Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2398/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3 art. 51 ust 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant st. sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), po rozpatrzeniu odwołania A.S. (dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: "PINB") z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], zatwierdzającej E. O. projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w obr. ew. [...] położonej przy ul. [...] w L. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy.

Z akt sprawy wynika poniższy stan faktyczny i prawny sprawy.

W związku z wnioskiem A. S. w dniu [...] października 2009 r. dokonano oględzin inwestycji dotyczącej budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w L.. Z dokumentacji załączonej do protokołu wynika, że decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] października 1992 r., nr [...], udzielono J. M. pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na mieszkalny, rozbudowę i nadbudowę budynku oraz na budowę szczelnego, krytego zbiornika na nieczystości płynne. Prezydent Miasta L. decyzją z [...] maja 2003 r., nr [...], zezwolił na użytkowanie ww. adaptowanego budynku gospodarczego na cele mieszkalne w części dotyczącej parteru. Na mocy decyzji Starosty L. z [...] sierpnia 2007 r., nr [...] przeniesiono ww. decyzję o pozwoleniu na budowę na rzecz E. O.. Podczas kontroli stwierdzono, że trwają roboty wykończeniowe dotyczące poddasza. Ponadto inwestor zaadaptował poddasze nieużytkowe na cele mieszkalne. W połaci dachowej zamontowano sześć sztuk okien połaciowych.

W konsekwencji PINB wdrożył procedurę naprawczą w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z [...] stycznia 2008 r., nr [...], PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową ww. budynku mieszkalnego, a następnie w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą nałożył na E. O. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową ww. budynku w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W wyniku rozpatrzenia odwołania A. S. od ww. decyzji, [...]WINB decyzją z [...] czerwca 2008 r., nr [...], uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] listopada 2008 r., nr [...] - po ponownym rozpoznaniu sprawy - PINB nakazał E. O. wykonanie projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej inwestycji.

Następnie, PINB w L. decyzją z [...] maja 2009 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową przedmiotowego budynku. [...]WINB, decyzją z [...]września 2009 r., nr [...], uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

PINB decyzją z [...] grudnia 2009 r., nr [...], ponownie zatwierdził projekt budowlany zamienny. [...]WINB rozstrzygnięciem z [...] lutego 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt: VII SA/Wa 915/10, uchylił ww. decyzję. Sąd zwrócił uwagę m.in., że w protokole oględzin przeprowadzonych przez PINB w grudnia 2009 r. nie wskazano sposobu w jaki dokonano pomiaru wysokości budynku. Nie wiadomo zatem, czy odpowiada on warunkom technicznym wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarga kasacyjna A. S. od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2381/10.

W związku z powyższym [...]WINB postanowieniem z [...] lipca 2012 r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Następnie, decyzją z [...] sierpnia 2012 r., nr [...], [...]WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w L. z [...] grudnia 2009 r. W wyniku rozpatrzenia skargi A. S. na ww. decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt. VII SA/Wa 2620/12, uchylił decyzję [...]WINB z [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. Sąd wskazał na niewykonanie zaleceń wynikających z poprzedniego wyroku.

Mając na względzie powyższy wyrok, organ wojewódzki w dniu [...] października 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję PINB w L. z [...] grudnia 2009 r.

Dalej, organ I instancji decyzją z [...] marca 2014 r., nr [...], po raz kolejny zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie przedmiotowego budynku. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. S.. [...]WINB uznając zasadność ww. odwołania decyzją z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], uchylił ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po tym, organ powiatowy decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...], ponownie zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ulicy O. [...] w L. oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyła A. S.. [...]WINB decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w L. z [...] stycznia 2015 r. W wyniku skargi A. S. na decyzję organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 lutego 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W toku dalszego postępowania organ powiatowy wezwał inwestora do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej.

W dniu [...] października 2016 r. PINB przeprowadził kolejne czynności kontrolne spornego obiektu, w toku których ustalono, że na granicy działek nr ew. [...] i [...] znajduje się budynek drewniany parterowy o przeznaczeniu gospodarczym, który wg oświadczenia A. S. wybudowany został w 1930 r. Na działce nr ew. [...] znajduje się budynek mieszkalny, którego boczna ściana licuje z boczną ścianą budynku gospodarczego. Z oględzin wynika, że ściana ta wybudowana jest w części z cegły silikonowej a w części z gazobetonu. W ścianie tej widoczne są dwa otwory wentylacyjne (kratki). Poza lico ściany wychodzą elementy drewniane konstrukcji dachu. Przedmiotowa ściana szczytowa jest w około 30 - 40 % ocieplona styropianem o grubości 4 cm. Fundament tej ściany wystaje ponad poziom terenu około 50 - 55 cm. Dachy budynku gospodarczego i wiaty przylegają do ściany budynku mieszkalnego poniżej połaci dachowej budynku. Ściana przyległa budynku gospodarczego do budynku mieszkalnego jest murowana.

W dniu [...] grudnia 2016 r. do PINB w L. wpłynęły cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego dotyczącego spornego budynku, które następnie - w dniach [...] stycznia 2017 r. oraz [...] lutego 2017 r. - zostały wypożyczone celem wyeliminowania występujących w nich nieścisłości. Dokumentacja projektowa została złożona ostatecznie w dniu [...] stycznia 2017 r.

Decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], PINB w L. zatwierdził E. O. projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ulicy O.w L. oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła A. S.. [...]WINB decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem z [...] września 2017 r. PINB w L. wystąpił do Urzędu Miasta L. o przesłanie oryginalnych akt, tj.: 1) projektu rozbudowy i adaptacji budynku gospodarczego na mieszkalny, stanowiącego załącznik do decyzji - pozwolenia na budowę z [...] czerwca 1992 r., nr 256, oraz 2) projektu rozbudowy i adaptacji budynku gospodarczego na mieszkalny, stanowiącego załącznik do decyzji pozwolenia na budowę z [...] października 1992 r., nr [...].

Pismem z [...] września 2017 r. PINB w L. zobowiązał E. O. do przedłożenia poprawionego projektu budowlanego zamiennego zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji [...]WINB z [...] czerwca 2017 r. Przy piśmie z [...] listopada 2017 r. E. O. przedłożyła cztery egzemplarze projektu zamiennego przedmiotowego budynku.

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2018 r. stwierdzono: "do zakończenia robót budowlanych pozostało: wykonanie (dokończenie) ocieplenia i tynku ściany elewacji płn.-zach., wykonanie podbitek występu dachu; roboty te ujęte są w projekcie zamiennym na str. 13. Dokonano oględzin wewnątrz budynku i ustalono, że projekt zamienny jest zgodny ze stanem faktycznym. Nie stwierdzono, aby inwestor od chwili wstrzymania robót budowlanych wykonał jakiekolwiek roboty budowlane". W protokole kontroli zawarto informację, że pełnomocnik A. S., nie został wpuszczony na teren kontrolowanej nieruchomości.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, PINB w L. decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny tom I i II, obejmujący zakres całego opracowania (stanowiący uzupełnienie do tomu I w formie opisu oraz rysunki zamienne str. 19 przekrój B-B /z poprawkami/, str. 20 przekrój A-A /z poprawkami/ i udzielił E. O. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...], w obr. ew. [...] położonej przy ulicy O.w L. oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Powyższe rozstrzygnięcie – w wyniku odwołania A. S. - zostało uchylone decyzją [...]WINB z [...] kwietnia 2018 r., nr [...].

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB w L. pismami z [...] września 2018 r. oraz [...] października 2018 r. wezwał E. O., do przedłożenia poprawionego projektu budowlanego zamiennego zgodnie z zaleceniami decyzji [...]WINB z [...] kwietnia 2018 r.

Dnia [...] stycznia 2019 r. do PINB w L. wpłynął projekt budowlany zamienny dotyczący budynku mieszkalnego przy ul. O.w L., złożony w czterech egzemplarzach. W wyniku przeprowadzenia analizy ww. projektu PINB w L. postanowieniem z [...] lutego 2019 r., nr [...], nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji.

Pismem z [...] lutego 2019 r. PINB w L. wystąpił do Urzędu Miasta L. z prośbą o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego działkę nr ew. [...] w obr. ew. [...] przy ul. O.w L.. Dnia [...] marca 2019 r. do PINB w L. wpłynęła żądana dokumentacja. Dnia [...] marca 2019 r. wpłynął uzupełniony projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku. Pismem z [...] marca 2019 r. PINB poinformował strony postępowania o uprawnieniach przysługujących im na podstawie art. 10 § 1 k.p.a.

Następnie, decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] - na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane - organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla E. O., obejmujące: rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w obr. ew. [...] przy ul. [...] w L.. Jednocześnie, ww. decyzją PINB nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła A. S.. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2019 r.

Organ odwoławczy podniósł, że wytyczne dotyczące ponownego rozpatrzenia omawianej sprawy wskazane zostały w ww. wyroku WSA w Warszawie z 24 lutego 2016 r. Sąd wówczas wskazał, że "Nie sposób przyjąć, aby sprawa została wyczerpująco przeanalizowana w obu instancjach oraz, aby przedłożony projekt budowlany zamienny przed jego zaakceptowaniem, nie wymagał poprawienia i uzupełnienia. (...) organ nadzoru budowlanego wyjaśniając okoliczności sprawy winien dysponować pełnym pierwotnym projektem budowlanym oraz całością dokumentacji, która stanowiła podstawę do wydania w 2003 r. decyzji zezwalającej na częściowe użytkowanie przedmiotowego w sprawie budynku. Na podstawie wskazanej dokumentacji należałoby w sprawie wyjaśnić, czy w ramach udzielonego pozwolenia na budowę przewidziano wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy przedmiotowym budynkiem a budynkiem skarżącej. Należałoby również ustalić, w jakim zakresie obiekt został zbadany i dopuszczony do użytkowania (i nie ma w związku z tym możliwości jego weryfikowania w tej części w niniejszym postępowaniu). Akta administracyjne, z uwagi na ich niepełną zawartość, na wyjaśnienie powyższego nie pozwalają, tymczasem powyższe ustalenia mają podstawowe znaczenie dla wyznaczenia zakresu trwającego postępowania naprawczego. Przy czym, nie budzi wątpliwości Sądu, iż na obecnym etapie postępowania (prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego) organy orzekające są związane decyzją organu powiatowego z 2008 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określająca zakres istotnych odstępstw. Oznacza to, iż projekt zamienny winien się w istocie tylko do nich ograniczać. Niemniej, nie sposób legalizując obiekt (w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego) pominąć przy ocenie sprawy inne roboty wykonane także w warunkach ewentualnego odstąpienia, czy też - pozostające do wykonania."

