Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1270/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art 98, 129 ust 5
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art 4 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska,, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Prezydenta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Prezydenta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej kwotę 12 958 (dwanaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] wykonujący zadnia z zakresu administracji rządowej (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. uchylającą w części decyzję Starosty [...] z [...] maja 2017 r. o ustaleniu odszkodowania na rzecz [...] sp. z o.o. w [...] w wysokości 235 749 zł za nieruchomość położoną w obrębie [...] w [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] i orzekającą co do istoty oraz utrzymującą w mocy w pozostałej części.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Miasta [...] – na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości [(Dz. U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74, ze zm.) – zwanej dalej: "ustawą z 1985 r."] - decyzją z [...] września 1989 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w [...] - [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] m. in. na działki nr [...] o powierzchni 0,0078 ha i nr [...] o powierzchni 0,1119 ha (zwaną dalej: "decyzją podziałową").

[...] spółka z o.o. z siedzibą [...] (po późniejszej zmianie nazwy i obecnie: [...] spółka z o.o. w [...], a dalej jako: "uczestnik postępowania") wnioskami z [...] grudnia 2005 r. zażądał – na podstawie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [(obecnie: Dz.U. z 2018 r. poz. 121) – dalej w skrócie: "u.g.n."] – ustalenia i wypłaty odszkodowania za działki wydzielone decyzją podziałową, czyli działkę nr [...] "przeznaczoną pod ulicę – drogę publiczną" i działkę nr [...] przeznaczoną pod ulicę – [...]".

Starosta [...] decyzją z [...] maja 2017 r. ustalił na rzecz uczestnika postępowania odszkodowanie w wysokości 235 749 zł za nieruchomość położoną w obrębie nr [...] w [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0078 ha i nr [...] o pow. 0,1119 ha wydzieloną pod drogę, stanowiącą własność [...] - płatne przez Prezydenta [...] w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Prezydent [...] wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2018 r. uchylił decyzję Starosty [...] z [...] maja 2017 r. w części zobowiązującej Prezydenta [...] do zapłaty ustalonego odszkodowania i orzekł, że do zapłaty ustalonego odszkodowania zobowiązuje Prezydenta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z mapy sytuacyjnej nieruchomości – działki nr [...] (Nr [...]), stanowiącej załącznik do decyzji podziałowej, wynika że pod drogę zostały wydzielone działki nr [...] i nr [...]. Dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w obrębie [...] w [...], z której zostały wydzielone m. in. działki nr [...] i nr [...] prowadzona była księga wieczysta KW [...]. Z odpisu księgi wieczystej [...] załączonej do akt sprawy wynika, iż właścicielem działki nr [...] jest [...]. Działka ta została odłączona z księgi wieczystej [...], w której w dziale II jako jej właściciel figurował uczestnik postępowania. Dla działki nr [...] Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], w której jako właściciele (na podstawie umowy przenoszącej własność aktem notarialnym Rep. [...] z [...] kwietnia 1995r.) wpisani są: E. i B. małżonkowie K. - udział 1/9, O. i B. małż. W. - udział 4/9 i B. i T. małż. W. - udział 4/9 części.

W dniu [...] marca 2016 r. sporządzony został przez rzeczoznawcę majątkowego K. C. operat szacunkowy, w którym wartość przedmiotowej nieruchomości określona została w wysokości 235 749 zł. Uczestnik postępowania wniósł uwagi do operatu szacunkowego, zarzucając zaniżenie ustalonej wartości nieruchomości i jednocześnie przedłożył do akt sprawy kontroperat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego K. C., w którym wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę 435 708 zł. Rzeczoznawca majątkowy sporządzający operat z 2 marca 2016 r. potwierdził jego aktualność na dzień [...] lutego 2017 r.

Analizując prowadzone przez Starostę [...] postępowanie odszkodowawcze Wojewoda [...] stwierdził uchybienia, mające wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Obowiązek wypłaty odszkodowania powinien być realizowany w drodze cywilnoprawnej przez uzgodnienie wysokości odszkodowania między właścicielem a organem, albo - gdy do takiego uzgodnienia nie dojdzie - w drodze administracyjnej przez wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania na zasadach i w trybie określonym w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości. Dokumenty zgromadzone w aktach wskazują, że uzgodnienia, o których mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n., przeprowadzone [...] marca 2013 r. pomiędzy [...] a uczestnikiem postępowania zostały zakończone negatywnie. Starosta [...] ustalił odszkodowanie zobowiązując do jego zapłaty Prezydenta [...]. Z uregulowania zawartego w art. 12 ust. 5 ustawy 1985 r., na podstawie którego dokonano podziału nieruchomości wynika, że "grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność Państwa z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem [...]". Postanowienia decyzji w sprawie podziału nieruchomości dotyczące przejścia prawa własności nie mają żadnego znaczenia w świetle ww. regulacji, gdyż przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa. Za wydzieloną działkę gruntu pod drogę publiczną przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, a właściwym organem. Oznacza to, że odszkodowanie należne za odjęcie w sposób władczy prawa własności działki gruntu wydzielonej przy podziale nieruchomości ma charakter publicznoprawny, jako zobowiązanie gminy (podmiotu publicznoprawnego) wobec właściciela nieruchomości za pozbawienie go własności wspomnianej działki gruntu z mocy samego prawa. Po przeanalizowaniu operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego K. C. [...] marca 2016 r., którego aktualność została potwierdzona na dzień [...] lutego 2017 r. organ odwoławczy nie stwierdził braków formalnych, błędów obliczeniowych ani wewnętrznych niespójności wyceny, które pozwoliłyby na zakwestionowanie ustaleń operatu. Odnosząc się do złożonego kontroperatu szacunkowego, wykonanego na zlecenie uczestnika postępowania, przez rzeczoznawcę majątkowego K. C. z [...] maja 2016 r., organ wskazał, że operat ten nie może być uznany jako dowód w sprawie z uwagi na utratę jego aktualności [...] maja 2017 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że na dzień oceny stanu nieruchomości jako działki nr [...] i nr [...] stanowiące fragment dawnej działki nr [...], położone były na terenie, na którym obowiązywały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Zgodnie z treścią planu działka znajdowała się na obszarze przeznaczonym pod rezerwę terenu dla zespołu ogrodów działkowych na potrzeby mieszkańców zabudowy wielorodzinnej całej aglomeracji, który został oznaczony na rysunku planu symbolem [...]. Brak jest wydzielenia funkcjonalnego obszaru komunikacji na rysunku planu. W wyniku decyzji podziałowej działka nr [...] uległa podziałowi, z której wydzielono m. in. przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] z przeznaczeniem pod komunikację - drogę [...]. Decyzja ta uprawomocniła się przed dniem [...] maja 1990 r. Na jej mocy wydzielono pod budowę ulicy grunt, który z kolei z mocy prawa przeszedł na własność Państwa. W takiej sytuacji gmina nie stała się sukcesorem wynikających z wykonania tej decyzji zobowiązań, co wynika z art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr. 32, poz. 191 ze zm.). W myśl tego przepisu (w brzmieniu ustalonym nowelizacją z dnia 18 stycznia 2006 r., Dz. U. Nr 32, poz. 102) Skarb Państwa przejął zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i stopnia wojewódzkiego wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych wydanych przed dniem [...] maja 1990 r. oraz zobowiązania i wierzytelności powstałe w związku z wykonaniem tych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych. Oznacza to, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty nieustalonych dotychczas odszkodowań, których źródłem są prawomocne decyzje podziałowe podjęte przed datą 27 maja 1990 r. (po ustaleniu ich wysokości) nie jest gmina, lecz Skarb Państwa, którego interesy reprezentuje w tym zakresie, stosownie do art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121) starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 23.04.2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2470/12). Stosownie zaś z wyrokiem NSA z 1 grudnia 2015 r. (sygn. akt I OSK 590/14) "W myśl art. 36 ust. 1 w brzmieniu pierwotnym, zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stały się z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, zobowiązaniami i wierzytelnościami właściwych gmin. Wynikająca z tego przepisu zasada sukcesji ogólnej z mocy prawa w oparciu o kryterium podmiotowe została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 października 1993 r., sygn. K 4/93 (OTK 1993 r. nr 2, poz. 34), w wyniku czego ustawą z dnia 15 marca 1996 r. o zmianie ustawy przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 23, poz. 102) doszło do zmiany art. 36 ust. 1 i przede wszystkim ust. 3. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 36 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające wymienione w tym przepisie zobowiązania i wierzytelności przejmuje Skarb Państwa, oczywiście chodzi o zobowiązanie i wierzytelności powstałe przed dniem 27 maja 1990 r. Zatem Skarb Państwa przejmuje również określone w art. 36 ust. 3 pkt 3 tej ustawy zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i stopnia wojewódzkiego wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. oraz zobowiązania i wierzytelności powstałe w związku z wykonaniem tych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych. Przepis ten w sposób jednoznaczny wyłącza sukcesję gmin odnośnie zobowiązań w nim określonych (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006 r., sygn. akt III CZP 99/06 - OSNC 2007 r. z 6, poz. 79; wyroki NSA z: 10 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1310/09 - Lex nr 591234, 23 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 731/11 - CBOSA). Z akt sprawy wynika, że decyzja z 30 września 1989 r. o podziale nieruchomości wydana została przez Naczelnika Miasta [...] na wniosek właściciela nieruchomości. Na jej mocy wydzielono pod budowę ulicy grunt, który z kolei z mocy prawa przeszedł na własność Państwa, a zatem podmiotem odpowiedzialnym za wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość jest - stosownie do regulacji art. 132 ust. 5 u.g.n. - starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W [...], a takim miastem jest [...], funkcje przypisane staroście sprawuje prezydent miasta (art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym). W konsekwencji odpowiedzialność za wypłatę ustalanego odszkodowania ciążyła w całości na Prezydencie [...] działającym jako Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.

