Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 488/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 08 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska ( spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia r., nr w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia 14 lipca 2006 r. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007. Zadeklarował w nim realizację pakietu S02 – rolnictwo ekologiczne wariant S02d01 – uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 1,93 ha.

Wniosek został poddany weryfikacji wniosku pod kątem kompletności. Ponieważ ujawniły się braki w postaci niezałączenia do wniosku jakiegokolwiek dokumentu wydanego przez jednostkę certyfikującą wymaganego przy realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne. Kierownik Biura Powiatowego skierował do producenta rolnego wezwanie do usunięcia ww. braku formalnego.

Dnia 12 października 2006 r. do Biura Powiatowego wpłynęło zaświadczenie o objęciu gospodarstwa rolnego planem kontroli oraz potwierdzenie nadania numeru (dokumenty te zostały wydane przez Jednostkę Certyfikującą).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 1 grudnia 2006 r., przyznał K. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007 za realizację pakietu S02 – rolnictwo ekologiczne wariant S02d01 – uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 1,93 ha w wysokości 3.474,00 zł.

W dniu 31 maja 2007 r. gospodarstwo zostało wytypowane do kontroli na miejscu w ramach płatności obszarowych. Producent rolny został uprzedzony o dacie kontroli i był obecny w trakcie jej przeprowadzania.

Na podstawie przeprowadzonego techniką GPS pomiaru powierzchni działki rolnej, stwierdzono uprawę orzecha włoskiego na powierzchni 1.65 ha na działce ewidencyjnej nr ... .

Dnia 5 marca 2008 r. K. wyraził pisemną zgodę na uchylenie decyzji z dnia 1 grudnia 2006 r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Po uzyskaniu powyższej zgody oraz po dokonaniu weryfikacji protokołu kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie producenta rolnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie art. 5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.), §11 ust 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 20 listopada 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.), art. 104 oraz i art. 155 kpa, decyzją z dnia 11 marca 2008 r. uchylił decyzję z dnia 1 grudnia 2006r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i przyznał K. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu decyzji wskazano zawyżenie powierzchni deklarowanej (1,93 ha) w stosunku do stwierdzonej podczas kontroli w gospodarstwie (1,65 ha).

Od tej decyzji odwołał się K. podnosząc, iż w jego ocenie powierzchnia działki jest właściwa, a kontrola Firmy E. nie uwzględniła części działki.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 28 kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowany przez wnioskującego obszar uprawy w ramach realizacji pakietu S02 – rolnictwo ekologiczne wariant S02d01 – uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) został przedeklarowany o 16,97%, co ustalono w wyniku kontroli przeprowadzonej 16 lipca 2007 r. w gospodarstwie wnioskującego przez firmę E. Kontrola była przeprowadzona prawidłowo, została oparta o powołane w treści uzasadnienia obowiązujące przepisy prawa unijnego i wykazała nieprawidłowości będące powodem zastosowania wskazanych przepisami prawa wspólnotowego sankcji w płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

K. wniósł skargę na powyższą decyzję. Skarżący podał, że, jego zdaniem, pomiar GPS przez firmę E. nie uwzględnia części działki (pod pryzmą obornika i przed domem), podczas gdy Jednostka Certyfikująca nie miała żadnych zastrzeżeń, aby w międzyrzędziu stały maszyny, baloty i była pryzma z obornikiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. (sygn. akt III SA/Po 322/08) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 11 marca 2008 r.

Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 1 grudnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za realizację pakietu S02d01 - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni 1,93 ha w wysokości 3.474,00 zł.

Następnie, z uwagi na zmianę ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni upraw objętych dopłatami, ten sam organ decyzją z dnia 11 marca 2008 r. uchylił swą wcześniejszą decyzję z dnia 1 grudnia 2006 r., jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.), § 11 ust 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.) oraz art. 104 i 155 K.p.a.. Przed wydaniem powyższej decyzji odebrano od K. oświadczenie z dnia 5 marca 2008 r., w którym wyraził on zgodę na uchylenie decyzji.

Według Sądu powołane przez organ I instancji przepisy prawa materialnego (art. 5 ust. 2 powołanych wyżej: ustawy i § 11 ust. 1 rozporządzenia) nie uzasadniają uchylenia decyzji. Artykuł 5 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z 28 listopada 2003 r. stanowi o tym, że pomoc m.in. dotycząca wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Powtarza to § 11 ust. powyższego rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004r. wskazując, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce albo siedzibę producenta rolnego. Tak więc powołane przez organ I instancji w decyzji przepisy prawa materialnego co najwyżej stanowią podstawę do zmiany przez organ swojej decyzji.

