Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1325/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 92, art. 93, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8  art. 14 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 10 ust. 5
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16  art. 1 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Referent Bartłomiej Maciak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. T. i B. T. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. (Nr [...]), Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. (Nr [...]) o nałożeniu na B. T. i S. T., prowadzących działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. T. Spółka cywilna – kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że inspektorzy inspekcji transportu drogowego przeprowadzili w siedzibie przedsiębiorcy (skarżącej spółki) kontrolę. Zakres tej kontroli obejmował okres od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] maja 2014 r., a jej ustalenia zawarte zostały w protokole nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Na ich podstawie organ I instancji decyzją administracyjną nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł wobec stwierdzenia licznych nieprawidłowości.

Inspektor Transportu Drogowego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśnił przepisy, które miały w sprawie zastosowanie oraz opisał każde z zarzucanych skarżącym naruszeń, a także odniósł się argumentów odwołania.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, organ przywołał treść art. 8 ust. 1-4 i 8 Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., według którego kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału w postaci karty pobrań zapisów z urządzenia rejestrującego z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz danych cyfrowych pobranych zgodnie z załącznikiem nr [...] do karty pobrań z dnia [...] kwietnia 2014 r. wykazała, że kierowca I. D. w dniach 18-21 listopada 2013 r. skrócił dzienny okres odpoczynku. Strona wyjaśniając przyczyny powstania tego naruszenia wyjaśniła, że wynika on z błędnego wskazania zegarka ręcznego kierowcy, o czym świadczy odręczny zapis kierowcy na wydruku z tachografu cyfrowego, sporządzony w dniu [...] listopada 2013 r. Organ wyjaśnił zaś, że skoro wydruk z tachografu nie dotyczy zdarzeń, które nastąpiły później, a zatem nie dotyczy dziennego okresu odpoczynku, który trwał od godziny 2156 w dniu [...] listopada 2013 r. do godziny 855 w dniu [...] listopada 2013 r. Także wyjaśnienia strony oparte na adnotacji kierowcy na wydruku, że "Przekraczanie granicy BY-PL co spowodowało, że odpoczynek został odebrany za późno Art 12. Roz. WE 561/2006" – nie zostały przyjęte przez organ.

Organ odwoławczy stwierdził, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano dokumentu, wykresówki lub wydruku uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, a zatem zasadne było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie określone lp. 5.3. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień, organ przywołał treść art. 13 i 14 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., a także art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców. Podniósł, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień z karty kierowcy G. M.. Analiza danych cyfrowych oraz zestawień zaświadczeń kierowców z okresu objętego kontrolą wykazała, że strona w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie nie okazała danych potwierdzających aktywność kierowcy w dniu [...] listopada 2013 r., co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł oraz z pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...]. Kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia wyniosła łącznie [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy, organ przytoczył treść art. 10 ust. 5 lit. "i" oraz art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. Podczas kontroli w okazano niepełne dane o okresach aktywności kierowców: G. J. i G. M.. Zaistniało stąd naruszenie opisane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w lp. 6.3.9., polegające na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy.

Odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych z kary kierowcy, organ oparł się na treści art. 10 ust. 5 lit. "a" tiret pierwsze i drugie rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a także § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 215, poz. 1410).

Z karty kierowcy M. D. pliki sczytano w dniu [...] listopada 2013 r., następnie po upływie 9 dni kalendarzowych, a następnie po upływie 146 dni kalendarzowych. Z karty kierowcy J. G. pliki sczytano w dniu [...] listopada 2013 r., następnie po upływie 132 dni kalendarzowych, a następnie po upływie 16 dni kalendarzowych. Z karty kierowcy G. J. pliki sczytano w dniu [...] listopada 2013 r., następnie po upływie 17 dni kalendarzowych, a następnie po upływie 127 dni kalendarzowych. Z karty kierowcy M. K. pliki sczytano w dniu [...] listopada 2013 r., a następnie po upływie 116 dni kalendarzowych. Z karty kierowcy W. M. pliki sczytano w dniu [...] listopada 2013 r., a następnie po upływie 141 dni kalendarzowych.

