Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1552/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2249/12 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz R. L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 2249) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w trybie uproszczonym, oddalił skargę R. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...]września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Działając, w ramach związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2005 r. (sygn. akt I OSK 1065/04), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05), oddalił skargę R. L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] orzekającą o nabyciu przez Gminę Ł. nieruchomości zajętych pod drogi publiczne (lokalne miejskie), oznaczonych, jako działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiących własność R. L.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Wojewódzka Rada Narodowa w K. uchwałą z dnia [...] marca 1987 r. Nr [...] o zaliczeniu określonych dróg do kategorii dróg gminnych i lokalnych, zaliczyła całą ulicę J. do dróg lokalnych miejskich. Ze znajdujących się w aktach sprawy map wynikało zaś, że jest to ulica przelotowa, łącząca się z innymi ulicami na całym swoim odcinku. Sąd stwierdził również, że "z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 1996 r. zatwierdzającej podział nieruchomości zajętych pod ulicę J., w sposób jednoznaczny wynikało, iż m. in. przedmiotowe działki, oznaczone nr [...] i nr [...]- były zajęte pod drogę - ulicę J., która - stosownie do ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca1985 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838) - stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. drogę publiczną.

Ponadto, odwołując się do wymienionego na wstępie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki stwierdził również, że okoliczność, iż właściciel przedmiotowych nieruchomości uznawał tę drogę za prywatną, nie miało znaczenia prawnego dla oceny jej charakteru. Z akt sprawy – jak kontynuował Sąd - wynikało również, że Gmina władała tą ulicą bowiem to Gmina ją wydzieliła i ją utrzymuje (m.in. położono asfalt i ulica jest odśnieżana).

Następnie pismem z dnia [...] lipca 2010 r. R. L. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] wskazując, że nie zachodziła niezbędna przesłanka, uzasadniające nabycie przez Gminę - z mocy prawa – wskazanych wyżej nieruchomości, to jest, przesłanka faktycznego władztwa Gminy Ł. w dniu [...] grudnia 1998 r.) Twierdził też, że droga została wybudowana przez niego i od zawsze stanowiła dojazd do jego nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności obu - objętych wnioskiem nieważnościowym – decyzji, wskazując na wiążącą organ ocenę prawną, wyrażoną w wydanych w/w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a która uniemożliwiała stwierdzenie nieważności kwestionowanych we wniosku decyzji.

Orzekając na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.

W jej motywach organ wskazał, że postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym w oparciu o przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., co oznaczało, że nie może rozpatrywać sprawy, co do jej istoty.

Odnosząc się do zarzutu, zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącego rażącego naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., Minister powtórzył, że ocena zaistnienia w przedmiotowej sprawie przesłanek przejścia działek nr [...] i nr [...] - z mocy prawa - z dniem 1 stycznia 1999 r., na własność Gminy Ł. jako zajętej pod drogę publiczną, została dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2005 r. (sygn. akt I OSK 1065/04) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05), które to Sądy prawomocnie przesądziły, że w stosunku do w/w działek, w dniu 31 grudnia 1998 r., zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła bowiem własności Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego, zajęta była pod drogę publiczną i wykorzystywana zgodnie z jej funkcją oraz pozostawała we władaniu Gminy Ł.

Organ centralny powołał się w tym miejscu na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, co oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zaakcentował w tym miejscu, że jak wynika z treści ww. wyroków przedmiotem orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym była ocena zaskarżonych decyzji pod kątem ich zgodności z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października1998 r., a zatem pod kątem zbadania zaistnienia wszystkich przesłanek warunkujących przejęcie własności nieruchomości pod drogi publiczne. Skoro więc w powyższych wyrokach Sądy, w wiążącej organy administracji ocenie prawnej, przesądziły, iż w stosunku do przedmiotowych działek zostały spełnione wszystkie przesłanki, warunkujące ich przejęcie na własność Gminy Ł.- w trybie powołanego art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - to w powyższym zakresie organ nadzoru nie mógł formułować odrębnych ocen i ustaleń. Tym samym, merytoryczne odniesienie się do podniesionych przez skarżącego zarzutów musiało zostać ograniczone do powołania się przez organ nadzoru na dokonaną, w tym zakresie, ocenę prawną wyrażoną ww. wyrokach jako wyczerpującą ocenę zaistnienia w tym przypadku przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. R. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Odpowiadając na skargę, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosił o jej oddalenie i podtrzymywał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej: "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że była ona nieuzasadniona.

