Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 488/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.), Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Jan Paweł Tarno, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dowódcy Wojsk Lądowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2005r. sygn. akt II SA/Wa 311/04 w sprawie ze skargi T. U. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 lutego 2005r sygn. akt II SA/Wa 311/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi chor. Sztabowego T. U. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art.78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1979 r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /DzU 1997 r Nr 10, poz.55 ze zm/ organ wojskowy może dokonać wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej , jeżeli jednostka wojskowa w której żołnierz zawodowy pełni służbę podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Oznacza to, że w razie wypowiedzenia muszą być spełnione dwie przesłanki. Po pierwsze jednostka musi ulegać rozformowaniu lub musi się zmniejszyć jej stan etatowy. W rozpoznanej sprawie bezspornym jest ,że w wyniku realizacji rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] nr [...] Wojskowa Komenda Uzupełnień w Z. w której skarżący pełni służbę uległa przeformowaniu a jej stan etatowy uległ zmniejszeniu o 6 etatów. Przesłanka ta została spełniona. Zgodnie z §137 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /DzU 1997 r Nr 7 poz.38 ze zm./ dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy może nastąpić w przypadkach określonych w art.78 ust 2 ustawy na wniosek dowódcy jednostki wojskowej skierowany do organu zwalniającego żołnierza. Zatem nie można podzielić zarzutów skarżącego, że Komendant WKU w [...] nie mógł wystąpić do organu zwalniającego z wnioskiem o wypowiedzenie w stosunku do skarżącego. Ma on bowiem, jak słusznie wskazywał , kompetencje do dokonania wyboru podległych sobie żołnierzy.

Natomiast nie została w ocenie Sądu spełniona druga przesłanka, która umożliwiałaby skuteczne wypowiedzenie. Organ nie podjął bowiem działań mających na celu wyznaczenie skarżącego na inne stanowisko służbowe. Nie zmienia tego fakt, że zaproponowano mu objęcie stanowiska w [...] Pułku [...] i nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem organu ,że możliwość wyznaczenia na inne stanowisko odnosi się jedynie do macierzystej jednostki skarżącego. Przysługujące Dowódcy Wojsk Lądowych bądź wcześniej Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego kompetencje, a co za tym idzie możliwość wyznaczenia żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe obejmujące wszystkie stanowiska im podporządkowane, zobowiązały wymienione organy do poszukiwania dla skarżącego nowego stanowiska służbowego. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu o podjętych w tym względzie działaniach kadrowych. Brak ten stanowi istotne uchybienie a odwołanie się wyłącznie do rozformowania macierzystej jednostki i propozycji wyznaczenia na jedno stanowisko służbowe przy braku wyczerpującego zbadania pozostałych możliwości w podporządkowanych sobie jednostkach wojskowych nie stanowi wystarczającego uzasadnienia wypowiedzenia stosunku służbowego. Organ podejmując decyzję winien bowiem w pełni zebrać materiał dowodowy i przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej. Inaczej narusza art.7, 77§1 i 107 §3 kpa. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd Sąd orzekł na mocy art.145§1 pkt 1 lit.c i 152 w zw. z art.132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dowódca Wojsk Lądowych reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył w drodze skargi kasacyjnej przedmiotowy wyrok , wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym zwrotu wpisu według norm przepisanych. Zarzucił mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 78 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na przyjęciu ,że organ wojskowy dokonujący wypowiedzenia nie podjął działań zmierzających do wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe ,tj na przesłance art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wskazał że zgodnie z art. 78 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić... jeżeli jednostka wojskowa , w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową , podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy , a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Rzeczywiście istnieją więc dwie przesłanki prawidłowego stosowania tego przepisu. Po pierwsze jednostka taka musi podlegać rozformowaniu lub musi się zmniejszyć jej stan etatowy. Po drugie brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2001r sygn. akt II SA 1377/01 orzekł, że ustalony w art. 78 ust.2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych warunek, jakim jest brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko odnosi się wyłącznie do jednostki organizacyjnej w której żołnierz pełni służbę. Organ wojskowy przy dokonywaniu wypowiedzenia stosunku służbowego nie ma obowiązku wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko w innych jednostkach organizacyjnych. Mając to na względzie i brzmienie art.7 ust.1 pkt 7 ustawy definiujący stanowisko służbowe, organ spełnił ten warunek, zaproponował bowiem skarżącemu miejsce pracy , nawet w innej jednostce MON , do czego nie był zobowiązany.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. U. wskazał, że do 31 października 2003r WKU Z. nadal funkcjonowała w starych strukturach. Decyzję zaś wydano [...]. Stąd była ona bezprawna, gdyż rozstrzygała sprawy na mocy przepisów jeszcze nie obowiązujących. Zaprzeczył także , aby proponowano mu inne stanowisko w Braniewie. Sytuacja ta nie dotyczy uchylonych przez sąd decyzji. Osobiście sam prowadził poszukiwania .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje,

