Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 788/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska ( spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2003r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 253,80 (dwieście pięćdziesiąt trzy i 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ M. Lorych-Olszanowska


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003 roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2002 roku nr [...] w sprawie uznania zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji orzeczenie o stwierdzeniu niedoboru cła w kwocie 1.469,40 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 1998 roku firma "A" spółka z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego. W wyniku pozytywnego rozpoznania tegoż wniosku w dniu [...] maja 1998 roku wydano pozwolenie o numerze [...] na korzystanie z tej procedury celnej. W przedmiotowym pozwoleniu określono zasady korzystania z procedury uszlachetniania biernego i wskazano, iż wywozowi i procesowi uszlachetniania (montażu) podlega przegroda działowa do samochodu w pozycji 8708 taryfy celnej (stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej - Dz. U. Nr 158, poz. 1036). Proces ten miał się odbywać w firmie "B" na terenie Niemiec i polegał na montażu tejże przegrody działowej w importowanych samochodach marki Renault. Produktem kompensacyjnym miał być powrotnie przywieziony samochód ciężarowy o ładowności do 1000 kg z kratką działową, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego, dla którego określono w przedmiotowym pozwoleniu kod PCN 8704.

W dniu [...] grudnia 1999 roku Agencja Celna "C" S.A., jako przedstawiciel "A" sp. z o.o., Jednolitym Dokumentem Administracyjnym SAD nr [...] zgłosiła w Urzędzie Celnym, w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu, sześć sztuk nowych pojazdów samochodowych marki Renault w tym dwa - Laguna, trzy - Megane i jeden - Kangoo o numerach identyfikacyjnych nadwozia:

[...] z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 1998 cm3

[...] z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 1998 cm3

[...] z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 1998 cm3

[...] z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 1598 cm3

[...] z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 1598 cm3

[...] z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 1390 cm3

jako produkty kompensacyjne objęte uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, wpisując w polu 37 (kod procedury celnej) kod 4021. W opisanym dokumencie SAD strona określiła przedmiotowe pojazdy jako pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi), zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg, deklarując w polu 33 kod PCN 87032319 i 87032219.

Wobec stwierdzonych niezgodności, pomiędzy udzielonym pozwoleniem na uszlachetnianie bierne w decyzji z dnia [...] maja 1998 roku (nr [...]) a zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku, w dniu [...] lipca 2002 roku wszczęto z urzędu postępowanie celne, którego założeniem było ustalenie prawidłowej procedury celnej jaką winien być objęty przedmiotowy towar oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego.

Weryfikacja przeprowadzona przez Urząd Celny wykazała, zdaniem tego organu, iż zadeklarowany w polu 33 tego zgłoszenia kod PCN jest niezgodny z udzielonym wcześniej pozwoleniem. Zgodnie z § 170 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. Nr 147, poz. 989) dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych i produktów zamiennych jest możliwe, pod warunkiem zgodności opisu tych produktów, zawartego w zgłoszeniu o dopuszczeniu do obrotu produktów kompensacyjnych z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na korzystanie z tej procedury. W niniejszym przypadku tej zgodności nie było. Z tego też powodu w dniu [...] października 2002 roku została wydana decyzja nr [...] uznająca zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji orzeczenie stwierdzenia niedoboru cła w łącznej kwocie 1.469,40 złotych.

Od tej decyzji w dniu [...] października 2002 roku strona złożyła odwołanie kwestionując zawarte w niej rozstrzygnięcie i wniosła o jej uchylenie.

Spółka "A" podniosła zarzuty naruszenia przepisu art. 156 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks Celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.) poprzez niezastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego oraz naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.

Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, nie dopatrując się uchybień organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tejże decyzji podniósł, iż proces uszlachetniania biernego, a dokładniej cała ta gospodarcza procedura celna, ma charakter sformalizowany po to, by umożliwić organom celnym sprawowanie rzeczywistej kontroli nad przepływem towarów przez granicę. Z tego też względu importer może domagać się stosowania tej właśnie procedury tylko wtedy, gdy wprowadzony na polski obszar celny towar był wykazany w pozwoleniu wydanym przez uprawnione organy. W pozwoleniu tym jako przedmiot wywożony w celu uszlachetniania biernego określono przegrodę działową (kratkę) do kilku wskazanych we wniosku typów samochodów Renault, natomiast produktem kompensacyjnym miał zostać przywieziony towar w postaci samochodu do transportu towarowego o ładowności do 1000 kg, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego z pozycji 8704 taryfy celnej. Tymczasem "A" sp. z o.o. wykazała w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku pojazdy z pozycji 8703 taryfy celnej.

