Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 173/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28a ust. 1, 2, 3, art. 92a
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 roku sprawy ze skargi A z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] nr [...] z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę [...] z siedzibą w [...] w Rosji za naruszenie przepisów transportu drogowego.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 3 listopada 2015 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego marki MAN TGA 18.440 o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki SCHMITZ 501 o numerze rejestracyjnym [...], należącego do przedsiębiorstwa [...] z Rosji i kierowanego przez V. E. W toku kontroli kierowca przedstawił ważne do dnia 31 grudnia 2014 r. zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nr [...]. W związku z powyższym w protokole kontroli wskazano, że nastąpiło naruszenie prawa polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Kontrolowany, po zapoznaniu się z ww protokołem, nie wniósł uwag do stwierdzonych w nim ustaleń.

Zawiadomieniem z dnia 3 listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] poinformował przedsiębiorstwo [...] o wszczęciu postępowania w sprawie ujawnionych w dniu 3 listopada 2015 r. nieprawidłowości stanowiących naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W dniu 4 listopada 2015 r. przedsiębiorstwo [...] wpłaciło na konto Izby Celnej w [...] kwotę 10.000 zł z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją [...]. Ponadto okazało prawidłowe zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] z datą ważności do dnia 31 grudnia 2015 r.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] nałożył na przedsiębiorstwo karę pieniężną w wysokości 10.000,00 PLN z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

W odwołaniu z dnia 10 listopada 2015 r. przedsiębiorstwo [...], reprezentowane przez adwokata Ł. W., zarzuciło decyzji naruszenie przepisów :

1. art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zwanej dalej u.t.d. poprzez wydanie

rozstrzygnięcia przez podmiot nie będący organem uprawnionym do wydania decyzji, w sytuacji gdy Urząd Celny nie jest organem administracyjnym,

art. 93 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i ust. 2 u.t.d. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, ponieważ przepis art. art. 93 ust. 1 nie odnosi się do możliwości stosowania przepisu art. 92 ust. 2 i ust. 3,

art. 92 ust. 1 i ust. 2 u.t.d. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, gdy zgodnie z tym przepisem kara może wynosić maksymalnie 2.000,00 zł.

art. 87 ust. 3 u.t.d. poprzez zastosowanie przepisu, którego ustawa nie zawiera.

Ponadto przedsiębiorstwo [...] wniosło o :

przesłuchanie V. E. oraz J. M. na okoliczność powodów, dla których kierowca nie posiadał ważnego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy towarów, oraz

wstrzymanie wykonania wydanej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił dopuszczenia jako dowód w sprawie zeznań świadka V. E. oraz J. M., ponieważ uznał, że ustalanie powodów, dla których nie posiadał kierowca ważnego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy towarów nie ma znaczenia dla istoty sprawy.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że w dniu 4 listopada 2015 r. uiszczono karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł. a zatem postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji było bezprzedmiotowe.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 2, pkt 16 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zagraniczny przewoźnik drogowy jest to zagraniczny przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego na podstawie przepisów obowiązujących w państwie, w którym znajduje się jego siedziba.

Według z art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.t.d, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zezwolenie może być udzielone na okres nieprzekraczający danego roku kalendarzowego. Przepisy ust. 1-2 stosuje się również w przypadku przejazdu pojazdu samochodowego bez ładunku.

W myśl art. 28a u.t.d., zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

Według z art. 92a. ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W załączniku 3 w podpunkcie 3.1. ustanowiono karę pieniężną 10.000,00 złotych za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

W art. 5 pkt 1 i pkt 2 i art. 10 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych podpisanej w Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r. (M.P. z 2005 r. Nr 61, poz. 806) wskazano, że przewozy ładunków między obu państwami wykonywane są pojazdami samochodowymi na podstawie zezwoleń wydanych przez właściwe organy umawiających się stron. Na każdy przewóz ładunków wymagane jest oddzielne zezwolenie, które uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem, o ile nie zostanie to inaczej określone w samym zezwoleniu. Kierowca samochodu ciężarowego powinien posiadać krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, którego kategoria powinna odpowiadać prowadzonemu przez niego pojazdowi samochodowemu, jak również krajowe dokumenty rejestracyjne pojazdu samochodowego. Zezwolenie oraz inne dokumenty, które są wymagane stosowanie do postanowień niniejszej umowy, powinny znajdować się w pojeździe samochodowym, którego one dotyczą, i powinno się je okazywać na żądanie właściwych organów kontrolnych.

