Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1054/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan(spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd.WSA Roman Wiatrowski Protokolant sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi D.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2003 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/R. Wiatrowski /-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont


UZASADNIENIE

Dwoma postanowieniami z dnia [...] 2004 r. Burmistrz Miasta i Gminy wszczął z urzędu postępowanie: a) w sprawie określenia zobowiązania podatkowego D. U. za rok 2003, b) w sprawie wygaśnięcia w części decyzji z dnia [...] 2002 r. w przedmiocie zwolnienia od podatku rolnego nabytych gruntów. Dwoma decyzjami z dnia [...] 2004 r. Burmistrz Miasta i Gminy stwierdził wygaśnięcie w części od dnia [...] 2003 r., jako bezprzedmiotowej, decyzji z [...] 2002 r. w przedmiocie zwolnienia gruntów z podatku rolnego oraz drugą orzekł o zmianie swej decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2003 r. z kwoty [...] zł. podatku od nieruchomości na kwotę [...] zł. tego podatku.

Podstawą faktyczną powyższej zmiany stała się zmiana danych ewidencji gruntów dotycząca działek nr [...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, objęta zawiadomieniem z dnia [...] 2003 r., pochodzącym od Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, którą powyższe grunty wyłączono z użytków rolnych zabudowanych i sklasyfikowano jako tereny przemysłowe. Spowodowało to dokonanie przez organ podatkowy od tych gruntów oraz znajdujących się na nich budynków ustalenia podatku od nieruchomości za 9 miesięcy 2003 roku.

W odwołaniach od obu decyzji z dnia [...] 2004 r. skarżący kwestionował wadliwą zmianę klasyfikacji gruntów, podniósł, iż wystąpił do służby geodezyjnej o stosowną weryfikację (anulowanie) dokonanej wadliwie zmiany. Wpłynęło także do organu odwoławczego zawiadomienie o zmianie z dnia [...] 2004 r. pochodzące od Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w którym działkę nr [...] o pow. [...] ha "przywrócono" do użytków rolnych zabudowanych klasy B-R IV b, wykreślając ją z terenów przemysłowych.

Decyzją z dnia [...] 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję dotyczącą zmiany decyzji ustalającej skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2003 r., natomiast decyzją z dnia [...] 2005 r. Kolegium to uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie stwierdzenia częściowego wygaśnięcia decyzji o zwolnieniu od podatku rolnego gruntów nabytych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego i przekazało w tym zakresie sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Pierwsza z wymienionych wyżej decyzji organu odwoławczego jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawą wymiaru podatków powinny być dane ewidencji gruntów i budynków. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż dane zawarte w rejestrze gruntów i budynków są bezwzględnie wiążące dla organów podatkowych i w żadnym razie nie mogą być przez te organa oceniane czy zmieniane. Poza kontrolą organów podatkowych pozostaje także prawidłowość działań jednostek powołanych do prowadzenia rejestru. Z tej przyczyny Kolegium nie może odnieść się do zarzutów strony wskazujących na nieprawidłowości przy dokonywaniu zmiany z dnia [...] 2003 r.

Należy stwierdzić, iż obydwie zmiany dotyczące opodatkowanych nieruchomości, tj. wspomniana zmiana z [...] 2003 r. i z dnia [...] 2004 r. mają charakter konstytutywny. Wypływa stąd wniosek, że do dnia [...] 2003 r. działki nr [...],[...] i [...] stanowiły użytki rolne zaś od dnia [...] 2003 r. do końca roku były już terenami przemysłowymi. Z końcem [...] 2003 r. wygasł wtedy obowiązek podatkowy w podatku rolnym (art. 6a ust. 2 ustawy o podatku rolnym) zaś z dniem [...] 2003 r. powstał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości – i to nie tylko w stosunku do przekwalifikowania gruntów ale także do posadowionych na nich budynków, które nie mogły już korzystać ze zwolnienia (art. 6 ust. 1 i 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).

Zgodnie z art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił pominięcie przez organ odwoławczy okoliczności, że przeklasyfikowanie gruntów nastąpiło wskutek błędu, czego dowodem jest zmiana w wyniku jego wystąpienia danych w ewidencji gruntów z dnia [...] 2004 r. przywracająca w odniesieniu do działki nr [...] o pow. [...] ha stan poprzedni, przed dokonaniem wadliwej zmiany. W ocenie skarżącego grunt ten nie był nigdy gruntem przemysłowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w myśl art. 20 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ewidencja ta obejmuje m. innymi położenie gruntów, granice, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych oraz ich klasy gleboznawcze, jak również wykazuje właściciela.

