Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 694/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Finanse publiczne
Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 7, art. 64 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13f ust. 1-3, art, 40d ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 9, art. 79a par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1178/20 w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 września 2020 r. nr SKO.SW/4101/117/2020 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje samochodu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1178/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 września 2020 r. nr SKO.SW/4101/117/2020 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej powstałej w związku z postojem pojazdu w obszarze płatnego parkowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia 3 lutego 2020 r. B. Z. (dalej powoływany także jako skarżący) zwrócił się do Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa (dalej powoływany także jako organ pierwszej instancji) o umorzenie w całości kwoty 3.000 zł jako należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu – Volkswagen o nr rej. [...]. Skarżący uzasadnił swój wniosek sytuacją materialną i finansową, wskazał m.in. że utrzymuje się z emerytury żony, z którą zamieszkują w zadłużonym mieszkaniu. Zaznaczył, że samochód uległ awarii i dodatkowo będzie musiał ponieść koszty jego naprawy.

Decyzją z dnia 20 maja 2020 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu udzielenia ulgi w formie umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za niepłacone postoje samochodu o nr rej.: [...] w obszarze płatnego parkowania w wysokości 3.000,00 zł.

W wyniku rozpoznania odwołania, w którym skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz przedstawił zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.) oraz art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej powoływana jako u.f.p.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej powoływane także jako Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia 4 września 2020 r. nr SKO.SW/4101/117/2020, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium podkreśliło, że skarżący nie pracuje i wraz z żoną utrzymują się z jej emerytury wynoszącej kwotę 943,00 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki oscylują w granicach 750,00 zł. Wobec złożonego wniosku przeprowadzono postępowanie w sprawie i przyjęto, iż przedstawione przez skarżącego argumenty nie mogą same w sobie stanowić przesłanek do umorzenia ww. należności. Skarżący m.in. nie przedstawił (do dnia wydania decyzji - mimo stosownego wezwania) faktury/rachunku za naprawę ww. pojazdu. Tym samym, organ drugiej instancji poddał w wątpliwość twierdzenia strony zawarte w wyjaśnieniu (tj. odpowiedzi na wezwanie organu), iż pojazd nadal jest uszkodzony i nieużytkowany mimo, iż od zaistniałej sytuacji minęło wiele miesięcy. Zdaniem Kolegium, skarżący nie wykazał, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ww. ulgi zgodnie z wnioskiem. Organ drugiej instancji pouczył przy tym stronę o możliwości złożenia do organu pierwszej instancji wniosku o np. rozłożenie całej przedmiotowej kwoty - tj. 3.000,00 zł na raty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym między innymi niewyjaśnienie na jakiej podstawie przyjęto, iż sytuacja zobowiązanego poprawi się w okresie najbliższych 5 lat, co w konsekwencji miało by umożliwić spłatę należności w sytuacji, gdy nie był on w stanie przez długi okres czasu usunąć pojazdu ze strefy płatnego parkowania w Krakowie z uwagi na brak wystarczających środków;

- art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami, a zwłaszcza poprzez brak ewaluacji i odniesienia się do dokumentów dołączonych przez skarżącego do wniosku, z których w sposób nieulegający wątpliwości wynika brak możliwości uregulowania należności bez drastycznego uszczerbku dla zaspokojenia potrzeb, które w konsekwencji implikować będzie m.in. konieczność korzystania z pomocy społecznej;

- art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ważny interes zobowiązanego oraz ważny interes publiczny uzasadniał umorzenie należności w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę skarżącego, podkreślając że ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności naliczenia przedmiotowej opłaty w takiej wysokości są bezsporne. Samochód o nr. rej. [...] (Volkswagen) parkował w okresie od 4 grudnia 2019 r. do 9 stycznia 2020 r. w strefie płatnego parkowania. Skarżący pomimo 20 zawiadomień o obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie, nie reagował na wezwania, co spowodowało skumulowanie opłaty i naliczenie opłaty dodatkowej w łącznej kwocie 3.000,00 zł.