Organ wskazał, że w dniu 3 listopada 2015 r. podczas kontroli kierowca okazał zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nr [...]. Powyższy dokument został sporządzony w języku polskim, angielskim oraz rosyjskim oraz określał datę jego ważności do dnia 31 grudnia 2014 r. Mając na uwadze powyżej opisane uregulowania prawne oraz ustalony stan faktyczny sprawy, Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia, co stanowi naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d.. W związku z powyższym, na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. oraz załącznika nr 3, Lp. 3.1. do u.d.t. Dyrektor Izby Celnej wymierzył na podmiot wykonujący przewóz drogowy tj. przedsiębiorstwo [...] z Rosji, karę pieniężną w wysokości 10.000,00 złotych.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu wydania rozstrzygnięcia przez podmiot nie będący organem uprawnionym do wydania decyzji, Dyrektor Izby Celnej powołał brzmienie art. 107 § 1 k.p.a. Wskazał, iż decyzja z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej w polu "Nazwa organu wydającego decyzję" została opatrzona pieczęcią Urzędu Celnego [...] w [...], Oddziału Celnego w [...]. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] decyzja została wydana przez właściwy organ administracji publicznej, o czym świadczy podpis funkcjonariusza celnego oraz pieczęć stwierdzająca działanie funkcjonariusza z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...].

Odnosząc się do pozostałych zarzutów tj naruszenia przepisów art. 93 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 87 ust. 3 u.t.d., Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...], dokonał sprostowania oczywistych omyłek zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego ustalonego w sprawie Dyrektor Izby Celnej doszedł do przekonania, że podanie w zaskarżonej decyzji niewłaściwego przepisu tj. art. 92 ust. 1 i ust. 2 u.t.d. nie miało istotnego wpływu na wynik prowadzonego postępowania oraz rozstrzygnięcie merytoryczne dokonane przez organ I instancji.

Organ wyjaśnił ponadto, że przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność administracyjnoprawną (nie karnoadministracyjną) podmiotu wykonującego m.in. międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Takim podmiotem jest niewątpliwie przedsiębiorstwo [...]. Wskazana odpowiedzialność ma charakter obiektywny, powstaje w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i nie zależy ona od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego ponosi nie tylko kierujący pojazdem, lecz również przedsiębiorca, którego obciążają skutki działań osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu działalności gospodarczej. Co do zasady, bez znaczenia są więc okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy albowiem przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy, zwłaszcza w świetle ustaleń opisanych w protokole kontroli z dnia 3 listopada 2015 r., do którego kierowca V. E. nie wniósł zastrzeżeń i uwag.

Na powyższą decyzję przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA w Łodzi, w której wniosło o uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania;

na podstawie przepisu art. 153 ppsa o wskazanie organom administracji na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym zwłaszcza w zakresie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego;

zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem administracyjnym z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed sądem administracyjnym;

na podstawie przepisu art. 61 § pkt 1 ppsa wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji przez organ administracji;

na podstawie przepisu art. 61 § 3 ppsa - wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucił decyzji organu II instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania :

1. art. 78 §1 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez oddalenie wniosku dowodowego na podstawie nie istniejącej przesłanki "braku wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy", pomimo że zgłoszony przez skarżącego wniosek dowodowy miał na celu ustalenie powodów, dla których kierujący pojazdem nie posiadał wymaganego zezwolenia, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ zmierzało do ustalenia czy zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 93c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

art. 15 kpa zawierającego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji merytorycznej tylko przez jedną instancję administracyjną;

art. 75 §1 kpa w związku z art. 77 §1 kpa poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania osób wchodzących w skład organu strony postępowania w charakterze strony na okoliczność powodów, dla których nastąpiło naruszenie przepisów o transporcie drogowym w tym czy zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 93c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Ponadto skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik:

