeń elektrycznych, natomiast na bieżąco kontrolował czy kontrole takie w sytuacji braku wpisów były dokonywane. Zarzucono także całkowitą nieadekwatność surowych ocen zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Posługiwanie się zarzutami "rażącego niedbalstwa", "elementarnego braku znajomości przydzielonego zakresu obowiązków głównego elektryka", "braku wykonywania obowiązków głównego elektryka", w sytuacji, kiedy próbował ustnie dyscyplinować pracowników w zakresie rejestrowania wpisów kontroli urządzeń elektrycznych, bądź w związku z (nie podważoną żadnym dowodem przeciwnym) oceną, że rozwiązanie zasilania kruszarki było zgodne ze sztuką elektryczną i nie wprowadzało zagrożenia dla bezpieczeństwa pracowników, świadczyć może wyłącznie o braku obiektywizmu i negatywnym nastawieniu organu i tworzenia klimatu dla surowej sankcji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. pełnomocnicy stron również podtrzymali dotychczasową argumentację. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że brak wpisów o kontroli nie dowodzi jej nie przeprowadzenia. Organ nie dokonał też oceny materiału dowodowego w kontekście winy skarżącego. Pełnomocnik organu podkreślił, że zgodnie z przepisami górniczymi brak wpisów dowodzi braku kontroli. Przeprowadzenie kontroli przez osobę inną niż wynikało z harmonogramu również wymagało wpisu. Nadto podkreślono, że skarżący był świadomy złego doboru technicznego zabezpieczeń, gdyż [...]r. podpisał aktualizacje dokumentacji technicznej ściany. Nie składał tez wniosków o ukaranie pracowników za niedopełnienie obowiązków służbowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Należy przypomnieć, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy materialnego czy procesowego prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Jest zobowiązany zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów lub czynności, ale tyko takich, które zostały wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia - art. 135 powołanej ustawy. Zatem należy podkreślić, iż niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego oraz że sąd ten powinien zawsze zbadać, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w katalogu aktów lub czynności mogących podlegać zaskarżeniu. Natomiast określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Przepis art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy Praw geologiczne i górnicze reguluje konsekwencje rażącego naruszenia przez pracownika zakładu górniczego dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych tą ustawą i wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi. Zakaz powierzania przez pracodawcę (przedsiębiorcę) pracownikowi na określony czas pewnych czynności w ruchu zakładu górniczego z powodu naruszenia przezeń dyscypliny i porządku pracy może zostać wydany tylko w razie "rażącego" naruszenia przez pracownika jego obowiązków. W orzecznictwie wskazuje się, że określenie "rażące naruszenie obowiązków", jako pojęcie nieostre, sprawia, że prawidłowe ustalenie i ocena, czy konkretny przypadek naruszenia przez pracownika zakładu górniczego porządku i dyscypliny pracy może być zakwalifikowany jako "rażący", wymaga wnikliwego ustalenia i rozważenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności charakteru naruszonych obowiązków, wagi konkretnego przewinienia dla funkcjonowania zakładu górniczego oraz - obiektywnych i subiektywnych - przyczyn naruszenia przez pracownika porządku i dyscypliny pracy. Przy dokonywaniu takich ustaleń organy państwowego nadzoru górniczego powinny szczególnie rygorystycznie przestrzegać zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zapewnić stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 K.p.a.).

W przedmiotowej sprawie organ dozoru górniczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy oraz oceny, jednoznacznie wskazał, że A. L. zatrudniony w "A" SA "B" "C" na stanowisku Głównego Elektrykanie zakładu górniczego nie dopełnił obowiązków wynikających z wskazanych niżej przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169), a to:

- § 9 ust. 1 pkt 1, osoba kierownictwa i dozoru ruchu powinna przestrzegać ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności.

- § 10 pkt 1, który nakazuje osobom kierownictwa i dozoru ruchu oraz innym osobom kierującym zespołami pracowników organizować i prowadzić pracę, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska,

- § 40 ust. 1 pkt 1, który stanowi, że roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą,

- § 428 - zgodnie z którym maszyny, urządzenia i instalacje eksploatuje się, konserwuje i naprawia w sposób określony w dokumentacji techniczno-ruchowej.

