Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 206/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10. art. 11
journal: Dz.U. 2015 poz 199
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] października 2017 r. sprawy ze skargi T. W., M. M., S. L., S. J., M. W., W. G., G. T., R. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stare M. 1. odrzuca skargę: T. W., M. M., S. L., M. W., W. G., G. T. i R. S., 2. oddala skargę S. J., 3. zwrócić skarżącym: T. W., M. M., S. L., M. W., W. G., G. T. i R. S. uiszczone wpisy od skargi w kwocie po 300 (słownie: trzysta) złotych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2015 r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. M..

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli T. W., S. G., M. M., S. L., S. J., J. W., M. W., W. G., M. J., D. T., W. M., M. W., B. F., G. T., Ł. T., M. S., R. S., J. S., K. B., A. S. zarzucając jej:

1. istotne naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. żart. 11 pkt 6 lit. f ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej jako "u.p.z.p." lub "ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym") poprze brak wystąpienia do Okręgowego Urzędu Górniczego w P. celem zaopiniowania projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. M.;

2. naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. u.p.z.p. poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które jest sprzeczne ze strategią rozwoju gminy;

3. naruszenie art. 10 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 72 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez nie zawarcie w studium zapisów, z których wynikałaby wprost możliwość zagospodarowania złoża oraz poprzez brak ustalenia programu rozsądnego gospodarczego wykorzystania kopalin;

4. naruszenie art. 10 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niezapewnienie w studium, niezależnie od wymagań określonych odrębnymi przepisami, integracji wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu: a) wykonania działalności określonej w koncesji; b) zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego; c) ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych, a wręcz nie umieszczenie w studium informacji o prowadzonej działalności górniczej oraz nie wskazanie, iż na terenie Gminy S. M. jest podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą w postaci eksploatacji złoża piasku kwarcowego;

5. naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. poprzez nie dopełnienie dyspozycji zawartej w tym przepisie bowiem dołączone do uchwały uzasadnienie nie przedstawia wpływu na finanse publiczne, w tym budżet gminy, zawiera tylko ogólne informacje mówiące o możliwości powstania wydatków z budżetu gminy;

6. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) w zw. z § 2 pkt. 32 i 33 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszaru specjalnej ochrony Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313 wraz ze zmianą Dz. U. Nr 179 z 2007 r., poz. 1275) przez sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko, która zupełnie pomija fakt, iż w bliskim sąsiedztwie terenu objętego uchwałą znajdują się dwa obszary specjalnej ochrony Natura 2000.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że przepis art. 11 pkt 6 lit. f ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że Wójt, Burmistrz, Prezydent Miasta występuje o opinię dotyczącą rozwiązań przyjętych w projekcie studium do właściwego organu nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych. O stosowną opinię w przedmiotowej sprawie nigdy nie wystąpiono a zatem Uchwała Rady Gminy w sprawie uchwalenia zmian w studium uwarunkowań i kierunków została podjęta bez zachowania trybu określonego tym przepisem.

Dalej skarżący podnieśli, że zaskarżona uchwała zatwierdza studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. M. min. w zakresie "Tereny rolnicze z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową i przerób piasków formierskich" pomimo, iż ta części studium jest sprzeczna ze Strategią Rozwoju Gminy S. M. na lata 2015-2020 przyjętą uchwałą Rady Gminy z dnia [...] października 2015 roku nr [...], w której brak jakiejkolwiek informacji o zmianie przeznaczenia terenu z rolnego na rolny z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową i przerób piasków formierskich. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza studium zawierające część tekstową i graficzną, uwzględniając zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, ustalenia strategii rozwoju i planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz strategii rozwoju gminy, o ile gmina dysponuje takim opracowaniem".

Skarżący zwrócili uwagę, że w kwestii przekształcenia terenu z rolnego na rolny z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową i przerób piasków formierskich należy uznać za nieprawidłowe działanie organu, który dokonuje tylko wybiórczego przekształcenia terenu poprzez brak zmiany przekształcenia wszystkich działek, na której jest lub będzie prowadzona eksploatacja z rolnej na rolną z możliwością wydobycia górniczego. Taka wybiórcza zmiana przeznaczenia terenu wprost uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin na terenach, dla których nie zmieniono przeznaczenia o czym organ zdaje się zapominać, bowiem normy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego mają charakter tzw. norm kierunkowych lub programowych.

Skarżący wskazali, że kolejną nieprawidłowością jest brak określenia w studium obszaru górniczego jaki został wyznaczony w koncesji z dnia [...].09.2006 roku, a tym samym naruszenie art. 72 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, który nakazuje zawarcie w studium "1) ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi, w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin, i racjonalnego gospodarowania gruntami;2) uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż".

W ocenie skarżących zaskarżona uchwała narusza art. 10 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niezapewnienie w studium niezależnie od wymagań określonych odrębnymi przepisami, integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu: a) wykonania działalności określonej w koncesji; b) zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego; c) ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych, a wręcz nie umieszczenie w studium informacji o prowadzonej działalności górniczej oraz nie wskazanie, iż na terenie Gminy S. M. jest podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą w postaci eksploatacji złoża piasku kwarcowego.

Nadto naruszenie art. 10 ustawy p.z.p. polega też na tym, że dokument planistyczny nawet w minimalnym zakresie:

a) nie określa w studium obiekty lub obszary, dla których wyznacza się filar ochronny, w granicach którego ruch zakładu górniczego może być zabroniony bądź może być dozwolony tylko w sposób zapewniający należytą ochronę tych obiektów lub obszarów;

b) nie określa obszary wyłączone z zabudowy bądź takie, w granicach których zabudowa jest dozwolona tylko po spełnieniu odpowiednich wymagań.

Strona podniosła, że na mocy art. 95 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego "udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa". Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że skoro jest udokumentowane złoże dokument planistyczny winien zawierać odpowiednie filary ochronne. Brak określenia w studium filarów ochronnych dla obszarów i obiektów objętych koncesją oraz nieobjętych koncesją na które wydobycie będzie miało pośrednie lub bezpośrednie oddziaływanie, pomimo iż są wskazane w koncesji oraz wynikają z przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jak również brak umiejscowienia w dokumencie planistycznym filarów ochronnych dla pozostałych części złoża min. w stosunku do drogi, infrastruktury technicznej i linii elektro- energetycznej w szerokości od 10-15 m od linii energetycznej, przesądza o sprzeczności studium z przepisami prawa.

Ponadto skarżący zwrócili uwagę, ze studium nie zawiera zapisów, z których wynikałaby wprost możliwość zagospodarowania złoża oraz że organ uchwalający studium winien, zgodnie z art. 72 ust 1 i 2 ustaw Prawo ochrony środowiska ustalić program racjonalnego wykorzystanie ziemi, w tym na terenie złóż, oraz uwzględnić obszar złoża, obecne i przyszłe potrzeby eksploatacji.

Kolejną kwestią jest dokonanie błędnej oceny analizy korzyści i kosztów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem tak uchwalone studium wpływa na budżet Gminy a zatem winno uwzględniać analizę porównawczą wypłaty odszkodowań na rzecz obecnych właścicieli nieruchomości za utratę wartości nieruchomości z wpływami z tytułu prowadzonej działalności wydobywczej. Dołączone do uchwały uzasadnienie nie przedstawia wpływu na finanse publiczne, w tym budżet gminy, zawiera ogólne informacje mówiące o możliwości powstania wydatków z budżetu gminy, co nie wyczerpuje dyspozycji zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 z póź. zm.).