- art. 107 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji przez podmiot nie będący organem uprawnionym do wydania decyzji i z powołaniem błędnych przepisów prawa jako podstawy prawnej i braku uzasadnienia prawnego decyzji, co w konsekwencji uniemożliwiało pełną kontrolę instancyjną wydanej decyzji i weryfikacji decyzji organu I instancji;

- art. 10 §1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia wniosków dowodowych, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie i spowodowało uniemożliwienie stronie poczynienia ustaleń faktycznych mogących mieć wpływ na ewentualne zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za naruszenie i uniemożliwiło stronie czynny dział w postępowaniu organu I instancji;

- art. 113 §1 kpa poprzez dokonanie zmiany decyzji przez organ I instancji w trybie określonym w tym przepisie, pomimo że z okoliczności niniejszej sprawy uchybień decyzji nie można było potraktować jako błędów pisarskich ani innych oczywistych omyłek;

- art. 75 §1 kpa w związku z art. 77 §1 kpa poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania w charakterze strony osób wchodzących w skład organu strony postępowania, pomimo iż brak było ustaleń, co do wystąpienia ewentualnych przesłanek określonych w przepisie art. 93c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

- art. 9 kpa poprzez nieudzielenie [...] informacji o treści przepisu art. 93c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogącego mieć wpływ na ewentualne zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę i podjęcia przez nią czynności zmierzających do ustalenia czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie strony z odpowiedzialności za powstałe naruszenia, tym samym umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] wnioski zawarte w punktach 4 i 5 dotyczące wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oraz wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji są bezprzedmiotowe, ponieważ przedsiębiorstwo uiściło karę pieniężną w dniu 4 listopada 2015 r.

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. WSA w Łodzi umorzył postępowanie z wniosku przedsiębiorstwa o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...], którą nałożono na przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za naruszenie ustawy o transporcie drogowym.

Podstawę powyższych decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zezwolenie może być udzielane na okres nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.

Stosownie do art. 28a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2). Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust.3).

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że w dniu 3 listopada 2015r. strona wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy między Polską a krajem nienależącym do Unii Europejskiej - Rosją.

Zasady wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych między Rzecząpospolitą Polską a Rosją, w tranzycie przez ich terytoria, a także do krajów trzecich i w odwrotnym kierunku, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z umawiających się stron zostały uregulowane Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, podpisaną w Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r. (M.P.z 2005 nr 61 poz.806).

Zgodnie z art. 5 pkt 1 i pkt 2 i art. 10 umowy, przewozy ładunków między obu państwami wykonywane są pojazdami samochodowymi na podstawie zezwoleń wydanych przez właściwe organy umawiających się stron. Na każdy przewóz ładunków wymagane jest oddzielne zezwolenie, które uprawnia do wykonywania jednej jazdy tam i z powrotem, o ile nie zostanie to inaczej określone w samym zezwoleniu. Kierowca samochodu ciężarowego powinien posiadać krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, którego kategoria powinna odpowiadać prowadzonemu przez niego pojazdowi samochodowemu, jak również krajowe dokumenty rejestracyjne pojazdu samochodowego. Zezwolenie oraz inne dokumenty, które są wymagane stosownie do postanowień niniejszej umowy powinny znajdować się w pojeździe samochodowym, którego one dotyczą, i powinno się je okazywać na żądanie właściwych organów kontrolnych.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego z zastrzeżeniem ust. 4 jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy – dokumenty związane z przewożonym ładunkiem a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

Według art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W załączniku nr 3 w podpunkcie 3.1. ustanowiono kare pieniężną 10.000 złotych za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