- § 624 ust. 3 – który mówi, że dobór zabezpieczeń i ich nastaw w instalacjach elektroenergetycznych dokonuje się zgodnie z zasadami techniki górniczej, dotyczącymi środków ochronnych i zabezpieczających w elektroenergetyce kopalnianej w sposób zapewniający odpowiedni poziom bezpieczeństwa,

oraz przepisów wewnętrznych

- pkt 2 załącznika nr 2 "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji prowadzenia kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia [...] r., pkt 1,2,12, 15 i 16 zakresu obowiązków służbowych z dnia [...]r. przyjętego do wiadomości i stosowania w tej samej dacie/

Przywołane wyżej regulacje prawne przeczą zarzutom skargi o braku uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, skoro jest ona wskazana nawet w opisie zarzutu stawianego skarżącemu. Należy tez pamiętać, że art. 113 P.g.g. ma charakter fakultatywny i decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne odnosi się do ostatniego etapu stosowania prawa, jakim jest ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionych faktów sprawy na podstawie stosowanego przepisu prawa materialnego. Decyzja taka posiada tzw. luz decyzyjny w postaci szeregu konsekwencji prawnych możliwych do wyboru, przy czym wybranie jednej z tych konsekwencji wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wybór zaś danego rozstrzygnięcia winien być poprzedzony wszechstronnym rozważeniem interesu strony i słusznego interesu społecznego.

Na wstępie należy jednak odnieść się do zarzutów naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, gdyż tylko prawidłowo przeprowadzone postępowania i prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy może stanowić podstawę do merytorycznego załatwienia sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi opartej na naruszeniu zdaniem skarżącego art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. należy stwierdzić, że jest on chybiony, gdyż rozpatrując odwołanie skarżącego, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego oparł się nie tylko na materiale dowodowym, zebranym w sprawie w związku z badaniem przyczyn i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu, z udziałem pyłu węglowego, oraz wypadku zbiorowego, zaistniałych w dniu [...]r. w "A" S.A. "B" w K., "C" w R. Dokonał starannej analizy całego materiału dowodowego i szczegółowo odniósł się do wszystkich zgromadzonych dowodów, dokonując ich oceny pod względem wiarygodności. Podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji kasacyjnej uzupełnił materiał dowodowy i dokonał wszechstronnej oceny mających znaczenie w przedmiotowej sprawie okoliczności. Zajęte stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 107 Kpa). Sąd stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, jest pełny i nie wymagał uzupełnienia. Skarżący wskazuje o jakie braki mu chodzi (brak opinii biegłego, analizy obciążenia obowiązkami) ale są to okoliczności, które dla przypisanych skarżącemu naruszeń nie mają znaczenia. Mają wykazać brak zawinienia w popełnieniu przypisanych mu uchybień, co dla odpowiedzialności z art. 113 P.g.g. nie ma znaczenia. Generalnie natomiast jego zarzuty opierają się na odmiennej ocenie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności wykazywaniu wątpliwości, które należy interpretować na korzyść skarżącego.

Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na zasadność postawionych skarżącemu się zarzutów, z których wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że nie dopełnił on ciążących na nim obowiązków osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny szczegółowo opisanych w decyzji organu I instancji, jak i organu odwoławczego. Zaznaczyć należy, że po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownej jego ocenie odstąpiono od sankcji mającej na celu zakazanie wykonywania czynności kierownika działu energomechanicznego z uwagi na brak okoliczności świadczących o naruszeniu przez skarżącego się obowiązków zastępcy kierownika tego działu, obniżając jednocześnie wymiar orzeczonego pierwotnie zakazu z [...] miesięcy do [...] miesięcy. Tak więc w kontekście powyższego, zarzut dotyczący nie rozpatrzenia kwestii stanu zatrudnienia, czasu pracy, obciążenia pracą oraz awaryjności urządzeń, w odniesieniu do treści zarzutów i przyjętych przez skarżącego się obowiązków osoby wyższego dozoru ruchu nie znajduje żadnego uzasadnienia. Podobnie jak bezzasadny jest zarzut dotyczący braku powołania biegłego, celem przeprowadzenia dowodu na okoliczność prawidłowego obłożenia pracownikami wykonywanych w danym dniu robót. W tym zakresie organ nie znalazł potrzeby uzyskania wiadomości specjalnych, gdyż raz jeszcze należy podkreślić, że skarżący przyjmując na siebie określone obowiązki zdawał sobie sprawę z zakresu tych obowiązków, a postawione zarzuty świadczą właśnie, że nie dopełnił on ciążących na nim obowiązków.

