Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 673/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w zaskarżonej części
Powołane przepisy: article: art. 147 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 673/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Tarnowie, na uchwałę Rady Miejskiej w Radłowie, z dnia 28 grudnia 2012r. Nr XXIV/231/12, w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów w części – podania w załączniku do uchwały zatytułowanej "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" danych w postaci numeru telefonu ( pkt 2 ) - złożenia w załączniku do uchwały zatytułowanej "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" przez osobę składającą deklarację oświadczenia o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 § 1 kodeksu karnego ( część K załącznika ) - wyrażenia w załączniku do uchwały zatytułowanej "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" przez osobę składającą deklarację zgody na przetwarzanie jej danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002r. nr 101 poz. 926 z zm.) - stwierdza nieważność uchwały w zaskarżonej części -


UZASADNIENIE

W dniu 28 grudnia 2012 roku, Rada Miejska w Radłowie, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2002 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), art. 6n ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Z 2012 r., poz. 391 ze zm.), podjęła uchwałę numer XXIV/231/12 sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów. W uchwalonej tą uchwałą deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości nałożono na składającego deklaracje obowiązek podania danych w postaci numeru telefonu kontaktowego. Ponadto składającego deklarację zobowiązano do złożenia oświadczenia, zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej określonej wart. 233 § 1 kodeksu karnego oraz wyrażenia zgody przez osobę składającą deklarację lub osobę reprezentującą składającego deklarację na przetwarzanie jej danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101,poz. 926 ze zm.).

W skardze od powyższej uchwały Prokurator Rejonowy w Tarnowie zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a to: art. 18 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 40 ust. 1i art. 41 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2002 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) , art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz.U. Z 2012 r., poz. 391 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych ( Dz.U. Z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.,) poprzez nałożenie na mieszkańców obowiązku: -podania w załączniku do uchwały nr XXIV/231/12 Rady Miejskiej w Radłowie zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" danych w postaci numeru telefonu ( punkt 2 załącznika) podczas gdy dane te nie są niezbędne do obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, -złożenia w załączniku do uchwały nr XXIV/231112 Rady Miejskiej w Radłowie zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" przez osobę składającą deklaracje oświadczenia o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 § 1 kodeksu karnego ( część K załącznika), podczas gdy art. 6n ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie daje możliwości nakładania przez organ stanowiący gminy na podmiot składający deklarację obowiązku potwierdzania danych pod groźbą odpowiedzialności karnej,

-wyrażenia w załączniku do uchwały nr XXIV/231112 Rady Miejskiej w Radłowie zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" przez osobę składającą deklaracje zgody na przetwarzanie jej danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 10 l, poz. 926 ze zm.), podczas gdy wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, w szczególności w art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Stawiając powyższe zarzuty na podstawie art. 147 § l p.p.s.a., Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Radłów wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Na uzasadnienie swojego stanowiska Rada wskazała, że zaskarżona uchwała w dacie wniesienia skargi już nie obowiązywała, albowiem została zmieniona uchwałami : w dniu 11 marca 2013 r.- uchwałą Nr XXVII/258/13 Rady Miejskiej w Radłowie w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów (opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego w 2013 r. poz. 2300) uchylono uchwałę Nr XXIV/231/12 z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanymi przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów (Dz.U.woj. Małopol. Z 2012 r. poz. 7895); w dniu 25 listopada 2013 r.- uchwałą Nr XXXIV/327/13 Rady Miejskiej w Radłowie w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów (opublikowana w Dz.Urz. Województwa Małopolskiego w 2013 r. pod poz. 7011) uchylono uchwałę Nr XXVII/258/13 Rady Miejskiej w Radłowie w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2013 r. poz. 2300); w dniu 12 grudnia 2013 r. uchwałą Nr XXXV/336/13 Rady Miejskiej w Radłowie w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów (opublikowana w Dz.Urz. Województwa Małopolskiego z 2013 r. pod poz. 7640) uchylono uchwałę Nr XXXIV/327/13 Rady Miejskiej w Radłowie w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego z 2013 r. pod poz. 7011). Zatem na dzień dzisiejszy na terenie Gminy Radłów obowiązuje uchwała z dnia 12 grudnia 2013 r. Nr XXXV/336/13 Rady Miejskiej w Radłowie w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na obszarze Gminy Radłów (opublikowana w Dz.Urz. Województwa Małopolskiego z 2013 r. pod poz. 7640), a zaskarżona uchwała już dawno, bo po dacie 31 grudnia 2013 r. z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2014 r.- przestała obowiązywać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części.

Skarga jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni bezprzedmiotową jej sądowej kontroli. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Tak, więc uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Uchylenia uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały - wywierające skutki od daty uchylenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt II OSK 1776/06, Lex Omega nr 327767).

Przechodząc do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały należy zauważyć przede wszystkim, że zgodnie z art. 40 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2002 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Takim aktem niewątpliwie jest badana uchwała, która została podjęta na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn zm.), w myśl którego rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Uprawnionym jest stanowisko strony skarżącej, że wymagane w załączniku zaskarżonej uchwały dane dotyczące " nr telefonu" wykraczają poza dane niezbędne do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Słusznie też strona skarżąca uznała, że co najwyżej podawanie numeru telefonu mogło być zamieszczone w deklaracji jako jej część fakultatywna, którą dobrowolnie składający deklarację może nie zaś musi podać w deklaracji. Istotnie bowiem podanie numeru telefonu stanowi podanie danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), ponieważ dane te pozwalają na szybkie zidentyfikowanie konkretnej osoby i mogą być gromadzone tylko, gdy spełniona jest któraś z przesłanek określonych w art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, a w niniejszej sprawie taka przesłanka nie zachodziła.

Także zobowiązanie składającego deklaracje do złożenia oświadczenia o pouczeniu o odpowiedzialności karnej określonej wart. 233 § 1 kodeksu karnego za złożenie oświadczenia niezgodnego z prawdą, wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Miejska w Radłowie.

W myśl art. 233 § 6 kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy, lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez te ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazane zaś wyżej przepisy ustaw , stanowiących podstawę prawną do uchwalenia zaskarżonej uchwały nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać.

Również nakładanie na mieszkańców Gminy Radłów obowiązku wyrażenia w przedmiotowej deklaracji zgody na przetwarzanie ich danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) nie znajduje oparcia w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, w szczególności zaś wart. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z treścią art. 7 pkt. 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez właściciela deklaracja nie uprawnia natomiast gminy do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych, a art. 23 ust. 1 pkt. 1 tejże ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań z wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji.

Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi danych w postaci numeru telefonu (punkt 2 załącznika przedmiotowej uchwały), do nakładania przez organ stanowiący gminy na podmiot składający deklarację obowiązku potwierdzenia danych pod groźbą odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia(część K załącznika), jak i brak podstaw prawnych do wyrażenia przez osobę składającą deklaracje zgody na przetwarzanie jej danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w zaskarżonej części i dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku.