Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 256/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 226, art. 217 ust. 1, art. 223
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: par. 13
journal: Dz.U. 2006 nr 236 poz 1707
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i  dyscyplinarnego wobec studentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Protokolant: sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu W. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej zawieszenia w prawie do pobierania stypendium doktoranckiego przez okres jednego miesiąca I. uchyla zaskarżone orzeczenie; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia; III. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu W. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 1640 (słownie: jeden tysiąc sześćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] Komisja Dyscyplinarna dla Doktorantów Uniwersytetu W uznała M.K. - studentkę IV roku stacjonarnych studiów doktoranckich Nauk o Polityce, Filozofii i Socjologii na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu W za winną zarzucanego Jej czynu, a to, że w dniu 9 stycznia 2013 roku w wypożyczalni Biblioteki Uniwersyteckiej we Wiu publicznie znieważyła pracownika biblioteki M.K. określając ją słowami powszechnie uznanymi za obraźliwe, tj. o czyn z art. 216 § 1 k.k. oraz o czyn uchybiający godności studenta zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365) i za to powołując się na przepis art. 212 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – wymierzono w/w karę dyscyplinarną zawieszenia w prawie do pobierania stypendium doktoranckiego przez okres jednego miesiąca następującego po uprawomocnieniu się orzeczenia.

W uzasadnieniu tegoż orzeczenia, Komisja stwierdziła m. innymi, że ustalając stan faktyczny oparła się na zeznaniach K.B., A.S. oraz M.K., a także częściowo na wyjaśnieniach obwinionej oraz zeznaniach świadka A.K.. Podkreślono, że zeznania świadka K.B. Komisja uznała za całkowicie wiarygodne, ponieważ świadek jest osobą postronną, która nie pozostaje w żadnej relacji osobistej ani z obwinioną, ani z pracownikami Biblioteki Uniwersyteckiej. Komisja dała również wiarę zeznaniom świadków A.S. oraz M.K., ponieważ przedstawiły wydarzenia w dniu 9 stycznia 2013r. w sposób zbieżny z zeznaniami K.B.. Komisja nie dała natomiast wiary wyjaśnieniom obwinionej, jakoby obwiniona początkowo zadawała pytania A.K., bez używania epitetów, a także zeznaniom świadka A.K. w zakresie, w jakim pozostawały w sprzeczności z zeznaniami pozostałych świadków. Komisja stwierdziła, że świadek A.K. nie jest świadkiem bezstronnym, albowiem jest znajomym obwinionej i mieszka z nią na stancji. Komisja nie dała również wiary wyjaśnieniom obwinionej w zakresie, w jakim mówiła ona o tym, że zemdlała. Z zeznań świadka A.K. i świadka K.B. wynika, że obwiniona nie utraciła przytomności, a jedynie osunęła się na schody, ale był z nią kontakt.

Komisja oddaliła wnioski dowodowe obrońcy obwinionej zawarte w piśmie z dnia 16 lipca 2013 r., bowiem w ocenie Komisji wnioski te miały na celu jedynie przewlekanie toczącego się postępowania dyscyplinarnego. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii na okoliczność stanu zdrowia obwinionej w dniu 9 stycznia 2013 r. oraz czy obwiniona w dniu 9 stycznia 2013 r. w czasie popełnienia zarzucanego jej czynu znajdowała się w stanie umożliwiającym rozpoznanie jego znaczenia lub pokierowanie swoim postępowaniem nie został uwzględniony, gdyż w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do poczytalności obwinionej. W ocenie Komisji, wątpliwości takich nie mogły wywołać przedstawione przez obrońcę obwinionej na etapie postępowania przed Komisją Dyscyplinarną (pismo z dnia 21 maja 2013 r.) okoliczności w postaci zapalenia górnych dróg oddechowych oraz zażywania leku Amoksiklav, zawierającego amoksycyklinę. Brak także zdaniem Komisji przesłanek dla uznania, że istnieć może związek między hospitalizacją obwinionej na oddziale nefrologicznym w dniu 8-10 października 2012 r. z powodu nadmiernej ruchomości nerki, kolki nerkowej oraz podejrzenia kolopa i spastycznej a sugerowanym przez obrońcę obwinionej brakiem poczytalności obwinionej w styczniu 2013r. Obrońca nie wskazuje, że obwiniona leczyła się lub leczy psychiatrycznie lub nieurologicznie.

Także niewyraźny podpis obwinionej na rewersie złożony w dniu zdarzenia świadczyć może o wzburzeniu obwinionej, a nie o niepoczytalności. Jakkolwiek świadkowie potwierdzali, że obwiniona w dniu 9 stycznia 2013 r. wyglądała na chorą, to nie stwierdzili, by obwiniona była tego dnia w takim stanie, że nie mogła pokierować swoim postępowaniem lub zrozumieć znaczenia swojego czynu. Obwiniona pozostawała w logicznym kontakcie przez cały czas rozmowy z A.K., odebrała książki, których żądała i podpisała rewersy.

Komisja podkreśliła przy tym, że dodatkowa okoliczność w postaci rzekomej niepoczytalności obwinionej została podniesiona dopiero w piśmie z dnia 21 maja 2013r., co podważa wiarygodność twierdzeń obwinionej i jej obrońcy w tym zakresie.

