Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 437/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Piotr Popek / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2018 r. spraw ze skarg K. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r., - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r., - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r., oddala skargi.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] marca 2018 r.:

1) nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r.,

2) nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r.,

3) nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r.,

4) nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r.

po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez K. W. (dalej: Skarżący, Podatnik) utrzymało odpowiednio w mocy:

1) decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia Skarżącemu łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 353 zł,

2) decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia Skarżącemu łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za 2015 r. w kwocie 450 zł,

3) decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia Skarżącemu łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za 2016 r. w kwocie 476 zł,

4) decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia Skarżącemu łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za 2017 r. w kwocie 468 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji oraz z akt sprawy wynika, że organ I instancji przy ustaleniu wymiaru zobowiązania pieniężnego za wyszczególnione lata oparł się na ustaleniach w postępowaniu podatkowym za poprzednie lata podatkowe 2010-2013 sprawdzając w oparciu o dane z ewidencji gruntów że stan faktyczny nie uległ zmianie. Na podstawie powyższych danych, organ ten przyjął powierzchnię budynków mieszkalnych jako 81,04 m2, budynki gospodarcze o pow. 232,38 m2. Organ podatkowy ustalił jako podstawę wymiaru podatku rolnego własność gruntów działki nr 261 obr. 210 B. ( poprzednio nr 15/1 obręb 117 Z. I) o pow. 2,4338 ha składającej się z użytków rolnych sklasyfikowanych jako grunty orne R IIIa o pow. 1,1281 ha, grunty orne - R IIIb o pow. 0,8639 ha, grunty orne – R IVa o pow. 0,1174 ha, pastwiska trwałe Ps III o pow. 0,0505 ha, grunty rolne zabudowane - B-Ps III o pow. 0,2343 ha, i grunty pod rowami W o pow. 0,0396 ha.

Od tych decyzji odwołania wniósł Podatnik zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa, bez zgromadzenia niezbędnych dowodów i wyjaśnienia istotnych dla sprawy zagadnień. Podatnik wskazał także na braki przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym położenia opodatkowanego gruntu na obszarze terenu górniczego Z. Argumentował, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest działalnością przedsiębiorcy górniczego posiadającego stosowne koncesje i decyzje dotyczące lokalizacji i budowy zakładu górniczego pn. "Budowa Kopalni Gazu Ziemnego Z.". W ocenie Podatnika, ze względu na dokonaną zmianę przeznaczenia nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej dla innego podmiotu, ten właśnie przedsiębiorca winien być obciążony przedmiotowym podatkiem. Wskazał również, że organy administracyjne zobowiązane były do dokonania zmian w ewidencji gruntów. Skarżący zwrócił również uwagę, że faktyczny posiadacz gruntów PGNiG Oddział w S. nie jest obciążony żadnymi podatkami, zaś właściciel, który przez zajęcie gruntów pod budowę zakładu górniczego KGZ Z. w R., przy stworzeniu poważnej strefy zagrożenia pożarowego i wybuchowego oraz istnieniu licznych ograniczeń związanych ze strefą ochronną, jest obciążany podatkiem.

SKO decyzjami z dnia [...] marca 2018 r. opisanymi jak na wstępie, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniach Kolegium podało, że dla ustalenia rodzaju i wysokości zobowiązania podatkowego ma znaczenie ewentualne zajęcie gruntu rolnego na działalność gospodarczą, ale już nie na podmiot zobowiązany. Odnosząc się do twierdzeń Podatnika w tym zakresie, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nawet w sytuacji ustalenia, że na opodatkowanej działce znajdują się budowle zakładu górniczego, okoliczność ta nie będzie skutkowała zmianą samego podatnika. Skutkiem zajęcia nieruchomości rolnej na prowadzenie działalności gospodarczej jest faktycznie to, że zmienia się rodzaj

