Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1880/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 ust 1 pkt 1-3, art. 34 pkt 4
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
article: art. 6, art. 8, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę –


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1880/09

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].08.2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...].06.2009 r., wymierzającą J. G., armatorowi statku rybackiego o długości całkowitej większej niż 10 m, karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za połowy dorsza w Morzu Bałtyckim, w dniach 6-7, 9-11, 14-16, oraz 21-23 października 2007 r., w podobszarze 25, z naruszeniem przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9.07.2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą polską (Dz. U. UE L 180 z dnia 10.07,2007 r., s, 3-4), określanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007, której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W wyniku wniesionego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie badając sprawę w jej całokształcie podzielił stanowisko organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. w dniu [...].12.2007 r. zawiadomił odwołującego się o wszczęciu przedmiotowego postępowania, a pismem z dnia [...].05.2009 r. poinformował go o uprawnieniach płynących dla niego z art. 10 Kpa, z której to możliwości J. G. nie skorzystał. Z tego względu zarzut braku możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz złożenia końcowego oświadczenia organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony. Jako nietrafny ocenił nadto zarzut nałożenia nieadekwatnie wysokiej kary pieniężnej. Podniósł, iż za naruszenia objęte treścią § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21.04.2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. nr 76, poz. 671 ze zm.) przepis ten przewiduje kary w wysokości od 20.000 do 110.000 zł. Wymierzono więc najniższą z kar przepisem tym określonych. Uznano bowiem za udowodniony, na podstawie wpisów do dziennika połowowego, fakt prowadzenia ukierunkowanych połowów dorszy na obszarze oraz w czasie obowiązywania rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007, a także fakt uzyskanych z tego tytułu korzyści, potwierdzonych zgromadzonymi dokumentami sprzedaży produktów rybnych, których łączna kwota

wynosiła 44.805 zł. Minister podniósł nadto, iż prowadzenie połowów w czasie wyczerpania przeznaczonej do odłowienia kwoty połowowej dorsza stanowi poważne naruszenie Wspólnej Polityki Rybackiej, a Państwa Członkowskie w art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12,10,1993 r. ustanawiającego system kontroli mający zastosowanie do Wspólnej Polityki Rybackiej (Dz. U. L 261 z 20.10.1993 r., s. 32) zostały zobowiązane do podjęcia działań, mających doprowadzić do przestrzegania jednolitej polityki Unii w tym zakresie. W szczególności mają zapewnić działania o charakterze administracyjnym lub postępowania karne, zgodne ze swym prawem krajowym, mające na celu skuteczne pozbawienie osób odpowiedzialnych za naruszenia korzyści finansowych z nich płynących, w celu zniechęcenia do popełniania podobnych wykroczeń. Cele te zrealizowane zostały, w ocenie Ministra, w ustawie z dnia 19,02.2004 r. o rybołówstwie (Dz. U, nr 62, poz. 574 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21.04.2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie.

Z decyzja tą nie zgodził się skarżący i we wniesionej skardze jego pełnomocnik zarzucił naruszenie:

- art. 6 Kpa w zw. z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007, poprzez

naruszenie prawa nabytego strony postępowania w postaci licencji połowowej oraz

specjalnego zezwolenia połowowego, z którego wynikająca, przyznana skarżącemu

kwota połowowa na 2007 r. nie została jeszcze w październiku 2007 r. wyczerpana

(w zezwoleniu tym przyznano mu prawo m. in. do połowu 35.840 kg dorsza w okresie

do 31.12.2007 r.);

* art. 8 Kpa, poprzez wymierzenie kary za czyn zabroniony w sytuacji, gdy

strona działała w sposób niezawiniony;

* art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie oraz przepisów rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia

przepisów o rybołówstwie, poprzez uznanie, że strona dopuściła się połowów, w

sytuacji gdy do wyczerpania kwot połowowych nie doszło;

* art. 107 Kpa, poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w

sposób uniemożliwiający jej kontrolę, w związku z pominięciem szeregu okoliczności

powołanych przez stronę, a dotyczących ocenionego stanu faktycznego, jak również

nie zamieszczenie w uzasadnieniu informacji co do dotychczasowego trybu

"procesowania";

* - art. 139 Kpa w zw. z art. 8 Kpa, poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji surowszej niż uprzednio zapadłe w tej sprawie decyzje, zaskarżone przez J. G..

Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o rozważenie zasadności zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego o orzeczenie co do zgodności z Konstytucją (jej art. 2 i 21) artykułu 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 w zakresie, w jakim stanowi podstawę do pozbawienia praw nabytych wynikających z licencji połowowej oraz specjalnego zezwolenia połowowego bez odszkodowania.

Rozwijając podniesione zarzuty pełnomocnik stwierdził, iż nawet w wyniku następczej zmiany stanu prawnego, ochrona praw nabytych uzyskanych w specjalnym zezwoleniu połowowym na 2007 r., które nigdy nie zostało wzruszone, wymaga przyznania odszkodowania zarówno za wyrządzoną szkodę rzeczywistą, jak i utracone korzyści. Organy nie podjęły wysiłku celem uchylenia skutków prawnych wydanych wcześniej zezwoleń specjalnych. Zauważył nadto, iż odpowiedzialność administracyjna za naruszenie norm prawa, polegająca na nałożeniu kary administracyjnej nie ma charakteru absolutnego i musi pozostać związana z zawinieniem sprawcy naruszenia. W sprawie tej zachodzą zaś okoliczności wykluczające, a co najmniej umniejszające winę. Nadto zdaniem pełnomocnika skarżącego, zastosowana kara administracyjna mogła być wymierzona w razie prowadzenia dalszych połowów wówczas, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana. W rozpatrywanej sprawie hipoteza jest jednak inna - jedynie zbliżona do hipotezy tego przepisu. W rozporządzeniu jest mowa "o uznaniu za wyczerpaną", nie zaś "o wyczerpaniu kwoty" oraz wspomina się o "kwocie", a nie o "ogólnej kwocie połowowej". Rozszerzając zarzuty odnośnie niepełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zauważył, iż nie rozważano stopnia winy skarżącego, przymusowej sytuacji, w której się znalazł oraz posiadanego specjalnego zezwolenia połowowego. Podniósł nadto, iż w uprzednio prowadzonym postępowaniu w tej sprawie skarżącemu wymierzono łączną karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. Kwestionując to rozstrzygnięcie dążył do poprawy swej sytuacji, a otrzymał karę pieniężną jeszcze wyższą. Stąd niewątpliwie naruszono art. 139 Kpa, poprzez wydanie stronie decyzji jeszcze bardziej niekorzystnej. W piśmie procesowym z dnia 7.02.2010 r. pełnomocnik skarżącego odnosząc się do stwierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę dodatkowo wskazał, iż w uprzednio prowadzonym postępowaniu powodem uchylenia decyzji była "kwestia stosowania

prawa materialnego". Stan faktyczny związany z działaniem strony był jasny i nie wymagał powtórzenia postępowania wyjaśniającego. Nie było więc podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania po uchyleniu kontrolowanego rozstrzygnięcia. Przed organem odwoławczym winno więc zapaść rozstrzygnięcie merytoryczne - umarzające postępowanie w sprawie. Odnośnie możliwości ubiegania się o odszkodowanie pełnomocnik zauważył, iż możliwość korzystania z pomocy publicznej w zw. z zakazem połowu dorsza w 2007 r. stworzył dopiero dodany § 132aa rozporządzenia MRiRW z dnia 14.09.2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006" (Dz. U, nr 213, poz. 2163 ze zm.), który wszedł w życie z dniem 13.02.2008 r., a więc kwartał po dokonanych połowach. Nadto odnosząc się do twierdzenia organu, iż skarżący wobec zakazu połowu dorsza mógł prowadzić połowy innych ryb i z tego czerpać przychód wyjaśnił, że dochód z połowów innych ryb jest niższy, a połowy te prowadzi się w innych terminach.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła obowiązujących przepisów

