Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1019/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) Protokolant Katarzyna Latuszek po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 1244/05 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nakazu rozbiórki obiektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz M. K. kwotę 220 (słownie: dwieście dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. (sygn. akt II SA/Łd 1244/05) po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nakazu rozbiórki oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.).

Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu 2 czerwca 2005 r. kontroli, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] czerwca 2005 r. wydał upomnienie wzywające stronę do wykonania obowiązku dokonania rozbiórki. Odmowa wydania M. K. zezwolenia na dokończenie budowy budynku handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia oraz nakaz rozbiórki tego budynku orzeczono decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] października 1995 r. (znak [...]). W dniu 10 czerwca 2005 r. wystawiono tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W wyniku rozpoznania złożonego przez zobowiązanego zażalenia organ II instancji uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu 1 września 2005 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], zobowiązujący M. K. do rozbiórki budynku handlowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Tytuł wykonawczy opatrzony został w klauzulę o skierowaniu go do egzekucji, zawierał również pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W piśmie z dnia 10 września 2005 r. M. K. oświadczył, iż decyzję nakazującą rozbiórkę budynku tj. decyzję z dnia [...] października 1995r. otrzymał dopiero z pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 sierpnia 2003 r. i od decyzji tej się odwołał. Podniósł także argumenty dotyczące treści decyzji nakazującej rozbiórkę.

Postanowieniem (nr [...]) z dnia [...] września 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w O. na podstawie art. 123 k.p.a. w związku z art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) nie uznał zarzutów za zasadne. Organ wyjaśnił, iż podstawą zarzutów mogą być jedynie przesłanki z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a nie zarzuty dotyczące decyzji merytorycznej.

M. K. w zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie podtrzymał zarzuty wskazane w piśmie z dnia 10 września 2005 r.

Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem (Nr [...]) z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ powtórzył, iż podstawą zarzutu mogą być jedynie przesłanki wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych tam przesłanek. Organ podkreślił także, iż nie znajduje potwierdzenia okoliczność, iż decyzja nakazująca rozbiórkę doręczona została mu dopiero po 8 latach, gdyż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru tej decyzji, datowane na dzień 29 października 1996 r. a w związku z faktem, iż strona nie wnosiła odwołania od tej decyzji, z upływem terminu do wniesienia odwołania stała się ona decyzją ostateczną.

M. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ponownie wskazał, że dopiero w 2003 roku otrzymał decyzję o nakazie rozbiórki. Ponadto wskazał na argumenty merytoryczne dotyczące samego nakazu rozbiórki.

Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości swoje rozstrzygniecie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wskazał na wstępie, iż przedmiotem zaskarżonego postanowienia było nieuznanie za zasadne zarzutów skarżącego zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego i do tego ograniczała się kontrola sądowa, w wyniku której ani nie można zmienić zaskarżonego postanowienia, ani też nie można badać lub tym bardziej zmienić rozstrzygnięcia, które nie jest przedmiotem skargi skierowanej do Sądu (tj. decyzji merytorycznej Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 12 października 1995 r., którą organ odmówił wydania M. K. zezwolenia na dokończenie budowy budynku handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia oraz nakazał rozbiórkę tego budynku).

Sąd wskazując na poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego podniósł, iż pomimo faktu, iż w treści pouczenia zawartego w tytule wykonawczym wskazane zostały okoliczności, które zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowanie egzekucyjne, skarżący nie podniósł żadnej z okoliczności wymienionych w tym przepisie, formułując wyłącznie zarzuty skierowane przeciw decyzji merytorycznej. Zarzuty zgłaszane w toku tego postępowania stanowią zaś swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu i znajdujący zastosowanie jedynie gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W szczególności podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące zakończonego prawomocną decyzją postępowania administracyjnego.