W związku z powyższym Wojewoda uznał, że decyzja Starosty została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., dlatego należało uchylić decyzję w tym zakresie i orzec co do istoty, a w pozostałym utrzymać w mocy. Oznacza to, że zobowiązanie do wypłaty ustalonego odszkodowania niewłaściwego podmiotu musiało skutkować przedmiotowym rozstrzygnięciem.

Prezydent [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w skardze zaskarżył decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. w całości i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do działki ew. nr [...], a w pozostałym zakresie o uchylenie tej decyzji oraz rozważenie zastosowania w sprawie art. 135 P.p.s.a. i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] maja 2017 r.; zaś w przypadku niepodzielenia przez Sąd zarzutu nieważności, o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] maja 2017 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenia:

1) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 98 ust. 3 i art. 98 ust. 1 u.g.n. przez wydanie decyzji odszkodowawczej w stosunku do działki ew. nr [...] bez podstawy prawnej, gdyż nie była ona przeznaczona ani pod drogę publiczną, ani pod ulicę, co doprowadziło do rażącego naruszenia ww. regulacji i stanowi podstawę do częściowego stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;

2) innych przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj

- art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz dokonanie ustalenia wysokości odszkodowania w oparciu o operat szacunkowy, który utracił aktualność przed doręczeniem decyzji skarżącemu,

- art. 8 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zasadę zaufania uczestników postępowania do organu władzy publicznej, przejawiające się niezastosowaniem się przez organ drugiej instancji do własnych wytycznych udzielanych we wcześniejszych decyzjach uchylających rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji

- art. 10 § 1 K.p.a. przez brak zawiadomienia skarżącego o zgromadzeniu materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, skutkujący pozbawieniem skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym podniesienia przed wydaniem decyzji okoliczności stanowiących podstawę zarzutów formułowanych w niniejszej skardze,

- art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. przez brak uzasadniania prawnego zaskarżonej decyzji,

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez częściowe utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

2) przepisów prawa materialnego, tj

- art. 98 ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 1 u.g.n. przez pominięcie następujących okoliczności wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a mianowicie, że działka ew. [...] wydzielona została pod ciąg pieszy a nie pod drogę publiczną, braku ujawnienia praw Skarbu Państwa do tej działki wskutek podziału w księdze wieczystej, działka powyższa została przeniesiona w drodze umowy sprzedaży na rzecz E. i B. K., O. i B. W. oraz B. i T. W., a zatem w sprawie nie doszło do pozbawienia uczestnika, ani jego następców prawnych - osób fizycznych, które nabyły działkę ew. nr [...] praw do nieruchomości,

- art. 21 ust. 2 Konstytucji przez zasądzenie odszkodowania za działkę ewidencyjną nr [...] podczas, gdy podmiot, który je uzyskał otrzymał już, wskutek cywilnoprawnej umowy, ekwiwalent jej wartości.

W motywach skargi podniesiono, że ww. decyzje nie zawierają żadnej analizy, świadczącej o ocenie, czy w sprawie spełnione są przesłanki pozwalające na zapłatę odszkodowania. Organ pierwszej instancji, oprócz opisu przebiegu postępowania administracyjnego, dokonał jedynie oceny operatu szacunkowego. Wojewoda natomiast, ograniczył swoje ustalenia de facto do wskazania, że w wyniku decyzji nr [...] z [...] września 1989 r. działka nr [...] uległa podziałowi, z której wydzielono m. in. przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] z przeznaczeniem pod komunikację - drogę [...]. Jednocześnie jednak organ zauważył, że na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], uchwalonego już po podziale nieruchomości, brak jest wydzielenia funkcjonalnego obszaru komunikacji. Decyzja nie zawiera żadnej analizy związanej z przeznaczeniem obu działek ewidencyjnych, pomimo, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że Starosta [...] nie wyjaśnił szczegółowo przeznaczenia działki ew. nr [...], a działka nr [...] nie stanowi drogi publicznej ani terenu ogólnodostępnego, ponadto jest zbyt wąska aby stanowić drogę dojazdową do innej posesji. W złożonym przez skarżącego odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazano ponadto, że działka ew. nr [...] stanowi własność osób fizycznych, gdyż wnioskujący o zapłatę odszkodowania uczestnik postępowania dokonał jej zbycia. Powyższe nie przełożyło się na żadne ustalenia organu odwoławczego, w szczególności zaś na ustalenie, czy działka ew. nr [...] z uwagi na swoje parametry i szerokość 3 m, może zostać za taką drogę uznana, czy przeznaczenie pod dojście do drogi jest tożsame z przeznaczeniem pod drogę publiczną, czy też pod budowę ulicy zgodnie z treścią art. 12 ust. 5 u.g.n. W opinii skarżącego działka ta nie stanowi ani drogi publicznej, ani ulicy i wobec powyższego, ustalenie za nią odszkodowania dokonane zostało bez podstawy prawnej. Co znamienne, w swojej wcześniejszej decyzji nr [...] dotyczącej działki nr [...] Wojewoda wskazywał na konieczność ustalenia, "czy zachodziły wszystkie przesłanki wskazane w art. 12 ustawy z dnia 29.12.2005 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (...) przesądzające o przejściu przedmiotowej nieruchomości na własność podmiotu publicznoprawnego oraz wyjaśnienia okoliczności, czy pomimo wydania przez Naczelnika Miasta [...] decyzji Nr [...] z [...] września 1989 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości rzeczywiście własność spornej działki przeszła na rzecz podmiotu publicznoprawnego i zbadania, czy w oparciu o obowiązujący wówczas miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w planie tym przewidziany był przebieg nowej ulicy przez przedmiotową działkę (...)". Pomimo braku ustaleń w tym przedmiocie w decyzji Starosty [...] z [...] maja 2017 r., Wojewoda utrzymał ją w mocy. Nadto w decyzji nr [...] z [...] lutego 2012 r. odnoszącej się do działki ew. nr [...] Wojewoda wskazał, że "dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin (por. wyrok WSA w Warszawie z 15.01.2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1676/09)". Nie jest więc jasne, dlaczego powyższa zasada nie znalazła zastosowania w odniesieniu do działki ew. nr [...], która stanowi własność osób fizycznych, gdyż została zbyta w drodze cywilnoprawnej przez uczestnika, z czego płynie wniosek, że uzyskał on już ekwiwalent jej wartości, a wypłata odszkodowania będzie de facto jego ponowieniem wobec podmiotu, który własność zbył dobrowolnie w warunkach obrotu cywilnoprawnego. Nawet gdyby przyjąć (choć niesłusznie), że działka w istocie została wywłaszczona, to mając na uwadze okoliczność uzyskania przez uczestnika ekwiwalentu za działkę, nie sposób uznać, by uczestnik po pierwsze doznał jakiegokolwiek uszczerbku z tytułu wywłaszczenia, po drugie, aby przysługiwało mu wobec organu jakiekolwiek roszczenie o zapłatę odszkodowania.