Sąd wyjaśnił, że postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie było postępowaniem nadzorczym, mającym swoje oparcie w przepisie art. 156 § 1 k.p.a., który to tryb postępowania jest trybem nadzwyczajnym a przesłanki jego zastosowania zostały enumeratywnie wymienione. Tego rodzaju tryb jest też wyjątkiem od, wyrażonej w art. 16 k.p.a., zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej, orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Sąd wskazał, że dotyczyła ona stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej w oparciu o przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, która była już przedmiotem badania zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W związku z powyższym, Sąd podzielił zdanie organów obu instancji, że badanym w postępowaniu nieważnościowym decyzjom, potwierdzającym nabycie przez Gminę Ł. własności nieruchomości drogowej, nie można było postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zasadnie, zdaniem Sądu, zarówno Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jak i wcześniej Minister Infrastruktury podnieśli w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć, że - orzekając w przedmiotowej sprawie - organy były związane oceną prawną, wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05) oddalającym skargę R. L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] kwietnia 2002 r.

Sąd dodatkowo w tym miejscu wyjaśnił, że oddalenie skargi prawomocnym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oznaczało, że decyzja ta była prawidłowa (wydana została zgodnie z prawem i nie zawierała cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności). Odwołując się zaś do treści uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), Sąd podkreślił, że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią wniesionej przez sąd administracyjny zamykało organom administracji, legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jeśli przyczyny tej wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Taka zaś sytuacja zachodziła w rozpoznawanej sprawie. Sądy obu instancji uznały bowiem, że uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. zaliczała całą ulicę L. do dróg lokalnych miejskich i nie było żadnych wątpliwości, co do prawidłowości wspomnianej wyżej uchwały.

Jeżeli więc - w opinii skarżącego - uchwała ta nie została w ogóle opublikowana bądź została opublikowana w sposób nieprawidłowy, to okoliczność ta mogła ewentualnie stanowić przesłankę, ale do wznowienia postępowania - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a nie żądania stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, R. L., zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1) przepisów postępowania, a to:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi na decyzję organu odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną,

b) art. 153 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, w której kwestia tego, czy decyzja Wojewody Ś. została oparta na nieistniejącej w obrocie prawnym uchwale oraz, czy ulica L. była drogą publiczną na wskazany w ustawie dzień, nie została nigdy, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, zbadana i rozstrzygnięta przez sąd administracyjny;

2) prawa materialnego, a to art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. -

Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez ich

błędne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki zawarte w art. 73 ustawy, tj.

fakt, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. Gmina Ł. faktycznie wykonywała

władztwo nad nabytą z mocy prawa nieruchomością drogową przy ul. L.,

albowiem cześć nieruchomości drogowej jest zajęta (działka nr [...] jest zajęta

przez dom mieszkalny), oraz, że ulica L. była drogą publiczną na wskazany w

ustawie dzień.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie skarżonego wyroku oraz rozpoznanie i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. w całości oraz - alternatywnie – domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji – wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, podnoszono, że kwestionowane w postępowaniu nieważnościowym decyzje zostały wydane w oparciu o uchwałę, która nigdy nie weszła do porządku prawnego. Zgodnie bowiem z ustawą o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, a zaliczenie do dróg gminnych następuje w drodze uchwały (art. 1 oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). Tymczasem ulica L., pod którą zostały zajęte działki skarżącego, była objęta wykazem, zamieszczonym w załączniku nr [...] do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i lokalnych. W myśl, wówczas obowiązującego, art. 9 ustawy o drogach publicznych, powyższa uchwała podlegała opublikowaniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W Dzienniku Urzędowym Województwa K. (z 1987 r. nr 6, poz. 112) opublikowano zaś tylko uchwałę, bez wspomnianego wykazu. Ulica L. nie została zatem - w sposób prawem - przewidzianym zaliczona ani do dróg gminnych ani innej kategorii dróg publicznych.

Wskazywano też, że tego rodzaju stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 10 kwietnia 2006 r. (sygn. akt IV SA/GL65/05).

W związku z powyższym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, kwestionowane w trybie nieważnościowym decyzje, dotyczące nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, były bezprzedmiotowe. Były one bowiem oparte na uchwale, która - z powodu nieopublikowania w całości - nigdy nie weszła do porządku prawnego. Przedmiotem tych decyzji nie była więc droga publiczna.