Sąd I instancji odniósł się także do argumentu skarżącego, iż decyzję merytoryczną z dnia [...] października 1995 r. otrzymał dopiero w 2003 r. i odwoływał się od niej. W ocenie Sądu z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż przedmiotową decyzję strona odebrała w dniu 29 października 1996 r. (w aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru). Od decyzji tej skarżący nie odwoływał się, w związku z czym stała się ona decyzją ostateczną. Jak wskazał Sąd, strona wprawdzie wskazywała, iż wnosiła odwołanie od tej decyzji jednakże w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty potwierdzające tę okoliczność. Skarżący składał odwołania, ale odwoływał się jedynie od wydawanych w toku postępowania postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Odwołanie od takiego rozstrzygnięcia skutkuje wyłącznie w stosunku do tego aktu i nie jest jednoznaczne z wniesieniem odwołania od decyzji merytorycznej o nakazie rozbiórki.

Sąd podkreślił ponadto, iż na etapie postępowania egzekucyjnego organ administracji nie może badać zasadności egzekwowanego obowiązku, bowiem oznaczałoby to rozpatrywanie sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. W konkluzji podkreślił, iż argumenty jakie podnosi strona mogłyby zostać ewentualnie przedstawione organowi administracji publicznej, który wydał decyzję ostateczną, co mogłoby zainicjować postępowanie w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 155 k.p.a.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył M. K., reprezentowany przez radcę prawnego K. B. Wyrok zaskarżony został w całości. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):

-1) art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na: (1) pominięciu zarzutu niedopuszczalności postępowania administracyjnego pomimo, że istnienie takiego zarzutu można wywieść z treści skargi, (2) przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym przez przyjęcie, że: (a), skarżący otrzymał decyzję, która była podstawą wydania tytułu wykonawczego, w dniu 29 października 1996 r. a nie we wrześniu 2003 roku, oraz (b), że od decyzji tej Skarżący nie odwoływał się i decyzja stała się ostateczna, a odwołanie na które się powoływał dotyczyło innej decyzji wydanej w toku postępowania,

-2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracji przepisów nakazujących wszechstronne rozważenie i wnikliwe rozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału, co doprowadziło do ustaleń sprzecznych z materiałem zebranym w sprawie co do daty doręczenia Skarżącemu decyzji o rozbiórce i braku odwołania od tej decyzji,

-3) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania sądowego pomimo tego, że odwołanie Skarżącego od decyzji PINB z dnia 12.10.1995 roku będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nie zostało rozpoznane do chwili obecnej.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła argumentację dotyczącą decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, podkreślając, iż nie uznano za prawdziwe twierdzenia Skarżącego, że przedmiotowa decyzja z dn. 12 października 1995 roku została doręczona mu dopiero po 8 latach tj. z pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. 19 sierpnia 2003 roku. Ponadto wskazano, iż Sąd przyjął, że wprawdzie skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dn. [...] października 1995 roku (nakazującej rozbiórkę) jednakże w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających tę okoliczność.

Strona skarżąca wskazuje, iż skarga na postanowienie organu egzekucyjnego napisana została osobiście przez Skarżącego a w postępowaniu przed Sądem, podobnie jak przez organem egzekucyjnym, nie uczestniczył profesjonalny pełnomocnik. Mogło to nastręczać pewne trudności w prawidłowym sformułowaniu treści zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, jak i w postępowaniu sądowym. Tymczasem w skardze zgłoszone zostały zarzuty dotyczące decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego i te zarzuty nie mogły być rozpoznane na tym etapie postępowania. Zgłoszony został jednak zarzut istotny w kontekście treści art. 33 u.p.e.a. wskazujący, że decyzja z 12.10.1995 roku nakazująca rozbiórkę, została doręczona mu po 8 latach tj. we wrześniu 2003 roku oraz, że od tej decyzji wniósł odwołanie. W istocie zatem wskazywał na niedopuszczalność egzekucji z powodu nieistnienia decyzji ostatecznej, co stanowi przesłankę określoną w art. 33 pkt 6 u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując oceny zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co odnosi się także do sytuacji, w której skarżący nie potrafi dokładnie sprecyzować swojego stanowiska. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ Sąd nie odniósł się do kwestii istotnej dla sprawy, tj. ewentualnej niedopuszczalności egzekucji, uznając, że zarzuty Skarżącego skierowane były jedynie w stosunku do decyzji merytorycznej, która dała podstawę egzekucji. W efekcie Sąd Administracyjny wbrew wyraźnej dyspozycji art. 141 § 1 p.p.s.a. nie odniósł się do podstawowego zarzutu niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego pomimo, że istnienie takiego zarzutu wynikało z treści skargi.

