Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 282/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7 , 8 , 77 par 1 i 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par1 lit c w zw. z art 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego T. M. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] znak [...] . na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.);

- art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 poz. 1409 ze zm., dalej: u.p.b.);

po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – T.M. , od decyzji PINB w S. z dnia 17 sierpnia 2015 r. znak: [...] , którą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazano skarżącemu, dokonanie rozbiórki budowli rekreacyjnej, wybudowanej na działkach o nr ewid. [...] ,[...] położonych w B. , bez wymaganego pozwolenia na budowę, oznaczonej na załączonym do niniejszej decyzji szkicu kolorem [...] oraz nr [...] ;

utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 5 września 2014 r., pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę obiektu budowlanego o charakterze rekreacyjnym na działce nr ewid. [...] i [...] w B. .

Zawiadomieniem z dnia 30 marca 2015 r., znak: [...] , PINB poinformował o wszczęciu z urzędu w dniu 27 czerwca 2014 r., postępowania administracyjnego w sprawie budowy obiektów rekreacyjnych na działkach o nr ewid. [...] i [...] w B. Pismem z dnia 19 czerwca 2015 r., znak: [...] , organ I instancji zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Decyzją z dnia 17 sierpnia 2015 r., znak: [...] , na podst. art. 48 ust. 1 u.p.b. PINB nakazał skarżącemu, dokonanie rozbiórki budowli rekreacyjnej, wybudowanej na działkach o nr ewid. [...] ,[...] położonych w B. , bez wymaganego pozwolenia na budowę, oznaczonej na załączonym do niniejszej decyzji szkicu kolorem [...] oraz nr [...].

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył skarżący.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena zasadności nałożenia na skarżącego obowiązku rozbiórki budowli rekreacyjnej, wybudowanej na działkach o nr ewid. [...] ,[...] położonych w B. , bez wymaganego pozwolenia na budowę, oznaczonej na załączonym do niniejszej decyzji szkicu kolorem [...] oraz nr [...] .

Organ podniósł, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 443 z dnia 27 marca 2015 r.), do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed terminem określonym w art. 9 w/w ustawy, zatem w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.p.b. w brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji.

Roboty budowlane na działkach o nr ewid. [...] i [...] w B. wykonane przez Inwestora polegały zgodnie z kontrolą przeprowadzoną przez pracowników PINB w dniu 5 września 2014 r., na budowie obiektu o charakterze rekreacyjnym w kształcie dwóch okręgów, okrąg zewnętrzny o średnicy 18,0 m wykonany w postaci muru betonowego - kamiennego o grubości ok. 40 cm, wysokości ponad istniejący teren 85 cm, w obrębie tego murku zostały zlokalizowane 6 wieży o średnicy 1,3 mi wysokości 3,0 m oraz okręgu wewnętrznego o średnicy 10,0 m, murku betonowego wysokości 85 cm od poziomu terenu i grubości 40 cm, na murku zostały zlokalizowane 4 wieże z kręgów betonowych obłożonych kamieniem o wysokości ok. 3,0 m i średnicy ok. 80 cm. Okręgi połączone są mostkiem betonowym, a pomiędzy okręgami znajduje się rów głębokości ok. 3,0 m z przepływającą wewnątrz wodą. Obiekt jest otoczony zielenią poprzez którą zostały wykonane dojścia (5) utwardzonych kostką betonową. Wokół zewnętrznego okręgu została wykonane utwardzenie terenu w kształcie koła szerokości 1,0 - 2,0 m Wg oświadczenia skarżącego obiekt ten został wybudowany w latach 2010 - 2011, na którego nie posiadał pozwolenia na budowę.

