Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SPP/Go 64/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: SPP - Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Powołane przepisy: article: art. 260
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 64/21 w sprawie ze skargi B.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

B.D. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie 100 zł, skarżący wniósł o zwolnienie z tej opłaty. W nadesłanym w dniu 12 lipca 2021 r. formularzu PPF rozszerzył zakres wniosku wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że zamieszkuje z żoną i dwójką dzieci (14 i 11 lat). Nie posiada nieruchomości, oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych czy innych wartościowych przedmiotów. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony – W.D. w kwocie 2.100 zł netto miesięcznie oraz dochodów z działalności gospodarczej skarżącego w kwocie 2.500 zł miesięcznie. Z kolei wśród zobowiązań i stałych wydatków skarżący ujawnił kredyt w wysokości 1.500.000 zł (umowa wypowiedziana przez bank) oraz zajęcia komornicze. Dodał, że leczy się psychiatrycznie.

Zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2021 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wezwano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni, dodatkowo:

a) dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę skarżącego (np. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto) za ostatnie trzy miesiące, oraz sposób wypłaty ww. środków,

b) zestawienia wartości przychodów z działalności gospodarczej małżonki skarżącego oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące, jak również odpisów deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością,

c) oświadczenia, czy małżonkowie otrzymują pomoc finansową na dzieci (w tym w ramach Programu 500+), jeśli tak to należy wykazać wysokość pomocy za ostatnie trzy miesiące oraz sposób wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką),

d) informacji, czy małżonkowie D. korzystają z pomocy finansowej czy rzeczowej od osób trzecich (np. rodziny), jeśli tak, to należy wykazać ich źródło, rodzaj, formę i wysokość za ostatnie trzy miesiące oraz sposób wypłaty środków (m.in. zaświadczenia, umowy darowizny, oświadczenia darczyńców),

e) wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego oraz jego żony obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy,

f) oświadczenia o pojazdach mechanicznych posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę (z podaniem ich marki, roku produkcji i szacunkowej wartości),

g) dokumentów potwierdzających prowadzone wobec skarżącego postępowania komornicze, z podaniem w szczególności aktualnej wysokości egzekwowanych należności oraz rodzaju zastosowanych środków,

h) oświadczenia, jakiego rodzaju tytułem prawnym dysponuje skarżący bądź jego małżonka w stosunku do lokalu, w którym aktualnie mieszkają wraz z rodziną, oraz wskazanie wydatków związanych z jego utrzymaniem, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele (w tym m.in. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także źródeł ich finansowania, bądź ewentualne zaległości z tego tytułu.

Jednocześnie pouczono skarżącego, że wykazanie przesłanek prawa pomocy obciąża stronę, która ubiega się o jego przyznanie.

W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy finansowej ze strony osób trzecich, nie ma mieszkania i nie ma tytułu do lokalu w którym przebywa, nie ma również pojazdów mechanicznych oraz nie ma wyciągu z rachunku bankowego, bo od wielu lat nie korzysta z konta. Wyjaśnił, że nie płaci za internet i telewizję, bo z tego nie korzysta, jeżeli zaś chodzi o inne opłaty, to nie zna ich wysokości, bo ponosi koszty mieszkania w ogólnej kwocie, bez wyszczególnienia poszczególnych opłat. Dodał, że nie ma dostępu do dokumentów finansowych i majątkowych żony, gdyż pozostają w rozdzielności majątkowej. Jednocześnie podniósł, że wobec niego prowadzona jest egzekucja, kwota roszczenia wynosi łącznie kilka milionów złotych. Dołączył kopie wezwania z [...] lutego 2020r. do zapłaty kwoty 1.529.121,15 zł, zawiadomienia z [...] stycznia 2021 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej, postanowienia z [...] października 2020r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowienia z [...] kwietnia 2021 r. o przekazaniu sprawy egzekucyjnej.

Zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 sierpnia 2021 r. dodatkowo wezwano skarżącego do przedłożenia:

a) zestawienia wartości przychodów z działalności gospodarczej skarżącego oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące, jak również odpisów deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością,

b) dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę skarżącego (np. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto) za ostatnie trzy miesiące oraz sposób wypłaty ww. środków,

c) dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę małżonki skarżącego (np. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto) za ostatnie trzy miesiące oraz sposób wypłaty ww. środków.

