Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 367/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 166 ust. 1 i 2; art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2; art. 255 ust. 1 i 9; art. 255 indeks 8 ust. 1 pkt 5 i 8; art. 315 ust. 1 i 3; art. 246; art. 247; art. 172; art. 252;
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 107 par 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 190; art. 153; art. 106 par 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8 pkt 1; art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3;
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
journal: Dz.U.UE.L 1994 nr 11 poz 1
law: Rozporządzenie RADY (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr Sp. [...] Sp. [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny [...] oraz unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno- graficzno-przestrzenny [...] [...] oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Urząd Patentowy RP:

1. w oparciu o art. 169 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410), dalej p.w.p. stwierdził z dniem 4 lipca 2000 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny o numerze R. [...] - (sprawa Sp. [...].2012);

2. w oparciu o art. 164 p.w.p. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r., nr 5 poz. 35 ze zm.), dalej u.z.t. w zw. z art. 315 ust.3 p.w.p. oddalił sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT" o numerze R. [...] - ( sprawa Sp. [...].2014).

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] lipca 1995 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz P. z siedzibą w W. prawo ochronne na znak towarowy "Butelka z trawką" o numerze R. [...], dla towarów z klasy 33. W sierpniu 1999 r. - na podstawie cesji, prawo to zostało zbyte na rzecz P. SA z siedzibą w B., a następnie w skutek połączenia P. SA z siedzibą w B. z firmą C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. Decyzją z października 2011 r., Urząd Patentowy RP wpisał jako uprawnionego do znaku R.[...] C. Sp. z o.o. z siedzibą w O.

Decyzją z [...] czerwca 2002 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz F. SA z siedzibą w L. prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT", o numerze R. [...], dla oznaczania towarów i/lub usług z kasy 33 (dalej sporny znak).

Dnia [...] marca 2008 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek P. SA z siedzibą w B. (obecnie C. Sp. z o.o. z siedzibą w O., dalej C.) o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT".

W uzasadnieniu istnienia interesu prawnego wnioskodawca stwierdził, że sporny znak towarowy jest podobny do posiadanych przez niego znaków towarowych R. [...] i R. [...] oraz R. [...] i w związku z tym istnieje ryzyko naruszenia jego praw.

Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 8 pkt 1 u.z.t. Podniósł, że każda butelka [...] zawiera źdźbło trawy, które jest traktowane jako charakterystyczna cecha jej wizerunku - "ikona marki". Odbiorcy kojarzą ją z charakterystycznymi znakami przestrzennymi należącymi do niego, więc nabywcy towarów oznaczanych znakiem spornym również uznają go z kolejny wariant marki [...]. Poinformował, że przekonanie konsumentów, iż produkt "oznaczony według znaków przestrzennych R. [...] i R. [...] lub podobny jest produktem marki [...]" umocniła długotrwała obecność produktu oferowanego na rynku w tej postaci, podczas gdy jego etykiety ulegały ewolucji. Wskazał na historię i zmiany etykiet począwszy od powstania etykiety w 1966 r., podkreślając ich stosowanie w wariantach odbiegających od oryginału w latach 90-tych oraz stosowanie etykiety wg znaku towarowego R. [...]. Na dowód powyższego załączył do akt: zestawienie etykiet produktu "[...]" stosowanych pod koniec lat 90-tych, zestawienie niektórych wariantów opakowań tego produktu i fragment broszury informacyjnej. Ponadto podkreślił, że znaki towarowe dotyczące wódki "[...]" są obecne na rynku od wielu lat, sama zaś wódka "[...]" otrzymała wiele nagród i wyróżnień w kraju i za granicą. W ocenie wnioskodawcy wypracowana przez wiele lat renoma produktu jest ściśle związana z renomą znaków towarowych służących do jego oznaczania. Na dowód powyższego stwierdzenia załączył kopie zezwoleń do oznaczania wyrobów "[...]" znakiem jakości "1" oraz kopie dyplomów nagradzających wódkę "[...]" (za lata 1963-2000) i kopie artykułów z wynikami badań znajomości i wartości marek (za lata 1997-2003). Wskazał na sposób podziału znaków należących do dawnego P., na skutek którego wszystkie znaki dotyczące wódki "[...]" zostały ujęte w tym podziale razem i były łącznie licytowane. Podniósł, że zgłoszenie spornego znaku towarowego R. [...]nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego. Podkreślił, że F. SA z siedzibą w L. (dalej F.) wiedziała o istnieniu porozumienia P. grupy P. z [...] czerwca 1999 r. bowiem była jego stroną, znała jego cel oraz zobowiązała się do zaniechania używania znaków towarowych przydzielonych innym przedsiębiorstwom. Na dowód powyższego załączył kopię ww. Porozumienia oraz protokół z licytacji tych znaków. Podniósł, że F. już w latach 90-tych podjęła działania mające na celu zapewnienie sobie możliwości korzystania z oznaczeń łudząco podobnych do znaków towarowych "[...]", z których każdy kolejny był coraz bardziej podobny do oznaczeń C. ze względu na to, że zawierają one słowo WISENT (oznaczające w języku niemieckim żubra), wizerunek żubra w dwóch stylizacjach graficznych oraz motyw trawki w butelce (zarówno opatrzonej etykietami jak i bez).

F. wniosła o oddalenie wniosku C., gdyż w jej ocenie sporny znak towarowy stanowi kompilację samoistnych, zarejestrowanych jako niezależne znaki towarowe, elementów tj. oryginalnej butelki, logo, znaku PŁ, daty 1784 i źdźbła trawy. Podniosła, że właśnie ta butelka - z charakterystycznym logo, wprowadzona do obrotu w milionach egzemplarzy w sposób jednoznaczny identyfikuje produkt oznaczony spornym znakiem, jako pochodzący od niej. Stwierdziła, że element uzupełniający, jakim jest umieszczona w butelce trawka, nie zmienia sposobu postrzegania tego towaru przez przeciętnego klienta napojów alkoholowych. Wskazała przy tym na model klienta rozważnego i rozsądnego oraz na to, że sporny znak nie jest podobny do przeciwstawionych.

C. w piśmie z [...] kwietnia 2010 r. podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane we wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Podkreślił nadto, że pewne elementy opakowań wódki [...] ulegały ewolucji, ale głównym elementem wizualnym tej wódki zawsze pozostawało źdźbło trawy umieszczone w każdej butelce produktu. Podniósł, że podobieństwo wizualne porównywanych znaków towarowych polega na występowaniu w przezroczystych butelkach tego samego kluczowego elementu w postaci źdźbła/źdźbeł trawy, a podobieństwo znaczeniowe tych znaków polega na zestawieniu charakterystycznych cech marki "[...]" w nieznacznie zmodyfikowanej postaci (tj. wprowadzenie kliku źdźbeł trawy w miejsce jednego). W jego ocenie różnice pomiędzy tymi przeciwstawionymi znakami sprowadzają się jedynie do pewnych nieistotnych różnic jakimi są przezroczyste wytłoczenia na butelce, które nie mogą zostać uznane za element odróżniający. Powołał się na posiadane prawa ochronne do następujących znaków towarowych:

1. słowno-graficzno-przestrzennego "ŻUBRÓWKA BISON BRAND VODKA" o nr R. [...];

2. przestrzennego o nr R. [...];

3. słowno-graficzno-przestrzennego "ŻUBRÓWKA BISON BRAND VODKA" o nr R. [...].

C. wskazał, że ww. znakami oznacza produkty w postaci wódek w butelkach o różnej objętości, które w obrocie są zawsze oznaczone sylwetką żubra i źdźbłem trawy umieszczonym w butelce, tak że jest ono łatwo dostrzegane przez klientów. Ponadto porównywane znaki towarowe są przeznaczone do oznaczania identycznych towarów tj. wódek. W przedmiotowej sprawie istnieje niezaprzeczalne ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych porównywanymi znakami, a konsumentom sporny znak towarowy będzie kojarzyć się z wnioskodawcą lub jego dorobkiem w postaci wódki "[...]" oraz stwierdził, że konsumenci mogą uznać ten znak za nową odmianę wódki "Żubrówka". Podniósł również, że znak "[...]" jest używany nieprzerwanie od dziesięcioleci, zaś pierwszeństwo z ww. znaku towarowego posiada datę 31 października 1966 r. Podkreślił wysoką renomę tego oznaczenia w kraju i za granicą, o czym świadczą liczne nagrody otrzymywane na międzynarodowych wystawach i konkursach oraz od uznanych instytucji branżowych, międzynarodowe certyfikaty, kilkudziesięcioletnia obecność na rynku i wieloletnia kampania reklamowa. Powołując się na badanie O. z lutego 2008 r. uznał, że wszelkie ustalenia co do renomy wódki oznaczanej nazwą "[...]", przenoszą się także na wódkę z trawką w przezroczystej butelce. Jednocześnie C. podniósł, że używanie spornego znaku R. [...] może przynieść F. nienależną korzyść, bowiem konsumenci będą nabywać jej produkt uważając je za wódkę "[...]" lub jej wariant, co może być szkodliwe dla odróżniającego charakteru znaku wcześniejszego, bowiem konsumenci zaczną przyzwyczajać się do tego, że wizerunek żubra lub motyw trawki w butelce są oznaczeniami stosowanymi swobodnie przez wielu niezależnych producentów na rynku, a nie jedynie przez C., co może być także szkodliwe dla renomy znaku wcześniejszego, bowiem konsumenci będą kojarzyć znaki "[...]" również z produktami F. o nieznanej i niepewnej jakości.