i tym samym wysokość podatku (z uwagi na to, że podatnik zobowiązany jest zapłacić podatek od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, a stawka podatku jest wówczas liczona od 1 m2 gruntu zajętego na działalność gospodarczą), lecz podatnikiem jest nadal właściciel nieruchomości, niezależnie od tego, że działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot. W zakresie opodatkowania gruntu rolnego Kolegium wskazując na art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm., dalej: u.p.o.l.) - podało, że wyłącza się możliwość opodatkowania gruntu podatkiem rolnym lub leśnym w sytuacji zajęcia ich na prowadzenie działalności gospodarczej. Wyjaśniło, że treść tego przepisu jest spójna z treścią art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 617 ze zm., dalej: u.p.r.), który również jako wyjątek od opodatkowania podatkiem rolnym gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych - wskazuje grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Kolegium wyjaśniło dalej, że pojęcia "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej" nie można utożsamiać z pojęciem "związania z prowadzeniem działalności gospodarczej" zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Przedstawiło definicje zawarte w słowniku języka polskiego, zgodnie z którymi przez pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć faktyczne wykonanie konkretnych czynności, działań na gruncie powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jak natomiast wynika z dokumentów zawartych w aktach sprawy sytuacja "zajęcia" opodatkowanego gruntu na działalność gospodarczą nie miała miejsca. Kolegium przychyliło się do stanowiska sądów administracyjnych wyłączających możliwość traktowania gruntów strefy ochronnej jako z założenia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Grunt objęty strefą ochronną jest bowiem zajęty wyłącznie "na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej" (tzn. "służy jej" będąc z działalnością związany), co nie jest jednak wystarczającą przesłanką do stwierdzenia "zajęcia" gruntu dla prowadzenia działalności gospodarczej.

W ocenie Kolegium nie zasługuje na uwzględnienia zarzut podatnika, że w wypadku opodatkowanych nieruchomości zakład górniczy jest posiadaczem samoistnym gruntów i tym samym podatnikiem. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Kolegium, to K. W. jest właścicielem gruntu, co powoduje, że podmiot, który w jego ocenie uniemożliwia mu wykonywanie działalności rolniczej nie może być uznany za posiadacza samoistnego. Nie ulega wątpliwości, że w rozstrzyganej sprawie PGNiG S.A. lub jakakolwiek inna osoba lub podmiot określany w odwołaniu jako "zakład górniczy", nie uznawały i nie uznają się za właściciela opodatkowanego gruntu.

Konkludując Kolegium stwierdziło, że także w sytuacji przyjęcia błędnej interpretacji, którą podnosi podatnik, tj. uznania, że w stanie faktycznym sprawy z uwagi na wydane koncesje i pozwolenia na budowę oraz ustalenie strefy ochronnej, nastąpiło zajęcie nieruchomości rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej, to K. W. z tytułu własności działki rolnej, zobowiązany byłby do zapłaty podatku, przy czym byłby to wówczas podatek od nieruchomości. W ocenie SKO interpretacja przyjęta przez odwołującego niezależnie od tego, że jest błędna, jako dla niego niekorzystna skutkowałaby również naruszeniem art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej O.p.), tj. naruszeniem zakazu reformationis in peius z uwagi na pogorszenie sytuacji strony.

K. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jednobrzmiące skargi na opisane na wstępie decyzje SKO z dnia [...] marca 2018 r.- wnosząc o uchylenie decyzji I i II instancji lub zawieszenie postępowania do czasu założenia i zatwierdzenia prawidłowej ewidencji gruntów i budynków, a także o zwrot poniesionych kosztów.