Skarżący zwrócili uwagę, że sporządzona przez gminę "Prognoza oddziaływania na środowisko" - w jakikolwiek wyraźny sposób "nie określa, nie analizuje i nie ocenia istniejących problemów ochrony środowiska" (por. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska) związanych z istnieniem obszarów Natura 2000.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej przy braku legitymacji procesowej ewentualnie o oddalenie skargi.

Organ wskazał, że skarżący nie wykazali jakoby dokonano naruszenia ich interesu prawnego, a tym samym nie wykazali legitymacji procesowej do zaskarżania przedmiotowej uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządnie gminnym.

Postanowienia zawarte w studium co do zasady nie kształtują zakresu prawa własności. Dzieje się tak przede wszystkim z uwagi na charakter studium jako aktu kierownictwa wewnętrznego, skierowanego do organów gmin. Tylko i wyłącznie bowiem postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są rozstrzygające w przedmiocie charakteru oraz wiążącego przeznaczenia konkretnego terenu.

Regulacje zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy dopóki nie zostaną przeniesione i "skonsumowane" w uchwalonym na ich podstawie planie zagospodarowania przestrzennego gminy mają tylko charakter potencjalny.

Dalej organ wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżących, Wójt [...] M. pismem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. działając na podstawie art. 11 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 54 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) przedłożył, do Okręgowego Urzędu Górniczego jako organu nadzoru górniczego projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. M. wraz z prognozą oddziaływania na środowisko celem zaopiniowania. Pismem znak: [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. zaopiniował pozytywnie przedłożone mu dokumenty.

Organ wskazał, ze złoże piasków kwarcowych "R." zostało udokumentowane już w 1965 r. w formie "Dokumentacji geologicznej złoża piasków kwarcowych R. kat. B+C1 w miejscowości R., gmina S. M. i R. , powiat k. ", która została zatwierdzona decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii w W. znak: [...] z dnia [...] czerwca 1966 r.

Zgodnie z treścią pisma Marszałka Województwa W. - Departamentu Środowiska, znak [...] z dnia [...] listopada 2011 r. "(...) według klasyfikacji złóż z punktu widzenia ich ochrony i z punktu widzenia ochrony środowiska, złoże piasków formierskich "R.", w opracowaniu wykonanym na zlecenie Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w 1997 r. pt. "Weryfikacja zasobów złóż piasków formierskich w Polsce -województwo k. " zostało zaklasyfikowane do klasy 2A. Oznacza to, że jest to złoże rzadko występujące w skali całego kraju i skoncentrowane tylko w określonym regionie oraz należące do złóż małokonfliktowych

możliwych do eksploatacji bez żadnych specjalnych uwarunkowań.

Organ podniósł, że na dzień podjęcia przez Radę Gminy uchwały nr [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. M. uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2012 r. obowiązywała ramowa Strategia Rozwoju Gminy S. M. na lata 2004-2014. Na dzień rozpoczęcia procedury, o której mowa w art. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. ogłoszenie, obwieszczenie, zawiadomienie, które to czynności miały miejsce w marcu 2015 r., powołany powyżej dokument, tj. Strategia Rozwoju Gminy S. M. na lata 2004-2014 utraciła już ważność.

Organ wyjaśnił, że prace nad strategią przyjętą na lata 2015-2025 trwały w roku 2015, nie mniej została ona zatwierdzona przez Radę Gminy dopiero w dniu [...] października 2015 r., czyli na krótko przed uchwaleniem zmiany studium, które nastąpiło ostatecznie zaskarżaną uchwałą w dniu [...] listopada 2015 r.

Strategia Rozwoju Gminy jest dokumentem, który określa kierunki jakimi powinna zmierzać Gmina tak, aby zapewnić sobie stały i zrównoważony rozwój, dbając jednocześnie aby mieszkańcom polepszać warunki życia. Strategia taka jednak ma charakter ogólny i co do zasady nie zawiera konkretnej listy zamierzonych przedsięwzięć i inwestycji do realizacji. Dzieje się tak dlatego, iż nie ma możliwości realnego wskazania w perspektywie dziesięcioletniej ilości i charakteru konkretnych inwestycji. Organ podniósł, że w dokumencie strategii nie zamieszcza się informacji o zmianie przeznaczenia terenów, gdyż tą kwestię regulują zapisy dokumentów planistycznych.

Organ podniósł, że wbrew opinii skarżących zmiana studium jest zgodna z "nową" opracowaną strategią.

Odnosząc się do zarzutów wskazania w studium wyłącznie części obszaru udokumentowanego złoża z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową, co według skarżących rzekomo uniemożliwia prowadzenie działalności wydobywczej na terenach, gdzie takiej możliwości organ nie wskazał, podnieść należy, że inwestycje w postaci eksploatacji kopalin nie są uwarunkowane wyłącznie zapisami studium.

Zaakcentować należy, ze złoża te jako jedyne w Wielkopolsce wymienione są w "Bilansie zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce" wydawanym przez Państwowy Instytut Geologiczny na zlecenie Ministerstwa Środowiska. Organ wyjaśnił, iż zgodność studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z planem zagospodarowania przestrzennego województwa była kontrolowana przy uzgadnianiu projektu studium w czasie procedury planistycznej określonej w art. 11 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Granice udokumentowanego złoża wskazane, w zmianie studium są zgodnie z mapa uzyskaną z zasobów archiwalnych Wojewódzkiego Archiwum Geologicznego. O możliwości realizacji inwestycji o tym charakterze nie decydują zapisy studium. Konieczne jest w tym zakresie uzyskanie koncesji oraz spełnienie szeregu regulacji formalno - prawnych, w tym również regulacji środowiskowych.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U z 2016 r., poz., 1131) nie zakazuje, czy też nie uniemożliwia wykorzystania nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem określonym w studium zlokalizowanych po północnej stronie drogi powiatowej ("tereny rolnicze na udokumentowanych złożach piasków formierskich"). Ustawodawca nie wskazuje bowiem literalnie jaki zapis studium dotyczący występowania udokumentowanego złoża uprawnia wójta do wydania pozytywnego uzgodnienia w tej sprawie.

Zapisy studium jednoznacznie wskazują możliwy kierunek zagospodarowania terenu udokumentowanego złoża kopalin, który jest zgodny ze stanowiskiem W. Urzędu Wojewódzkiego w P. (pismo znak: [...] z dnia [...] lutego 2005r.), tj. daje możliwość użytkowania terenu w sposób rolny lub przeznaczenia pod eksploatację odkrywkową.

Wyjaśnić należy uzupełniająco, iż dla wydzielonej części złoża "[...] o pow. 7,51 ha (działki ozn. nr ewid. [...] i [...] obręb R.), położonej wewnątrz złoża "[...]", został ustanowiony obszar górniczy i teren górniczy decyzją Marszałka Województwa W. już w dniu [...] września 2006 r., zmienionej decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...] września 2015 roku.

Obszar ten nie został odrębnie wyznaczony w studium, niemniej jednak znajduje się w granicach udokumentowanego złoża.

Dla całego złoża piasków formierskich "[...]" o pow. 159,05 ha, nie ma natomiast formalnie ustanowionego terenu i obszaru górniczego.