Dla odpowiedzialności administracyjnej skarżącego się nie mają znaczenia okoliczności, dla których żąda on wywołania opinii biegłego, bowiem podkreślić należy, że odpowiada on za własne działania lub zaniechania, wynikające z jego "Zakresu czynności". Nie ma też wątpliwości, że obowiązki z niego wynikające były jasne, czytelne i jednoznaczne. Sąd nie ma wątpliwości, iż organ wykazał, że skarżący świadomie tolerował nie przeprowadzanie wymaganych przepisami wewnętrznymi kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych przez wyznaczone przez siebie osoby dozoru ruchu elektrycznego. Brak wpisów potwierdzających przeprowadzenie kontroli, z racji ich celu, prawidłowo został uznany za brak ich przeprowadzenia. Przeprowadzenie kontroli oraz potwierdzenie jej wpisem w Książce są elementami, które muszą być spełnione łącznie, aby można uznać, że zostały dokonane a pracownik wykonał ciążące na nim obowiązki. W takiej sytuacji, istotnie wtórne znaczenie może mieć okoliczność, że kontrolę przeprowadziła osoba inna niż wskazana w harmonogramie. Dokonanie wpisu przez taka osobę stanowiłoby także potwierdzenie jej przeprowadzenia. Brak wpisów i brak działań potwierdzających egzekwowanie od pracowników przeprowadzania kontroli lub ich dokumentowania dowodzi zaniechania obowiązku prawidłowego nadzoru nad pracą podległych pracowników. Dalszym niedopełnieniem obowiązków przez skarżącego był brak wyciągania konsekwencji względem pracowników, którzy dopuścili się tych naruszeń stwarzających możliwość powstania zagrożenia bezpieczeństwa. Brak wpisu rodzi wątpliwości, co do przeprowadzenia kontroli, nawet jeżeli pracownik ustnie potwierdzi jej przeprowadzenie. Tylko i wyłącznie imienny podpis osoby, która ją przeprowadziła może być uznany za dowód jej przeprowadzenia i rodzić konsekwencje prawne w przypadku nieprawdziwości wpisu lub niedostrzeżeni usterek czy innych nieprawidłowości. Również za udowodniony Sąd uznał zarzut niewłaściwej kontroli wykonywanych robót z przepisami i dokumentacją techniczno-ruchową oraz nadzoru nad prawidłowym użytkowaniem maszyn i urządzeń na dole kopalni (eksploatacja kruszarki i ścianowych chłodnic powietrza). Tolerowanie odstępstw od Projektu technicznego czy dokumentacji techniczno-ruchowej, zwłaszcza w kwestiach zabezpieczeń elektrycznych dowodzi braku zapewnienia odpowiedniego poziomu zabezpieczeń. Sam skarżący w trakcie przesłuchania w dniu [...]r. przyznał, że przedmiotowe urządzenia są eksploatowane niezgodnie z dokumentacją. Fakt ten usprawiedliwiał wyłącznie brakiem zakupów niezbędnych części przez pracodawcę. Nie wykazał jednak, żadnych działań podejmowanych przez siebie mających na celu zmianę istniejącego stanu rzeczy.

Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia [...]r., dając temu wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Również organ I instancji poczynił bowiem swoje ustalenia na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i wszechstronnie zbadanego materiału dowodowego, w stopniu niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stosując art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Dopuścił w przedmiotowej sprawie wszelkie dowody, jakie mogły przyczynić się do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, m.in. protokoły z przesłuchań skarżącego, dowody z szeregu opisanych w zaskarżonej decyzji dokumentów i zeznań świadków oraz uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego zawartych w decyzji kasacyjnej. Ponadto organ ten rozpatrzył wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy w ich wzajemnej łączności. Skarżący miał możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami, w tym również przesłuchaniami świadków, w szczególności R.K. i M.S. Zapewniono tym samym skarżącemu czynny udział w postępowaniu, realizując zasady określone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 Kpa. Dowód na powyższe stanowią potwierdzenia skarżącego się o zapoznaniu się z materiałami dowodowymi, jak również jego pisma ustosunkowujące się do zgromadzonego materiału dowodowego czy treść skargi. Wobec powyższego nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Zgodnie z art. 138 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale ponownie rozstrzygnął sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności sprowadzającą się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej, w której granice rozpoznania i rozstrzygnięcia w drugiej instancji wyznacza rozstrzygnięcie decyzji pierwszej instancji. Nie rozszerzył zakresu sprawy i odniósł się do każdego podniesionego w odwołaniu zarzutu mając na uwadze zasadę odpowiedzialności indywidualnej.