[...]WINB wskazał, że organ nadzoru budowlanego przed zatwierdzeniem projektu budowlanego obowiązany jest dokonać jego oceny w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Sam fakt wykonania przez inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, do którego był zobowiązany nie rodzi po stronie organu administracji publicznej obowiązku zatwierdzenia przedstawionego projektu. W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, organ powiatowy zasadnie zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obr. ew [...] przy ul. O.w L.

[...]WINB podniósł, że zgodnie z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli PINB w L. dnia [...] października 2007 r.: "(...) część parteru przedmiotowego budynku użytkowana jest na podstawie decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] maja 2003 r., nr [...]. Stwierdzono, że inwestor adaptował poddasze na cele mieszkalne, tj. wydzielił dwa pokoje mieszkalne, łazienkę oraz garderobę. Ponadto w połaciach dachowych w celu doświetlenia ww. pomieszczeń inwestor zamontował dodatkowe 6 szt. okien połaciowych typu "Velux" po trzy szt. w każdej połaci dachowej. W dachu dwuspadowym dodatkowo został wykonany naczółek."

Zatem, jak wskazał organ odwoławczy, zakres postępowania naprawczego obejmował ww. roboty wykonane z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Na powyższe stanowisko uwagę zwrócił również WSA w Warszawie w wyroku z dnia [...] lutego 2016 r. [...]WINB stwierdził, że akta organu powiatowego uzupełnione zostały o dokumentację dotyczącą decyzji Urzędu Miejskiego w L. z [...] czerwca 1992 r., nr [...], oraz dokumentację dotyczącą decyzji Urzędu Miejskiego w L. z [...] października 1992 r., nr [...]. Przedłożony przez E. O. w dniu [...] marca 2019 r. projekt budowlany zamienny sporządzony przez arch. A. M. (upr. nr [...] w spec. arch) dnia [...] stycznia 2019 r. jest czytelny, kompleksowy i uporządkowany w jeden tom. W opisie technicznym projektu wskazano: "Istniejący stan zagospodarowania działki: Działka zabudowana przedmiotowym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Budynek konstrukcji tradycyjnej murowanej z dachem dwuspadowym, posadowionym w miejscu wskazanym na projekcie zagospodarowania działki. (...) Zamienny projekt obejmuje: prace do wykonania: zaadoptowanie poddasza nieużytkowego na poddasze użytkowe, zamontowanie 6 okien połaciowych typu "velux" po trzy w każdej połaci, wykonanie naczółka w dachu od strony południowo-wschodniej. Prace do wykonania: ocieplenie ściany północno-zachodniej z wełny elewacyjnej grubości 5 cm i otynkowanie tynkiem akrylowym, wykonanie obróbki blacharskiej dachu od strony północno-zachodniej, wykonanie podbitek w okapach dachowych." (str. 1). W zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej w punkcie IV opisu technicznego stwierdzono: "Ściany zaprojektowane jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Elementy drewniane zabezpieczone preparatami powodującymi zaliczenie ich do klasy odporności ogniowej El 30. Dach nierozprzestrzeniający ognia o odporności ogniowej przekraczającej REI 60. (...) Ściana od strony północno-zachodniej zaprojektowana jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności wyższej niż wymagana przez Warunki Techniczne REI 60, wg opinii warunków ochrony przeciwpożarowej (str. 33) ściana ma wysoką odporność ogniową i wg wytycznych Instytutu Techniki Budowlanej określa jako REI 240." (str. 2). Wykonanie od strony granicy z działką nr ew. [...] ściany oddzielenia przeciwpożarowego potwierdzone zostało na mapie do celów projektowych dołączonej do projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku. Ponadto do ww. dokumentacji dołączono kopię opinii warunków ochrony przeciwpożarowej w sprawie odporności ogniowej ściany przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. poż. R. R., potwierdzającej charakter ściany budynku od granicy działki nr ew. [...] jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Organ odwoławczy podniósł, że podczas kontroli przeprowadzonej [...] października 2007 r. stwierdzono, iż istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego zostały wykazane zarówno w opisie technicznym do planu zagospodarowania działki (str. 1), jak również naniesione na rzucie poddasza (rys. 8) na którym wskazano izby, tj. dwie sypialnie oraz łazienkę i hol ze schodami (co świadczy o użytkowym charakterze poddasza), oraz na rzucie elewacji (rys. 11).

W zakresie obszaru oddziaływania przedmiotowego obiektu autor projektu wskazał: "Obszar oddziaływania obiektu wykracza - poza granice działki objętej wnioskiem, nie ma on negatywnego wpływu na istniejącą i projektowaną zabudowę sąsiedzką. Ukształtowanie architektoniczno-przestrzenne budynku uwzględnia ogólne zasady nawiązania do tradycyjnie wykształconych form budownictwa, komponuje z otaczającym go krajobrazem i istniejącą zabudową. Budynek zlokalizowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym oraz zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. (...) Zgodnie z § 13 ww. rozporządzenia budynki nie przysłaniają się wzajemnie, nie powodują również przesłaniania istniejących i projektowanych w przyszłości budynków na działkach sąsiednich."