W ocenie MWINB, PINB w decyzji z dnia 17 sierpnia 2015 r., znak: [...] prawidło uznał w/w budowlę, jako obiekt budowlany. Gdyż definicja i wyliczenie budowli zawarte w art. 3 pkt 3 p. b. mają charakter otwarty i przykładowy. Dla łatwiejszego zidentyfikowania cech budowli ustawodawca wymienia pewne ich typowe przykłady, zastrzegając dodatkowo łączącą je negatywną przesłankę, a mianowicie, że budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury.

Organ podzielił pogląd wyrażony przez organ I instancji, iż przedmiotowy obiekt nie jest obiektem małej architektury, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r., przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Wymienione obiekty to obiekty małe, w porównywalnej wielkości do posągów, wodotrysków, kapliczek, krzyży, etc. Nie sposób więc zrealizowanego przez skarżącego obiektu min. - okręgu zewnętrznego o średnicy 18m uznać za obiekt zbliżony gabarytami do wymienionych powyżej.

Organ wskazał, że roboty budowlane, zgodnie z art. 28 u.p.b., mogą zostać rozpoczęte jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego budowa w/w obiektu budowlanego została wykonana w latach 2010-2011 bez wymaganej decyzji o pozwolenia na budowę.

W związku z powyższym, PINB jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji prawidłowo wskazał art. 48 ust.1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).,

Organ podkreślił, iż jeśli strona nie spełni w wyznaczonym terminie nałożonego obowiązku zastosowanie znajduje art. 48 ust. 4 u.p.b

Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie zostało ustalone, że przedmiotowy obiekt budowlany w postaci budowli rekreacyjnej nie spełnia wymogu zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania pozyskał informację z Urzędu Gminy B. , że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy/ B. – S. a uchwalonym przez Radę Gminy B. –SA. Uchwała nr [...] z dnia 12 października 2012 r., wsi B. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym woj. [...] w dniu 25.10.2012 r. poz. 5274 działka nr ewid. [...] położona w B. znajduje się częściowo w jednostce strukturalnej 8Z - teren zieleni, częściowo w jednostce strukturalnej 9WS - teren wód powierzchniowych śródlądowych .Dla terenów oznaczonych na rysunku planu miejscowego symbolem 8Z – ustala się przeznaczenie: teren zieleni. 2. Tereny, o których mowa w ust. 1 należy pozostawić w całości jako biologicznie czynne, w postaci a/ zieleni łąkowej i pastwisk-wzdłuż cieków wodnych, rowów i rzek, b/ zieleni niskiej i wysokiej na terenach innych niż pkt 1. 3. Na terenach, o których mowa w ust. 1 dopuszcza się infrastrukturą techniczną. 4 Dla terenów oznaczonych na rysunku planu miejscowego symbolem 9WS: teren wód powierzchniowych śródlądowych. 5. Na terenach 9 WS ustala się lokalizację zbiornika wodnego retencyjnego. 6. Dopuszcza się możliwość budowy przepustów, mostów, kładek i urządzeń infrastruktury technicznej. - działka nr ewid. [...] położona w B. znajduje się w jednostce strukturalnej 8 Z-teren zieleni, częściowo zalewowy / ustalenia jak wyżej/.

Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił, że działka ewid. nr [...] i [...] w B. znajduje się poza terenem zabudowanym. Dla tych terenów przewidziano zakaz realizacji obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów przewidzianych w § 26 i § 27 w/w uchwały, czyli na działce nr ewid. [...] w B. dopuszcza się możliwość budowy przepustów, mostów, kładek i urządzeń służących ochronie przeciwpowodziowej i urządzeń infrastruktury technicznej. Natomiast na działce [...] w B. dopuszcza się budowę infrastruktury technicznej.