Dalej Sąd wskazał, że o uchyleniu decyzji ostatecznej mowa natomiast jest w powołanym przez organ I instancji jako podstawa prawna dla tego rozstrzygnięcia przepisie art. 155 kpa, który jest przepisem prawa procesowego, a nie materialnego. Stanowi on, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Uzasadnienie decyzji Kierownika Biura Powiatowego nie wyjaśniało zaś w ogóle podstawy do powoływania się na przepis art. 155 kpa. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz to, że rozstrzygnięcie podejmowane przez organ na podstawie art. 155 kpa ma charakter uznaniowy i podejmowane jest za zgodą strony, o ile równocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony a nie sprzeciwiają się temu przepisy prawa (wyrok NSA W-wa z 21 marca 2006, II FSK 464/05, Lex nr 201555).

Sąd powołał się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 lutego 2009r. (sygn. akt I SA/Sz 524/08, Lex nr 481508), zgodnie z którym: "Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne". Przytoczył także stanowisko NSA zawarte w wyroku (teza 3) z dnia 5 stycznia 2007 r. (I OSK 586/06, Lex nr 320845) a mianowicie: "Istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem".

Sąd podkreślił, że prowadząc postępowania na podstawie art. 155 k.p.a. organ winien dokonać analizy sprawy pod kątem zbadania dwóch przesłanek: tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Nie ma natomiast uprawnień do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy.

Zdaniem Sądu na etapie wydania decyzji z dnia 11 marca 2008 r. o uchyleniu decyzji z dnia 1 grudnia 2006 r. w całości i przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości doszło do dwojakiego rodzaju uchybień.

Po pierwsze, organ uchylając decyzję w oparciu o art. 155 kpa i art. 104 kpa nie odniósł się w jakikolwiek sposób do kwestii zaistnienia w przedmiotowej sprawie przesłanki interesu społecznego lub zaistnienia przesłanki słusznego interesu strony. Zawarta w art. 155 kpa przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 kpa zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Oznacza to, że organ uprawniony przez przepisy prawa do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi to w kolizji z interesem społecznym (tak NSA w wyroku z 23.01.2003, III SA 1195/01, Lex nr 137821). W omawianej sprawie trudno jest mówić o interesie strony, skoro zmniejszono jej płatność.

Ponadto przyczyną uchylenia decyzji było zweryfikowanie stanu faktycznego, na podstawie którego wydano decyzję z dnia 1 grudnia 2006 r., a który istniał w dacie wydania przez organ decyzji I instancji, lecz nie był organowi znany (pomiar powierzchni uprawy orzecha włoskiego). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 145 pkt. 5 kpa, gdy w sprawie wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję a sprawa ta była zakończona decyzją ostateczną, postępowanie wznawia się z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 kpa), o ile nie zachodzi wymieniona w art. 146 kpa przesłanka negatywna w postaci upływu czasu.

Z okoliczności sprawy wynika, że powierzchnia uprawy orzecha włoskiego zadeklarowana we wniosku skarżącego była przedeklarowana, o czym organ nie wiedział w chwili wydawania decyzji z dnia 1 grudnia 2006 r., ponieważ nie przeprowadzono stosownego postępowania w tym zakresie, a co było organowi wiadome w chwili wydawania decyzji w dniu 11 marca 2008 r. (informacje uzyskane w drodze kontroli z dnia 16 lipca 2007 r.).

Jednocześnie Sąd podał, powołując się na wyrok NSA z dnia 27 stycznia 1984 (SA/Wr 649/83), że przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 §1 pkt. 5 nie jest istotne czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów.

Podkreślił też, że organy administracji publicznej obowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli (art. 8 kpa), jak również wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu spraw (art. 11 kpa). Decyzja organu II instancji jest zaś takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Tymczasem w omawianej sprawie decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, nie wyjaśniała zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy przy uchyleniu dotychczasowej decyzji o przyznaniu K. płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 3.474,00 zł.

Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu konieczne będzie uwzględnienie poczynionych przez Sąd uwag. Uzasadnienie decyzji winno dać jasny obraz motywów rozstrzygnięcia i ustosunkować się do zarzutu skarżącego zawartego w skardze, a dotyczącego braku uwzględnienia powierzchni działki, na której znajdowały się maszyny, baloty, pryzma z obornikiem. Organ winien wyraźnie określić swoje stanowisko w tej kwestii przy zastosowaniu przepisów unijnych, w szczególności art. 30 TYTUŁU III KONTROLE rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. (Dz. U. L 141 z 30 kwietnia 2004r.).

Postanowieniem z dnia 28 października 2009 r. organ I instancji, na podstawie art. 149 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, wznowił postępowanie w sprawie uchylenia decyzji z dnia 1 grudnia 2006 r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Decyzją z dnia 20 kwietnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, w oparciu o art. 5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.), art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, §11 ust 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 20 listopada 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.) i art. 104 oraz 151 § 1 pkt. 2 Kpa, uchylił decyzję nr 0287-2006-007911 z dnia 1 grudnia 2006r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oraz przyznał K. płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 1.962,00 zł z tytułu S02 rolnictwo ekologiczne oraz S02d01 uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ I instancji otrzymał w dniu 30 listopada 2009 r. pismo z Biura Kontroli na Miejscu, które podtrzymało generalnie wyniki kontroli dla działki rolnej A jako poprawne, podkreślając obecność K. w trakcie dokonywania kontroli oraz niewniesienie przez niego uwag do raportu z kontroli w przepisanym terminie. Obszar wyłączony z kontroli przez inspektorów terenowych pokrywa się w całości z terenem zabudowanym (siedliskiem), co potwierdza fotografia nr 9. Organ stwierdził też, iż w dniu kontroli część działki, na której składowano obornik nie została pomierzona przez inspektorów.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał wobec tego, iż strona nieprawidłowo zadeklarowała uprawę orzecha włoskiego na działce 1,93 ha, zamiast stwierdzonych w trakcie kontroli 1,65 ha. W ocenie organu kontrola z dnia 16 lipca 2007 r. została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z art. 23 – 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Nie dokonano pomiaru tej części działki rolnej, na której w dniu kontroli nie prowadzono działalności rolniczej (co potwierdza fotografia nr 9 – droga wjazdowa, budynek, drzewa, maszyny i przyczepy, betonowy murek). Do powierzchni działki nie wliczono też obornika. Producent rolny był obecny w trakcie dokonywanej kontroli i nie wniósł uwag do sporządzonego protokołu. Ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną (procent przedeklarowania powierzchni – R = 16,97%) organ I instancji pomniejszył należną kwotę płatności rolnośrodowiskowej.

W odwołaniu od tej decyzji K. podniósł, iż na spornej działce uprawia rolniczo orzech włoski na powierzchni 1,93 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż płatność rolnośrodowiskowa jest wypłacana również do działek rolnych użytkowanych jako sady. Na skutek kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 16 lipca 2007 r. ustalono, iż obszar spełniający te warunki obejmuje 1,65 ha (uprawy sadownicze, w tym jagodowe), zamiast deklarowanych we wniosku 1,93 ha. Ponieważ organ nie znał tej okoliczności w dniu wydawania decyzji (1 grudnia 2006 r.), zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa i jednocześnie nie upłynął termin z art. 146 § 1 kpa. Inspektorzy nie pomierzyli przy tym obszarów działki A faktycznie nieużytkowanych rolniczo w dniu kontroli. K. zadeklarował zaś obszar, który zgodnie z dokumentacją pokontrolną nie kwalifikował się do przyznania płatności rolnośrodowiskowych. Stwierdzenie odpowiednich nieprawidłowości podczas przeprowadzonej prawidłowo kontroli zgodnie z przepisami Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 skutkowało zastosowaniem sankcji finansowych wobec producenta rolnego. Organ II instancji tak jak i I instancji podkreślił też, że strona nie wniosła żadnych uwag do protokołu kontroli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. podniósł, że na działce Nr ... o pow. 2,09 ha posiada uprawę orzecha włoskiego na powierzchni 1,93 ha.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.

