Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 621/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1 oraz art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 2 pkt 35a
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

UZASADNIENIA

W dniu [...] lipca 2017 r. w [...] na drodze krajowej nr [...] (skrzyżowanie

ul. [...]), na której dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t został zatrzymany do kontroli 2 - osiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr. rej. [...]. Pojazdem kierował Pan S. S., który wykonywał przewóz materiałów budowlanych i farb na trasie [...], Przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był na rzecz Pana P. B. a prowadzącego działalność gospodarzą pod nazwą: U. Załadowcą przewożonego ładunku była firma "A." Spółka z o.o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu organ I instancji stwierdził następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego: 20,55 t, przekroczenie

o 2,55t tj. o 14,16 %,

- nacisk na pojedynczej osi napędowej samochodu ciężarowego: 14 t (po odjęciu

2 % zaokrąglonych do 0.1 t w górę) - przekroczenie o 2,5 t tj. o 21,74 %,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20 %. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz masy całkowitej pojazdu.

Pismem z dnia 6 października 2017 r. strona wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji. W odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 140 aa ust. 3 i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Zarzucono naruszenie przez organ I instancji art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie czynności dowodowych, których celem byłoby dokładne zbadanie materiału dowodowego. Ponadto strona zaznaczyła, że pomiędzy osiami różnica nacisków osi wynosiła ponad 7,5 tony, pomimo równomiernego rozłożenia towaru, co zdaniem wnoszącego świadczy

o możliwości zafałszowania wyników ważenia. Dalej strona wyjaśniła, że z powodu krótkiego terminu i braku informacji od organu i przewoźnika o okolicznościach,

w jakich doszło do nieprawidłowości nie miała możliwości uczestniczenia

w postępowaniu wyjaśniającym. Strona ponadto wskazała, że organ I instancji nie zgromadził dowodów świadczących o wpływie i godzeniu się strony na powstanie naruszenia. Zwróciła się o przeprowadzenie przesłuchania w charakterze świadka kierowcy oraz pracowników firmy K. Sp. z o.o., którzy uczestniczyli w załadunku, na okoliczność jego prawidłowości. Podkreśliła, że dmc pojazdu ustalono za pomocą sumowania wyników pomierzonych nacisków osi, co jest nieprawidłowym działaniem i w tym zakresie mogło dojść do nieprawidłowości. Ponadto organ w żaden sposób nie wyjaśnił zastosowania tolerancji 2 % odjętej od wyników ważenia, które było wykonane tylko jednokrotnie, a więc nie daje pewności wyników.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 2, art. 140 ab ust. 1 pkt 3, lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U.

z 2017 r. poz. 2222), art. 3 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo

o ruchu drogowym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści ust. 3 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym,

a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust, 1.

Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 ze zm.) dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20. nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o dwóch osiach, innego niż autobus - 18 ton.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie dokonano jednego ważenia pojazdu członowego. Co do zasady w trakcie kontroli drogowej jest dokonywane jedno ważenie pojazdu. Drugie ważenie odbywa się w razie pisemnego wniosku kierowcy, bądź w razie jakichkolwiek wątpliwości. Kierowca S. S. nie wnosił uwag dot. rzetelności pomiarów. W przedmiotowym stanie faktycznym kierowca podpisał się pod oświadczeniem kierującego pojazdem, oraz nie wskazał żadnych uwag co do treści protokołu kontroli, w miejscu przeznaczonym na "uwagi osoby kontrolowanej" bądź przy składanym własnoręcznie podpisie.

Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. t udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony, na dzień kontroli, rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2017 r. poz. 878).

W chwili kontroli obowiązywało ww. rozporządzenie w którym droga krajowa nr [...] (skrzyżowanie ul. [...]) nie została wymieniona, a wiec została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11.5 t.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15.000 złotych.

Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 31 sierpnia 2016 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/1I o nr fabrycznych [...]. Waga o nr [...] w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia 31 stycznia 2018 r. Natomiast waga o nr [...] w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Organ odwołując się do zapisów instrukcji wag typu SAW 10C/II omówił szczegółowo zasady obsługi i eksploatacji tych wag.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Zgodnie z instrukcją producenta wag SAW 10 C/11 w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji tej wynika także, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koia. nacisku na oś. na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Poza tym z instrukcji wynika, iż proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby:

1) jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami),

2) ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków7 tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu.

To, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza od takiego sposobu dokonywania pomiarów odstępstw.

Kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 31 sierpnia 2016 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie tj. 1 % spadku podłużnego, 0.84 % spadku poprzecznego.

W ocenie organu odwoławczego uzyskane w trakcie kontroli wyniki ważenia pojazdu nie budzą żadnych wątpliwości. Ponadto należy wskazać, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 3 1 sierpnia 2016 r.. który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów7 na al. [...]. Jak już wyżej wskazano protokół ten został sporządzony po przeprowadzeniu pomiarów, przez uprawnionego geodetę.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną także na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten mial wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. W związku z powyższym ustawodawca uznał, iż nie tylko przewoźnicy poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów: co więcej - decydującą rolę w tych czynnościach, które wszak nie są obojętne dla kwestii wykonywania transportu drogowego, odgrywają zwykle właśnie załadowcy wydający ładunek do przewozu. Nie sposób zatem przyjąć, iż tylko jeden z elementów- łańcucha załadowca (sprzedawca) - przewoźnik - odbiorca ładunku ma być odpowiedzialny za powstałe w wyniku określonej transakcji handlowej naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu poruszającego się po drogach publicznych. Wszak to nie przewoźnik ustala warunki transakcji - ile i jaki rodzaj towaru ma być sprzedany/kupiony - o tym decydują przecież strony transakcji.

Art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkujące odpowiedzialność załadowcy za przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A." Spółka z o.o. jako załadowca towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia. Załadowana ilość towaru potwierdzona fakturami wynosiła 14163 kg. co po sumowaniu jej z masą własną pojazdu przekraczała już dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, która zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 ze zm.) nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o dwóch osiach, innego niż autobus - 18 ton. W rozpatrywanym przypadku rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego wyniosła 20,55 t. co stanowiło przekroczenie o 2.55 t dopuszczalnej wartości.

Ponadto z zeznań kierowcy S. S. wynika, że zdarzało się już wcześniej, że masa podana na dokumentach przekraczała dopuszczalną ładowność pojazdu. Ponadto kierowca zeznał, że pracownik załadowcy zawsze wtedy twierdził, że dane zawarte na fakturach nie są miarodajne. Ponadto kierowca zaznaczył, że pracownica załadowcy zna dopuszczalną ładowność pojazdu, gdyż zostało im przekazane ksero dowodu rejestracyjnego użytego pojazdu. Dalej kierowca podkreślił, że załadunku dokonali pracownicy hurtowni A. Sp. z o.o., a pojazd po załadunku nie został ważony, gdyż na terenie załadunku nie ma żadnej wagi.

Organ podkreślił, że profesjonalny przedsiębiorca organizuje oraz sprawuje nadzór nad swoimi pracownikami. W związku z powyższym ponosi on ryzyko prowadzenia działalności oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez swoich podwładnych, tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa.

Zdaniem organu II instancji ta okoliczność jednoznacznie dowodzi, że strona miała wpływ, na powstanie naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Dodać należy, iż w ten sposób załadowca pośrednio miał swój wkład w pogorszenie się nie tylko stanu technicznego dróg, ale też przyczynił się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ponadto jakkolwiek podmiot będący załadowcą nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym ładunek jest przewożony poza terenem przedsiębiorstwa to bezsprzecznym jest, że załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie przekraczał dopuszczalnych norm.

Organ odwoławczy wskazał także, że zgodnie z art. 43 ust. 2. ustawy Prawo przewozowe (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 915), nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki towarowej zgodnie z przepisami ruchu drogowego i przepisami o drogach publicznych, a w szczególności niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdów lub przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. W myśl z kolei art. 55a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zabrania się nadawcy, zlecania przewozu drogowego przesyłki towarowej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia na taki przewóz.

Co więcej, ustawia Prawo o ruchu drogowym w art. 61 wyraźnie precyzuje

w jaki sposób należy dokonywać załadunku.