W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał kopię zaświadczenia o zarobkach W.D. za okres maj-lipiec 2021 r. Jednocześnie oświadczył, że od wielu lat faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej i z tego powodu nie sporządza zestawień wartości przychodów i kosztów uzyskania, ani nie składa deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług. Powtórzył, że od kilkunastu lat pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W motywach uzasadnienia postanowienia referendarz wyjaśnił, że pomimo skutecznego doręczenia skarżącemu wezwań z 20 lipca 2021 r. i 9 sierpnia 2021 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji, w trybie art. 255 P.p.s.a., nie uczynił on w pełni zadość ww. zobowiązaniu. Z kolei, jego oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i w pismach z dnia [...] lipca 2021r. i [...] sierpnia 2021r., nie są wystarczające do oceny rzeczywistego stanu finansowego, majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i jego rodziny, bowiem dane w nich zawarte są niepełne bądź budzą wątpliwości.

Referendarz zauważył, że wbrew wyraźnemu wskazaniu w wezwaniu skarżący nie przedłożył jakichkolwiek nawet dokumentów księgowych, finansowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej. Co więcej, treść formularza stoi w sprzeczności z późniejszym jego oświadczeniem skarżącego w tym zakresie. Zgodnie bowiem z formularzem PPF, działalność gospodarcza skarżącego przynosi miesięczny dochód netto 2.500 zł, natomiast w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021r. skarżący oświadczył, że od wielu lat faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej i z tego powodu nie sporządza zestawień wartości przychodów i kosztów uzyskania, ani nie składa deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług.

W ocenie referendarza niewyjaśniona przez skarżącego pozostaje również kwestia ponoszonych wydatków, w tym związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W formularzu PPF skarżący ich nie ujawnił, z kolei w odpowiedzi na wezwanie do złożenia oświadczenia, jakiego rodzaju tytułem prawnym dysponuje skarżący bądź jego małżonka w stosunku do lokalu, w którym aktualnie mieszkają wraz z rodziną, oraz wskazanie wydatków związanych z jego utrzymaniem, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele (w tym m.in. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także źródeł ich finansowania, bądź ewentualne zaległości z tego tytuł, skarżący oświadczył jedynie, że nie płaci za internet i telewizję, bo z tego nie korzysta, jeżeli zaś chodzi o inne opłaty, to nie zna ich wysokości, bo ponosi koszty mieszkania w ogólnej kwocie, bez ujawnienia jej wartości, przy czym dodał, że nie ma tytułu do lokalu w którym przebywa.

Wbrew wskazaniu w wezwaniu referendarza sądowego skarżący nie przedłożył także wyciągów z rachunków i lokat bankowych obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Wyciągi bankowe są zaś tego rodzajem dowodem, który pokazuje nie tylko wpływ środków czy obciążeń, ale także przepływy pieniężne, czy też posiadane oszczędności. Zdaniem referendarza twierdzenie skarżącego, że od wielu lat nie korzysta z rachunku, nie zwalnia go z obowiązku przedstawienia żądanych wyciągów.

Referendarz stwierdził, że sprzeczności budzi również oświadczenie skarżącego w zakresie stanu posiadania. Skarżący będąc świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, w nadesłanym formularzu PPF, oświadczył, że nie posiada żadnego majątku (m.in. nieruchomości, oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych czy innych praw majątkowych). Tymczasem, jak wynika z Rejestru Przedsiębiorców, skarżący posiada w A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (KRS nr: [...] ) 2100 udziałów o łącznej wartości 105.000,00 zł. Wartość ta wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu w niniejszej sprawie, który wynosi jedynie 100 zł, i co więcej, jest jedyną opłatą na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Podobnie, w ocenie referendarza, powoływanie się przez skarżącego na zawartą umowę majątkową małżeńską nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sytuacja finansowa skarżącego nie może być bowiem oceniana w oderwaniu od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych jego małżonki. Tymczasem skarżący, w odpowiedzi na wezwania z dnia [...] lipca 2021 r. i [...] sierpnia 2021 r. do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody i wydatki żony, stanu posiadania, wyciągów z jej rachunków bankowych i lokat, nadesłał jedynie zaświadczenie potwierdzające, że W.D. jest zatrudniona na czas nieokreślony i w okresie ostatnich trzech miesięcy otrzymała wynagrodzenie miesięczne netto w wysokości 2.061,67 zł.

Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw zarzucając mu naruszenie:

1) art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i odmowę przyznania prawa pomocy mimo wykazania, że nie jestem w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny,

2) art. 252 § 1 P.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i dowolną ocenę przedłożonego przeze mnie oświadczenia obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym,

3) art. 245 § 1 P.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i nieprzyznanie mi prawa pomocy pomimo tego, że istniały podstawy do przyznania tego prawa.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez przyznanie mu prawa pomocy.

W ocenie skarżącego postanowienie referendarza zostało wydane w oparciu o nietrafne założenia, z pominięciem przesłanek wynikających z P.p.s.a. Skarżący podniósł, że w treści uzasadnienia postanowienia referendarz stwierdził między innymi, że posiada on udziały w spółce A. o wartości 105.000,00 zł i przeciwstawił tą kwotę z wysokością żądanego od niego wpisu. Tymczasem jedno z drugim nie ma nic wspólnego i co najmniej świadczy o tym, że referendarz błędnie zinterpretował charakter kapitału zakładowego w spółce z o. o. Skarżący oświadczył przy tym, że spółka A. nie ma środków, aby przykładowo zostały umorzone jego udziały przynajmniej w części i aby z tego tytułu otrzymał od spółki środki pieniężne.

Zdaniem skarżącego błędnie referendarz sądowy zinterpretował też jego sytuację małżeńską wywodząc, że powinien uzyskać środki od współmałżonka. Referendarz pominął, że żona skarżącego ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci w wieku szkolnym oraz to, że otrzymuje niewielkie wynagrodzenie, bo w kwocie 2.061,67 zł. Analogicznie błędnie referendarz odniósł się do wyjaśnień skarżącego odnośnie rachunku bankowego. Dowolnie przyjął, że wyjaśnienie to nie zwalnia skarżącego to od przedłożenia historii rachunku bankowego, co jest sprzeczne z regulacjami bankowymi oraz świadczy też o nieznajomości realiów odnośnie świadczonych usług przez banki.

Poza tym w opinii skarżącego, że referendarz pominął w sprawie fakt prowadzenia przeciwko niemu w szerokim zakresie egzekucji za pośrednictwem komornika sądowego. Nietrafnie zinterpretował także okoliczności dotyczące ponoszonych przez skarżącego opłat, ponieważ podał on sumę opłat ponoszonych w związku z zamieszkiwaniem i to powinno być istotne, jak chodzi o takie koszty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy).

Z kolei przepis art. 246 § 1 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym, czyli takim o jakie wnioskuje skarżący, następuje ono gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 art. 246 § 1 P.p.s.a.).

Z treści ww. przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2012 r. sygn. akt I FZ 19/12; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16).

Zaznaczyć przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przypomnieć trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w art. 199 P.p.s.a.

Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2013 r. sygn. akt I GZ 19/13).

Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczności wynikające ze składanych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń oraz argumentów podniesionych w sprzeciwie stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak zatem podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2021 r.

Przypomnieć należy, że domagając się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia do kosztów sądowych skarżący wskazał, że nie ma środków na ich pokrycie. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwójką dzieci w wieku 14 i 11 lat. Łączny dochód skarżącego i mego małżonki to miesięcznie 4600 zł netto. Natomiast jako zobowiązania stałe i wydatki skarżący wskazał zajęcia komornicze, leczenie psychiatryczne i wypowiedzianą umowę kredytu w kwocie 1.500.000 zł.

Z uwagi na to, że treść ww. oświadczeń skarżącego nie była wystarczająca do ustalenia jego rzeczywistych zdolności płatniczych, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów (szczegółowo opisanych w części wstępnej niniejszego uzasadnienia), w tym. m.in.: dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę skarżącego (np. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto) za ostatnie trzy miesiące, oraz sposób wypłaty ww. środków; oświadczenia, czy małżonkowie otrzymują pomoc finansową na dzieci (w tym w ramach Programu 500+), jeśli tak to należy wykazać wysokość pomocy za ostatnie trzy miesiące oraz sposób wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką); wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego oraz jego żony obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy; zestawienia wartości przychodów z działalności gospodarczej skarżącego oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące, jak również odpisów deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością.

Dokumentów tych skarżący nie przedłożył. Wskazał jedynie, że od wielu lat nie korzysta z rachunku bankowego i z tego powodu bank w ogóle nie drukuje historii jego rachunku. Zaznaczył też pozostaje z małżonką w rozdzielności majątkowej i nie ma dostępu do jej dokumentów ani do dokumentów dotyczących pomocy w ramach programu 500+. Co istotne skarżący wskazanych w wezwaniach referendarza dokumentów nie załączył też do złożonego sprzeciwu.