Skarżący argumentował, że postępowanie w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie oględzin nieruchomości, toczyło się bez zapewnienia czynnego udziału Skarżącego i przesłuchania świadków. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania: art. 121, art. 122, art. 180, art. 187-188, art. 191, art. 194 § 3, art. 197 i art. 200 § 1 O.p., art. 2, art. 7, art. 21 ust. 2, art. 32, art. 64, art. 84 Konstytucji RP. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa geologiczno – górniczego poprzez uznanie, że obiekt budowalny zakładu górniczego nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 1202, dalej: Prawo budowlane), stanowiących całość technologiczną wraz z pozostającym w związku z wydobyciem kopaliny gruntami zajętymi pod budowle kopalni. Podniósł także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 2101, dalej: p.g.k.), zamiast art. 24a ust. 11 p.g.k. oraz pominięcie wytycznych prawomocnych orzeczeń sądów w zakresie złożenia prawidłowego operatu opisowo – kartograficznego obrębu ewidencyjnego 210 R. – B.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W jego ocenie, przedstawione i przyjęte dowody oraz podstawa rozstrzygnięć jest przedwczesna, bezprawna, a postępowania bezprzedmiotowe. Skarżący zarzucił min. brak przeprowadzenia pomiarów nieruchomości zajętej przez zakład górniczy, pominięcie dowodów z dokumentów urzędowych oraz przedstawienie nierzetelnych wypisów

z ewidencji gruntów, które w jego ocenie poświadczają nieprawdę. W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że organy podatkowe przeprowadziły zbyt formalną wykładnię art. 21 ust. 1 P.g.k. Ewidencja gruntów i budynków, na której opiera się organ, w ocenie Skarżącego jest nieaktualna od co najmniej kilkunastu lat, co można stwierdzić po wydanych decyzjach, orzeczeniach, opracowaniach geodezyjnych, a nawet aktach notarialnych i innych przedstawionych dowodów w postępowaniu podatkowym.

W skargach podniesiono także, że Skarżący czynił starania o dokonanie zmian w ewidencji gruntów, natomiast organ nie wykonał w tym zakresie zaleceń prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, który potwierdziły wadliwość danych wynikających z ewidencji gruntów. Skarżący podniósł także, że dane zawarte w ewidencji gruntów nie zawsze mają charakter wiążący. W skardze Skarżący wniósł

o przeprowadzenie dowodów z dokumentów - decyzji administracyjnych oraz wyroków sądowych.

W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

W dniu 27 sierpnia 2018 r., Skarżący złożył pismo procesowe z załącznikami, w którym odniósł się do odpowiedzi na skargę wniesioną przez SKO.

Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2018 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 437/18, I SA/Rz 438/18, I SA/Rz 439/18, I SA/Rz 440/18 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Rz 437/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia ciężaru podatkowego związanego z nieruchomością będącą przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia w toku postępowania przepisów postępowania, tj. art. 121, 122, 180, 187, 191, 194 § 1 i 197 O.p. w ocenie Sądu są całkowicie bezzasadne. Wskazane przez Skarżącego naruszenia dotyczące zasad ogólnych postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem zasad odnoszących się do sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, zdaniem Sądu nie miały miejsca. Podkreślenia wymaga bowiem, że organ podatkowy I instancji w kontrolowanych sprawach nie wszczynał postępowania podatkowego, lecz wymierzył podatek na podstawie dostępnych mu danych za poprzednie lata podatkowe, weryfikując tylko, czy dane te nie uległy zmianie. W przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2010 – 2013, Prezydent Miasta ustalił K. W. wymiar zobowiązania pieniężnego przypadającego od przedmiotowej nieruchości, decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a WSA w Rzeszowie skargi podatnika oddalił wyrokiem z dnia z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 319/16. Jak wynika z uzasadnienia wzmiankowanego wyroku w 2013 r. miała miejsce modernizacja ewidencji gruntów i budynków nr 1/2013 dotycząca zmiany użytków i klas działki nr 15/1, położonej w dzielnicy Z. I - obręb 117 (obecnie działka ew. 261, obręb 210) ogłoszona w Dz. Urz. Województwa P. z dnia 11 czerwca 2013 r. poz. 2451 oraz założono kartotekę dla budynków. Zgodnie z tą modernizacją, od 12 lipca 2013 r. powierzchnia w/w działki wynosiła 2,4338 ha gruntów rolnych, a więc zgodnie z tym co wynika z zapisów dostępnej organom podatkowym i wiążącej je ewidencji gruntów i budynków, co też stanowiło podstawę opodatkowania. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji dotyczącej roku podatkowego 2014 r., wyraźnie wskazano, że stan faktyczny sprawy w stosunku do roku podatkowego 2013 r. nie uległ zmianie, a zdaniem Sądu Skarżący nie wykazał odmiennego stanu rzeczy.

