Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 170/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9, art. 33 par. 1  pkt 1, art. 34 par. 1, art. 33 pkt 1-7, 9, 10, art. 33 par. 1 pkt 1 -5, 7, art. 7, art. 18,
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: par. 2 ust. 1, , par. 7, par. 5 ust. 2, par. 5 ust. 2, par. 3 pkt 2, par. 4,
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: art. 2 ust. 3, art. 3 ust. 1, 4, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1, lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak,, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. uchyla postanowienie PP. S.A. z dnia (...) nr: (...); 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz B. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor) postanowieniem

z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (Naczelnik) z [...]nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut B.Pyczek nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr 305926E1-62/LU/2018

z 28 maja 2018 r. wystawionego przez wierzyciela - A S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z tytułu nieuregulowanej opłaty abonamentowej rtv.

Ustalono, że w związku z nieopłaceniem przez B. P. należności

z tytułu opłaty abonamentowej rtv wierzyciel - A S.A. wystawił ww. tytuł wykonawczy. Tytuł ten został skierowany do organu egzekucyjnego Naczelnika celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zawiadomieniem z 30 maja 2019 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej

3 czerwca 2019 r. Pismem z 6 czerwca 2019 r. zobowiązana złożyła zarzut

w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W piśmie tym podniosła, że w 2008 r. wyrejestrowała odbiornik rtv w Urzędzie Pocztowym M.,

a obecnie zamieszkuje w J. z teściami, którzy korzystali ze zwolnienia z opłat abonamentowych. Jednocześnie organ egzekucyjny, wystąpił do wierzyciela

o zajęcie stanowiska w sprawie złożonego zarzutu. Wierzyciel postanowieniem

z 22 sierpnia 2019 r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Postanowienie stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Postanowieniem z 29 stycznia 2020 r. Naczelnik uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia omawianego obowiązku.

Utrzymując w mocy ww. zaskarżone postanowienie Naczelnika Dyrektor opisał instytucję zarzutów w postępowaniu administracyjnym, jednocześnie powołując mające zastosowanie w sprawie przepisy (art. 26, art. 27 § 1 pkt 9,

art. 29 § 1, art. 33 § 1, art. 34 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2019.1438 ze zm.) - dalej "u.p.e.a."). Zestawienie art. 29 § 1 i art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzuty oparte na nieistnieniu egzekwowanego obowiązku mogą być zgłoszone tylko

w sytuacji, w której nieistnienie obowiązku jest następstwem zdarzeń zaistniałych po wystawianiu tytułu wykonawczego. W świetle powyższego stanu prawnego stanowisko wierzyciela w zakresie nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym, jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Dyrektor wyjaśnił, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z art. 2 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (j.t. Dz.U.2014.1204. ze zm.). Obowiązek ten trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej A S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 tej ustawy A S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisu o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.

Ustalono, że zobowiązana dokonała formalności dotyczących rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego i otrzymała książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat abonamentowych (obecnie indywidualny numer identyfikacyjny 10992695). Zarejestrowanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych bez późniejszego ich wyrejestrowania lub dopełnienia formalności dotyczących zwolnienia od opłat abonamentowych stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku, wynikającego z ww. ustawy. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe na nowym adresie. Natomiast w sytuacji jeżeli w nowym miejscu zamieszkania nie korzysta z odbiorników, powinien dokonać formalności wyrejestrowania odbiorników zgodnie z § 11 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia

2013 r. (Dz.U.2013.1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W okresie poprzedzającym zmiany związane

z wejściem w życie ww. rozporządzenia, o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym jak również o zaprzestaniu używania odbiorników rtv użytkownik (abonent), zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.187.1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r., niezwłocznie powinien powiadomić właściwą placówkę Poczty.

Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Dyrektor stwierdził, że w zebranym w sprawie materiale dowodowym brak jest potwierdzenia zgłoszenia przez stronę wyrejestrowania odbiorników w 2008 r., jak również brak przedstawienia takiego dokumentu przez stronę. Samo twierdzenie, bez przedstawienia dokumentu potwierdzającego dokonanie formalności wyrejestrowania, uniemożliwia wierzycielowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Dyrektor stwierdził nadto, że fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa

z teściową pozostaje bez wpływu na istniejący obowiązek regulowania opłat abonamentowych przez zobowiązaną. Zgodnie z art. 4 ust 3 ustawy o opłatach abonamentowych zwolnienie z opłat abonamentu rtv przysługuje dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w urzędzie pocztowym oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia

i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienia do zwolnienia. Wyjątek stanowią osoby, które ukończyły 75 lat, zostały zwolnione z obowiązku składania