Poza sporem pozostaje także, że zmiana decyzji w sprawie ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego przez organ I instancji, poczynając od [...] 2003 r., nastąpiła w związku z zawiadomieniem tego organu przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] 2003 r. o przeniesienie całości gruntów o pow. [...] ha z gruntów rolnych zabudowanych klasy IV b do terenów przemysłowych (Ba), co skutkowało wyłączeniem tych gruntów od [...] 2003 r. spod działania ustawy o podatku rolnym i objęcia ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości.

Jednak zawiadomienie organu ewidencji gruntów z dnia [...] 2003 r. w toku postępowania odwoławczego, na skutek m. innymi interwencji skarżącego zostało zmienione w ten sposób, że zawiadomieniem z dnia [...] 2004 r. w odniesieniu do działki nr [...] o pow. [...] ha przywrócono poprzednią klasę gruntów B-R IV b, wykreślono te grunty z terenów przemysłowych i zaliczono do użytków rolnych. W zawiadomieniu tym jako opis zmiany wskazano: "przywrócenie klasy gruntu na działce [...]". W związku z powyższym zrodziła się wątpliwość, której organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy weryfikacja dokonanej zmiany dnia [...] 2003 r. w zakresie istotnym dla sposobu opodatkowania gruntów skarżącego o pow. [...] ha, uzewnętrzniona w zawiadomieniu z dnia [...] 2004 r., nastąpiła przez służby geodezyjne w konsekwencji stwierdzenia błędu, którym obarczona była w tym przedmiocie podstawa zmiany z dnia [...] 2003 r. Gdyby bowiem okazało się, że w wyniku błędu organ władzy publicznej nastąpiło zawiadomienie organu podatkowego o zmianie od dnia [...] 2003 r. danych ewidencji gruntów co do działki skarżącego nr [...], konsekwencje takiego błędu nie mogą obciążać podatnika powodując konkretną szkodę finansową w zakresie nałożenia obowiązku podatkowego na podstawie błędnie przekazanej informacji. W myśl zasad wyrażonych w art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej podatnik ma prawo oczekiwać w zaufaniu do organów władzy publicznej działania tych organów wnikliwie, zgodnie z prawem i uzasadnionym interesem obywatela. Dlatego, w ocenie Sądu, organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji winien był wyjaśnić przyczynę określenia zmiany w zawiadomieniu z dnia [...] 2004 r. wyrażeniem: "przywrócenie" przez stosowne wezwanie organu od którego zawiadomienie to pochodzi.

Niezależnie od powyższego na podstawie akt sprawy należało zauważyć, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy miały świadomość co do tego, że grunty o pow. [...] ha stanowią wspólność majątkową małżeńską A. i D. U. i wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu nastąpiło w celu objęcia ich od [...] 2003 r. w całości podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2003r. podatnikami w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej współwłasność są osoby fizyczne będące jej właścicielami, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Tymczasem zarówno postanowienie z dnia [...] 2004 r. o wszczęciu postępowania z urzędu jak i decyzję z dnia [...] 2004 r. o zmianie decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r. organ I instancji wydał wyłącznie w odniesieniu do D. U. (w nakazie płatniczym Nr 797 wymieniona jest w tytule także A.U., jako współwłaściciel nieruchomości i to zamieszkała pod innym adresem, niż D. U.).

Również zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana po przeprowadzeniu postępowania z udziałem wyłącznie D. U. i do niego wyłącznie adresowana oraz jemu doręczona. Uwag powyższych nie eliminuje treść art. 6c ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.)., skoro wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie zmiany nakazu płatniczego za rok 2003 miało na celu ustalenie od [...] 2003 r. od całości gruntów wyłącznie podatku od nieruchomości. Stroną postępowania podatkowego w myśl art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej jest podatnik i nie było podstaw nawet na powołanie się na § 3 tego artykułu, gdyż przepis ten w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.

Skoro stwierdzone uchybienia przepisom prawa formalnego mogły mieć wpływ na wynik postępowania, zaś w odniesieniu do pominięcia A. U. w postępowaniu mogły stanowić podstawę wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt "b" i "c" oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak sentencji wyroku.

/-/R.Wiatrowski /-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont

LF