Następnie strona skarżąca wskazuje na zarzut dotyczący doręczenia decyzji nakazującej rozbiórkę, jak przyjęły organy, w dniu 29 października 1996 r. Wskazuje, iż na dowodzie doręczenia znajduje się nieczytelny podpis odbiorcy przesyłki, bez żadnych dodatkowych oznaczeń. Na odwrocie tego dokumentu doręczyciel zaznaczył, że dokonane zostało doręczenie zastępcze - dorosłemu domownikowi. Nie wskazano jednak personaliów tej osoby, ani też żadnego innego określenia, które pozwoliłoby zidentyfikować odbiorcę przesyłki. Także porównanie podpisu znajdującego się na tym dowodzie doręczenia z podpisami na innych dokumentach w sprawie czyni wysoce wątpliwą tezę, że odbiorcą przesyłki był skarżący. Akceptując te naruszenia przepisów przez organ egzekucyjny Sąd I instancji naruszył art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. ponieważ stan ustalony przez Sąd nie odpowiada stanowi rzeczywistemu.

W skardze wskazano także na poczynienie przez Sąd i instancji własnych ustaleń odnośnie do odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę. W przekonaniu Sądu decyzja ta stała się ostateczna ponieważ Skarżący wprawdzie złożył odwołanie, jednakże odwołanie to dotyczyło innych decyzji. Takie stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych (k. 153, 156, 157) z których wynika, że Skarżący stosownie do treści pisma PINB w O. z dnia 19 sierpnia 2003 roku oraz pouczenia zawartego w decyzji o rozbiórce złożył odwołanie od tej decyzji które trafiło do Starosty Powiatowego w P. oraz dodatkowo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. W ten sposób w ocenie strony skarżącej doszło także do ponownego naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a.

Gdyby ustalenia faktyczne co do złożenia odwołania były prawidłowe tzn. gdyby Sąd ustalił, że odwołanie zostało złożone i do chwili obecnej nie zostało rozpatrzone, to wobec ewentualnych wątpliwości co do jego skuteczności z uwagi na istnienie dowodu doręczenia z dnia 26.10.1996 roku powinien postępowanie sądowe z mocy art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesić. Rozpoznanie złożonego odwołania przesądzało bowiem sprawę charakteru decyzji o rozbiórce, pozwalało na ustalenie, czy decyzja była ostateczna w chwili wydawania tytułu wykonawczego, czy też nie, a tym samym czy dopuszczalna jest egzekucja. Wydanie wyroku w takim stanie rzeczy było przedwczesne.

Naruszenie przez WSA powołanego art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to także pozostałych przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Gdyby bowiem okazało się, że decyzja o rozbiórce nie miała cech ostateczności to zarzuty Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym byłyby zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na gruncie przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach polegających na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na gruncie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany podstawami skargi kasacyjnej, rozpoznaje sprawę w granicach tej skargi, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W skardze kasacyjnej powinny zatem zostać powołane konkretne przepisy prawne, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd administracyjny. W uzasadnieniu skargi powinny zostać natomiast wskazane argumenty przemawiające za takim zarzutem uchybienia, a w przypadku gdy podnoszone jest uchybienie przepisom postępowania, wskazanie, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna, wniesiona w niniejszej sprawie, wskazuje na zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania.

Kontrola kasacyjna wykazała, iż zasadny jest w szczególności zarzut pojawiający się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji reguły określonej w art. 134 § 1 p.p.s.a., wg której sąd ma obowiązek rozpatrzyć skargę, pozostając w granicach sprawy przez nią wyznaczonych, nie będąc jednak związany jej konkretnymi zarzutami, wnioskami i wskazaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd winien poddać kontroli wszystkie aspekty zgodności z prawem wydanej decyzji czy postanowienia, polegające zarówno na badaniu podstawy materialnoprawnej jak i kompetencyjnej i proceduralnej samego działania organu administracyjnego, niezależnie od tego, czy w skardze pojawia się jakiś argument który może wzbudzić wątpliwość odnośnie do zgodności decyzji lub postanowienia z prawem oraz ewentualnie, jak wyraźnie i poprawnie od strony argumentacyjnej jest on sformułowany.

