Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1564/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Monika Sawa WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...].

Decyzja Ministra Rozwoju wydana została w następującym stanie faktycznym i ocenie prawnej sprawy.

[...] S.A. z siedzibą w [...] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] zwróciły się do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej m.in. nabycie mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] gmina [...], obejmującego działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, zapisaną w księdze wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września

2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje

Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...], gminie [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] m2.

Organ wskazał, że przepis art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności gruntu na rzecz Skarbu Państwa i jednoczesne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na rzecz [...] S.A., wraz z własnością urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Do zaistnienia opisanego zdarzenia prawnego konieczne jest, aby przesłanki wskazanego przepisu były łącznie spełnione w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz 27 października 2000 r. w zakresie własności Skarbu Państwa oraz posiadania [...]. Stosownie do zapisów księgi wieczystej nr [...] prowadzonej m.in. dla ww. działki ewidencyjnej, Skarb Państwa stał się jej właścicielem 1 stycznia 2001 r. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2013r. sygn. akt [...] Ns [...] o zasiedzenie. Wobec powyższych ustaleń, przedmiotowy grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowił własności Skarbu Państwa, a zatem nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu objętego wnioskiem.

W odwołaniu od powyższej decyzji [...] S.A. nie zgodziły się z organem I instancji, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności przez Skarb Państwa i prawa użytkowania wieczystego przez [...] S.A.

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Rozwoju decyzją z [...] maja 2020 r. utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. Organ drugiej instancji zaznaczył, że decyzja Wojewody [...] wydana została m.in. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i przytoczył treść tego przepisu. Z treści znajdującego się w aktach sprawy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt [...] Ns [...] wynika, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2001 r. własność przedmiotowej nieruchomości położonej w [...], gminie [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. [...] m2. Na gruncie niniejszej sprawy zarówno Wojewoda [...] jaki i Minister Rozwoju związani są ww. postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2013 r, a zatem nie mogą odmiennie ocenić kwestii własności Skarbu Państwa nad przedmiotowym gruntem. Powyższe oznacza, że w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. przedmiotowa działka nr [...] o pow. [...] m2, nie stanowiła własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej.

W skardze na opisaną wyżej decyzję Ministra Rozwoju [...] Spółka Akcyjna Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...], podniosła następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

a. art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2018 r. poz. 1311 ze zm.; dalej: U.K.R.) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż [...] S.A. nie nabyły z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ze względu na przysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r., oraz o rozpatrzenie sprawy ponownie i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a gdyby nie było to możliwe - przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"(PKP). Zgodnie z treścią art. 34 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością [...]. Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich.

Zgodnie z art. 34a ustawy grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. poz. 191, ze zm.).

Z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:

- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,

- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],

- do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Podkreślić przy tym należy, że wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt [...] Ns [...] Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2001 r. własność nieruchomości położonej w [...], gminie [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. [...] m2. Nabycie własności przez zasiedzenie jest pierwotnym nabyciem prawa własności i następuje z mocy prawa z chwilą spełnienia ustawowo określonych przesłanek z art. 172 i n. k.c. Jedną z nich jest upływ określonego w przepisach okresu samoistnego posiadania i nabycie własności następuje z ostatnim dniem upływu tego okresu, a nie najpóźniej z tym dniem. Wyjaśnienia wymaga więc, że zasiedzenie biegnie przeciwko właścicielowi. Z tego względu posiadanie jako przesłanka zasiedzenia musi mieć jeszcze tę cechę, że posiadacz nie może być jednocześnie właścicielem rzeczy, co wynika zresztą z brzmienia przepisów Kodeksu cywilnego.Gdyby Skarbowi Państwa przysługiwał tytuł własności spornej działki gruntu na innej podstawie i wcześniej niż to zostało orzeczone przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z [...] września 2013 r., to niedopuszczalne byłoby wydanie tego postanowienia. Oznacza to, że Skarb Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r. (data wejścia w życie U.K.R.) nie był właścicielem przedmiotowej działki nr [...]. Chociaż zatem spełniona była zawarta w art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. przesłanka uwłaszczenia dotycząca pozostawania nieruchomości 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], to jednak własnością Państwa stała się dopiero 1 stycznia 2001r., zatem po dacie wejścia w życie ustawy z 8 września 2000 r. Tak więc należy uznać, że Minister Rozwoju prawidłowo ustalił datę nabycia przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości na dzień 1 stycznia 2001 r. Natomiast kto w dacie 5 grudnia 1990 r. był właścicielem przedmiotowej działki jest w niniejszej sprawie nieistotne, skoro nie był to Skarb Państwa.

W rozpatrywanej sprawie nie została zatem spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy. W tej sytuacji brak było prawnych możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki, niezależnie od ewentualnego spełnienia pozostałych przesłanek określonych w powołanym przepisie.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło także do naruszenia art. 7, art. 75 art. 77 i art. 80k.p.a., gdyż organ prowadził postępowanie z zachowaniem zasad określonych w tych przepisach. Nie został również naruszony przepis art. art. 107 § 3 k.p.a.. Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Z uzasadnienia wynika, jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.