F. w piśmie z [...] lipca 2010 r. podniosła, że renoma znaków przeciwstawionych nie rozciąga się na elementy wskazujące na rodzaj wódki tj. na trawkę w butelce, będącą jedynym wspólnym elementem znaku spornego i znaków przeciwstawionych. Wskazała również, że porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne, bowiem sporne oznaczenie posiada indywidualny charakter, odmienny od znaków C. Podkreśliła, że elementy występujące we wszystkich porównywanych znakach towarowych tj. sylwetka żubra i źdźbło trawy, nie zmieniają ogólnej oceny porównywanych znaków towarowych, bowiem te elementy są kojarzone przez odbiorców z rodzajem wódki. W związku z powyższym te elementy nie mogą być zawłaszczone jedynie przez jeden podmiot, gdyż ograniczałoby to swobodę prowadzenia działalności gospodarczej i godziłoby w zasadę uczciwej i wolnej konkurencji.

W piśmie z [...] października 2010 r. C. podniósł, że znak sporny nie był używany.

Na rozprawie przeprowadzonej przed Urzędem Patentowym RP dnia [...] listopada 2010 r. strony podtrzymały swoje argumenty. C. podtrzymał swój zarzut co do inkorporacji w całości znaku R. [...] do znaku spornego. Ponadto podniósł, że renoma znaków R. [...], R. [...], R. [...], R. [...], R. [...] i R.[...] została wykazana i potwierdzona decyzjami Urzędu Patentowego RP w sprawach Sp. [...]/06, Sp. [...]/06 i Sp. [...]/07. F. podniosła zarzut, że znak przeciwstawiony R. [...] nigdy nie funkcjonował w obrocie.

I.

Urząd Patentowy RP decyzją z [...] grudnia 2010 r. (Sp. [...]/08) oddalił wniosek C. o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT", gdyż stwierdził, że pomiędzy porównywanymi znakami nie istnieje podobieństwo oraz, że znaki przeciwstawione nie posiadają renomy.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 3 kwietnia 2012r. (sygn. akt VI SA/Wa 17/12) oddalił skargę.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1363/12) uchylił zarówno wyrok WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2012 r., jaki i decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] grudnia 2010 r. Sąd kasacyjny stwierdził, że organ nie zbadał podobieństwa spornego znaku towarowego do znaku R. [...] na gruncie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Według NSA znak przestrzenny, przedstawiający butelkę ze źdźbłem trawy, był szczegółowo analizowany przez Urząd Patentowy RP pod kątem spełnienia wymogów dla znaku powszechnie znanego, a to dla potrzeb ustalenia, czy w odniesieniu do tego znaku rejestracja spornego znaku była zgodna z przepisami art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. NSA zgodził się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego, że znak R. [...], jako nie używany przez C., nie mógł tym samym nabyć waloru znaku powszechnie znanego, a zatem znak ten nie stanowił przeszkody dla spornej rejestracji znaku R. [...] na gruncie przepisów art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Jak stwierdził NSA stanowisko to zasługuje na aprobatę. Natomiast, NSA podzielił stanowisko kasatora, że w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy nie poświęcił, przynajmniej dostatecznie, uwagi dla zbadania podobieństwa znaku R. [...] ze spornym znakiem R. [...] jako ewentualnej przeszkody dla rejestracji spornego znaku, na gruncie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Przepis ten nie stanowi przeszkody dla rejestracji znaku towarowego od istnienia przeciwstawionego znaku powszechnie znanego, pod którym to kątem Urząd Patentowy oceniał znak R. [...] lecz od istnienia jakiegokolwiek znaku towarowego, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Jednocześnie Sąd kasacyjny uznał że sporny znak towarowy w sposób istotny różni się od pozostałych znaków C., a zwłaszcza od znaku R. [...], nie dając tym samym podstaw dla zasadności zarzutu renomy jego znaków, czy też wprowadzenia w błąd odbiorcy, co do pochodzenia towarów.

II.

Organ ponownie rozpoznając ww. sprawę wpisał ją pod sygnaturą Sp. [...].2014. jako sprawę o unieważnienie znaku R.[...] z wniosku C. z udziałem uprawnionego F.

Jednakże w dniu [...] stycznia 2014 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął z kolei wniosek F. SA z siedzibą w L. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na przeciwstawiony znak towarowy przestrzenny o nr R. [...], udzielonego na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. We wniosku podniesiono, że znak towarowy R. [...] nie był używany po dacie rejestracji. Interes prawny uzasadniono tym, że ów znak towarowy został wskazany jako podstawa wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "WISENT FLAVOURED VODKA" o nr R. [...] udzielonego na rzecz F. Sprawa otrzymała numer Sp. [...].2014.

W odpowiedzi na wniosek o wygaśnięcie C. w piśmie z [...] maja 2014 r. wniósł o oddalenie wniosku. Wskazał, że ów znak R. [...] i jest wciąż używany w obrocie dla oznaczania wyrobów alkoholowych. Odniósł się do historii firmy P., jej podziału i porozumienia zawartego w 1999 r. Podkreślił też, że znak towarowy R. [...] ma charakter znaku renomowanego. W piśmie z [...] lipca 2014 r. C. podniósł, że wizerunek znaku towarowego o nr R. [...], znajdujący się w bazie znaków towarowych na stronie UPRP, odbiega od wizerunku widniejącego w rejestrze Urzędu Patentowego RP. Wskazał, że ww. znak towarowy R. [...] w postaci butelki z trawką od wielu lat wykorzystywany jest przez niego i jego poprzedników do oznaczania pochodzenia oryginalnej wódki marki [...], źdźbło tej trawy od dziesięcioleci wkładane jest do butelek oryginalnej. Wódka [...] jest produktem kultowym, który co najmniej od 1962 r. zdobywa prestiżowe nagrody na krajowych festiwalach i konkursach i jest wysoko ceniony przez konsumentów. Wskazał na duży eksport [...] do wielu krajów Europy i Ameryki Południowej oraz na liczne materiały marketingowe i reklamowe. Podniósł także, że pojedyncze źdźbło trawy umieszczone w butelce jest jednoznacznie kojarzone przez konsumentów z marką [...], stanowiąc jej ikonę. Ponadto stwierdził, że elementem wspólnym porównywanych oznaczeń jest trawa w butelce. Następnie przy piśmie z [...] sierpnia 2014 r. przedłożył do akt oświadczenie I. K. z [...] sierpnia 2014 r. - wieloletniego pracownika zajmującego się kwestiami oznaczania produktów i opiniowania opakowań.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP na wstępie przypomniał stan sprawy i obszernie przytoczył stanowiska stron i ich argumenty.

Rozpoznając sprawę Sp. [...].2014 o unieważnienie znaku R. [...] łącznie ze sprawą Sp. [...].2014 o stwierdzenie wygaśnięcia znaku R. [...] organ uznał, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 166 p.w.p. Wnioskodawca w sprawie Sp. [...].2014 tj. C. wystąpił z żądaniem unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT" o numerze R. [...], udzielonego na rzecz F. z uwagi na podobieństwo do zarejestrowanego na jego rzecz znaku towarowego przestrzennego o numerze R. [...]. Natomiast F. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawa ochronnego C. na znak towarowy przestrzenny o numerze R. [...]. Zdaniem organu oznacza to, że powyższe sprawy podlegają łącznemu rozpoznaniu w myśl art. 166 ust. 2 p.w.p., a interes prawny wnioskującego o stwierdzenie wygaśnięcia prawa wynika z przysługującego mu prawa ochronnego do znaku towarowego słowno-graficzno-przestrzennego "PŁ 1784 POLM ŁAŃCUT", w stosunku do którego toczy się postępowanie o unieważnienie z wniosku C. Rozstrzygnięcie kwestii używania znaku przestrzennego o numerze R. [...] może mieć zatem decydujący wpływ na możliwość unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT". Zgodnie bowiem z 166 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy nie może być unieważnione na podstawie, że znak jest podobny do wcześniejszego znaku towarowego, jeżeli ten ostatni nie jest używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Urząd Patentowy RP postanowił zatem zawrzeć rozstrzygnięcie sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzennego "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT" oraz sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na przestrzenny znak towarowy o numerze R. [...] w jednej decyzji.

