Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1221/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem, wobec treści art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 132, ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową", w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. R. O. – zwanego dalej "Wnioskodawcą" - art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

– Wnioskodawca - pismem z [...] września 2017 r. - wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w uzasadnieniu wniosku wskazał, że [...] marca 1989 r. przyjęto go do służby w Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...] na stanowisko milicjanta [...]; do jego obowiązków należała ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz środków transportu publicznego, zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym; Wnioskodawca podkreślił, że swoje obowiązki wykonywał zgodnie z prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi; służył wyłącznie własnej Ojczyźnie, nikogo nie prześladował i nie był karany; nie brał udziału w żadnych przeszkoleniach resortowych Służby Bezpieczeństwa; wielokrotnie wyróżniano go nagrodami,

– z akt sprawy wynika, że Wnioskodawcę zwolniono ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] [...] lutego 2012 r.; ma ustalone prawo do emerytury; jej wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej,

– z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanego dalej "IPN", z [...] kwietnia 2017 r. wynika, że Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od [...] marca 1989 r. do [...] stycznia 1990 r. - łącznie 10 miesięcy i 16 dni,

– całkowity okres służby Wnioskodawcy to 22 lata, 11 miesięcy i 16 dni; do służby zaliczono także okres zasadniczej służby wojskowej (1 rok, 11 miesięcy i 26 dni),

– z kopii akt osobowych - przekazanych przez IPN za pismem z [...] stycznia 2018 r. - nie wynika, aby Wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.; Komendant Główny Policji w piśmie z [...] maja 2018 r. przekazał informacje dotyczące przebiegu służby Wnioskodawcy; ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że były funkcjonariusz po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki; wskazują na to informacje zawarte, m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe; Wnioskodawca wielokrotnie otrzymywał zwiększony dodatek służbowy do uposażenia; wyróżniano go także nagrodami pieniężnymi; nie odnotowano żadnych wymierzonych Wnioskodawcy kar dyscyplinarnych; nie ma dokumentów, odnoszących się do czynności służbowych, w trakcie których wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia,

– na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, 22a i 24a, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia;

wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie,

– przy rozstrzyganiu spraw, wobec art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, fundamentalne znaczenie ma zamieszczenie tam w istocie dwu przesłanek, których spełnienie otwiera możliwość jego zastosowania do konkretnej osoby; przepis ten nakłada na organ również obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek; wyłącznie w takiej sytuacji dopuszczono możliwość wyłączenia stosowania przepisów ogólnych (art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej),

– przesłanki zastosowania danej regulacji są nieostre; oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi administracji możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego,

– pierwsza z przesłanek – krótkotrwałość służby - musi być każdorazowo oceniana indywidualnie; winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa; dodatkowo należy ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza; oznacza to, że - obok oceny, czy dany okres może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym – należy go oceniać także abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby; krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno sformułować choćby przybliżoną definicję; przy oparciu się jednak na wykładni językowej krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością; również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy danego słowa - to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.); pierwszeństwo wykładni językowej jest przy tym powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (np. wyrok Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II CSK 518/14),

– wskazano także jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek"; odnosząc się do tego ostatniego wskazano, że zachodzi on wówczas, gdy funkcjonariusz - poza spełnieniem dwóch innych wymaganych przesłanek, miał wybitne osiągnięcia w służbie - szczególnie wyróżniające go na tle pozostałych; wobec tego uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami; tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek",

– abstrahując od weryfikacji krótkotrwałości służby Wnioskodawcy, nie spełnia on drugiej przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej; co do przesłanki rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., nie kwestionuje się jej spełnienia; z przekazanych organowi informacji wynika, że rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji; dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać to w wątpliwość; nie ma jednak jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia; przy tym sam charakter realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji zadań i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji, stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej,

– zgromadzone dokumenty nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła "szczególnie uzasadniony przypadek", pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem Wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a danej ustawy.

