Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 421/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 zo ust. 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowa zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

C. K. (dalej: skarżący, strona skarżąca, strona) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za: marzec, kwiecień i maj 2020 r. w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej ustawa COVID-19).

W dniu 10 października 2020 r. strona złożyła korektę wniosku z 21 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za: marzec, kwiecień i maj 2020 r. wraz z pismem przewodnim. Z treści tego pisma wynika, że skarżący przekazał wraz z korektą wniosku wypełnione i podpisane wnioski na formularzach RSP-D oraz RDZ. Skarżący w piśmie wskazał również, że jego działanie spowodowane było otrzymanymi z ZUS-u informacjami zawartymi w pismach z 8 października 2020 r. oraz 18 września 2020 r.

Decyzją z (...) listopada 2020 r., (nr: (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 31 zq ust. 7 ustawy COVID-19 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej: u.s.u.s.) W uzasadnieniu organ powołał art. 31 zo ust 2 i ust. 4 art. ustawy COVID-19 i wskazał, że do dnia 30 czerwca 2020 r. skarżący nie złożył dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r., pomimo obowiązku ich złożenia, a zatem nie przysługuje mu prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.

W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił rażące naruszenie zasad ogólnych k.p.a. tj.: art. 6 poprzez odmowę wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowych w sprawach w drodze decyzji, a następnie wydanie decyzji bez oparcia w przepisach prawa materialnego; art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie w toku postępowania jakichkolwiek czynności służących wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenie postępowania w sprawie; art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania strony niezwłocznie po złożeniu przez nią wniosku lub w innym logicznym terminie o obowiązku określonym w art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19, biorąc pod uwagę zindywidualizowany stan faktyczny sprawy; art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które maga mieć wpływ na ustalenie obowiązków i praw strony będących przedmiotem postępowania oraz formułowanie przez organ błędnych pouczeń, które następnie wykorzystane są jako podstawa odmowy żądaniu strony; art. 12 k.p.a. poprzez przewlekłe załatwienie sprawy; art. 107 § 3 k.p.a. przez barak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 31zq ust 1-3 ustawy COVID-19 w związku z art. 9, art. 12, art. 107 § 3 k.p.a. prawa poprzez brak poczynienia jakichkolwiek rozważań czy skarżący był zwolniony z obowiązku składania stosownej dokumentacji. Skarżący zarzucił również błędną wykładnię, nieokreślonego w zaskarżonej decyzji, przepisu art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19, że termin wskazany w ty przepisie do dokonania określonych czynności ma charakter terminu zawitego, a nie terminu instrukcyjnego. Biorąc pod uwagę wskazane nieprawidłowości zaskarżonej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie orzeczenie co do istoty po myśli wnioskodawcy. Włączenie do akt sprawy dokumentów wskazanych w uzasadnieniu i przeprowadzenia z nich dowodu na okoliczność informacji w nich zawartych. Orzeczenie co do kosztów postępowania, w zakresie obejmującym również postępowanie przed organem ubezpieczeniowym.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podkreślając, że płatnik dokonał wyrejestrowania elektronicznie od 1 marca 2020 r. z kodem 211, następnie zgłosił korektę danych wyrejestrowania od 7 czerwca 2020 r. Po korekcie danych ZWPA płatnik nie złożył dokumentów rozliczeniowych za okres od marca 2020 r. do czerwca 2020 r. Dnia 10 października 2020 r. (korekta wniosku z 21 kwietnia 2020 r.) płatnik złożył wniosek o zwolnienie obowiązku z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z (...) listopada 2020 r. odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na zabezpieczenia społeczne za maj 2020 r.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja ZUS została wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że wskazywaną przez organ w uzasadnieniu decyzji przyczyną odmowy zwolnienia skarżącego ze składek za maj 2020 r. było niezłożenie przez stronę dokumentów rozliczeniowych w ustawowym terminie do dnia 30 czerwca 2020 r.

Z kolei strona wskazuje, że nie była zobowiązana do składania deklaracji za okres marzec-maj 2020 r. gdyż ZUS sam klonuje deklaracje DRA. Ponadto skarżący podkreślił, że we właściwym terminie w prawidłowy sposób złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za miesiące marzec - maj 2020 r. , natomiast 10 października złożył korektę wniosku zgodnie z zaleceniami organu.

Rozstrzygając niniejszą sprawę przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Stosownie do treści art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

W myśl art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19 za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19).

Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19).

ZUS zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 in fine ustawy COVID-19).