I tak rozpatrując sprawę Sp. [...].2014 o stwierdzenie wygaśnięcia znaku R. [...] Urząd Patentowy RP stwierdził, że zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. W świetle tego przepisu ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego spoczywa na uprawnionym z rejestracji znaku, który powinien wykazać, że znaku używał lub jeśli znaku nie używał, to miał ku temu ważne powody. Używanie znaku, aby wyłączało możliwość postawienia zarzutu niewykonywania obowiązku używania znaku towarowego musi mieć miejsce na obszarze Polski, musi mieć niedwuznaczny charakter, musi być rzeczywiste oraz powinno dotyczyć zarejestrowanego znaku dla towarów i usług objętych ochroną. Rzeczywiste używanie znaku towarowego polega na nakładaniu znaku na towar i wprowadzaniu tak oznaczonych towarów do obrotu w określonym przez wnioskodawcę przedziale czasowym.

Urząd Patentowy RP wskazał, że przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej przewidują obowiązek używania znaku towarowego, bowiem celem udzielenia prawa ochronnego jest właśnie używanie towarowych w sposób określony w art. 154 p.w.p., czyli w szczególności:

1. umieszczanie na towarach lub ich opakowaniach i wprowadzanie do obrotu;

2. umieszczanie znaku na dokumentach;

3. posługiwanie się znakiem w celu reklamy.

Ponadto zgodnie z art. 169 ust. 4 p.w.p. przez używanie znaku towarowego rozumie się również używanie znaku:

1. różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru;

2. przez umieszczanie znaku na towarach lub ich opakowaniach wyłącznie dla celów eksportu;

3. przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego.

Mając powyższe na uwadze organ przypomniał, że w przedmiotowej sprawie uprawniony - na okoliczność używania spornego znaku towarowego, przedstawił szereg dowodów. Ten obszerny materiał dowodowy organ szczegółowo opisał w 98 punktach na stronach od 12 do 18 uzasadnienia decyzji.

Przystępując do badania ww. materiałów dowodowych organ wskazał, że:

• udzielenie prawa ochronnego na znak "Butelka z trawką" o nr R. [...] nastąpiło dnia 3 lipca 1995 r. (art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.);

• nie poddał żadnej analizie tych materiałów, które nie zostały przetłumaczone na język polski oraz tych, które nie zostały opatrzone żadną datą. Na potwierdzenie słuszności takich stanowisk przywołał odpowiednio: art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. nr 43, poz. 224), wyrok NSA z 4 października 2009 r. (I GSK 894/2008) i wyrok WSA w Opolu z 29 kwietnia 2011 r. (II SA/Op 692/2010), a także wyrok NSA z 19 listopada 2001 r. (I SA 953/00) i wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2008r. (sygn. akt VI SA/Wa 1767/08);

• przedłożone przez C. kopie faktur za sprzedaży wódki [...] za lata 2000-2003 i 2007-2013, zawierające znak towarowy, co do zasady potwierdzają używanie znaku, jednakże oceniając cały materiał dowodowy stwierdził, że nie wiadomo czy ww. faktury dotyczą przedmiotowej wódki wprowadzanej na rynek w opakowaniu stanowiącym sporny znak towarowy. Jak wynika bowiem z całokształtu materiału dowodowego, w tym również z oświadczenia I. K., będącego Kierownikiem Technologii, który do swojego oświadczenia załączył również zdjęcia wódki [...] w butelkach, są to różne butelki (akta Sp. [...].2014, tom VI, karty 1323-1317) i nie wiadomo, w których z nich wprowadzana do obrotu była wódka [...] widniejąca na fakturach.

Analizując pozostały materiał dowody organ stwierdził, że:

• w przywołanych przez C. wyrokach sądów i jego decyzjach została przyznana renoma [...], ale nie było w nich analizowane czy sporny znak towarowy R. [...] jest używany na terytorium Polski;

• z badań marki [...], wynika jedynie znajomość wódki [...], a nie używanie znaku R. [...] bowiem znak ten nie posiada żadnych elementów słownych, a zgodnie z aktualną linią orzeczniczą ocena używania znaku jest niezależna od znajomości znaku wśród odbiorców (np. wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 397/12);

• materiał dowodowy w postaci artykułów z czasopism, stron czy blogów internetowych, wprawdzie dotyczy produktu wódka [...], jej jakości, smaku oraz przepisów na jej spożycie, ale nie dotyczy znaku towarowego R. [...]. Z materiałów tych w ocenie organu nie wynika, w jakich konkretnie butelkach występuje opisywana wódka [...];

• zdjęcia z różnych promocji, szeroko rozumianych reklam, oferty sklepów internetowych oraz strony z ofertą wódki [...], należącej do C. nie świadczą o używaniu oznaczenia R. [...].

Następnie Urząd Patentowy RP przedstawił formy wszystkich znaków towarowych rozpatrywanych w tej sprawie, tj. butelek z wódką [...] i stwierdził, że na sporny znak składają się zasadniczo:

• prosty, o okrągłym dnie kształt butelki (gładki bez wyżłobień, wytłoczeń i przetłoczeń), posiadający łagodnie zaznaczone krawędzie w górnej części korpusu;

• ciemnożółta ciecz wewnątrz butelki;

• nakrętka w kolorze złotym.

Organ podkreślił, że aby można było mówić o używaniu spornego znaku towarowego wszystkie te elementy - zbieżne postaciowo, muszą wystąpić łącznie w butelkach, na stosowanie których powołuje się C. Z analizy porównawczej postaci butelek wynika, że co prawda wszystkie one posiadają trawę, płyn oraz nakrętki, jednakże sporne oznaczenie różni się od postaci butelek wskazanych przez C. - uprawnionego jako używane.

Następnie Urząd Patentowy RP po dokładnym opisaniu wyglądu ośmiu znaków przeciwstawionych stanowiących różne butelki w porównaniu do znaku spornego uznał, że:

• sporny znak stanowi gładką butelkę, podczas gdy butelki przeciwstawione posiadają charakterystyczne wytłoczenia i przetłoczenia ;

• sporny znak został wypełniony ciemnożółtą cieczą, podczas gdy butelki przeciwstawione zostały wypełnione białą lub bladożółtą cieczą;

• sporny znak posiada nakrętkę w kolorze złotym, podczas gdy pozostałe butelki posiadają nakrętki w kolorach czarnym lub ciemnozielonym;

• sporny znak nie posiada osłonki nałożonej na szyjkę butelki, podczas gdy butelki przeciwstawione takie posiadają ;

• kształt butelki spornego znaku jest całkowicie odmienny od postaci butelek przeciwstawionych;

• każda z butelek wskazanych jako używane w obrocie posiada inną nakrętkę oraz inną ozdobną osłonkę na szyjkę niż znak w postaci zarejestrowanej;

• znak w formie zarejestrowanej nie posiada etykiet, podczas gdy wszystkie formy używane posiadają etykiety.

Zdaniem organu co prawda wszystkie postaci znaku tj. zarejestrowana i używana mają wspólną ideę, bowiem posiadają takie elementy jak: butelka, trawa, płyn, nakrętka, jednakże to za mało, aby uznać, że sporny znak był przez uprawnionego tj. C. używany na terytorium Polski. Najbardziej nawet zbliżona postać znaku używanego zawiera elementy odmienne od znaku w postaci zarejestrowanej, jakimi są odmienny kolor płynu w butelce, naklejona etykieta oraz odmienna w kształcie (dłuższa) nakrętka oraz ozdobna osłonka na szyjkę butelki, której nie posiada znak sporny. Różnice te w ocenie organu powodują, że porównywane ze spornym znakiem postacie butelki, podobnie jak pozostałe, różnią się w elementach, które zmieniają jego odróżniający charakter. W związku z tym organ stwierdził, że przepis art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. nie znajduje w tej sprawie zastosowania.

Jednocześnie Urząd Patentowy RP zauważył, że nawet gdyby uznać, że ta postać stanowi używanie znaku spornego, to w jego ocenie nie wiadomo w jakim okresie, w takiej postaci, oraz jak intensywnie ten znak był używany. Do akt nie załączono bowiem żadnych dokumentów, z których wynikałoby w jakim okresie czasu, jaka postać znaku była używana w obrocie. O takim używaniu nie świadczy załączone oświadczenie pracownika C. – I. K., który wskazał, że sporny znak był używany w obrocie i jednocześnie do oświadczenia załączono zdjęcia różnych butelek z wódką [...]. W ocenie organu żadna z prezentowanych tam butelek nie dotyczy spornego znaku towarowego, bowiem są one odmienne postaciowo. Ponadto, załączone do akt faktury, zawierające pozycję [...], również nie dowodzą używania spornego znaku towarowego, bowiem nie zostało wykazane w materiale dowodowym, której postaci znaku towarowego dotyczą. W przedmiotowej sprawie wykazano jedynie, że wódka typu [...] jest sprzedawana w butelkach w wielu różnych postaciach zarówno w Polsce, jak i za granicą, przy czym żadna z butelek nie jest butelką stanowiącą znak R. [...].