Skarżący także podniósł, że przedmiotowa decyzja wydana [...] lutego 2018 r., została doręczona skarżącemu 21 marca 2018 r., a więc przeszło 5 tygodni od dnia jej wydania. W czasie tym ważność stracił operat szacunkowy, którego aktualność potwierdzono na dzień 13 lutego 2018 r., co oznacza, że w chwili, gdy decyzja organu drugiej instancji została doręczona Prezydentowi, dowód ten był już nieaktualny. Skarżący nie odnalazł też zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego i umożliwieniu mu zajęcia stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji. Tym samym w ocenie skarżącego nie zapewniono mu czynnego udziału w postępowaniu i nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania [...] sp. z o.o. w [...] w odpowiedzi na skargę z 8 października 2018 r. wniósł o oddalenie skargi w całości, jako że decyzje wydane w postępowaniu odszkodowawczym w pełni odpowiadają prawu. Wskazał, że działka nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną na podstawie decyzji podziałowej, zatem przeznaczenie przedmiotowej działki w decyzji podziałowej, jak i jej późniejsze wykorzystanie nigdy nie budziły jakichkolwiek wątpliwości, okoliczność jej wydzielenia pod drogę publiczną potwierdza mapa sytuacyjna stanowiąca załącznik do ww. decyzji. Również działka nr [...] została wydzielona pod drogę, a zatem jej własność przeszła na Miasto [...] z dniem kiedy decyzja podziałowa stała się ostateczna, tym samym jej późniejsze wykorzystanie nie ma znaczenia dla ustalenia obowiązku wypłaty odszkodowania. Przejście prawa własności przejętej na cele drogi publicznej nieruchomości stanowi wystarczającą przesłankę do ubiegania się o należne z tego tytułu odszkodowanie i nie ma znaczenia kiedy został zrealizowany na przejętym gruncie cel w postaci drogi publicznej oraz czy przedmiotowy grunt może obiektywnie taką funkcję pełnić. Z kolei rozporządzenie działką po decyzji podziałowej na rzecz osób fizycznych nie ma żadnego znaczenia w sprawie, gdyż uczestnik nie mógł skutecznie rozporządzić działką, albowiem na dzień zawierania umowy przenoszącej własność nie był już jej właścicielem, bo własność działki po uprawomocnieniu się decyzji podziałowej przeszła na rzecz gminy Miasta [...]. Kwestia przeznaczenia działki nr [...] została też szczegółowo wyjaśniona w operacie szacunkowym z [...] marca 2016 r. i w aktach sprawy znajduje się wypis z archiwalnego miejscowego planu obowiązującego na gruncie do 31 grudnia 2003 r.