Z przepisów tych wynika zatem, że wniosek o zwolnienie strona powinna złożyć w terminie do 30 czerwca 2020 r., zaś samo zwolnienie z opłacania składek (materialnoprawne warunki zwolnienia są wskazane w art. 31zo w powiązaniu z art. 15zzzh ustawy COVID-19) wymaga przesłania deklaracji rozliczeniowych (lub imiennych raportów miesięcznych) należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. także nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik zwolniony jest z obowiązku ich składania. Jest oczywiste, że brak takich deklaracji uniemożliwia organowi ustalenie, m.in. kwoty zwolnienia (art. 31zq ust. 4 w zw. z ust. 2 ustawy COVID-19). Zwolnienie z obowiązku opłacania składki ma również dalsze skutki prawne na gruncie ubezpieczeń (np. art. 31zs ustawy COVID-19).

Zgodnie z art. 31zt ustawy COVID-19 obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek. W tym zakresie Sąd zauważa, że umorzenie składek reguluje art. 28 u.s.u.s., który jednak został zasadniczo zmodyfikowany ww. art. 31zo ustawy COVID-19. Ustawodawca wykluczył bowiem tzw. "uznanie administracyjne" przy stosowaniu umorzenia składek. Z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 jasno bowiem wynika nakaz zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, gdy zaistnieją warunki takiego zwolnienia. Jednocześnie odesłanie z art. 31zt ustawy COVID-19 do trybu umorzenia składek w u.s.u.s. oznacza, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania spełnienia warunków zwolnienia.

Proceduralnie wniosek o zwolnienie z opłacania składek w ww. trybie może być rozpatrzony przez ZUS dwojako. W oparciu o art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19 organ informuje płatnika składek o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek, w sytuacji gdy wniosek spełnia warunki udzielenia zwolnienia. W przypadku zaś, gdy warunków nie spełnia - organ wydaje decyzję o odmowie zwolnienia w oparciu o art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19.

Nie ma wątpliwości, że do postępowania prowadzonego przez ZUS w przedmiocie zwolnienia z opłacania składek mają zastosowanie przepisy k.p.a., co wynika z art. 180 k.p.a., art. 123 u.s.u.s., art. 31zq ust. 7 i art. 31zt ustawy COVID-19.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jej uzasadnienie faktyczne i prawne nie pozwala na zrozumienie, co konkretnie było podstawą odmowy zwolnienia skarżącego z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r., czy skarżący rzeczywiście zaniechał obowiązków dokumentacyjnych, czy złożył sam wniosek w terminie. Uzasadnienie decyzji z 16 listopada 2020 r. uchyla się w konsekwencji kontroli legalności pod kątem powodów, dla których została wydana w kontekście zgłoszonych przez stronę argumentów, ale także w zestawieniu z przedłożoną przez stronę korespondencją z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i korespondencją mailową pomiędzy pracownikami ZUS-u znajdującą się w aktach administracyjnych oraz oświadczeniem organu zawartym w odpowiedzi na skargę. Uzasadnienie w żaden sposób nie odnosi się do kwestii podnoszonych przez skarżącego w jego pismach do organu oraz kwestii poruszanych przez pracowników Zakładu ujętych ich wewnętrznej korespondencji mailowej odnoszącej się do przyczyn odmowy skarżącemu przedmiotowego zwolnienia. Wada ta uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, która ze swej istoty powinna wyjaśnić stronie w sposób czytelny z powołaniem na okoliczności faktyczne i ich ocenę prawną przesłanki rozstrzygnięcia. Skarżący musi bowiem być dokładnie zaznajomiony z przyczynami, które stanowiły o nieuwzględnieniu przez organ jego wniosku, służy temu prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kluczowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis ten określa zatem podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Uzasadnienie stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Klarowne uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia z odniesieniem się do konkretnych przepisów prawa (wyrok NSA oz. W Krakowie z 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Organ jest więc zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać i zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

Konfrontując wskazane reguły z aktami sprawy, w tym sądowymi, Sąd dostrzega, że organ dopiero w odpowiedzi na skargę dążył do przedstawienia bardziej rozbudowanego uzasadnienia swojej decyzji przedstawiają, jego zdaniem, istotne w sprawie fakty i rozbudowaną podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie odpowiedzi na skargę, nie może jednak zastąpić uzasadnienia decyzji. Przyjęcie odmiennej oceny naruszałoby kardynalne zasady postępowania administracyjnego, szeroko rozumianego prawa do dobrej administracji i prawa strony do rzetelnego procesu (wywodzonych z art. 2, art. 7 i art. 78 Konstytucji RP, art. 41 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności). Uzasadnienie przyczyn podjęcia zaskarżonej decyzji nie może wynikać dopiero z uzasadnienia odpowiedzi na skargę na tę decyzję. Pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę nie może zastąpić czy też uzupełnić uzasadnienia decyzji. Jedynie uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowi wyłączną podstawę oceny jej zgodności z prawem. Przytoczenie w odpowiedzi na skargę i wyjaśnienie skutków prawnych okoliczności, uzasadniających – zdaniem organu - wydanie rozstrzygnięcia o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania składek pozbawiło stronę możliwości poznania i zrozumienia przyczyn podjętej decyzji.