Wobec powyższego budowa obiektu budowlanego wykonanego przez skarżącego na działkach nr ewid. [...] ,[...] w B. jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Organ stwierdził, że skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla obszaru, na którym zlokalizowana jest działka nr ewid. [...] i [...] w miejscowości B. , przewiduje zakaz zabudowy z określonymi wyjątkami, a przedmiotowa samowola budowlana do nich się nie zalicza, to nie jest możliwe zalegalizowanie jej w trybie art. 48 u.p.b.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż organ I instancji bada zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem bezzasadny jest zarzut strony odwołującej się, iż organ I instancji powinien badać zgodność budowy budowli rekreacyjnej z wszystkimi obowiązującymi od daty budowy miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 28 oraz art. 10 k.p.a., poprzez nie zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu skarżącemu, który posiada interes prawny w przedmiotowej sprawie wskazać należy, że akta sprawy nie potwierdzają powyższego zarzutu. PINB w dniu 30 marca 2015 r., wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, a w dniu 19 czerwca 2015 r., znak: [...] wydał zawiadomienie z art. 10 k.p.a.,. Oba pisma zostały przesłane do pełnomocnika skarżącego i skutecznie doręczone. Natomiast PINB po tym terminie zgromadził nowy materiał dowodowy dołączając do akt postępowania odpisy aktów zgonów dla zmarłych władających działką nr ewid. [...] oraz pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 27 lipca 2015 r., zezwalającego skarżącemu na wykonanie rozbiórki w/w obiektu budowlanego. Zdaniem Organu, fakt zebrania dodatkowego materiału dowodowego nie spowodował ujemnych skutków dla strony postępowania i nie miał wpływu na rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony przez organ I instancji, co do przyjęcia kręgu stron postępowania w zakresie władających działką nr [...] w B. wobec śmierci części stron władających. Działki nr ewid. [...] i [...] , położone w B. zgodnie z wypisem z rejestru gruntów nie posiadają aktualnie właściciela, a jedynie władających. W aktach niniejszego postępowania brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów, które pozwalałyby w sposób jednoznaczny przyznać komukolwiek prawo własności do w/w nieruchomości. Wskazać w tym miejscu należy, że zapis "władający" zamieszczony w rejestrze gruntów dla danej nieruchomości nie może zostać uznany za potwierdzenie przysługiwania wskazanej w przedmiotowym rejestrze osobie, prawa własności do tej nieruchomości. Zatem nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że jej następcom prawnym aktualnie taki tytuł przysługuje. Dodatkowo zgodzić się także należy z twierdzeniem organu I instancji że "władanie" (zarządzanie) daną nieruchomością nie podlega dziedziczeniu. Zatem z faktu, że zmarli władający wskazani w rejestrze gruntów dla działki nr ewid. [...] i [...] , położonych w B. nie wynika, że po ich śmierci, ich następców prawnych również uznać należy za "władających" (zarządzających) przedmiotową nieruchomością.

W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo wskazał adresatów skarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu braku podpisu na załączniku decyzji organ stoi na stanowisku, iż sam brak podpisu na załączniku decyzji nie stanowi naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy nie zachodzą wątpliwości, co do związku załącznika z decyzją, a w przedmiotowej sprawie takie wątpliwości nie występują.

Organ I instancji w sposób prawidłowy wskazał przedmiot rozbiórki wskazując nr działek, na których znajduje się obiekt budowlany zaznaczając go jednocześnie w sposób czytelny na wskazanym wyżej załączniku do decyzji z dnia 17 sierpnia 2015r., znak: [...] .

Ponadto PINB prawidłowo wskazał skarżącego jako podmiot zobowiązany do wykonania nakazu rozbiórki.

Organ podkreślił, iż pierwszej kolejności obowiązek rozbiórki kierowany jest do inwestora, który posiada uprawnienia do władania obiektem budowlanym, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu. W takiej sytuacji nakaz rozbiórki winien być kierowany do właściciela obiektu zarządcy obiektu budowlanego. Analiza materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż inwestorem przedmiotowego obiektu jest skarżący. Zatem inwestor, jako jeden z władających działką nr ewid. [...] i posiadający zgodę wyrażoną przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. w dniu 27 lipca 2015 r., znak: [...] do wykonania nakazu rozbiórki obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] ma możliwość wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki w/w obiektu budowlanego.

