Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 794/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28, art. 28 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3011/15 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Płocku z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3011/15 oddalił skargę T. K. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Płocku (dalej: ZUS) z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem złożonym w dniu [...] stycznia 2015 r. skarżący wystąpił do ZUS Oddział w Płocku o umorzenie należności z tytułu składek powstałych w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. ZUS odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek uznając, że nie zaszły wobec niego przesłanki skutkujące umorzeniem należności.

Orzekając na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy ZUS decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w odniesieniu do skarżącego nie jest możliwe umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm., dalej: u.s.u.s.), a nadto przedstawiona przez skarżącego dokumentacja nie daje również wystarczających podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a tej ustawy oraz przesłanki zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 – dalej: rozporządzenie w 2003 r.). W szczególności organ podniósł, że brak przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną i bytową świadczy o tym, że skarżący nie wykazał niezbędnego zainteresowania w udowodnieniu okoliczności, które mogłyby przemawiać za umorzeniem należności. Przed wydaniem rozstrzygnięcia wzywano go do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających okoliczności uzasadniające umorzenie, jednakże oprócz złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nie prowadzącej pełnej księgowości, żadna dokumentacja w sprawie nie wpłynęła. Wskazano, że wysokość ciążących na skarżącym zaległości rzędu ponad 1 mln zł oraz nieuzyskiwanie aktualnie żadnych dochodów zdaniem organu nie daje wystarczających podstaw, aby podjąć decyzję o rezygnacji z odzyskania należności z tytułu składek. Pomimo, iż sytuacja materialna skarżącego jakkolwiek obiektywnie trudna, to jednak nie daje podstaw do umorzenia zaległych należności, gdyż nie można jej nadać przymiotu trwałości. Nadto stwierdzono, że sytuacja finansowa małżonki, prowadzącej ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, wpływa na jego sytuację bytową.

Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie podzielił pogląd organu, że zgromadzony w sprawie materiał wskazuje, iż w sytuacji skarżącego nie zaistniały przesłanki określone w art. 28 ust. 3 w punktach 1-3, 4-4a u.s.u.s., a ocenie podlegały przesłanki określone w pkt 5 i 6 przepisu.

Sąd oceniając sprawę w zakresie istnienia przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, zgodził się z organem, że uznanie przez organ egzekucyjny, iż w przypadku skarżącego nie istnieje majątek, z którego można prowadzić egzekucję, jak również fakt posiadania przez skarżącego zadłużeń publicznoprawnych, jak i cywilnoprawnych sięgających kwoty ponad 1 mln zł, nie może decydować o pozytywnym rozstrzygnięciu. Zdaniem WSA organ prawidłowo zatem ocenił, że co prawda w chwili obecnej skarżący nie posiada majątku, który mógłby przeznaczyć na realizację powstałych na koncie należności, jednakże nie można uznać że jest to stan trwały, gdyż całkowita nieściągalność oznacza nie tylko brak możliwości wyegzekwowania zadłużenia w obecnym stanie, ale również nie rokuje szans na wyegzekwowanie należności w przyszłości. WSA zwrócił uwagę na możliwość poprawy sytuacji skarżącego z uwagi na jego kilkunastoletnie doświadczenie zawodowe w branży budowlanej, które daje potencjalne możliwości znalezienia zatrudnienia i pozyskania środków umożliwiających podjęcie spłaty należności.

Sąd stwierdził, że organ zasadnie uznał, iż wobec skarżącego nie zaistniała przesłanka wskazana w pkt 3, mimo zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej w dniu [...] maja 2015 r. Samo bowiem zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza automatycznie o wystąpieniu przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił, że skarżący nie przedstawił dowodów na zaistnienie takich przesłanek. Odnosząc się zaś do zarzutu błędnego przyjęcia, że skarżący jest właścicielem samochodu K. i organ w nienależyty sposób zbadał okoliczności, że samochodu tego skarżący fizycznie nie posiada, bowiem został on zniszczony, Sąd I instancji wskazał, że przesłanka ta nie wpłynęła znacząco na ocenę jego sytuacji majątkowej mając na względzie ewentualną wartość tego pojazdu w stosunku do wysokości należności objętych wnioskiem.

Sąd I instancji stwierdził, że organ administracji publicznej odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie wykroczył poza zakres uznania administracyjnego przyznanego mu przepisem art. 28 u.s.u.s., nie uchybił też przepisom postępowania administracyjnego.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: k.p.a.). w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej: p.u.s.a.), poprzez skutkujące oddaleniem skargi kasacyjnej niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że organ zaniechał dokonania wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału w sprawie, jak również odniesienia się do wszystkich twierdzeń podnoszonych w toku postępowania przez skarżącego oraz powierzchownie odniósł się do stanu faktycznego ustalonego w sprawie co przejawiało się poprzez:

a) powierzchowne, nieodnoszące się do sytuacji skarżącego, jednostronne, tendencyjne i oparte na bezpodstawnej antycypacji uzasadnienie decyzji w części dotyczącej zajścia w przypadku skarżącego stanu całkowitej nieściągalności należności, które zostało oparte na ogólnikowych stwierdzeniach, bez należytego odniesienia się do wszystkich aspektów sytuacji życiowej skarżącego,

b) błędne przyjęcie, że skarżący jest właścicielem samochodu K. i nienależyte zbadanie podnoszonej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczności, że samochodu tego skarżący fizycznie nie posiada, bowiem został on zniszczony,