Dalej [...]WINB podzielił stanowisko PINB w L. co do tego, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z warunkami zawartymi w art. 34 Prawa budowlanego i spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (m.in. w zakresie regulacji dotyczących strony tytułowej projektu, metryk umieszczonych na rysunkach stanowiących integralną część projektu, ponumerowania stron opracowania, jak również dotyczących sporządzenia go w czytelnej technice graficznej). Ponadto jest zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy podniósł, że z przekazanego przez Prezydenta Miasta L. aktualnego wypisu i wyrysu z m.p.z.p. uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w L. z dnia [...] października 2001 r., Nr [...], wynika, że przedłożony projekt budowlany jest także zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. (...) Zdaniem organu II instancji, w ramach określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przedłożony projekt budowlany jest kompletny i nie narusza szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie." Przedłożona dokumentacja uwzględnia właściwości obiektu i zakres oddziaływania na otoczenie. Podsumowując [...]WINB zwrócił uwagę, że w projekcie znajduje się oświadczenie autora opracowania arch. A. J. M., zgodnie z którym: "(...) projekt zamienny techniczny budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obr. [...], położonej w miejscowości L., gmina L. został wykonany zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami prawa budowlanego oraz zasadami wiedzy technicznej."

W związku z powyższym zatwierdzenie złożonego projektu zamiennego w ocenie organu II instancji uznać należy za prawidłowe.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania.

[...]WINB wyjaśnił, że projekt budowlany sporządzany przed realnym przystąpieniem do zamierzenia inwestycyjnego stanowi określenie robót, jakie inwestor zamierza wykonać. Nie oznacza to, że w trakcie wykonywania robót budowlanych inwertor nie może w sposób nieistotny (bez uprzedniego uzyskania zgody organu nadzoru budowlanego) odstąpić od warunków określonych w projekcie budowlanym. Co istotne dla sprawy, część przedmiotowej inwestycji została oddana do użytkowania decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] maja 2003 r., nr [...]. W stosunku do legalnie istniejącej części przedmiotowego budynku inwestor ma prawo wykonywać roboty związane np. z bieżącą konserwacją czy też remontem zgodnie z posiadanym prawem własności.

W ocenie [...]WINB wykazane w odwołaniu różnice w zakresie powierzchni zabudowy oraz kubatury przedmiotowego budynku nie dają podstaw do oceny, że inwestor dokonał przebudowy przedmiotowego budynku (w części legalnie użytkowanego) pomimo wstrzymania robót budowlanych postanowieniem PINB w L. z [...] stycznia 2008 r., nr [...]. Nawet gdyby przyjąć za odwołującą się (z czym organ nie zgadza się), że inwestor zrealizował roboty budowlane pomimo ich wstrzymania, należy zwrócić uwagę na stanowisko zaprezentowane np. w wyroku NSA z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt: II OSK 1684/15, w którym Sąd stwierdził: "Po upływie dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych nie jest możliwe nałożenie obowiązków wymienionych w art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego". [...]WINB podniósł, że niniejsza sprawa była już kilkukrotnie przedmiotem postępowań prowadzonych zarówno przed organami I jak i II instancji oraz przed sądami administracyjnymi. Inwestor nabywał uprawnienie do wznowienia robót po osiągnięciu przez decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych waloru ostateczności w administracyjnym toku instancji. Wykazane w odwołaniu różnice w parametrach pomieszczeń są nieznaczne i mogą mieścić się w granicach błędów pomiarowych. Niezależnie od powyższego objęty postępowaniem projekt zamienny przedstawia budynek w aktualnie istniejącym stanie i jako taki podlega ocenie przez organy nadzoru budowlanego.

W zakresie prac wykonanych przy przedmiotowym budynku po wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z [...] września 2019 r., nr [...], w uzasadnieniu której wskazano: "(...) nałożenie kolorowej struktury oraz pomalowanie ścian nie podlega zgłoszeniu, a tym bardziej nie wymaga pozwolenia na budowę. W związku z powyższym należy zakwalifikować wykonane prace jako roboty o charakterze konserwującym i zabezpieczającym."

Organ II instancji odstąpił od ustosunkowania się do zarzutów skarżącej w zakresie działań podejmowanych przez PINB w L. w sprawie dotychczas wydanych rozstrzygnięć zatwierdzających dokumentację projektową dotyczącą przedmiotowego budynku, które zostały następnie wyeliminowane z obrotu prawnego decyzjami organu odwoławczego, czy też w wyniku weryfikacji w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

[...]WINB podkreślił, że prowadząc postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego organ każdorazowo analizuje projekt będący przedmiotem zatwierdzenia decyzją organu I instancji, dlatego też brak w aktach organu powiatowego poprzednio zatwierdzonych egzemplarzy projektu, których zatwierdzenie zostało następnie wyeliminowane z obrotu prawnego nie stanowi w ocenie organu o niekompletności akt.

Pismem z [...] września 2019 r., skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...]WINB z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art.7, 8, 10 § 2, 11, 77, 79 § 1 i 2, 80, 87 i 107 ust. 1 pkt 5 i 109 k.p.a.;

2) art. 35 ust. 1 pkt 2, 50a pkt 2, 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, 81 ust. 1 pkt 1 i 84 Prawa Budowlanego;

3) § 12 ust. 1, 2 i 6 § 232, § 253 ust. 1, 2 i 3 § 266 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

4) § 11 pkt 11, § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 6, § 13a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z. dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego;

5) art. 271 i 276 k.k.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła obszerne stanowisko w zakresie wyżej przedstawionych zarzutów.