Organ podkreślił, że dokonał należytej staranności podczas całej procedury zmiany studium:

- w pierwszej kolejności występując o wnioski dotyczące obszaru opracowania zmiany studium, tj. udokumentowanego złoża piasków kwarcowych do właściwych w sprawie organów administracji geologicznej i organu nadzoru górniczego, tj. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w P. Departamentu Środowiska, Geologa Wojewódzkiego, Geologa Powiatowego oraz Okręgowego Urzędu Górniczego w P.. Ww. instytucje nie wniosły żadnych zgłoszeń.

- w dalszej kolejności pismem m [...] z dnia [...].06.2015 r. Wójt [...] M. ponownie wystąpił do ww. organów, przedkładając projekt zmiany studium wraz z prognozą oddziaływania na środowisko celem zaopiniowania. Pismem znak: [...],[...] z dnia [...] lipca 2015 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. oraz pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Marszałek Województwa W. w P. Departament Środowiska zaopiniowali projekt zmiany studium pozytywnie, nie wskazując na występowanie obszarów ani terenów górniczych na niniejszym terenie.

Geolog Wojewódzki i Geolog Powiatowy nie zajęli natomiast stanowiska w niniejszej sprawie co zgodnie z art. 25 ust. 2 u.p.z.p. uważa się za równoznaczne z jego pozytywnym zaopiniowaniem.

Zgodnie z przywołanym w skardze art. 72 ust. 1 i 2 ustawy prawo ochrony środowiska ( Dz U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.), organ uchwalający studium winien ustalić program racjonalnego wykorzystania ziemi, w tym na terenie złóż oraz uwzględnić obszar złoża, obecne i przyszłe potrzeby eksploatacji.

W obowiązującym studium zgodnie z częścią graficzną - "kierunki" teren udokumentowanego złoża zlokalizowany po południowej stronie drogi powiatowej określony został jako:

- R/EP/P tereny rozliczne z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową i przerób piasków formierskich,

- ZL/EP tereny lasów z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową,

- Rt/EP tereny łąk z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową, natomiast zgodnie z częścią graficzną - "uwarunkowania" są to:

- tereny rolnicze na udokumentowanych złożach piasków formierskich.

Organ podniósł, że z przytoczonych przepisów oraz z zapisu wynikającego ze studium nie wynika w żaden sposób obowiązek przeznaczenia rozpoznanego złoża do eksploatacji, czy też określenia terminu, w którym będzie to możliwe. Zgodnie z wymogami środowiskowymi, wynika natomiast z niego obowiązek podjęcia takich działań i czynności, które na wypadek przeznaczenia złoża do eksploatacji - zapewnią bezpieczne dla środowiska jego wykorzystanie. Przepis nie sprzeciwia się przyjęciu w studium założenia, że jest to teren rolny z możliwością przeznaczenia pod eksploatację i obszar, na którym zlokalizowane jest złoże kruszywa nadal może być wykorzystywany na cele rolnicze, nie mniej jednak pozostaje również w zgodności z uwarunkowaniami przestrzennymi, jakie występują na tym terenie.

W kontekście powyższego, tworzenie odrębnego programu eksploatacji złoża jest zbędne. Dokument zmiany studium nie zawiera programu wykorzystania złoża, nie określa też szczegółowo obecnych i przyszłych potrzeb jego eksploatacji.

Organ zwrócił uwagę, że żaden z organów opiniujących nie wskazał występowania "filarów ochronnych".

Odnosząc się do zarzutów dotyczących rzekomego braku określenia w Studium kwestii związanych z filarami ochronnymi dla infrastruktury i linii elektro-energetycznej wskazać należy, że wszystkie wnioski zgłoszone przez Energa Operator S.A. dot. wydzielonego pasa terenu ochronnego dla napowietrznych linii elektroenergetycznych, takie jak wprowadzenie zakazu prowadzenia wykopów, sytuowania stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych w pasie terenu ochronnego linii elektroenergetycznych; dopuszczeniu przebudowy sieci, z którymi koliduje planowane zagospodarowanie terenu itp. zostały ujęte w zapisach studium.

Organ ponadto wskazał, że art. 15 ust. 1 pkt. 3 u.p.z.p. odnosi się do procedury opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie studium.

Organ podniósł, że Wójt [...] M. pismem nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. stosownie do art. 11 pkt 6 upzp oraz art. 23 ust. 5 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. projekt zmiany studium wraz z prognozą oddziaływania na środowisko celem uzgodnienia w zakresie swojej właściwości rzeczowej.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. pismem z dnia [...] lipca 2015 r. uzgodnił projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które znajduje się na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Ostoja N. [...] - obszar w miejscowości R.. Zgodnie z ww. pismem: "... Z informacji zawartych w dokumentacji do Planu Zadań Ochronnych obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja N. [...] wynika, że na obszarze opracowania nie występują siedliska i gatunki będące przedmiotem ochrony ww. obszaru chronionego. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że realizacja ustaleń projektu studium nie spowoduje znacząco negatywnego oddziaływania na siedliska i gatunki będące przedmiotem ochrony oraz integralność obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja N. [...], a także na spójność siec (...)".

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż prognoza oddziaływania na środowisko posiada rolę informacyjną, nie ma natomiast roli normatywnej.

W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. skarżący podnieśli, iż Uchwała Rady Gminy z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. M. narusza interes prawny skarżących poprzez:

1. brak określenia w studium filarów ochronnych dla obszarów i obiektów objętych koncesją oraz nieobjętych koncesją na które wydobycie będzie miało pośrednie lub bezpośrednie oddziaływanie, pomimo iż są wskazane w koncesji oraz wynikają z przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla powstania kopalni;

2. brak umiejscowienia w dokumencie planistycznym filarów ochronnych dla pozostałych części złoża min. w stosunku do drogi powiatowej nr [...], która dla większości Skarżących stanowi główną trasę dojazdu do ich nieruchomości; Dodatkowo droga ta nie jest przystosowana do planowanego przez inwestora transportu / wywozu wydobytego piasku, i ulegnie szybkiej dewastacji (70 samochodów o masie całkowitej 40 ton, przejeżdżających w porze dziennej tj. od 6 - 22).

3. brak umiejscowienia w dokumencie planistycznym filarów ochronnych dla pozostałych części złoża min. w stosunku do drogi powiatowej nr [...], która dla większości Skarżących również stanowi główną trasę dojazdu do ich nieruchomości; Dodatkowo obszar tej drogi został oznaczony w załączniku graficznym do studium jako "teren rolny z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową", co może świadczyć o docelowej intencji Organu polegającej na zlikwidowaniu tej drogi (ułatwiłoby to inwestorowi eksploatację złoża z uwagi na zaplanowaną przez niego lokalizację sortowni);

4. brak umiejscowienia w dokumencie planistycznym filarów ochronnych dla pozostałych części złoża min. w stosunku do infrastruktury technicznej i linii elektro- energetycznej w szerokości od 10-15 m od linii energetycznej 110 kV. Linia ta stanowi ponadlokalny cel, którego ochrona powinna być uwzględniona w studium.

5. Istotny i negatywny wpływ na wartość rynkową nieruchomości położonych w pobliżu oddziaływania kopalni złoża piasku kwarcowego, które dotychczas były położone w obszarze wiejskim w pobliżu obszaru Natura 2000, aktualnie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni piasku kwarcowego oraz sortowni.