W ocenie sądu pierwszej instancji, należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przedstawione przez skarżącego argumenty nie mogą same w sobie stanowić przesłanek do umorzenia naliczonych należności publicznoprawnych.

Przytaczając odpowiednie regulacje ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 470, ze zm., dalej powoływane jako u.d.p.) sąd pierwszej instancji wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Co więcej ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również okoliczność, iż przepisy ustawy o drogach publicznych stwierdzające, że przedmiotowe opłaty są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane lub określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Stwierdzenie okoliczności faktycznej, polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego - obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości.

Opłata dodatkowa stanowi niepodatkowaną należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p., a zatem prawidłowo organ odwoławczy uznał, że do rozpatrzenia wniosku o umorzenie tej należności zastosowanie znajdzie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. zgodnie z którym organ może na wniosek zobowiązanego umorzyć w całości taką należność w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym.

Po przedstawieniu rozumienia istoty uznania administracyjnego oraz zakresu kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarówno organ pierwszej instancji, jak również organ odwoławczy, dokonały prawidłowej analizy wystąpienia przesłanki ważnego interesu dłużnika i interesu publicznego. W uzasadnieniach swych decyzji, konfrontując ww. przesłanki udzielenia ulgi ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, organy należycie wyjaśniły skarżącemu przyczyny odmowy umorzenia przedmiotowej należności. Podzielić przy tym należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie przedstawił zbyt dokładnie swojej sytuacji finansowej oraz zdrowotnej.

Sąd dodatkowo stwierdził, że dla udzielenia ulgi poprzez całkowite umorzenie należności, nie jest wystarczające subiektywne przekonanie dłużnika, że taki jest właśnie jego interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności tego nie potwierdzają. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący jest osobą niepracującą i wraz z żoną utrzymują się z jej emerytury w kwocie 943,00 zł netto. Skarżący nie przedstawił jednak bardziej szczegółowych informacji na temat swojej sytuacji rodzinnej i finansowej. Nie wyjaśnił dlaczego nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej, przy czym nie wskazał dlaczego, skoro nie osiąga żadnych dochodów, nie korzystał z pomocy opieki społecznej. Nie przedstawił również żadnych informacji, które wskazywałyby, że niepodejmowanie zatrudnienia spowodowane jest obiektywnymi okolicznościami np. stanem zdrowia. Jakkolwiek w odwołaniu skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną, to jednak nie przedstawił żadnych dowodów (dokumentów) to potwierdzających. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że postępowanie w sprawie przyznanie preferencji w spłacie należności publicznoprawnych jest postępowaniem wszczynanym na wniosek osoby zainteresowanej, zatem to na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie ulgi w postaci umorzenia przedmiotowej opłaty dodatkowej.

Zdaniem sądu także okoliczności towarzyszące powstałej zaległości w opłacie dodatkowej w tak znacznej wysokości w żaden sposób nie przemawiają za przyjęciem, że po stronie skarżącego wystąpił ważny interes dłużnika.

Według skarżącego pojazd, którym się przemieszczał na rozmowę o pracę uległ awarii. Jednakże skarżący nie podjął niezwłocznie stosownych działań w celu zminimalizowania strat, pomimo, że musiał mieć świadomość, że pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania i to przez tak długi okres czasu (prawie miesiąc) wygeneruje po jego stronie dodatkowe opłaty, które znacznie przewyższą koszty przetransportowania pojazdu np. do warsztatu samochodowego. Niewątpliwie obciążenie skarżącego tak wysoką kwotą (3.000 zł) spowodowane było zaniechaniem po stronie skarżącego. Zaznaczył, że organ pierwszej instancji podjął próbę wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, wzywając (pismo z dnia 25 lutego 2020 r.) skarżącego o przedłożenie rachunków dokumentujących koszty naprawy przedmiotowego pojazdu, o której skarżący informował we wniosku o zastosowanie ulgi oraz wskazanie okoliczności wyjaśniających parkowanie tego pojazdu w strefie płatnego parkowania. Skarżący poinformował, że rachunków nie posiada, bo pojazd nie został odstawiony do naprawy w warsztacie samochodowym, dalej stoi zepsuty mimo, że od awarii upłynęło wiele miesięcy.

