Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 996/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" w R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. stwierdził u B. S. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki wymienioną w poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367- dalej "rozporządzenie").

Z ustaleń faktycznych PPIS wynikało, że skarżąca pracowała w okresie od 5 września 1995 r. do nadal w Spółdzielni Mieszkaniowej A dalej także B) w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Organ I instancji wskazał, że B. S. zatrudniona na stanowisku specjalista i starszy specjalista ds. ekonomiczno- administracyjnych zajmowała się wprowadzaniem odczytów wodomierzy, protokołów z ich wymiany, rozliczeń wody (1000 sztuk) w każdym miesiącu. Praca wykonywana w Spółdzielni wymagała ciągłej obsługi komputera, wykonywania ruchów obciążających w zakresie dominującej ręki prawej, polegających na obejmowaniu myszy palcami I i II połączonych z odwiedzeniem ręki prawej obciążając układ ruchu w sposób nadmierny. PPIS dokonał ustaleń na podstawie oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach - Poradnia Chorób Zawodowych w Sosnowcu z dnia [...] nr [...]

W odwołaniu od decyzji I instancyjnej Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieskompletowanie pełnego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy o braku podstaw do stwierdzenia u B. S. choroby zawodowej, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u B. S. SPWIS przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666, z późn. zm.), która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Organ odwoławczy ustalił, że B. S. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej w okresie od 5 września1995 r. do nadal w Spółdzielni Mieszkaniowej A jako specjalista i specjalista ds. ekonomiczno-administracyjnych.

B. S. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach - Poradnia Chorób Zawodowych w Sosnowcu (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...] ), gdzie w wywiadzie podała występowanie od około 8 lat bólu nadgarstka prawego z promieniowaniem do kciuka prawego, następnie przeskakiwanie w stawach kciuka, trudności z prostowaniem i zginaniem kciuka, dostarczyła dokumentację ortopedyczną od maja 2016 r., miała wykonane usg nadgarstka prawego w dniu 24 stycznia 2017 r. z tego dnia w dokumentacji ortopedycznej widnieje wpis z rozpoznaniem [...] oraz adnotacją, iż ze względu na brak poprawy po leczeniu zachowawczym kwalifikuje się B. S. do leczenia operacyjnego odbarczenia I przedziału prostowników (pochewka ścięgna mięśnia odwodziciela długiego kciuka).

Lekarze specjaliści na podstawie wyników badania podmiotowego, przedmiotowego, dokumentacji medycznej, a także przeprowadzonej konsultacji ortopedycznej stwierdzili przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki I-szego przedziału prostowników na poziomie nadgarstka prawego w przebiegu choroby [...] Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz dane o narażeniu zawodowym, lekarze uznali, iż istnieją podstawy do rozpoznania co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy spowodowały wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, gdyż nie taka jest jej rola. Stwierdził, iż organy sanitarne nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała, a ewentualna odpowiedzialność pracodawcy będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u osoby świadczącej na jego rzecz pracę w narażeniu zawodowym stanowi odrębną kwestię. Podkreślił ponadto, że organy administracji są związane ustaleniami orzeczenia/orzeczeń lekarskich. Inspektor sanitarny nie posiada kompetencji do rozpoznania choroby zawodowej, lecz jest właściwy wyłącznie do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź orzeczenia o braku podstaw do jej stwierdzenia. W tym zakresie zobowiązany jest on uwzględnić treść orzeczenia lekarskiego oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Aby więc mogło nastąpić stwierdzenie choroby zawodowej, po pierwsze musi istnieć narażenie na tę chorobę, wynikające z wykonywania pracy zawodowej. Dla stwierdzenia choroby zawodowej decydujące jest jednak jej rozpoznanie przez lekarza orzecznika i zawarcie w orzeczeniu wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1331/15).

Dodatkowo zauważył, iż w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 30 listopada 2016 r. przedstawiciele odwołującej - inspektor ds. BHP oraz prezes zarządu podkreślili, że B. S. nie wykonywała pracy w innym zakładzie związanej z pracą przy komputerze. Ocenił również, że zakres rozpoznania sprawy uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu został zachowany.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, zarzuciła decyzji organu odwoławczego, naruszenie:

1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to:

- art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieskompletowanie pełnego materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, jednocześnie uchybiając zasadzie prawdy obiektywnej, bowiem każde rozstrzygnięcie organu administracji publicznej musi zostać poprzedzone podjęciem wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, pomimo zaistnienia takich okoliczności, organ nie dokonał wszelkich czynności mających na celu pełne wyjaśnienie sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia;