Z tego też powodu organy celne pierwszej i drugiej instancji uznały, że nie została zakończona procedura uszlachetniania biernego i objęły ten towar procedurą dopuszczenia do obrotu (4000), nie stosując w konsekwencji, w tym stanie rzeczy, częściowego zwolnienia od cła.

Spółka z o.o. "A" zaskarżyła powyższą decyzję do Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego zarzucając - podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji - naruszenie przepisu art. 156 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks Celny, poprzez nie zastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego oraz naruszenie

przepisu art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu Celnego poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.

Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przez organy celne art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej skarżąca podniosła, iż decyzje organów celnych pierwszej, jak i drugiej instancji nie podają podstaw prawnych naliczania długu celnego. Natomiast naruszenie art. 156 Kodeksu Celnego polegało, zdaniem skarżącej, na niezastosowaniu zwolnienia spółki od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, gdy tymczasem spółka wywiązała się z warunków na jakich udzielono pozwolenia na tę właśnie procedurę celną i tylko z uwagi na zmianę stanowiska organów celnych, co do taryfikacji produktu importowanego przez skarżącą, w dokumencie SAD wskazana została pozycja taryfy celnej 8703. Jednakże faktycznie produktem przywożonym był produkt powstały w wyniku uszlachetniania biernego, na którą to procedurę wydano uprzednio pozwolenie.

Zdaniem skarżącej kod PCN ma charakter wtórny, a jego określenie następuje w oparciu o elementy pierwotne, charakterystyczne dla danego towaru i składające się na opis towaru. Te właśnie pierwotne elementy, zdaniem spółki, nie uległy zmianie, zmieniła się jedynie interpretacja reguł taryfikacji towarów.

Nadto według spółki okolicznością bezsporną jest, iż produkt wywożony w ramach przedmiotowej procedury uszlachetniania biernego, czyli przegroda działowa, wchodzi w skład produktu kompensacyjnego (samochodu z wmontowaną przegrodą). Zgodność opisu produktu kompensacyjnego w zgłoszeniu celnym z opisem zawartym w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego nie może się natomiast sprowadzać, jej zdaniem, wyłącznie do kwestii tożsamej klasyfikacji taryfowej towaru (według kodu PCN), gdyż - dla zamknięcia tej procedury - nie wszystkie elementy składające się na opis produktu zawarte w pozwoleniu muszą być identyczne z elementami zawartymi w zgłoszeniu celnym. Podniesiono ponadto, iż na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu Celnego zwolnienie od cła z tytułu korzystania z procedury uszlachetniania biernego stosuje się nawet wtedy, gdy nie wykonano jednego z warunków lub obowiązków wynikających z tej procedury (jeżeli uchybienia te nie miały rzeczywistego wpływu na prawidłowy przebieg tej procedury - tak jak w przypadku zmiany kodu PCN produktu kompensacyjnego). Zdaniem Spółki organ celny naruszył również przepis art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, nie powołując w podstawie prawnej swojej decyzji przepisu, w oparciu o który określono należności celne, wymagane na skutek zastosowania innej procedury celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się także z zarzutem, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem decyzja organu celnego o wymiarze cła miała jedynie charakter deklaratoryjny, a zobowiązanie powstało z chwilą wprowadzenia towaru (klasyfikowanego przez stronę do pozycji 8703 taryfy celnej) na polski obszar celny. Stąd obowiązkiem organu celnego było określenie kwoty faktycznie wynikającej z długu celnego oraz zmiana tych elementów zgłoszenia celnego, które powodowały taki, a nie inny stan rzeczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodzić się należy ze skarżącą, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej, jak również poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego, nie określają w sposób wyczerpujący podstawy prawnej powstania długu celnego w przywozie, jak i wymiaru cła oraz nie zawierają w tym zakresie uzasadnienia pozwalającego prześledzić jakie ustalenia faktyczne i prawne były podstawą wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Okoliczności określające powstanie w różnych sytuacjach długu celnego w przywozie zostały uregulowane w przepisach art. 209-213 Kodeksu Celnego (ustawa z dnia 9 stycznia 1997 roku, tekst jednolity - Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.). Jednakże żaden z tych przepisów nie został wskazany w decyzjach organów celnych obu instancji, jako podstawa prawna dla przyjęcia powstania długu celnego w przywozie. Podniesiona zaś przez organy celne okoliczność, że dług celny powstaje z mocy prawa, nie zwalnia tych organów od wskazania w decyzji, która z wymienionych w powyższych przepisach sytuacja, w tym konkretnym przypadku zachodzi, powodując powstanie długu celnego. Powołany w osnowie decyzji Dyrektora Izby Celnej przepis art. 156 Kodeksu Celnego w paragrafie 2 ( o który najprawdopodobniej w tym przypadku chodzi, co jednak nie wynika z treści decyzji), określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych przywozowych w przypadku korzystania z procedury uszlachetniania biernego. Przepis ten nie przesądza jednakże o powstaniu długu celnego, a jedynie określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych.

