Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 717/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.134 w zw. z art.144
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M.B. (dalej "Strona", "Skarżąca") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2020 r., odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie skargi na działania organu egzekucyjnego, stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] 2017 r. ustalił Stronie zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 r.

Przedmiotowej decyzji postanowieniem z dnia [...] 2017 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ww. postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu 31 października 2017 r. Na podstawie ww. postanowienia decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej stała się wykonalna. Wobec powyższego w dniu 31 października 2017 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] oraz wszczęto wobec Strony postępowanie egzekucyjne.

Zawiadomieniami z dnia 8 listopada 2017 r. nr [...] i [...] dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A. oraz zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały odebrane przez Stronę w dniu 17 listopada 2017 r.

W związku z wniesieniem przez Stronę w dniu 23 listopada 2017 r. zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 29 listopada 2017 r. wniósł o wstrzymanie realizacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zajętego świadczenia.

Postępowanie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów zostało ostatecznie rozstrzygnięte postanowieniem z dnia [...] 2020 r., (zażalenie Strony na ww. postanowienie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej "Dyrektor IAS", "Organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia).

W dniu 18 maja 2018 r. wierzyciel wystawił zmieniony tytuł wykonawczy w związku z wydaniem przez Dyrektora IAS decyzji z dnia [...] 2018 r. uchylającej decyzję Organu I instancji w całości i ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 r. w kwocie 79.931,- zł. Organ egzekucyjny dokonał aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej w "A" S.A. (dot. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 8 listopada 2017 r. nr [...]), a w dniu 12 i 17 lutego 2020 r. sporządził zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia egzekucyjnego dokonanego u dłużnika zajętej wierzytelności - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Przedmiotowe aktualizacje zawiadomień wraz z odpisem zmienionego tytułu wykonawczego zostały odebrane przez Stronę w dniu 4 marca 2020 r.

Pismem z dnia 25 lutego 2020 r. powołując się na okoliczność uchylenia decyzji Organu I instancji, tj. decyzji będącej podstawą prowadzonej egzekucji administracyjnej, Strona złożyła skargę na nw. działania organu egzekucyjnego polegające na: (1) podjęciu wstrzymanej realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. dokonanej zawiadomieniem z dnia 11 lutego 2020 r. nr [...], (2) aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. dokonanej pismem z dnia 11 lutego 2020 r., (3) aktualizacji zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonanej zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2020 r., nr [...] - zarzucając naruszenie art. 79 § 1 - 5, art. 80 § 1 - 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 , 3 i 7 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wnosząc o uchylenie ww. czynności egzekucyjnych oraz wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] 2020 r., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie skargi na ww. działania.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2020 r. (data wpływu Organu 4 maja 2020 r.) Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie skargi na działania organu wskazanych w skardze z dnia 25 lutego 2020 r.

W przedmiotowym zażaleniu Strona wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie (uznanie za uzasadnioną) w całości ww. skargę na czynności egzekucyjne, uchylenie ww. działań Organu egzekucyjnego oraz wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi.

W uzasadnieniu Strona podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w skardze z dnia 25 lutego 2020 r.

Postanowieniem z dnia [...] z dnia [...] 2020 r., Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu I instancji z dnia [...] 2020 r.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2020 r. (data wpływu do Organu 2 czerwca 2020 r.) Strona ponownie wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie skargi na działania organu. Zażalenie jest tożsame z zażaleniem otrzymanym przez Organ w dniu 4 maja 2020 r.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] 2020 r. Dyrektor IAS stwierdził niedopuszczalność ww. zażalenia.

W uzasadnieniu Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] 2020 r. rozpatrzył wniesione przez Stronę zażalenie z dnia 17 kwietnia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2020 r. Otrzymane w dniu 2 czerwca 2020 r. zażalenie Strony z dnia 17 kwietnia 2020 r. stanowi w całości powtórzenie rozpatrzonego już zażalenia z dnia 17 kwietnia 2020 r. wniesionego w dniu 22 kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu: 4 maja 2020 r.). W związku z powyższym Dyrektor stwierdził, że niedopuszczalne jest ponowne rozpatrzenie przedmiotowego zażalenia, z uwagi na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w toku instancyjnym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu [...] 2020 r. Z uwagi na powyższe Dyrektor stosownie do art. 134 k.p.a. zobowiązany był do stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Środek zaskarżenia w postaci zażalenia nie może być dwa razy rozpatrywany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie w całości ww. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz zasądzenia od na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. - w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, gdyż obydwa zażalenia powinny być rozpatrzone łącznie (zażalenie wysłałam ponownie w związku z wątpliwościami dotyczącymi tego, od kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia - w dacie pierwszego wniesienia zażalenia terminy procesowe były zawieszone,

art. 61a § 1 w zw. z art. 61 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 54 § 1, § 4, § 5, art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi na ww. czynności egzekucyjne.

3) art. 15 zzs ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 568),

4) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W ocenie Skarżącej Organ odwoławczy nie uwzględnił, iż wydanie przez Organ I instancji postanowienie z dnia [...] 2020 r. nie było dopuszczalne z tego powodu, iż obowiązywały przepisy art. 15 zzs ust. 1 i 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r.

