Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 968/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 124, art. 210 par. 4, art. 187 par. 1, art. 191, art. 70 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 968/09

UZASADNIENIE

J. G. wnioskiem z dnia 21 września 2008 r., uzupełnionym w dniu 25 stycznia 2009 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie [...] zł, odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł oraz opłaty prolongacyjnej w wysokości [...] zł uzasadniając prośbę trudną sytuacją materialną oraz złym stanem zdrowia.

W uzasadnieniu skarżący szczegółowo wskazał przyczyny powstania przedmiotowego zobowiązania, w tym zdarzenie losowe, związane z utratą środków finansowych, które miały być przeznaczone na uregulowanie podatku za 1997 r.

Podał, że ze wspólnego konta zabrała 300.000 zł. ówczesna jego małżonka A., zrywając bez jego wiedzy i zgody lokaty terminowe, tłumacząc się, że pieniądze te zgubiła.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. po przeprowadzeniu postępowania uznał, że przedstawione argumenty oraz zebrane dowody nie stanowią podstawy do pozytywnego załatwienia wniosku i decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r.

Wskutek odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej, po przeanalizowaniu akt sprawy i rozpatrzeniu podniesionych przez strtzeniu podniesionych przez Panaonę zarzutów - decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę ww. organowi do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

W następstwie czego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. decyzją z dnia

[...] Nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie:

* art. 1, 2 i 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej;

* przepisów prawa materialnego poprzez błąd w subsumpcji normy materialnoprawnej zawartej w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – dalej Op. ;

* przepisów postępowania podatkowego, w tym art. 120, 121, 122, 123, 124,139 § 1, 187 § 1, 191 i210 § 4 Op., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ;

* błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, poprzez nie ustalenie możliwości spłaty zadłużenia przez podatnika oraz jego dochodów i ponoszonych kosztów.

W uzasadnieniu podniósł, iż organ podatkowy w oparciu o z góry przyjęte, kryteria nieuwzględniające indywidualnych okoliczności sprawy wydał decyzję dającą przede wszystkim prymat interesowi publicznemu, przez co dopuścił się zupełnej dowolności w rozpatrywaniu niniejszej sprawy, naruszając szereg przepisów prawa. Podniósł także, że organ podatkowy notorycznie odmawiając udzielenia wnioskowanej ulgi, w konsekwencji powiększa zadłużenie wobec budżetu Państwa wiedząc, że spłata zadłużenia jest niemożliwa z uwagi na trudną sytuację materialną. Stanowi to rażące naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 122 oraz 91 i 121 Ordynacji podatkowej, podważa też zaufanie do organów podatkowych.

Końcowo zarzucił organowi podatkowemu niedbalstwo i niekompetencje w sprawie nie podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do odzyskania należnego podatku dochodowego od byłej żony. Wskazując, że on uregulował podatek w części przypadający na jego osobę.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Skarżący, w skardze do Sądu wniósł o:

• uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

• oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę:

1. art. 1 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;

2. przepisów prawa materialnego poprzez błąd w subsumpcji normy materialnoprawnej, zawartej w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Op.;

3. przepisów postępowania podatkowego i naruszenie art. 191§1 i art.187 §1 w związku z art. 122, 121 i 124; art. 120 i 210 § 4 Op., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił organom podatkowym , iż nie oceniły jego wniosku oraz zebranego materiału pod kątem przedawnienia zobowiązania,

w związku z czym postąpiły wbrew zasadzie prawdy obiektywnej określonej w art. 122 i 187 § 1 Op.

Następnie podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie winno być wyeliminowane

z obrotu prawnego z uwagi na fakt, iż zostało podjęte w sposób dowolny, stronniczy, niesprawiedliwy, w oparciu o z góry przyjęte kryteria. Zaskarżona decyzja nie uwzględniała w opinii strony , indywidualnych okoliczności sprawy oraz dała przede wszystkim prymat interesowi publicznemu. Jednocześnie zarzuca organom podatkowym, iż analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pomimo, iż stwierdziły istnienie ważnego interesu podatnika, to uznały, że przedstawione okoliczności nie stanowią podstawy do udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, co godzi w konstytucyjne jego prawa.