Także oddalony został przez Komisję wniosek o zobowiązanie Biblioteki Uniwersyteckiej we Wiu - Oddziału Udostępniania Zbiorów: Wypożyczalni Miejscowej do udostępnienia listy obecności pracowników bibliotecznych pracujących z Bibliotece w dniu 9 stycznia 2013 r., ponieważ zgromadzone dowody świadczą o obecności świadka A. S. w tym dniu w Bibliotece, stad zawnioskowany w piśmie z dnia 16 lipca 2013r. dowód był zbędny, a prowadziłby jedynie do przedłużenia postępowania przed Komisją. Sam obrońca w swoim piśmie z dnia 21 maja 2013 r., na s. 5 odnosząc się do zeznań świadka A.S., stwierdza: "Nikt natomiast nie podważa faktu, że świadek uczestniczył w zdarzeniu, widział obwinioną, która jak sama zeznaje <>".

Jako wiarygodne Komisja potraktowała pozostałe, poza zeznaniami świadków, dowody zgromadzone w sprawie (w tym m.in.: pismo obwinionej z przeprosinami, zwolnienie lekarskie M.K. z zajęć, kartę informacyjną z leczenia na oddziale nefrologicznym, rewersy zwrotne z podpisem M.K., ulotki informacyjne produktu leczniczego Amoksiklav, wyniki ankiet studenckich oraz komentarze do nich, pismo z Biblioteki Uniwersyteckiej o braku monitoringu).

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego oceny, Komisja stwierdziła, że wina obwinionej nie budzi wątpliwości, a Jej czyn wyczerpuje znamiona czynu z art. 216 § 1 k.k. oraz czynu uchybiającego godności studenta zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Wina obwinionej polegała na intencjonalnym naruszeniu godności M.K.. Obwiniona znieważyła M.K. wypowiedzią słowną, używając wobec niej w jej obecności wulgarnych, lekceważących ją epitetów. Wypowiedzi obwinionej (zwracanie się kilkukrotnie: "suko") narusza przyjęte w społeczeństwie oceny i normy obyczajowe. Zachowanie obwinionej nie zostało przy tym w żaden sposób spowodowane przez wyzywające zachowanie się znieważonej M.K.. Znieważona nie odpowiedziała również wzajemną zniewagą lub naruszeniem nietykalności cielesnej obwinionej. Znieważona M.K. poczuła się dotknięta zachowaniem obwinionej.

Jednocześnie czyn obwinionej stanowi zdaniem Komisji czyn uchybiający godności studenta. Nie ulega wątpliwości, że studentka studiów doktoranckich, pragnąca być częścią społeczności akademickiej, nie może w sposób lekceważący i wulgarny odnosić się do innych osób, a w szczególności pracowników Biblioteki Uniwersyteckiej wykonujących swoje obowiązki. Doktorant jako osoba związana z Uniwersytetem i z nim utożsamiana musi zachowywać się w sposób godny również w sytuacjach stresowych i przy złym samopoczuciu.

Z przyczyn opisanych szerzej wyżej Komisja nie dopatrzyła się przesłanek dla umorzenia prowadzonego postępowania na podstawie art. 31 § 1 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż nie sposób przyjąć na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że obwiniona nie miała możliwości rozpoznania znaczenia swojego czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem.

Wymierzając obwinionej M. K. karę wskazaną w art. 212 pkt 4) ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym Komisja zawiesiła obwinioną w prawie do pobierania stypendium doktoranckiego jedynie na okres 1 miesiąca (przy możliwym zawieszeniu w innych także prawach studenta i na okres maksymalnie 1 roku), mając na względzie stan zdrowia obwinionej w dniu 9 stycznia 2013 r., fakt skierowania przez pokrzywdzoną przeprosin do pracowników Biblioteki Uniwersyteckiej, a także pozytywną opinię, jaką cieszy się obwiniona wśród studentów.

Komisja nie zdecydowała się na wymierzenie łagodniejszej kary spośród katalogu kar z art. 212 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem zachowanie obwinionej M.K. zostało uznane przez Komisję, za wysoce naganne. Obwiniona obraziła M.K. kilkukrotnie, używała słów wulgarnych. Nie została w żaden sposób sprowokowana, gdyż nie można w kategoriach "prowokacji" traktować odmowy wydania książek zamówionych przez obwinioną jej koledze A.K., jako że takie stanowisko znieważonej M.K. było zgodne z obowiązującą ją procedurą. Obwiniona nie przeprosiła ponadto M.K. osobiście, mimo że co najmniej od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego znała jej personalia, a dodatkowo spotkała M.K. na rozprawie przed Komisją Dyscyplinarną w dniu 17 czerwca 2013 r. Takie osobiste przeprosiny mogłyby w ocenie Komisji w pewnym zakresie naprawić zło wyrządzone przez obwinioną jej zachowaniem w dniu 9 stycznia 2013 r.

Z orzeczeniem tym nie zgodziła się skarżąca M.K.. Wnosząc od niego odwołanie skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. H. zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 193 § 1 k.p.k. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie skutkujące oddaleniem wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków oraz dowody z dokumentów wskazujące na zażywanie przez obwinioną najsilniejszej dawki leku mogącego wywołać niepożądane efekty na jej sferę psychiczną, rodzić powinny poważną wątpliwość co do poczytalności obwinionej w momencie popełnienia zarzucanego jej czynu;

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 170 § 1 pkt. 5 k.p.k. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wniosek dowodowy obrońcy obwinionej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii na okoliczność stanu zdrowia obwinionej w dniu 9 stycznia 2013r. oraz ustalenia czy jej stan zdrowia w rzeczonej dacie spowoduje przewlekłość postępowania w sytuacji, gdy został on zgłoszony w początkowym momencie postępowania, a ponadto pomiędzy jego zgłoszeniem, a zapadnięciem orzeczenia minęły trzy miesiące co pozwalało na dopuszczenie tegoż dowodu, jego przeprowadzenie i ustosunkowanie się obrońcy i oskarżonego do jego treści bez nieuzasadnionej zwłoki;

III. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w rezultacie nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do poczytalności obwinionej;

IV. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 170 § 1 k.p.k. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie. polegające na przyjęciu, że zgłoszony przez obrońcę wniosek dowodowy o zasięgnięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii nie zasługiwał na uwzględnienie albowiem "w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do poczytalności obwinionej" w sytuacji, gdy okoliczność taka nie wypełnia żadnej z przesłanek uzasadniających oddalenie wniosku dowodowego przewidzianą w przytoczonym przepisie;

V. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzące w konsekwencji do błędnego przyjęcia, że brak jest przesłanek dla uznania, że istnieć może związek pomiędzy hospitalizacją obwinionej na oddziale nefrologicznym w dniach 8-10 października 2012r., a wystąpieniem u niej stanu braku poczytalności w dniu 9 stycznia 2013r.;

VI. naruszenie norm prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 31 § 1 k.k. poprzez jego nieprawidłową interpretację i przyjęcie, że zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego nie uzasadniają dostatecznie podejrzenia wystąpienia u obwinionej stanu wyłączającego możliwość rozpoznania znaczenia swojego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem oraz poprzez nieprawidłową wykładnię przytoczonego przepisu polegającą na przyjęciu, że dla zakwalifikowania stanu obwinionej jako spełniającego przesłanki przewidziane w tejże normie konieczne byłoby wykazanie, że obwiniona leczyła się lub leczy psychiatrycznie lub neurologicznie w sytuacji, gdy stan wyłączający możliwość przypisania sprawcy czynu winy, o którym mowa w przytoczonym przepisie to, zgodnie z literalnym brzmieniem wyrażonym w art.31 § 1 in fine k.k. również inne zakłócenia czynności psychicznych, tj. zupełnie inne zdarzenia niż choroba psychiczna lub upośledzenie umysłowe;

VII. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w rezultacie nieuzasadnione przyjęcie, że obwiniona nie przeprosiła za zaistniałe w dniu 9 stycznia 2013r. zdarzenie, w sytuacji, gdy w uzasadnieniu orzeczenia Komisja Dyscyplinarna wskazuje, że potraktowała jako wiarygodne dowody zgromadzone w sprawie w postaci pisma obwinionej z przeprosinami;

VIII. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie zeznań świadka K.B. za całkowicie wiarygodne pomimo faktu, że zmieniła ona w stopniu znaczącym treść swoich zeznań przed Komisją Dyscyplinarną w stosunku do zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym - w części dotyczącej przebiegu rozmowy pomiędzy obwinioną, a pokrzywdzoną oraz faktu przebywania w miejscu zdarzenia od jego początku do końca.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o:

1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii na okoliczność stanu zdrowia obwinionej w dniu 9 stycznia 2013r. oraz ustalenia czy jej stan zdrowia w rzeczonej dacie, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności stanu faktycznego pozwalał na rozpoznanie znaczenia i świadome pokierowanie swoim postępowaniem;

2. na podstawie tak przeprowadzonego dowodu orzeczenie co do meritum sprawy poprzez umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. z uwagi na brak możliwości rozpoznania przez obwinioną znaczenia swojego czynu i pokierowania swoim postępowaniem w dniu 9 stycznia 2013 r.;

3. ewentualnie w przypadku stwierdzenia braku podstaw dla przeprowadzenia w toku postępowania przed organem II instancji dowodu, o którym mowa w punkcie 1, uchylenie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu W z dnia 3 października 2013r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wiu orzeczeniem z dnia 6 lutego 2014r., (brak numeru), wydanym w oparciu o przepis § 31 ust.1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów (Dz.U. Nr 236, poz.1770) w związku z art.220 ust.1 i 2, art.226 ust.1 i 2 oraz art.212 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Doktorantów Uniwersytetu W po przeprowadzeniu w dniu 6 lutego 2014 roku rozprawy w sprawie M.K. obwinionej o to, że w dniu 9 stycznia 2013r. w wypożyczalni Biblioteki Uniwersyteckiej we Wiu publicznie znieważyła pracownika biblioteki M.K., określając ją słowami powszechnie uznanymi za obraźliwe, co wypełnia znamiona czynu niegodnego doktoranta zgodnie z art. 226 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz dodatkowo znamiona przestępstwa z art. 216 § 1 k.k., utrzymała w mocy orzeczenie Komisji pierwszej instancji z dnia 3 października 2013 r. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, Odwoławcza Komisja stwierdziła, że M.K. w odwołaniu sformułowała osiem zarzutów wobec orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej pierwszej instancji. Dodatkowo na posiedzeniu Komisji Odwoławczej obwiniona sformułowała dodatkowy zarzut polegający na twierdzeniu, iż czyn z art. 216 par. 1 k.k. jest ścigany wyłącznie z oskarżenia prywatnego i wobec faktu, że taki akt oskarżenia nie został złożony, zażądała umorzenia postępowania. W opinii Komisji odwoławczej zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie z trzech powodów: Po pierwsze, przedmiotem ustaleń Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów oraz Komisji Odwoławczej jest przede wszystkim to, czy zachowanie obwinionej stanowiło czyn uchybiający godności doktoranta zgodnie z art. 226 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, a do ścigania tego czynu nie jest wymagany prywatny akt oskarżenia, więc jego brak nie skutkuje koniecznością umorzenia postępowania. Po drugie, Komisje Dyscyplinarne na Uniwersytecie Wm stosują przepisy kodeksu postępowania karnego jedynie odpowiednio, co, jak twierdzi doktryna, oznacza stosowanie specyficzne na potrzeby danej procedury, bez uwzględnienia dorobku doktrynalnego związanego ze stosowanymi odpowiednio przepisami w zakresie ich normalnego stosowania. Po trzecie, nawet jeśli uznać, że Komisja Odwoławcza powinna w tej sprawie stosować k.p.k., to nawet na gruncie postępowania karnego brak prywatnego aktu oskarżenia nie wyklucza włączenia się do sprawy prokuratora i podjęcia ścigania, jeżeli wymaga tego ważny interes społeczny. W sprawie M.K. rzecznik dyscyplinarny podjął ściganie i brak jest powodów do przyjęcia, że nie wymagał tego ważny interes społeczny.