Organ nie podzielił stanowiska uprawnionego (zgłoszonego na rozprawie dnia [...] sierpnia 2014 r.), że przedłożone do akt sprawy załączniki w postaci butelek z płynem zostały sporządzone wg spornego znaku. Butelki te bowiem zostały sporządzone w innym kształcie, posiadają inną nakrętkę w kształcie i barwie, posiadają osłonkę na szyjce oraz zawierają etykiety i zostały wypełnione płynem innej barwy, a także zawierają wytłoczenia i przetłoczenia szkła. Butelki przedłożone do akt sprawy są to butelki odmienne od butelki będącej znakiem spornym. Sam fakt zaś umieszczenia źdźbła nie może w ocenie organu świadczyć o tożsamości rozwiązań.

Organ odniósł się szczegółowo także do złożonych do akt przez uprawnionego, tj. C. dowodów:

I tak, odnośnie przedstawionych wyroków sądów powszechnych i administracyjnych organ stwierdził, że z wyroków tych wynika przede wszystkim istnienie renomy i powszechnej znajomości wódki [...], ale sądy te zajęły sprzeczne stanowisko w kwestii używania znaku R. [...]. W najnowszym - przedłożonym w sprawie prowadzonej równolegle Sp. [...].2014, wyroku Naczelnego Administracyjnego z 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1363/12), wydanym w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy R. [...], rozpatrywanej łącznie z niniejszą sprawą, sąd jednoznacznie stwierdził, że znak R. [...] nie był używany. Takie ustalenie Sądu zdaniem organu jest tożsame z analizą ww. materiału dowodowego.

Analizując zaś inne złożone decyzje organ uznał, że wynika z nich, iż oznaczeniu R. [...] została przyznana renoma, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 września 2008 r. (sygn. akt II GSK 138/07) stwierdził, że renoma znaku towarowego nie ma wpływu na ocenę przesłanek wygaśnięcia prawa ochronnego.

Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem C. - uprawnionego w tej sprawie, że niemal każda butelka – niezależnie od jej postaci, czy dodatkowych elementów, a zawierająca źdźbło trawy żubrowej, będzie używaniem znaku spornego. Wskazał, że element trawki umieszczony w znaku spornym nie stanowi jej elementu odróżniającego, a nawet gdyby przyjąć że stanowi, to sporne oznaczenie posiada kilka wskazanych powyżej elementów, których nie posiadają oznaczenia, na używanie których powołuje się uprawniony, więc trawka sama w sobie nie może być potraktowana jako element samodzielnie świadczący o używaniu znaku towarowego. Aby wykazać używanie znaku towarowego należy wykazać używanie tego znaku w odpowiednim rozmiarze, w konkretnej dacie i w odniesieniu do zarejestrowanego znaku towarowego, a nie jedynie jednego z elementów tego znaku towarowego, jakim w tym przypadku jest trawka. Organ podał, że źdźbło trawy żubrowej jest stałym elementem wielu wódek typu [...] produkowanych przez różne podmioty na co zwrócił uwagę Sąd Okręgowy w [...], który w wyroku z [...] kwietna 2012 r. stwierdził, że "obecnie w wielu miejscach na świecie produkowana jest wódka [...], w butelkach której znajdują się źdźbła trawy żubrowej, z których wódka ta jest zrobiona. Jest to element "obligatoryjny" tego typu wódek".

W związku z powyższym Urząd Patentowy RP uznał, że uprawniony C. w żaden sposób nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny na obszarze Polski w okresie kolejnych pięciu lat po udzieleniu prawa ochronnego, jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku. W świetle powyższego za zasadne uznano żądanie wnioskodawcy – F. stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak towarowy z dniem 4 lipca 2000 r. Organ wskazał, że przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z nieużywaniem znaku towarowego przez okres pięciu lat. Bieg ww. pięcioletniego okresu rozpoczyna się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego przy niepodjęciu w ogóle używania znaku lub od dnia zaprzestania jego używania. Zatem - w przypadku braku dowodów na używanie znaku towarowego, stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie, w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji. Zatem skoro decyzja o rejestracji znaku towarowego przestrzennego o numerze R. [...] wydana została dnia 3 lipca 1995 r. to pierwszym dniem pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. był dzień 4 lipca 1995 r. Wobec powyższego stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy z dniem 4 lipca 2000 r. jest zasadne i właściwe, bowiem w tym dniu upłynęło 5 lat od daty udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, a uprawniony – C. nie przedłożył dowodów świadczących o rzeczywistym i poważnym używaniu tego znaku towarowego na terenie Polski, ani nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie tego znaku towarowego w zakresie w jakim stwierdzono jego wygaśnięcie.

Urząd Patentowy RP rozpoznając zaś drugą sprawę, tj. Sp. [...].2014, tj. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny R. [...] na wstępie przywołał treść art. 315 ust. 1 i 3 p.w.p. stwierdzając, że skoro znak towarowy R. [...]3 został zgłoszony dnia 13 listopada 2000 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych, a zatem ta ustawa będzie podstawę prawną oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego znaku. Nadto organ przypomniał, że skoro sprawa z wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny R. [...] (poprzednio Sp. [...]/08) była już przedmiotem postępowania przed WSA w Warszawie ( sygn. akt VI SA/Wa 17/12) oraz NSA (sygn. akt II GSK 1363/12), to był on związany - zgodnie z art. 153 p.p.s.a., zarówno oceną prawną, jaki i wskazaniami tych sądów co do dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie. Stąd też nie mógł dokonać odmiennej oceny naruszenia przepisów art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t., co do których zapadł już wyrok NSA.

W tym stanie rzeczy organ wskazał, że wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy jest uzależnione od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy (art. 164 p.w.p.). W przedmiotowej sprawie istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy tj. C., uznane przez niego już w sprawie Sp. [...]/08, nie zostało zakwestionowane przez NSA w sprawie II GSK 1363/12.

Organ stwierdził, że jako wyłączne przeciwstawienie w ramach zarzutów wniosku C. można wskazać jedynie znak R. [...]. W tej sytuacji organ nie analizował zarzutu opartego na art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., bowiem w związku ze stwierdzeniem z dniem 4 lipca 2011 r. wygaśnięcia rejestracji znaku R. [...] - zgodnie z art. 166 ust 1 p.w.p., nie można unieważnić prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny R-[...], udzielony na rzecz F. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. z powodu jego podobieństwa do ww. znaku R. [...], skoro ten ostatni nie był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Nieużywany znak towarowy nie mógł również nabyć przymiotu powszechnej znajomości określonego w art. 9 ust 1 pkt 2 u.z.t. Przymiot powszechnej znajomości może zostać stwierdzony jedynie na skutek używania znaku towarowego.

Odnośnie zarzutu C. dotyczącego naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. organ nie dopatrzył się sprzeczności z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Według organu zasady podziału znaków "ogólnop." nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż nie doszło w niej do naruszenia znaku wnioskodawcy. W kwestii zaś stanowisk, że znak towarowy R. [...] nie nabył przymiotu powszechnej znajomości oraz że w przedmiotowej sprawie nie miało miejsce naruszenia zasad współżycia społecznego, organ podzielił stanowisko wyrażone przez NSA w sprawie II GSK 1363/12, gdzie ustalono, że: "Według Urzędu Patentowego, o czym była już mowa, z czym należy się zgodzić, znak R. [...], jako nieużywany przez skarżącą, nie mógł tym samym nabyć waloru znaku powszechnie znanego, a zatem znak ten nie stanowił przeszkody dla spornej rejestracji na gruncie przepisów art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Stanowisko to zasługuje na aprobatę".