Odnosząc się do uwag skarżącego organ wskazał, iż uzasadnienie niniejszej decyzji jest odpowiedzią tutejszego Organu na pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu.

Organ podniósł, że jak wskazano wyżej do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 443 z dnia 27 marca 2015 r.) decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed terminem określonym w art. 9 w/w ustawy. Zatem zastosowanie mają przepisy u.p.b. sprzed wspomnianej nowelizacji. Zdaniem tut. organu, organ I instancji powołując w podstawie prawnej skarżonej decyzji art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 443 z dnia 27 marca 2015 r.), nie naruszył prawa, a wskazał jedynie, iż stosuje przepisy "sprzed nowelizacji", gdyż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 5 września 2014 r., podczas kontroli "obiektu budowlanego o charakterze rekreacyjnym na działkach nr ewid. [...] i [...] w B. .

Od powyższej decyzji skargę wniósł skarżący – T.M. zarzucając jej:

naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiekt będący przedmiotem postępowania nie spełnia przesłanek umożliwiających zakwalifikowanie go jako obiektu małej architektury podczas gdy jego przeznaczenie, standard techniczny oraz rozmiary w odniesieniu do jego usytuowania w przestrzeni prowadzą do wniosku, iż pozostaje obiektem małej architektury;

naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 48 ust. 1 i 2 pbU poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu rozbiórki obiektu podczas gdy zachodziły przesłanki do jego zalegalizowania;

III. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 48 ust. 2 pbU polegające na zaniechaniu zweryfikowania zgodności obiektu rekreacyjnego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które obowiązywały w dacie wykonywania inwestycji, ograniczając się wyłącznie do analizy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

IV. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i wszechstronnego zbadania sprawy oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, a w konsekwencji:

a. błędne przyjęcie, iż obiekt stanowi budowlę o charakterze rekreacyjnym, podczas gdy w rzeczywistości należy go zakwalifikować jako obiekt małej architektury;

b. nieprecyzyjne oznaczenie i zlokalizowanie obiektu rekreacyjnego na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w B. wyłącznie w oparciu o przeprowadzone oględziny i dokonane w ich następstwie niedokładne szkice i nieprecyzyjne pomiary bez przeprowadzenia szczegółowych ustaleń w tym zakresie przez uprawnionego geodetę;

c. błędne przyjęcie, iż budowa obiektu rekreacyjnego jest niedopuszczalna z uwagi na ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bez weryfikacji uprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w dacie wykonania inwestycji;

d. błędne przyjęcie, iż elementy obiektu rekreacyjnego stanowiły jedną budowlę, podczas gdy organ nie ustalił, czy obiekt stanowił jedną czy był wykonywany jako więcej inwestycji;

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 8 i 11 i art. 107 § 3 k.p.a poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności zaś niepodjęcie przez organ niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czym naruszono zasadę wnikliwego wyjaśnienia sprawy, a ponadto poprzez załatwienie sprawy w sposób niemający na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz poprzez nieodniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu.

naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne i wadliwe sformułowanie rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki z pominięciem dokładnego oznaczenia działki, na której zlokalizowany jest obiekt rekreacyjny, braku dokładnego i jednoznacznego opisu w sentencji obiektu rekreacyjnego, który jest objęty nakazem rozbiórki, a także poprzez odwołanie się w treści rozstrzygnięcia do załącznika do decyzji, który nie został podpisany przez uprawniony podmiot, a nadto nie odzwierciedla w sposób precyzyjny obiektu będącego przedmiotem rozpoznania, a w konsekwencji przedmiotowy załącznik nie może zostać uznany za integralną część decyzji;

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2015 r., (znak:[...] , utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 17 sierpnia 2015 r., (znak: [...] ).

Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. Podniósł, iż kryterium rozmiarów obiektu nie stanowi, w myśl art. 3 pkt 4 pbU, jedynej i wystarczającej przesłanki pozwalającej na zaliczenie go do obiektów małej architektury. Organ dokonał analizy charakteru obiektu budowlanego w oderwaniu od jego funkcji i usytuowania przestrzennego. W niniejszej sprawie, organ administracji przeprowadzając postępowanie dowodowe w tej kwestii oparł się wyłącznie na bezpośrednim rozumieniu treści przepisów, całkowicie pomijając przy tym wykładnię celowościową. Niewątpliwie funkcje oraz cechy przedmiotowego obiektu w pełni korelują z funkcją obiektów wskazanych w art. 3 pkt. 4 pbU.

Zdaniem skarżącego, organ w niniejszej sprawie podczas dokonania oceny wielkości obiektu powinien odnieść się do wielkości całej inwestycji skarżącego, a w konsekwencji określić, jaki obszar w stosunku do całej powierzchni zajmuje przedmiotowy obiekt. Organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Co więcej, organ administracji nie dokonał szczegółowej analizy pozwalającej na wysnucie wniosku, że przedmiotowy obiekt nie może być zaliczany do kategorii obiektów małej architektury. W świetle powyższego, niewątpliwie organy administracji publicznej przedwcześnie, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego oraz ustalenia zasadniczych kwestii dotyczących prawidłowego zakwalifikowania inwestycji bezpodstawnie przyjęły za zasadne nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Skarżący podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie, organy administracji publicznej całkowicie pominęły fakt, iż obiekt został wybudowany w czasie poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy B. z dnia 29 maja 2003 r., oraz zaniechały jakiejkolwiek weryfikacji w zakresie zgodności inwestycji z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Postępowanie dowodowe zmierzające do oceny zgodności z przepisami planów zagospodarowania przestrzennego w niniejszej sprawie powinno uwzględniać poprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w dacie powstania przedmiotowego obiektu celem ustalenia zgodności realizowanych inwestycji w tym zakresie.

Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia czasu i przebiegu realizacji inwestycji, co ma istotne znaczenie dla rozważań w niniejszej sprawie. Koniecznym było przeanalizowanie, czy inwestycja powstała jako całość w jednym terminie czy w rzeczywistości doszło do kilku inwestycji, które należy rozpatrywać i oceniać odrębnie.

Jako wadliwe, ocenił skarżący, określenie przedmiotu rozbiórki obiektu, gdyż obiekt został naniesiony na mapę samodzielnie przez organ w następstwie przeprowadzonych oględzin oraz dokonanych szkiców, bez jakiegokolwiek udziału uprawionego geodety. Taki sposób oznaczenia obiektu, będącego przedmiotem decyzji rozbiórkowej musi budzić wątpliwości w szczególności w zakresie prawidłowej, zgodnej z rzeczywistym stanem lokalizacji tego obiektu na mapie. Warto zaznaczyć, że do akt sprawy została dołączona mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę, na której nie zostały naniesione obiekty będące przedmiotem postępowania.

W ocenie skarżącego, załącznik nie stanowi integralnej części decyzji wobec jego niepodpisania przez upoważniony podmiot, a w konsekwencji wykluczone jest precyzowanie na tej podstawie obiektu podlegającego rozbiórce. Jakkolwiek decyzja rozbiórkowa może zawierać załącznik, to jednak aby mógł on stanowić integralną część decyzji musi być podpisany przez uprawnioną osobę. Podniósł, iż organ do części zarzutów odniósł się w sposób bardzo lakoniczny, co więcej do niektórych zarzutów skarżącego nie odniósł się w ogóle, pozbawiając go przy tym informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. W decyzji organ nie ustosunkował się w szczególności do zarzutu polegającego na samodzielnym wykonaniu szkicu przedstawiającego lokalizację obiektu mającego ulec rozbiórce bez zasięgnięcia opinii uprawnionego geodety oraz zarzutu dotyczącego ustalenia czy obiekt stanowił jedną inwestycję czy był wykonywany jako kolejne inwestycje.