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, w szczególności w zakresie orzeczenia lekarskiego nr[...], gdzie organ ograniczył się wyłącznie do przyjęcia konkluzji zawartej we wskazanym orzeczeniu, co wpłynęło na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie;

- art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia

rozstrzygnięcia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

- art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuzupełnienie materiału dowodowego przez organ I instancji, w szczególności przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność ustalenia istnienia u B. S. przedmiotowej choroby zawodowej,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- § 8 ust. 1 rozporządzenia, poprzez wydanie decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji o stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika i byłego pracownika, pomimo że z treści przepisu wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika i byłego pracownika.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ewentualne uchylenie również decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca akcentowała, iż organ administracji nie powinien wydawać decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, nie biorąc pod uwagę wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a tymczasem za materiał stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji przyjął wyłącznie konkluzję z orzeczenia lekarskiego oraz treść formularza oceny narażenia zawodowego. W ocenie skarżącej istotnym błędem w toku ustalania choroby zawodowej jest nie wzięcie pod uwagę faktu, iż schorzenie, na które cierpi B. S. kwalifikuje się do leczenia operacyjnego, co może zniwelować całkowicie ograniczenia, jakie się z nim wiążą, a także wyjaśnić jego przyczyny. W takiej sytuacji, w pierwszej kolejności należało wykorzystać inne świadczenia prawem przewidziane w celu usunięcia ograniczeń ruchowych zainteresowanej, a pracownica winna być przede wszystkim skierowania przez lekarza na leczenie. Motywując w zakresie zarzutów proceduralnych skarżąca wskazywała na nieskompletowanie przez organ II instancji (podobnie jak przez organ I instancji) pełnego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w zakresie wpływu na stan zdrowia pracownika okresu pracy przed 1995 r. Podniosła, że historia zatrudnienia B. S. sięga roku 1982 i stan zdrowia pracownicy w tym okresie, a zwłaszcza w chwili rozpoczęcia przez nią pracy w Spółdzielni w 1995 r. są istotne dla wydania rozstrzygnięcia o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia. Ponadto stwierdziła, że organ uzasadniając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej powielił uzasadnienie orzeczenia lekarskiego. W jej przeświadczeniu skarżona decyzja nie spełnia zasady przekonywania stron przez organ administracyjny i wydana została pomimo niedostatecznego wyjaśnienia zakresu sprawy i materiału dowodowego stanowiącego podstawy wydania rozstrzygnięcia. Ponadto organ naruszył również art. 136 k.p.a., niedopuszczając i nieprzeprowadzając dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność ustalenia istnienia u B. S. choroby zawodowej. Organ odwoławczy, jak wskazała skarżąca, naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełnym zakresie stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji

Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. B. S. podtrzymała swoje stanowisko i argumentację co do prawidłowości rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej prezentowaną w toku całego postępowania, a zwłaszcza w piśmie z dnia 7 listopada 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej "p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] mocą której stwierdzono u B. S. chorobę zawodową: układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki wym. w poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca .2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367)

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że B. S. pracowała w narażeniu zawodowym od 5 września 1995 r. do nadal u skarżącej i to w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki, co wynika z jednoznacznych ustaleń uprawnionej jednostki orzeczniczej. Podkreślił związanie treścią orzeczenia lekarskiego z dnia [...] w którym stwierdzono zawodową etiologię schorzenia. Nie godzi się z tym skarżąca, aktualny pracodawca, który zarzuca niedostatki postępowania dowodowego. W szczególności zdaniem skarżącej wadliwie oceniono zgromadzony materiał dowodowy jako kompletny, dający podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Skarżąca domagała się bowiem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność ustalenia istnienia u B. S. choroby zawodowej, czego nie dokonano – w odczuciu skarżącej niezasadnie. Skarżąca akcentowała okoliczność, iż orzeczenie lekarskie jest ogólnikowe, nie wskazuje, kiedy doszło do powstania choroby – w szczególności, czy nie doszło do niej przed zatrudnieniem w spółdzielni, nie zawiera odniesienia do ewentualnych czynników pozazawodowych. Skarżąca formułowała również zarzuty naruszenia prawa materialnego, z tym że są to zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia poprzez wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika i byłego pracownika,

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania.

Stosownie do art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia m. in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną.

Orzeczenie lekarskie wydaje się m. in. na podstawie oceny narażenia zawodowego. Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia). Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na postawie art. 2981 Kodeksu pracy, przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 6 ust. 4 rozporządzenia).