W ramach postępowania odwoławczego, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego ocenił materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji i w granicach sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu, dokonał własnych ustaleń faktycznych, które przedstawił w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Miał też na względzie, że organ I instancji wziął pod uwagę okoliczność, iż w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego wszystkie zarzuty odnoszą się do zaniedbań skarżącego, w aspekcie zadań powierzonych mu jako osobie wyższego dozoru ruchu specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych. Wykazywanie zaniedbań innych pracowników nie usprawiedliwia i nie zwalnia z odpowiedzialności skarżącego.

Ustalenia dokonane przez organ odwoławczy, w zakresie zastosowania w stosunku do skarżącego art. 113 § 1 pkt 3 P.g.g. znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały poczynione w oparciu o ich wszechstronną analizę, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala w sposób niebudzący wątpliwości na przyjęcie, iż skarżący dopuścił się naruszeń dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych w przepisach rozporządzenia, uzasadniających zastosowanie wobec niego zakazu określonego w art. 113 § 1 pkt 3 Pg.g. i wskazanych przepisów aktów wykonawczych.

Trafnie wskazał skarżący, że przypisane mu zarzuty można podzielić na dwie grupy: 1/ pierwszą - związaną z niedopełnieniem obowiązków związanych z nadzorem nad kontrolami:

- maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych - w wyniku czego instalacje ścianowych chłodnic powietrza i oświetleniowa nie posiadały własności budowy przeciwwybuchowej oraz stopnia ochrony co najmniej IP54 i stwarzały zagrożenie dla pracowników oraz ruchu zakładu górniczego oraz stacji transformatorowych

- stancji transformatorowych o numerach kopalnianych [...], [...], [...] i [...], co miało skutkować powstaniem zagrożenia przy eksploatacji tych stacji, przeprowadzanych przez niego samego lub podległych mu pracowników,

2/ drugą - związaną z tolerowaniem pracy niesprawnych urządzeń:

- eksploatacji kruszarki zasilanej przez wyłącznik typu OWS-0108K zamiast przez wyłącznik wielostycznikowy typu EH-KKA3;

- eksploatacji ścianowych chłodnic powietrza z nastawami zabezpieczeń przekraczającymi wartości prądów znamionowych zabezpieczanych silników - związanymi z użyciem rozruszników stycznikowych RS 125 i RS 63D.

Jak wskazano wyżej skarżący przyznał się częściowo do przypisanych mu przez organ zaniechań, jednakże wykazywał, że były one przez niego niezawinione i nie miały negatywnych następstw. Jako usprawiedliwienie wskazywał nadmiar obowiązków służbowych, małą liczbę pracowników w stosunku do wykonywanych prac, braki środków finansowych na zakup nowego lub lepszego sprzętu czy części zamiennych. Z drugiej jednak strony nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek działania mające zmienić istniejący stan rzeczy. Nie zgłaszał przełożonemu, nie składał zapotrzebowań, podpisał w dniu [...]r. aktualizacje dokumentacji technicznej ściany, nie udzielał kar ani nagan pracownikom za nierzetelne wykonywanie obowiązków – brak kontroli czy braki adnotacji o przeprowadzeniu kontroli.

Niezasadne są zatem twierdzenia skarżącego, że organy obu instancji błędnie przyjęły, iż dopuścił się naruszenia dyscypliny i porządku pracy w sytuacji braku wykazania jego winy. W niniejszej sprawie wystarczające było wykazanie naruszenia dyscypliny i porządku pracy, w tym podstawowych obowiązków pracowniczych, w stopniu znacznym. Jednakże miarkowanie tegoż zakazu przez organ II instancji z należytą ostrożnością i mając na względzie okres na jaki zakaz ten może zostać wydany, tj. do lat [...], a w konsekwencji wymierzenie [...]-miesięcznego okresu zakazu wykonywania określonych czynności, jest odpowiednim i wyważonym. Jak wskazano w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zbadał wszystkie aspekty sprawy, "zarówno na korzyść jak i niekorzyść strony", czego wynikiem były zamieszczone w zaskarżonej decyzji ustalenia i wnikliwa ocena stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreśla, że zarzuty podniesione w skardze stanowią w rzeczywistości różne warianty wykazywania braku winy skarżącego lub deprecjonowanie znaczenia stanowiska Głównego Elektryka zajmowanego przez skarżącego. Twierdzenie, że kontroli urządzeń na kopalni mógł dokonywać każda z osób dozoru elektrycznego naruszają zasady logiki i przeczą wskazanym przez organy "Ustaleniom ...’ czy RPGE.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył zarówno prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddali.

-----------------------

43