Wskazała m.in., że [...]WINB niezgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym stwierdził, że w przedmiotowym budynku po wstrzymaniu robót budowlanych nie były wykonywane roboty budowlane i przyznał, że jedynie "nałożono kolorową strukturę i pomalowano ściany". Podniosła, że ustalenie takie jest nieprawdą. Jej zdaniem, przyjmując nawet, iż wykonano jedynie tynk strukturalny i pomalowano ściany winna być wydana decyzja określona w art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego oraz powiadomiona prokuratura. Skarżąca wyjaśniła, że po wstrzymaniu robót budowlanych, porównując projekty z roku 1992 i z 2019 r. wykonano dodatkowo inne prace jak: przebudowano jeden komin, zlikwidowano drugi komin, niektóre okna zlikwidowano, a niektóre przesunięto. Podniosła, że szczegółowe omówienie dokonanych zmian znajduje się w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Prace te musiały być wykonane po wstrzymaniu robót, gdyż budynek był wykonany zgodnie z projektem z roku 1992. W ocenie skarżącej przedstawione dowody potwierdzają wykonywanie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku pomiędzy wstrzymaniem robót w styczniu 2008 r., a czerwcem 2009 r. Oznacza to, że organy obu instancji nie miały prawa wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu, przed wydaniem decyzji o której mowa w art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego.

Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, część rysunkowa projektu przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy obiektu budowlanego powinna wyróżniać graficznie stan istniejący (tzn. istniejący przed opracowaniem projektu przebudowy). Zatwierdzony przez PINB projekt zamienny nie przedstawia stanu istniejącego, tzn. nie przedstawia budynku, który na podstawie opracowanego projektu ma być nadbudowywany i rozbudowywany.

Zdaniem skarżącej - zatwierdzony projekt narusza § 11 pkt 11 i § 13a ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. W projekcie brak jest opisu oddziaływania przedmiotowego budynku na sąsiednie nieruchomości, brak jest określenia obszaru oddziaływania oraz wskazania, na podstawie których przepisów określono obszar oddziaływania. Zaznaczyła, że w zaskarżonej decyzji praktycznie brak jest odniesienia do podniesionego zarzutu.

Co do naruszenia § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia skarżąca podniosła, że zgodnie z tym przepisem projekt powinien zawierać wszystkie charakterystyczne przekroje przeprowadzone w charakterystycznych miejscach obiektu budowlanego. W projekcie zamiennym brak jest przekroju wzdłuż kalenicy dachu, który to przekrój (A-A) był zawarty w projekcie pierwotnym i we wszystkich do tej pory zatwierdzonych projektach zamiennych. Przekrój ten pozwala na ustalenie takich elementów jak wysokość pomieszczeń, wysokość pustki nad tymi pomieszczeniami, posadowienie fundamentów od strony skarżącej jak i od frontu budynku. Wbrew stanowisku organu odwoławczego danych tych nie można odczytać z projektu jak i obecnego przekroju (A-A). Zgodnie z projektem pierwotnym z 1992 r. ściana fundamentowa razem z fundamentem miała wysokość 70 cm. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2016 r. PINB ustalił, iż ściana fundamentowa od strony działki skarżącej wystaje ponad poziom gruntu od 50 do 55 cm. Oznacza to, że fundament posadowiony jest na głębokości ok. 20 - 15 cm, co oznacza, że został posadowiony powyżej poziomu przemarzania. Jest to niezgodne ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi normami. W ocenie skarżącej usuniecie przekroju (A-A) przechodzącego przez kalenicę budynku w projekcie zamiennym zostało dokonane celowo, aby ukryć fakt podniesienia budynku i wykonania - nieprawidłowych fundamentów. Podkreśliła, że nowy przekrój (A-A) w projekcie zamiennym został wykonany w skali 1:66 innej niż cały projekt, co ma również na celu utrudnienie porównania tego projektu z projektem pierwotnym.

Co do naruszenia § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. skarżąca podniosła, że przepis ten wymaga, aby część rysunkowa była zaopatrzona w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego. Dotyczy to także klas odporności ogniowej elementów budowlanych, stanowiących oddzielenia przeciwpożarowe. Na zatwierdzonym projekcie brak jest oznaczeń odporności ogniowej elementów budowlanych.

Zdaniem skarżącej zatwierdzony projekt zamienny narusza również § 12 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedmiotowy budynek oddalony jest od granicy działki ew. nr [...] o 1,45 m - przy czym odległość ta podana jest na projekcie bez uwzględnienia okapu, którego szerokość wynosi 53 cm. Oznacza to, iż rzeczywista odległość przedmiotowego budynku od granicy działki ew. nr [...] wynosi 0,92 m, co jest sprzeczne z w ww. przepisami. Przypomniała, że pozwolenie na budowę z 1992 r. zezwalało na budowę tego budynku w odległości 1,60 m od granicy. Przesuniecie budynku do granicy, na odległość 0,92 m, powoduje, że projekt taki nie powinien być zatwierdzony, gdyż narusza minimalną dopuszczalną odległość określoną w § 12 cyt. rozporządzenia, który to przepis ma charakter bezwzględnie obowiązującego.

Natomiast co do naruszenia § 235 ust. 1, 2 i 3, § 232 oraz § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. wyjaśniła, że zgodnie z tym przepisem ściany budynku wybudowane w pobliżu granicy działki powinny być ścianami oddzielenia pożarowego, co oznacza, że powinny być wyniesione minimum o 30 cm ponad lico ściany lub posiadać 2 m pas z materiału niepalnego. Tymczasem, ściana od strony skarżącej nie stanowi ściany oddzielania pożarowego, brak jest muru oddzielenia pożarowego wyniesionego 0,30 m ponad lico ściany. Od strony działki skarżącej w dachu przedmiotowego budynku znajdują się dwa okna połaciowe odległe od lica ściany o 30 cm, co powoduje, że dach nie posiada metrowego pasa wykonanego z materiałów niepalnych. Dodatkowo w ścianie znajdują się otwory wentylacyjne niezabezpieczone klapami pożarowymi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację.