W kwestii kosztów ustalono je odpowiednio w oparciu o przepis art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. i § 11 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348), przepis art. 98 § 1 k.p.c. i § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r., nr 212, poz. 2076 ze zm.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej skarżący), w pierwszej kolejności zarzucił nieważność, a ponadto naruszenie przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, to jest:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. - nieważność decyzji z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez:

1. rozstrzygnięcie przez organ o "oddaleniu sprzeciwu' w sprawie Sp. [...].2014 dotyczącej znaku R-[...] pomimo, że w sprawie tej przedmiotem rozstrzygnięcia nie był sprzeciw, lecz wniosek o unieważnienie znaku R- [...], co skutkuje wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

2. rozstrzygnięcie przez organ o stwierdzeniu wygaśnięcia "prawa ochronnego" na znak towarowy R-[...] w sprawie Sp. [...].2014 pomimo, że skarżącemu - zgodnie z art. 315 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 10 ust. 1 u.z.t., przysługuje prawo z rejestracji na znak towarowy oraz mimo, że skarżący podnosił tą okoliczność w piśmie z [...] maja 2014 r., co skutkuje wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

3. wspólne rozpoznanie i rozstrzygnięcie przez organ dwóch odrębnych spraw administracyjnych jedną decyzją, pomimo:

a. braku podstaw normatywnych dla rozstrzygnięcia dwóch spraw administracyjnych jedną decyzją;

b. braku podstaw do łącznego rozpoznania obu spraw na gruncie art. 166 ust. 2 p.w.p. (brak zarzutu nieużywania znaku R-[...] w sprawie Sp. [...].2014);

c. braku postanowienia organu w przedmiocie łącznego rozpoznania obu spraw, co skutkuje wydaniem decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 104 § 1 i 2 k.p.a.;

2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie art. 166 ust. 1 i 2 w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez wadliwe rozstrzygnięcie w jednej decyzji dwóch odrębnych spraw administracyjnych (Sp. [...].2014 dotyczącej unieważnienia i Sp. [...].2014 dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia) pomimo, że przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy uprawniony w postępowaniu unieważnieniowym postawi zarzut nieużywania znaku będącego podstawą postępowania, podczas gdy uprawniony nie podniósł nigdy w sprawie unieważnieniowej Sp. [...].2014 zarzutu nieużywania znaku R-[...], będącego jedną z podstaw tego postępowania;

2. naruszenie art. 2558 ust. 1 pkt 6) i 8) p.w.p. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 252 oraz art. 255 ust. 1 i 4 p.w.p. poprzez zaniechanie wskazania w komparycji zaskarżonej decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia dwóch odrębnych spraw w jednej decyzji oraz kompetencyjnej podstawy decyzji;

3. naruszenie art. 2558 ust. 1 pkt 5) i 8) p.w.p. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 172 oraz art. 252 p.w.p. poprzez istotną sprzeczność w zakresie daty stwierdzenia wygaśnięcia prawa na znak R-[...], pomiędzy datą zawartą w rozstrzygnięciu (4 lipca 2000 r.), a datą zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (4 lipca 2011 r.), co jest istotne w świetle faktu, że w sprawie Sp. [...]/12, między tymi samymi stronami, organ uznał znak R-[...] za renomowany na datę 16 sierpnia 2006 r.;

4. naruszenie art. 10 § 1 oraz 8 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. w zw. z wadliwym rozstrzygnięciem dwóch odrębnych spraw administracyjnych w jednej decyzji, w wyniku czego skarżący został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się co do zasadności wniosku o unieważnienie znaku R-[...], mimo faktu stwierdzenia przez organ wygaśnięcia praw do znaku R-[...], czy to z dniem 4 lipca 2011 r. (znak R-[...] w dalszym ciągu stanowił przeszkodę rejestracji w dniu zgłoszenia znaku R- [...], czyli dnia 13 listopada 2000 r. - zarzut w oparciu o art. 9 ust. 1 pki: 1) u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.), czy z dniem 4 lipca 2000 r. (zarzut zgłoszenia znaku w okresie karencji - art. 9 ust. 1 pkt 3) u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.);

5. naruszenie art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez:

a. zaniechanie dokonania oceny rzeczywistego używania znaku przestrzennego R-[...] w wersji stosowanej w obrocie z różnych stron w wyniku pominięcia dowodów przedstawiających rzuty stosowanych przez skarżącego oznaczeń z boków oraz z tyłu;

b. zupełne pominięcie w ocenie rzeczywistego używania znaku R-[...];

6. naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i § 4, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252, art. 129 ust. 1 pkt 2), art. 130, art. 169 ust. 1 pkt 1 ,ust. 4 pkt 1 p.w.p. jak również art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t. w zw. z art. 315 3 p.w.p. poprzez:

a. wadliwe pominięcie w opisie elementów znaku przestrzennego R-[...] istotnych dla rzeczywistego używania tego znaku elementu przestrzennego w postaci źdźbła trawy w butelce, a więc jedynego elementu tego znaku, posiadającego zdolność odróżniającą, mimo podkreślania tego elementu w stanowisku uprawnionego;

b. pominięcie w ocenie zdolności odróżniającej poszczególnych elementów znaku R-[...] faktu powszechnie znanego i badanego przez organ z urzędu (bezwzględna przeszkoda odmowy rejestracji), że butelka typu "szartreska" oraz nakrętka ze znaku R-[...] w momencie zgłoszenia tego znaku do rejestracji były powszechnie używane przez różne podmioty i nie posiadały oraz nie posiadają obecnie żadnej zdolności odróżniającej;

c. błędne oparcie się w ocenie rzeczywistego używania znaku przestrzennego R-[...] na tych jego elementach, które nie posiadają zdolności odróżniającej (butelka o pospolitym kształcie, prosta nakrętka w kolorze złotym oraz płyn w kolorze ciemnożółtym) i wadliwe przyjęcie, że tylko te elementy decydują o zdolności odróżniającej analizowanego znaku;

d. wadliwe pominięcie bogatego materiału dowodowego na okoliczność wysokiej zdolności odróżniającej elementu przestrzennego w postaci źdźbła trawy w butelce oraz postrzegania go przez konsumentów jako oznaczenia pochodzenia, podejmowanych przez skarżącego działań reklamowych i marketingowych dotyczących tego elementu, jak i zwalczania naruszeń, co dowodzi, że to ten element jest elementem dominującym w znaku R-[...];

e. dokonanie dowolnego ustalenia faktycznego, że "źdźbło trawy żubrowej jest stałym elementem wódek typu [...] produkowanych przez różne podmioty", bez poczynienia własnych ustaleń w oparciu o materiał dowodowy niniejszej sprawy, lecz oparcie się w tym względzie wyłącznie na poglądach zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietna 2012 r., wydanego w innym stanie faktycznym oraz na innym materiał dowodowym;

7. rażące naruszenie art. 7, 8, 11, 75 § 1 i 4, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252, art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 4 pkt 1 oraz art. 170 ust. 1 p.w.p. poprzez zdyskredytowanie przez Urząd Patentowy poszczególnych dowodów z osobna, jako nieświadczących o rzeczywistym używaniu znaku R-[...] (strony 18 - 20 uzasadnienia decyzji), z pominięciem konieczności analizy wszystkich dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań miedzy nimi, a w szczególności:

a. pominięcie przykładowych faktur z Polski (2007-2013), Francji (2008-2013), Wielkiej Brytanii (2010-2013), USA (2010-2013) oraz Japonii (2010-2013) jako niewskazujących postaci produktu, który był stosowany mimo, iż faktury te dokumentują czas, miejsce i rozmiar używania oznaczenia przez skarżącego, natomiast postać produktu dostępnego w danym czasie i terytorium była udokumentowana za pomocą innych dowodów, w tym oświadczeń świadka I. K. z 2011 i 2014 r., artykułów prasowych, blogów, notek z forów - ze zdjęciami produktów faktycznie dostępnych w obrocie;

b. wadliwa analiza wniosków płynących z oświadczenia świadka I. K. z [...] lutego 2011 r., z którego wprost wynika, że [...] w wersji z zieloną etykietą była używana w ramach eksportu do Francji (oświadczenie dotyczy okresu 1998-2003);

c. wadliwa analiza wniosków płynących z oświadczenia świadka I. K. z [...] sierpnia 2014 r., z którego wprost wynika, że załączone do oświadczenia postaci oznaczenia produktu były stosowane w obrocie na rynku krajowym lub zagranicznym (w ramach eksportu lub dostawy wewnątrzunijnej) m.in. w okresie 2008-2013 r.;

d. brak analizy i pominięcie części artykułów z czasopism, stron czy blogów internetowych pomimo, że wynika z nich miejsce, data oraz postać produktu, który był stosowany w obrocie;

e. brak analizy i pominięcie "zdjęć z różnych promocji, szeroko rozumianych reklam, oferty sklepów internetowych oraz strony z ofertą wódki [...] należącej do C. Sp. z o. o. stanowią jedynie materiał promocyjny, który również nie świadczy o używaniu oznaczenia R. [...]" pomimo, że z dowodów tych wynika, że występujące tam produkty były faktycznie dostępne w sprzedaży hurtowej na terenie Polski i zagranicą;

f. brak poddania jakiejkolwiek analizie części materiału w języku obcym pomimo, że do większości dokumentów w języku obcym złożono tłumaczenia przysięgłe fragmentów istotnych dla sprawy, dotyczących czasu, miejsca i terytorium stosowania oznaczenia (vide sprawa Sp. [...].2014, zał. 2 do pisma z [...] sierpnia 2014 r.), tłumaczenie całości nie jest wymagane oraz materiały powinny być analizowane w powiązaniu z innymi dowodami;

g. pominięcie wydruków z ceną wódki jako nieopatrzonych datą pomimo, że wydruki te posiadały datę wydruku na dole każdej strony, co stanowi dowód dostępności tak oznaczonych produktów na danym terytorium w danej dacie i powinny być uwzględnione w powiązaniu z innymi dowodami;