w urzędzie pocztowym takiego oświadczenia. Użytkownik może skorzystać

z uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych, jeżeli posiada zarejestrowane na swoje dane osobowe odbiorniki radiofoniczny i telewizyjny. Natomiast

w przypadku braku rejestracji osoba uprawniona do zwolnienia od opłat abonamentowych powinna dopełnić formalności dotyczących rejestracji odbiorników, jednocześnie uzyskując zwolnienie z opłat abonamentowych. W zaistniałej sytuacji, ponieważ zobowiązana prowadzi wraz z teściową wspólne gospodarstwo domowe zgodnie z obowiązującymi przepisami, powinna dokonać wyrejestrowania odbiorników rtv, zarejestrowanych na swoje dane osobowe. Natomiast teściowa zobowiązanej jako osoba uprawniona do zwolnienia od opłat abonamentowych powinna dopełnić formalności dotyczących rejestracji tych odbiorników, jednocześnie uzyskując zwolnienie z opłat abonamentowych. Obecnie nie odnotowano jednak innej rejestracji odbiorników rtv, pod adresem: ul. K. 11 w J..

Na powyższe postanowienie B. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także postanowienia wierzyciela. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez prowadzenie egzekucji administracyjnej w sytuacji nieistnienia obowiązku ponoszenia przez skarżącą opłat abonamentowych;

2. art. 41 § 1 w zw. z art. 41 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. przez uznanie, że doręczenie pisma zawierającego informację o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego pod dotychczasowy adres ma skutek prawny, w sytuacji, gdy wierzyciel nie wykazał okoliczności pouczenia zobowiązanego o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a., zatem skarżąca nie została prawidłowo pouczona

o skutkach wynikających z niedopełnienia obowiązku w nim unormowanego, co uniemożliwia zastosowanie normy zawartej w art. 41 § 2 k.p.a.;

3. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie egzekucji administracyjnej,

w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia przedmiotowych roszczeń;

4. art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i właściwe zapoznanie się z motywami działania organu drugiej instancji;

5. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej - brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonanie jednostronnej

i wybiórczej oceny materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że wierzyciel nie wykazał zarejestrowania odbiornika na imię i nazwisko skarżącej. Zdaniem strony powyższe powoduje, że obowiązek uiszczania opłat wobec skarżącej w ogóle nie powstał. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że skarżąca w 2008 r. zmieniła adres zamieszkania, prawdopodobne jest, że przesyłka zawierająca informacje o nadaniu tego numeru została skierowana na nieaktualny adres skarżącej. Skarżąca od początku postępowania zgłaszała fakt, że w 2008 r. na poczcie w M. dokonała zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika i oddała książeczkę opłat abonamentu RTV z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania (do Jędrzejowa). Do chwili obecnej skarżąca zamieszkuje w J. wraz z mężem i teściami. Teściowie skarżącej są zwolnieni z płacenia abonamentu RTV, zaś odbiornik TV

i radio są własnością teściów. Skarżąca od 2008 r. jest zameldowana na pobyt stały w J. pod dotychczasowym adresem, w 2007 r. zaś skarżąca już przeprowadziła się z mieszkania w M., co potwierdza informacja

o meldunku skarżącej. Skarżąca zgłosiła fakt przeprowadzki, kontynuacja opłat nie była zaś zasadna, albowiem w nowym miejscu zamieszkania skarżąca nie posiadała odbiornika TV ani radia. Ustawodawca z mocy samego prawa unieważnił uprzednie dowody rejestracji odbiorników nakładając na operatora obowiązek (do końca

2008 r.) nadania wskazanych numerów stanowiących wyłączny dowód rejestracji odbiornika, umożliwiający dalsze naliczanie opłaty abonamentowej (§ 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków

i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych). Skarżąca zaprzecza jakoby w 2008 r. nadano jej jakikolwiek numer identyfikacyjny, a następnie wysłano na jej adres powiadomienie w tym przedmiocie, przez co ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wierzycielu.

Skarżąca nadto wskazała, że w sprawie doszło do przedawnienia co najmniej części należności, zatem egzekucja nie powinna być co do nich w ogóle prowadzona.

W ocenie strony uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne, co czyni dalece utrudnionym kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Nie spełnia wymogu przekonywania rozstrzygnięcie, którym wierzyciel a następnie organ egzekucyjny uznaje za nieuzasadnione zarzuty skarżącej nie przedstawiając przy tym żadnego materiału dowodowego, a jedynie swoje przeciwstawne do skarżącej stanowisko. W uzasadnieniu nie odniesiono się w żaden sposób do zarzutu zażalenia dotyczącego naruszenia art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych. Organ nie sprostał ciężarowi dowodowemu, a wymaga od skarżącej by ta posiadała przez okres 12 lat dokument potwierdzający fakt wyrejestrowania odbiornika.