6. brak udziału społeczeństwa w ocenie oddziaływania na środowisko, brak przeprowadzenia Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko zgodnie z wymogami zawartymi w opinii Inspektoratu Sanitarnego, jaka wydana została w trakcie procedury środowiskowej dla powstania sortowni.

Ponadto skarżący podnieśli, że każdy skarżący posiada interes prawny co potwierdza fakt, iż:

1. T. W. - radny Rady Gminy, właściciel nieruchomości położonej w odległości ok. 1.000 m od działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz w odległości ok. 450 m od granicy złoża.

2. M. M. - właściciel nieruchomości położonej w odległości ok. 200 m od działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz w odległości ok. 160 m od granicy złoża.

3. S. L. - właściciel nieruchomości położonej w odległości ok. 180m od działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz w odległości ok. 140 m od granicy złoża.

4. S. J. - właściciel nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz częściowo na terenie złoża, ponadto nieruchomość jest objęta obszarem opracowania studium.

5. M. W. - właściciel nieruchomości położonej w odległości ok. 170 m od działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz w odległości ok. 120 m od granicy złoża, ponadto nieruchomość jest objęta obszarem opracowania studium.

6. W. G. i- właściciel nieruchomości położonej w odległości ok. 320 m od działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz w odległości ok. 1200 m od granicy złoża, ponadto nieruchomość jest objęta obszarem opracowania studium.

7. G. T. - właściciel nieruchomości położonej w odległości ok. 660 m od działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz w odległości ok. 450 m od granicy złoża.

8. R. S.- właściciel nieruchomości położonej w odległości ok. 800 m od działki [...] i [...] (dla których wydana została koncesja górnicza dotycząca wydobycia kopaliny) oraz w odległości ok. 800 m od granicy złoża, obok jego nieruchomości (ok. 75m) ma odbywać się transport kopalin samochodami ciężarowymi o masie całkowitej 40 ton.

W dalszej części pisma skarżący podtrzymali stanowisko zawarte w skardze.

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 206/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę wobec S. G., J. W., M. J., D. T., W. M., M. W., B. F., Ł. T., M. S., J. S., K. B., A. S..

Postanowieniem z dnia 30 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r. S. G. i T. W. podnieśli, że rysunek załączony do studium nie zawiera informacji o kierunkach rozwoju infrastruktury technicznej ani obszarów na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego. W piśmie wskazano również, iż na rysunku nie zostały również naniesione granice obszarów dla których wyznacza się e złożu kopaliny filar ochronny.

Skarżący wskazali, że na rysunku użyto następujących oznaczeń i nazewnictwa terenów znajdujących się w obrębie złoża :

a) ZL/EP - Tereny lasów z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową

b) Rł/EP - Tereny łąk z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową

które nie zostały uwzględnione w części tekstowej studium, co również powoduje brak jakiejkolwiek możliwości jednoznacznego powiązania ich z częścią tekstową.

Na rozprawie w dniu [...] października 2017 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U z 2017 r. , poz. 1875 - dalej "u.s.g" ). Zgodnie z tą regulacją w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi (31 stycznia 2017 r.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jednocześnie z przepisu art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej "Ppsa"), w wersji obowiązującej w dacie wniesienia skargi, wynika trzydziestodniowy termin na złożenie takiej skargi, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w przypadku braku odpowiedzi, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania.

W pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu było więc zbadanie, czy wniesiona przez skarżących skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy zostały spełnione warunki formalne do jej skutecznego złożenia (bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poprzedzające wniesienie skargi oraz zachowanie terminu do jej wniesienia). Po udzieleniu pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytania możliwe dopiero będzie dalsze badanie skargi, w aspekcie legitymacji skarżących do jej wniesienia, a w końcu - zasadności skargi.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga - z uwagi na materię podlegającą regulacji w drodze zakwestionowanej uchwały - dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej. Kompetencje do podjęcia zaskarżonej uchwały przez organ stanowiący gminy określone zostały w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g., zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast jej uchwalenie następuje na podstawie przepisów cytowanej wcześnie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Z tych względów należy uznać, że rozpatrzenie skargi pozostaje w kompetencji sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu skarżący dopełnili również wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż wystąpili z takim wezwaniem do Rady Gminy, które Rada nie uwzględniła podejmując w dniu [...] stycznia 2017 r. uchwałę nr [...]

Odnosząc się natomiast do terminowości wniesienia skargi wskazać należy, iż stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (OSNAiWSA 2007/3/60), przepis art. 53 § 2 Ppsa ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.

W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, ize w normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania zaczyna biec termin 30 dni na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi.

Zatem mając na uwadze powyższe należało ustalić w jakiej dacie strony wniosły wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, datę doręczenia odpowiedzi na powyższe wezwania jak również datę wniesienia skargi.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wezwania do usunięcia naruszenia prawa skarżących wpływały do organu pomiędzy [...] listopada 2016 r., a [...] stycznia 2017 r. Zatem ustalenie zachowania terminu należało dokonać w odniesieniu do każdego ze skarżących oddzielnie.

W ocenie Sądu analiza akt wykazała, iż skarga została wniesiona w terminie.

Wskazać należy, że wezwanie S. J. wpłynęło do Rady [...] listopada 2016 r. zatem 60 dzień przypadał na [...] stycznia 2017 r.. Natomiast uchwałę z 26 stycznia stanowiącą odpowiedź na wezwanie doręczono dnia [...] stycznia 2017 r., a więc przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Tym samym z dniem doręczenia uchwały z dnia [...] stycznia 2017 r. rozpoczął bieg 30 dniowy termin na wniesienie skargi. Zatem wniesienie skargi w dniu [...] stycznia 2017 r. należało uznać za terminowe.

Również w odniesieniu do pozostałych skarżących termin do wniesienia skargi należało liczyć od dnia doręczenia uchwały z dnia [...] stycznia 2017 r.

Wskazać należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do organu: T. W. i M. M. w dniu [...] listopada 2016 r., S. L. i W. G. w dniu [...] grudnia 2016 r., a G. T., M. W. i R. S. w dniu [...] grudnia 2016 r.

Jak wynika z akt sprawy uchwałę z dnia [...] stycznia 2017 r. doręczono: T. W. i M. M. w dniu [...] stycznia 2017 r., R. S. w dniu [...] stycznia 2017 r., W. G. i M. W. w dniu [...] stycznia 2017 r., S. L. i G. T. w dniu [...] stycznia 2017 r., a więc przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania.

Z powyższego wynika, że także ww. skarżący wnieśli skargi w terminie ( [...] stycznia 2017 r.).

W dalszej kolejności należy rozważyć zatem kwestę legitymacji procesowej skarżących.