Nie ma natomiast bezpośredniego znaczenia dla kontroli dokonywanej przez sąd I instancji fakt, że skarżący formułował skargę i występował przed tym sądem bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Argument strony skarżącej nie jest zatem w tym kontekście trafny. Obowiązek sądu, wynikający z art. 134 § 1 p.p.s.a. powstaje bowiem zarówno wówczas, gdy profesjonalny pełnomocnik występuje jak i wówczas, gdy skarżący działa samodzielnie. Niezależnie od tego, że mimo braku zróżnicowania podstaw oceny prawnej w obu powyższych sytuacjach, należy jednak wymagać, aby kontrola w sytuacji samodzielnego reprezentowania swoich interesów przez skarżącego była szczególnie uważna, sam zakres obowiązku sądu I instancji pozostaje co do istoty identyczny.

Kontrola kasacyjna wykazała w zakresie realizacji powyższego obowiązku uchybienia, rzutujące na istotę rozstrzygnięcia. Wskazane wyżej naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. związać należy z istotą postępowania egzekucyjnego oraz określonymi w art. 33 u.p.e.a. możliwościami wskazywania zarzutów. Sąd I instancji trafnie wskazał, że w skardze nie pojawił się żaden, wyraźnie sformułowany zarzut, przewidziany w art. 33 ustawy. Jednakże, biorąc pod uwagę treść art. 134 § 1 p.p.s.a., brak taki nie może oznaczać zwolnienia sądu od zbadania czy z treści skargi nie wynika, że taki zarzut mógł się w skardze pojawić. Jak wskazano wyżej, jest to istotne zwłaszcza wówczas, gdy z treści skargi wynika jakaś wątpliwość, która powinna zostać przez sąd zbadana.

Wątpliwością taką było powołanie się przez skarżącego na fakt, iż decyzję nakazującą rozbiórkę otrzymał po ośmiu latach od daty jej wydania, wraz z pismem związanym już z samym postępowaniem egzekucyjnym. A także, co jest równie istotne, że od tej decyzji się odwoływał po wskazanym przez siebie fakcie jej otrzymania. Sąd zauważył ten drugi argument i odniósł się do jego treści w uzasadnieniu wyroku. Wskazał jednak, iż w aktach sprawy nie znajduje się odwołanie skarżącego, natomiast znajdujące się w aktach sprawy inne jego pisma i odwołania nie dotyczą tej decyzji.

Odnośnie do tej ostatniej kwestii, w skardze kasacyjnej zawarty został trafny argument, wskazujący na uchybienie Sądu I instancji. K. 156 akt administracyjnych zawiera odwołanie skarżącego, z prezentatą Starostwa, natomiast k. 157 - dodatkowe pismo powołujące się na to odwołanie. Jak podnosi strona skarżąca w skardze kasacyjnej, odwołanie to nie zostało dotąd rozpatrzone. Powyższe dokumenty umknęły całkowicie uwadze Sądu I instancji, stwierdzającemu wyraźnie brak tego odwołania w aktach sprawy.

Uchybienie powyższe należy powiązać z pierwszym z wymienionych wyżej argumentów, dotyczącym daty otrzymania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Sąd, mimo wskazywania przez skarżącego zarówno w odwołaniu jak i w skardze do sądu na fakt otrzymania tej decyzji po ośmiu latach od jej wydania, nie przeprowadził kontroli ustalenia tego faktu przez organy administracyjne. Przyjął za organami administracyjnymi, nie poddając tego faktu żadnym własnym ustaleniom, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] października 1995 (nazwana w skardze kasacyjnej mylnie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego) nakazująca rozbiórkę została doręczona skarżącemu w dniu 29 października 1996 r. Powołał się przy tym, podążając za organami administracyjnymi, na znajdujące się w aktach administracyjnych potwierdzenie doręczenia. Poświęcił tej kwestii jedynie jedno zdanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z którego wynika brak jakichkolwiek ustaleń własnych. Sąd nie dokonując kontroli ustaleń organów administracji odnośnie tego potwierdzenia doręczenia decyzji, nie ustosunkował się do samej kwestii prawnych kryteriów poprawności doręczenia decyzji nakazującej rozbiórkę.