prawa zarówno wspólnotowego jak i krajowego w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Należy zauważyć, iż większość podniesionych w skardze zarzutów nie była formułowana w odwołaniu od decyzji ustalającej karę administracyjną, Minister mógł więc odnieść się do tych zarzutów jedynie w odpowiedzi na skargę, co też uczynił.

Na wstępie podkreślenia wymaga, iż w naszym kraju z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a więc od dnia 1 maja 2004 r. obowiązuje prawo unijne. Instytucje Wspólnoty Europejskiej posługują się wieloma instrumentami oddziaływania na państwa członkowskie. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Nie jest konieczny dla ich mocy obowiązującej akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Oznacza to, że stają się częścią krajowych systemów prawnych bez konieczności ich transpozycji, a w efekcie wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. Należy raz jeszcze podkreślić, iż mają moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi tych państw, w przeciwieństwie do dyrektyw unijnych, które wiążą w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty. Odnośnie dyrektyw zatem to organy krajowe państwa członkowskiego wybierają formę i środki osiągnięcia tego rezultatu. W kwestii mocy wiążącej rozporządzeń wypowiadał się wielokrotnie ETS, który w jednym ze swych orzeczeń stwierdził, że państwa członkowskie Unii nie są uprawnione do podejmowania czynności zmierzających do pozbawienia rozporządzeń waloru źródeł prawa wspólnotowego (Judgment of the Cort of 31.01.1978. Fratelli Zerbone Snc v. Amministrazione delie finanse delio Stato. Case 94/77. European Cort Reports 1978, Page 0099).

Przenosząc te rozważania ogólne na grunt rozpatrywanej sprawy należy podnieść, iż podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanej kary administracyjnej było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r.

trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada. Nadmienić należy, iż podstawy ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach Unijnych należy upatrywać w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20,12.2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. U, L nr 358 z 31.12.2002 r.). Nie jest trafny zarzut skargi, iż nie można uznać za pojęcia tożsame - ogólnej kwoty połowowej danego gatunku ryb, przyjętej w ustawodawstwie polskim z pojęciem - kwot połowowych poszczególnych gatunków ryb - występującym w przepisach unijnych. W przypadku dorsza w 2007 r. łącznie na podobszarach 22-24 i 25-32 owa kwota połowowa wyniosła 13613 ton, a dla samego podobszaru 25-32 -10794 tony (dodatek do Załącznika do rozporządzenia Rady (WE) nr 1941/2006 ustalającego wielkości dopuszczalnych połowów i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych mające zastosowanie do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz. U. L nr 367 z dnia 22.12.2006 r.). Za tożsamością wskazanych pojęć przemawia także fakt, iż w wyniku prowadzenia w 2007 r. przez część polskich rybaków połowów dorsza, pomimo wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce, nałożona została sankcja zmniejszenia kwoty na połowy dorsza, jaka miała zostać przyznana Polsce na lata 2008-2011, odpowiednio o 10% w 2008 r. oraz o 30 % w kolejnych latach /rozporządzenie Rady (WE) nr 338/2008 z dnia 14.04.2008 r. dotyczące dostosowania kwot, jakie mają być przydzielone Polsce na polowy dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) w okresie od 2008 r. do 2011 r. (Dz. U. L nr 107 z 17,04.2008 r.) - art. 2 lit a oraz b/. Jednocześnie w art. 3 tego aktu prawnego zobowiązano Polskę do wzmocnienia kontroli działalności połowowej oraz skuteczniejszego egzekwowania wspólnotowych i krajowych przepisów w zakresie ochrony gatunków, w szczególności przepisów dotyczących limitów połowowych. Omawiając prawo wspólnotowe dotyczące rybołówstwa morskiego należy także wskazać na treść art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12.10.1993 r. ustanawiającego system kontroli mający zastosowanie do wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. U. L nr 261/1 z 20.10.1993 r.). Nałożył on na Państwa Członkowskie obowiązek podjęcia