Przechodząc do dalszych zarzutów podniesionych w odwołaniu, Odwoławcza Komisja stwierdziła:

Zarzut I nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii nie było w opinii Komisji Odwoławczej niezbędne dla uznania, czy popełniony został czyn uchybiający godności doktoranta.

Zarzut II nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Komisja I instancji prowadząc postępowanie dyscyplinarne kieruje się uzasadnioną dozą swobody w kwestiach dowodowych i w zakresie uzasadniania odmowy przeprowadzenia dowodu.

Zarzut III nie zasługuje na uwzględnienie. Komisja I instancji dopuściła dowód z ulotki informacyjnej produktu leczniczego Amoksiklav, a wśród skutków ubocznych działań tego leku nie wymienia się zaburzeń świadomości. Komisja miała więc podstawy do uznania, iż argumentacja obwinionej, jakoby lek wpłynął na jej zdolność rozpoznania znaczenia własnego czynu, nie jest przekonująca, a potwierdzenie tego przez przeprowadzenie innych dowodów nie jest konieczne.

Zarzut IV nie zasługuje na uwzględnienie. Komisja I instancji prawidłowo uzasadniła swoje twierdzenie, iż w jej opinii nie zachodzą takie wątpliwości w kwestii poczytalności obwinionej, które skutkowałyby koniecznością powołania biegłego.

Zarzut V nie zasługuje na uwzględnienie. Komisja I instancji na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego stwierdziła, iż nie widzi związku między hospitalizacją obwinionej w październiku 2012 roku a stanem jej poczytalności w dniu 9 stycznia 2013 roku. Argumentacja Komisji I instancji w tej kwestii jest prawidłowa i mieści się w zakresie zasady swobodnej oceny dowodów.

Zarzut VI nie zasługuje na uwzględnienie. Komisja I instancji dokonała wykładni przepisów prawa na potrzeby prowadzonego postępowania. Wskazała przy jakich warunkach dowód z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii byłby przez nią dopuszczony. Komisja Odwoławcza nie dostrzegła nieprawidłowości w wykładni.

Zarzut VII zasługuje na częściowe uwzględnienie. Istotnie, Komisja I instancji uznała w uzasadnieniu za wiarygodny dowód z pisma obwinionej zawierającego przeprosiny, natomiast w innej części orzeczenia, wskazuje, że obwiniona nie przeprosiła za swoje zachowanie. Jest to uchybienie, jednakże nie jest ono istotne dla całokształtu rozstrzygnięcia.

Zarzut VIII nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie istnieją zdaniem Komisji pewne rozbieżności w zeznaniach świadka K.B. złożone w różnych stadiach postępowania, jednakże rozbieżności te nie dotyczą istoty sprawy, czyli samego czynu popełnionego przez obwinioną.

Powołując się na powyższe ustalenia, Komisja Odwoławcza orzekła jak wyżej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wiu na opisane wyżej orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu W z dnia 6 lutego 2014r., M.K. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. H. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze zawarto zarzuty następującej treści :

I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 223 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym polegające na uznaniu, że zawarte w przytoczonym przepisie odesłanie do przepisów k.p.k. nie powoduje obowiązku odpowiedniego zastosowania regulacji k.p.k. w sprawach nieuregulowanych przez ustawę - prawo o szkolnictwie wyższym, a w dalszej konsekwencji

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 17 § 1 punkt 9 k.p.k. w zw. z art. 216 § 5 k.k. w zw. z art. 223 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania;

III. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 101 § 2 k.k., w zw. z art. 216 § 5 k.k., w zw. z art. 223 ustawy - prawo o szkolnictwie wyższym, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia karalności zarzucanego obwinionej czynu;

V. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 193 § 1 k.p.k. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie skutkujące oddaleniem wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków oraz dowody z dokumentów wskazujące na zażywanie przez obwinioną najsilniejszej dawki leku mogącego wywołać niepożądane efekty na jej sferę psychiczną, rodzić powinny poważną wątpliwość co do poczytalności obwinionej w momencie popełnienia zarzucanego jej czynu;

VI. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 170 § 1 pkt. 5 k.p.k. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że zgłoszony w postępowaniu przed Komisją Dyscyplinarną I instancji wniosek dowodowy obrońcy obwinionej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii na okoliczność stanu zdrowia obwinionej (skarżącej) w dniu 9 stycznia 2013 roku oraz ustalenia czy jej stan zdrowia w rzeczonej dacie spowoduje przewlekłość postępowania w sytuacji, gdy został on zgłoszony w początkowym momencie postępowania, a ponadto pomiędzy jego zgłoszeniem, a zapadnięciem orzeczenia minęły trzy miesiące co pozwalało na dopuszczenie tegoż dowodu, jego przeprowadzenie i ustosunkowanie się obrońcy i oskarżonego do jego treści bez nieuzasadnionej zwłoki;