Pismem procesowym z [...] września 2020 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przedstawiła obszerne uzupełnienie skargi. Opisała stan faktyczny (jaki w jej ocenie miał miejsce w sprawie) przedkładając dokumenty na jego potwierdzenie.

M.in. wskazała, iż ustaliła - poprzez porównanie projektu budowlanego z 1992 r. z projektem i inwentaryzacją zatwierdzoną zaskarżoną decyzją - że po wstrzymaniu robót przez PINB w L. wykonano m. in. następujące roboty budowlane:

a) zamontowano dwa dodatkowe okna w elewacji frontowej,

b) zmieniono położenie okna łazienki na parterze,

c) zamurowano okno przy wejściu do budynku,

d) rozebrano jeden komin, a drugi przebudowano umieszczając go w innym miejscu,

e) przebudowano ścianę frontową na wysokości I piętra,

f) wykonano barierę w loggi,

g) ocieplono i pomalowano budynek,

h) w projekcie zamiennym zmieniono posadowienie fundamentów od strony skarżącej, istniejące fundamenty o wysokości 70 cm, wystające o 50-55 cm nad powierzchnię gruntu - zostały wydłużone do 100 cm, a wysokość ściany fundamentowej od powierzchni gruntu do punktu zero wynosi teraz 20 cm. Podkreśliła, że bezskutecznie wnosi o wykonanie odkrywki w celu ustalenia głębokości posadowienia fundamentu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...]WINB z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], którą zatwierdzono E. O. projekt budowlany zamienny i udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w obr. ew. [...] położonej przy ul. [...] w L..

Zgodnie z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością oraz do załatwiania sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. W szczególności organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność, lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W przedmiotowej sprawie związanie organów administracji wynikało z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1201/15 uchylającego poprzednią decyzję [...]WINB z [...] marca 2015 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. O.w L[...] oraz nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Dla przypomnienia - w wyroku tym "Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skarżącej, co do wadliwości wszczęcie postępowania naprawczego. Wskazał, że zarzuty dotyczące zakresu istotnych odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej, należało kierować pod adresem decyzji z listopada 2008 r., nakładającej na inwestora obowiązek w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Decyzja ta stała się ostateczna, a Sąd nie ma możliwości, aby swoją kontrolą w tym postępowaniu objąć także to orzeczenie. Nie ma tym samym żadnych podstaw do tego, aby kwestionować zasadność prowadzenia niniejszego postępowania naprawczego, w trakcie którego zapadła zaskarżona obecnie decyzja. Co więcej, Sąd obowiązany był uwzględnić, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja, mocą której inwestor zobligowany został do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Obowiązany był również wziąć pod uwagę, że obowiązek ten nałożony został w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, które dotyczyły m. in. zaadoptowania poddasza nieużytkowego na cele mieszkalne. (...) Zatem, obecny etap postępowania naprawczego dotyczy wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją organu powiatowego z dnia [...] listopada 2008 r., a zadaniem organów orzekających w tej sprawie było zbadanie, czy obowiązek ten został zrealizowany. Przy czym, dla jego spełnienia nie było wystarczające przedłożenie w zakreślonym terminie wymaganej dokumentacji zamiennej. Należało bowiem dokonać jeszcze jej sprawdzeń w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, mającą odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, w tym - w zakresie zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisami techniczno-budowlanymi." Uznając, że zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wyczerpująco przeprowadzonym postępowaniem, Sąd wskazał, że "(...) organ nadzoru budowlanego wyjaśniając ponownie okoliczności sprawy winien dysponować pełnym pierwotnym projektem budowlanym oraz całością dokumentacji, która stanowiła podstawę do wydania w 2003 r. decyzji zezwalającej na częściowe użytkowanie przedmiotowego w sprawie budynku. Na podstawie wskazanej dokumentacji należałoby w sprawie wyjaśnić, czy w ramach udzielonego pozwolenia na budowę przewidziano wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy przedmiotowym budynkiem a budynkiem skarżącej. Należałoby również ustalić, w jakim zakresie obiekt został zbadany i dopuszczony do użytkowania (i nie ma w związku z tym możliwości jego weryfikowania w tej części w niniejszym postępowaniu). Akta administracyjne, z uwagi na ich niepełną zawartość, na wyjaśnienie powyższego nie pozwalają, tymczasem powyższe ustalenia mają podstawowe znaczenie dla wyznaczenia zakresu trwającego postępowania naprawczego. (...) Przy czym, z uwagi na związane decyzją organu powiatowego z 2008 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określającą zakres istotnych odstępstw, projekt zamienny winien w istocie tylko do nich ograniczać się. Niemniej, nie sposób legalizując obiekt (w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego) pominąć przy ocenie sprawy inne roboty wykonane także w warunkach ewentualnego odstąpienia, czy też - pozostające do wykonania. (...) Postępowanie niniejsze zmierza do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. (...) organ powiatowy winien uwzględnić powyżej poczynione uwagi Sądu i uzupełnić postępowanie, w pierwszej kolejności w zakresie pozwalającym na ustalenie, czy nie ma podstaw do zastosowania w sprawie trybu z art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej, po wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych co nastąpiło postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., doszło do naruszenia tego zakazu i zakończenia inwestycji oraz użytkowania w całości budynku (zdaniem skarżącej - od marca 2009 r.), w sytuacji, gdy wydane w 2003 r. pozwolenie na użytkowanie dotyczyło tylko części parteru tego obiektu (o pow. użytkowej 25,55 m²)."