W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Wystąpienie wszystkich tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo). W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że przepis art. 2351 Kodeksu pracy wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a ujawnionym schorzeniem. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (utrwalony pogląd judykatury - vide między innymi wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy, z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 538/11, w Krakowie, z dnia 16 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/10 oraz we Wrocławiu, z dnia 12 czerwca 2012, sygn. akt IV SA/Wr 134/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Domniemanie to ma charakter wzruszalny, co oznacza to, że w sytuacji, gdy u strony zatrudnionej w warunkach szkodliwych dla zdrowia zdiagnozowana zostaje jedna z chorób wymienionych w rozporządzeniu, schorzenia tego można nie uznać za chorobę zawodową wyłącznie w przypadku, gdy zostanie wykazane w sposób bezsporny, że jej etiologia ma charakter pozazawodowy. Nie wystarcza tu więc jedynie wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne mogłyby odmówić stwierdzenia choroby zawodowej jedynie w przypadku jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki - a nie sposób wykonywania pracy - wywołały dolegliwość (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 699/12, LEX nr 1365282). Sąd stwierdza, że orzeczenie lekarskie, na którym oparły się organy jednoznacznie wskazuje, że u pracownicy stwierdzono przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki. Jednocześnie lekarze orzecznicy otrzymali informację dotyczącą warunków pracy zawodowej pracownicy. Treść orzeczenia wskazuje, że w aspekcie poczynionych ustaleń dowodowych istnieje podstawa do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną chorobą układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki , a sposobem wykonywania pracy.

Powstaje zatem pytanie, czy rzeczywiście – jak wywodzi skarżąca - to orzeczenie lekarskie jest niekompletne; a w konsekwencji organ odwoławczy był obowiązany prowadzić postępowanie uzupełniające w formie dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu medycyny pracy. Sąd ponownie wskazuje, że rozporządzenie jednoznacznie określa tryb postepowania oraz jednostki uprawnione do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych (jest to katalog zamknięty), a właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej. Organy prawidłowo zatem oparły się na orzeczeniu lekarskim z dnia [...] i nie było w tej sprawie potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego czy podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego.

Sąd stwierdza, że treść orzeczenia uprawnionej jednostki medycznej wskazuje, że lekarze orzecznicy byli w pełni świadomi, iż ich obowiązkiem jest ustalenie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną chorobą, a sposobem wykonywania pracy i obowiązkowi temu podołali. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia i nie uwzględnił żądania skarżącej o uzupełnienie materiału dowodowego. Sąd podkreśla, że nawet ustalenie współistnienia czynników pozazawodowych, czego domagała się skarżąca - przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym, występującym przez kilkanaście lat pracy - nie jest wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Jeżeli, w oparciu o opisany w orzeczeniu zakres diagnostyki i dostępną dokumentację, lekarze nie ustalili czynników o pozazawodowym charakterze o tak istotnym oddziaływaniu na organizm, że mogłyby prowadzić do zniweczenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy kilkunastoletnią pracą w narażeniu a chorobą, to nie było konieczne wywodzenie na okoliczność ich istnienia. Sąd nie ma podstaw do kwestionowania wiedzy medycznej lekarzy orzeczników, a treść orzeczenia medycznego nie budzi żadnych wątpliwości w zakresie racjonalności przyjętych w nim ustaleń. Sąd administracyjny bowiem, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), Sąd uznał, że organy sanitarne, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionego lekarza, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę.

Chybiony jest także zarzut nieustalenia, czy schorzenie nie ujawniło się w okresie przed podjęciem pracy u skarżącej. Orzeczenie poddane kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie przesądza o odpowiedzialności konkretnych pracodawców – bo nie jest to jego celem, a praca w narażeniu w skarżącej spółce została jednoznacznie wykazana. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi co do możliwości stwierdzenia choroby zawodowej, mimo możliwości operacyjnego usunięcia jej objawów należy wskazać, że z powołanej na wstępie definicji choroby zawodowej wynika, że choroba winna mieć związek z wykonywaną pracą i znajdować się w wykazie chorób. W żadnej mierze nie sposób z niego wywieść stanowiska skarżącej, że skoro schorzenie może być leczone to nie było dostatecznych podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pracownicy.

Postępowanie administracyjne prowadzone było w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W sprawie zebrano dostateczny materiał dowodowy, sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego pracownika, wydano orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej.

W ocenie Sądu organy sanitarne dokonały wnikliwej oceny materiału dowodowego, w tym orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie spełnia wszelkie wymogi proceduralne, nie budzi wątpliwości i nie zawiera sprzeczności, jest logiczne i spójne, jednoznaczne i obiektywne, w sposób zrozumiały dla stron i orzekających organów wyjaśnia poczynione rozpoznanie i przedstawia wystarczająco metodologię tego rozpoznania. Wydane zostało na podstawie oceny narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań medycznych.

Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.