Podnoszono także, że Sąd Wojewódzki naruszył art. 153 p.p.s.a., bowiem w sprawie, toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt I SA/Wa 1350/05 oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym – pod sygnaturą akt I OSK 1065/04 nie były podnoszone kwestie niepełnego opublikowania uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. nr [...]. Sąd administracyjny nie badał zatem i nie rozstrzygał kwestii tego, czy ulica L. była drogą publiczną, oraz, czy decyzja Wojewody Ś. została oparta na nieistniejącej w obrocie prawnym uchwale.

Skarżący kasacyjnie twierdził również, iż - zgodnie z przytoczoną przez Sąd I instancji uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09) – (cyt.): "fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią przez sąd administracyjny zamyka organom administracji legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania możliwość pozbawienia mocy wiążącej, jednakie tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego".

W tej sytuacji – zdaniem autora skargi kasacyjnej - badaniu winna podlegać kwestia, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności, odpowiadających przesłankom kwalifikującym do wzruszenia decyzji, wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie (sygn. akt I SA/Wa 1350/05) nie rozważał wspomnianych przesłanek, powoływanie się przez Sąd I instancji na powagę rzeczy osądzonej, było błędne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Podstawy te opierały się na obu podstawach, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i – w odniesieniu do podstaw procesowych – okazały się uzasadnione.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił skargę R. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. i - utrzymanej przez nią w mocy - decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] kwietnia 2002 r. o stwierdzeniu nabycia przez Gminę Ł. nieruchomości, stanowiącej działki nr [...] nr [...], należącej do skarżącego, jako zajętej pod drogę publiczną.

Sąd bowiem podzielił pogląd organu, że skoro, kwestionowane w postępowaniu nieważnościowym, decyzje, były już przedmiotem oceny, dokonanej przez sąd administracyjny, to – na zasadzie art. 153 p.p.s.a. – ocena, dokonana w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05), którym oddalona została skarga na decyzję, potwierdzającą zaistnienie w sprawie przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, była wiążąca w postępowaniu nieważnościowym.

Zwrócić jednak należy w tym miejscu uwagę, że przyjęcie w analizowanej sprawie powyższego poglądu winno skutkować nie tyle wydaniem decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, objętej wnioskiem nieważnościowym, a wydaniem przez organ nadzoru postanowienia - w trybie art. 61a k.p.a. - odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego, które to postanowienie było by zaskarżalne zażaleniem. Zgodnie bowiem z treścią uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), na którą nawiasem mówiąc, Sąd Wojewódzki się powoływał, (cyt.): "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.".

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że uchwała ta zachowuje nadal swoją aktualność pomimo tego, iż nowelą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która (co jest istotne w tej sprawie) weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r., uchylono powyższy przepis. Nowela ta wprowadziła bowiem jednocześnie art. 61a k.p.a., który spełnia funkcje przepisu uchylonego.

Biorąc powyższe pod uwagę, zauważyć wypada, iż wydanie w analizowanej sprawie przez organ decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji kwestionowanej ( a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego) nie mogło w konsekwencji sprowadzać się jedynie do powołania się na związanie oceną prawną, zawartą w wyroku sądu administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r. W takim przypadku należało bowiem rozpoznać wniosek nieważnościowy, co do zachodzenia w sprawie wszystkich przesłanek, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Podnieść także wypada, że w analizowanym przypadku błędne było powoływanie się przez Ministra na związanie oceną prawną w trybie art. 153 p.p.s.a. W sprawie prowadzonej w trybie nadzoru nie został bowiem wydany wcześniej żaden wyrok sądowy. Związanie oceną prawną, o jakiej mowa w art. 153 p.p.s.a. może zaś – co do zasady – występować tylko w sytuacji, gdy w danej sprawie został już wcześniej wydany wyrok. Taka sytuacja – jak wyżej wspomniano - w tym przypadku nie zachodziła. W analizowanym stanie faktycznym można by natomiast ewentualnie powoływać się na związanie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05), ale na zasadzie art. 170 p.p.s.a. (i tylko przypadku wydawania postanowienia - na zasadzie art. 61a k.p.a.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, orzeczenie prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok naruszał w stopniu istotnym przepisy art. 153 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a. a zatem - na tym etapie postępowania - brak było możliwości zajęcia przez Sąd odwoławczy stanowiska merytorycznego w sprawie.

Przy jej ponownym rozpoznaniu, Sąd Wojewódzki winien więc przede wszystkim rzetelnie ocenić prawidłowość formalną zaskarżonej decyzji, mając na uwadze wyżej przedstawiona wykładnię przepisów postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.