Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 825/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak NSA Grażyna Radzicka Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wójt Gminy K. na podstawie art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz.993 ze zm.) zwanej dalej jako "ustawa" orzekł o zameldowaniu K. W. na pobyt czasowy w K. lokalu przy ul. P. [...] gm. K.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Wyrokiem z dnia 14 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 777/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił ww. decyzje Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzje Wójta Gminy K.. Sąd stwierdził, że stronie skarżącej nie została zapewniona realizacja zasady czynnego udziału w postępowaniu bowiem o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka, skutecznie zawiadomiony został już po przeprowadzeniu czynności dowodowych.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy K., decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej jako "k.p.a." oraz art. 47 ust. 2 ustawy orzekł o zameldowaniu K.W. na pobyt czasowy do dnia [...] grudnia 2017 r. w K. w lokalu przy ul. P. [...] gm. K.. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wobec braku potwierdzenia pobytu o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy zameldowania dokonał w trybie art. 47 ust. 1 tej ustawy. Przytoczył zeznania P. Z. (zwanego dalej jako "skarżący"), iż od dnia [...] stycznia 2013 r. parokrotnie próbował dostać się do mieszkania , widział że nie pali się tam światło i nie słyszał dochodzących z zewnątrz żadnych dźwięków i dlatego twierdzi, że K.W. tam nie przebywa. W dniu [...] lutego 2013 r. została przeprowadzona wizja lokalna w ww. mieszkaniu, o której strony zostały prawidłowo zawiadomione. W trakcie wizji lokalnej ustalono, że K.W. przebywa w przedmiotowym lokalu, na co wskazywały znajdujące się w szafach jej rzeczy osobiste oraz przedmioty codziennego użytku. Ponadto K.W. wyjaśniła, że mieszka w przedmiotowym lokalu od 10 lat, a jej pobyt związany jest z opieką na M.W..

Dalej organ I instancji wskazał, ze w dniu [...] marca 2013 r. otrzymał odpowiedź z GOPS w K., który potwierdził, że z przeprowadzonych przez ten ośrodek wywiadów środowiskowych wynika, że K.W. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, prowadząc z M.W. wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto w dniu [...] stycznia 2014 r. w obecności skarżącego przesłuchano J.S. zamieszkującą pod adresem K., ul. [...] która zeznała, że K.W. widuje kilka razy dziennie, gdy wychodzi z psem, idzie na zakupy, wywiesza pranie oraz myje klatkę schodową. Organ wskazał też, że na wniosek skarżącego ponownie przeprowadził w dniu [...] lutego 2014 r. wizję lokalna o przeprowadzeniu której strony zostały prawidłowo powiadomione. W czasie wizji lokalnej w przedmiotowym lokalu byli obecni K.W. i M.W. W szafkach znajdowały się rzeczy osobiste K.W., a w łazience należące do niej kosmetyki, kubek, szczoteczka do zębów, oraz ubrania przygotowane do prania. K.W. oświadczyła, że mieszka w przedmiotowym lokalu, co jest związane ze sprawowaną opieką nad M.W.

Organ wyjaśnił, że pominął wniosek skarżącego o ponowne przesłuchanie J.S., bowiem uczestniczył on w poprzednim przesłuchaniu i mógł świadkowi zadawać pytania. Ponowne przesłuchanie świadka zdaniem organu doprowadzi do przewlekłości postępowania, a nie rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto jak wyjaśnił organ I instancji GOPS pismem z dnia [...] lutego 2014 r. potwierdził fakt zamieszkiwania K.W. w przedmiotowym lokalu.

W ocenie organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że K.W. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Dodał, że w toku postępowania ustalono, iż K.W. zamieszkuje tam od [...] czerwca 2003 r. i cały czas dokonywała zameldowania na pobyt czasowy. Zdaniem organu pobyt ten, wbrew treści art. 8 ustawy nie utracił jednak charakteru czasowego, ze względu na okoliczność, iż jest on związany z opieką nad M.W.. Wskazane w art. 8 ust. 1 ustawy okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy są przykładowe i nie zamykają katalogu wszystkich okoliczności.

W odwołaniu od ww. decyzji Wójta skarżący podniósł, że decyzja narusza jego podstawowe uprawnienia podmiotowe i zażądał wyjaśnienia przez organ odwoławczy faktu, "iż ten sam radca prawny ocenia decyzję organu I instancji na poziomie urzędu w K.i na poziomie UW".