VII. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w rezultacie nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do poczytalności obwinionej;

VIII. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 170 § 1 k.p. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że zgłoszony przez obrońcę wniosek dowodowy o zasięgnięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii i psychiatrii nie zasługiwał na uwzględnienie albowiem "w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do poczytalności obwinionej" w sytuacji, gdy okoliczność taka nie wypełnia żadnej z przesłanek uzasadniających oddalenie wniosku dowodowego przewidzianą w przytoczonym przepisie;

IX. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzące w konsekwencji do błędnego przyjęcia, że brak jest przesłanek dla uznania, że istnieć może związek pomiędzy hospitalizacją obwinionej na oddziale nefrologicznym w dniach 8-10 października 2012 roku, a wystąpieniem u niej stanu braku poczytalności w dniu 9 stycznia 2013 roku;

X. naruszenie norm prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 31 § 1 k.k. poprzez jego nieprawidłową interpretację i przyjęcie, że zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego nie uzasadniają dostatecznie podejrzenia wystąpienia u obwinionej stanu wyłączającego możliwość rozpoznania znaczenia swojego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem oraz poprzez nieprawidłową wykładnię przytoczonego przepisu polegającą na przyjęciu, że dla zakwalifikowania stanu obwinionej jako spełniającego przesłanki przewidziane w tejże normie konieczne byłoby wykazanie, że obwiniona leczyła się lub leczy psychiatrycznie lub neurologicznie w sytuacji, gdy stan wyłączający możliwość przypisania sprawcy czynu winy, o którym mowa w przytoczonym przepisie to, zgodnie z literalnym brzmieniem wyrażonym w art.31 § 1 in fine k.k. również inne zakłócenia czynności psychicznych, tj. zupełnie inne zdarzenia niż choroba psychiczna lub upośledzenie umysłowe;

XI. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w rezultacie nieuzasadnione przyjęcie, że obwiniona nie przeprosiła za zaistniałe w dniu 9 stycznia 2013 roku zdarzenie, w sytuacji, gdy w uzasadnieniu orzeczenia Komisja Dyscyplinarna wskazuje, że potraktowała jako wiarygodne dowody zgromadzone w sprawie w postaci pisma obwinionej z przeprosinami;

XII. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 4 w zw. z art. 7 w zw. z art. 92 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie zeznań świadka K.B. za całkowicie wiarygodne pomimo faktu, że zmieniła ona w stopniu znaczącym treść swoich zeznań przed Komisją Dyscyplinarną w stosunku do zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym, m.in. w części dotyczącej przebiegu rozmowy pomiędzy obwinioną, a pokrzywdzoną oraz faktu przebywania w miejscu zdarzenia od jego początku do końca.

XIII. naruszenie przepisów postępowania, a to § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów w zw. z art. 213 ust. 5 ustawy - prawo o szkolnictwie wyższym, polegające na wydaniu postanowienia o skierowaniu sprawy do rozpoznania przez Komisję Dyscyplinarną, której skład nie odpowiadał ustawowym wymogom oraz które nie zostało podpisane przez członków Komisji, a jednocześnie podpisane zostało przez osoby spoza składu Komisji;

XIV. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 424 § 2 k.p.k. polegające na braku zawarcia w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia uzasadnienia wyboru rodzaju wymierzonej obwinionej kary, jej wysokości i okoliczności takie rozstrzygnięcie uzasadniających.

W bardzo rozbudowanym uzasadnieniu skargi, szczegółowo przedstawiono argumentację do podniesionych, a wymienionych wyżej zarzutów skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe swoje stanowisko, równocześnie podkreślając, że Komisja powołana jest przede wszystkim do orzekania w kwestii tego, czy określone zachowania doktorantów licują z godnością doktoranta. M.K. w dniu 9 stycznia 2013 roku w wypożyczalni Biblioteki Uniwersyteckiej obraziła M.K., używając wobec niej słów powszechnie uznawanych za obraźliwe. Tego faktu nie zakwestionowała obwiniona ani jej pełnomocnik na żadnym z etapów postępowania. Zarzuty sformułowane w skardze dotyczą głównie tego, że Komisja nie umorzyła postępowania ze względu na to, że czyn popełniony przez stanowił w opinii strony skarżącej przestępstwo z art. 216 par. 1 k.k., które jest ścigane z oskarżenia prywatnego a w sprawie nie wniesiono prywatnego aktu oskarżenia. Komisja dyscyplinarna nie jest organem, który w postępowaniu karnym orzeka w sprawach o przestępstwa. Nie ma dla Komisji absolutnie żadnego znaczenia brak prywatnego aktu oskarżenia, bo Komisja nie jest organem, który taki akt może kompetentnie przyjąć i procedować na jego podstawie. Postępowanie przed Komisją ma charakter autonomiczny wobec postępowania karnego zarówno pod względem prawnomaterialnym (inne przepisy o czynach i ich konsekwencjach), jak i pod względem proceduralnym (inne przepisy o procedurze). Obwiniona ani razu na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała kompetencji Komisji do orzekania w jej sprawie. Zarzut jakoby z obowiązku odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. przez Komisję wynikał obowiązek jej procedowania wyłącznie albo przede wszystkim na podstawie i w granicach przepisów kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego jest absurdalny. Komisja jest ciałem wyłonionym ze społeczności akademickiej, choć praktyką jest powoływanie na stanowisko przewodniczącego osoby z wykształceniem prawniczym. Komisja może ustalać konsekwencje nie tylko czynów, które ze względów formalnych nie mogą być przedmiotem postępowania karnego (na przykład wskutek braku prywatnego aktu oskarżenia) lecz nawet takich czynów, które nie są przestępstwami według kodeksu karnego - np. ich stopień społecznej szkodliwości jest znikomy. Zarzuty nieuzasadnionego prowadzenia postępowania przez Komisję w warunkach, w których postępowanie powinno być na podstawie przepisów k.k. i k.p.k., mogą być potraktowane jedynie w kategoriach prób stosowania "kruczków prawnych".