Organ odwoławczy uwzględnił zarówno pliki okazane w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie jak i pliki okazane na etapie postępowanie wyjaśniającego. Biorąc to pod uwagę kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] zł została – w ocenie organu odwoławczego – nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Inspektor Transportu Drogowego przeprowadzając ponownie postępowanie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że naruszenia zaistniały i nałożył za nie karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł. Kara ta zgodnie z zapisem art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym została ograniczona do kwoty [...]zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zmiana stanu prawnego, która nastąpiła w trakcie orzekania, czyli wejście w życie niektórych przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1), nie zmieniła ani istnienia obowiązku, ani istoty obowiązku dokumentowania aktywności kierowców, czy to w postaci wykresówek, zapisów na kartach kierowców, zapisów z tachografów cyfrowych, czy też dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę.

To przedsiębiorstwo ponosi odpowiedzialność za pracowników, którymi się posługuje, stąd nie może w rozpatrywanej sprawie znaleźć zastosowanie przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Przedsiębiorca ma wpływ na powstanie naruszeń związanych z regulacjami rozporządzenia nr 3821/85 oraz rozporządzenia nr 561/06, bowiem zakres tych regulacji został wskazany jako obowiązek nadzoru z jego strony, w szczególności poprzez wydawanie odpowiednich poleceń kierowcy i przeprowadzanie regularnych kontroli. Ponadto, aby doszło do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, to przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenie musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r., skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W przekonaniu skarżących zarówno organ odwoławczy, jak i kontrolny, w treści uzasadnienia wydanych decyzji nie rozpoznały sprawy w całokształcie podniesionej przez nich argumentacji, potwierdzającej niezasadność nałożonej kary. Organy w treści wydanych decyzji nie ustosunkowały się do podniesionego argumentu dot. nieuznania przedstawionych danych pobranych z tachografów cyfrowych w odniesieniu do rzekomych naruszeń dotyczących brakujących danych z tachografów, jak i karty kierowcy. Ich zdaniem dostarczyli w dniu [...] maja 2014 r. brakuje dane wykazanych w załączniku do protokołu kontroli. Pliki z tachografów pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] zawarte były w plikach pojazdów o innych numerach rejestracyjnych (WS 70209 oraz WS 70210), ze względu na przerejestrowanie tych pojazdów związane ze zmianą ich właściciela. Dowodem na to jest fakt, że wyżej wymienione pojazdy są tożsame pod względem numeru VIN.

Kontrolujący otrzymał w dniu kontroli ([...] kwietnia 2014 r.) bardzo dużą ilość plików. Funkcjonariusz nadmienił podczas kontroli, że ma bardzo duży problem z wykazaniem otrzymanych plików w takiej ilości, na karcie okazanych do kontroli plików. Zwrócił się stąd z zapytaniem, czy strona wyrazi zgodę, aby z okazanych do kontroli plików wybrał tylko te, które dotyczą kontrolowanego okresu i zapisał je na płycie CD, wskazując tę płytę jako okazane pliki przez stronę. Strona podniosła, że została pouczona podczas okazywania dokumentacji w dniu kontroli, że wszystkie brakujące dokumenty podczas kontroli, w tym również pliki, może dostarczyć w późniejszym terminie, jednak musi to nastąpić przed wydaniem decyzji.

Skarżący wskazali również, że gdy karta kierowcy znajduje się w tachografie, dane aktywności kierowcy zapisane są zarówno w tachografie, jak i na karcie kierowcy. Wobec powyższego dane aktywności kierowcy zostały przedstawione do kontroli, aktywność ta została zapisana w tachografie, a w przypadku danych zarejestrowanych w tachografach pojazdów aktywność ta nie może być inna niż na kartach kierowców korzystających z tych pojazdów. Pliki z zapisaną aktywnością przedstawiono do kontroli. W ocenie skarżących organ mógł jedynie uznać nieokazanie danych w okresie kiedy karta była poza pojazdem. Stwierdzone uchybienia i naruszenia opierają się zatem na podstawie błędnie ustalonego stanu rzeczywistego, gdyż organ odwoławczy w treści wydanej decyzji nie odniósł się do podniesionego argumentu dotyczącego nieuwzględnienia błędu tachografu w przedmiocie określenia czasu, a właśnie błąd ten określony jest wartością jednej spornej minuty, a także okoliczności związanych z przekraczaniem granicy Państwa przez kierowcę, gdzie występuje problem związany z bezpiecznym miejscem postojowym, na których kierowcy mogą bezpiecznie wykonać odpoczynki.