właściwych działań o charakterze administracyjnym lub postępowań karnych, zgodnie z prawem krajowym, skierowanych przeciw osobom fizycznym lub prawnym odpowiedzialnym za nieprzestrzeganie wspólnej polityki rybołówstwa. Skutkować one mają, zgodnie z właściwymi krajowymi przepisami prawnymi, skutecznym pozbawieniem osób odpowiedzialnych za naruszenia - korzyści finansowych wynikających z naruszenia bądź innymi skutkami współmiernymi do wagi takich naruszeń, skutecznie zniechęcającymi do popełnienia podobnych wykroczeń. Wśród sankcji wymienia się kary pieniężne.

Mając na uwadze wskazane uregulowania, zawarte w rozporządzeniach unijnych, a w szczególności w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12,10.1993 r. ustanawiającym system kontroli mający zastosowanie do wspólnej polityki rybołówstwa należy uznać, iż art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy rybołówstwie wymóg ten realizuje, nakładając na armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m karę pieniężną do wysokości nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłoszonego przez Prezesa GUS za naruszenie tej ustawy i jej aktów wykonawczych oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej. Wydane w celu wykonania tej ustawy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21.04.2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie ustala wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w art. 63 ust. 1-3 ustawy. Paragraf 2 tego rozporządzenia wskazuje wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń dla armatorów, do których zalicza się skarżący. W tym w § 22 ustala ujętą "widełkowo" karę za prowadzenie połowu organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Minimalna sankcja za to naruszenie to zastosowana w niniejszej sprawie kara pieniężna w wysokości 20.000 tys. zł. Nie można podzielić przekonania pełnomocnika skarżącego, iż naruszenie prawa wspólnotowego, którego dopuścił się skarżący nie odpowiada hipotezie tego przepisu.

Nadto art. 34 pkt 4 cyt. ustawy zabrania połowu organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Zamieszczenie tego przepisu w ustawie o rybołówstwie pozostaje w spójności z regulacjami unijnymi w tym zakresie, które uprzednio zostały omówione i wskazuje, iż w razie wyczerpania kwoty połowowej określonych organizmów morskich przez statki pływające pod banderą Polski doznaje wyjątku uprawnienie wynikające z uzyskanego, specjalnego