Sąd pierwszej podzielił zatem stwierdzenia organu odwoławczego, że w niniejszym przypadku nie wystąpiły okoliczności wyjątkowe, losowe, które uzasadniałyby umorzenie w całości należności wynikającej z naliczenia dodatkowej opłat z kosztów usunięcia i przechowania pojazdu. Zatem za prawidłowe uznać należało stanowisko organu drugiej instancji, że w sprawie nie sposób doszukać się zaistnienia przesłanek umorzenia należności, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia w sprawie przepisów regulujących postępowanie dowodowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy wskazanych w skardze tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Z uwagi na powyższe WSA, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej powoływana jako p.p.s.a.), oddalił skargę skarżącego.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył skarżący – reprezentowany przez ustanowioną w ramach prawa pomocy pełnomocnik – zaskarżając go w całości. Skarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 13 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13b ust 2 u.d.p. poprzez przyjęcie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie, egzekwowany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obciąża osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie a nie właściciela pojazdu;

b) art. 64 ust 1 pkt 2 u.f.p. poprzez uznanie, iż skarżący był zobowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie stanowiącej nieopodatkowaną należność budżetową o charakterze publicznoprawnym;

c) art. 64 ust 1 pkt 2 lit a u.f.p. poprzez uznanie, iż w sprawie nie zachodzą szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi.

2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 4 września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielania ulgi w formie umorzenia w całości należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje samochodu o nr rej. [...], w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 13 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 2 u.d.p. i art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a u.f.p. uzasadniającym jej uchylenie ze względu na obrazę prawa materialnego, polegającą na błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu ww. przepisów;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Kolegium z dnia 4 września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielania ulgi w formie umorzenia w całości należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje samochodu o nr rej. [...], która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. albowiem organ administracyjny nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności nie ustalił treści łączącej skarżącego i właścicielkę pojazdu umowy użyczenia, która to okoliczność ma doniosłe znaczenie procesowe w świetle art. 713 zd. 1 k.c. i art. 712 § 2 k.c., nie pouczył skarżącego o treści art. 79a § 1 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie przesłuchał z urzędu właścicielki pojazdu na ww. okoliczności, nadto zaniechał przesłuchania skarżącego pomimo, że w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 4 września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielania ulgi w formie umorzenia w całości należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje samochodu o nr rej. [...], w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a, art. 80 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bezzasadne uznanie, że w stanie faktycznym nie zaistniało nadzwyczajne zdarzenie losowe oraz, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia zastosowania ulgi, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a u.f.p. a nadto poprzez nie pouczenie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie wskazanie skarżącemu przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, oraz zaniechaniu przesłuchania skarżącego pomimo, że w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy tj. przebieg zdarzenia skutkującego pozostawienie pojazdu z strefie płatnego parowania na okres 20 dni, powodów nieusunięcia pojazdu ze strefy płatnego parkowania we wcześniejszym terminie, stanu majątkowego skarżącego, rozmiaru i kategorii jego zadłużenia;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 4 września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielania ulgi w formie umorzenia w całości należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje samochodu o nr rej. [...], w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i konwalidowanie uchybień organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym i przyjęcie w sposób nieuprawniony, bez uprzedniego przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania uzupełniającego w tym zakresie, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie, egzekwowany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obciążał skarżącego (użytkownika), a nie właścicielkę pojazdu (użyczającą) a zatem z uwagi na fakt, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie a czynność ta nie może być konwalidowana przez wykonanie podobnych czynności przed organem drugiej instancji, gdyż winno to być wykonane na konkretnym etapie postępowania, w tym wypadku przed organem pierwszej instancji; wobec powyższego organ powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać ją do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując jednocześnie wytyczne co do dalszego sposobu postępowania;