Konkludując organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Odnosząc się natomiast do wniosku dowodowego skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodu z ponownego przesłuchania w charakterze świadka kierowcy oraz pracowników firmy K. i A. Sp. z o.o., którzy uczestniczyli w załadunku, na okoliczność jego prawidłowości, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzenia ww. dowodu. Strona pozwalając na wyjechanie na drogi publiczne pojazdu powinna mieć świadomość, iż może on przekraczać dopuszczalne parametry. W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że masa całkowita samochodu wynosiła 20,55 t - przekroczenie o 2,55 t, nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu - 14 t - przekroczenie o 2,5 t. Ponadto należy wyjaśnić, iż brak jakiejkolwiek czynności mających na celu sprawdzenie parametrów pojazdu wskazuje jednoznacznie na godzenie się załadowcy na ewentualne powstanie naruszeń. Poprzez wydanie ładunku powodującego przekroczenie masy i nacisku osi załadowca miał wpływ na powstanie naruszenia. Stosownie do art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W rozpatrywanym przypadku wszystkie ustalenia faktyczne istotne dla sprawy zostały już poczynione. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzenie ww. dowodów nie ujawniłoby nowych istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie. A zatem powyższe okoliczności nie miałyby wpływu na ustalenia faktyczne poczynione w sprawie.

Pismem z dnia 7 marca 2018r.spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję zarzucając, że wydana została z naruszeniem:

1. art.t. 7 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia, oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym, bowiem przyjęty przez organy stan faktyczny dotyczył przewoźnika a nie załadowcy

i pozostawał niewystarczający dla precyzyjnego stwierdzenia, do jakiego naruszenia obowiązujących norm doszło;

2. art. 6 k.p.a. poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym  przez organ I instancji bez podstawy prawnej, tj. wykonanie ważenia sprzecznie

z wszystkimi warunkami określonymi przez producenta wagi SAW 10C/II w instrukcji obsługi wag w zakresie płaszczyzny wag umieszczonych w dołach fundamentowych, w przypadku dwuosiowego pojazdu - w obszarze wszystkich ważonych osi składowych;

3. przepisów postępowania, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy oraz uchybienie zasadzie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w zakresie art. 140 ab ust. 4 a także przez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami k.p.a. art. 7a § 1 i art. 81a, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.

Wobec podniesionych zarzutów spółka wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzją organu l instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz.1369 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,

że jest ona niezasadna. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu

o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Naruszenie stwierdzono

w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego oraz długości pojazdu.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym (Dz. U. 2017 poz.1260 ze zm. - zwanej dalej Prd), pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz

z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ,

a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd).

W myśl art. 41 ust. 1 udp, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t,

z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp).

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 21 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 878). Droga krajowa na której w niniejszej sprawie dokonano kontroli została zaliczona do dróg po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2017 r. w [...] na drodze krajowej nr [...] (skrzyżowanie [...]), na której dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t został zatrzymany do kontroli 2 - osiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr. rej. [...]. Pojazdem kierował S. S., który wykonywał przewóz materiałów budowlanych i farb na trasie [...] ul. [...], Przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był na rzecz P. B. prowadzącego działalność gospodarzą pod nazwą: U. Załadowcą przewożonego ładunku była firma "A." Spółka z o.o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu organ I instancji stwierdził następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego: 20,55 t, przekroczenie

o 2,55t tj. o 14,16 %,

- nacisk na pojedynczej osi napędowej samochodu ciężarowego: 14 t (po odjęciu

2 % zaokrąglonych do 0.1 t w górę) - przekroczenie o 2,5 t tj. o 21,74 %,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wobec powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dmc i nacisku na pojedynczej osi napędowej samochodu ciężarowego. A zatem organy prawidłowo stwierdziły wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII, z uwagi na wielkość stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń oraz rodzaj, kategorię drogi, na której zatrzymano kontrolowany pojazd.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15000 złotych.

Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie kara pieniężna nałożona została na załadowcę co umocowanie znajduje w postanowieniach art. 140 aa ust. 1 i 3 p.r.d., zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 (tej ustawy), lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Karę tę nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym,

a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (ust. 3).

Jest niewątpliwe, że z treści wskazanego przepisu art. 140 aa ust. 1 i 3 p.r.d. wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd (tj. na przewoźnika), a jedynie w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora. Odpowiedzialność tych podmiotów (w tym załadowcy) ma odmienny charakter niż odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd (przewoźnika) i jest niezależna od jego (przewoźnika) odpowiedzialności.