zezwolenia połowowego, określającego przyznaną kwotę połowową wskazanych w nim organizmów morskich na dany rok kalendarzowy. Kwota wynikająca z uzyskanego, specjalnego zezwolenia połowowego niewykorzystana w danym roku z racji wcześniejszego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce na obszarze Morza Bałtyckiego przez statki pływające pod banderą Polski przepada, a uprawnienie do połowów wynikające z owego zezwolenia w części niewykorzystanej wygasa. Przyznane uprawnienia w zakresie kwoty połowowej dorsza, określone w owych zezwoleniach w części niewykorzystanej wygasły zatem, po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce na obszarze Morza Bałtyckiego. Wygaśnięcie to nastąpiło z mocy prawa unijnego i dla swej skuteczności nie wymagało zmiany wydanych na dany rok specjalnych zezwoleń połowowych na połowy określonych organizmów morskich (dorsza) we wskazanych podobszarach Morza Bałtyckiego. Nie można w sytuacji zagrożenia zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa powoływać się skutecznie na ochronę praw nabytych, które nie do końca mają ten charakter. Bezwzględnego prawa do wykorzystania przyznanej mu w danym roku kwoty wynikającej ze specjalnego zezwolenia połowowego skarżący bowiem nie nabył. Trafnie wywodzi Minister w odpowiedzi na skargę, iż z racji obowiązywania w Polsce prawa unijnego potowy ryb, przez podmioty wyspecjalizowane, do których należy skarżący, mogły być prowadzone w razie łącznego spełnienia następujących warunków: posiadania licencji połowowej oraz specjalnego zezwolenia połowowego określonych organizmów morskich na dany rok, których ogólna kwota połowowa w tym roku nie została wyczerpana. Nadto przy dokonywaniu połowów należało przestrzegać wymiarów i okresów ochronnych dla danego gatunku, używać stosownych narzędzi połowowych oraz zaprzestać prowadzenia połowów, gdy przepisy powszechnie obowiązujące tego wprost zakazują. Określenie więc w specjalnym zezwoleniu połowowym konkretnej, przyznanej kwoty nie stanowi pełnej regulacji praw i obowiązków armatora, wynikających z obowiązujących przepisów w zakresie prowadzenia połowów.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi o braku uwzględnienia przy wymierzeniu kary pieniężnej stopnia zawinienia skarżącego należy zauważyć, iż o charakterze prawnym kar pieniężnych wynikających z art. 63 ustawy i z rozporządzenia wypowiedział się już Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7.07.2009 r., sygn. akt K 13/08. Stwierdził tam, że podczas gdy kara w rozumieniu

przepisów karnych może być wymierzana tylko, jeżeli osoba fizyczna swoim zawinionym czynem wypełni znamiona przestępstwa, to kara - sankcja administracyjna posiada inne cechy ją charakteryzujące. Może bowiem zostać nałożona zarówno na osobę fizyczna, jak i prawną, stosowana jest automatycznie, z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i ma mieć przede wszystkim funkcję prewencyjną, stąd adekwatnym wzorcem kontroli konstytucyjnej nie jest dla niej art. 42 Konstytucji RP. Nadto odpowiedzialność karnoadministracyjna ustanawiana jest w sferach uznanych za szczególnie istotne, do których niewątpliwie należy rybołówstwo morskie, a postępowanie administracyjne w tym zakresie charakteryzuje dewolutywność. Badając więc prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie wymierzenia owej kary pieniężnej Sąd Administracyjny ocenia kompetencję organu do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, poprawność proceduralną oraz zgodność decyzji z prawem materialnym. Przedmiotem tej oceny nie jest natomiast ustalenie stopnia winy po stronie podmiotu, na który nałożono karę administracyjną. Trybunał stwierdził także, iż założona przez ustawodawcę wysokość kar jest znacząca, stanowi pochodną wagi interesu wspólnoty międzynarodowej chronionego ogółem przepisów dotyczących rybołówstwa i faktu, że niskie kary wobec potencjalnych zysków płynących z łamania odpowiednich przepisów nie odniosłyby zamierzonego skutku. Stanowisko to Sąd orzekający w pełni podziela. Należy mieć także na uwadze, że odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i podmiot naruszający przepisy o rybołówstwie może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić (wyrok TK w sprawie o sygn. P 12/01). W rozważanej sprawie należy uznać, że całkowity brak winy po stronie skarżącego nie miał miejsca. Skarżący wiedział o zakazie połowów w związku z wyczerpaniem przyznanej Polsce w 2007 r. kwoty połowowej dorsza na tym akwenie (podobszarze 25 Morza Bałtyckiego). Z zakazem tym jednakże się nie godził, z uwagi na posiadane specjalne zezwolenia połowowe na ten gatunek ryby i w październiku 2007 r. w dalszym ciągu prowadził połowy. Nie ma natomiast podstaw, jak uprzednio wskazano, do ustalania stopnia jego winy.