Zgodzić się należy ze Skarżącym o tyle, że stosownie do art. 122 O.p., w toku postępowania podatkowego organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jednakowoż od tej zasady istnieje wyjątek mający zastosowanie w kontrolowanych sprawach. Mianowicie zgodnie z art. 165 § 5 pkt 1 O.p. nie wszczyna się postępowania z urzędu w formie postanowienia przy ustalaniu zobowiązań, które - zgodnie z odrębnymi przepisami - ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Przepis ten ma zastosowanie w praktyce do podatku od nieruchomości, leśnego i rolnego w odniesieniu do podatnika, wobec którego wymiar podatku był już w poprzednim roku podatkowym przeprowadzony (tzw. stary podatnik). Rozwiązanie to ma na celu uproszczenie procesu wymiaru podatków. Skoro bowiem nie doszło do zmiany stanu faktycznego skutkującego zmianą podstawy opodatkowania, zbyteczne jest zawiadamianie strony o wszczęciu postępowania i zagwarantowanie jej czynnego udziału w postępowaniu jeżeli stan faktyczny będący podstawą opodatkowania został już ustalony we wcześniejszym postępowaniu. W podatku od nieruchomości uzasadnione jest zatem sięganie do ustaleń odnoszących się do lat ubiegłych, w sytuacji gdy organ podatkowy ma informacje, że stan faktyczny nie uległ zmianie. W takich przypadkach zgodnie z art. 200 § 2 O.p., przed wydaniem decyzji organ podatkowy nie ma obowiązku wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, tak więc także podnoszonego w skargach uchybienia w postaci nie zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w sprawie organy podatkowe I instancji nie mogły się dopuścić.

Skarżący próbując zakwestionować aktualność, a tym samym niezmienność zapisów przedmiotowej ewidencji gruntów i budynków w zakresie gruntów stanowiących jego własność na przestrzeni kolejnych lat 2014-217 objętych opodatkowaniem czyni to nieskutecznie bowiem powołuje się bądź to na wypis sprzed kilkunastu lat (z 11 lutego 2006 r.) dołączony do dokumentacji formalno-prawnej przedsiębiorcy górniczego, bądź przedkłada wypis uproszczony, a więc niezupełny, z 13 kwietnia 2018 r. odnoszący się do innej jednostki rejestrowej 261/1. Nie wykazał zatem Skarżący, aby w kontrolowanych latach podatkowych dane z ewidencji gruntów i budynków były odmienne aniżeli te, które organy podatkowe przyjęły za podstawę wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Dane te potwierdzone zostały w ramach czynności sprawdzających na podstawie wypisu z rejestru gruntów oraz księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.

Co się zaś tyczy powierzchni budynków zlokalizowanych na opodatkowywanym gruncie, to zważyć wypada, że niezrozumiałe jest kwestionowanie danych dotyczącej tej podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, skoro jest ona całkowicie zbieżna z tym co sam Skarżący podał w piśmie z dnia 18 marca 2015 r. kierowanym do Prezydenta Miasta, a dołączony do akt sprawy administracyjnej na etapie postępowania odwoławczego. Stan ten jest zbieżny z zakresem opodatkowania za lata 2010-2013.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że prawidłowo została ustalona powierzchnia użytkowa położonych na działce nr 261 w obrębie 210, przy ulicy U. [...] budynków mieszkalnych oraz związanych gospodarczo z rolnictwem, w tym:

- budynek mieszkalny drewniany - dwuizbowy, o wysokości od 1,40 m do 2,20 m o powierzchni użytkowej 32,84 m² (do opodatkowania 16,42 m²),

- budynek mieszkalny murowany - czteroizbowy o powierzchni użytkowej 64,62 m²,

- budynki gospodarcze związane z rolnictwem, w tym o wysokości od 1,40 m do 2,20 m o powierzchni użytkowej 35,84 m² i powyżej 2,20 m o powierzchni użytkowej 214,46 m².

Dodać trzeba, że w stosunku do budynku gospodarczego organy podatkowe zastosowały zwolnienie wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., jako położonego na gruntach gospodarstwa rolnego i służącego wyłącznie działalności rolniczej.

W ramach postępowania za poprzednie lata podatkowe wyjaśniono dogłębnie kwestie związane z wątpliwościami Skarżącego co do podmiotu zobowiązanego do ponoszenia podatku od przedmiotowej nieruchomości, obejmujące ewentualne władanie przedmiotową nieruchomością przez przedsiębiorcę górniczego. Zważyć należy w tej mierze, że Skarżący powołuje się na te same okoliczności co w poprzednim postępowaniu i odwołuje się do tych samych dokumentów, nie wskazując, aby w tym zakresie doszło do jakichkolwiek zmian stanu faktycznego. Wbrew zarzutom skarg, zdaniem Sądu, organy zajęły prawidłowe stanowisko co do tego, że ciężar podatku (zobowiązania podatkowego) spoczywał na Skarżącym a grunt nie znajdował się w posiadaniu samoistnym zakładu górniczego.

Oceniając kontrolowane sprawy zaakcentować, że co do zasady rację mają organy podatkowe powołując się na przepis art. 21 ust. 1 P.g.k., zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 P.g.k.). O znaczeniu niejako normatywnym tych danych świadczy także to, że w art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. wskazano, że przez użyte w ustawie określenia użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast art. 1 u.p.r. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, Lex nr 489351). Oznacza to, że co do zasady, o sposobie kwalifikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę NSA, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (Lex nr 1388356) wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych (wyjątkowych) przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Z taką sytuacją w niniejszych sprawach jednak nie mamy do czynienia.

W ocenie Sądu organy zatem słusznie i prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni, rodzaju i klasyfikacji gruntów nieruchomości należącej do Skarżącego.

Należy przy tym wskazać, że w ewidencji gruntów i budynków na mocy § 10 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2016 poz. 1034 tj.) oprócz gruntów o nieustalonym właścicielu nie zamieszcza się wzmianek o samoistnym posiadaczu działki. Okoliczność samoistnego posiadania gruntu czy też budynku podlega ustaleniu przez organ w trakcie prowadzonego postępowania za pomocą możliwych dowodów.

W ocenie Sądu chybiony jest jednak zarzut, że podatnikiem podatku w stosunku do przedmiotowej działki powinna być Polskie Górnictwo Naftowe i Gazowe S.A. Oddział S. jako samoistny posiadacz.

Zgodnie z art. 336 k.c. samoistnym posiadaczem jest, ten kto nią faktycznie włada jak właściciel, a zatem ten, kto wykonuje w stosunku do rzeczy czynności, które uchodzą za czynności związane z prawem własności i równocześnie towarzyszy mu wola władania rzeczą jak właściciel.