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 4 września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielania ulgi w formie umorzenia w całości należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje samochodu o nr rej. [...], w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a, poprzez nieprawidłowe wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia polegające na nie przywołaniu treści art. 13 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 2 u.d.p. co, w konsekwencji doprowadziło do zawarcia w decyzji wydanej przez organ drugiej instancji arbitralnych ocen stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, w szczególności organ ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, iż wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki zastosowania ulgi, o której mowa w art. art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a u.f.p., przy jednoczesnym pominięciu rozważań nt. istnienia po stronie skarżącego prawnego i faktycznego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania w zaskarżonej decyzji na próżno szukać jakiejkolwiek wzmianki na temat tego, czy obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie, egzekwowany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obciąża osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie (użytkownika) czy właściciela pojazdu (użyczającego);

f) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Kolegium z dnia 4 września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielania ulgi w formie umorzenia w całości należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje samochodu o nr rej. [...], która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. albowiem organ administracyjny nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności nie ustalił treści łączącej skarżącego i właścicielkę pojazdu umowy użyczenia, która to okoliczność ma doniosłe znaczenie procesowe w świetle art. 711 k.c. i art. 712 § 2 k.c. a ponadto nie pouczył skarżącego o treści art. 79a § 1 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

g) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez pobieżną analizę podstaw prawnych rozstrzygnięcia, niepełne i niedostatecznie wnikliwe odniesienie się do rozpatrywanego stanu faktycznego, w szczególności w zakresie jakim sąd pierwszej instancji pominął istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności m.in. takie jak istnienie pomiędzy skarżącym a właścicielką pojazdu umowy użyczenia oraz jej treści w sytuacji, gdy ww. okoliczności są kluczowe w przedmiotowej sprawie.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Krakowie w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu stanowiącego wydruk poczty elektronicznej tj. zaświadczenia o zdarzeniu drogowym z dnia 16 listopada 2021 r.- na fakt awarii pojazdu o nr rej. [...], uniemożliwiający jego poruszenie sią po drogach publicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie skorzystało z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ w terminie wynikającym z tego przepisu nie zażądał jej przeprowadzenia.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy jak i naruszenie prawa materialnego. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszym rzędzie należy zbadać zasadność zarzutów procesowych, albowiem może się okazać, że uchybienia w tym zakresie nie pozwalają na odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Jednakże w sytuacji, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).

Art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide: postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (vide; wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 495/18).

Przytoczenie powyższych argumentów natury ogólnej było konieczne wobec dostrzeżonych wad skargi kasacyjnej, tak w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia.

Autor skargi kasacyjnej, w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego nie wskazał, czy ich naruszenie polegało na ich błędnej wykładni czy niewłaściwym zastosowaniu, nie powiązał też wskazanych przepisów z poszczególnymi przepisami procedury sądowoadministracyjnej. Powyższe w istoty sposób utrudnia dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku. Dodatkowo zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego powołuje się na art. 13 ust. 1 pkt 2 u.d.p. w zw. z innymi przepisami tej ustawy, który to przepis nie tylko, że nie obowiązywał w chwili zaistnienia zdarzenia determinującego niniejszą sprawę – parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania od 4 grudnia 2019 r. do 9 stycznia 2020 r. – przepis ten został uchylony z dniem 19 października 2012 r. (Dz.U. z 2011 r., Nr 222, poz. 1321), ale dodatkowo dotyczył opłat za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Zatem z oczywistych względów zarówno sąd pierwszej instancji jak i organy nie mogły naruszyć powyższego przepisu. Analizując rozwinięcie poszczególnych zrzutów skargi kasacyjnej jak i uzasadnienie całej skargi kasacyjnej, należy dojść do wniosku, że autor skargi kasacyjnej miał na względzie art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p., w aspekcie definicji osoby "korzystającej z dróg publicznych", dlatego też w dalszych rozważaniach sąd kasacyjny przyjął, że w istocie zarzuty dotyczyły właśnie naruszenia tegoż przepisu.