Nie można także zgodzić się z zarzutem wydania decyzji z naruszeniem zakazu reformationis In peius. Należy mieć bowiem na uwadze, iż uprzednio wydane w tej sprawie decyzje jako podstawę wymierzenia kary uznawały § 2 pkt 37 rozporządzenia MRiRW z dnia 21.04.2005 r., o którego niekonstytucyjności z uwagi

na możliwość dolegliwego karania szerokiego kręgu podmiotów za nieokreślone działania (zaniechania) orzekł TK we wspomnianym już wyroku z dnia 7.07,2009 r., sygn. akt K 13/08, Zauważył tam także, oceniając konstytucyjność w pozostałym zakresie tego rozporządzenia, iż wyłączność ustawy w sferze określania podmiotu, znamion przestępstwa oraz kary nie wyklucza dopuszczalności doprecyzowania tych elementów w aktach wykonawczych, W ocenie Trybunału, wskazane rozporządzenie jako całość spełnia te warunki i prawidłowo doprecyzowuje regulację ustawową, za wyjątkiem przepisów, których niekonstytucyjność stwierdził. Zauważył nadto, iż szerokie "widełki", w których górna granica kary administracyjnej może sięgać znacznych wielokrotności kary minimalnej pozwalają na indywidualizację kary, sprowadzają się do uwzględnienia w procesie stosowania sankcji administracyjnej zasady proporcjonalności i sprawiedliwości (słuszności), w zgodzie z ogólnymi zasadami Kpa. Wynika stąd, iż fakt zastosowania niekonstytucyjnego przepisu rozporządzenia jako podstawy wymierzenia kary administracyjnej musiał skutkować uchyleniem uprzedniej decyzji pierwszej instancji w tym przedmiocie. Nie mogło to jednakże prowadzić, wbrew twierdzeniom skargi, do wydania przez Ministra rozstrzygnięcia reformatoryjnego. Na przeszkodzie stała konieczność zastosowania innego przepisu rozporządzenia, przewidującego inną rozpiętość sankcji oraz inne minimum niż uprzednio zastosowany, niekonstytucyjny przepis. Sąd podziela stanowisko Trybunału, że szerokie "widełki", w których górna granica kary administracyjnej może sięgać znacznych wielokrotności kary minimalnej pozwalają na indywidualizację kary, uwzględnienie w procesie stosowania sankcji administracyjnej zasady proporcjonalności i sprawiedliwości (słuszności), w zgodzie z ogólnymi zasadami Kpa, co wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Nadto żart. 15 Kpa wynika konieczność zbadania sprawy w jej całokształcie przez obie instancje, który to wymóg zostaje spełniony dopiero wówczas, gdy organy obu instancji procedują w oparciu o te same przepisy, w wyniku czego organ odwoławczy ma możliwość skontrolowania, czy właściwa sankcja (co do podstawy i wysokości) została wymierzona za określone naruszenie przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej. W niniejszym postępowaniu, z racji istnienia podstaw do zastosowania innego, niż w prowadzonym uprzednio postępowaniu, przepisu ustalającego wysokość kary za określone naruszenie, należało w ramach przewidzianych w rozporządzeniu widełek ustalić wysokość sankcji, która powinna zostać zastosowana, co wymagało prowadzenia

wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Uprzednio zastosowany, niekonstytucyjny

przepis rozporządzenia wskazywał jako minimalną sankcję - karę 8.000 zł, Obecnie zastosowany § 2 pkt 22 jako dolną granicę kary pieniężnej przyjmuje 20.000 zł. Zważywszy zatem, iż wysokość sankcji, która winna być zastosowana ustalał organ I instancji, co w niniejszej sprawie było uzasadnione, zarzut naruszenia art. 139 Kpa nie można było uznać za trafny.

Odnośnie prawidłowości zastosowanej sankcji, której adekwatne określenie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, uwzględniając udokumentowaną sprzedaż produktów rybnych z połowów prowadzonych podczas zakazu, których łączna wartość, jak wynika z akt sprawy, wyniosła 44,805 zł oraz wymogi nałożone na Państwa Członkowskie art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12.10.1993 r. ustanawiającego system kontroli mający zastosowanie do wspólnej polityki rybołówstwa - Sąd z uwagi na zakaz reformationis in peius nie wypowiada się.