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu. Przytoczył ustalone przez organ I instancji okoliczności faktyczne, tj. zeznania skarżącego, M.W., K.W. oraz J.S., ustalenia poczynione w trakcie oględzin, a także oświadczenie GOPS w K.. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że organ dokonując zameldowania w trybie art. 47 ust. ustawy obowiązany jest ustalić czy spełniona została przesłanka zamieszkiwania osoby w lokalu z zamiarem stałego lub czasowego w nim pobytu. Przesłanka ta zdaniem Wojewody została spełniona, bowiem fakt, iż K.W. mieszka w przedmiotowym lokalu został w sposób bezsporny udowodniony. W tej sytuacji w ocenie Wojewody argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą być uwzględnione.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących braku bezstronności organu, Wojewoda wyjaśnił, że wskazany pracownik nie brał udziału w rozpatrywaniu sprawy przez organ II instancji, bowiem odwołanie było rozpatrywane przez inny organ.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P.Z. wniósł o uchylenie organu I i II instancji i zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów poprzez:

- pozbawienie możliwości czynnego uczestnictwa w przesłuchaniu strony w ten sposób, że nie pouczono go o możliwości zadawani pytań;

- brak pouczeń świadków o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co uczyniło je bezwartościowymi z punktu widzenia art. 83 § 3 k.p.a.;

- brak powiadomienia go o przedłużeniu postępowania;

- brak rozpatrzenia wniosków dowodowych o przesłuchanie świadka M.W. w obecności lekarza specjalisty oraz zgodnego z procedura przesłuchania J.S.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o zameldowaniu K.W. na pobyt czasowy do dnia [...] grudnia 2017 r. w lokalu położonym w K. przy ul. P. gmina K..

Problematyka obowiązku meldunkowego została uregulowana ww. ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Artykuł 1 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach.

Pobytem czasowym zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 ustawy jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Według 10 ust. 2 ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Ewidencja ludności ma więc odzwierciedlać stan rzeczywisty, w zakresie przebywania określonej osoby pod oznaczonym adresem.

Jak wynika z przepisu art. 12 ust. 1 ustawy zameldowania na pobyt czasowy dokonuje się w sposób określony w art. 11 ustawy w miejscu tego pobytu, z jednoczesnym zgłoszeniem zamierzonego czasu jego trwania. Z kolei w art. 47 ust. 1 tej ustawy przewidziano, iż organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 ustawy).

Z powyższego wynika, że ww. ustawa przewiduje dwa tryby zameldowania na pobyt czasowy: w sposób określony w art. 12 ust. 1 ustawy i wówczas zameldowuje się poprzez czynność materialno-techniczną (art. 47 ust. 1 ustawy) oraz zameldowania na podstawie decyzji (art. 47 ust. 2 ustawy) co ma miejsce gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości. Wtedy o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Dokonując zameldowania w trybie art. 47 ust. 2 ww. ustawy obowiązkiem organu jest ustalenie czy wystąpiły przesłanki warunkujące dokonanie pobytu czasowego tj. przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 297/14, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Kluczowym w sprawie było zatem ustalenie czy K. W. rzeczywiście przebywa w przedmiotowym lokalu oraz czy jej pobyt w tym lokalu ma charakter czasowy.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. K.W. zwróciła się do organu I instancji o zameldowanie na pobyt czasowy w K. w lokalu na ul. P. gm. K.. Nastepnie pismem z dnia [...] lutego 2013 r. doprecyzowała, że wnosi o zameldowanie na pobyt czasowy do dnia [...] grudnia 2013 r. Czasowe przebywanie w ww. lokalu uzasadniła sprawowaną opieką nad M.W. Wobec stanowiska właściciela lokalu, iż mimo wielokrotnych wizyt w okolicach lokalu nie widział aby kiedykolwiek paliło się tam światło oraz aby ktokolwiek się tam poruszał, kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało ustalenie czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na dokonanie zameldowania K. W. na pobyt czasowy.

W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez organy w toku postępowania dowodzą w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji o zameldowaniu na pobyt czasowy. Prawidłowo zdaniem Sądu organy uznały, że przebywanie K. W. w przedmiotowym lokalu wynikało z woli czasowego koncentrowania w tym lokalu spraw życiowych, co związane jest ze sprawowaną przez nią opieką nad M. W.. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ I instancji, mając na uwadze zalecenie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 777/13 ponownie przeprowadził czynności dowodowe polegające na przesłuchania świadka J. S. zamieszkałej pod adresem K., P. . O przesłuchaniu świadka w sposób prawidłowy poinformowany został również skarżący. Z zeznań świadka złożonych do protokołu wynika, że widuje ona K. W. kilka razy dziennie gdy wychodzi z psem oraz gdy idzie po zakupy. Widuje ją również gdy wywiesza pranie i myje klatkę schodową. Ponadto organ I instancji, uwzględniając wniosek skarżącego, ponownie przeprowadził dowód z wizji lokalnej w przedmiotowym lokalu. Strony postępowania zostały prawidłowo powiadomione o przeprowadzeniu ww. dowodu, jednak jak wynika z protokołu z dnia [...] marca 2014 r. w oględzinach nie wziął udziału skarżący. Jak wynika z tego protokołu K. W. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, w szafie znajdują się jej rzeczy, a w łazience kosmetyki. Z wyjaśnień złożonych do protokołu przez M. W. wynika, że K. W. mieszka razem z nim w przedmiotowym lokalu, opiekuje się nim, gotuje i sprząta. Fakt zamieszkiwania K. W. w spornym lokalu potwierdzony został również w piśmie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] lutego 2014 r. Z pisma tego wynika, że pracownik socjalny zastał K.W. w lokalu przy ul. P. w dniu [...] czerwca 2013 r. oraz [...] stycznia 2014 r. podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego i zamieszkuje ona w tym lokalu.