Zmiana przeznaczenia celnego towaru na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu Celnego w zakresie zastosowanej procedury celnej, na co powołuje się organ celny w zaskarżonej decyzji, skutkowała naliczeniami długu celnego przywozowego, z pominięciem odliczeń szczegółowo wskazanych w art. 157 prawa celnego w przypadku zakończenia procedury celnej uszlachetniania biernego.

Zaskarżona decyzja w żaden jednak sposób nie wyjaśnia podstawy prawnej i faktycznej (elementów kalkulacyjnych) przyjętych dla naliczenia należności celnej w zmienionej wysokości, a konkretnie w kwocie 5.927,90 zł, 5.900,00 zł, 5.372,30 zł, 4.817,70 zł, 5.000,00 zł i 3.395,70 zł odpowiednio dla samochodów Renault - [...], Renault - [...], Renault - [...], Renault - [...], Renault - [...]i Renault - [...] objętych zgłoszeniem celnym SAD Nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku.

Zgodnie treścią art. 65 § 4 pkt 2 lit b Kodeksu Celnego, decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wysokości długu celnego, winna kwotę tego długu określać zgodnie z przepisami prawa celnego.

Oznacza to, że przepisy stanowiące podstawę ustalenia i naliczenia długu celnego w określonej wysokości winny być wskazane w osnowie decyzji, a jej uzasadnienie winno zawierać wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego w tym zakresie rozstrzygnięcia z powołaniem materiału dowodowego, który stanowił podstawę faktyczną zastosowania określonej normy prawnej oraz jego ocenę (art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 Ordynacji podatkowej - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm. w związku z art. 262 Kodeksu Celnego).

Tymczasem z decyzji organów celnych nie wynika, w jaki sposób została wyliczona należność celna, a w szczególności na jakiej podstawie przyjęto w tym wyliczeniu określone elementy kalkulacyjne, zwłaszcza wartość celną zgłoszonego towaru.

Z treści decyzji Urzędu Celnego z dnia [...] października 2002 roku wynika, że dokonano weryfikacji zgłoszenia celnego SAD nr [...] w polu 47, poprzez zmiany podstawy opłaty (wartości celnej samochodu) z kwoty 38.127,00 zł na kwotę 39.519,00 zł w przypadku pierwszego pojazdu, z kwoty 37.941,00 zł na kwotę 39.333,00 zł w przypadku drugiego pojazdu, z kwoty 34.090,00 zł na kwotę 35.815,00 zł w przypadku trzeciego pojazdu, z kwoty 30.393,00 zł na kwotę 32.118,00 zł w przypadku czwartego pojazdu, z kwoty 31.608,00 zł na kwotę 33.333,00 zł w przypadku piątego pojazdu oraz z kwoty 20.801,00 zł na kwotę 22.638,00 zł w przypadku szóstego pojazdu.