W ocenie skarżących organ odwoławczy w wydanej decyzji w sposób niewystarczający odniósł się do podniesionego przez nich nierozpoznanego przez organ I instancji wystąpienia przesłanek wynikających wprost z art. 92b i art. 92c ustawy.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na nieterminowym pobraniu danych, według skarżących jednym z zasadniczych argumentów w sprawie jest niezastosowanie przez organ kontrolny wymaganych obowiązujących norm prawa, to jest rozporządzenia nr 581/2010. Wśród uchybionych dni kalendarzowych jest mniej niż obowiązujące terminy, mając na uwadze wyłącznie dni zapisanej aktywności kierowców użytkujących kontrolowany pojazd. Tym samym naruszenie zostało stwierdzone bezpodstawnie.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajmowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje wydane w tej sprawie przez organy obu instancji – wbrew zarzutom skargi – nie naruszają ani przepisów postępowania administracyjnego (prawa procesowego), ani też przepisów prawa materialnego.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 23), a jej materialnoprawną podstawę stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm., dalej jako "u.t.d." lub "ustawa").

Przepisy tej ustawy regulują odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (przewoźnika drogowego lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne, a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy), jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym.

Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów, o jakich mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d., wynika wprost z art. 92a i art. 93 tej ustawy. Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

W rozpatrywanym w tej sprawie przypadku organy niewadliwie stwierdziły naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy w pozycjach: 5.3. – skrócenie dziennego czasu odpoczynku, o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, za każdą następną rozpoczętą godzinę; 6.3.7. – nieokazanie podczas kontroli wykresówki za każdy dzień; 6.3.9. – udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień; 6.3.11. – naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowy – za każdego kierowcę.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym przede wszystkim protokół kontroli z dnia [...] maja 2014 r. oraz pozostałe dokumenty, w tym: potwierdzające fakty nieprowadzenia pojazdów, pliki z danymi z tachografów cyfrowych/kart kierowcy z okresu od [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., a także oświadczenia i wyjaśnienia strony – zostały prawidłowo ocenione i stanowiły uzasadnioną podstawę do stwierdzenia naruszeń opisanych szczegółowo w obu decyzjach. Należało więc stwierdzić, że w sprawie niniejszej zachodziły warunki do przyjęcia odpowiedzialności skarżących na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr [...] do ustawy.

Jednocześnie wbrew zarzutom skargi organy trafnie uznały, że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie nie daje podstaw do zastosowania przepisów art. 92b i 92c u.t.d.

Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. "a", lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W oparciu o utrwaloną linię orzecznictwa sądów administracyjnych należy stwierdzić, że "właściwa organizacja i dyscyplina pracy", o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników, czy niezachęcanie ich, np. systemem wynagradzania do naruszania obowiązującego czasu pracy. Pojęcia te obejmują bowiem także stały i wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, wykrywanie ewentualnych naruszeń przepisów oraz stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcom w nim zatrudnionym i winno przeprowadzać regularne i skuteczne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Odpowiada zatem za naruszenia przepisów, których dopuszcza się sam przedsiębiorca oraz zatrudniani przez niego kierowcy. Przedsiębiorca ma wpływ na powstanie naruszeń związanych z regulacjami rozporządzeń nr 3821/85 i nr 561/2006, ponieważ zakres tych regulacji został wskazany jako obowiązek nadzoru z jego strony. W niniejszej sprawie skarżący jako przedsiębiorcy powierzali kierowcom wykonywanie zadań dotyczących przewozu i wobec tego winni tak zaplanować wykonywanie tych zadań, by kierowcy byli w stanie się z nich wywiązać, bez przekraczania stosownych norm dotyczących czasu jego pracy.

Według art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazujące, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Tak więc, aby doszło do zastosowania tego przepisu, przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenie musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć.

Odnosząc się do wywodów skarżących w kwestii zaistnienia okoliczności zwalniających ich z odpowiedzialności za naruszenia spowodowane m.in. okolicznościami związanymi z brakiem kalibracji tachografów w pojazdach należących do przedsiębiorcy, co spowodowało błędne wczytanie zawartych w nich danych, a także argumentując, że byli oni w posiadaniu wszystkich plików z danymi z pojazdów za okres objęty kontrolą i przedstawili je w terminie późniejszym, wskazać należy, że argument ten nie znajduje przekonującego uzasadnienia. Dlatego argumentacja skarżących nie zasługiwała na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że kontrola u skarżących była prowadzona w okresie od [...] kwietnia do [...] maja 2014 r. W aktach sprawy znajduje się również datowane na dzień [...] marca 2014 r. zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, w którym zawarto wykaz dokumentów, jakie należało przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli.