W skardze Wnioskodawca, podniósł m.in.:

– organ uznał, że Wnioskodawca nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy; jednocześnie w aktach prowadzonego postępowania znajduje się ocena rzetelności jego służby wystawiona przez Wydział [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], w którym zawarto zapisy: "jego wyniki klasyfikowały go jako jednego z lepszych policjantów Komendy Policji w [...]" oraz "odchodząc ze stanowiska był wzorem i doświadczeniem funkcjonariuszom o mniejszym stażu"; co więcej organ także nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r.,

– w odniesieniu do kwestii "krótkotrwałego przebiegu służby" przed 31 lipca 1990 r.; podkreślił, że wyliczono okres jego służby i wynosi on 10 miesięcy i 16 dni; ale Wnioskodawca wskazał jednocześnie, że [...] sierpnia 1989 r. przeniesiono go na stanowisko milicjanta-[...]; nie wykonywał więc żadnych czynności służbowych określanych jako szkodzenie państwu demokratycznemu, nie był przeszkolony, nie był uczestnikiem odpraw, narad, nie był dopuszczany do tajemnic służbowych i nie posiadał broni służbowej,

– służba pełniona przez Wnioskodawcę po 12 września 1989 r. na wszystkich stanowiskach służbowych była związana z realnym narażeniem życia i zdrowia; potwierdza to wydanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] decyzji z [...] października 2004 r. o przyznaniu odszkodowania wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby w Policji (trwały uszczerbek na zdrowiu w 5%).

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego aktu oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji o wyłączeniu stosowanie art. 15c oraz art. 22a ustawy zaopatrzeniowej.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy. Była to następstwem wadliwej wykładni regulacji materialnoprawnych zakreślających warunki zastosowania wyłączenia, opisanych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skutkowało to więc równocześnie naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. – co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w jej ważnych aspektach. Mogło mieć to z kolei istotny wpływ na jej wynik.

W sprawie bezsporny jest szereg okoliczności faktycznych - ogólnie okres służby funkcjonariusza w tym na rzecz totalitarnego państwa (wobec wcześniejszego przytoczenia, powtarzanie tych danych jest bezzasadne). Niekwestionowana była także rzetelność pełnienia przez Wnioskodawcę służby po 12 września 1990 roku, choć - zdaniem organu - nie była ona pełniona z narażeniem życia i zdrowia, zaś Skarżący uważa odmiennie.

Na wstępie należy wskazać, że trafne jest stanowisko organu, gdzie odnotowano konieczność - dla zastosowania wyjątku z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - spełnienia trzech przesłanek. Wynika to wprost z treści danej regulacji normatywnej i bezzasadne byłoby powtarzanie zreferowanego wcześniej stanowiska organu. O ile spełnienie przesłanek z art. 8a ust. 1 wymienionych w pkt 1 i 2 byłoby wystarczające, zbędne byłoby zamieszczanie przez prawodawcę w zdaniu wstępnym sformułowania "w szczególnie uzasadnionym przypadku". Przy założeniu racjonalności prawodawcy, co stanowi zawsze podstawę wykładni treści przepisów, trzeba stwierdzić, że jego wolą było ustanowienie także trzeciej przesłanki zastosowania wprowadzonego wyjątku.

Kluczem jest jednak właściwe rozumienie użytych w danym przepisie sformułowań.

Do opisu kryteriów zastosowania wyjątku użyto pojęć nieostrych. Dla rozważenia, czy znajduje on w konkretnej sprawie zastosowanie, wobec stosownego wniosku funkcjonariusza, konieczna jest więc prawidłowa wykładnia użytych pojęć, zarówno w kontekście znaczenia wedle reguł języka potocznego, jak i podejmując próbę zrekonstruowania woli przyjmującego daną regulację prawodawcy. W innym przypadku zastosowanie pojęć nieostrych mogłoby prowadzić do całkowitej dowolności orzekania w sprawie a tego rodzaju intencji nie sposób przypisywać racjonalnemu prawodawcy w praworządnym państwie. Pojęcia nieostre nie mogły być użyte w celu zapewnienia dowolności orzekania, lecz jedynie dla maksymalnej elastyczności służącej realizacji celu danej regulacji, w kontekście artykułowanych przez prawodawcę celów wprowadzenia art. 8a w ramach zmian, dokonanych w ustawie zaopatrzeniowej ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), zwaną dalej "Nowelą".