W ocenie Sądu referendarz sądowy trafnie stwierdził, że ww. usprawiedliwienia skarżącego nie zwalniały go z przedłożenia żądanych dokumentów. Skarżący zarzuca referendarzowi, że "nieznajomość realiów odnośnie świadczonych usług przez banki", jednakże zupełnie pomija fakt, że wyciągi bankowe nie tylko obrazują dokonywane przez stronę operacje finansowe ale też wskazują aktualne saldo rachunku (bez względu czy jest ono dodatnie, ujemne czy zerowe). Natomiast skarżący wezwany został także do wykazania stanu posiadanych rachunków bankowych. Skoro skarżący nie mógł sam wydrukować stosownych dokumentów (bo jak twierdzi system mu ich nie drukował) mógł udać się do baku prowadzącego te rachunki, w którym zapewne wymagane dokumenty by uzyskał.

Jak słusznie wyjaśnił już referendarz sądowy sytuacja finansowa skarżącego nie może być oceniana w oderwaniu od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych jego małżonki. Wynika to z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczynienia się do zaspokojenia stworzonej przez nich rodziny znajdującego umocowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 13 i 27). Wbrew twierdzeniom skarżącego oceny tej nie zmienia argument o obowiązującej w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej. rozdzielność majątkowa odnosi się - jak sama nazwa wskazuje - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt III SPP/Go 460/21 oraz powołane w nim orzecznictwo NSA).

Rozdzielność majątkowa nie zwalnia od obowiązku udzielania pomocy drugiemu małżonkowi. Obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 k.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 614 § 1 k.r.o.). Zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej, okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o., skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. W konsekwencji fakt zawarcia między małżonkami umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Tymczasem skarżący w odpowiedzi na wezwania z dnia 20 lipca 2021 r. i 9 sierpnia 2021 r. do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody i wydatki żony, stanu posiadania, wyciągów z jej rachunków bankowych i lokat, nadesłał jedynie zaświadczenie potwierdzające, że jego małżonka jest zatrudniona na czas nieokreślony i w okresie ostatnich trzech miesięcy otrzymała wynagrodzenie miesięczne netto w wysokości 2.061,67 zł. Wbrew zarzutom podniesionym w sprzeciwie referendarz sądowy odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy nie stwierdził, że winien on uzyskać środki na uiszczenie wpisu sądowego od małżonki. Z lektury zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżący nie przedłożył wszystkich dokumentów pozwalających zobrazować sytuację finansową jego małżonki a w konsekwencji także skarżącego.

Wątpliwości co do składanych przez skarżącego oświadczeń odnośnie jego sytuacji majątkowej budzą też sprzeczności wynikające podanych przez niego z informacji w formularzu PPF i piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. odnośnie dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy zgodnie z formularzem PPF, działalność gospodarcza skarżącego przynosi miesięczny dochód netto 2.500 zł, natomiast w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021r. skarżący podniósł, że od wielu lat faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej i z tego powodu nie sporządza zestawień wartości przychodów i kosztów uzyskania, ani nie składa deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług.

Podobnie też lakoniczne i gołosłowne twierdzenia skarżącego w zakresie ponoszonych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego nie ilustrują dostatecznie finansowej sytuacji skarżącego.

Podkreślić należy, że konstrukcja art. 255 P.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Natomiast niedopełnienie tego obowiązku może skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Postawa strony, która wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. W przypadku, gdy zachodzą wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń, to wnioskującemu powinno zależeć na ich obaleniu. Sąd nie jest zaś zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne, mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 11 czerwca 2012 r. sygn. akt I FZ 201/12).

Skoro zatem skarżący nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia, w sposób nie budzący wątpliwości, swojej sytuacji majątkowej nie było możliwe zweryfikowanie zasadności złożonego przez niego wniosku, co też skutkuje odmową przyznania prawa pomocy .

Na marginesie zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Z powyższego przepisu wynika zatem, że strona ma prawo wielokrotnego wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie. Ponowne złożenie wniosku w tej samej sprawie może być spowodowane w szczególności zmianą sytuacji majątkowej strony w odniesieniu do sytuacji, na podstawie której został rozpoznany poprzedni wniosek (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Woś T.(red), Knysiak-Sudyka H., Romańska M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 243.Teza 5. LEX).

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.