Na rozprawie, która odbyła się 8 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. 2 zdjęć obrazujących działki nr [...] i [...] oraz wydruku mapy obrazującej działkę [...], pisma z 26 lipca 2018 r. wraz z 2 załącznikami. Zwrócił też uwagę na mylne opisanie zdjęć znajdujących się na str. 13 operatu rzeczoznawcy K. C., wskazując że zdjęcia opisane jako działka nr [...] są w istocie zdjęciami obrazującymi działkę nr [...], a zdjęcia opisane jako działka nr [...] obrazują działkę nr [...]; działka nr [...] jest ogrodzona od ul. [...] i ul. [...] płotem. Pełnomocnik uczestnika postępowania potwierdził tę okoliczność. Wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że działka nr [...] stanowi fragment ul. [...], natomiast działka stanowi łącznik między ul. [...] a ul. [...]. Sąd postanowił dopuścić jako dowód uzupełniający ww. dokumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. i decyzja Starosty [...] z [...] maja 2017 r. naruszają prawo w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Tym samym stwierdzono zarzucane w skardze naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w kontrolowanej sprawie sprowadzające się do ustalenia odszkodowania na rzecz uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony – [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0078 ha i działka nr [...] o powierzchni 0,1119 ha jest przedwczesne. Na podstawie dotychczas dokonanych przez organy właściwe w sprawie ustaleń nie można było stwierdzić prawidłowości uznania, że w stanie faktycznym sprawy zaszły wszystkie ustawowe przesłanki do ustalenia żądanego przez ww. uczestnika odszkodowania za całość opisanej nieruchomości, stąd wnioski będą podlegać ponownemu rozpatrzeniu, a jego zakres nastąpi w ramach związania organów niżej przedstawioną oceną prawną i wytycznymi co do dalszego postępowania w sprawie. W tym miejscu trzeba też zauważyć, że nie traci na aktualności stwierdzenie organu odwoławczego dokonane na pewnym etapie postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiotowej sprawie od 2005 r. (decyzja 7 grudnia 2010 r.), że zasadne jest rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji wniosków uczestnika postępowania z [...] grudnia 2005 r. o odszkodowanie odrębnymi decyzjami administracyjnymi, ze względu na różny stan prawny działek będących przedmiotem postępowania odszkodowawczego.

Żądanie ustalenia odszkodowania za działki ewidencyjne o numerach [...] i [...] uczestnik postępowania oparł na regulacji art. 98 u.g.n. Z brzmienia art. 98 u.g.n.:

- ust. 1 u.g.n. wynika, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. [...].;

- ust. 3 u.g.n., za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela [...] odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Dalej jednak wskazać należy, że decyzja podziałowa nie została wydana na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., ale w stanie prawnym, obowiązującym jeszcze przed wejściem w życie ww. ustawy, tj. na podstawie art. 12 ust. 3 obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości [(t.j. Dz.U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74) - dalej jako: "ustawa z 1985 r."]. Zatem jak słusznie wskazał Wojewoda [...] w decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. z 28 grudnia 2011 r., w sprawie powinno dojść do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych z charakterem działek na tle art. 12 ówcześnie obowiązującej ustawy z 1985 r., ponieważ ocena zaistnienia skutków prawnych w postaci odjęcia prawa własności może być dokonana tylko na gruncie regulacji prawnej, na podstawie której rozstrzygnięto o podziale.

I tak art. 12 ustawy z 1985 r. stanowił w:

- ust. 1, że podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;

- ust. 3, że podział nieruchomości następuje na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej, zatwierdzającej projekt podziału;

- ust. 5, że grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność Państwa z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, pomniejszonym o należność z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i leśnej.

Z obu przytoczonych regulacji prawnych, czyli obowiązującego w dniu wydania decyzji podziałowej art. 12 ust. 5 ustawy z 1985 r. i obowiązującego w dniu wniesienia wniosków o odszkodowanie i w dniu rozstrzygania sprawy art. 98 ust. 3 u.g.n., wynika że odszkodowanie przysługiwało (przysługuje) wyłącznie za grunty (działki gruntu) wydzielone z nieruchomości w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela pod ulicę (drogę publiczną) przechodzące odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa (z mocy prawa na własność Państwa) z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna lub orzeczenie o podziale prawomocne. Organ odwoławczy w swojej decyzji, po zacytowaniu treści art. 12 ust. 5 ustawy z 1985 r., również podkreślił, że w wyniku wydzielenia ostateczną decyzją o podziale działek gruntu pod drogę następuje pozbawienie dotychczasowego właściciela własności tych działek; postanowienia decyzji w sprawie podziału nieruchomości dotyczące przejścia prawa własności nie mają żadnego znaczenia w świetle ww. regulacji, gdyż przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa; za wydzieloną działkę gruntu pod drogę publiczną przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, a właściwym organem (art.129 ust. 5 u.g.n). Zatem bez wątpienia w wyniku decyzji podziałowej musi (musiało) dojść do wydzielenia działki gruntu pod drogę publiczną (pod ulicę) i dopiero takie wydzielenie rodzi (rodziło) skutek w postaci możności ubiegania się o odszkodowanie.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, możliwe było wyłącznie uznanie wydzielenia działki gruntu pod drogę publiczną (ulicę) i przejście na własność Państwa w przypadku działki nr [...] jako, że zostało poparte stosownym materiałem dowodowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że w toku postępowania odwoławczego, w wyniku którego Wojewoda [...] wydał decyzję z [...] lutego 2012 r. (jedna z kilku decyzji wydanych w trybie art. 138 § 2 K.p.a. w jednym z postępowań odwoławczych jakie toczyły się w niniejszej sprawie), ujawniony został dowód w postaci odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...] z [...] stycznia 2012 r. Z przedmiotowego odpisu wynika, że założenie wymienionej księgi wieczystej nastąpiło [...] grudnia 2011 r. w wyniku odłączenia części nieruchomości, w tym działki ewidencyjnej nr [...] z innej księgi wieczystej, tj. [...] na wniosek z [...] listopada 2011 r.; właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa – Prezydent [...]; podstawa oznaczenia decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości nr [...] z [...] września 1089 r. wydana przez Naczelnika Miasta [...]. Nadto uchwałą Nr [...] Rada [...] z dnia [...] września 2004 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005 r., w sprawie zaliczenia niektórych dróg w [...] do kategorii dróg [...] [...] zaliczono ul. [...] (załącznik nr [...] do ww. uchwały, poz. [...]).