2. naruszenie prawa procesowego w postaci art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., poprzez dostrzeżenie, że skarżący poprzez zawieszenie działalności gospodarczej zaprzestał jej prowadzenia, czego w ogóle nie rozważyły organy administracji, a pomimo tego niezaniechanie uchylenia zaskarżanej decyzji i ocenie tej okoliczności we własnym zakresie, do czego WSA nie był władny.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny - wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi kasacyjnej postawił zarzuty naruszenia przepisów procesowych, poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, powierzchowne odniesienie się do stanu faktycznego, wyprzedzające uznanie całkowitej nieściągalności należności, błędne przyjęcie, że skarżący jest właścicielem samochodu oraz dostrzeżenie, że skarżący poprzez zawieszenie działalności gospodarczej zaprzestał jej prowadzenia, czego nie rozważyły organy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy nie można było uznać za usprawiedliwione.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy zasadnie odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem czy Sąd I instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przez organ przepisów dotyczących tej problematyki.

Kwestie związane z umorzeniem należności z tytułu składek normuje art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzenie z 2003 r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie do art. 28 ust. 3 całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (pkt 3); naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (pkt 5). Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Treść art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wskazuje, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku stwierdzenia braku przesłanek w sprawie do umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, konieczne jest uzasadnienie takiego stanowiska, z powołaniem się na konkretne dowody lub fakty.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja dotycząca odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne. Decyzja ta ma charakter uznaniowy. Uznaniowy charakter mają decyzje wydawane na podstawie art. 28 u.s.u.s., na co zwracał uwagę Sąd Najwyższy w swoich uchwałach i wyrokach odnosząc się do zakresu i kryteriów dokonywanej ich kontroli. W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04) podkreślono, że "Zakres kognicji sądu nie ogranicza się jedynie, wobec uznaniowego charakteru decyzji, do oceny, czy zostały zachowane przesłanki formalne wymagane przepisami k.p.a. Zgodnie bowiem z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2000 r. III UZP 15/00 (OSNAPiUS 2000, nr 23, poz. 864) decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia w całości lub w części należności z tytułu składek, podlega merytorycznej kontroli sądu. Oznacza to, że do kompetencji sądu należy merytoryczna ocena zasadności wydanej i podlegającej zaskarżeniu decyzji, w tym odmawiającej umorzenia w całości lub w części należności z tytułu składek (...) na podstawie przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy (...) posiłkując się w tym zakresie przepisami rozporządzenia (...) z dnia 31 lipca 2003 r." Ponadto Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt II UK 241/05 (OSNP 2007, nr 13-14, poz. 203) nie zgodził się z zarzutem ZUS, że stwierdzenie ustawodawcy dotyczące możliwości umorzenia składek przez Zakład wyłącza sądową kontrolę przesłanek warunkujących wydanie decyzji o ich umorzeniu, sprowadzając tę kontrolę tylko do formy decyzji i zachowania zasad postępowania. Jeszcze wyraźniej w tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt UK 216/06 (OSNP 2008, nr 13-14, poz. 202), stwierdzając, że "Nawet, jeżeli występuje któraś z wymienionych w art. 28 ust. 2 sytuacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma obowiązku umorzenia należności, jeżeli uzna, że istnieje szansa na ich wyegzekwowanie (...)".

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podobnie oddzielano dowolność od możliwości umorzenia należności przez ZUS w sytuacjach objętych art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i przepisami rozporządzenia. Sformułowana w art. 7 k.p.a. ogólna zasada postępowania administracyjnego odnosi się nie tylko do postępowania, lecz również do stosowania prawa materialnego przy wydawaniu decyzji uznaniowych (wyroki z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt II GSK 301/06, LEX nr 325379 i z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II GSK 176/07, LEX nr 451167). Przy ocenie decyzji ZUS i wyroku Sądu I instancji należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika. NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 345/06 (LEX nr 321267) podkreślił, że "(...) gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności - w uzasadnionych wypadkach - organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowanie jej w sposób szczególny (...)".

Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Płocku z dnia [...] maja 2015 r. została wydana w ramach uznania administracyjnego, organ ze względu na okoliczności sprawy mógł odmówić przyznania ulgi w postaci umorzenia należności składkowych. Decyzja ta została podjęta przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej skarżącego, w tym jego długów w wysokości prawie jednego miliona złotych, w skład którego to długu wchodzą długi publicznoprawne na kwotę ponad 700.000 zł oraz ponad 250.000 zł długów o charakterze cywilnoprawnym. Uwzględniono fakt uzyskiwania przez małżonkę skarżącego dochodu w wysokości 3.000 zł miesięcznie, rozdzielność majątkową oraz obowiązek małżonków dbania o potrzeby rodziny w przypadku takiej rozdzielności, ale i fakt pozostawanie skarżącego na utrzymaniu żony. Uwzględniono także okoliczność zamieszkiwania przez skarżącego wraz z żoną u teściów, a także wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w tym zakresie, że organy administracji publicznej w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne, a Sąd I instancji - dokonując kontroli judykacyjnej - trafnie uznał, że w aspekcie procesowym działania organu były prawidłowe i zgodne z naczelnymi zasadami tego postępowania.

Podkreślenia wymaga, że ustanowiona w art. 7 k.p.a. i doprecyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W tym celu obliguje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pod kątem okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, wynikających z norm prawa materialnego. Przyjąć jednak należy, że w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3 a w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia z 2003 r. (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2132/11, dostępny w CBOSA). Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 149/11, LEX nr 1137872).

W rozpoznawanej sprawie organy uznały, co zaakceptował też Sąd I instancji, że w sprawie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności - bezskutecznie prowadzone postępowanie egzekucyjne. W ocenie organów oraz Sądu I instancji zaistnienie tej przesłanki nie można prowadzić do uznania, że sytuacja skarżącego nie ulegnie poprawie. W tym zakresie wskazano przede wszystkim na kilkunastoletnie doświadczenie zawodowe w branży budowlanej, które potencjalne daje skarżącemu możliwość znalezienia zatrudnienia i pozyskania środków na spłatę zadłużenia. Uznano zatem, że sytuacja materialna skarżącego zależy głównie od jego aktywności. Ponadto, zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, by ze względu na stan zdrowia skarżący nie miał możliwości dalszego zarobkowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że również w tym zakresie organ nie przekroczył granic swobodnego uznania. Dokonał bowiem analizy sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, prawidłowo wyważając interes społeczny i interes strony, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

W ocenie NSA powyższe nie kłóci się z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że istniejąca kwota długu jest tak duża, że spłata musiałaby wynosić 4.000 zł miesięcznie. Podnieść bowiem należy, że chociażby tylko częściowa spłata tego zadłużenia ma sens w kontekście interesu publicznego.

Z orzecznictwa NSA wynika, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 u.s.u.s. zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 406/14, LEX nr 1775041; wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 193/14, LEX nr 1658374; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 181/10, LEX nr 952833; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 99/10, LEX nr 952872).

W interesie publicznym nie leży bowiem przyznanie ulgi w postaci umorzenia należności składkowych w przypadku nagannego zachowania wnioskodawcy (wieloletniego niepłacenia składek za siebie i pracowników). Nie przemawia też za umorzeniem, co sam skarżący podkreślił, że ze względu na utratę płynności finansowej firma upadła już w 2008 r., jednakże formalnego zawieszenia działalności skarżący dokonał dopiero [...] maja 2015 r., a tym samym skarżący generował zadłużenie z tytułu składek nie tylko na własne ubezpieczenie, ale także do stycznia 2010 r. za zatrudnionych pracowników.

Poza tym zauważyć należy, że niewątpliwie umorzenie należności ZUS ma charakter wyjątkowy, zależy od zaistnienia szczególnych przypadków przewidzianych w przepisach prawa, stanowi odstępstwo od reguły płacenia składek. Nie można przy tym pomijać zasady wyrażonej w art. 2a u.s.u.s., z którego to przepisu wynika obowiązek równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, stan cywilny oraz stan rodzinny. W myśl art. 2a ust. 2 pkt 2 tej ustawy zasada równego traktowania dotyczy w szczególności: obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Dlatego też tych podstawowych zarzutów kasacyjnych dotyczących głównie powierzchniowego odniesienia się do stanu faktycznego sprawy w okolicznościach faktycznych nie można było uwzględnić.

W zakresie zarzutu dotyczącego własności samochodu wskazać należy, że zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że przesłanka ta nie wpłynęła znacząco na ocenę sytuacji majątkowej skarżącego, mając na względzie ewentualną wartość tego pojazdu w stosunku do należności objętych wnioskiem.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego zawieszenia działalności gospodarczej zauważyć należy, że wbrew temu zarzutowi WSA nie stwierdził, że poprzez zawieszenie działalności gospodarczej doszło do zaprzestania prowadzenia tej działalności. Sąd podkreślił, że skarżący zawiesił jedynie działalność gospodarczą.

W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. stanowi materialnoprawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności. Tym samym okoliczności uzasadniające umorzenie należności nie mogą mieć charakteru przemijającego, a jednocześnie powinny wskazywać na brak majątku, z którego można byłoby zaspokoić dochodzoną należność. Dlatego też zawieszenie działalności gospodarczej, które nie ma definitywnego charakteru, nie może być traktowane na równi z przesłanką, o jakiej mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2005/11, LEX nr 1298463).

Z tych też względów skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.