Na wstępie wskazać należy, w kontekście zarzutu sformułowanego w pkt 2 g) skargi kasacyjnej, że brak jest podstaw do przypisania sądowi pierwszej instancji uchybienia polegającego na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nieodpowiadającego wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Objęty podstawą kasacyjną przepis stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przyjąć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada wskazanej wadliwości, zostało bowiem sporządzone w sposób, który ujawnia, dlaczego sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada prawu, wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a., powodów niepodzielenia stanowiska skarżącego. Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej (o czym w dalszej części uzasadnienia), aby sąd pierwszej instancji pominął w uzasadnieniu wyroku istotne dla sprawy okoliczności.

Istota zarzutów naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów u.d.p. jako zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego jak i w powiązaniu z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. zmierza do wykazania, że sąd pierwszej instancji podobnie jak organy nie dokonały wystarczającej analizy tych przepisów zaś organy nie zebrały i rozpatrzyły całego materiału dowodowego, przyjmując bezpodstawnie, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania z uwagi na brak opłaty za parkowanie obciążał skarżącego, a nie właściciela pojazdu. Skarżący odwołał się przy tym do znajdującej się w aktach sprawy umowy użyczenia pojazdu zawartej między właścicielem pojazdu a skarżącym.

Powyższe zarzuty należało uznać za niezasadne. Podkreślić przede wszystkim należy, że przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącego z dnia 3 lutego 2020 r. o umorzenie należności w wysokości 3000 zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu – Volkswagen o nr rej. [...]. Na żadnym etapie sprawy skarżący nie kwestionował, że to na nim ciąży obowiązek uiszczenia tejże opłaty, co więcej, składając wniosek o umorzenie tejże opłaty niejako potwierdził, że słusznie zostały skierowane do jego osoby wezwania do zapłaty należności za poszczególne dni postoju pojazdu. Zarówno organy jak i sąd pierwszej instancji przejęły, że stan faktyczny dotyczący okoliczności naliczenia opłaty był bezsporny. Przyjąć zatem należało, że podnoszenie dopiero na etapie skargi kasacyjnej powyższej kwestii jest spóźnione.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazuje się, że z istoty opłat parkingowych wynika ich związek z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania. Natomiast użycie przez ustawodawcę w przepisach u.d.p. sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (vide: wyroki NSA z dnia: 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 767/16; 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1859/11; 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1816/12; 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2783/15). Tak więc przyjęcie poglądu, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, prowadzi do wniosku, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej oraz opłaty dodatkowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.

Ponadto należy zauważyć, że biorąc pod uwagę treść art. 13f ust. 1-3 u.d.p. oraz art. 40d ust. 2 u.d.p. zasadnym jest twierdzenie, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa to przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. (vide: wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 767/16, uchwała SN z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt III CZP 88/10).

Przedmiotowa sprawa nie jest prowadzona w ramach postępowania egzekucyjnego, w szczególności nie dotyczy zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 u.p.e.a., lecz dotyczy umorzenia należności publicznoprawnej w oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p.. Oznacza to, że w jej ramach nie można skutecznie podnieść wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów u.p.d. Skarżący nie kwestionował, że to on pozostawił w strefie płatnego parkowania pojazd o nr rej. [...], że na nim ciążył obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania z uwagi na brak opłaty za parkowanie, a zatem istniały podstawy do przyjęcia, że było on osobą korzystającą z dróg publicznych w rozumieniu art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.p. Korzystającym z drogi publicznej jest nie tylko właściciel pojazdu, ale każdy kto korzysta z pojazdu na podstawie tytułu prawnego za zgodą właściciela, jak i osoba korzystająca z pojazdu bez takiej zgody i tytułu. W aktach administracyjnych (k. 37) znajduje się oświadczenie skarżącego, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, że umowa użyczenia pojazdu obowiązywała od 1 listopada 2019 r. do 15 stycznia 2020 r. Konsekwencją powyższych rozważań jest przyjęcie, że zarówno sąd pierwszej instancji jak i organy nie naruszyły wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów u.d.p.