Obowiązek przedstawiania wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu znajduje swoje podstawy w kilku przepisach. Są to m.in. przepisy: art. 14 ust. 2 in fine rozporządzenia Rady nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE, seria L, nr 370, s. 8, ze zm.) według którego wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych; art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.; dalej jako "u.c.p.k."), który podkreśla formy ewidencjonowania czasu pracy kierowców i wskazuje na obowiązek przechowywania tej ewidencji przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.

Powołane wyżej dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają, że kontrola u skarżących trwała do [...] maja 2014 r. Mieli oni jako przedsiębiorcy świadomość zakończenia kontroli, o czym świadczy fakt podpisania protokołu z kontroli, gdzie opisano naruszenia związane z nieokazaniem podczas kontroli wymaganych danych dotyczących aktywności kierowców. W tej sytuacji nie da się racjonalnie przyjąć, że skarżący dopełnili wynikającego z przepisów prawa obowiązku przedstawienia na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych wskazanych dokumentów obrazujących aktywność kierowców.

Należy zauważyć, że treść normy sankcjonującej opartej na wyżej przywołanych normach sankcjonowanych – jest jednoznaczna: zgodnie z l.p. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, naruszeniem jest nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień. Nie zwalnia z sankcji okazanie wymaganych danych i dokumentów, ale już po zakończeniu kontroli. Obowiązek przedstawiania danych i dokumentów na żądanie funkcjonariuszy już w trakcie kontroli, jest racjonalnie uzasadniony, gdyż dowolność momentu przedstawienia tych danych otwierałaby szerokie pole do możliwych nadużyć i prób obchodzenia wymogów zawartych w przytoczonych przepisach, a nadto istniałoby też realne niebezpieczeństwo następczego tworzenia dokumentacji służącej ukryciu popełnionych naruszeń.

W takiej sytuacji nie można zarzucić organom, aby naruszyły one przepisy prawa wymierzając skarżącym karę pieniężną za naruszenie polegające na nieokazaniu w trakcie kontroli pełnych danych z tachografów cyfrowych zamontowanych w należących do nich pojazdach o numerach rejestracyjnych: [...] oraz danych cyfrowych z karty kierowcy G. M. za dzień [...] listopada 2013 r. Prawidłowo ustalono także wielkość kary – sankcja w kwocie [...]zł naliczana jest za każdy dzień objęty kontrolą, co stanowiło łącznie 967 dni i skutkowało określeniem kary na poziomie [...] zł.

Organ odwoławczy uznał, że doszło do pięciu przypadków naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (l.p. 6.3.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Jako podstawę prawną określenia terminu wczytywania danych organ odwoławczy powołał art. 10 ust. 5 unijnego rozporządzenia Komisji (WE) nr 561/2006 oraz § 4 krajowego rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.). Przepis rozporządzenia unijnego upoważnia do wskazania okresów wczytywania danych Państwa Członkowskie, dlatego istotniejszy jest w tych warunkach skonkretyzowany przepis prawa krajowego, zgodnie z którym dane z karty kierowcy podmiot pobiera: 1) co najmniej raz na 28 dni; 2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy; 3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe; 4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy; 5) w oznaczonym terminie – w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Ponadto, zgodnie z § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia, dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.

Stosownie do art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 581/2010, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekroczyć 90 dni – w przypadku danych z jednostki pojazdowej i 28 dni – w przypadku danych z karty kierowcy. W preambule wskazano ponadto, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły).

To z powyższego zapisu skarżący wywodzą, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie organ błędnie ustalił okresy wczytywania danych z kart kierowców, bowiem dokonano zliczenia dni według dni kalendarzowych, a nie dni prowadzenia działalności.

Jednakże w ocenie Sądu z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem nie ulega wątpliwości, że wykonywanie działalności w rozumieniu tego przepisu nie może być utożsamiane jedynie z rzeczywistym użytkowaniem (wykorzystywaniem) danego pojazdu przedsiębiorcy do przewozu osób lub rzeczy, a do takiego rozumienia pojęcia "zarejestrowanej działalności" sprowadza się argumentacja zaprezentowana przez skarżących.