Zgodnie z art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm./ -Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określa art.183 §2. W przedmiotowej sprawie przesłanki te nie występują. Zasada ta oznacza , że sąd związany jest podstawami zaskarżenia , podanymi w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał jako niezasadny zarzut naruszenia art.78 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych / DzU 1997r Nr 10, poz. 55 ze zm./ przez błędną jego wykładnię i zastosowanie.

Przepis ten pozwala wypowiedzieć żołnierzowi rozformowanej jednostki stosunek służbowy tylko wtedy , gdy brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Zarówno jednak przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , jak i przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych / DzU 1997r r 7, poz. 38 ze zm./ nie wyjaśniają pojęcia "rozformowanie" jednostki wojskowej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się , że to pojęcie oznacza zniesienie lub likwidację jednostki wojskowej w dotychczasowym kształcie organizacyjnym , polegającą na likwidacji poszczególnych etatów i stanowisk , chociażby kompetencje i obowiązki dotychczasowej jednostki przeszły do zakresu działania nowopowstałych struktur, a wszystko to prowadzi do ogólnego zmniejszenia się stanu etatowego/ por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2001r sygn. akt II S.A. 2874/00 lex nr 51013/.

W sprawie jest niesporne , że jednostka wojskowa w której T. U. pełnił zawodową służbę wojskową uległa rozformowaniu.

Jednakże wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji zasadnie uznał , że organ wojskowy powołując się w decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej na spełnienie drugiej przesłanki z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy – nie wykazał okoliczności potwierdzających jej istnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym , nie podziela poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2001r sygn. akt II S.A. 1377/01, iż przy dokonywaniu wypowiedzenia stosunku służbowego organ wojskowy nie ma obowiązku wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w innych jednostkach. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy pełni służbę w jednostce organizacyjnej resortu obrony narodowej po wyznaczeniu na odpowiednie stanowisko służbowe. W myśl art. 35 ust. 1 ustawy , żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe stosownie do potrzeb sił zbrojnych , w zależności od kwalifikacji i opinii służbowej. Stosownie do art. 35 ust.5 ustawy żołnierza zawodowego wyznacza na stanowisko służbowe Minister Obrony Narodowej lub określony przez niego organ wojskowy , jeżeli przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej.

Organy wojskowe uprawnione do wyznaczania żołnierzy zawodowych służby stałej na stanowiska służbowe określa §48 i 49 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych/DzU 1997r Nr 7, poz. 38 ze zm./.

Analiza tych przepisów, jak wskazano w wyroku NSA z dnia 24 stycznia 2006 r.sygn. akt I OSK 780/05, prowadzi do wniosku, że przysługująca Ministrowi Obrony Narodowej lub określonemu przez niego organowi wojskowemu władza , a co za tym idzie możliwość wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej, obejmuje wszystkie stanowiska mu podporządkowane , przeznaczone dla żołnierzy zawodowych , a nie tylko stanowiska w danej jednostce organizacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie w decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej powołano się jedynie na niemożność wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w jednostce organizacyjnej , która uległa rozformowaniu. Nie przedstawiono jednak żadnych dowodów , co do niemożności wyznaczenia go na stanowisko służbowe w innych jednostkach organizacyjnych. W aktach znajduje się jedna konkretna propozycja z dnia 7 lutego 2003r objęcia funkcji w Braniewie , która zdaniem skarżącego została złożona w innej sprawie i w sytuacji , kiedy istniały inne wolne stanowiska służbowe. Natomiast propozycja z dnia 13 października 2003r , złożona przed podjęciem decyzji przez organ I instancji ,miała charakter ogólnikowy i nie wskazywała żadnego konkretnego stanowiska ani jednostki wojskowej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jako niezawierająca uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm./.