W ocenie skarżącej niejasne jest stwierdzenie wierzyciela, że "nie stwierdzono dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych

z wyrejestrowaniem odbiorników". Niewiadomo czy organ kwestionuje tę okoliczność, czy nie jest mu ona znana, czy też uznaje, że nie wiązała się ona

z wyrejestrowaniem odbiorników. Akta administracyjne nie zawierają przy tym żadnych dokumentów, na podstawie których poczyniono ustalenia, na które powołuje się wierzyciel.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2019.2325), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. zaskarżone postanowienie Sąd uchyla, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga jest zasadna.

Istota niniejszej sprawy koncentruje się na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego

w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów,

z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany. Wierzyciel (Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.) uznał zgłoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku dotyczącego należności z tytułu abonamentu RTV objętych tytułem wykonawczym za niezasadny (postanowienie z 22 sierpnia 2019 r.). Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia

o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika odmawiające uwzględnienia zarzutu: nieistnienia obowiązku z tytułu należności abonamentu RTV. Ponadto, na podstawie art. 135 ustawy p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie ocenie sądu administracyjnego podlega również legalność ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowienie wierzyciela.

W ocenie Sądu, zarówno postanowienia wierzyciela, jak również organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podstawę zarzutu skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym stanowił

art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku z tytułu należności abonamentu RTV za okres od stycznia 2013 r. do lutego 2018 r. Skarżąca poniosła bowiem, że w 2008 r. wyrejestrowała odbiornik rtv w Urzędzie Pocztowym

w M., a obecnie zamieszkuje w J. z teściami, którzy korzystali

i korzystają ze zwolnienia z opłat abonamentowych. Organy ustaliły natomiast, co jest poza sporem, że skarżąca dokonała formalności dotyczących rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego i otrzymała książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat abonamentowych. Zdaniem organów natomiast w zebranym materiale dowodowym brak jest potwierdzenia zgłoszenia przez stronę wyrejestrowania odbiorników w 2008 r. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, to nadal jest zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych.

Sformułowany przez skarżącą zarzut w postępowaniu egzekucyjnym wymaga przywołania regulacji prawnych w zakresie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Do 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych

(art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowały przepisy ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz.U.2019.361 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z 21 kwietnia 2005 r.

o opłatach abonamentowych (tj.: Dz.U.2019.1801 ze zm.). Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Oznacza to - w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 4 tej ustawy - że jest to opłata, w której zobowiązanie powstaje z mocy prawa w wysokości przez ustawę określonej. Do 1 stycznia 2014 r. kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków

i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2007.187.1342) dalej "Rozporządzenie". Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie, a ich rejestracji dokonuje operator publiczny (Poczta Polska S.A.). Rozporządzenie to weszło w życie 13 grudnia 2007 r. (§ 7). To oznacza, że mogło i powinno dotyczyć odbiorników używanych przed jego wejściem w życie. Stąd też w § 5 ust. 1 Rozporządzenia postanowiono, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłat abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej, niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Skoro ustawa o opłacie abonamentowej w art. 2 ust. 3 wiąże obowiązek powstania zobowiązania w tej opłacie z faktem rejestracji odbiornika

i pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym tej rejestracji dokonano, to oznacza to – ni mniej, ni więcej - że po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie przepisów rozporządzenia, książeczki te nie mogą stanowić dowodu zarejestrowanie odbiornika i tym samym dowodu powstawania zobowiązań w opłacie abonamentowej po upływie tego okresu. Dlatego też w § 5 ust. 2 Rozporządzenia postanowiono, że operator publiczny w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1 indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika (a więc zgodnie z § 2 rozporządzenia - osobę posiadającą odbiornik), przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do Rozporządzenia. Wedle zaś § 3 pkt 2 Rozporządzenia dowodem zarejestrowania odbiorników jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi.