Kwestionowanie uchwały organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wiąże się z naruszeniem przez uchwałę interesu prawnego lub uprawnienia danego podmiotu. Legitymacja skargowa opiera się zatem na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą (porównaj: wyrok NSA z 29.07.2016 r. II OSK 2859/14). Dodać także należy, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym był badany przez Trybunał Konstytucyjny pod względem zgodności z określonymi normami Konstytucji RP. W wyroku z dnia 16 września 2008 r. sygn. SK 76/06 (dostępny OTK-A 2008/7/121) Trybunał orzekł, iż art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 7 oraz z art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Jednocześnie w uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał przypomniał, że charakter prawny skargi, wynikającej z art. 101 ww. ustawy, był już przedmiotem jego oceny. W wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02 (OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 84) Trybunał stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną tego podmiotu. Interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny. Oceniając, czy interes prawny lub uprawnienie skarżącej zostały naruszone uchwałą w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego należy mieć na uwadze, iż ustalenia studium nie są adresowane na zewnątrz i co do zasady nie kształtują bezpośrednio sytuacji podmiotów spoza systemu administracji publicznej (porównaj wyroki NSA: z 15.07.2016 r. II OSK 2813/14; z 17.03.2015 r. II OSK 1967/13).

Niewątpliwie dopuszczając skargę z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dostrzec należy różnicę pomiędzy studium, a planem miejscowym w zakresie bezpośredniości i realności naruszenia interesu prawnego. Z tego względu wykazanie, że uchwała w przedmiocie studium narusza interes prawny lub uprawnienie właścicieli gruntu jest utrudnione. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, jest natomiast aktem wewnętrznie obowiązującym jedynie organy gminy. Z tego względu studium jedynie pośrednio może wpływać na prawa i obowiązki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2007 r., II OSK 614/07).

Podkreślić należy, że ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest aktem planistycznym, które w świetle aktualnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wiąże organ planistyczny (art. 9 ust. 4 i art. 20 u.p.z.p.). Nie ulega wątpliwości, iż treść takiego studium niewątpliwie wpływa na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które muszą być zgodne z postanowieniami studium.

Ponadto Sąd miał na uwadze, iż Studium mimo swego wewnętrznego charakteru może naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości (wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. akt II OSK 44/15, z dnia 25 września 2014r., sygn. akt II OSK 706/13, a także w postanowieniu NSA z 29 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2947/15).

Zatem ocena czy zmiana studium dokonana zaskarżoną uchwałą narusza interes prawny lub uprawnienie określonego podmiotu, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., wymaga w każdej sprawie rozważenia skutków uchwalenia tej zmiany studium, w szczególności w jaki sposób oddziałuje on na sytuację prawną skarżącego podmiotu, przy uwzględnieniu zarzutów podnoszonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. O tym, czy studium narusza interes prawny lub uprawnienie określonego podmiotu można mówić wówczas, gdy z przepisów prawa, zwłaszcza przepisów prawa administracyjnego wynika, że ustalenia tego studium dotyczą ściśle określonego obowiązku prawnego lub uprawnienia. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w studium ustaleniami, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Tym samym ocena, czy doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących wymaga dokonania analizy ustaleń przyjętych w zaskarżonej uchwale.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała narusza wyłącznie interes prawny S. J., a to z uwagi na okoliczność, że nieruchomość, której jest właścicielem, objęta jest postanowieniami studium. Ponadto zlokalizowana jest częściowo na terenie złoża. Sąd uznał, że dopuszczona w studium możliwość eksploatacji złoża, co oczywiście może nie nastąpić, wpływa na uprawnienia właścicielskie S. J..

Zdaniem składu orzekającego takiego interesu nie posiadają pozostali skarżący. Przede wszystkim osoby, których nieruchomościami zlokalizowane są poza obszarem objętym postanowieniami studium ( skarżący: T. W., M. M., S. L. , G. T. i R. S. ) . W odniesieniu do nich postanowienia studium w żaden sposób nie wpłyną na ich uprawnienia. Takiego interesu nie posiadają również osoby, których działki objęte są co prawda postanowieniami studium, ale które nie znajdują się na terenie złóż ( skarżący M. W. i W. G. ). Podkreślić należy, że skarżący, których nieruchomości objęte są postanowieniami studium nie kwestionowali uchwały w części dotyczących ich nieruchomości, a wyłącznie w części odnoszącej się do terenów, na których znajdują się złoża kopalin.

Należy zwrócić także uwagę na znaczne oddalenie nieruchomości skarżących od granicy złoża kopalin. Wynosi ona, zgodnie z oświadczeniem zawartym w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., od 120 m aż do 1200 m.

W ocenie Sądu tak duża odległość od samej granicy ze złożami powoduje, że postanowienia odnoszące się do terenów, na które znajdują się te złoża w żaden sposób nie wpływają na uprawnienia skarżących.

Skarżący, których nieruchomości położone są na terenach objętych postanowieniami studium nie kwestionują postanowień studium w zakresie odnoszących się do ich nieruchomości, a wyłącznie postanowienia odnoszące się do złóż kopalin. A więc skarżący wywodzą naruszenie swojego interesu prawnego nie z faktu zmiany przeznaczenia nieruchomości stanowiących ich własność, a wyłącznie z faktu ujawnienia udokumentowanych złóż kopalin i dopuszczenia do ich eksploatacji.

Jak wskazano już wyżej, interes do zaskarżenia uchwały musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny. Z tego względu fakt przebiegu drogi czy też linii energetycznej, z której korzystają skarżący, przez tereny, na których zlokalizowane są złoża, nie może skutkować przyznania skarżącym legitymacji skargowej. Ewentualny wpływ potencjalnego wydobycia złóż kopalin, a w szczególności poruszanie się pojazdów ciężarowych drogami publicznymi, nie można być traktowane jako naruszenie bezpośredniego i indywidualnego interesu skarżących. Również szeroko podnoszona w skardze kwestia nie ustanowienia filarów ochronnych, co omówione zostanie szerzej w dalszej części uzasadnienia, nie uzasadnia przyznania legitymacji skargowej.

Za uznaniem, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących nie przemawia również podniesiona kwestia spadku wartości nieruchomości, czy też kwestia poruszania się po drogach, użytkowanych również przez skarżących, ciężkich pojazdów obsługujących kopalnię.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 Ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W tym miejscu wskazać należy, iż samo naruszenie interesu prawnego skarżącego nie oznacza obowiązku uwzględniania skargi na uchwałę w sprawie studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego. Obowiązek jej uwzględnienia powstaje jedynie wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem przepisu prawa materialnego lub naruszeniem zasad bądź trybu sporządzania studium lub planu miejscowego, co, w ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Przyznanie legitymacji skargowej S. J. powoduje, że Sąd powinien dokonać kontroli zaskarżonej uchwały w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.). Stosownie bowiem do treści tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Pod pojęciem procedury planistycznej należy rozumieć kolejno podejmowane czynności planistyczne określone przepisami ustawy, gwarantujące możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie uwag i wniosków) i kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Pojęcie zaś zasad sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej.

Przed przystąpieniem do oceny czy zachowana została procedura planistyczna wskazać należy, iż niniejsza uchwała nie była jeszcze przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, co uzasadnia jej kontrolę w całokształcie.

Zasady i tryb sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego określa wyczerpująco art. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W niniejszej sprawie w ocenie składu orzekającego procedura planistyczna została zachowana.

W niniejszej sprawie Rada Gminy w dniu [...] października 2014 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. M..

Zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wójt ogłosił w prasie lokalnej (Tom I zawieszka 2), w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń (Tom I zawieszka 3) oraz zamieszczonego na stronie internetowej Gminy, o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego. W obwieszczeniu tym określono termin składania wniosków do tego studium.

