Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 371/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 199a § 3, art. 210 § 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 206
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant ref. staż. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia [...] r. nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy X. decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] określił A. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. na kwotę [...] zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podatkowy I instancji wskazał, że skarżąca w dniu [...] stycznia 2010 r. złożył deklarację na podatek od nieruchomość na 2010 r. Dnia [...] sierpnia 2010 r. spółka przedłożyła korektę deklaracji, zwiększając wartość budowli w związku z długotrwałym procesem rozliczania zadań inwestycyjnych, zaewidencjonowanych w księgach rachunkowych w 2010 r. Zaznaczono przy tym, że wykazana przez skarżącą w deklaracji wartość budowli była znacznie niższa niż w 2007 r. Z otrzymanych przez Wójta Gminy X. wyników kontroli skarżącej wynikało, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawartej z C. sp. z o.o. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 1a ust. 1 pkt 2 powołanej ostatnio ustawy budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W kontekście postanowień art. 3 Prawa budowlanego stwierdzono, że obiektem budowlanym jest budowla, zdefiniowana w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Zgodnie zaś z ostatnio przywołanym przepisem przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. W kontekście przytoczonych przepisów organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że sieci techniczne, w tym telekomunikacyjne i elektroenergetyczne, kwalifikują się do zakresu przedmiotowego budowli, a tym samym podlegają opodatkowaniu, nie tylko z tego powodu, że zostały wymienione expressis verbis jako budowle w Prawie budowlanym, ale także z uwagi na fakt, iż definicja budowli określona w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych ma znacznie szerszy zakres. Zastrzeżony przy tym, że podstawy kwalifikowania obiektu dla celów podatku od nieruchomości nie mogą stanowić akty wykonawcze do Prawa budowlanego, w tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie. W ocenie Wójta Gminy X. budowlą na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest wiec obiekt budowlany stanowiący całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Całość techniczno-użytkową dotyczy przy tym wszystkich składników budowli, które są ze sobą powiązane po to aby budowla mogła być wykorzystywana do prowadzenia określonej działalności gospodarczej, w tym przypadku działalności telekomunikacyjnej. Zwrócono przy tym uwagę, że definicję sieci telekomunikacyjnej zawarto w art. 2 pkt 3 Prawa telekomunikacyjnego, zgodnie z którym, przez sieć telekomunikacyjną rozumie się systemy transmisyjne, urządzenia komutacyjne lub przekierowujące, a także inne zasoby, które umożliwiają nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą przewodów, fal radiowych, optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną, niezależnie od ich rodzaju. Przytoczone definicja w ocenie organu I instancji jest zgodna z definicją budowli i obiektu budowlanego w rozumieniu prawa budowlanego, a pojęcie to wyraźnie wskazuje że sieć telekomunikacyjna ma spełniać funkcje nadawcze, transmisyjne i odbiorcze sygnałów. Na rzecz poglądu w świetle, którego opodatkowaniu podlega cała sieć telekomunikacyjna, a nie jej budowlane elementy, przemawia – w ocenie Wójta Gminy X. – również wykładnia celowościowa. Wynika to z faktu, że ustawodawca na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przyjął szersze niż w prawie budowlanym rozumienie budowli, obejmując nim również urządzenia budowlane, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Prawodawca ustalając zakres przedmiotowy podatku od nieruchomości, nie chciał więc objąć nim tylko stricte budowlanych elementów. Dodatkową okolicznością potwierdzającego trafność przedstawionego powyżej rozumowania jest zmiana ustawy - Prawo budowlane, jaką wprowadzono z dniem 16 lipca 2010 r. W ustawie z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych zmieniono m.in. ustawę Prawo budowlane, poprzez dodanie w jej art. 3 pkt 3a wprowadzającego nowego rodzaju obiekt budowlany – obiekt liniowy, którego to definicja wyraźnie wyłącza z tego pojęcia kable położone w kanalizacji kablowej. W ocenie organu podatkowego I instancji stwierdzić należy, że skoro kanalizacja kablowa i ułożone w niej kable stanowią budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, to tym samym stanowią (łącznie) przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jako budowla w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wpływu na kwalifikacje danego obiektu jako przedmiotu opodatkowania nie ma przy tym status własnościowy poszczególnych jej elementów. Wskazano przy tym, że w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje się wprost, że przedmiotem opodatkowania jest nie tylko cała budowla ale również jej część. W ocenie organu podatkowego I instancji brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do tego aby przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości rozpatrywać przez pryzmat cywilistycznego pojęcia rzeczy i jej części składowej. W tym kontekście zaznaczono, że sprzedaż w styczniu 2009 r. kanalizacji kablowej nie doprowadziła do utraty statusu budowli.

