Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35b, art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2013 poz 951
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z [...] czerwca 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i pkt 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, dalej: "u.d.p."), po rozpatrzeniu odwołania spółki L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [..] lutego 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

[...] grudnia 2014 r. w miejscowości N. nad W. w ciągu dróg krajowych nr [...] i [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...]o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował P. A., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem artykułów spożywczych - serów umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) w imieniu Strony. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] grudnia 2014 r. Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany samochód ciężarowy przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz dopuszczalną masę całkowitą dwuosiowego samochodu ciężarowego. Nacisk na pojedynczej osi napędowej, po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę, wynosił 12,25 t, co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej normy o 2,25 t, czyli o 22,5% dopuszczalnej wartości. Rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego, po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę, wynosiła 18,3 t, co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej normy o 0,3 t, czyli o 1,66% dopuszczalnej wartości.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lutego 2015 r., wydaną na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1 - 3 P.r.d. i art. 104 § 1K.p.a., nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł., jak za brak zezwolenia kategorii VII.

GITD, po rozpatrzeniu odwołania Strony z [...] marca 2015 r., decyzją z [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji, zgadzając się z ustalonym stanem faktycznym oraz podjętym na jego podstawie rozstrzygnięciem. Organ odwoławczy przedstawił okoliczności stanu faktycznego oraz naruszenia jakie zostały stwierdzone podczas kontroli drogowej. Wskazał, że na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061), drogi krajowe nr [...] oraz nr [...] na odcinkach, na których poruszał się zatrzymany do kontroli pojazd, zostały zaliczone do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Organ odwoławczy wskazał również, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 22 listopada 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do 30 czerwca 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

GITD podkreślił, że zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Stosownie natomiast do treści art. 140ab ust. 2 P.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 lit. b załącznika nr 1 do P.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

GITD stwierdził, że decydującym czynnikiem kwalifikacji prawnej była wielkość nacisku na pojedynczej osi napędowej samochodu ciężarowego tj. 12,25 t, przekraczająca dopuszczalną wartość o 2,25 t, a więc o 22,5 %, co spowodowało zakwalifikowanie kontrolowanego przejazdu do kategorii zezwolenia VII i skutkowało wymierzeniem najsurowszej kary pieniężnej na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d.

Organ odwoławczy stwierdził, że Strona zarówno przed organem I, jak i II instancji nie przedstawiła dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

W skardze z [...] lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z [...] czerwca 2015 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o umorzenie postępowania administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie stosownych przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności opierające się na braku zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego jak i nie dopełnieniu obowiązków.

Skarżący podniósł, że to załadowca przeprowadził załadunek pojazdu bez udziału kierowcy a więc to załadowca ma obowiązek dopilnowania by nie zostały przekroczone normy tonażowe podczas załadunku pojazdu. Skarżący zwrócił uwagę, że w miejscu załadunku nie istnieje infrastruktura mogąca określić masę pojazdu jak i jego naciski na oś, co więcej taka infrastruktura jest bardzo kosztowna w budowie i utrzymaniu, a zatem nie występuje powszechnie. W niniejszym przypadku postawiony został zarzut przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi napędowej na drogę oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o niemożliwy do stwierdzenia dla kierowcy pojazdu rząd wielkości. Przewoźnik nie ma możliwości weryfikowania nacisków osi pojazdów na drogę z tak dużą dokładnością bez właściwych wag i odpowiedniego miejsca przystosowanego do ich użytkowania.

Skarżący uznał zatem, że brak jest podstaw do obciążania go winą za stwierdzone naruszenie, a w związku z faktem, iż to załadowca był odpowiedzialny za właściwe i zgodne z przepisami załadowanie pojazdu oraz ma możliwość stworzenia odpowiedniej infrastruktury dla kontroli parametrów pojazdów służących do przewożenia ładunków, należy umorzyć postępowanie w oparciu o art. 5 ust 2 ustawy z dnia 16 sierpnia 2011 r o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 222, poz. 1321).

Skarżący wsparł swoje żądanie, odwołując się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego respektujących zaufanie obywatela do organu oraz wprowadzających zasadę prawdy obiektywnej, oraz do powszechnie obowiązujących w ustawodawstwie polskim zasad współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny – sery umieszczone na paletach. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po płatnych odcinkach drogi krajowej nr [...] i nr [...]. Dopuszczalny nacisk pojedynczej osi do 10 t., na tych odcinkach dróg krajowych nr [...] i nr [...] wynika z treści lp. 7 i lp. 11, obowiązującego w dniu kontroli załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. poz. 1061) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 1 u.d.p.

W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,25 t, przy nacisku tej osi 12,25 t, na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, czyli przekroczenie o 22,5 % dopuszczalnej normy. Stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 0,3 t, (1,66 % dopuszczalnej normy) przy rzeczywistej masie całkowitej 18,3 t i dopuszczalnej 18 t, co wynika z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), zgodnie z którym dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego pojazdu samochodowego - 18 ton.

Przy tego rodzaju przekroczeniu naruszony został art. 64 ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Obie kategorie zezwoleń nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieszczą się przewożone przedmiotowym pojazdem sery umieszczone na paletach.

W konsekwencji naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń.

Organ I instancji prawidłowo, zdaniem Sądu, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kategorii VII – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%, z czym zgodził się organ II instancji. Dodać należy, że zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Z powyższego wynika, jak słusznie stwierdził GITD w zaskarżonej decyzji, że o wymiarze kary jak za brak zezwolenia kategorii VII, przesadziło naruszenie (przekroczenie) nacisku pojedynczej osi napędowej o 22,5% dopuszczalnej na drogach krajowych nr [...] i nr [...] normy. To natomiast skutkuje tym, iż w sprawie nie miało istotnego znaczenia, stwierdzone przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, tym bardziej, że przewożony ładunek – sery umieszczone na paletach, nie można uznać za ładunek sypki.

Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Wydane w sprawie decyzje nie naruszają zatem zasady prawdy obiektywnej, jak również zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Dodać należy, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 P.r.d., był obowiązany przestrzegać norm, z których wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz że umieszcza się go na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W świetle powyższych obowiązków, kierowca wykonujący przejazd w imieniu Skarżącego, nie powinien wyjeżdżać na drogę publiczną nie znając parametrów wagowych pojazdu wraz z naciskiem osi na drogę. Okoliczność, zatem niezważenia pojazdu w związku z brakiem w miejscu załadunku wag pozwalających określić masę pojazdu oraz nacisk osi oznacza, że Skarżący podejmował ryzyko ewentualnego naruszenia dopuszczalnych norm w zakresie masy pojazdu oraz nacisku osi. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d., tj. okoliczności świadczące o tym, że Skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.