Uchybienie powyższe ma istotne znaczenie nie w kontekście kontroli samej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lecz kontroli dopuszczalności egzekucji. Sąd I instancji trafnie wskazał, iż w toku kontroli postępowania egzekucyjnego nie można kontrolować poprawności samej decyzji, stanowiącej podstawę obowiązku, będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W tym także kontekście Sąd trafnie nie odnosił się do argumentów skarżącego, wskazujących na niesłuszność i niezgodność z prawem samej powyższej decyzji, uzasadniając to innym przedmiotem kontroli wywołanej skargą do sądu.

Istotę uchybienia należy upatrywać w tym, że Sąd, nie reagując na argument o otrzymaniu decyzji po ośmiu latach oraz o odwołaniu się od tej decyzji, nie poddał kontroli wypełnienia przez organ administracji normy, zawartej w art. 29 § 1 u.p.e.a., wskazującej na obowiązek organu egzekucyjnego, polegający na badaniu z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 12 listopada 2002 r., III SA 3457/00, "Monitor Podatkowy" 2003/5/47, wyrok z dn. 22 września 1997 r., III SA 774/96, "Monitor Podatkowy" 1998/8/255). Jeżeli przyjmie się, że niedopuszczalność egzekucji może wynikać z różnych przyczyn, wśród których znajduje się przesłanka skierowania egzekucji w stosunku do decyzji nie mającej statusu decyzji ostatecznej (por. R. Hauser, Z. Leoński: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz. Warszawa 2004, s. 103) należy przyjąć, że egzekucję administracyjną można prowadzić jedynie w stosunku do decyzji ostatecznej. Status decyzji ostatecznej posiada decyzja, która została prawidłowo doręczona oraz od której nie przysługuje w toku postępowania administracyjnego żaden środek odwoławczy.

Tym samym, pominięcie przez Sąd I instancji w ramach dokonywanej kontroli zaskarżonego postanowienia rozpatrzenia tego z zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a., który odnosi się do dopuszczalności egzekucji jest uchybieniem istotnym na gruncie art. 134 § 1 p.p.s.a. niezależnie od tego, czy okoliczność ta została podniesiona w skardze czy nie została wyraźnie w niej wskazana. Podnosi to wyraźnie strona skarżąca w skardze kasacyjnej i zarzut ten należy uznać za zasadny. Łączy się to z zasadnością zarzut braku należytego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału. Twierdzenie Sądu I instancji o braku odwołania nie odpowiada prawdzie i przesądza o pobieżnej jedynie analizie akt administracyjnych.

Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 k.p.a. w sensie braku rozciągnięcia kontroli sądowej na badanie przez organ administracyjny dopuszczalności egzekucji poprzez odpowiednie ustalenie faktów związanych z doręczeniem decyzji nakazującej rozbiórkę, z jej statusem jako decyzji ostatecznej oraz z losami datowanego na dzień 5 września 2003 r. odwołania od tej decyzji.

Brak odpowiedniej argumentacji w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oznacza jednocześnie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Niemal automatyczne przyjęcie za organami administracyjnymi określonych tez, bez wskazania na powody, które leżały u podstaw takiego stanowiska nie wypełnia wymogów prawidłowego uzasadnienia wyroku, wskazującego na przesłanki przyjęcia takiego a nie innego poglądu Sądu.

Nie jest natomiast zasadny zarzut niezastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania przed sądem administracyjnym, zwłaszcza w kontekście sformułowania równoczesnego zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie ma to jednak znaczenia dla wyniku kontroli kasacyjnej w odniesieniu do zaskarżonego wyroku.

Sąd I instancji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy podda analizie przede wszystkim kwestię zbadania przez organ administracji dopuszczalności egzekucji administracyjnej na gruncie art. 29 § 1 w zw. z art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Badanie to obejmować winno z jednej strony ocenę ustalenia przez organ ostatecznego charakteru decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1995 r. nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu (także z punktu widzenia przepisów k.p.a. normujących doręczanie decyzji), natomiast z drugiej (w świetle powyższych ustaleń) - charakter oraz skutki złożonego przez skarżącego w dn. 9 września 2003 r. odwołania od tej decyzji.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.