Podkreślono, że Komisja I instancji, miarkując karę uwzględniła to, że samopoczucie M.K. w momencie popełniania czynu niegodnego Doktoranta było złe, gdyż obwiniona miała kłopoty ze zdrowiem i przyjmowała leki (w tym antybiotyki i leki przeciwbólowe). Jednakże uniewinnienie M.K. oznaczałoby uznanie przez Komisję, że złe samopoczucie Doktoranta usprawiedliwia obrażanie pracowników Uniwersytetu. Powoływanie w tej sprawie biegłego psychiatry, który miałby ocenić poczytalność M.K. nie było w opinii Komisji I instancji, jak i w opinii Komisji odwoławczej niezbędne.

W konsekwencji, Komisja odwoławcza stwierdziła, że wysoko oceniła postępowanie dowodowe prowadzone przez Komisję I instancji i nie znalazła powodów do uchylenia jej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 3 października 2014r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że z ostrożności procesowej, skarżonemu orzeczeniu zarzuca naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i 8 w zw. z art. 77 i 107 § 3 k.p.a. polegające na:

1) nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wnioskowanego przez skarżącą wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego;

2) sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ II instancji oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i oparł się na ustaleniach stanu faktycznego poczynionych przez organ I instancji pomimo, że były one dokonane bez zasięgnięcia opinii biegłego.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów podtrzymano w całości wnioski zawarte w skardze, a nadto wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Wobec treści skargi godzi się podnieść, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.).

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012r., Nr 572 ze zm.). Ustawa ta zgodnie z art.221 w związku z art.226 ust.1 poddająca kognicji Sądu Administracyjnego skargi na prawomocne orzeczenia komisji dyscyplinarnej, nie wskazuje innego niż zgodność z prawem, kryterium kontroli zaskarżonego aktu.

Oznacza to tym samym, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organy postępowania dyscyplinarnego oraz zgodności z prawem zapadłego w tym postępowaniu orzeczenia.

Podkreślić przy tym należy – ustosunkowując się tym samym do zarzutów skargi, że zaskarżone orzeczenie nie jest aktem wydawanym w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z tej to przede wszystkim przyczyny, że do spraw odpowiedzialności dyscyplinarnej doktorantów (art.226 ustawy), ustawodawca przewidział w w/w ustawie - odrębną (szczególną) regulację zawarta w rozdziale 6 działu IV ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

I tak w myśl art. 223 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art.226 zd.drugie, do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego, z wyjątkiem postępowania przed sądem koleżeńskim, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem art. 82. Ponadto tryb postępowania w tych sprawach reguluje, wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 224 w/w ustawy, rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów (Dz. U. Nr 236, poz. 1707).

Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że w odniesieniu do spraw dyscyplinarnych i to niezależnie od stadium postępowania zwykłego, bądź postępowań nadzwyczajnych mają zastosowanie przepisy trzech w/w aktów prawnych, tj.: ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2006r. Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, zwane dalej "k.p.k.". W sprawach tych przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują żadnego zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2012r., sygn.akt I OSK 383/12, Lex nr 1215518).

Stosując przedstawione wcześniej kryteria oceny, Sąd w pierwszej kolejności ocenił prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania, jako, że zastosowana procedura rzutuje na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.

Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola wykazała, że zaskarżone orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów z dnia 6 lutego 2014r. - wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" p.p.s.a., co powoduje, że orzeczenie to podlega usunięciu z obrotu prawnego.

I tak z zasady dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego (art. 220 ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym) - wynika dla organu odwoławczego obowiązek rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że organ ten obowiązany jest dokonać merytorycznej i prawnej oceny zasadności kwestionowanego orzeczenia, z równoczesnym rozpatrzeniem zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu.

Powyższe stwierdzenie Sądu znajduje dodatkowe oparcie w przepisie art.433 § 1 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., a które to regulacje w myśl art.223 omawianej ustawy o szkolnictwie wyższym - stosuje się odpowiednio do postępowania dyscyplinarnego.

Zważyć należy, że z przepisu art. 216 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym wynika, iż postępowanie dyscyplinarne inicjuje wniosek rzecznika dyscyplinarnego o ukaranie.

W świetle zaś przepisu 217 ust. 1 w/w ustawy, to Komisja Dyscyplinarna, a więc organ kolegialny, którego skład orzekający wyznacza w myśl § 13 ust.3 w/w rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2006r. - jej przewodniczący, wszczyna postępowanie dyscyplinarne.

Rozpatrzenie zatem wniosku rzecznika o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, następuje przez skład orzekający komisji na posiedzeniu niejawnym, a formą rozstrzygnięcia wniosku rzecznika w myśl § 13 ust. 4 w/w rozporządzenia jest postanowienie składu orzekającego.