Zauważenia wymaga, że o zastosowaniu zaleceń wynikających z ww. wyroku, nie świadczy wskazanie przez organ na treść art. 153 p.p.s.a. czy wyrywkowe przytoczenie fragmentów uzasadnienia tego wyroku. Ponadto, sam fakt złożenia projektu zamiennego nie legalizuje wykonanych z odstępstwami od pozwolenia na budowę robót budowlanych. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Przy czym, obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązkiem organu jest dokonanie jego sprawdzenia.

Zdaniem Sądu organ nie wykonał wskazań wynikających z ww. wyroku z dnia 24 lutego 2016 r., czym naruszył art. 153 p.p.s.a.

Obecny etap postępowania naprawczego dotyczy wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z [...] listopada 2008 r., nr [...] - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W rozstrzygnięciu tej decyzji nakazano E. O. - w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem prowadzonych robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...], w obr. ew. [...] położonej w L. przy ul. O. – wykonanie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy realizacji ww. obiektu.

Projekt budowlany zamienny winien bezspornie przedstawiać stan rzeczywisty inwestycji, w tym - prace pozostałe do wykonania i sposób ich realizacji. Innymi słowy, projekt budowlany zamienny powinien uwzględniać zmiany wynikające z wykonanych już robót budowlanych i wskazywać zakres prac pozostających do wykonania, i winien w tym zakresie pozostawać spójny i czytelny. Sąd zauważa przy tym, iż projekt budowlany zamienny tak w części opisowej, jak i rysunkowej, winien w sposób precyzyjny wskazywać na wszystkie dokonane zmiany w stosunku do dokumentacji pierwotnej, a jeśli, budzi on wątpliwości co do tego czy przedstawia stan rzeczywisty, organ nadzoru budowlanego ma odpowiednie środki (w tym: przewidziane w art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego), aby stan ten zweryfikować.

Takie wątpliwości, w cenie Sądu, zaistniały w przedmiotowej sprawie. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że organ nie dokonał kompleksowego sprawdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Organ rozpoznając sprawę miał wypowiedzieć się jednoznacznie czy "w ramach udzielonego pozwolenia na budowę przewidziano wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy przedmiotowym budynkiem a budynkiem skarżącej". [...]WINB na stronie 8 własnej decyzji (bez odniesienia się do dokumentacji pierwotnej) przytoczył natomiast zapisy projektu budowlanego zamiennego w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej, stwierdzając jednocześnie, że "wykonanie od strony granicy z działką nr ew. [...] ściany oddzielenia przeciwpożarowego potwierdzone zostało na mapie do celów projektowych dołączonej do projektu budowlanego zamiennego." Wskazał też, że do dokumentacji zamiennej dołączono kopię opinii warunków ochrony przeciwpożarowej w sprawie odporności ogniowej ściany przedmiotowego budynku (jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego) sporządzoną przez uprawnionego inż. R. R.. W ocenie składu orzekającego, powyższe nie jest wykonaniem zaleceń Sądu, tym bardziej że Sąd nakazał także dokonanie sprawdzeń dokumentacji zamiennej z przepisami techniczno-budowlanymi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ma więc obowiązek jednoznacznie opisać jak przewidziano wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w pozwoleniu na budowę z 1992 r. (z odniesieniem się do pierwotnego projektu), wskazać jakie zmiany poczyniono w tym zakresie i gdzie są uwidocznione w projekcie zamiennym oraz zobowiązany jest ocenić czy są one zgodne z prawem. Czyniąc powyższe rozważania [...]WINB musi mieć na względzie nie tylko przepisy wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na które zwracała uwagę skarżąca ale także na dopuszczalność posługiwania się opinią rzeczoznawcy R. R. co do warunków ochrony przeciwpożarowej budynku przy ul. O.w L. w sytuacji gdy sam [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w piśmie z [...] marca 2019 r. znak: [...] zaznaczył, że: "potwierdził, iż przy wykonywaniu opinii autor nie uwzględnił głównych celów opinii, które miał zawrzeć w opracowaniu tj. usytuowania przedmiotowego obiektu względem sąsiedniej działki oraz innych budynków jak również stanu technicznego ściany pełniącej funkcje oddzielenia przeciwpożarowego. Opinia została sporządzona bez zachowania należytej staranności. Powyższe stanowiło podstawę do zastosowania środka dyscyplinarnego w postaci udzielonemu rzeczoznawcy upomnienia (...). Potwierdzając wady dokumentu strona skarżąca może rozważyć działania przed organem nadzoru budowlanego podejmującemu decyzję w przedmiotowej sprawie (...)." Pomimo tego stanu faktycznego, [...]WINB w dniu [...] sierpnia 2019 r. wydał decyzję w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego. A przecież art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazuje sprawdzenie kompletności projektu budowlanego i posiadanych wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji (...). Tym samym ponownie rozpoznając sprawę organ oceni czy niniejsza opinia (z ww. zastrzeżeniami [...] KWPSP) może stanowić wymaganą opinię w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ocena ta jest istotna nie tylko do wypowiedzenia się na okoliczność realizacji wytycznych Sądu ale także co do kompletności projektu.