Nie można również uwzględnić zarzutu braku możliwości ubiegania się o odszkodowanie za uniemożliwienie już w październiku 2007 r. prowadzenia połowów dorsza, mimo posiadania przez skarżącego licencji połowowej oraz specjalnego zezwolenia połowowego na połów dorsza, z którego wynikająca kwota nie została jeszcze wówczas wyczerpana. Specjalna kwota połowowa na połów określonych organizmów morskich, w tym dorsza, przyznawana osobie posiadającej licencję nie miała w świetle prawa unijnego charakteru absolutnego i możliwość jej wykorzystania w danym roku ściśle łączyła się z niewyczerpaniem przez państwo członkowskie, pod którego banderą pływa dany statek, części przyznanej mu kwoty połowowej. Trudno jest więc mówić o tytule do odszkodowania, które miałoby być gwarantowane ustawowo. Należy natomiast zauważyć, iż polski ustawodawca jako formę rekompensaty za niemożność korzystania z określonej części przyznanego na dany rok specjalnego zezwolenia połowowego dorsza, w razie zakazu połowów tego gatunku przez statki pływające pod banderą Polski, z uwagi na wyczerpanie części kwoty przyznanej Polsce na 2007 r"- w rozporządzeniu z dnia 14.09.2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006 (Dz. U, nr 213, poz. 2163 ze zm.) - przewidział pomoc finansową za czasowe zawieszenie działalności połowowej dorsza w 2007 r. Zasady na jakich możliwe było skorzystanie z pomocy publicznej w związku z zakazem połowu dorsza w 2007 r., sformułowane

zostały w dodanym § 132aa rozporządzenia MRiRW z dnia 14.09.2004 r., który wszedł w życie z dniem 13.02.2008 r. Pomoc taka przyznawana była wcześniej na zbliżonych warunkach w 2006 r. i z wyjaśnień Ministra udzielonych w odpowiedzi na skargę, a nie kwestionowanych przez pełnomocnika skarżącego wynika, iż z pomocy tej skarżący w 2006 r. skorzystał. Znał zatem zasady jej przyznawania. Warunkami przyznania owej pomocy co do zasady było: posiadanie przyznanej kwoty połowowej dorsza na dany rok, nie prowadzenie połowów w wyszczególnionych dniach danego roku na wskazanych podobszarach, udokumentowanie braku działalności połowowej w tych dniach, W 2007 r. poszerzono je o nakaz przestrzegania zakazu połowów dorsza, o ile w danym roku został określony (co miało miejsce w 2007 r. - zakaz połowów wynikający z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007). Wskazany akt normatywny z dnia 14.09.2004 r. normował wysokość pomocy (§ 132ab ust. 2) oraz pozwalał na zwiększenie udzielanej pomocy na osoby pracujące na statku rybackim (§ 132ab ust. 4). Skarżący mógł zatem przewidywać, że również za 2007 r. o pomoc taką będzie mógł się ubiegać, o ile spełni wskazane warunki. Mając zaś na uwadze zakaz połowów dorsza przez statki pływające pod banderą Polski, z uwagi na wyczerpanie części kwoty przyznanej Polsce na 2007 r. miał podstawy przypuszczać, że pomoc finansowa obejmie również tę sytuację.

Należy także zauważyć, iż dostrzegając jednoznaczność unormowań unijnych w badanym zakresie, brak wątpliwości co do zakresu uprawnień wynikających z przyznanej skarżącemu kwoty w udzielonym mu specjalnym zezwoleniu połowowym na 2007 r. oraz możliwość uzyskania stosownej pomocy finansowej za czasowe zawieszenie działalności połowowej dorsza w 2007 r. - Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego ze wskazanym pytaniem prawnym.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.