Co składa się jednakże na tą różnicę wartości celnej pojazdów, pozostaje w sferze domysłów, bowiem w decyzjach obu instancji, kwestia ta nie została jednoznacznie wyjaśniona. Artykuł 157 Kodeksu Celnego (tu w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy Kodeks Celny oraz zmianie ustawy o służbie celnej - Dz. U. Nr 120, poz. 1122) w sposób szczególny reguluje zasady obliczania należności celnych w procedurze uszlachetniania biernego. Organy obu instancji nie wyjaśniły jednakże, czy dokonując zmiany podstawy opłaty, a w konsekwencji wymiaru długu celnego zastosowały proces odwrotny do opisanego w art. 157 Kodeksu Celnego, czy też ustalenie nowej wartości celnej pojazdu, a w konsekwencji długu celnego, nastąpiło w jeszcze inny sposób.

Organ pierwszej instancji w osnowie swojej decyzji powołał wprawdzie między innymi art. 23 Kodeksu Celnego, co mogłoby wskazywać, że jako wartość celną towaru, przyjmuje w tym przypadku jego wartość transakcyjną (cenę faktycznie zapłaconą przez stronę), jednakże kwestii tej w uzasadnieniu decyzji już dalej nie wyjaśnił. Nie wyjaśnił więc przede wszystkim, czy wartość celna samochodów ustalona została poprzez doliczenie do zapłaconej ceny za samochód wartości zamontowanej przegrody działowej, a jeżeli tak, na jakiej podstawie (np. art. 30 Prawa celnego) i w jaki sposób wartość przegrody została ustalona.

W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w tym kształcie nie poddaje się kontroli sądowej. Z uwagi bowiem na wskazane wyżej uchybienia, Sąd nie jest w stanie ocenić legalności tej decyzji, a w szczególności ocenić, czy określenie kwoty długu celnego nastąpiło zgodnie z przepisami prawa celnego, jak tego wymaga art. 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu Celnego.

Już chociażby z tego względu należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procesowe, w szczególności art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 121 ustawy - Ordynacja podatkowa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Niezależnie od zawartej powyżej oceny zaskarżonej decyzji, uznać również należy za zasadny zarzut skarżącej, że decyzja ta została wydana bez poczynienia dostatecznych ustaleń i wszechstronnego rozważenia, czy istotnie doszło, w niniejszym przypadku, do nie zakończenia przez stronę procedury uszlachetniania biernego, a w konsekwencji zaszły podstawy do weryfikacji zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku poprzez zmianę deklarowanej przez zgłaszającego procedury nr 4021 dotyczącej przywozu produktu kompensacyjnego na procedurę nr 4000 (dopuszczenie do obrotu).

Nie ulega wątpliwości, że w wyżej wymienionym Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD spółka wpisała, że zgłoszone przez nią towary - samochody marki Renault stanowią produkt kompensacyjny, po zakończeniu procedury uszlachetniania biernego (procedura 4021), przy czym dokonując klasyfikacji towarowej strona wskazała kod PCN 8703 właściwy dla samochodów osobowych.

Nie budzi również wątpliwości, że zgodnie z uzyskanym przez stronę pozwoleniem na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, towarem kompensacyjnym miały być wymienione w pozwoleniu samochody ciężarowe marki Renault z wmontowaną ścianką działową, z pozycji taryfy celnej PCN 8704. Zaistniała, więc sprzeczność w dokumencie

SAD pomiędzy deklarowanym przez stronę kodem taryfowym wwożonego towaru a zgłoszoną procedurą celną.

Za dokonanie prawidłowego zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. Organ celny może natomiast w trybie art. 83 Kodeksu Celnego, kontrolować to zgłoszenie, w celu potwierdzenia prawidłowości danych, zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości i właściwego zastosowania prawa celnego.

Wobec stwierdzenia sprzeczności pomiędzy deklarowanym przez stronę w dokumencie SAD kodem PCN a kodem taryfowym wskazanym w pozwoleniu na zastosowanie procedury uszlachetniania biernego, przy równoczesnym stanowisku strony, która twierdziła, że zakończyła procedurę uszlachetniania biernego (wskazując w zgłoszeniu odpowiedni kod procedury), organy celne, za pomocą dostępnych środków dowodowych winny ustalić czy sprzeczność ta rzeczywiście występuje, czy jest ona jedynie pozorna, gdyż w istocie istnieje tożsamość wwożonego produktu kompensacyjnego z produktem określonym w pozwoleniu.