Następnie stosownie do art. 11 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wójt zawiadomił organy i instytucje o przystąpieniu do sporządzania zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia wniosków i terminu ich wniesienia (Tom I zawieszka 5).

W toku postępowania wpłynęły wnioski od W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych (zawieszka 9), Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. (zawieszka 10), Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (zawieszka 11), Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P., [...] Sieci Elektroenergetycznych S.A., Gaz-System S.A., Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, [...] Górnictwa Naftowego i Gazownictwa, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Energia-Operator S.A. oraz R. R..

Wnioski instytucji zostały uwzględnione. Natomiast wniosek R. R. uwzględniono w części w jakiej nie kolidowało ze złożem.

W dalszej kolejności projekt studium skierowano do zaopiniowania i uzgodnienia.

Opinię, zgodnie z art. 11 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraziła Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna Gminny S. M. (zawieszka nr [...]).

Projekt planu uzyskał, stosownie do art. 11 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozytywną opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, S. [...], Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, Komendanta Państwowej Powiatowej Straży Pożarnej, Okręgowego Urzędu Górniczego, Marszałka Województwa W., [...] Sieci Elektroenergetycznych S.A., Energia-Operator S.A..

W tym miejscu odnieść należy się szczegółowo odnieść należy się do uzyskania opinii Okręgowego Urzędu Górniczego, którego w ocenie skarżących nie dokonano.

Jak wynika z nadesłanych akt Wójt [...] M. pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] (Tom I zawieszka 25) działając na podstawie art. 11 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 54 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przedłożył, do Okręgowego Urzędu Górniczego jako organu nadzoru górniczego projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. M. wraz z prognozą oddziaływania na środowisko celem zaopiniowania.

Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. pismem z dnia [...] lipca 2015 r. zaopiniował pozytywnie przedłożone mu dokumenty (Tom I, zawieszka 36).

Tym samym zarzut strony odnoszący się do braku uzyskania opinii Okręgowego Urzędu Górniczego nie znajduje podstaw.

Następnie stosownie do art. 11 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wójt wprowadził zmiany wynikające z uzyskanych opinii.

Uzgodniony projekt, zgodnie z art. 11 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został wyłożony do publicznego wglądu w okresie od [...] września 2015 r. do [...] października 2015 r. o czym ogłoszono w dniu [...] sierpnia 2015r. na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej. Ogłoszenie zamieszczono również w prasie lokalnej w dniu [...] sierpnia 2017 r. Od dnia ogłoszenia w prasie lokalnej o wyłożeniu projektu studium do dnia wyłożenia projektu studium upłynęło 13 dni, a okres wyłożenia jest dłuższy niż 21 dni. Termin dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami określono na dzień [...] września 2015 r. określając miejsce spotkania w siedzibie Urzędu. Termin do wnoszenia uwag do przedmiotowego projektu zakreślony został do dnia [...] listopada 2015 r., a więc z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 11 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W dniu [...] września 2015 r. odbyła się publiczna dyskusja nad projektem studium.

Do projektu studium nie wniesiono uwag.

W dniu [...] listopada 2015 r. Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. M.. Do uchwały załączono rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do studium.

Z powyższych względów uznać należy, ze wbrew zarzutom skargi procedura uchwalania studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego w niniejszej sprawie została zachowania.

Odnosząc się natomiast do kwestii zasad sporządzenia studium wskazać należy, zasady te to standardy odnoszące się do merytorycznych ustaleń studium, związane są z jego treścią oraz parametrami technicznymi i wymaganiami dotyczącymi dokumentacji.

Zwrócić również należy uwagę, że gmina w ramach wykonywania zadań własnych ustala m.in. przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to, określane w doktrynie jako tzw. "władztwo planistyczne", realizuje między innymi poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego i polega na tym, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania, co jednak nie może być rozumiane jako dowolność działania. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania winno nastąpić z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Zgodnie, bowiem z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymi konstytucyjnymi granicami działania związane są także wspólnoty samorządowe i ich organy. Przekroczenie tych granic stanowi istotne naruszenie prawa.

W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Przepis ten wyznacza gminę jako podstawową jednostkę samorządu terytorialnego, właściwą w sprawach planowania przestrzennego. Oznacza to, że wyłącznie gmina, poprzez swoje organy, będzie określała przeznaczenie i zasady zagospodarowania położonego na jej obszarze terenu. Realizacja zadań publicznych gminy na jej terytorium dokonywana jest między innymi w drodze uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Ponadto zauważyć należy, że stosownie do art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium zawiera część tekstową i graficzną. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że zapisy planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 11 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Gl 817/06, LEX nr 437513).

Zatem władztwo planistyczne gminy stanowi uprawnienie organu do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie stanowi jednak władztwa absolutnego i nieograniczonego, gdyż gmina wykonując je ma obowiązek działać w granicach prawa, kierować się interesem publicznym, wyważać interesy publiczne z interesami prywatnymi, uwzględniać aspekt racjonalnego działania i proporcjonalności ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. A zatem kształtowanie polityki przestrzennej gminy powinno odbywać się z jednej strony z uwzględnieniem prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości do jej zagospodarowania, zaś z drugiej strony z uwzględnieniem prawa do podejmowania działań, które w ramach ograniczonych m. in. zasadami współżycia społecznego, pozwolą zrealizować zasadę zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie służyć będą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej. Wszystkie wymienione elementy powinny być rozpatrywane łącznie, a proporcjonalność ingerencji w sferę wykonywania poszczególnych praw własności winna być oceniana przez pryzmat ogólnych założeń.

Dokonując oceny czy w niniejszej sprawie doszło do naruszenia władztwa planistycznego należy mieć na uwadze regulacje prawne i wynikające z nich dla organów gminy obowiązki związane z złożami kopalin.

Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 7 Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U z 2016 r., poz.1131 – dalej "p.g.g.") udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.

Ponadto zgodnie z zgodnie z § 7 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r., w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. Nr 118, poz. 1233), rysunek projektu studium powinien zawierać określenie granic i oznaczenia obiektów i obszarów chronionych na podstawie przepisów odrębnych, w tym: terenów górniczych, narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych, a także symbole literowe i numery wyróżniające je spośród innych obszarów.

Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż ujawnienie udokumentowanych złóż kopalin jest obowiązkiem organu uchwałodawczego. Organ nie ma prawa decydować w tym zakresie. Skoro na terenach objętych postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego znajduje się udokumentowane złoże piasków formierskich (nazwa złoża R., Kod złoża w systemie Midas [...]), to obowiązkiem organu było ich ujawnienie w postanowieniach studium.

Odnosząc się natomiast do kwestii dopuszczalności eksploatacji ujawnionych złóż należy mieć na uwadze, że dokonując kontroli postanowień studium w tym zakresie Sąd jest ograniczony do postanowień studium, które mogą mieć wpływ na prawa i obowiązki S. J. jako właściciela nieruchomości, na których te złoża ujawniono.

W tym miejscu wskazać należy, że kwestionowane przez skarżącego postanowienia planu dotyczą terenów położonych w obrębie ewidencyjnym R., na których zlokalizowane jest złoże piasków kwarcowych "R.".

Tereny te w kwestionowanym studium oznaczone są symbolem R/EP.P (tereny rolnicze z możliwością przeznaczenia pod eksploatację powierzchniową) ZL/EP (tereny lasów z możliwością przeznaczeni pod eksploatację powierzchniową).