Z wymienionych przepisów wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego wymaga odpowiedniego zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu. Zezwolenie takie może być wydane na okres nieprzekraczający danego roku kalendarzowego zaś kierowca wykonujący taki transport winien posiadać takie zezwolenie w pojeździe i okazywać je na żądanie właściwych organów kontrolnych. Wykonywanie zaś międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 3 listopada 2015r. został zatrzymany do kontroli samochód marki MAN należący do formy [...] kierowany przez V. E. Pojazd ten wykonywał międzynarodowy przewóz na terytorium Rzeczypospolitej. Okazane przez kierowcę zezwolenie było ważna do dnia 31 grudnia 2014r. Miało zatem miejsce wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe ważnego zezwolenia co skutkuje wymierzeniem kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Organy administracji trafnie nałożyły karę, o której mowa w punkcie 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Nie ma znaczenia okoliczność, że w czasie postępowania przed organami administracji strona skarżąca przedstawiła aktualne zezwolenie (ważne do 31 grudnia 2015r.) Karalne jest bowiem nieposiadanie w pojeździe w czasie kontroli ważnego zezwolenia a sytuacja taka maiła miejsce w niniejszej sprawie.

Niezasadny jest zarzut skargi, że decyzję w pierwszej instancji wydał organ do tego nieuprawniony.

Zgodnie z treścią art.93 ust.1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6.

W niniejszej sprawie kontrolę pojazdu strony skarżącej przeprowadzili funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w [...] i naczelnik tego urzędu był uprawniony do wydania decyzji w pierwszej instancji. W decyzji podano nazwę organu, który wydał decyzję (pieczęć na pierwszej stronie decyzji) zaś decyzję podpisał funkcjonariusz upoważniony do tego przez naczelnika urzędu. Faktem jest, że decyzja zawiera wadliwą podstawę prawną (podano art.87 ust.3a u.t.d. zamiast art.87 ust.1 pkt.3a u.t.d. oraz podano art.92 ust.1 i 2 u.t.d. zamiast art.92 a ust.1 i 2 u.t.d.) lecz została ona sprostowana jako oczywista omyłka postanowieniem z dnia [...] (k.16). Podanie przez organ I instancji wadliwej podstawy prawnej nie jest uchybieniem, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art.15 K.p.a.

Należy zaznaczyć, że zasada dwuinstancyjności polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią rozstrzygnięcia. Tożsamość ta dotyczy elementów podmiotowych i przedmiotowych przy czym zakres rozstrzygnięcie sprawy decyzją organu odwoławczego jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji.

W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy ponownie rozpoznał sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, której przedmiotem było naruszenie prawa polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu rzeczy bez posiadania w pojeździe ważnego zezwolenia. W przypadku gdy organ I instancji wskazał nieprawidłowy przepis prawa materialnego to organ odwoławczy winien wskazać prawidłową podstawę prawną omawiając to w uzasadnieniu swojej decyzji. Sytuacja tak miała miejsce w niniejszej sprawie. Okoliczność, że organ odwoławczy do ustalonego stanu faktycznego zastosował inną podstawę prawną niż organ I instancji nie oznacza, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art.78 § 1 K.p.a. w związku z art.140 K.p.a. poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie świadków V. E. i J. M. na okoliczność przyczyn dla których kierowca w dniu 3 listopada 2015r. nie posiadał w pojeździe zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego.

W niniejszej sprawie stan faktyczny nie budził wątpliwości. Okolicznością niesporną było, że V. E. w dniu kontroli nie posiadał w pojeździe ważnego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego. Jak przyznała to J. M. w dniu 4 listopada 2015r. w czasie pobytu w organie I instancji, po zapoznaniu się z wszystkimi materiałami, brak ważnego zezwolenia w pojeździe wyniknęło z błędu firmy. Jeszcze tego samego dnia (tzn.4 listopada 2015r.) J.M. zapłaciła karę. W ocenie sądu w sytuacji gdy stan faktyczny był niesporny a J.M. przyznała, że brak ważnego zezwolenia wyniknął z błędu firmy to nie zachodziła konieczność przesłuchiwania świadków na okoliczność ustalenia dlaczego kierowca nie posiadał w pojeździe ważnego zezwolenia. W ocenie sądu organy celne miały uzasadnione podstawy do nieuwzględnienia wniosku dowodowego.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia przez organ I instancji art.10 §1 K.p.a.