Zgodnie bowiem z § 13 ust.3 omawianego rozporządzenia, to przewodniczący komisji dyscyplinarnej wyznacza, według kolejności listy alfabetycznej członków komisji dyscyplinarnej, skład orzekający, z uwzględnieniem przepisu art. 213 ust. 5 ustawy, oraz termin posiedzenia niejawnego komisji dyscyplinarnej, które powinno się odbyć w ciągu 14 dni od dnia wpływu wniosku.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że zarządzeniem Rektora Uniwersytetu W z dnia 6 lutego 2013r., Nr 10/2013 powołana została Komisja Dyscyplinarna dla Doktorantów na okres od dnia 1 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2016r. w określonym imiennie składzie ( k.223 – 222 akt administracyjnych).

Podkreślić przy tym należy, że w załączonych do odpowiedzi na skargę akt postępowania dyscyplinarnego brak jest dokumentu (zarządzenia) Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej o wyznaczeniu członków składu orzekającego komisji dyscyplinarnej, co nie pozwala na stwierdzenie, iż orzekający w niniejszej sprawie skład orzekający jako organ I instancji wyznaczony został zgodnie z cyt. wyżej § 13 ust. 3 rozporządzenia, a tym samym, czy orzeczenie z dnia 3 października 2013r. wydane zostało w składzie wyznaczonym zgodnie z obowiązującą w tym zakresie regulacją.

Uchybienie powyższe jest o tyle istotne, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z posiedzenia z dnia 22 marca 2013r (k.36) wynika, iż po pierwsze skład orzekający o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie różni się nie tylko od składu orzekającego, który wydał opisane wyżej orzeczenie z dnia 3 października 2013r. ( k.156), gdy po drugie protokół ten nie został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w tym posiedzeniu, natomiast na dokumencie tym znajdują się podpisy osób , które nie były w składzie Komisji.

Zauważyć także należy, że brak jest zgodności składu Komisji - porównując dane zamieszczone w opisanym wyżej protokole z dnia 22 marca 2013r. (k.36) ze składem, który orzekał wydając postanowienie z dnia 8 maja 2013r. (k.37), a które to zaś postanowienie z rozstrzygnięciem o skierowaniu sprawy na posiedzenie Komisji w terminie – 21 maja 2013r. godz.11, przekazane zostało skarżącej jako obwinionej.

Kolejny skład Komisji różniący się od w/w zawiera dokument oznaczony k.38 , przy czym ten skład orzekający nie jest także zgodny ze składem orzekającym, a który wydał opisane wyżej orzeczenie z dnia 3 października 2013r. o uznaniu skarżącej winnej zarzucanego Jej czynu i wymierzeniu przedmiotowej karę dyscyplinarną (k.156).

Uchybienia powyższe, choć bardzo istotne, a właściwie kluczowe, umknęły uwadze Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, w konsekwencji czego powyższa kwestia sprowadzająca się do dokonania oceny przez w/w organ prawidłowości wyznaczenia przez Przewodniczącego komisji dyscyplinarnej składu orzekającego została całkowicie pominięta przez organ odwoławczy. Pozwala to tym samym na stwierdzenie, iż brak jest dostatecznych podstaw, aby można było przyjąć, że wyznaczenie w niniejszej sprawie składu orzekającego organu I instancji miało miejsce z dochowaniem cyt. wyżej regulacji, czyli z zachowanie obowiązujących, a cyt. wyżej przepisów.

Przyjąć zatem należy, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia z dnia 6 lutego 2014r. nie odpowiada wymogom określonym w § 25 ust.1 pkt 6 w/w rozporządzenia , a który to przepis na mocy § 33 rozporządzenia stosuje się do postępowania przed odwoławczą komisją dyscyplinarną. Treść uzasadnienia podjętego przez organ odwoławczy orzeczenia nie zawiera bowiem ustaleń świadczących o tym, że podjęto kroki do dokładnego wyjaśnienia powyższych kwestii, jak również nie zebrano i nie rozpatrzono całości materiału dowodowego.

W okolicznościach niniejszej sprawy zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy w powyższym zakresie wnikliwego postępowania dowodowego, naruszenie obowiązku zgromadzenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji brak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi w niniejszej sprawie naruszenie przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Już samo to uchybienie stanowi wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.

Niemniej jednak Sąd zwrócił uwagę na kolejne uchybienie, a dotyczące kompletności wydanego przez organ I instancji orzeczenia z dnia 3 października 2013r. I tak stosownie do § 25 ust 1 w/w rozporządzenia - orzeczenie powinno być sporządzone na piśmie i zawierać:

1) nazwę komisji dyscyplinarnej, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia;

2) imiona i nazwiska członków składu orzekającego, rzecznika dyscyplinarnego, protokolanta i obrońcy obwinionego;

3) imię i nazwisko, adres obwinionego oraz informację o kierunku i roku studiów;

4) opis zarzucanego czynu, z określeniem miejsca i daty jego popełnienia;

5) rozstrzygnięcie komisji dyscyplinarnej;

6) uzasadnienie zawierające wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.

Orzeczenie wraz z uzasadnieniem podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego ( § 25 ust 2 w/w rozporządzenia). Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie składające się m. innymi z rozstrzygnięcia ( pkt 5 ust.1 § 25) , jak i uzasadnienia ( pkt 6 ust.1 § 25) - winno być podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego.