Organ podatkowy I instancji wyjaśnił również, że celem ustalenia wartości budowli stanowiącej podstawę opodatkowania wezwano skarżącą do określenia tej wartości oraz przedstawienia ewidencji środków trwałych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie spółka przedstawiła jedynie płytę CD stanowiącą wyciąg z ewidencji środków trwałych, nie określając przy tym wartości budowli. Przedłożona ewidencja środków trwałych nie zawierała dokładnego określenia położenia budowli telekomunikacyjnych i na podstawie przesłanych danych nie można było stwierdzić czy wykazane w niej obiekty położone są na terenie gminy X.. Z uwagi na powyższe organ podatkowy I instancji nie miał możliwości ustalenia w oparciu o ewidencję środków trwałych wartości budowli położonych na terenie Gminy X.. W ocenie organu podatkowego I instancji jedyną metodą określenia podstawy opodatkowania jest określenie jej na podstawie deklaracji z roku, w którym podatnik deklarował do opodatkowania kompletny obiekt budowlany.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., domagając się uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenia postępowania podatkowego.

Jak wynika z uzasadnienia odwołania w ocenie skarżącej decyzja organu I instancji narusza art. 122, art. 187 § 1 i art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych celem ustalenia stanu i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu. Spółka zaznaczyła, że ewidencja środków trwałych stanowi u przedsiębiorców podstawowe źródło informacji o przedmiocie i podstawie opodatkowania w podatku od nieruchomości. Powołując się na orzecznictwo wskazano również, że nie może stanowić dowodu dla ustalenia wartości budowli, wartość wskazana przez spółkę w deklaracji na 2007 r. Powyższe naruszenia w ocenie skarżącej doprowadziły do tego, że decyzja organu I instancji narusza regulacje art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji uniemożliwia spółce zrekonstruowanie sposobu wnioskowania organu, pozbawiając możliwości precyzyjnego ustosunkowania się do efektów tego wnioskowania. Stwierdzono również, że uzasadnienie faktyczne decyzji organu I instancji jest niezwykle szczątkowe, co jest konsekwencją nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego.

Podniesiono również, że argumentacja organu I instancji wskazująca na podleganie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej podatkowi od nieruchomości, nie jest adekwatna do sytuacji występującej w niniejszej sprawie, w której to spółka przestała być właścicielem kanalizacji kablowej, zaś pozostała właścicielem przebiegających przez tę kanalizację linii kablowych. W przypadku gdy właścicielem zarówno kanalizacji, jak i linii kablowych jest ten sam podmiot, określenie podatnika od całości techniczno-użytkowej, na którą miałyby się składać te obiekty, jest możliwe, całość taka nie posiada jednak właściciela w sytuacji gdy, właścicielem kanalizacji jest inny podmiot niż właściciel położonych w niej linii kablowych. W ocenie skarżącej opodatkowanie linii kablowych przebiegających przez kanalizację kablową w niniejszej sprawie oznacza naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji.

Na wstępie rozważań organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie czy linie kablowe ułożone w kanalizacjach kablowych mieszczą się czy też nie w kategorii obiektu budowlanego i w związku z tym czy podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w świetle podnoszonych przez spółkę zarzutów, zgodnie z którymi to linie kablowe począwszy od [...] stycznia 2009 r. stanowią własności innego podmiotu. W ocenie Kolegium podnoszone przez spółkę argumenty o nieadekwatności prawa własności linii kablowej i kanalizacji kablowej przez którą przebiega owa linia, są absolutnie pozbawione podstaw. W tym zakresie Kolegium dało w pełni wiarę wynikom kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., z których wynika, że transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009r. miała na celu zmianę podatnika jedynie celem obniżenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości a nie faktyczne zawarcie transakcji przeniesienia własności. W ocenie organu odwoławczego, na podstawie wyników kontroli należy uznać, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie stanowiły odrębnej własności.

Odnośnie opodatkowania linii kablowych położnych w kanalizacji stwierdzono, że kwestia ta była już niejednokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, podzielanych przez Kolegium, z których wynika, że przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą z nią całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powołując się na orzecznictwo wskazano, że wszelkiego rodzaju przewody stanowią sieci uzbrojenia terenu, która to sieć z kolei jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a co się z tym wiąże są obiektem budowlanym, podlegającym opodatkowaniu w myśl przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą przy tym wraz z kanalizacją całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stanowi przedmiot skargi spółki kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Spółka wniosła ponadto o zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła się naruszenie:

1) art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 Ordynacji podatkowej – poprzez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli, co jest konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym zwłaszcza zaniechania dowodu z ewidencji środków trwałych oraz nieuwzględnienia wyjaśnień strony;

2) art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo tego iż w 2010 r. – ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się – nie stanowią one dla skarżącej budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Zasadniczym elementem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zakwalifikowanie telekomunikacyjnych linii kablowych, stanowiących własność skarżącej, umieszczonych w kanalizacji kablowej, która z kolei stanowi własność osoby trzeciej, jako budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i w konsekwencji opodatkowanie ich podatkiem od nieruchomości, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wobec powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, że zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Podkreślić tu należy, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przy pełnym zastosowaniu reguł postępowania jest warunkiem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. W ocenie Sądu w sprawie poddanej sądowej kontroli doszło do naruszenia art. 121 § 1, art. 122, 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.).