Temu celowi służyć mogły wszelkie dostępne, a niesprzeczne z prawem dowody (art. 187 § 1 Ordynacji Podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu Celnego) i to nie tylko te zaoferowane przez stronę. Brak bowiem inicjatywy dowodowej strony, nie zwalnia organu administracji od dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 122 Ordynacji podatkowej). Kwestii tej tożsamości organy celne w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśniły, ograniczając się do stwierdzenia, że zadeklarowany przez strony kod PCN 8703 właściwy dla samochodu osobowego przesądza o braku zgodności produktu kompensacyjnego z opisem tego produktu zawartym w pozwoleniu. Uznano tym samym, że jeżeli został popełniony przez zgłaszającego błąd w zgłoszeniu celnym, który zgodnie z obowiązującymi przepisami wymaga weryfikacji, to dotyczyć on może, w tych warunkach jedynie zastosowanej procedury celnej, nie zaś klasyfikacji taryfowej.

Przyjęcie jednak takiego stanowiska, możliwe byłoby dopiero po dokonaniu określonych ustaleń, w szczególności odnośnie parametrów technicznych produktów wskazanych w pozwoleniu na zastosowanie procedury (i poprzedzającym je wniosku) i parametrów technicznych towarów wniesionych jako produkt kompensacyjny, w taki sposób by ustalić czy istnieje tożsamość tych towarów.

Ograniczenie oceny, czy opis produktu kompensacyjnego wynikający ze zgłoszenia celnego, o czym mowa w § 170 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. 147, poz. 989 ze zm.), jest zgodny z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na zastosowanie procedury, jedynie do porównania kodów PCN wskazanych w dokumencie SAD i pozwoleniu, nie można uznać za prawidłowe. Taka ocena winna bowiem łączyć się z dalszą analizą elementów składających się na ten opis, pozwalającą ustalić, czy istnieje tożsamość tych produktów wynikająca z ich cech charakterystycznych.

Służyć temu mogą różne środki dowodowe, a między innymi przewidziane w przepisach powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku, formularze Dokumentu Uszlachetniania Biernego - objęcie (UB/O - § 166 rozporządzenia) i Dokumentu Uszlachetniania Biernego - zakończenie (UB/Z - § 171 pkt 3 rozporządzenia), które strona musiała dołączyć do zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych (§ 171 rozporządzenia), a do których organy celne nie odniosły się w żaden sposób w swoich decyzjach.

Sporną kwestią stało się, czy zadeklarowany w dokumencie SAD towar opisany w pozycji taryfy celnej 8703 jest w istocie produktem kompensacyjnym - jak twierdzi skarżąca - czyli pojazdem ciężarowym z kratką działową, dla którego w pozwoleniu określono kod PCN 8704.

Rzeczą organów celnych było wyjaśnienie sprzeczności pomiędzy tym stanowiskiem a danymi zawartymi w dokumencie SAD i ostateczne ustalenie, czy omawiane samochody są samochodami ciężarowymi, czy też osobowymi, a w rezultacie, czy doszło do zakończenia procedury uszlachetniania biernego. Pomocnym dla rozstrzygnięcia tej kwestii może być przeprowadzenie dowodu z badań homologacyjnych pojazdu marki Renault, wykonanych przez Instytut Transportu Samochodowego oraz dowodu z dokumentu jakim jest świadectwo homologacji pojazdu na dany typ samochodu, wskazanego jako produkt kompensacyjny.

Bez przeprowadzenia takiej analizy, uznać należy za przedwczesną i dokonaną bez dostatecznej podstawy faktycznej ocenę organów celnych, że w niniejszym przypadku doszło do naruszenia warunków wynikających z procedury uszlachetniania biernego, co w konsekwencji miało uzasadnić nie udzielenie zwolnienia od cła na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu Celnego.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy celne winny zatem wskazać dokładnie podstawę prawną i faktyczną naliczenia długu celnego w określonej wysokości oraz wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności, tj. kwestię tożsamości towaru określonego w pozwoleniu na zastosowanie procedury celnej uszlachetniania biernego i towaru wwożonego jako produkt kompensacyjny.

Opisane wyżej uchybienia organów celnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 cyt. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 roku w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej (Dz. U. Nr 117, poz. 563 ze zm.) oraz § 6 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono z mocy art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ M. Lorych-Olszanowska