Natomiast, dotychczas zebrany materiał dowodowy, nie pozwalał na przyjęcie, że w wyniku decyzji podziałowej z 1989 r. doszło do wydzielenia działki nr [...] na ulicę i przejścia własności z mocy prawa na własność podmiotu publicznoprawnego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2018 r. (sygn. akt I OSK 643/16, publ. LEX nr 2440699; nadto i wyrok NSA z 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 349/09, publ. LEX nr 785757 i ONSAiWSA 2011/2/40), że użycie w art. 10 ust. 5 (wcześniej w art. 12 ust. 5) ustawy z 1985 r. wyłącznie pojęcia "ulic", a nie "dróg publicznych", które także ma swoje odmienne ustawowe znaczenie, wskazuje na wyraźny zamiar ograniczenia zakresu wywłaszczenia do działek pod budowę ulic, spełniających tylko kryteria z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.). Użyte ówcześnie w tej ustawie określenie ulica oznaczało drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych. Zatem, dokonując wykładni tego przepisu, zgodnie z poglądem prezentowanym w wyżej przywołanym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, "należy rozróżniać pojęcia "ulica" oraz "droga publiczna". Ustawodawca posłużył się tylko tym pierwszym pojęciem, nie zawarł przy tym jego definicji w ustawie z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, natomiast ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zawiera zarówno definicję "drogi publicznej", jak i "ulicy". W konsekwencji należy uznać, że na gruncie art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami [...] jedną z przesłanek koniecznych do spełnienia dla przejścia za odszkodowaniem własności działki na gminę było przeznaczenie tej działki w wyniku podziału pod budowę ulicy, przy czym ulica ta nie musiała być zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych. Ważne jest natomiast, by ulica ta miała charakter ogólnodostępny i była przeznaczona do obsługi działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości (por. wyrok NSA w wyroku z 6 sierpnia 2009 r., I OSK 1091/08). Zatem kwestia, czy tak wydzielona droga stanowi jedynie drogę konieczną, służącą wyłącznie właścicielom poszczególnych działek, czy też ma charakter ogólnodostępny jako ulica będąca elementem układu komunikacyjnego danej miejscowości w sieci dróg ogólnodostępnych, niezależnie od kwestii formalnego zaliczenia ich do dróg publicznych, wobec czego spełniona byłaby przesłanka do przejścia tej działki jako ulicy z mocy samego prawa na własność gminy za odszkodowaniem, wymaga zbadania". Nadto, w wyroku z 27 czerwca 2012r. (sygn. akt I OSK 986/11, publ. LEX) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "O charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy i to za te działki przysługuje ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie". O charakterze wydzielonej drogi nie przesądza zatem organ rozstrzygający wniosek o odszkodowanie, ale organ wydający decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości (wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 986/11; wyrok NSA z 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Niezależnie od ww. wymogu jednoznaczności i precyzji decyzji podziałowej wskazać należy również na wagę wpisu - na rzecz właściwego podmiotu publicznego - prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2014 r. (sygn. I OSK 1857/14), stwierdził że: "Skutkiem praktycznym decyzji zatwierdzającej na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości podział nieruchomości obejmujący wydzielenie działek pod drogę publiczną lub pod poszerzenie takiej drogi jest to, że przejście działek pod drogi publiczne z mocy prawa na podstawie art. 98 u.g.n. jest rozstrzygane przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej, względnie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin." Tym samym co do zasady sprawa o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. może powstać dopiero wtedy, gdy na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości na wniosek właściciela dojdzie do wydzielenia określonych działek (działki) gruntu pod drogi publiczne, przejścia powyższych wydzielonych działek na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa oraz ujawnienia praw nowego właściciela w księdze wieczystej.

Odniesienie powyższych uwarunkowań prawnych do niniejszej sprawy doprowadziło Sąd do uznania, że w postępowaniu nie zostało w sposób przekonywujący, nienasuwający wątpliwości, wykazane że na podstawie decyzji podziałowej z 1989 r. doszło do przeznaczenia działki nr [...] na ulicę w rozumieniu wyżej zaprezentowanym i przejścia na własność Państwa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a w prowadzonej dla ww. działki księdze wieczystej nie ujęto Państwa jako właściciela.