W ocenie Sądu zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy dowodzi niezbicie, że K.W. zamieszkuje w lokalu przy ul. P. Okoliczność ta potwierdzona została przeprowadzonymi w niniejszej sprawie czynnościami dowodowymi. Tym samym prawidłowo organ uznał, że zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki do wydania decyzji o zameldowaniu na pobyt czasowy. Bez znaczenia pozostawały podnoszone w toku postępowania przed organami administracji przez właściciela mieszkania argumenty dotyczące braku jego zgody na dokonanie zameldowania. Uwzględniając ogół regulacji ustawy, wskazać należy, że nie tylko brak potwierdzenie pobytu w lokalu przez jego właściciela, ale i brak wyraźnej zgody na zameldowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania zameldowania w lokalu (por. wyroki NSA: z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1067/07; z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1625/07; z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 3019/12 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decydujące jest to, czy fakt pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu znajdzie potwierdzenie w dowodach przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1434/11 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto Sąd podziela stanowisko organu, iż mimo długiego okresu w jakim K.W. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, nie jest ona zobowiązana zameldować się na pobyt stały. Przepis art. 8 ust.1 ustawy przewiduje, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności:

1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego;

2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych;

3) odbywanie czynnej służby wojskowej;

4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych.

Jak prawidłowo wskazał organ okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące wymienione w tym przepisie nie mają charakteru zamkniętego. Jak wynika z treści art. 8 ust. 2 ww. ustawy to właściwy organ gminy rozstrzyga wątpliwości co do charakteru pobytu. W rozpoznawanej sprawie właściwy do tego organ uznał, że pobyt K.W. w przedmiotowym lokali nie utracił charakteru czasowego, bowiem związany jest ze sprawowaną opieką nad M.W.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, iż wskazane przez skarżącego uchybienia przepisom postępowania w trakcie czynności dowodowych pozostają bez wpływu na wynika sprawy. Wprawdzie z protokołu z przesłuchania świadka z dnia [...] stycznia 2014 r. nie wynika, aby skarżący został pouczony o możliwości zadawania pytań, jednak z tego samego protokołu wynika, iż mógł on wyrazić swoje stanowisko co zostało zanotowane w protokole. Nie mogą również odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku zarzuty dotyczące naruszenia art. 83 § 3 k.p.a. polegające na niepouczeniu świadków o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Wprawdzie z protokołu z dnia [...] stycznia 2014 r. nie wynika, aby świadek został pouczony o treści art. 83 § 3 k.p.a., to jednak na uwadze należy mieć, że zeznania świadka nie były jedynym dowodem uzasadniającym wydanie decyzji, a okoliczność przebywania K.W. potwierdzona została również w trakcie wizji lokalnej oraz w piśmie GOPS z dnia [...] lutego 2014 r. Tym samym okoliczność wskazana przez skarżącego pozostawała bez wpływu na wynik sprawy.

Ponadto niezasadny w ocenie Sądu jest zarzut skarżącego dotyczący nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania świadka M.W. w obecności lekarza specjalisty oraz ponowne przesłuchanie J.S.. Przepisy art. 78 § 1 i 2 k.p.a. przewidują, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, jednak organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Jak wskazał organ okoliczność przebywania K.W. w przedmiotowym lokalu została już potwierdzona innymi dowodami. Tym samym w ocenie Sądu organ nie był obowiązany uwzględnić wniosku skarżącego. Prowadzenie kolejnych czynności dowodowych, na okoliczność potwierdzoną już innymi dowodami, mogłoby prowadzić jedynie do nieuzasadnionego przedłużania postępowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niepowiadomienia skarżącego o przedłużeniu postępowania, wskazać wymaga, iż okoliczność ta nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Ponadto z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący wnosił zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, uznając że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu określonym w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.