Z powyższych względów za niezasadne należało uznać także zarzuty naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. (zarzut 1b.), bowiem to z inicjatywy skarżącego zostało wszczęte niniejsze postępowanie, a zatem był on osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie. Z tych samych przyczyn za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z poszczególnymi przepisami u.d.p. oraz u.f.p. (zarzut 2a.) oraz zarzut naruszenia 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 79a k.p.a. (zarzut 2b.). Kwestia treści umowy łączącej właściciela pojazdu ze skarżącym nie miała żadnego znaczenia dla sprawy, bowiem skarżący nie kwestionował, że był użytkownikiem pojazdu, że to on pozostawił pojazd w strefie płatnego parkowania a w konsekwencji, że ciążył na nim obowiązek uiszczenia opłat z tytułu postoju pojazdu w strefie.

Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, przypomnieć należy, że przedmiotem rozpoznania przez organy był wniosek skarżącego o umorzenie należności powstałej z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Stosownie do przepisów u.f.p. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (w tym przypadku - ustawy o drogach publicznych) są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 pkt 7 u.f.p.). Do spraw dotyczących tych należności, nieuregulowanych w u.f.p. stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III o.p. (art. 67 ust. 1 u.f.p.).

Postępowanie o udzielenie ulgi w postaci umorzenia m.in. dodatkowej opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania reguluje art. 64 ust. 1 u.f.p. Postępowanie to jest oparte na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje wprowadzony do treści tego przepisu zwrot "organ może". Przepis ten w pkt 1 i 2 stanowi, że właściwy organ może z urzędu umarzać w całości należność - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4 lub też na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. W praktyce oznacza to, że organ ma obowiązek zbadania i oceny istnienia przesłanek warunkujących umorzenie wnioskowanych należności oraz istniejących między nimi wzajemnych relacji. W orzecznictwie wskazuje się, że obie te przesłanki (ważny interes zobowiązanego i interes publiczny) mają tę samą wartość i w związku z tym żadna z nich nie powinna być preferowana przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie należności. Organ rozpoznając wniosek nie jest w tym względzie skrępowany stanowiskiem wnioskodawcy oraz jego oceną przesłanek umorzeniowych. Ma jednak obowiązek przeprowadzenia postępowanie w sposób umożliwiający wnioskodawcy wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie należności w całości lub w części.

W okolicznościach sprawy organ prawidłowo zrealizował ciążący na nim obowiązek, z zachowaniem reguł obowiązujących w tym postępowaniu. Z tego względu nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, że sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie sądowoadministracyjne z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej sąd ten zbadał prawidłowość dokonanej przez organ oceny istnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności, tj. przesłanki ważnego interesu zobowiązanego i przesłanki interesu publicznego, a także – czy zaskarżona decyzja została wydana w granicach uznania administracyjnego.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji jak i organy zasadnie przyjęły, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie można było uznać, że zaistniało nadzwyczajne zdarzenie losowe zaś sytuacja majątkowa skarżącego uzasadniała zastosowanie ulgi. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej – nie pracuje, utrzymuje się z żoną z jej emerytury w wysokości 943 zł miesięcznie, zaś postój pojazdu i obowiązek uiszczenia kwoty 3000 zł wynikał z faktu awarii pojazdu. Okoliczności te niewątpliwie mogą wskazywać na wystąpienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, co ewentualnie przemawiałoby za udzieleniem ulgi w postaci umorzenia wnioskowanej należności. Organy uznały jednak, że wystąpienie tych okoliczności nie jest wystarczające do udzielenia wnioskowanej ulgi, ponieważ naruszałoby to interes publiczny, z czym należy się zgodzić. Skarżący nie wskazał z jakich przyczyn nie podejmuje zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej, nie wskazał dlaczego mimo braku dochodów nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący wskazywał co prawda, że jest osobą schorowaną, jednakże na powyższe nie przedstawił żadnych dokumentów to potwierdzających. Z uwagi na charakter toczącego się postępowania, to skarżący winien wykazać okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie ulgi w postaci umorzenia opłaty dodatkowej. Słusznie przy tym wskazał organ odwoławczy, że zawsze istnieje możliwość złożenia przez skarżącego wniosku o rozłożenie ciążącej na skarżącym należności na raty.