W rozpoznawanej sprawie nie było w istocie kwestionowane przez organ spełnienie przez Wnioskodawcę warunku, określonego w art. 8a ust. 1 pkt 1 (tak w realiach danej sprawy należy rozumieć stwierdzenie w uzasadnieniu "abstrahując od weryfikacji krótkotrwałości służby). Służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa trwała bowiem jedynie około 10 miesięcy, wobec całości służby przez ponad 24 lata (przy wliczeniu odbywania służby wojskowej).

Odnosząc się do warunku, określonego w art. 8a ust. 1 pkt 2, należy odnotować za organem, że przesłanka określona w tym przepisie po sformułowaniu "w szczególności", ma charakter przykładowy. Oznacza to, że nie ziszczenie się danego warunku - pełnienia służby z narażeniem życia lub zdrowia - a priori nie wyklucza zastosowania przewidzianego ustawą wyjątku. O ile inna byłaby wola prawodawcy przepis został zredagowany odmiennie – np. z pominięciem słów "w szczególności". Prosta wykładnia językowo-logiczna prowadzi więc do wniosku, że - z jednoznacznie wyrażonej woli prawodawcy - brak możliwości ustalenia pełnienia rzetelnej służby także z narażeniem życia lub zdrowia nie wyklucza zastosowania wyjątku, gdy spełnione są inne warunki. Odrębną kwestią jest natomiast znaczenie wskazanego w końcu danej jednostki redakcyjnej przypadku. Uprawniony jest wniosek, że prawodawca opisał w ten sposób jedną z sytuacji, które należałoby kwalifikować z mocy ustawy jako szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu zdania wstępnego art. 8a ust. 1. Przy odmiennym założeniu, wymienienie przesłanki, która jednoznacznie nie przesądza o wystąpieniu warunku z pkt 2 (użyto wszak określenia "w szczególności"), nie znajdowałoby racjonalnego uzasadnienia. Zagadnienie to zostanie podjęte jeszcze w dalszej części uzasadnienia - w kontekście związku z regulacją art. 24a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej.

W danej sprawie - skoro więc faktycznie nie zakwestionowano skutecznie wystąpienia przesłanek, wymienionych w pkt 1 i 2 art. 8 ust. 1 - organ administracji winien był rozważyć, czy zachodzi warunek opisany przez prawodawcę, jako szczególnie uzasadniony przypadek.

Dana kwestia nie została natomiast stosownie wnikliwego wyjaśniona, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Mogło mieć to istotny wpływ na jej wynik. Nie ma bowiem podstaw, aby a priori założyć, że dany przepis nie powinien znaleźć w przypadku Wnioskodawcy zastosowania.

Organ w uzasadnieniu skarżonego aktu sformułował konkretną ocenę jak należy rozumieć pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku. Prezentowana przezeń wykładnia danego przepisu jest jednak zbyt wąska. Nie znajduje uzasadnienia ani z perspektywy względów wykładni językowej ani też systemowej czy celowościowej, w kontekście założeń Noweli, którą wprowadzono do ustawy zaopatrzeniowej art. 8a. Wyrażanym przez prawodawcę celem danego kompleksu regulacji, którego element ustanowił art. 8a, było pozbawienie nienależnych przywilejów osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa, wobec odmiennych reguł ustalenia świadczeń emerytalnych i rentowych dla służb mundurowych. Co wynika natomiast z treści dostępnych dokumentów, obrazujących etap wprowadzenia do Noweli art. 8a (prace stosownych komisji sejmowych), celem tego było uniknięcie sytuacji, gdy stosowne rygory, w postaci obniżenia świadczeń rentowych i emerytalnych, dotknęłyby osoby, które rzetelnie pełniły służbę na rzecz demokratycznego państwa a zastosowanie reguł ogólnych nie znajduje uzasadnienia w celach wprowadzenia Noweli. Szerzej problematyka ta została umówiona w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 czerwca 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 2346/18). Jego treść znana jest organowi administracji. Dokument ten dostępny jest też dla Wnioskodawcy w sieci teleinformatycznej (na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). W takiej sytuacji ponowne przetaczanie przywołanych tam faktów i argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd w tym składzie uważa je za trafne.