W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Skarżący powołuje się na decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonych w R. w Dzielnicy D. – Z. poprzez udzielenie zezwolenia Polskiemu Gazownictwu Naftowemu i Gazownictwa S.A. Oddział S. – Z. na założenie i przeprowadzenie między innymi na działce nr 15/1 obr. 117 (poprzednie oznaczenie obecnej dz. ew. 261) sieci gazociągów przesyłowych łączących odwierty z ośrodkiem odbioru gazu dla Kopalni Gazu Ziemnego Z. w R., z czego wywodzi, że został z tej nieruchomości wywłaszczony i wygasł jego obowiązek ponoszenia związanych z nią danin publicznych. Pomija wszak Skarżący konsekwentnie, że na podstawie tej decyzji Prezydenta Miasta PGNiG uzyskała jedynie prawo do założenia i przeprowadzenia przez działki Skarżącego gazociągów przesyłowych, ograniczając w tym zakresie prawo korzystania z tych nieruchomości przez ich właścicieli.

Wyraźnie wynika z w/w decyzji, że jest to ograniczone prawo do korzystania z nieruchomości w granicach z niej wynikających, a ponadto PGNiG nie ma zamiaru władania nieruchomościami, a jedynie skorzystanie z nich na czas potrzebny do realizacji zamierzania budowlanego, dla którego konieczne jest prawo wejścia na te nieruchomości. Jest to zatem uprawnienie ograniczone w czasie jak i przestrzeni. Należy poza tym podkreślić, że w postępowaniu podatkowym za lata 2010-2014, ustalono, że w stosunku do działki nr 15/1 z przysługującego jej prawa PGNiG nie skorzystało, a Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na odmienny stan rzeczy.

Powyższej oceny nie zmienia dołączona przez Skarżącego do skarg, prywatna opinia geodety, że działka należąca do Skarżącego, zlokalizowana jest w granicach obszaru górniczego "Z.", skoro bezsporne jest, że działalność górnicza na działce tej nie jest prowadzona.

Za nieuzasadnione uznać również należy zarzuty dotyczące zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej. Rację mają organy, że przyjęcie powyższego oznaczałoby konieczność zastosowania wyższej stawki podatku, jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co w konsekwencji pogorszyłoby sytuację Skarżącego, prowadząc do naruszenia zakazu reformationis in peius. Nie mogłoby natomiast oznaczać, czego domaga się Skarżący, przerzucenia obowiązku podatkowego na PGNiG. Właścicielem działek pozostaje Skarżący, co wynika z zapisów ewidencji gruntów i budynków, jak również księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.

Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie, w stosunku do przedsiębiorcy górniczego, w sytuacji gdy skorzystał z przysługującego mu względem działki Skarżącego prawa do ograniczonego korzystania poprzez położenie na niej rurociągów, można mówić co najwyżej o posiadaniu zależnym. W przeciwieństwie do posiadacza samoistnego posiadacz zależny nie włada gruntem jak właściciel, ale jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (art. 336 k.c). Niewątpliwie takim posiadaczem zależnym jest osoba, której przysługuje wskazane aktualnie w art. 3051 k.c. prawo służebności przesyłu. Prawo takie polega na tym, że przedsiębiorca może wybudować lub być właścicielem urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. i korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Może on więc wybudować linię przesyłową na cudzym gruncie (np.: gazociąg, linie kablowa itp.) i użytkować grunt w zakresie korzystania z tej linii (tych urządzeń). Takie korzystanie z nieruchomości nie będzie stanowiło o jej posiadaniu samoistnym, ale będzie wyczerpywać jedynie znamiona posiadania zależnego. Opodatkowanie tych urządzeń jako budowli czy też części budowli należącej do przedsiębiorcy górniczego wykracza natomiast poza ramy rozpoznania w niniejszych sprawach.