Zgodzić się także należało z sądem pierwszej instancji i organami, że w okoliczności towarzyszące powstałej opłacie dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania w kwocie 3000 zł – awaria samochodu i brak środków finansowych na jego odholowanie nie mogą być postrzegane jako nadzwyczajne zdarzenie losowe uzasadniające zastosowanie ulgi. Co prawda sama awaria pojazdu taką okolicznością niewątpliwe jest, ale skarżący celem zminimalizowania wysokości należnych opłat powinien podjąć niezwłocznie stosowne działania celem usunięcia pojazdu ze strefy, aby te opłaty nie przyrastały. Tymczasem skarżący w wyniku własnego zaniechania doprowadził do sytuacji, w której pojazd będący w jego dyspozycji pozostawał w strefie płatnego parkowania ponad miesiąc, co doprowadziło do powstania zobowiązania w kwocie aż 3000 zł. Zasłanianie się przez skarżącego brakiem środków finansowych na odholowanie pojazdu mija się z prawdą, bowiem jak wynika z przedłożonego wraz ze skargą kasacyjną zaświadczenia o zdarzeniu drogowym odholowanie pojazdu w dniu 9 stycznia 2020 r. (czyli ze strefy płatnego parkowania) na miejsce wskazane przez użytkowania nastąpiło na koszt ubezpieczyciela assistance pojazdu a nie na koszt skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, nie można organowi zarzucić naruszenia art. 9 k.p.a., czy też art. 79a § 1 k.p.a. Ten drugi wymieniony przepis konkretyzuje i uzupełnia dyspozycję art. 10 i 81 k.p.a. w tym znaczeniu, że zobowiązuje expressis verbis organ administracji publicznej prowadzący postępowanie na żądanie strony do zawiadomienia strony o określonej w tych przepisach "możliwości" wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Celem przepisu art. 79a § 1 k.p.a. jest "zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawianych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. W takich przypadkach strona będzie zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawienia tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W tym kontekście niewystarczające jest informowanie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co od zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zob. uzasadnienie projektu ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, VIII kadencja, druk sejm. Nr 1183, s.28). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, bowiem organ pierwszej instancji podjął próbę wyjaśniania okoliczności związanych z awarią samochodu, wzywając skarżącego pismem z 25 lutego 2020 r. do wskazania okoliczności wyjaśniających parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania oraz przedłożenia rachunków dokumentujących koszty naprawy pojazdu. Na powyższe wezwanie skarżący odpowiedział, dlatego też nie można przyjąć, aby w sprawie nastąpiło naruszenie przez organy art. 79a k.p.a. W sprawie nie zaistniały konkretne przesłanki niespełnione przez skarżącego lub przez niego nie wykazane, które skutkowały wydaniem decyzji niezgodnej z jego żądaniem – decyzja odmowa była bowiem wydana po szczegółowej analizie sytuacji majątkowej skarżącego z uwzględnieniem okoliczności związanych z awarią pojazdu. Zaznaczyć przy tym należy, że w skardze kasacyjnej skarżący nie wykazał jakie to dowody dodatkowo zamierzał wskazać w toczącym się postępowaniu, celem wykazania spełnienia przesłanek do zastosowania ulgi wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p.

Podsumowując, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał, aby doszło do naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania jak i prawa materialnego.

Końcowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu – zaświadczenia o zdarzeniu drogowym mającym potwierdzić fakt awarii pojazdu nr rej. [...] uniemożliwiającej jego poruszanie się po drogach publicznych, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do uzupełnienia stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Sąd ten nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Istnieje wprawdzie możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., lecz może to mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Takie wątpliwości w przedmiotowej sprawie nie występują, bowiem zarówno organy jak i sąd pierwszej instancji nie kwestionowały faktu awarii pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] w sposób uniemożliwiający jego poruszanie się po drogach publicznych, a jedynie wskazały, że w wyniku zaniechania skarżącego opłaty narosły aż do kwoty 3000 zł.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym (nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu), należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów art. 258 - art. 261 p.p.s.a. Z tego też względu, wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.