Z przedstawionego stanu sprawy i archiwalnych akt administracyjnych wynika, że:

1) decyzją nr [...] z [...] kwietnia 1988 r. Naczelnik Miasta [...] w punkcie 1. zatwierdził plan realizacyjny zagospodarowania działek w obrębach [...], [...], [...] położonych w [...] stanowiący integralną część decyzji; 2. zezwolił na budowę na ww. terenie domów mieszkalnych jednorodzinnych, obszary urbanistyczne (zadania) m. in. [...] i [...] [...] według projektu stanowiącego integralną część decyzji w miejscu ustalonym na planie realizacyjnym z zachowaniem określonych warunków. Na "[...]" stanowiącym integralną cześć decyzji nr [...] z [...] kwietnia 1988 r. zatwierdzającej przedmiotowy plan widnieje zarys sugerujący, że jest to działka nr [...], ale bez widocznego oznaczenia (dokument potwierdzony za zgodność z oryginałem przez pracownika organu);

2) [...] pismem z [...] lipca 1989 r. skierowanym do Naczelnika Miasta [...] wniósł o wyrażenie zgody na podział nieruchomości położonej w m. [...], obręb nr [...] działka nr [...]. Wskazując, że podział ten zgodny jest z planem realizacyjnym (zad. [...] i [...]). W załączeniu pisma wstępny projekt podziału, na którym widnieje działka oznaczona jako "[...]" (załącznik - pisma Urzędu [...] Delegatura w [...] z [...] maja 2011 r. - potwierdzony za zgodność z oryginałem przez pracownika – k. 1-3);

3) pismem z [...] września 1989 r. uczestnik postępowania, w nawiązaniu do podania z [...] lipca 1989 r., zwrócił się do Naczelnika Miasta [...] o zatwierdzenie podziału nieruchomości położonej w m. [...] według projektu przyjętego przez [...], wskazując że podział jest konieczny w związku z realizacją osiedla mieszkaniowego na terenie [...] (załącznik - pisma Urzędu [...] Delegatura w [...] z [...] maja 2011 r. - potwierdzony za zgodność z oryginałem przez pracownika – k. 8);

4) Naczelnik Miasta [...] decyzją z [...] września 1989 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW [...] położonej [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] na działki wykazane na mapie sytuacyjnej zaewidencjonowanej w [...] w [...] za nr [...] w dniu 1989.09.[...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że podział wyżej wymieniony jest zgodny z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją nr [...] – [...] z dnia 1988.04.[...] (załącznik - pisma Urzędu [...] Delegatura w [...] z [...] maja 2011 r. - potwierdzony za zgodność z oryginałem przez pracownika – k. 9). Z kopii "mapy podziałowej nieruchomości [...]"? (nie potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez organ, a stanowiącej również załącznik ww. pisma organu z [...] maja 2011 r. oznaczony jako k. [...]) wynika, że działka [...] miała powierzchnię 69 364 m² (k. 22); w "Zestawieniu powierzchni" stanowiącego tabelę, w rubryce zatytułowanej "Numery działek projekt" wymienia się m. in. działki nr [...] o powierzchni 78 m² i nr [...] o powierzchni 1119 m² (k. 12); działka nr [...] widnieje na dwóch fragmentach mapy i jest oznaczona jako "dz. [...] m²" (k. 14,15), natomiast działki nr [...] nie udało się Sądowi zlokalizować na żadnym z fragmentów na k. 10-25, natomiast widnieje na kserokopii stanowiącej fragment mapy (podziałowej?) i jest oznaczona jako "dz. [...] m²" (k. 14 akt administracyjnych);

5) na mocy umowy przenoszącej własność z [...] kwietnia 1995 r. (rep. [...]) uczestnik postępowania przeniósł prawo własności niezabudowanej działki nr [...] na rzecz osób fizycznych. W § 1 umowy przedstawiciele spółki oświadczyli, że reprezentowana przez nich spółka jest właścicielem nieruchomości położonej w [...], [...], w skład której to nieruchomości wchodzi między innymi działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 78 metrów kwadratowych [...];

6) według pisma Urzędu [...] Urzędu [...] z [...] maja 2009 r. zatytułowanego "[...]" Miasta [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1980 r. opublikowanego w Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z 1990 r. nieruchomość położona w [...] "przy ul. [...], działka ew. nr [...] i [...]" w obrębie [...] znajdowała się w obszarze funkcjonalnym oznaczonym symbolem [...] z zapisem w tekście: rezerwa terenu dla zespołu ogrodów działkowych na potrzeby mieszkańców zabudowy wielorodzinnej całej aglomeracji. Cały teren wymaga jednolitej koncepcji zagospodarowania uwzględniającej drogi dojazdowe i rejony parkowania samochodów. Zaleca się opracowanie wspólnego planu dla terenów [...] i [...], ewent. także dla [...] i [...]. Plan zagospodarowania powinien określać również sposób ukształtowania wskazanych na rysunku ciągów zieleni publicznej". Na rysunku planu brak jest wydzielenia funkcjonalnego obszaru komunikacji. Zaś na załączonym wyrysie (niepotwierdzonym za zgodność z oryginałem, a jedynie z opatrzonym pieczęcią imienną i funkcyjną pracownika organu) ręcznie wpisano skalę i nakreślono - zarys działek nr [...],[...]. Następnie w decyzji z [...] września 2009 r. Starosta [...] podkreśla, że z wypisu i wyrysu z planu nie wynika, aby plan przewidywał przebieg ul. [...]. Z kolei w piśmie Urzędu [...] Delegatura w [...] z [...] października 2006 r. podaje się, że jedynie działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym ul. [...], a działka nr [...] została sprzedana [...] kwietnia 1995 r. przez uczestnika postępowania na rzecz osób trzecich;

8) uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w [...] doszło do zatwierdzenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w [...] obejmujący tereny położone po południowej stronie [...], [...], określony następującymi załącznikami: - rysunek planu [...], stanowiący załącznik Nr [...] do uchwały, - rysunek "System uzbrojenia inżynieryjnego [...], stanowiący załącznik Nr [...] do uchwały, - tekst planu (załącznik Nr [...] do uchwały). Niemniej załączników przedmiotowej uchwały brak (z akt sprawy wynika, że nie udało się ich odnaleźć).

Według Sądu, na żadnym z przytoczonych dowodów nie można oprzeć tezy obecnie propagowanej przez organy i od złożenia wniosków o odszkodowanie przez uczestnika postępowania, że działka gruntu nr [...] decyzją podziałową została przeznaczona pod ulicę w powyższym rozumieniu. Tym samym nie zostało dowiedzione, w świetle zebranych dowodów aktualnych w okresie obejmującym wydanie decyzji podziałowej, że sporna działka ewidencyjna nr [...], wydzielona w wyniku ww. decyzji, będąca własnością osób fizycznych, stanowiła ulicę (dojazd) mającą charakter ogólnodostępny i element układu komunikacyjnego osiedla w sieci dróg ogólnodostępnych. Takich cech nie pełni i w dniu dzisiejszym. Obecnie jest bowiem ogrodzona z dwóch stron, stanowi teren prywatny i nie zostało wykazane na jakiej podstawie została ujęta w ewidencji gruntów jako droga. W tym kontekście trzeba również podkreślić, że ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, po pierwsze, że nawet po decyzji podziałowej, sam uczestnik postępowania nie pozostawał w przeświadczeniu faktu przejścia z mocy prawa na rzecz Państwa działki nr [...], bo aktem notarialnym z [...] kwietnia 1995 r., legitymując się jako jej właściciel, przeniósł prawo własności działki nr [...] na rzecz osób fizycznych i taki stan prawny względem działki nr [...] pozostaje w księdze wieczystej KW [...] do dnia dzisiejszego. Dopiero prezentując obecne stanowisko w sprawie, wskazuje że czynności rozporządzającej dokonał podmiot niebędący już właścicielem nieruchomości; po drugie w akcie notarialnym z [...] grudnia 2005 r. (Rep. [...]) w § 3 pkt 67 uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w akcie notarialnym z 23 sierpnia 1996 r. (Rep. [...]) o odstąpieniu od wystąpienia o odszkodowanie za grunty wydzielone pod budowę ulic (działki oznaczone nr ewid.: [...],[...] [...]) zgodnie z mapą podziału [...]. W akcie tym nie ujęto działki nr [...], co by oznaczało, że działki nr [...] nie traktował jako ulicy; po trzecie na stronie 2 operatu z[...] marca 2016 r. rzeczoznawca podaje, że wydzielone działki [...] i [...] przeznaczone były pod komunikację – działka [...] stanowiła dojście dla pieszych do ul. [...] (dzisiejszej ul. [...]), zaś działka [...] wydzielona była pod drogę (obecnie stanowi ul. [...]).

W rezultacie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i dalej z naruszeniem art. 98 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n., mającym wpływ na wynik sprawy.

Odparcia natomiast wymaga po pierwsze zarzut oparcia decyzji na nieaktualnym operacie szacunkowym. Podnoszony przez skarżącego fakt doręczenia zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2018 r. - [...] marca 2018 r., a więc przeszło pięć tygodni od dnia jej wydania, choć może budzić pewne zdziwienie, niemniej nie może świadczyć, że decyzja [...] lutego 2018 r. została wydana w oparciu o nieaktualny operat szacunkowy, wobec potwierdzenia jego aktualność na dzień 13 lutego 2018r.; po drugie niedopełnienia przez organy wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ pierwszej instancji pismem z [...] lutego 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r., doręczonym skarżącemu [...] lutego 2017 r. i [...] maja 2017 r., pouczył strony postępowania o prawie wynikającym z art. 10 § 1 K.p.a.

Przy ponownym rozpatrywaniu spraw, czyli odrębnie wniosku dotyczącego działki nr [...] i wniosku dotyczącego działki [...], organ będzie miał na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W wyniku przeprowadzonych postępowań wyda decyzje w przedmiocie odszkodowania odpowiadające prawu. Rozstrzygając sprawy winien opierać się na wiarygodnych, kompletnie zgromadzonych, czytelnych dowodach (w tym potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika organu).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za mającą usprawiedliwione podstawy i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postanowił w punkcie II na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.