Ponadto skarżący podniósł że, iż takie nieludzkie działanie organów podatkowych godzi w podstawowe prawa człowieka, czym narusza art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wskazał, że umorzenie jest instytucją prawną o charakterze wyjątkowym wobec generalnej zasady prawa podatkowego, jaką jest płacenie podatków. Z tego względu przesłanki umożliwiające jej zastosowanie muszą mieć również charakter wyjątkowy.

Indywidualne decyzje wydawane w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ administracji publicznej nie jest zobligowany do udzielenia ulgi, nawet przy stwierdzeniu zaistnienia w sprawie ustawowych przesłanek jej udzielenia, którymi są "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".

Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji uznały, iż tej konkretnej sprawie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej oraz zdrowotnej niewątpliwie wskazują na zaistnienie w sprawie ważnego interesu podatnika.

Organy podatkowe nie kwestionowały tego, że skarżący nie posiada środków na uregulowanie przedmiotowych zaległości w momencie wydania decyzji. Nie bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostawał także fakt złego stanu jego zdrowia. Dostrzeżona przez organy podatkowe trudna sytuacja materialna skarżącego nie przesądza jeszcze o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, stanowi natomiast konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości.

Organ podniósł, że przesłanki umorzenia należy oceniać nie tylko w kontekście aktualnej sytuacji finansowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty zobowiązań podatkowych.

Organ wskazał, że na podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia wpływ miał fakt, iż przedmiotowa zaległość podatkowa wynika z nieuregulowania należnego podatku dochodowego z uzyskanego w 1997 r. dochodu w łącznej kwocie [...] zł (z tytułu wynagrodzenia za pracę – [...] zł, z praw majątkowych - racjonalizacja i nagrody za patenty w energetyce - [...] zł).

Jako główną przyczynę nieuregulowania należnego podatku dochodowego za 1997 r. skarżący podniósł, iż była małżonka w sierpniu 1997 r. bez zgody

i wiedzy zerwała terminy lokat i podjęła z kont wszystkie oszczędności. Fakt ten został zgłoszony na policję i do prokuratury. Jednakże w wyniku postępowania wyjaśniającego, umorzono postępowanie z braku znamion przestępstwa.

Organy podatkowe nie kwestionowały sytuacji w jakiej skarżący się znalazł oraz dostrzegły problemy jakie napotkał w życiu osobistym. Zauważyły również działania podjęte w celu odzyskania pieniędzy (wystąpienie do prokuratury), które nie przyniosły jednak pozytywnego efektu. Przedstawione okoliczności niewątpliwie skomplikowane, spowodowane różnymi czynnikami (nie zawsze wynikającymi z bezpośrednich działań), nie mogły jednak przesądzać o pozytywnym załatwieniu żądania i przyznaniu ulgi w postaci umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej. Fakt pobrania przez byłą żonę zgromadzonych środków pieniężnych ze wspólnego konta, na podstawie udzielonego przez skarżącego upoważnienia nie stanowi zdaniem organu uzasadnienia dla przyznania wnioskowanej ulgi, bowiem skarżący winien odprowadzić należny podatek dochodowy do budżetu Państwa.

Ulga w postaci umorzenia zaległości podatkowej jest wyjątkiem w systemie podatkowym i jednocześnie odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej polegającej na równości i powszechności opodatkowania.

Ulga ta nie może służyć jako powszechny środek przezwyciężania trudności finansowych podatnika.

Organ podkreślił, że na podjęte rozstrzygnięcie wpływ miała również postawa skarżącego, który pomimo uzyskiwania w następnych latach 1998-2000 znacznych dochodów (w 1998 r. w kwocie [...] zł, w 1999 r. w kwocie [...] zł,

w 2000 r. w kwocie [...] zł), nie dokonał żadnej dobrowolnej wpłaty na poczet istniejącej zaległości, lecz jedynie występował do organu podatkowego

z kolejnymi wnioskami w sprawie umorzenia. Organ podniósł, że również sprzedaż nieruchomości (mieszkania) w 2005 r., z której Skarżący uzyskał kwotę [...] zł nie wpłynęła na decyzję co do zmniejszenia posiadanej zaległości względem budżetu Państwa. Za kwotę [...] zł skarżący dokonał zakupu nowej nieruchomości. Podkreślić należy, że umowa z dnia 21 listopada 2008 r. (akt notarialny Repertorium A Nr [...]) skarżący dokonał przesunięcia masy majątkowej z majątku objętego wspólnością ustawową do majątku osobistego obecnej żony B.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty dotyczące błędnej oceny sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego są nietrafione

