Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1332/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]marca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]stycznia 2014 r., nr [...], przyznającą T. Z. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie [...]zł miesięcznie za okres od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Po rozpoznaniu wniosku T. Z. o przyznanie, m.in. zasiłku okresowego, decyzją z dnia [...]stycznia 2013 r. Prezydent W/ przyznał ww. osobie zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że wnioskodawca nie osiąga żadnego dochodu, przy czym ustawowe kryterium dochodowe stanowi kwota 542 zł. Prezydent W. powołał treść art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) i stwierdził, że wnioskodawca spełnia kryteria do przyznania mu wnioskowanej pomocy. Wysokość przedmiotowego świadczenia ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł (art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) oraz niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 3 ww. ustawy).

Prezydent stwierdził, że ustalając wysokość świadczenia wziął pod uwagę sytuację dochodową wnioskodawcy, jak też możliwości pomocy społecznej, w tym wysokość środków, którymi ośrodek dysponuje i potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej.

Po rozpoznaniu odwołania T. Z. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]marca 2014 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny i nie uzyskuje dochodu. Natomiast przyznanie świadczenia w formie zasiłku okresowego nie pozostaje w sferze uznania administracyjnego, lecz wynika wprost z przepisów ustawy o pomocy społecznej – art. 38 ust. 1 tej ustawy. Ustawodawca pozostawił organowi administracji publicznej pewną swobodę w zakresie ustalenia jego wysokości. Odwołujący się żadnego dochodu nie osiągnął zatem dopuszczalne było przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 418 zł. Nie oznacza to jednak, że powinien on uzyskać pomoc w tej wysokości. Kwota pomocy może być bowiem niższa (do wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby). Różnica ta stanowi kwotę [...] zł, zatem zasiłek okresowy przyznany T. Z. nie może być niższy od tej wartości. Wysokość zasiłku ustalona została prawidłowo, a kwota ta odpowiada aktualnym możliwościom Ośrodka Pomocy. Wskazał ponadto, że odwołujący uzyskał także pomoc w innych formach.

T. Z. wniósł na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniósł, że spełnia przesłanki ubóstwa, bezrobotnego od 2012 r. oraz kryteria dochodowe w całości. Kwota została przyznana na okres tylko dwóch miesięcy, zatem zasiłek powinien zostać przyznany w wysokości 418 zł.

W odpowiedzi na wniesioną skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

W piśmie z dnia 4 listopada 2014 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty i uzupełnił skargę, zarzucając decyzji naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji strony ubiegającej się o przyznanie pomocy społecznej, przez ograniczenie się o przesłanek obligujących organ do przyznania świadczenia i niedokonanie jakichkolwiek ustaleń i rozważań co do sytuacji ubiegającego się o zasiłek, mających wpływ na ustalenie jego wysokości, a w konsekwencji brak wzięcia pod uwagę jakichkolwiek okoliczności dotyczących strony i jej sytuacji przy ustalaniu wysokości przyznanego zasiłku. Ponadto zarzucił: brak rozważenia istotnych dla sprawy dowodów, w szczególności rodzinnego wywiadu środowiskowego, naruszenie art. 15 kpa, poprzez brak odniesienia się do zarzutów, argumentacji i okoliczności przytoczonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz naruszenie art. 11 i 107 § 3 kpa. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem naruszeń prawa, które mogłyby spowodować wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182, ze zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy dla osoby samotnie gospodarującej ([...] zł miesięcznie) na miesiące [...] 2013 r. W świetle akt administracyjnych załączonych do skargi nie budzi wątpliwości, że skarżący kwalifikuje się do uzyskania świadczeń pieniężnych ze środków pomocy społecznej, w tym także do zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że nie może być niższa niż 20 zł (art. 38 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 u.p.s.). Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosiło w chwili wydania zaskarżonej decyzji – jak i obecnie – 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Ponieważ z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie ma dochodu, to minimalna wysokość zasiłku okresowego dla skarżącego wynosi [...] zł. Sąd stwierdza, że organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenie mieszczące się granicy określonej przez przepisy prawa, chociaż w minimalnej kwocie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że podstawową zasadą udzielania pomocy społecznej, wyrażoną w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, jest zasada dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Jednocześnie zaakcentowania wymaga, co jest faktem notoryjnym, że ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Pomoc społeczna ma charakter wyłącznie uzupełniający i wspomagający dla osób w trudnej sytuacji życiowej. Ponadto, zasiłek okresowy nie jest jedyną pomocą, którą otrzymuje skarżący z organu pomocy społecznej. Reasumując, w zakresie ustalenia kwoty zasiłku dla strony skarżącej, organy orzekające nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i należycie ustaliły, poprzez prawidłowo sporządzony wywiad środowiskowy, a następnie wystarczająco rozważyły okoliczności dotyczące sytuacji skarżącej, w zestawieniu z możliwościami finansowymi Ośrodka. Tym samym nie mogą zostać uwzględnione zarzuty podnoszone w skardze, że organ w żaden sposób nie odniósł się do sytuacji życiowej skarżącego. Wbrew twierdzeniom skargi organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. I SA/Wa 1825/05 (dostępny w CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni je podziela. Podobnie spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o taki zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. II SA/Ol 42/13, dostępny w CBOSA).

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu rozstrzygnięto na podstawie art. 250 powołanej ustawy.