Oznacza to, że materialnoprawnymi warunkami powstania zobowiązania

w opłacie abonamentowej na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych w związku z § 5 ust. 2 i § 3 pkt 2 Rozporządzenia są: nadanie użytkownikowi przez operatora publicznego w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia

w życie rozporządzenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz powiadomienie tego użytkownika na druku określonym w załączniku do ustawy

o opłatach abonamentowych. Przesłanki te warunkują istnienie obowiązku i tym samym stanowią o zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jest tak dlatego, że zobowiązanie w opłacie abonamentowej powstaje z mocy ustawy z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie tego zobowiązania, a zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia

i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania (art. 2 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 i 4, art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Powyższe oznacza, że albo brak nadania użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego z urzędu albo brak zawiadomienia użytkownika o tym nadaniu prowadzi do niepowstania zobowiązania w tej opłacie. Podkreślenia wymaga, że ani przepisy ustawy o opłacie abonamentowej, ani przepisy rozporządzenia nie wartościują tych przesłanek powstania zobowiązania

w tej opłacie, ani też nie wskazują, że należy je rozumieć inaczej. Zresztą nielogicznym, a nawet absurdalnym, byłoby interpretowanie powyższych przepisów w sposób odmienny, że tylko nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego ma znaczenie, a już zawiadomienie nie. Zatem warunki te jako warunki materialnoprawne powinny być w przypadku wniesienia zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego zbadane przez organ egzekucyjny w ramach podstawy zarzutu określonej w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż warunkują one powstanie egzekwowanego obowiązku.

Zdaniem Sądu A nie wykazała w żaden sposób, że skarżącej został prawidłowo nadany indywidualny numer identyfikacyjny, a zatem, że doszło do powstania egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel w swoim postanowieniu wskazuje jedynie na "obecny indywidualny numer ewidencyjny 10992695". W aktach sprawy brak jest jednak jakiejkolwiek dokumentacji o nadaniu numeru i skierowaniu do strony zawiadomienia o tym fakcie. Przepis § 5 ust. 2 Rozporządzenia nie wymaga, by organ będący operatorem publicznym dla skutecznego nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i tym samym zarejestrowania odbiornika, dysponował zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia. Jednak brak dowodu jego nadania, może stanowić o niezapewnieniu zobowiązanemu minimalnej informacji prawnej wskazującej na fakt powstania zobowiązania w opłacie abonamentowej. Może bowiem prowadzić do sytuacji, że ten zobowiązany - nie znając numeru identyfikacyjnego - nie może należnej opłaty uiścić, narażając się za konsekwencje w postaci egzekucji (por wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r. II FSK 1588/16; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga podkreślenia, że realizacja przez Pocztę powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 Rozporządzenia miała istotne znaczenie. Operator publiczny miał przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz

z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom RTV (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Z powyższego wynika, że kwestia zawiadomienia skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta stanowi istotny element stanu faktycznego niniejszej sprawy, która to kwestia nie została jednak ustalona przez wierzyciela rozpatrującego zarzut w postępowaniu egzekucyjnym dotyczący nieistnienia zobowiązania z tytułu należności abonamentu RTV za okres od stycznia 2013 r. do lutego 2018 r., przez zostały naruszone zasady określone w art. 7,

art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być bowiem podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

Ponownie rozpoznając sprawę wierzyciel powinien przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu,

tj. wykazania faktu prawidłowego zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów zobowiązanej.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują natomiast pozostałe zarzuty skargi.

Po pierwsze, wbrew twierdzeniom skarżącej, to na niej ciąży obowiązek wykazania okoliczności wyrejestrowania odbiornika RTV. Konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia

o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez abonenta. Wspomniane regulacje dotyczące sposobu wyrejestrowania odbiornika i dokumentowania tej okoliczności, uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu wyrejestrowania pisemnym oświadczeniem czy też zeznaniem osoby, która uczestniczyła w wyrejestrowaniu odbiornika, widziała dokument potwierdzający dokonanie takiej czynności, czy też ma wiedzę, że skarżąca nie posiada odbiornika. Bezsporne jest, że zobowiązana nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika w 2008 r. pomimo takiego obowiązku.

Po drugie, nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 41 § 1 w zw.

z art. 41 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. Przede wszystkim z uzasadnień zaskarżonych postanowień nie wynika, że wierzyciel uznał doręczenie zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta pod stary adres skarżącej. Jak wyżej wskazano kwestia nadania numeru i nadania zawiadomienia o nim nie została w sprawie

w ogóle ustalona. Poza tym wymienione przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają w sprawie zastosowania. Obowiązek poinformowania placówki A o zmianie danych, w tym miejsca zamieszkania, nakładały na abonenta przepisy Rozporządzenia (§ 4).

Po trzecie, zarzut przedawnienia jest spóźniony. Został zgłoszony dopiero na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jak wyżej wskazano zarzuty są instytucją sformalizowaną i mogą zostać zgłoszone w ściśle określonym terminie (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). W związku z tym na obecnym etapie postępowania zarzut przedawnienia nie może podlegać rozpatrzeniu.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku

z art. 135 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie 3 uzasadniają przepisy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.