8. naruszenie art. 7, 8, 11, 75 § 1, 77 § 1 i 3, 78 § 1 i 2 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252, art. 169 ust. 1 pkt 1) oraz art. 169 ust. 4 pkt 1) p.w.p. poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z zeznań świadków, tj. I. K. i M. M. lub J. M., mimo zgłoszenia przez skarżącego w piśmie z [...] maja 2014 r. (w sprawie Sp. [...].2014) dowodu ewentualnego i ponowienie tego wniosku na rozprawie, choć przeprowadzenie tego dowodu było uzasadnione z uwagi na wątpliwości organu odnośnie stosowania poszczególnych postaci oznaczeń w określonym czasie oraz z uwagi na skomplikowany charakter sprawy (ocena używania znaku przestrzennego), zaś skarżący mógł przypuszczać, że złożone różnorodne dowody okażą się wystarczające;

9. naruszenie art. 8, 11, 77 § 1 i 4 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez poczynienie w niniejszej sprawie bez wytłumaczenia odmiennych ustaleń faktycznych dotyczących zdolności odróżniającej poszczególnych elementów tworzących znak R- [...] (w szczególności źdźbła trawy w butelce) oraz używania tego oznaczenia przestrzennego w obrocie wraz z etykietami, niż ustaleń poczynionych przez ten sam organ we wcześniejszych decyzjach dotyczących m.in. znaku R-[...], a w tym że:

a. kształt butelki w znaku R-[...] jest powszechnie używany i nie posiada zdolności odróżniającej per se; źdźbło trawy w butelce posiada renomę, jest fantazyjnym, ciekawym i charakterystycznym elementem przestrzennym, zwracającym uwagę konsumentów, jest dobrze widoczny dla nabywców, niezależnie od umieszczenia etykiet (Sp. [...]/12, między tymi samymi stronami);

b. zakres ochrony znaku R-[...] obejmuje postać przestrzenną, tj. butelkę ze źdźbłem trawy i nie ma tu w ogóle mowy o źdźble trawy żubrowej, poprzednik prawny uprawnionego rozpoczął produkcję wódki [...] w 1928 r., w okresie poprzedzającym zgłoszenie znaku R-[...] do ochrony był jedynym producentem wódki [...] oznaczającym swój towar poprzez umieszczenie wewnątrz butelki źdźbła trawy, uprawniony używał tego znaku w obrocie w celu odróżniania własnych towarów (Sp. [...]/06, między poprzednikiem prawnym skarżącego i podmiotem z grupy kapitałowej uczestnika);

c. "Dla przeciętnego odbiorcy wódka "[...]" ze źdźbłem trawki jest znana jako wyrób pochodzący z P. (Sp. [...]/92);

co skutkuje nieuzasadnioną i niedopuszczalną zmiennością poglądów organu.

10. naruszenie art. 153 p.p.s.a poprzez stwierdzenie, że wyrok NSA z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1363/12 przesądza, że znak R-[...] nie był używany przez skarżącego, a więc nie stanowił przeszkody dla spornej rejestracji (tj. znaku R-[...]);

3. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1) w zw. z 169 ust. 4 pkt 1) oraz art. 120 ust. 1 p.w.p. poprzez:

a. wadliwe ograniczenie oceny rzeczywistego używania znaku przestrzennego jedynie do rzutu z przodu (analiza statyczna), z pominięciem potrzeby dokonania oceny również rzutów z pozostałych stron (analiza dynamiczna), które mają znaczenie dla odbioru znaku przestrzennego przez konsumentów;

b. wadliwą analizę znaku R-[...] pod kątem ustalenia jego elementów przesądzających o odróżniającym charakterze w rozumieniu art. 169 ust. 4 pkt 1) p.w.p.;

2. naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1) w zw. z 169 ust. 4 pkt 1) oraz art. 120 ust. 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, że etykieta używana wraz ze znakiem przestrzennym w postaci źdźbła trawy w butelce stanowi element, który zmienia zdolność odróżniającą znaku przestrzennego, podczas gdy etykieta jest obowiązkowym elementem oznaczenia napojów alkoholowych (z uwagi na konieczność umieszczenia na niej przewidzianych prawem informacji), jest używana wspólnie ze znakiem przestrzennym, nie będąc jego częścią, zaś znak przestrzenny jest co do zasady postrzegany przez konsumentów z różnych strony (w tym od strony bez etykiety);

3. naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 3) u.z.t. w zw. z art. 8 pkt 1) u.z.t. w zw. z art. art. 315 ust. 3 p.w.p. przez uznanie, że wygaśnięcie prawa na znak towarowy R-[...] z dniem 4 lipca 2000 r. wyłącza konieczność uwzględnienia tego znaku jako przeszkody do rejestracji zgłoszonego 13 listopada 2000 r. znaku R-[...], mimo że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3) u.z.t. znak wcześniejszy stanowi przeszkodę także w okresie trzech lat od ustania ochrony znaku wcześniejszego;

4. naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1) u.z.t. w zw. z art. 164 oraz art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez wadliwie nieuwzględnienie wniosku o unieważnienie prawa na znak R-[...], pomimo stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji, że prawo ochronne na znak R-[...], stanowiące podstawę wniosku, uległo wygaśnięciu z dniem 4 lipca 2011 r., a więc w dniu zgłoszenia znaku R-[...] do rejestracji (czyli dnia 13 listopada 2000 r.) stanowiło przeszkodę dla rejestracji;

5. naruszenie art. 8 pkt 1) u.z.t. z zw. z art. 4 ust 4 a) Pierwszej dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (89/104/EWG) poprzez jego błędną wykładnię polegająca na pominięciu możliwości zastosowania art. 8 pkt 1 u.z.t. jako przesłanki odmowy rejestracji znaku późniejszego tworzącego związek myślowy ze znakiem wcześniejszym i zgłoszonego w okolicznościach, w których wcześniejszy znak towarowy cieszy się renomą w danym Państwie Członkowskim i jeżeli używanie późniejszego znaku towarowego bez właściwego powodu przyniosłoby nieuzasadnioną korzyść lub byłoby szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy wcześniejszego znaku towarowego - a w konsekwencji odmowę zastosowania.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł:

1. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, w postaci protokołu z posiedzenia z [...] października 2014 r. Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] - Sąd Wspólnotowych Znaków Towarowych i Wzorów Przemysłowych (sygn. akt [...]), w którym zawarto ugodę sądową z importerem produktu S., a to na okoliczność działań podejmowanych przez skarżącego w przeciwdziałaniu naruszeń praw do znaku R-[...] oraz na okoliczność uznania na rynku polskim zdolności odróżniającej i renomy elementu przestrzennego w postaci źdźbła trawy w butelce jako elementu dominującego znaku R-[...];

2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;

3. ewentualnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i lit. c) p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji;

4. na podstawie art. 200 i nast. p.p.s.a. o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowiska zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] września 2015 r. skarżący podtrzymując zarzuty skargi wniósł o dopuszczenie w sprawie dowodów z dokumentów załączonych do tego pisma, tj. z:

1. oświadczenia P. N. – Kierownika ds. Informacji i Raportowania z [...] września 2015 r., w którym wskazano poziom sprzedaży produktów - należącej do F., marki "WISENT" w latach 2012-2015;

2. protokołu z rozprawy z [...] kwietnia 2015 r. przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie zawarcia ugody pomiędzy skarżącym, a firmą H. Sp. z o.o. z siedzibą w N. wraz z tą ugodą w sprawie oznaczania, oferowania i wprowadzania do obrotu napoju spirytusowego G;

3. informację z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie wykonania ugody sądowej zawartej pomiędzy skarżącym a M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w sprawie STUMBRAS BISON GRASS VODKA.

Organ wniósł o niedopuszczanie dowodu z ww. dokumentów wskazując, że są to materiały z 2015 r., a więc powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji i po złożenia na nią skargi.