W szczególności wskazać należy na brak wystarczających ustaleń organów, co do wartości budowli stanowiących podstawę opodatkowania wobec występujących zmian w zakresie ich własności. Z akt sprawy wynika, że transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawarta pomiędzy B. S.A. a C. Sp. z o.o. nie obejmowała linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, które pozostały własnością skarżącej spółki. Wskazując zatem, że doszło do zawarcia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego w odniesieniu do mienia skarżącej, okoliczność ta wymagała wyjaśnienia.

Organ pierwszej instancji bazował na stwierdzeniu, że linie kablowe nie były przedmiotem sprzedaży dokonanej [...] stycznia 2009 r. W ocenie organu skarżąca spółka była zatem właścicielem linii kablowych, nie będąc jednak właścicielem pozostałej infrastruktury głównie w postaci kanalizacji kablowej.

Odmienne stanowisko w przedmiocie ustalenia odrębnej własności linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej od samej kanalizacji kablowej zaprezentował organ odwoławczy, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dał on w pełni wiarę wynikom kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., z których to wynika, że transakcja leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. miała na celu zmianę podatnika jedynie w celu obniżenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a nie faktycznego przeniesienia własności. Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie stanowiły odrębnej własności.

Sądowi z urzędu jest jednak wiadomym, że zgodnie z wynikiem kontroli wydanym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. "w sensie prawnym właścicielem sprzedanej infrastruktury została C., w związku z czym przeszedł na nią ciężar ponoszenia podatku od nieruchomości od Przedmiotu Leasingu". Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wyjaśnił też w wyniku kontroli, że "B. S.A. sprzedała infrastrukturę telekomunikacyjną" w związku z czym doszło do przejścia obowiązku podatkowego na C.. Z powyższego wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. nie kwestionował skuteczności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego w zakresie prawa cywilnego i w konsekwencji faktu, że od [...] stycznia 2009 r. właścicielem infrastruktury telekomunikacyjnej jest spółka C., a nie skarżąca spółka. Z powyższego jasno wynika, że stanowisko organu odwoławczego, jakoby nie doszło do skutecznego przeniesienia własności budowli na spółkę C., nie ma oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale sprawy.

W tym miejscu, odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego, wypada zauważyć, że w polskim prawie podatkowym nie istnieje ogólna norma prawna pozwalająca organom na pominięcie podatkowych skutków czynności cywilnoprawnych i opodatkowanie bez uwzględnienia dokonanej transakcji lub zastąpienie jej transakcją właściwą dla osiągnięcia danego celu gospodarczego. Organ podatkowy nie jest także właściwy do zakwestionowania istnienia lub treści stosunku prawnego, jeżeli ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporna czynność została dokonana poprawnie pod względem formalnym. Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu [...] stycznia 2009 r. została zawarta umowa pomiędzy C. i skarżącą spółką i czynność ta wywołała określone skutki w zakresie prawa cywilnego. Zakwestionować ważność lub skuteczność tej umowy mógłby wyłącznie sąd powszechny, stosowanie do postanowień art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Z przytoczonego przepisu wynika, że organ podatkowy nie jest uprawniony do stwierdzania nieważności umowy cywilnoprawnej czy też orzekania o istnieniu lub nieistnieniu stosunku prawnego lub prawa (por. wyrok NSA z dnia 07 czerwca 2013 r., I FSK 1095/12, wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy podatkowe nie są władne do pomijania skutków wynikających z zawartych przez skarżącą umów rozporządzających kanalizacją kablową. W sytuacji natomiast, gdy w ocenie organu podatkowego na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów powstaną wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, organ może wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Odnosząc powyższe do realiów poddanej sądowej kontroli sprawy należy raz jeszcze wskazać, że z wyników kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wynika, że w dniu [...] stycznia 2009 r. skarżąca przeniosła przysługujące jej prawo własności kanalizacji kablowej na rzecz spółki C.. W przywołanych wynikach kontroli wprost stwierdza się, że "w sensie prawnym właścicielem sprzedanej infrastruktury została C., w związku z czym przeszedł na nią ciężar ponoszenia podatku od nieruchomości od Przedmiotu Leasingu". Skarżąca pomimo zbycia kanalizacji kablowej zachowała własność linii kablowych.