Kontynuując realizację zaleceń wyroku co do kontroli projektu zamiennego z przepisami technicznymi Sąd zwraca uwagę, że kontrola ta nie została również dokonana w zakresie obowiązków dotyczących sytuowania obiektów od granicy. Oceny tej organ powinien dokonać z uwzględnieniem warunków wynikających z pozwolenia na budowę z 1992 r. odnosząc to do stanu rzeczywistego (z dokładnym wskazaniem miejsca i pomiarów wynikających z przedłożonej dokumentacji zamiennej) i aktualnie obowiązujących przepisów technicznych.

Dalej rozważając, wskazać należy, że Sąd zalecił w ww. wyroku aby ustalić w jakim zakresie obiekt został zbadany i dopuszczony do użytkowania (i nie ma w związku z tym możliwości jego weryfikowania w tej części w niniejszym postępowaniu). Z akt wynika i co nie jest sporne, że Prezydent Miasta L. decyzją z [...] maja 2003 r., nr [...], zezwolił na użytkowanie adaptowanego budynku gospodarczego na cele mieszkalne w części dotyczącej parteru – 25,55 m2.

O ile powyższa kwestia nie jest wątpliwa to Sąd zwraca uwagę, że na skutek poprzednio zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego decyzją PINB z [...] grudnia 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją [...]WINB z [...] sierpnia 2012 r. E. O. uzyskała pozwolenie – decyzja PINB z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] – na użytkowanie przebudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. O. w L.. W ocenie Sądu przywołanie tej decyzji (o której [...]WINB nawet nie wspomniał) ma takie znaczenie, że w decyzji tej podano dane techniczne obiektu: powierzchnia zabudowy – 132,60 m2, powierzchnia użytkowa – 125,20 m2, kubatura – 627,00 m3, ilość izb – 6. Aktualnie dane techniczne budynku w projekcie zamiennym z [...] stycznia 2019 r. zmieniły się: powierzchnia zabudowy – 130,27 m2, powierzchnia użytkowa 127,63 m2, powierzchnia gospodarcza – 7,42 m2, kubatura przed ociepleniem - 627,00 m3, kubatura po ociepleniu - 630,00 m3, ilość izb – 4.

W ocenie [...]WINB "wykazane przez skarżącą różnice w zakresie powierzchni zabudowy oraz kubatury przedmiotowego budynku nie dają podstaw do oceny, że inwestor dokonał przebudowy przedmiotowego budynku (w części legalnie użytkowanego) pomimo wstrzymania robót budowlanych postanowieniem PINB w L. z [...] stycznia 2008 r., nr [...]. Projekt zamienny przedstawia budynek w aktualnie istniejącym stanie i jako taki podlega ocenie przez organy nadzoru budowlanego." I o ile z tym ostatnim twierdzeniem Sąd zgadza się, to niewątpliwie organ powinien jednoznacznie wypowiedzieć się skąd powstały różnice w przywoływanych przecież przez PINB wymiarach budynku oraz odnieść to dokumentacji ze wskazaniem czasu wykonanych tych zmian. Te ustalenia maja bowiem znaczenie dla realizacji wytycznej Sądu związanej z ewentualnym zastosowaniem art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego, którego zastosowanie [...]WINB w zaskarżonej decyzji do Sądu wykluczył.

W tym miejscu Sąd zauważa, że wydane przez PINB postanowienie z [...] stycznia 2008 r., nr [...], wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową budynku mieszkalnego i nakładające na inwestora określone obowiązki zostało doręczone inwestorowi w dniu [...] stycznia 2008 r. Stosownie do art. 50 ust. 4 postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie dwóch miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. W przedmiotowej sprawie decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego została wydana przez PINB w dniu [...] marca 2008 r. (a więc przed upływem dwóch miesięcy), uchylona została przez [...]WINB w dnu [...] czerwca 2008 r. zaś po ponownym rozpoznaniu sprawy zapadła decyzja PINB w tym przedmiocie w dniu [...] listopada 2008 r. Decyzja jest ostateczna. Powyższe oznacza, że do ostatecznego zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego - inwestor był związany postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. Inwestor natomiast nabywał uprawnienie do wznowienia robót tylko (tak jak to słusznie wskazał [...]WINB) w czasie gdy decyzja w powyższym przedmiocie była ostateczna w administracyjnym toku instancji. Tym samym rolą organu było ustalenie jakie roboty budowlane były wykonywane w części budynku - nie oddanego do użytkowania - w czasie gdy w obrocie prawnym nie było decyzji ostatecznej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na wznowienie robót, pomimo wstrzymania prowadzenia robót związanych z przebudową i nadbudową budynku mieszkalnego. Ustalenie to powinno opierać się na porównaniu materiału dokumentacyjnego sprawy (np. protokoły kontroli, opinie techniczne, zdjęcia przedkładane przez skarżąca, dziennik budowy). Tymczasem organ odwoławczy stwierdził jedynie, że nałożenie kolorowej struktury i pomalowanie ścian należy traktować jako prace zabezpieczające i konserwujące. Tego ostatniego organ nie odniósł również do projektu budowlanego zamiennego gdzie elewacje – tynk akrylowy, projektant zaliczył dopiero na przyszłość do prac wykończeniowych.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że do projektu zamiennego stosuje się odpowiednio wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, co przy ponownej ocenie także organ weźmie pod uwagę.

W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, kwestionowana decyzja [...]WINB z [...] sierpnia 2019 r. została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. a naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji powyższego [...]WINB ponowie rozpatrzy odwołanie skarżącej i uwzględniając zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazania co do prawidłowego postępowania wyda rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, z uwzględnieniem art. 107 § 1 k.p.a.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.