F. SA z siedzibą w L. po wniesieniu skargi zajęła stanowisko w sprawie, w którym wniosła oddalenie skargi i przyłączyła się do stanowiska Urzędu Patentowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa w stopniu wymagającym uchylenia zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności rozważenia wymagały zarzuty skargi dotyczące nieważności zaskarżonej decyzji. W zarzutach tych silnie akcentuje się kwestie nieprawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przez Urząd Patentowy RP i oddalenia sprzeciwu a nie wniosku o unieważnienie i orzeczenie o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego zamiast prawa z rejestracji oraz brak podstaw prawnych do połączenia obydwu spraw do wspólnego rozpoznania w jednej decyzji.

Zdaniem Sądu zarzuty te zawarte w petitum 1 skargi (1.1 do 1.3 ) oraz w petitum 2 skargi ( 2.1, 2.2, 2.4) skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów Sąd miał na uwadze treść art. 166 p.w.p. W myśl art. 166 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy nie może być unieważnione na tej podstawie, że znak jest podobny do wcześniejszego znaku towarowego, jeżeli ten ostatni nie był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5. Stosownie do art. 166 ust. 2 p.w.p. w przypadku, o którym mowa w ust. 1, zarzut nieużywania znaku towarowego może zostać podniesiony tylko łącznie z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. Zarzut ten podlega łącznemu rozpoznaniu wraz z wnioskiem o unieważnienie. W doktrynie przyjmuje się zgodnie, że obie kategorie spraw, do których odwołują się art. 166 p.w.p. (sprawa o unieważnienie prawa ochronnego) oraz art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. (sprawa o wygaśniecie prawa ochronnego z powodu nieużywania znaku w sposób rzeczywisty), są rozstrzygane w postępowaniu spornym toczącym się przed UP, a tym samym mogą być rozpatrywane łącznie (zob. Z. Miklasiński, Prawo własności..., s. 207-208). Ten sposób rozpoznawania spraw znalazł także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 13 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 582/13 przyjęto, że ustawa Prawo własności przemysłowej nie ogranicza terminu do zgłoszenia zarzutu nieużywania w toczącym się postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego. Po podniesieniu zarzutu nieużywania z jednoczesnym złożeniem wniosku o wygaśnięcie prawa ochronnego przedmiotem dalszego postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP jest kwestia unieważnienia prawa i kwestia stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego.

Co do oddalenia sprzeciwu zamiast oddalenia wniosku o unieważnienie to, zdaniem Sądu, nie było to uchybienie, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wprawdzie istnieją różnice pomiędzy sprzeciwem a wnioskiem o unieważnienie polegające na tym, że wniesienie sprzeciwu nie wymaga legitymowania się interesem prawnym w przeciwieństwie do wniosku o unieważnienie gdzie jest obowiązek wykazania interesu prawnego, lecz oba środki zaskarżenia wszczynają postępowanie o unieważnienie, które następnie toczy się w trybie spornym ( por. art. 255 ust. 1 i ust. 9 p.w.p. w związku z art. 246 i art. 247 p.w.p.). Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że jej istotą było unieważnienie znaku R. [...], co już wcześniej zostało potwierdzone przez sądy administracyjne obu instancji. W tej sytuacji powyższe uchybienie Urzędu Patentowego RP trzeba zaliczyć do kategorii oczywistej pomyłki organu.

W ten sam sposób należało potraktować nieścisłości związane z nomenklaturą zastosowaną przez Urząd Patentowy RP w sentencji decyzji, w której orzeczono o "prawie ochronnym" choć sprawy były rozpoznawane merytorycznie w oparciu o ustawę o znakach towarowych. Skarżący podnosi, że stanowi to rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności. Jednakże Sąd tego poglądu skarżącego nie podzielił bowiem tego rodzaju błędy pozostają bez wpływu na merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Jako przykład może służyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 304/06, w którym stwierdzono, że; "z przepisów ustawy p.w.p. wynika, zdaniem Sądu, że "prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych...itd.", o których mowa w art. 315 ust. 1 p.w.p. są takimi pojęciami zbiorczymi, określającymi ogólnie sytuację prawną podmiotu, w sposób statyczny, w oderwaniu od relacji prawnych z innymi podmiotami, powstających w związku z korzystaniem z tego prawa. Takie właśnie prawa istniejące w dniu wejścia w życie ustawy p.w.p. pozostają w mocy i do takich praw stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że patent udzielony pod rządami "starego prawa" jest dalej tym samym patentem, wzór zdobniczy zachowuje byt prawny pod rządami nowej ustawy, pomimo uchylenia przepisów prawnych, przewidujących wydanie świadectwa ochronnego na wzór zdobniczy, a prawo z rejestracji znaku towarowego udzielone na podstawie ustawy z 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych jest dalej prawem z rejestracji, a nie - tak jak w p.w.p. - prawem ochronnym na znak towarowy. W konsekwencji ustawowe warunki do uzyskania tych praw ocenia się według przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy p.w.p., jeżeli zgłoszenie o udzielenie prawa nastąpiło przed tą datą (art. 315 ust. 3 p.w.p.)". Idąc zatem tym tokiem rozumowania Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję mimo użycia terminologii z ustawy p.w.p. prawidłowo rozstrzygnął sprawę bowiem w sentencji i uzasadnieniu powołał się na numery znaków, a mianowicie w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia Sp. [...].2014 wskazał numer znaku jako R. [...] , a w sprawie Sp. [...].2014 o unieważnienie wskazał numer R. [...] i opisał go jako znak towarowy słowno-graficzno-przestrzenny "PŁ 1784 POLMOS ŁAŃCUT". Tym samym nie może być żadnych wątpliwości co było przedmiotem rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego RP.

Ustosunkowując się do zarzutu zawartego w petitum 2.3 skargi a mianowicie zarzutu sformułowanego jako naruszenie art. 2558 ust. 1 pkt 5) i 8) p.w.p. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 172 oraz art. 252 p.w.p. poprzez istotną sprzeczność w zakresie daty stwierdzenia wygaśnięcia prawa na znak R-85811, pomiędzy datą zawartą w rozstrzygnięciu (4 lipca 2000 r.), a datą zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (4 lipca 2011 r.) Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Sąd zauważa, że organ określił datę wygaśnięcia prawa w sentencji decyzji jako 4 lipca 2000 r. i z tą datą koreluje treść uzasadnienia decyzji w części szczegółowo poświęconej tej kwestii. Biorąc pod uwagę fakt, że błąd dotyczył dwóch cyfr w ww. dacie, czyli zamiast roku "2000" wpisano rok "2011" to prowadzi to do wniosku, iż nastąpiła oczywista omyłka organu, co zresztą organ potwierdził w odpowiedzi na skargę.

Przechodząc do analizy , a mianowicie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego oraz jego oceny prawnej należy stwierdzić, że brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi w tym zakresie.

Przede wszystkim stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Natomiast Urząd Patentowy RP rozpoznając ponownie sprawę obowiązany był do uwzględnienia "oceny prawnej" dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Mieści się tu, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego stępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu.( por. II SA/Kr 959/13 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 października 2013 r. LEX nr 1384916).

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku sygn. akt II GSK 1363/12 wskazał m.in., że trafne jest stanowisko Urzędu Patentowego, iż znak R-[...], jako nie używany przez skarżącą, nie mógł tym samym nabyć waloru znaku powszechnie znanego, a zatem znak ten nie stanowił przeszkody dla spornej rejestracji na gruncie przepisów art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t.

Wychodząc zatem z powyższego założenia Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że znak R. [...] w zarejestrowanej formie nigdy nie był używany w sposób rzeczywisty w obrocie. Sąd przychylił się do logicznych argumentów organu, że skarżący C. jako uprawniony przekładając szereg różnego rodzaju dowodów w rzeczywistości nie przedstawił dowodów świadczących o używaniu spornego znaku w postaci " czystej" , a mianowicie bez etykiety, przy czym nie chodzi tu o etykietę związaną z obowiązkowym oznakowaniem napojów alkoholowych. Trafne jest także stanowisko organu , że takim dowodem nie może być samo oświadczenie pracownika Ireneusza Kaczora, bez poparcia jego stanowiska innymi dowodami o obiektywnym charakterze. Natomiast słusznie organ ustalił, że owe liczne dowody przedstawione w sprawie mogą świadczyć jedynie o wysokiej pozycji wódki [...] jako produktu znajdującego się w obrocie na rynku.

Po drugie, wbrew twierdzeniom zawartym w pkt 2.6 petitum skargi trafne jest stanowisko Urzędu Patentowego, że aby udowodnić używanie znaku nie wystarczy ograniczyć się do wykazania używania jednego z elementów tego znaku, a mianowicie źdźbła trawy jako stałego elementu znaku ale występującego w butelkach o innym kształcie niż w znaku R. [...] (innych niż butelka typu szartreska). W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia słuszności stanowiska skarżącego, że organ nie dokonał wszechstronnej oceny znaku R. [...] z uwzględnieniem jego przestrzennego charakteru. Wyczerpująca analiza tej kwestii znajduje się na stronach od 20 do 27 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ponadto uczestnik postępowania w swojej odpowiedzi na skargę słusznie przywołuje sprawę C-252/12, gdzie wskazuje się na konieczność używania znaku towarowego w całości, a nie jedynie jednego z jego elementów.