Możliwość nałożenia kary pieniężnej na załadowcę powstaje bowiem wyłącznie wtedy, gdy okoliczności (sprawy) lub dowody wskazują, że miał on wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w art. 140 aa ust. 1 p.r.d.

Z przytoczonej regulacji wynika więc, że w przypadku podmiotów określonych w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 p.r.d ich odpowiedzialność nie ma charakteru bezwzględnego, zatem samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. W omawianej sytuacji właściwy organ musi wykazać, że okoliczności sprawy lub dowody wskazują na wpływ lub godzenie się organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora na powstanie naruszenia warunków przewozu, przy czym chodzi tu

o wpływ lub godzenie się o charakterze realnym i bezpośrednim.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy organy wydające decyzje w I i II instancji wywiązały się z obowiązku tego wykazania, prawidłowo ustalając wystąpienie przesłanki nałożenia na skarżącą jako nadawcę/załadowcę ww. kary pieniężnej.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podczas przeprowadzonych kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd był nienormatywny, a skarżąca spółka A. jako załadowca towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia. Załadowana ilość towaru potwierdzona fakturami wynosiła 14163 kg. co po sumowaniu jej z masą własną pojazdu przekraczała już dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, która zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 ze zm.) nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o dwóch osiach, innego niż autobus - 18 ton. W rozpatrywanym przypadku rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego wyniosła 20,55 t. co stanowiło przekroczenie o 2.55 t dopuszczalnej wartości. Mimo powyższego załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną.

Niezależnie od powyższego z zeznań kierowcy S. S. wynika, że zdarzało się już wcześniej, że masa podana na dokumentach przekraczała dopuszczalną ładowność pojazdu. Ponadto kierowca zeznał, że pracownik załadowcy zawsze wtedy twierdził, że dane zawarte na fakturach nie są miarodajne. Ponadto kierowca zaznaczył, że pracownica załadowcy zna dopuszczalną ładowność pojazdu, gdyż zostało im przekazane ksero dowodu rejestracyjnego użytego pojazdu. Dalej kierowca podkreślił, że załadunku dokonali pracownicy hurtowni A. Sp. z o.o., a pojazd po załadunku nie został ważony, gdyż na terenie załadunku nie ma żadnej wagi.

Przez wpływ należy rozumieć bezpośredni i realny związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym naruszeniem, a zachowaniem podmiotu wykonującego przejazd. Jak zauważył organ odwoławczy załadowanie przez załadowcę zbyt dużej ilości towaru było warunkiem koniecznym ale i wystarczającym do powstania naruszenia. Ponadto załadowca powinien zawsze upewnić się czy podmiot wykonujący przejazd posiada zezwolenie, a ponadto sprawdzić, czy pojazd

Pomimo wiedzy skarżącego, że parametry skontrolowanego pojazdu wskazują na jego nienormatywność, nie podjął jakichkolwiek działań, które zapobiegłyby wyjazd pojazdu na drogę publiczną.

Skoro ustawodawca przewidział możliwość nałożenia kary pieniężnej na nadawcę/załadowcę za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia określonego przepisami, to należy uznać, że obowiązkiem tych podmiotów jest udokumentowanie chociażby próby podjęcia realnych działań w tym zakresie.

Zdaniem Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonanego ważenia. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem

z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 31 sierpnia 2016 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/1I o nr fabrycznych [...]. Waga o nr [...] w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia 31 stycznia 2018 r. Natomiast waga o nr [...] w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w [...] w dniu 21 kwietnia 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Zasady obsługi i eksploatacji tych wag, szczegółowo opisał organ odwołując się do zapisów instrukcji wag typu SAW 10C/II.

Reasumując Sąd stwierdza, że argumenty zawarte w skardze skutecznie nie zakwestionowały ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zawierają jedynie polemikę ze stanowiskiem organu, co nie jest wystarczające do zwolnienia się przez przedsiębiorcę z odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości. Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować czynności organów administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. W szczególności Sąd uznał, że zostały wyczerpująco zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, zgodnie z art. 6 k.p.a.

i w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.