Sąd administracyjny nie jest kolejnym organem w administracyjnym toku postępowania, uprawnionym do merytorycznego badania i rozstrzygania sprawy. To na organie spoczywała powinność uzasadnienia w czytelny i weryfikowalny sposób, że skarżącemu nie służyło i dlaczego prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie ustawy COVID-19.

Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, iż wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (np. wyrok WSA we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, CBOSA).

Zaskarżona decyzja nie spełnia więc wymogów wyrażonych w art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a. w konsekwencji zweryfikowanie stanowiska z zaskarżonej decyzji nie jest możliwe w oparciu o jej uzasadnienie.

W dalszej kolejności Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podkreśla, że w pełni zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym w analogicznych sprawach w wyrokach sądów administracyjnych w szczególności w : I SA/Op 492/21 oraz I SA/Rz 808/21 i wskazuje, że w następstwie złożenia przez skarżącą wniosku, w dacie jego złożenie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania prawa do zwolnienia z tytułu opłacania składek, a do postępowania w zakresie przyznania przedmiotowego zwolnienia, z mocy art. 123 u.s.u.s. oraz art. 180 k.p.a., miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady ogólne. Stanowią one między innymi, że organy administracji publicznej obowiązane są: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Nie można pominąć przepisu art. 79 a § 1 k.p.a. zgodnie z jego treścią, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Konsekwentnie przypomnieć więc należy art. 79 a § 2 k.p.a., zgodnie z którym w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

W rozstrzyganym przypadku postępowanie, zostało niewątpliwie wszczęte na wniosek skarżącego który wystąpił o zwolnienie go z obowiązku opłacenia składek za: marzec, kwiecień i maj 2020 r. Tak więc w tym wypadku powinna znaleźć zastosowanie instytucja z art. 79 a k.p.a.

Sąd zgadza się, że warunkiem przyznania wnioskowanego przez skarżącego zwolnienia, zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy COVID - 19, było złożenie deklaracji rozliczeniowych za miesiące objęte wnioskiem, bądź deklaracji za wcześniejszy miesiąc. Skoro więc organ działał w przeświadczeniu, że tego warunku uzyskania zwolnienia skarżący nie spełnił, w odniesieniu do maja 2020 r. (co wynika z treści uzasadnienia decyzji) to zgodnie z art. 79 a k.p.a. był zobligowany do poinformowania go o tym fakcie, w piśmie stanowiącym zawiadomienie o możliwości zaznajomienia się z zebranymi dowodami i materiałami sprawy. Stworzyłoby to bowiem stronie możliwość przedłożenia dodatkowych dowodów, zgodnie z art. 79 a § 2 k.p.a.

W niniejszym przypadku ZUS nie zastosował się do tego nakazu, co należy jednoznacznie zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wyraźnie zauważa, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem złożonym przez stronę skarżącą organ przed upływem terminu określonego w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 powinien mieć wiedzę, że strona postępowania nie złożyła deklaracji w terminie określonym w art. 47 ust. 1 u.s.u.s. (jeżeli nie była z tego obowiązku zwolniona). Ta okoliczność powinna skłonić organ do wykonania obowiązku określonego w art. 79a § 1 k.p.a. jeszcze przed dniem 30 czerwca 2020 r.

Sąd dostrzega, że decyzje dotyczące zwolnienia z obowiązku opłacania składek (jako istotny element wsparcia podmiotów dotkniętych skutkami epidemii COVID-19) w zamyśle ustawodawcy mają być podejmowane szybko (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19).

W tym stanie sprawy Sąd, stwierdzając, że naruszenia norm postępowania zawartych w art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku. Zadaniem organu będzie rzeczywiste rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i sporządzenie prawidłowego uzasadnienia decyzji, tj. zgodnie z wymogami ww. przepisów k.p.a. Jeśli okaże się, że strona nie złożyła - mimo obowiązku ustawowego - koniecznych dla rozpatrzenia sprawy deklaracji rozliczeniowych, organ zastosuje art. 79a § 1 k.p.a. i umożliwi uzupełnienie braków wniosku w ten sposób bądź uwzględni w ocenie swej fakt ich złożenia, jeśli taki zaistniał w sprawie.

Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.