i sprowadzają się w głównej mierze do podważania dokonanych przez organy podatkowe i zaakceptowanych jako prawidłowe, ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów pod kątem zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu społecznego, na podstawie których ustalony został stan faktyczny sprawy Dokonując oceny tych ustaleń, w kontekście reguł poprawnego postępowania podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do oceny, że postępowanie to zostało przeprowadzone w sposób wadliwy, w szczególności, naruszający wskazane w skardze przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

W opinii organu odwoławczego działania organów podatkowych należy ocenić pozytywnie - zarówno w aspekcie dopełnienia przez te organy wymogu wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, jak i poprawności wniosków wyprowadzonych w oparciu o materiał dowodowy jakim dysponowały organy podatkowe.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, dokonana przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego w sprawie nie tylko nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, ale znajduje pełne uzasadnienie w materiale dowodowym jakim dysponowały te organy.

W kontekście tym należy podnieść, iż niezrozumiałym jest zarzut skarżącego, który podnosi, że organy podatkowe dokonały oceny materiału dowodowego w sposób wybiórczy bez uwzględnienia ważnego interesu podatnika zaś, dokonane ustalenia faktyczne nie znajdują uzasadnienia zarówno w materiale dowodowym sprawy, jak i w pisemnych motywach decyzji podatkowych. Organy podatkowe dostrzegły trudną sytuację materialną życiową skarżącego, a także okoliczności w jakich doszło do powstania przedmiotowej zaległości. Potwierdzeniem powyższego jest wsparcie udzielone skarżącemu przez organy poprzez wydanie decyzji rozkładających na raty zapłatę zaległości podatkowej.

Jednocześnie - w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej - zarzut naruszenia art. 210 § 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa jest nietrafiony, bowiem zaskarżona decyzja zawiera wszelkie niezbędne składniki wymienione w § 1 ww. artykułu, a jej uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które zostały przez organ podatkowy uznane za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej przytoczeniem obowiązujących przepisów prawa. Tym samym zarzut naruszenia zasady ogólnej postępowania podatkowego określonej w art. 120 Ordynacji podatkowej należy uznać za chybiony.

Należy podkreślić, iż decyzje podejmowane w oparciu o art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej są decyzjami uznaniowymi tzn. organ podatkowy nie jest zobowiązany do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika nawet w przypadku zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Odmienne stanowisko strony skarżącej nie dyskwalifikuje prawidłowości zarówno przygotowawczego stadium postępowania podatkowego jakim jest gromadzenie dowodów, jak i dokonania jego oceny, inna ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe w tym względzie, niż twierdzenia zarzuty skarżącego nie stanowi naruszenia przepisów art. 122 § 1, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Nie pozostaje w niezgodzie z regulacją art. 67a § 1 cyt. Ustawy stanowisko organów podatkowych co do tego, że wskazane przez skarżącego okoliczności towarzyszące powstaniu zaległości podatkowej nie mogą stwarzać podstawy do jej umorzenia.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważa, iż argumentacja strony odnosząca się do zarzutu przedawnienia zaległości podatkowej jest chybiona. W rozdziale 8 Działu III Ordynacji podatkowej unormowano kompleksowo zasady przedawnienia zobowiązania podatkowego. Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia, jak wynika z art. 70 § 2 pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej.

Z akt sprawy wynika, iż organ podatkowy dziewięciokrotnie udzielał Skarżącemu wsparcia i rozkładał na raty zapłatę zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. a mianowicie :

• decyzją z dnia [...] Nr [...] organ podatkowy rozłożył na 10 rat zapłatę zaległości podatkowej za 1997 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł i ustalił opłatę prolongacyjną w wysokości [...] zł.

• kolejnymi decyzjami zmieniał decyzje ostateczne w trybie art. 253a Ordynacji podatkowej, co do ostatniej raty rozkładając ją na dalsze raty.

• ostatnią decyzją z dnia [...] Nr [...] zmienił decyzję ostateczną w części dotyczącej ostatniej 16 raty, ustalając termin zapłaty na dzień 30 września 2010 r.