Skarżący zarzucił, iż ogólnikowo organ odniósł się do zarzutu dotyczącego braku podpisu na załączniku do decyzji.

Bardzo zwięźle organ ustosunkował się również do zarzutu dotyczącego braku precyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki, przytaczając orzeczenie sądu oraz wskazując, że przedmiot rozbiórki został wskazany prawidłowo poprzez wskazanie numeru działki.

Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest została uwzględniona, co nie oznacza, że Sąd podziela w całości argumentację skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu, na uwzględnienie zasługuje jedynie zarzut dotyczący istotnego naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. k.p.a przez niedostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co może mieć istotne znaczenie dla jej wyniku. Nakaz rozbiórki stanowi daleko idącą, lecz przewidzianą przez przepisy prawa ingerencję w prawo własności. W związku z tym adresat decyzji, który w realiach kontrolowanej sprawy, co prawda nie jest właścicielem przedmiotowych dla sprawy działek, lecz władającym terenem i zarazem inwestorem spornego obiektu budowlanego, powinien być - zgodnie z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. - przekonany, przynajmniej z perspektywy obiektywnego porządku prawnego wyjaśnionego przez organ, co do zgodności z prawem kwestionowanej decyzji w całokształcie uwarunkowań wszechstronnie ustalonego, ocenionego i istotnego dla sprawy stanu faktycznego. Oznacza to, że organy w kontrolowanej sprawie powinny się wywiązać z obowiązków wynikających z zasady przekonywania powiązanej z zasadą/nakazem doktryny i orzecznictwa niearbitralnego działania administracji publicznej. Realizacja zasady zaufania przez organy administracji publicznej jest powiązana z zasadą przekonywania, i trudno jest mówić o realizacji zasady zaufania przy pominięciu przez organy realizacji zasady przekonywania, jak i o realizacji zasady przekonywania, gdy organ pomija realizację zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Organy dokonały ustaleń w przedmiocie charakteru prawnego obiektu budowlanego/budowli z pominięciem, w pewnym zakresie, okoliczności polegającej na tym, że pojęcie małej architektury jest względne, ustawowa definicja ma charakter otwarty i kwestia oceny ustawowego określenia "mała" architektura jako odpowiednio dookreślającego ten specyficzny obiekt budowlany może być w pewien sposób zrelatywizowana przez rozmiary i charakter otoczenia a także przez pełnioną funkcję zabudowy na danym terenie.

Tymczasem skarżący powołuje się w skardze na względność pojęcia małej architektury i potrzebę zweryfikowania przedmiotowej spornej budowli z realiami otoczenia i relacjami przestrzennymi, w tym gabarytowymi pomiędzy obiektami znajdującymi się na przedmiotowych działkach jak i relacją powierzchni działek do wielkości spornego obiektu/budowli.

Zgodnie z ustawową definicją zawarta w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, ilekroć jest mowa o w ustawie obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:

a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,

b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki;

Pojęcie małej architektury jest związane, obok gabarytów, m.in. z funkcją pewnej specyficznej użyteczności, zarówno o wymiarze materialnym jak i niematerialnym. Funkcja ta polega m.in. na sprawianiu określonych efektów sensorycznych (np. wizualnego lub akustycznego) a także na umożliwieniu korzystania z takiego obiektu dla celów przejawiana kultu religijnego, rekreacyjnych, porządkowych. Z punktu widzenia wartości jakie chroni Prawo budowlane należy też stwierdzić, że budowa tych obiektów powinna być niestwarzająca zagrożenia podczas prowadzenia budowy jak i dla ew. użytkowników, nie wiążąca się w sposób relewantny dla prawa z odziaływaniem na czyjeś interesy.