Natomiast znajdująca się w aktach sprawy kserokopia orzeczenia komisji dyscyplinarnej z dnia 3 października 2013r. nie spełnia powyższych wymogów, gdyż, o ile podpisy składu orzekającego zamieszczone zostały na rozstrzygnięciu, o tyle na uzasadnieniu tegoż orzeczenia brak jest podpisów składu orzekającego.

Należy podkreślić, iż w przypadku wydania orzeczenia przez organ kolegialny (jakim niewątpliwie jest komisja dyscyplinarna) złożenie podpisu przez jego członków jest potwierdzeniem jego podjęcia. Podpisanie zatem tylko samego rozstrzygnięcia nie spełnia wymogu, o którym mowa w cyt. wyżej § 25 ust 2 w/w rozporządzenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż w odniesieniu do organu kolegialnego warunek podpisania orzeczenia przez wszystkich członków komisji zostaje spełniony przez złożenie pod orzeczeniem podpisów przez wszystkich członków składu orzekającego. Nie można zatem przyjąć, że warunek wydania orzeczenia przez organ kolegialny jest spełniony już w sytuacji, gdy wszyscy członkowie organu podpisują jedynie protokół rozprawy, zawierający treść rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem składając swoje podpisy na orzeczeniu zawierającym tak rozstrzygnięcie, jak i jego uzasadnienie członkowie składu orzekającego ostatecznie wyrażają swoją wolę rozstrzygnięcia w konkretny sposób danej sprawy.

Nie wyjaśniona także została przez organ odwoławczy rozbieżność jaka ma miejsce w dacie protokołu posiedzenia Komisji I instancji , podczas którego podjęte zostało opisane wyżej orzeczenie z dnia 3 października 2013r. Otóż znajdujący się w aktach sprawy w/w protokół nosi datę 4 października 2013r.(k.140), gdy zaś – jak to wyżej Sąd podkreślił orzeczenie nosi datę 3 października 2013r. (k.156).

Również istotnym uchybieniem procesowym, skutkującym koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia było pominięcie przez organ odwoławczy dokonania oceny prawidłowości przesłuchania świadków przez organ I instancji.

Analiza akt sprawy wskazuje, że organ I instancji dokonywał przesłuchania wielu świadków. Zgodnie zaś z art. 190 § 1 k.p.k. przed rozpoczęciem przesłuchania należy uprzedzić świadka o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Świadka należy także pouczyć o możliwości odmowy zeznań (art. 191 § 2 k.p.k.).

W przedłożonych Sądowi aktach sprawy brak jest dowodu (dokumentu), który potwierdzałby, że słuchani w postępowaniu dyscyplinarnym świadkowie byli uprzedzeni o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, jak i o możliwościach odmowy zeznań.

Powyższe okoliczności świadczyć zatem mogą o tym, że dowody z zeznań świadków nie zostały prawidłowo przeprowadzone. Samo oświadczenie osoby fizycznej bez pouczenia jej o treści art. 233 kodeksu karnego jest w ocenie Sądu niewystarczające do uznania go za równoważne z dowodem z zeznań świadków, co oznacza, że powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że stwierdzone uchybienia stanowią o konieczności uchylenia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.

Przechodząc do dalszych zarzutów, nie związanych z naruszeniem przepisów k.p.a. (kwestia ta została wyjaśniona na wstępie rozważań), Sąd nie podziela zarzutu skargi zamieszczonego w pkt II, tj. , cyt.:" naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 17 § 1 punkt 9 kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 216 § 5 kodeksu karnego w zw. z art. 223 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania". Wskazać należy, że w postępowaniu dyscyplinarnym brak skargi uprawnionego oskarżyciela ( art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) nie ma wpływu na wszczęcie przedmiotowego postępowania, z tej to przede wszystkim przyczyny, że tak wszczęcie, jak i umorzenie postępowania dyscyplinarnego ma swoją kompletną regulację w w/w ustawie o szkolnictwie wyższym i w/w rozporządzeniu wykonawczym.

Również Sąd nie podzielił zarzutu skargi zamieszczonego w jej pkt.III, tj., cyt. " naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 101 § 2 kodeksu karnego, w zw. z art. 216 § 5 kodeksu karnego, w zw. z art. 223 ustawy - prawo o szkolnictwie wyższym, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia karalności zarzucanego obwinionej czyn", z tej to przede wszystkim przyczyny, że kwestia przedawnienia ma również kompletną regulację w art.217 § 3 ustawy o szkolnictwie wyższym, co powoduje, że niezasadne jest odnoszenie się do powoływanego przez skarżąca przepisu art.101 § 2 k.k.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że przedwczesne byłoby w okolicznościach niniejszej sprawy, ocenianie w chwili obecnej przez Sąd zarzutów skargi dotyczących tak odmowy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, jak i zarzutów dotyczących niewłaściwej oceny materiału dowodowego, a także zarzutu naruszenia przepisów postępowania, polegającego na, cyt."(...) braku zawarcia w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia uzasadnienia wyboru rodzaju wymierzonej obwinionej kary, jej wysokości i okoliczności takie rozstrzygnięcie uzasadniających".

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy przeprowadzi bowiem postępowanie mając na względzie przedstawione wyżej rozważania i eliminując popełnione dotychczas uchybienia, innymi słowy sprawa niniejsza rozpoznana zostanie w jej całokształcie przez organ odwoławczy, a który jest obowiązany do wyczerpującego ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów skarżącej, w tym również do tych, które zostały podniesione w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt. II uzasadnia art. 152 tej ustawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art.205 § 2 ustawy p.p.s.a.

H.B.25.11.2014 r.