Oglądu sprawy nie zmienia lektura orzeczeń sądów administracyjnych które przywołuje Skarżący, a które jego zdaniem potwierdzać mają, że ewidencja gruntów i budynków w odniesieniu do jego nieruchomości zawiera nieprawdziwe dane. Przeciwnie, wskazuje ona li tylko, że m.in. Skarżący podejmował bezowocne wysiłki, aby nie dopuścić do realizacji zamierzenia inwestycyjnego, obejmującego m.in. posadowienie rurociągów przez jego działkę, wówczas 15/1 obręb 117. I tak WSA w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 1150/06 w pkt V oddalił m.in. skargę K. W. na decyzję Wojewody z [...] października 2006 roku utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2006 roku ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, w tym nr 15/1 (obecnie nr 261 obręb 210), co jest równoznaczne z utrzymaniem w mocy decyzji tego organu w części rozstrzygającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. WSA w Gliwicach z kolei w wyroku z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 409/14 przesądził zaś prawomocnie, że Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. w W. Oddział w S., dopełniło obowiązku określonego w pkt 1 decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...] w zakresie uzyskania dokumentów uprawniających do dysponowania wymienionymi w tej decyzji działkami, m.in. nr 15/1 (obecnie nr 261 obręb 210) na cele budowlane Kopalni G. Z. Z. w R., co wynika właśnie z przywołanej wyżej decyzji Wojewody z [...] października 2006 roku utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2006 roku. Owo dysponowanie, jak to wyżej już wyjaśniano, nie oznacza, jak twierdzi z kolei Skarżący, wyzucia go z własności. Nie da się także wywieść korzystnych dla Skarżącego okoliczności z wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004 r., który wprawdzie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego w ewidencji gruntów dotyczącego nowotworzonego obrębu 210, ale po pierwsze dlatego, że nie zapewniono udziału wszystkim uprawnionym podmiotom, a po drugie dlatego, że uczestnicy nie mieli zagwarantowanego prawa zapoznania się z aktami sprawy, a nie dlatego, że nie uwzględniono, jak twierdzi Skarżący, faktu prowadzenia działalności górniczej na spornych gruntach. Z żadnej z tych odrębnych spraw nie wynika bynajmniej, aby przedsiębiorca górniczy stał się właścicielem czy też posiadaczem samoistnym nieruchomości podlegającej opodatkowaniu w kontrolowanych sprawach, czy też aby dane z ewidencji gruntów i budynków, o które oparły się organy podatkowe były nierzetelne.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego, co oznacza, że obowiązek jego zapłaty wiąże się z samym faktem własności (posiadania) nieruchomości i nie ma znaczenia czy nieruchomość ta jest wykorzystywana przez właściciela (posiadacza) i w jaki sposób. Ustawy podatkowe nie przewidują natomiast generalnego zwolnienia od tych podatków, związanego z usytuowaniem nieruchomości (gruntu) w sąsiedztwie zakładu górniczego, czy w jego strefie ochronnej.

W poruszonych kwestiach związanych z konsekwencjami dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym posadowienia na gruntach podatników obiektów należących do KGZ Z., lokalizacją takich gruntów w strefie oddziaływania zakładu górniczego, zbieżnie z wyrażonym powyżej stanowiskiem tut. Sądu, wypowiadał się już NSA m.in. w wyrokach z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 762/15, z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt II FSK 3296/15, sygn. akt II FSK 2458/15, z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3145/15.

Odnosząc się bliżej do przywoływanego już przedłożonego przez Skarżącego uproszczonego wypisu z rejestru gruntów obejmującego wyłącznie działkę nr 261/1, wskazać jeszcze należy, że okoliczność ta może mieć wpływ na wymiar podatku, ale za 2018 r., o ile Skarżący jest właścicielem pozostałych nieruchomości powstałych w wyniku podziału. Przedmiotowa wzmianka odnośnie podziału nieruchomości nie została ujawniona w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla tejże nieruchomości. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. – osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Konkludując stwierdzić przychodzi, że brak jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych aby obowiązek podatkowy w niniejszych sprawach przerzucić na inny podmiot, jak tego domagał się Skarżący. Z powyższych względów Sąd uznał postępowanie organów podatkowych i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem, a zarzut naruszenia wskazanych w skargach przepisów za bezpodstawny, w konsekwencji czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.