Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 184/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 2, art. 151 i art. 166
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta W. a Wójtem Gminy W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R.R. o przyznanie świadczenia w formie udzielenia tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] we wniosku z [...] lipca 2019 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Wójtem Gminy W. przez wskazanie Wójta Gminy W. jako organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku R. R. z [...] czerwca 2019 r. o przyznanie świadczenia w formie udzielenia tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2019 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w [...] wpłynął wniosek R. R. z [...] czerwca 2019 r. skierowany przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...][...]. Z wniosku wynikało, że R. R. jest osobą bezdomną przebywającą na terenie Schroniska dla Osób Bezdomnych przy ul. [...] w W. i zwrócił się o przyznanie świadczenia w formie udzielenia tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Organ ustalił, że R. R. (lat 57) zgłosił się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] o wydanie kolejnej decyzji przyznającej prawo do schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Wnioskodawca od wielu lat prowadzi tryb życia osoby bezdomnej, nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, nie posiada zameldowania na pobyt stały. Ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały R. R. jest ul. [...], W. Jego rodzice nie żyją, nie ma rodzeństwa ani żadnej rodziny. Do 18 roku życia przebywał w Domu Dziecka w J., do 2015 r. odbywał karę pozbawienia wolności, a potem stał się osobą bezdomną.

Organ uznał, że w sprawie właściwy jest Wójt Gminy W., gdyż R. R. ostatnio był zameldowany na pobyt stały na terenie gminy W., a obecnie jest osobą niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym. Wynika to z treści art. 101 ust. 1 art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia, zaś zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

W związku z powyższym wniosek został przekazany przy piśmie z [...] czerwca 2019 r. nr [...] do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Wójt Gminy W. odesłał wniosek przy piśmie z [...] czerwca 2019 r. nr [...] ze wskazaniem, że wnioskodawca przebywa na terenie W., a gmina jego ostatniego miejsca zamieszkania nie jest w stanie zapewnić mu schronienia.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt Gminy W. w piśmie z [...] września 2019 r., wniósł o oddalenie wniosku. Organ uznał się za właściwy do rozpoznania wniosku R. R.. Organ wyjaśnił, że pierwotnie źle zinterpretował pismo z [...] czerwca 2019 r. i po uzupełnieniu dokumentacji przez wnioskodawcę pomocy, uznał się za organ właściwy i oświadczył, że podjął już czynności w celu załatwienia wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. po. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", powstaje w związku z odmienną oceną zakresu, określonej w przepisach prawa, kompetencji organów administracji publicznej. Sporem takim jest sytuacja prawna, w której między organami zachodzi rozbieżność poglądów, co do właściwości do rozpoznania i rozstrzygnięcia konkretnej sprawy administracyjnej, tożsamej pod względem podmiotowym (tożsamości strony), przedmiotowym (tożsamości żądania) i przy stosowaniu tej samej podstawy prawnej. Chodzi tu przy tym nie o każdą sprawę, którą upoważniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale wyłącznie należącą do jego właściwości indywidualną sprawę administracyjną rozstrzyganą przez taki organ w postępowaniu uregulowanym procedurą administracyjną. Musi więc istnieć materialnoprawna podstawa do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", spory o właściwość rozstrzygają między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 tego przepisu - wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny. Na mocy art. 4 P.p.s.a. do rozstrzygania sporów o właściwość powołane są sądy administracyjne. Do rozstrzygania sporów o właściwość kompetentny jest Naczelny Sąd Administracyjny, który rozstrzyga je postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2, zd. trzecie P.p.s.a.).

Pozostające w sporze organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 7 lit. e i pkt 7 lit. f rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych - Dz. U. z 2003 r. poz. 1925), zatem Naczelny Sąd Administracyjny był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Istotą sporu o właściwość jest więc sytuacja, w której dochodzi do rozbieżności poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej w odniesieniu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

Wniosek o rozstrzygnięcie sporu powinien wskazywać przyczynę powstałego sporu i powody, dla których organ wnioskujący nie zgadza się z uznaniem swojej właściwości. Co do zasady przekazanie organowi sprawy w trybie art. 65 § 1 K.p.a. przez inny organ jest podstawą do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, albowiem w inny sposób organ, któremu sprawę przekazano, nie może zakwestionować swojej właściwości w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy W. uznał się za organ właściwy do rozpoznania wniosku R. R. z [...] czerwca 2019 r. i poinformował, że prowadzi postępowanie w tej sprawie. Wobec powyższego nie można przyjąć, że Prezydent [...] i Wójt Gminy W. pozostają w sporze co do zakresu działania w odniesieniu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 15 § 2 w związku z art. 151 i 166 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.