Otóż, czasowe niewykonywanie przez przewoźnika transportu drogowego danym pojazdem (bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy, np. wyłączenie użytkowania pojazdu z uwagi na konieczność jego naprawy), nie oznacza przerwy w wykonywaniu jego działalności. Innymi słowy, brak rejestracji przez urządzenia zamontowane w jednostce pojazdowej ruchu tego pojazdu, nie oznacza przerwy w wykonywaniu zarejestrowanej działalności przedsiębiorstwa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 895/15).

Dlatego zaskarżona decyzja w części stwierdzającej dopuszczenia się przez skarżących naruszenia z l.p. 6.3.11. załącznika nr [...] do u.t.d. oraz określająca wymiar kary w tym zakresie – jest prawidłowa.

Odnośnie naruszenia polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień (lp. 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) podnieść należy, że znajduje tu zastosowanie rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE nr 370, poz. 8 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Według art. 15 ust. 2 cyt. rozporządzenia, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu.

Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki lub karty kierowcy, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdziale II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce lub karcie kierowcy prowadzącego pojazd.

W okolicznościach faktycznych tej sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci: karty pobrań zapisów z urządzenia rejestrującego z dnia [...] kwietnia 2014 r., danych cyfrowych pobranych zgodnie z załącznikiem nr [...] do karty pobrań z dnia [...] kwietnia 2014 r., zestawień zaświadczeń kierowców o nieprowadzeniu pojazdu, zarzucono skarżącym udostępnienie niepełnych danych o okresach aktywności kierowców G. J. i G. M.. Dlatego doszło tym samym do naruszenia opisanego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w lp. 6.3.9., polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Stąd łączna kara pieniężna za okazanie niepełnych danych za określone dni kalendarzowe została nałożona słusznie i zgodne z przepisami prawa.

W zakresie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku kierowcy organ odwoławczy wskazał na przypadki potwierdzonych analizą danych na kartach kierowców, w których doszło do skrócenia wymaganego przepisami minimalnego okresu odpoczynku kierowcy o czas 1 godziny i 58 minut. Fakt skracania dziennych okresów odpoczynku jest w ocenie organu bezsporny i potwierdzony materiałem dowodowym, co uzasadniało nałożenie stosownej kary.

Odnosząc się do procesowych zarzutów skarżących dotyczących sposobu prowadzenia przez organy postępowania wyjaśnić należy, że ustalenie pewnych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie strona, pozostaje poza zakresem możliwości organu w przypadku braku współdziałania ze strony kontrolowanego. Nakaz zebrania przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie oznacza, że organ ten ma obowiązek zastąpić profesjonalnego przedsiębiorcę we właściwym dokumentowaniu transportu drogowego. Jeżeli przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie przedłoży dowodów będących w jego posiadaniu, to będą go obciążać negatywne konsekwencje tego zaniechania. Strona powinna zatem współdziałać z organem w procesie gromadzenia dowodów, a nieprzedłożenie we właściwym czasie dowodów będących w jej posiadaniu może prowadzić do niekorzystnych dla niej skutków, co ostatecznie miało miejsce w niniejszej sprawie.

Obowiązujące reguły procesowe prowadzą do wniosku, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące tego, że decyzje organów wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze zarzucono organom nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, z uwagi na niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem z przywołanych wyżej względów organom orzekającym nie można skutecznie zarzucić prowadzenia postępowania z naruszeniem zasad zawartych w powołanych w skardze przepisach postępowania administracyjnego. Zgromadziły one bowiem w istocie w sposób należyty pełny materiał dowodowy i dokonały jego kompleksowej oceny. Dokonanie tej oceny niezgodnie z oczekiwaniami skarżących nie stanowi naruszenia powołanych w skardze przepisów.

Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów ustawy o transporcie drogowym wyłączających odpowiedzialność dokonującego naruszenia przepisów.

Zgodnie zaś z art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (art. 92b ust. 2 u.t.d.).

Natomiast według cytowanego już art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Zaistnienia okoliczności egzoneracyjnych skarżący w ogóle nie wykazali.

W przepisie art. 92a ust. 1 u.t.d. ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w tym przepisie nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.

W świetle powyższych ustaleń i rozważań należy stwierdzić, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, a organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d. Okoliczności wyłączenia odpowiedzialności podmiotu z odpowiedzialności są możliwe, jednak – jak wyjaśniono – w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie zostały one wykazane.

Z przytoczonych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.