Odnosząc te uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że - skoro celem kompleksu regulacji (Noweli), od których wyjątek wprowadza art. 8a ust. 1, było pozbawienie nienależnych przywilejów, wobec pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa - nie może być też bez znaczenia nadzwyczaj krótkie pełnienie obowiązków w tych organach.

Organ wykładając pojęcie szczególnie uzasadniony przypadek musi mieć na względzie, że - jak podkreślali projektodawcy - celem opracowania i uchwalenia Noweli było wyłącznie pozbawienie nieuprawnionych - społecznie nieakceptowanych - korzyści, wynikających ze służby na rzecz totalitarnego państwa. Przyjęte Nowelą rozwiązania mają więc służyć wyeliminowaniu stanu, gdy określone osoby (czy pobierające po nich świadczenia rodziny) miałyby czerpać nadal korzyści z tego tytułu – np. wobec korzystniejszych niż ogólne reguł ustalania wysokości świadczeń dla służb mundurowych. Jak trafnie podkreślano w uzasadnieniu Noweli, uzyskane z tego tytułu przywileje nie mogą podlegać ochronie na równi z innymi prawami nabytymi. Nie może to jednak w pełni niweczyć uprawnień, wynikających z późniejszego pełnienia - na rzecz niepodległej Rzeczpospolitej - służby wedle rygorów określonych przez prawodawcę i znanych osobie podejmującej służbę na nowych, określonych ustawą warunkach – tu: wskazywane przez Wnioskodawcę podjęcie zatrudnienia w Policji, wobec innego wcześniejszego zatrudnienia po epizodycznej służbie w SB – jak twierdzi Wnioskodawca - na stanowisku milicjanta-[...]. Oczywiście konkretne zdarzenia w danym zakresie, aby mogły mieć znacznie w sprawie, muszą być wiarygodnie udokumentowane a organ nie może opierać się tu wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego. W danej sprawie jednak w ogóle nie odniesiono się do ponoszonych przez Wnioskodawcę kwestii charakteru zajmowanego stanowiska. Nie sposób natomiast a priori uznać, aby nie mogło to mieć znaczenia dla wyniku sprawy.

Wolą prawodawcy było niewątpliwie wykluczenie sytuacji prowadzących do pokrzywdzenia takich osób – utraty wypracowanych późniejszą oddaną służbą przywilejów emerytalnych. Służyć ma temu prawidłowe zastosowanie dodanej - w procesie legislacyjnym, w toku prac sejmowych nad Nowelą - normy art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Tak odkodowana treść normatywna art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej uwzględnia reguły rangi konstytucyjnej, które miał z pewnością także na uwadze prawodawca.

Należy też wskazać, że pełnienia służby z zagrożeniem życia lub zdrowia nie można wywodzić z samego faktu bycia funkcjonariuszem oraz złożenia przezeń określonego zobowiązania. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, gdy rodzaj służby czy przydzielonych obowiązków był tego rodzaju, że wykonywane zadania na określonym stanowisku realnie nie wiązały się z zagrożeniem życia lub zdrowia. Trafnie wskazuje więc organ, że nie chodzi tu o zagrożenia potencjalnej, teoretyczne (wprowadzenie tak rozumianego warunku, gdy ma to dotyczyć wyłącznie służb mundurowych, których obowiązki naturalnie wiążą się z potencjalnym zagrożeniem życia i zdrowia funkcjonariuszy byłoby nieracjonalne), lecz realne - związane z rodzajem pełnionej służby i wykonywanymi zadaniami. Ustalenia w tym zakresie mogą być dokonywane z zastosowaniem wszelkich środków dowodowych, z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i racjonalnego rozumowania. Jak wskazano na wstępie, okoliczność czy w przypadku Wnioskodawcy istnieją przesłanki dla uznania, że pełnił on służbę z zagrożeniem życia lub zdrowia, nie musi mieć przy tym kluczowego znaczenia, gdy chodzi o spełnienie przesłanki, określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Może mieć to jednak istotne dla sprawy na etapie oceny, czy przypadek Wnioskodawcy może być określany także jako szczególnie uzasadniony (poza kwestiami nader krótkiej służby i okoliczności jej pełnienia), w znaczeniu nadanym temu pojęciu art. 8a ust. 1 w zdaniu wstępnym.