Organ odwoławczy podniósł też, m.in., że wyniki kontroli na miejscu nie stoją w sprzeczności z wynikami kontroli Centrum Badań i Certyfikacji, ponieważ do zadań kontroli Jednostki Certyfikującej należy wyłącznie stwierdzenie, czy metody gospodarowania przez producenta są zgodne z przepisami o rolnictwie ekologicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje :

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy przy tym rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W zakresie tak rozumianej oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego aktu w aspekcie stosowania prawa, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w konkretnym przypadku uznane za błędne, oraz jakie, zdaniem danego sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło zostać uznane za zgodne z prawem (zob. m. in. T.Woś i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 472-473). Organ administracji zobowiązany jest wobec tego do bezwzględnego zastosowania się przy ponownym rozpoznaniu sprawy do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Uchybienie temu obowiązkowi narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza wadliwość podjętego aktu lub czynności, uzasadniającą konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego (zob. np. wyrok NSA z 21 października 1999r., IV S.A. 1681/97, LEX nr 47848).

W ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2009 r. (sygn. akt III S.A./Po 322/08) wskazano wyraźnie, iż organ zastosował niezasadnie przepis art. 155 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W myśl natomiast art. 145 pkt. 5 kpa, gdy w sprawie wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję a sprawa ta była zakończona decyzją ostateczną, postępowanie wznawia się z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 kpa), o ile nie zachodzi wymieniona w art. 146 kpa przesłanka negatywna w postaci upływu czasu.

Z okoliczności sprawy wynikało, że powierzchnia uprawy orzecha włoskiego zadeklarowana we wniosku K. była przedeklarowana, o czym organ nie wiedział w chwili wydawania decyzji z dnia 1 grudnia 2006 r, ponieważ nie przeprowadzono stosownego postępowania w tym zakresie, a co było organowi I instancji wiadome w chwili wydawania decyzji w dniu 11 marca 2008 r. - w wyniku informacji uzyskanych w drodze przeprowadzonej kontroli na miejscu z dnia 16 lipca 2007 r.

W ponownie prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR postępowaniu należało uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając też o tym, że uzasadnienie decyzji ma dać jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu było również ustosunkowanie się do zarzutu zawartego w skardze, a dotyczącego braku uwzględnienia przez organ powierzchni działki, na której znajdowały się maszyny, baloty, pryzma z obornikiem. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę winien więc wyraźnie określić swoje stanowisko w tej kwestii przy zastosowaniu przepisów unijnych, w szczególności art. 30 TYTUŁU III KONTROLE rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30 kwietnia 2004r).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy, Sąd uznał, iż przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy organy administracyjne obu instancji zrealizowały w pełni wytyczne zawarte w omówionym wyroku, wydając decyzje zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego.

W sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa polegająca na tym, iż skarżący w swoim wniosku z dnia 14 lipca 2006 r. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i dobrostanu zwierząt na rok 2007 zadeklarował zawyżoną powierzchnię uprawy orzecha włoskiego, o czym organ nie wiedział w chwili wydawania decyzji ostatecznej z dnia 1 grudnia 2006 r., albowiem nie przeprowadzono w tym zakresie stosownego postępowania. Powyższe było organowi wiadome w chwili wydawania decyzji w I instancji w dniu 20 kwietnia 2010 r. - w wyniku informacji uzyskanych w drodze przeprowadzonej przez Sp. z o.o. kontroli na miejscu z dnia 16 lipca 2007 r. Organ wydał to rozstrzygniecie na podstawie prawidłowo zastosowanego przepisu art. 151 § 1 pkt. 2 kpa, zgodnie z którym po wznowieniu postępowania uchyla się decyzję dotychczasową w wypadku stwierdzenia istnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 kpa.

Zdaniem Sądu organy tak I jak i II instancji wyczerpująco i jasno uzasadniły w swoich decyzjach, dlaczego w oparciu o wyniki kontroli u producenta rolnego - z dnia 16 lipca 2007 r. należało stwierdzić zawyżenie zadeklarowanej we wniosku uprawy orzecha włoskiego i na tej podstawie przyznać wnioskodawcy odpowiednio mniejszą płatność. W trakcie pomiaru spornej działki rolnej A ustalono wielkość uprawy orzecha włoskiego na powierzchni na 1,65 ha. Z pisma Biura Kontroli na Miejscu z dnia 30 listopada 2009 r. wynika, iż obszar wyłączony w czasie pomiaru terenowego pokrywa się w całości z terenem, który na załączniku graficznym przedstawia teren zabudowany (siedlisko), co potwierdza też fotografia nr 9. W dniu 17 grudnia 2009 r. strona złożyła w organie I instancji załącznik nr 3/4, na którym dokonała obrysowania miejsca składowania obornika na działce A na dzień kontroli dokonywanej w lipcu 2007 r. – jest to część działki, która faktycznie nie została poddana pomiarowi w dniu 16 lipca 2007 r. Powierzchnia pokryta obornikiem nie kwalifikowała się do otrzymania wnioskowanych płatności.