Z powyższą analizą dokonaną przez organ i uczestnika postępowania Sąd się całkowicie zgadza i jednocześnie stwierdza, że wbrew argumentom skargi, rozpoznawana sprawa nie polegała na ocenie zdolności odróżniającej znaku towarowego R. [...], a właśnie do tego ostatecznie sprowadzają się zarzuty skargi, co słusznie podkreślał uczestnik postępowania F.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi zawarte w pkt 2.5, 2.6, 2.7, 2.8 petitum skargi zostały uznane za bezzasadne. Sąd uznał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się obszerna argumentacja organu dotycząca oceny dowodów zgłoszonych w toku postępowania przez C., której w tym miejscu nie ma potrzeby ponownie przytaczać. Urząd Patentowy RP odniósł się do tego obszernego materiału (dokumentów), które skarżący przedłożył będąc zobowiązany do wykazania używania spornego znaku w kwestionowanym zakresie. Organ podzielił te dowody na grupy i każdą grupę ocenił uzasadniając, dlaczego materiały w nich zawarte nie mogą stanowić dowodów na rzeczywiste używanie znaku. Między innymi, były to dowody bądź nieopatrzone żadną datą, bądź kopie faktur sprzedaży, z których nie wynikało czy jest to wódka w opakowaniu stanowiącym znak R. [...]. Z kolei składane wyroki sądowe, artykuły z czasopism lub inne materiały promocyjne zostały słusznie potraktowane jako dowody na posiadanie renomy wódki [...], nie zaś na okoliczność wymaganego używania znaku R. [...]. Stanowisko organu obrazują też wizerunki poszczególnych znaków umieszczone na stronie 21 uzasadnienia decyzji. W konsekwencji trafnie organ uznał brak rzeczywistego używania znaku towarowego, co uzasadniało wydanie na podstawie art. 169 ust. 2 p.w.p. decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego z dniem 4 lipca 2000 r.

Bardzo mocno jest akcentowana w skardze (pkt 3.1, 3.2. i 3.5 petitum skargi) kwestia wyróżniającego elementu znaku R. [...], a mianowicie owego źdźbła trawy w butelce w powiązaniu z niemożnością używania znaku przestrzennego w obrocie bez jakiejkolwiek etykiety. Skarżący podnósł, że etykieta jest obowiązkowym elementem oznaczenia napojów alkoholowych (z uwagi na konieczność umieszczenia na niej przewidzianych prawem informacji), jest używana wspólnie ze znakiem przestrzennym, nie będąc jego częścią, zaś znak przestrzenny jest co do zasady postrzegany przez konsumentów z różnych strony (w tym od strony bez etykiety). Podkreśla się także związek myślowy jaki powstaje pomiędzy znakiem wcześniejszym i późniejszym na skutek używania owego źdźbła trawy.

Ustosunkowując się do tej grupy zarzutów należy podkreślić, że niewątpliwie kształt, forma przestrzenna, w tym towaru lub opakowania , może być znakiem towarowym zarówno na gruncie ustawy o znakach towarowych, jak też ustawy Prawo własności przemysłowej , Dyrektywy ( art. 2) oraz rozporządzenia Nr 40/94. Podlegający rejestracji znak przestrzenny nie może jednak składać się wyłącznie z kształtu wynikającego z charakteru samych towarów lub kształtu niezbędnego do uzyskania efektu technicznego albo kształtu zwiększającego znacznie wartość towaru ( por. art. 3 ust. 1 lit. e) Dyrektywy). Powyższe ograniczenia stawiane znakowi przestrzennemu nie tylko są zgodne z zasadą samoistności oznaczenia wymaganego od każdego znaku towarowego (usługowego) , ale również mają na celu uniemożliwienie obchodzenia przepisów prawa wynalazczego, które uprawnionemu z patentu czy z wzoru ochronnego przyznają czasową ochronę, podczas gdy znak towarowy o ile jego ochrona jest przedłużana nie podlega tym ograniczeniom. Zatem w przeciwieństwie do patentu czy wzoru przemysłowego znak towarowy nie może stanowić mechanizmu zabraniającego wytwarzania pewnych wyrobów przez konkurentów. Wyrób , który nie jest chroniony innymi prawami ( patent, wzór, prawa autorskie) może być wytwarzany także przez konkurentów, jeżeli oznaczają go własnymi znakami towarowymi , a nie podrabiają znaków innego przedsiębiorcy (M.Kępiński, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2003 r. , sygn. akt III RN 240/01; OSP.2004.10.129.).

Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie nie można podzielić stanowiska skarżącego, że używanie źdźbła trawy w jakiejkolwiek butelce jest jednoznaczne z rzeczywistym używaniem znaku przestrzennego w postaci zarejestrowanej pod numerem R. [...]. Taki tok rozumowania przyjęty przez skarżącego należy zatem ocenić jako dążenie do monopolizacji, co nie mogło zostać zaakceptowane przez Sąd. Słusznie podnosi uczestnik postępowania F., że gdyby skarżący chciał chronić jedynie źdźbło trawy w klasie 33, to winien dokonać zgłoszenia znaku towarowego w postaci samego źdźbła, jak to miało miejsce w wypadku wódki Dębowej (znak R-[...]).

Na oddalenie zasługuje również zarzut zawarty w petitum 3.3 skargi czyli naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 3) u.z.t. w zw. z art. 8 pkt 1) u.z.t. w zw. z art. art. 315 ust. 3 p.w.p. przez uznanie, że wygaśnięcie prawa na znak towarowy R-[...] z dniem 4 lipca 2000 r. wyłącza konieczność uwzględnienia tego znaku jako przeszkody do rejestracji zgłoszonego 13 listopada 2000 r. znaku R-[...], mimo że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3) u.z.t. znak wcześniejszy stanowi przeszkodę także w okresie trzech lat od ustania ochrony znaku wcześniejszego. Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny dotyczącymi wskazanego w art. 9 ust. 3 u.z.t. okresu karencji celem tego przepisu było wyłączenie pomyłek nabywców co do pochodzenia towarów/usług. Dlatego też właściwie rozumiany interes konsumentów nie wymaga, aby w każdym wypadku okres trzech lat liczyć od daty wygaśnięcia prawa z rejestracji, wystarczy brać pod uwagę datę rzeczywistego zaprzestania używania danego znaku przez uprawnionego (por. Ryszard Skubisz, Prawo znaków towarowych , Komentarz. Wyd. Prawnicze, Warszawa 1997, wydanie II zmienione i rozszerzone, str. 100).

W rozpoznawanej sprawie zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość, że nie doszło do rzeczywistego używania znaku, wobec tego zarówno początek, jak i koniec terminu wygaśnięcia znaku R. [...] zostały ustalone prawidłowo. W tej sytuacji skoro w dniu 4 lipca 2000 r. uprawnienie z rejestracji na znak R. [...] wygasło z powodu nieużywania, zatem nie stanowił on przeszkody dla rejestracji znaku R. [...].

Odnośnie zarzutu C. dotyczącego naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. Sąd podzielił stanowisko organu, że w sprawie nie zaistniała sprzeczność z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Wbrew stanowisku skarżącego zasady podziału znaków "ogólnop." nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, co też wcześniej było wskazywane przez WSA np. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 16/12. Celem Porozumienia było bowiem zobowiązanie się do nie zgłaszania znaków podobnych, natomiast niniejszy spór, dotyczył m.in. tego, czy sporny znak R. [...] mógł stanowić przeszkodę dla rejestracji znaku uczestnika postępowania.

Oddalając wnioski skarżącego oparte na art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodów z dokumentów, Sąd miał na uwadze, że dowody te powstały po dacie wydania zaskarżonej decyzji, zatem mogą stanowić jedynie wsparcie argumentacji zawartej w skardze.

Reasumując powyższe rozważania Sad doszedł do przekonania, że w zaskarżonej decyzji brak jest istotnych uchybień formalnoprawnych, które organ poczyniłby w toku postępowania, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał ponadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a., albowiem Urząd Patentowy RP w dostatecznym stopniu, wyraźnie wskazał przesłanki faktyczne i prawne, które kierowały organem przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Wbrew argumentom skargi nie doszło też do zarzucanego w skardze naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP właściwie odczytał i dokonał trafnej interpretacji wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 5 grudnia 2013 r. w kwestii niewykazania używania znaku R. [...].

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.