Organ nie przeprowadził więc oceny, czy spełniona jest przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine, w kontekście wymogu art. 8a ust. 1 zdanie wstępne. W takiej sytuacji stosowna ocena Sądu w danym zakresie byłaby przedwczesna. Jest on bowiem właściwy wyłącznie do badania legalności wydanych orzeczeń, gdy powołany do tego organ administracji przeanalizował już sprawę w jej istotnych aspektach. W danym przypadku nie miało to miejsca.

Za przyjęciem, że wolą prawodawcy było wskazanie pełnienia służby z zagrożeniem życia i zdrowia, jako jednego ze szczególnie uzasadnionych przypadków, zastosowania wyjątku w myśl art. 8a ust. 1, przemawiają także względy wykładni systemowej oraz celowościowej. Otóż, w toku procedowania nad Nowelą, w trakcie prac stosownych komisji sejmowych, do projektu ustawy wprowadzono dwie zmiany, który można określić mianem autopoprawek projektodawcy - właśnie wskazany art. 8a oraz ust. 5 w art. 24a. (szerzej o tym w uzasadnieniu wyroku WSA o sygn. akt II SA/Wa 670/19, dostępnym w CBOSA). Tym ostatnim przepisem przyjęto regułę wyłączenia z mocy ustawy regulacji obniżający świadczenie w pewnych przypadkach. Co do pozostałych pozostawiono to uznaniu administracyjnemu, w granicach zakreślonych treścią normatywną art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wynika stąd, że - z wyrażonej jednoznacznie woli prawodawcy - kwestia narażenia życia bądź zdrowia przez funkcjonariuszy stanowi przesłankę kwalifikowaną, przemawiającą za wyłączeniem regulacji o obniżeniu uposażeń. Szczególnie bowiem potraktowano przypadek śmierci czy zaginięcia, wprowadzając sztywną regułę zaś - wobec narażenie życia lub zdrowia - skoro kwestie te mają jednak charakter ocenny, pozostawiono to rozstrzyganiu na drodze administracyjnej. Analogicznie traktować należy faktyczny przypadek utraty zdrowia w określonym zakresie.

W tym kontekście nie można uznać za bez znaczenia w sprawie - pominiętą także przez organ - kwestię uprawnień rentowych Wnioskodawcy i orzeczenia o związku utraty zdrowia z pełnieniem służby. W danym zakresie nie chodzi naturalnie o swego rodzaju automatyzm. Szereg bowiem nawet poważnych schorzeń czy uszczerbków na zdrowiu może pozostawać w związku z wykonywaniem czynności w służbach mundurowych, lecz być równocześnie zwykłym następstwem wykonywania pracy, która nie są specyficzne dla określonych formacji i nie świadczy o narażeniu życia bądź zdrowia oddaną służbą. Przykładowo funkcjonariusz może ulec wypadkowi w związku z pełnieniem rutynowych obowiązków patrolowych bądź wobec udziału w konkretnych zdarzeniach związanych z interwencją, gdzie istniało realne zagrożenie zdrowia czy wręcz życia. Organ jednak nie rozważył w ogóle, jak w tym kontekście należałoby ocenić rozpatrywany przypadek. Formułowanie więc na tym etapie ocen przez Sąd byłoby przedwczesne.

Nie wyjaśnienie okoliczności sprawy w danym zakresie było także następstwem zbyt wąskiego rozumienia pojęcia szczególnie uzasadniony przypadek, jako przesłanki zastosowania wyłączenia z art. 8a ust. 1.

W powyższym zakresie zarzuty skargi, odnoszące się do błędnego wyłożenia treści przepisu, jak i braku wyjaśnienia sprawy w jej istotnych aspektach są zasadne.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.