Z akt sprawy wynika, iż kontrola na miejscu z dnia 16 lipca 2007 r. została przeprowadzona przy uwzględnieniu wszelkich unormowań wspólnotowych, w szczególności z uwzględnieniem art. 23 – 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30 kwietnia 2004 r.).

Inspektorzy dokonali pomiaru tej części działki na której producent rolny prowadził faktyczną działalność rolniczą, a nie wymierzono części nieużytkowanej rolniczo w dacie kontroli (wskazanej na fotografii nr 9 - droga wjazdowa do siedliska, budynek, dwa pojedyncze drzewa, maszyny i przyczepy, betonowy murek), niekwalifikującej się do przyznania wnioskowanej płatności. Na działce A znajdował się w dniu kontroli obornik, który również nie mógł być wliczony do powierzchni podlegającej zaliczeniu do dopłat.

Na podstawie sporządzonego raportu z kontroli prawidłowo ustalono więc, że obszar zatwierdzony, czyli taki, dla którego spełnione zostały wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania wnioskowanej pomocy dla wariantu S02d01 (uprawy sadownicze w tym jagodowe – bez certyfikatu zgodności) wynosi 1,65 ha.

Zgodnie z art. 30 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. powierzchnię działki określa się poprzez dokonanie jej pomiaru za pomocą wszelkich dostępnych środków, przy czym tolerancja przy pomiarach winna być ustalona na poziomie nie przekraczającym 5 % powierzchni lub można zastosować tolerancję techniczną w oparciu o pas buforowy wewnątrz obrysu działki o szerokości do 1,5 m. W przypadku zastosowania przy pomiarach odbiorników GPS, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, tolerancja pomiaru nie powinna przekraczać powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości strefy buforowej wynoszącej 1,50 m (tolerancja nie może być większa niż 1 ha), a jako wartość minimalną tolerancji należy przyjąć 0,01 ha. Kierownik Biura Powiatowego i Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zasadnie stwierdzili, że warunki te zostały spełnione w trakcie kontroli gospodarstwa K.

Istotny dla sprawy jest również niewątpliwie fakt, iż skarżący był obecny w trakcie kontroli także przy dokonywaniu pomiarów działki (podpisując raport z kontroli), a ponadto w przepisanym terminie 14 dni nie zwrócił się do organu z odpowiednimi uwagami kwestionującymi prawidłowość kontroli i zasadność jej wyników. K. zawiadomiony o prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie nie skorzystał ze swojego uprawnienia, nie wypowiedział się co do zebranych dowodów i nie przedstawił żadnych własnych dowodów.

Odnośnie kwestii dotyczącej oceny Jednostki Certyfikującej dotyczącej spornej działki Sąd uznał, iż organy obu instancji słusznie stwierdziły, że Jednostka Certyfikująca nie dokonuje samodzielnie pomiarów powierzchni gospodarstwa rolnego, wobec czego jej uwagi nie mogą mieć bezpośredniego znaczenia dla dokonywania ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni zadeklarowanej przez producenta rolnego do otrzymania płatności rolnośrodowiskowych. Zadaniem Jednostki Certyfikującej jest zbadanie czy metody gospodarowania stosowane prze producenta rolnego są zgodne z przepisami o rolnictwie ekologicznym. Natomiast kontrola na miejscu prowadzona przez wykwalifikowanych inspektorów terenowych stanowi nadrzędny element nadzoru nad przestrzeganiem przez wnioskodawców kryteriów przyznawania płatności (m.in. rolnośrodowiskowych).

Ostatecznie organy administracji publicznej prawidłowo uznały, iż ustalona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku z dnia 14 lipca 2006 r. a stwierdzoną zawiera się w przedziale pomiędzy 3 a 20 % powierzchni stwierdzonej (procent przedeklarowanej powierzchni wyniósł 16,97%, co odpowiada 0,28 ha), wobec czego należało przyznać skarżącemu pomniejszoną kwotę płatności rolnośrodowiskowej.

Prawidłowo wyliczono też , zgodnie z art. 51 ust. 1 cytowanego już rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, należną płatność, co przedstawiono w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.