Ww. ustawa weszła w życie 1 kwietnia 2020 r., lecz zawieszenie biegu terminów nastąpiło z mocą wsteczną. Przepis art. 15 zzs ust. 1 ww. ustawy został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przepisem art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), jednak w dacie wydania postanowienia Organu I instancji obowiązywał.

Zdaniem Skarżącej zaskarżone postanowienie narusza art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu nieprawidłowego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, w którym organ odwoławczy błędnie uznał, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia (data wpływu do organu 02.06.2020), gdyż w jej ocenie obydwa zażalenia powinny być rozpatrzone łącznie (zażalenie wysłałam ponownie w związku z wątpliwościami dotyczącymi tego, od kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia - w dacie pierwszego wniesienia zażalenia terminy procesowe były zawieszone).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga M.B. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez Skarżącą zażalenia.

Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia proceduralnego stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie z tej sprawie jest ostateczne.

Art. 134 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek ustalenia w postępowaniu wstępnym, tj. poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie sprawy, w pierwszej kolejności, czy odwołanie jest dopuszczalne, a następnie czy Strona zachowała termin do jego wniesienia. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie/zażalenie nie może zostać rozpoznane. Oznacza to, że w niniejszej spawie przedmiot kontroli Sądu ogranicza się jedynie do zbadania legalności orzeczenia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Pozostałe zaś kwestie podnoszone w skardze - odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia, w tym do innych postępowań toczących się przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi - nie mogą być przedmiotem oceny w tym postepowaniu, albowiem wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej.

Odnosząc się do kwestii zasadności stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia należy zauważyć, że pojęcie niedopuszczalności odwołania/zażalenia nie zostało zdefiniowane na gruncie procedury administracyjnej, jednakże w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania/zażalenia może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym.

Do przyczyn niedopuszczalności odwołania/zażalenia o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji (przez osobę niebędącą stroną, np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zalicza się w szczególności brak możliwości wniesienia środka odwoławczego ze względu na nieistnienie ku temu podstawy prawnej, wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, czy wreszcie brak przedmiotu zaskarżenia, tj. aktu administracyjnego, decyzji w znaczeniu prawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 753/19, LEX nr 3030666).

W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja niedopuszczalności przedmiotowej ze względu na wyczerpanie przysługujących Stronie środków zaskarżenia.

Z akt sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia 17 kwietnia 2020 r. (data nadania: kwiecień 2020 r.) Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2020 r. Zaś Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] 2020r. rozpatrzył to zażalenie.

Skarżąca kolejnym pismem z dnia 17 kwietnia 2020 r. (data nadania: maj 2020 r.) złożyła kolejne zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2020 r. Ponowione zażalenie Skarżącej (nadane: w maju 2020 r. ) stanowi w całości powtórzenie rozpatrzonego już zażalenia, nadanego w kwietniu 2020 r.

Z powyższego wynika, że zażalenie Skarżącej na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2020 r. zostało już rozpoznane. Z tego względu prawidłowo Organ odwoławczy uznał, że niedopuszczalne jest ponowne rozpatrzenie przedmiotowego zażalenia, z uwagi na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w toku instancyjnym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu [...] 2020 r.

Merytoryczne odniesienie się do zdublowanego zażalenia pozbawione jest podstaw prawnych, Strona nie może bowiem - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - mnożyć postępowań i składać wiele środków zaskarżenia od jednego rozstrzygnięcia i oczekiwać ponownego odniesienia się do rozstrzygniętej już kwestii w toku instancyjnym.

Bezzasadny jest zatem zarzut Strony, że oba zażalenia powinny być rozpatrywane łącznie, skoro w istocie zażalenie Strony, które zawierało określone zarzuty zostało już merytorycznie rozpoznane, zatem złożenie kolejnego pisma o tej samej treści pozbawione jest nie tylko podstaw prawnych ale i sensu, gdyż de facto organ wypowiedział się już co do zasadności podniesionych zarzutów.

W sytuacji, gdy Strona nie zgadza się z niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem, to przecież ma możliwość składania środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie. Mając zatem na uwadze, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2020 r. zostało już rozpatrzone przez Organ I instancji, to za niedopuszczalne należało uznać kolejne zażalenie Strony na to postanowienie.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącej naruszenia art. art. 15zzs ust. 1 i 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. należy wyjaśnić, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi niedopuszczalność wniesionego odwołania, to badanie kwestii zachowania terminu jest zbędne. Niemniej jednak zasygnalizowania wymaga, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach egzekucyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z kolei zgodnie art. 15zzs ust. 9 w okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną lub decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 3 a. Ustawodawca w art. 15zzs ust. 9 ustawy o COVID-19 zawarł uprawnienie do wydawania decyzji korzystnych dla stron, w celu ochrony ich interesów. Zdaniem Sądu powyższy przepis należy odczytywać literalne, więc w odniesieniu do decyzji. Z uwagi na powyższe przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, skoro żaden przepis ustawy o COVID-19 nie rozszerza stosowania art. 15zzs ust. 9 do postanowień. Tym samym zarzut w powyższym zakresie jest bezzasadny.

Tym samym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie to zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.

Wobec powyższego należało uznać, że wskazywane w skardze zarzuty są bezzasadne.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.