Należy zaznaczyć, że strona skarżąca w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach. Faktem jest, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji strona nie została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Pełnomocnik strony został natomiast zawiadomiony o takiej możliwości w postępowaniu przed organem odwoławczym (doręczono 29 listopada 2015r.) lecz z tego prawa nie skorzystał. Sam fakt naruszenia art.10 § 1 K.p.a. nie uzasadnia automatycznie uwzględnienia skargi lecz konieczne jest wykazanie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca tego nie wykazała. Wspomnieć tylko należy, iż w dniu 4 listopada 2015r. w organie I instancji stawił się dyrektor strony skarżącej J. M., która zapoznała się z całością zgromadzonych dowodów i nie miała do nich żadnych zastrzeżeń potwierdzając, że do naruszenia prawa doszło wskutek błędu firmy (k.19).

Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przez organy art.9 K.p.a poprzez niepoinformowanie strony skarżącej o treści art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d.

Należy zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym strona skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata. Pełnomocnictwo zostało złożone do akt w dniu 4 listopada 2015r. Pełnomocnik strony skarżącej winien znać treść art.92c ust.1 u.t.d. i miał możliwość wykazania okoliczności wymienionych w tym przepisie gdyż to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że miała miejsce sytuacja określona w tym przepisie. Strona skarżąca nie podniosła jednak żadnej okoliczności, o której mowa w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d.

Zgodnie z treścią art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć,

Należy zaznaczyć, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego jest zbliżona do odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Przewoźnik bowiem organizuje pracę kierowców, wydaje im polecenia, nadzoruje ich pracę i kontroluje i powinien to czynić tak aby nie dochodziło do naruszeń obowiązujących przepisów. Przewoźnik posiada instrumenty prawne i faktyczne dla zapewnienia należytego wykonywania obowiązków przez kierowców tak aby nie naruszali oni prawa. Ponosi on odpowiedzialność za naruszenie przepisów przez pracowników zaś zwolnienie się od tej odpowiedzialności następuje tylko w przypadkach enumeratywnie określonych w art.92 c ust.1 u.t.d. Wymieniony przepis ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że miał miejsce przypadek określony w art.92 c ust.1 u.t.d. Przedsiębiorstwo transportowe jest zatem zobowiązane do wykazania, że dołożyło należytej staranności organizując pracę i nie miało wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Przez należytą staranność należy natomiast rozumieć uczynienie wszystkiego czego można rozsądnie wymagać od przewoźnika organizującego przewóz a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.(por. wyroki NSA z 9 listopada 2011r. w spr. II GSK 1117/10, z 17 listopada 2010r. w spr. II GSK 976/09, z 6 kwietnia 2011r. w spr. II GSK 404/10, z 6 lipca 2011r. w spr. II GSK 716/10 i z 17 kwietnia 2013r. w spr. II GSK 137/12, wyrok WSA w Gliwicach z 4 września 2013r. w spr. II SA/Gl 806/13 oraz wyroki WSA w Olsztynie z 18 grudnia 2012r. w spr. II SA/Ol 1328/12 i z 31 października 2013r. w spr. II SA/Ol 669/13).

W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała okoliczności określonej w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. Ani w postępowaniu administracyjnym ani w skardze nie podniesiono żadnej okoliczności, która wskazywałaby, że miała miejsce sytuacja opisana w tym przepisie. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne.

Niezasadny jest zarzut skargi nieprzesłuchania z urzędu w charakterze strony osób wchodzących w skład organu na okoliczność ustalenia czy nie występują przesłanki z art.92c ust.1 pokt.1 u.t.d.

Organy administracji nie mają obowiązku ustalania z urzędu czy nie zachodzi sytuacja określona w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. To na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności. W niniejszej sprawie strona skarżąca tego nie wykazała. Zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu 3 listopada 2015r. strona skarżąca wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Uzasadniało to nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę.

R.T.