Bezsprzecznie wyjaśnienie wątpliwości podnoszonych w powyższej kwestii przez skarżącego, jest istotne z uwagi na fakt, że budowa obiektów tzw. małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Jak wynika z treści art. 30

ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w brzmieniu stosowanym przez organ, jak i obowiązującym w latach 2010-2011 realizacji spornego obiektu "Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych". Ponieważ skarżący podnosi zarazem zmianę w czasie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organy powinny po raz kolejny rozważyć charakter prawny spornego obiektu/budowli i w przypadku ew. ustalenia, że w sprawie występuje obiekt małej architektury, zbadać, czy ew. jego budowa była zgodna z treścią planu obowiązującego podczas realizacji spornego obiektu, gdyż wtedy skarżący posiadałby prawa dobrze nabyte.

Sąd zarazem zauważa, w tym miejscu, że korzystanie z prawa zabudowy, nawet niezależnie od tego, czy jest powiązane z wymogiem pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia powinno być zgodne z całym systemem powszechnie obowiązującego prawa.

Ponieważ skarżący podnosi także kwestie swoistego etapowania w czasie budowy przedmiotowego obiektu/budowli składającej się m.in. z kręgu zewnętrznego i wewnętrznego - to w związku z tym organy powinny rozważyć m.in., czy mając na uwadze ew. fakt jego "segmentowej budowy" przez co należy rozumieć, że obiekt składa się z części, które mogą ew. istnieć niezależnie od siebie, (lub były budowane niezależnie od siebie), można ewentualnie stwierdzić, że jakaś z takich potencjalnych "samoistnych" części spełnia wymogi ustawowego pojęcia obiektu małej architektury. Sąd wskazuje, że w nawiązaniu do ostatniego, powyższego zalecenia Sądu, organ powinien przy ponownym rozpatrzeniu sprawy mieć odpowiednio na uwadze zasadę adekwatności, proporcjonalności działania administracji publicznej.

Z uwagi na fakt, że organ w przekonaniu Sądu, naruszył przede wszystkim ww. zasady postępowania administracyjnego, m.in. przez niezbadanie relacji ocenianej zabudowy z otoczeniem a także ew. samoistności elementów składowych jako spełniających przesłanki ustawowego pojęcia małej architektury, co spowodowało w konsekwencji naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, w kontrolowanej byłoby przedwczesne wypowiadanie się o tym, jakie przepisy prawa materialnego znajdują do niej zastosowanie i odnoszenie się przez Sąd do zarzutów materialnoprawnych.

Zarzut skarżącego dot. nieprecyzyjnego oznaczenia i zlokalizowania obiektu rekreacyjnego na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w B. wyłącznie w oparciu o przeprowadzone oględziny i dokonane w ich następstwie niedokładne szkice i nieprecyzyjne pomiary bez przeprowadzenia szczegółowych ustaleń w tym zakresie przez uprawnionego geodetę na tym etapie kontrolowanego postępowania administracyjnego nie jest uzasadniony, gdyż podnosi kwestie, które według oceny Sądu nie uzasadniają w myśl art. 107 § 1 k.p.a. wadliwości kontrolowanej decyzji mającej istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Jednocześnie skarżący będzie miał okazję wyjaśnić swoje ew. doprecyzowane wątpliwości w tym zakresie podczas ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego. Z treści decyzji, w tym z załącznika, który bezsprzecznie stanowi jej element składowy wynika o jaki konkretnie obiekt w znaczeniu opisowym i lokalizacyjnym chodzi, kwestią sporną jest ustalenie jego prawnego charakteru i ew. opisanej powyżej "samoistności" poszczególnych elementów składowych jako potencjalnej "małej architektury".

Sąd przychyla się do stanowiska skarżącego, że załącznik powinien być podpisany, ale ten brak z uwagi na powiązanie treści załącznika z sentencją kontrolowanej decyzji stanowi wadliwość formalną, która sama w sobie nie stanowi przyczyny uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni powyższą ocenę i wskazania Sądu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c, w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.