Odnosząc się do argumentacji strony, że organ wybiórczo dokonał przekształcenia działek rolnych, na których znajdują się złoża kopalin wskazać należy, że na terenach stanowiących własność S. J. (południowo-wschodnie granice złoża kopalin), a na których części znajdują się ujawnione złoża kopalin, dopuszczono możliwość eksploatacji tych złóż. Z powyższych względów kwestionowanie przez skarżącego postanowień studium w części nieruchomości, na których nie dopuszczono eksploatacji złóż przekracza jego uprawnienia. To osoby będące właścicielami tych terenów mogą ewentualnie zarzucać organowi przekroczenie granic władztwa planistycznego poprzez uniemożliwienie im eksploatacji złóż, a nie skarżący, na którego nieruchomości eksploatacje tą dopuszczono.

Zatem S. J. nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu postanowień studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do terenów nie stanowiących jego własności, a ponadto znacznie oddalonych od jego nieruchomości.

Ponadto wskazać należy, że fakt ujawnienia nie musi automatycznie prowadzić do umożliwienia eksploatacji tych złóż. Nie ulega wątpliwości, iż organ nie dokonał przekształcenia całości terenów rolnych na tereny rolne z możliwością eksploatacji. Powyższe nie oznacza jednak, iż w ten sposób organ przekroczył granice władztwa planistycznego.

W tym miejscu warto podnieść, na co słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę, że złoże piasków kwarcowych zostało udokumentowane w 1965r. w formie "Dokumentacji geologicznej złoża piasków kwarcowych R. kat. B+Cl w miejscowości R., gmina S. M. i Rzgów, powiat k. ", która została zatwierdzona decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii w W. znak: [...] z dnia [...] czerwca 1966 r.

Organ powołując się na pismo uprawnionego organu (pismo Marszałka Województwa W. - Departamentu Środowiska, znak [...] z dnia [...] listopada 2011 r.) wskazał, że złoże piasków formierskich "R." zostało zaklasyfikowane do klasy 2A, co oznacza, że jest to złoże rzadko występujące w skali całego kraju i skoncentrowane tylko w określonym regionie oraz należące do złóż małokonfliktowych - możliwych do eksploatacji bez żadnych specjalnych uwarunkowań. Ponadto organ wskazał, co potwierdza również powszechnie dostępne opracowania(http://geoportal.pgi.gov.pl/css/surowce/images/2009/pdf/09_39_piaski_formierskie.pdf), że jest to jedyne takie złoże występujące na terenie województwa wielkopolskiego.

Mając powyższe na uwadze za słuszne uznać należy twierdzenia organu, iż ochrona złoża, które ma istotne znaczenie gospodarcze w skali krajowej powinna być ujawniona w perspektywie wieloletniej. Udokumentowane złoże kopaliny o tak wysokich parametrach jakościowych i znacznych zasobach stanowi również wartość przyrodniczą. Słusznie również organ wskazał, że biorąc to pod uwagę, jak również uwzględniając fakt, iż złoża kopalin są nieodnawialnym zasobem środowiska, należy położyć szczególny nacisk na ich ochronę celem zapewnienia możliwości przyszłego właściwego zagospodarowania.

Z tych tez względów dopuszczenie eksploatacji złóż nie na wszystkich terenach należy uznać za dopuszczalne.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenie art. 10 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 72 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez nie zawarcie w studium zapisów, z których wynikałaby wprost możliwość zagospodarowania złoża oraz poprzez brak ustalenia programu rozsądnego gospodarczego wykorzystania kopalin.

Wbrew zarzutom skargi organ zawarł postanowienia wynikające z art. 72 ustawy Prawo ochrony środowiska. Skarżący zdaje się nie dostrzegać różnicy pomiędzy terenami, na których występują udokumentowane złoża kopalin, które organ ma obowiązek uwzględniać ustalając postanowienia studium, a obszarami górniczymi, które stanowią przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów, podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz prowadzenia robót górniczych niezbędnych do wykonywania koncesji (art. 6 ust. 1 pkt 5 i 15 p.g.g.).

Za niezrozumiały należy uznać zarzut, że dokument planistyczny celowo wprowadza w błąd polegający na użyciu nazwy "P. formierskie" zamiast nazwy "kopalnia piasku kwarcowego" aby uniknąć uwag, sprzeciwów i protestów mieszkańców zamieszkujących na terenach bezpośrednio położonych przy istniejącym złożu piasku kwarcowego.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że "piaski formierskie" jest to oficjalna nazwa całego ujawnionego złoża. Natomiast organ nie miał podstaw przy ujawnianiu udokumentowanego złoża kopalin posłużyć się nazwą "kopalnia piasku kwarcowego". Po pierwsze nie na całym terenie złoża jest kopalnia, a po drugie powyższe mogłoby uniemożliwić prawidłową identyfikacje złoża kopalin.

Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 u.p.z.p. poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które jest sprzeczne ze strategią rozwoju gminy.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 u.p.z.p., Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza studium zawierające część tekstową i graficzną, uwzględniając zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, ustalenia strategii rozwoju i planu zagospodarowania przestrzennego województwa, ramowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego związku metropolitalnego oraz strategii rozwoju gminy, o ile gmina dysponuje takim opracowaniem.

W tym miejscu wskazać należy, że w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały gmina dysponowała strategią rozwoju gminy S. M. na lata 2015-20125.

Jednakże należy mieć na uwadze, iż treść strategii jest bardzo ogólnikowa i nie zawiera żadnych szczegółowych rozwiązań, które pozwalałyby na stwierdzenie sprzeczności studium z tą strategią.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na pkt. 8.1 strategii odnoszącego się do planowania przestrzennego.

W zakresie planowania przestrzennego w strategii postanowiono, że "Głównym zadaniem planowania przestrzennego jest wskazywanie możliwości optymalnego wykorzystania przestrzennie zróżnicowanych cech danego obszaru dla osiągnięcia celów rozwojowych. Ustalenie rozmieszczenia w przestrzeni koordynacja w czasie działań rozwojowych pozwalają na uzyskanie efektu synergii tych działań i jednoczesne zachowanie tych cech danego obszaru, które wymagają ochrony i gwarantują tworzenie podstaw trwałego i zrównoważonego rozwoju.

Cele zagospodarowania przestrzennego stanowią łącznik między uwarunkowaniami, a kierunkami polityki przestrzennej. Porządkują one obraz stanu istniejącego i intencje przyszłego działania w sferze gospodarki przestrzennej.

Sposobem przełożenia celów strategicznych na przestrzenne jest ich odniesienie do trzech głównych elementów zagospodarowania przestrzennego, jakimi są: środowisko przyrodnicze i kulturowe, osadnictwo oraz infrastruktura – społeczna, gospodarcza i techniczna poprzez:

- zachowanie właściwych proporcji między poszczególnymi elementami zagospodarowania przestrzennego w dążeniu do harmonijnego rozwoju,

- otwartość struktur przestrzennych i bogactwo ofert lokalizacyjnych,

- bogactwo form zagospodarowania przestrzennego zwiększające możliwości wyboru,

- poprawa sprawności funkcjonowania infrastruktury społecznej i technicznej,

- sprostanie zróżnicowanym zapotrzebowaniom na miejsca pracy, zamieszkania i wypoczynku,

- efektywne wykorzystanie rezerw tkwiących w użytkowaniu i zainwestowaniu terenu, zakładające jego rozwój jakościowy".