A zatem przedmiotowa zaległość podatkowa nie uległa przedawnieniu.

Skarżący zarzucił niewłaściwą subsumpcję normy materialnoprawnej zawartej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i niewłaściwe zbadanie przesłanek z tej normy wynikających. Odnosząc się do ww. zarzutu organ odwoławczy stwierdził, że organy podatkowe nie kwestionowały ani ważnego interesu podatnika, ani jego trudnej sytuacji. Zatem rozważania dotyczące tego zagadnienia nie mogą doprowadzić do uznania naruszenia zasad postępowania przez organy podatkowe. Odmawiając natomiast przyznania ulgi organy te skorzystały z instytucji uznania administracyjnego.

Odnosząc się z kolei do zarzutu nieściągnięcia przez organ podatkowy zaległości od byłej żony skarżącego jak i nie wyegzekwowania zaległości podatkowej z późniejszych dochodów skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, iż powyższa kwestia nie może być przedmiotem kontroli w tym postępowaniu, które ograniczone jest do oceny prawidłowości odmowy udzielenia w sprawie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zaległości skarżącemu.

Niemniej jednak niezrozumiałe jest obarczanie organów podatkowych winą za brak realizacji ze strony podatnika nałożonych na niego obowiązków podatkowych. Tym bardziej, że jak wskazano we wcześniejszej części odpowiedzi na skargę, skarżący dysponował środkami które mogły służyć do zaspokojenia należności budżetowych. Fakt nie zastosowania środków egzekucyjnych ze strony organów podatkowych nie może być poczytany jako przyzwolenie na niepłacenie podatków, a nawet idąc dalej jako przesłanka do umorzenia zaległości podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1

i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zadaniem sądu administracyjnego nie jest bowiem merytoryczne rozpoznanie sprawy, a jedynie kontrola legalności działania administracji publicznej. (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 421-422.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest art. 67a § 1 pkt 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis ten stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z zacytowanego przepisu art. 67 a § 1 wynika, że decyzje wydawane na tej podstawie mają charakter uznaniowy , co oznacza, że Ustawodawca wyposażył organ w uprawnienie do swobodnego uznania w zakresie przyznania wnioskowanej ulgi, o czym świadczy sformułowanie " organ może".

To sformułowanie oznacza, że organ nie ma obowiązku wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia nawet w sytuacji, gdy za uznaniem przemawiają wymienione w tym przepisie przesłanki w postaci "ważnego interesu podatnika " lub "interesu publicznego". Oba wymienione pojęcia, ze względu na brak ustawowej definicji mają charakter nieostry, a to oznacza, że należy sięgnąć do judykatury lub piśmiennictwa. Wyjaśnieniu tych pojęć pomoże teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jaki zapadł 16 maja 2008r. sygn. akt I SA/Łd 10/08 LEX nr 482026, który wskazał, że

" Istotą uznania administracyjnego jest rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu podatnika ubiegającego się o ulgę oraz interesu budżetu państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, interes publiczny zaś to dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych".

Zastosowanie ustanowionej ulgi podatkowej jest więc prawem a nie obowiązkiem organów podatkowych a dla podatnika przywilejem. Należy zaznaczyć, że uznanie administracyjne nie oznacza zupełnej dowolności organu co do sposobu rozstrzygnięcia wniosku.

Kontrola Sądu co do legalności takiego rozstrzygnięcia jest ograniczona

i sprowadza się w istocie do badania prawidłowości postępowania dowodowo – wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy – porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001 r. sygn. akt I S.A./Ka 498/00 PP z 2001 r. Nr 45 s. 14 oraz Mastalski B. Adamiak Ordynacja podatkowa Komentarz 2005r. str. 308. W tym miejscu należy przywołać tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jaki zapadł 15 lipca 2008r. sygn. akt II FSK 660/07 LEX nr 485329

"Sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne".

Skoro zatem Sąd dokonuje wyłącznie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie jest władny wkraczać w sferę uznania organów podatkowych. W świetle wskazanego wyżej przepisu Sąd nie jest bowiem uprawniony, ani do oceny słuszności, ani celowości zaskarżonej decyzji. Organ bowiem nie jest zobowiązany do udzielenia ulgi nawet , gdy stwierdzi , iż w sprawie wystąpiły przesłanki " ważnego interesu podatnika" lub " interesu publicznego" . (por. wyrok NSA z 31.01.2003r. Biul. Skarb. 2004/6/30), gdzie zawarto tezę:

"Sąd Administracyjny nie jest więc kolejnym organem w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, co oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej".

Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe obu instancji uznały, że w sprawie zachodzi "ważny interes podatnika" a to oznacza, że wzięły pod uwagę podnoszone przez stronę argumenty, ale w ramach uznania administracyjnego odmówiły umorzenia zaległości. W tym miejscu kontrola Sądu staje się ograniczona bo Sąd jak wyżej wskazano nie może wkraczać w rozstrzygnięcie organu zwłaszcza, że organ podatkowy dokonał prawidłowych ustaleń co do sytuacji strony a w trakcie postępowania nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego. Strona brała udział na wszystkich etapach postępowania. Wbrew twierdzeniom strony organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego stwierdzając, że w sprawie występuje przesłanka "ważnego interesu podatnika". Należy zatem stwierdzić, że decyzja co do przyznania lub odmowy przyznania ulgi wymyka się spod kontroli Sądu, który stoi na straży legalności ww. decyzji co oznacza, że Sąd nie ma prawa rozstrzygnąć czy decyzja ta jest słuszna.

Porównaj wyrok WSA w Gdańsku z 21 maja 2008r. w sprawie o sygn akt I SA/Gd 645/07 (LEX nr 446565) , w którym Sąd stwierdził :

"Jeżeli organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem".

Jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne i wymagają uzasadnienia odpowiadającego rygorom art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia zaległości podatkowych, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane. Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej).

W tym miejscu należy przyznać rację organowi, gdy stwierdził, że na wzrost zadłużenia jak i na rozstrzygnięcie miała wpływ również postawa podatnika , który pomimo znacznych dochodów w następnych latach tj. :

• w roku 1998 - [...] zł,

• w 1999 r. - [...] zł,

• w 2000 r. w kwocie [...] zł. , nie dokonał żadnej dobrowolnej wpłaty na poczet istniejącej zaległości, lecz jedynie występował do organu podatkowego z kolejnymi wnioskami w sprawie umorzenia.

Organ zauważył, że ze sprzedaży w roku 2008 mieszkania we W. za cenę [...] zł. nie wpłynęła żadna kwota na poczet zaległości względem budżetu Państwa pomimo, że na nową nieruchomość podatnik przeznaczył [...] zł. Organ zauważył również, że w roku 2008r. podatnik wyzbył się zupełnie majątku darując zakupioną nieruchomość obecnej żonie.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania Sąd stwierdza, że zarzut ten jest chybiony z uwagi na fakt, że zgodnie z wolą strony zaległość w podatku dochodowym za rok 1997 była wielokrotnie rozkładana na raty. Zgodnie z art. 70 § 2 pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej.

Z akt sprawy wynika, iż organ podatkowy dziewięciokrotnie udzielał Skarżącemu wsparcia i rozkładał na raty zapłatę zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. a mianowicie :

• decyzją z dnia [...] Nr [...] organ podatkowy rozłożył na 10 rat zapłatę zaległości podatkowej za 1997 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł i ustalił opłatę prolongacyjną w wysokości [...] zł.

• kolejnymi decyzjami zmieniał decyzje ostateczne w trybie art. 253a Ordynacji podatkowej, co do ostatniej raty rozkładając ją na dalsze raty.

• ostatnią decyzją z dnia [...] Nr [...] zmienił decyzję ostateczną w części dotyczącej ostatniej 16 raty, ustalając termin zapłaty na dzień 30 września 2010 r.

To oznacza, że zaległość ta w dalszym ciągu jest wymagalna albowiem data płatności ostatniej raty została ustalona na dzień 30 września 2010r.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa ani materialnego ani procesowego. Stan sprawy został wyjaśniony dokładnie w oparciu o zebrany cały materiał dowodowy. Wnioski, jakie organ wywiódł są logiczne i zasadne. Organ prawidłowo uznał, że obecna sytuacja zdrowotna i materialna strony wskazuje, że w sprawie zachodzi " ważny interes podatnika". Uzasadnienie faktyczne i prawne zostało skonstruowane prawidłowo, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.