Kierując się powyższym założeniem, że skarżąca pozostała właścicielem jedynie linii kablowych, w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że sprzedaż kanalizacji kablowej nie doprowadziła do utraty przez sieć telekomunikacyjną statusu budowli. Sieć telekomunikacyjna w ocenie organu I instancji w dalszym ciągu stanowiła przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Obszernie uzasadniając decyzję organ podatkowy pierwszej instancji nie wyjaśnił jednak, czy skarżąca była w ogóle właścicielem budowli, co jest warunkiem koniecznym powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. - Dz. U. z 2010 r., nr 95 poz. 613 ze zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są co do zasady, w szczególności osoby prawne będące właścicielami obiektów budowlanych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ nie kwestionuje faktu zbycia przez skarżącą infrastruktury w postaci kanalizacji kablowej na rzecz C. sp. z o.o. Skarżąca pozostaje zatem, zdaniem organu pierwszej instancji, właścicielem jedynie kabli położonych w tej kanalizacji. Rozważania organu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji nie obejmują zatem w ogóle kwestii zasadniczej, tj. czy skarżąca była podatnikiem podatku od nieruchomości, tzn. czy była właścicielem budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, skoro była właścicielem jedynie kabli, które nie są obiektem budowlanym, a więc nie stanowią odrębnego przedmiotu opodatkowania. W tym kontekście uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji koncentruje się na zagadnieniu wtórnym i w zasadzie bezspornym, że przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą z nią całość techniczno-użytkową, podlegającą opodatkowaniu. Stanowisko to dotyczy jednak sytuacji, gdy właścicielem budowli jako całości, tj. kanalizacji kablowej oraz położonych w niej przewodów telekomunikacyjnych jest ten sam podmiot. W okolicznościach faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli kwestia ta nie została jednak dostatecznie wyjaśniona. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ pierwszej instancji przyjął, że skarżąca nie była właścicielem kanalizacji kablowej, podczas gdy organ odwoławczy zaprezentował odmienny pogląd.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę przyjęte przez organy obu instancji jako podstawa rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne nawzajem się wykluczają. Przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazuje w ogóle, na jakiej podstawie dowodowej przyjął, że dokonana w dniu [...] stycznia 2009 r. transakcja nie doprowadziła do przeniesienia własności kanalizacji kablowej. Należy w tym miejscu powtórzyć, że cel transakcji nie ma wpływu na jej skutek w zakresie prawa cywilnego, a na gruncie prawa podatkowego nie istnieje ogólna norma prawna pozwalająca organom na pominięcie podatkowych skutków czynności cywilnoprawnych i opodatkowanie bez uwzględnienia dokonanej transakcji lub zastąpienie jej transakcją właściwą dla osiągnięcia danego celu gospodarczego.

Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają normy postępowania podatkowego. W myśl art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie do art. 124 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Stosownie zaś do postanowień art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast w myśl art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu w sprawie poddane sądowej kontroli do naruszenia art. 121 § 1, art. 122, 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak ustaleń faktycznych dotyczących, tego czy skarżąca była właścicielem budowli podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a więc czy powstał wobec niej obowiązek podatkowy. Oceniając dokonane w sprawie ustalenia faktyczne Sąd podziela stanowisko skarżącej spółki, iż organy obu instancji naruszyły podstawową zasadę prowadzenia postępowania podatkowego tj. zasadę prawdy obiektywnej.

Powyższe oznacza, że organy obu instancji rozstrzygnęły sprawę w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny i miało to wpływ na rozstrzygnięcie. Stanowi to naruszenie art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

Zalecenia co dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań Sądu. W pierwszej kolejności organ winien zatem w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy spełnione zostały przesłanki opodatkowania podatkiem od nieruchomości, tj. czy skarżąca była właścicielem budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kwestionując skuteczność zawartej w dniu [...] stycznia 2009 r. umowy pomiędzy skarżącą spółką i C. organ może zwrócić się do Sądu powszechnego z powództwem o ustalenie ważności umowy, na mocy której skarżąca zbyła należącą do niej kanalizację kablową bez ułożonych w niej przewodów. Ewentualne zaś ustalenie, że skarżąca była właścicielem obiektu niestanowiącego budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych implikować winno stwierdzenie, że nie powstał wobec niej obowiązek podatkowy w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.ps.a., w związku z art. 205 § 2 i art. 206 p.ps.a. Zgodnie z art. 200 p.ps.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na mocy art. 205 § 2 p.ps.a. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Natomiast art. 206 p.ps.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów, na które składa się wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego w wysokości [...] zł Sąd wziął pod uwagę treść art. 206 p.p.s.a. i postanowił zasądzić 1/4 stawki przewidzianej w § 2 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800). Przyjmując niższą stawkę Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, iż przed tut. Sądem rozpoznano wiele podobnie brzmiących skarg, w których występował ten sam pełnomocnik. Tym samym Sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika, charakter rozpoznanych spraw oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia winny mieć wpływ na wysokość zasądzonego wynagrodzenia.