Mając na uwadze powyższe oraz pozostałe postanowienia strategii rozwoju gminu Sąd nie dostrzegł aby kontrolowana uchwała była sprzeczna z zapisami tej strategii. Również strona skarżąca we wniesionej skardze nie wykazała powyższej sprzeczności posługując się wyłącznie ogólnikowymi twierdzeniami.

Zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się do powyższego wskazać wyłącznie należy, że wymóg sporządzenia prognozy skutków finansowych przewidziany w ww. przepisie dotyczy planów miejscowych, a nie studium. Art. 10 u.p.z.p. określający zawartość studium nie wskazuje aby organ przy uchwalaniu tego aktu miał obowiązek sporządzenia prognozy skutków finansowych. Z powyższych względów art. 15 wprost odnoszący się do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie mógł zostać naruszony przez organ przy uchwalaniu studium.

Za niezasadny uznać należało również zarzut naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) w zw. z § 2 pkt. 32 i 33 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszaru specjalnej ochrony Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313 ze zm.) przez sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko, która zupełnie pomija fakt, iż w bliskim sąsiedztwie terenu objętego uchwałą znajdują się dwa obszary specjalnej ochrony Natura 2000.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że w toku postępowania projekt zmiany studium był przesłany Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. celem uzgodnienia w zakresie jego właściwości rzeczowej.

Ponadto, co w sprawie jest istotne, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. (tom I zawieszka nr [...]) dokonał uzgodnienia zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko.

W piśmie tym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż "obszar objęty projektem –z miany studium w miejscowości Ż. położony jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu o nazwie "[...]". Obszar objęty projektem zmiany studium w miejscowości R. położony jest w granicach obszarów Natura 2000 obszaru specjalnej ochrony ptaków Dolina Środkowej W. [...] oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja N. [...] W prognozie proszę określić aktualny stan zagospodarowania terenów objętych projektem zmiany studium (w szczególności istniejący stan szaty roślinnej oraz stan fauny), ocenić walory przyrodnicze przedmiotowych terenów, szczególnie proszę wskazać, czy w ich granicach występują gatunki roślin, grzybów i zwierząt objęte ochroną gatunkową, wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r., poz. 1348), w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. z 2014 r., poz. 1409) oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz .U. z 2014 r., poz. 1408), a także gatunki z załącznika IV Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, str. 7) - tzw. Dyrektywy Siedliskowej, oraz gatunki zagrożone wyginięciem (np. znajdujące się na regionalnej czerwonej liście) lub rzadkie. W prognozie proszę określić, przeanalizować i ocenić wpływ realizacji ustaleń projektu zmiany studium na cele i przedmioty ochrony ww. obszarów Natura 2000 oraz integralność tych obszarów i spójność sieci, na cele ochrony ww. obszaru chronionego krajobrazu, na rośliny, grzyby i zwierzęta (w tym na gatunki chronione), a także na różnorodność biologiczną. (...). "

Dalej wskazać należy, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. pismem z dnia [...] lipca 2015 r. uzgodnił projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wskazując, iż "Obszar w miejscowości R. znajduje się na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Ostoja N. [...] i projekt studium ustala następujące przeznaczenie terenu: tereny rolnicze z możliwością eksploatacji powierzchniowej i przeładunku piasku na terenie złoża kwarcowego "R." R/EP,P.

Z informacji zawartych w prognozie wynika, że teren w R. nie jest wymieniony w załączniku do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja N. [...] (Dz. Urz. [...] z 2014 r. poz. [...]), zmieniony zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] listopada 2014 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja n. [...] (Dz. Urz. [...])."

W piśmie tym czytamy, że w "wyniku realizacji ustaleń zmiany studium w R. na terenach rolniczych zaistnieje możliwość powstania powierzchniowej eksploatacji piasków kwarcowych, która należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ze względu na skalę przedsięwzięcia i konieczne rozwiązania mające na celu ograniczenie negatywnych oddziaływań na środowisko projektowana zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy S. M. nie będzie miała wpływu na integralność tego obszaru i powiązania z innymi obszarami Natura 2000.

W prognozie oddziaływania na środowisko napisano, że wpływ planowanej odkrywki na ssaki, gady i płazy będzie relatywnie niewielki i będzie miał w większości charakter pośredni. Uruchomienie eksploatacji spowoduje utratę siedlisk zwierząt w wyniku zniszczenia obszarów polnych. Szczegółowy wykaz flory i fauny z tego obszaru winien być uwzględniony w Raporcie Oddziaływania na Środowisko "Złoża P. Kwarcowych R.". Nie przewiduje się wpływu kopalni piasku na spójność obszaru Natura 2000 ze względu na niewielki obszar jej oddziaływania.

Mając na uwadze powyższe, a przede wszystkim fakt, iż zakres prognozy oddziaływania na środowiska jak i jej zawartość była przedmiotem oceny wyspecjalizowanej jednostki zarzut należy uznać za nieuzasadniony. Przede wszystkim wskazać należy, iż w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nakazał uwzględnić fakt położenia miejscowości R. w granicach obszarów Natura 2000 tj. obszaru specjalnej ochrony ptaków Dolina Środkowej W. [...] oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja N. [...]

Organ sporządzając prognozę uwzględnił powyższe przy sporządzeniu prognozy, a organ wyspecjalizowany uznał, że "realizacja ustaleń projektu studium nie spowoduje znacząco negatywnego oddziaływania na siedliska i gatunki będące przedmiotem ochrony oraz integralność obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja N. [...], a także na spójność sieci". Już z powyższego wynika, że wbrew zarzutom skargi, przy sporządzaniu prognozy uwzględniono występowania obszarów specjalnych.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenie art. 10 ust. 1 u.p.z.p.

Zgodzić należy się z organem, iż w zaskarżonym Studium wskazano możliwości i ogólny kierunek zagospodarowania złoża. Zapisy studium jednoznacznie wskazują możliwy kierunek zagospodarowania terenu udokumentowanego złoża kopalin, który jest zgodny ze stanowiskiem W. Urzędu Wojewódzkiego w P. (pismo znak: [...] z dnia [...].02.2005r.), tj. daje możliwość użytkowania terenu w sposób rolny lub przeznaczenia pod eksploatację odkrywkową.

W tym miejscu odnieść należy się do szeroko opisanej przez skarżących kwestii, że dokument planistyczny winien zawierać odpowiednie filary ochronne. Zgodnie z art. 104 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a nie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego może w szczególności określić obiekty lub obszary, dla których wyznacza się filar ochronny, w granicach którego ruch zakładu górniczego może być zabroniony bądź może być dozwolony tylko w sposób zapewniający należytą ochronę tych obiektów lub obszarów.

Zatem wszelkie zarzuty odnoszące się do nie ustalenia filarów ochrony w studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego uznać należy za nieuzasadnione. Studium z uwagi na swoją specyfikę winno tylko ujawnić i uwzględnić fakt występowania złóż kopalin i terenów górniczych. Natomiast bardziej szczegółowe uwarunkowania związane z tymi terenami winny znaleźć się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa oddalił skargę S. J.. O zwrocie wpisu na rzecz T. W., M. M., S. L., M. W., W. G., G. T. i R. S. orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.