Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 35/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sądowy WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lipca 2007r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. oddala skargę /-/M. Jaśniewicz /-/W. Zygmont /-/St. Małek


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2004 r. ustalił wymiar podatku od nieruchomości położonej w L. stanowiącej własność J.B. za 2004 r. w kwocie [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] 2004 r. uchyliło powyższą decyzję i ustaliło wymiar tego podatku w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przyjęta do opodatkowania powierzchnia gruntów [...] m² zgodna jest z powierzchnią wynikającą z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostwo Powiatowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] 2006 r. uchylił obie decyzje. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na rozbieżność w określeniu powierzchni działki [...] w wypisie z rejestru gruntów ([...] ha) oraz w deklaracji podatkowej złożonej przez J.B. ([...] ha). Sąd wskazał, iż w tej sytuacji organ podatkowy obowiązany był do wszczęcia postanowieniem i przeprowadzenia postępowania podatkowego. Stwierdził także, iż w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy nie odniesiono się do złożonej deklaracji i nie wskazano przyczyn, dla których odmówiono prawdziwości zawartym w niej danych dotyczących powierzchni nieruchomości. Z dołączonego do odwołania wypisu z rejestru gruntów z [...]1992 r. wynika , że działka o nr [...] o powierzchni [...] m² znajduje się we władaniu i użytkowaniu GS "Samopomoc Chłopska" w L. Według J.B. działka została wydzielona z jej gruntu o łącznej powierzchni [...] m². Problem ten winien więc być wyjaśniony w drodze zasięgnięcia stosownej informacji w Starostwie Powiatowym.

Sąd podkreślił, że szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego wynikająca z art.194 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest niewzruszalna. Zgodnie bowiem z art.194 § 3 nie jest wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tym przepisie. Nabiera to znaczenia z uwagi na przepis art. 3 ust.3 ustawy o podatkach lokalnych, który stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Wyjaśnieniu wobec tego wymaga jaką działkę posiada GS "Samopomoc Chłopska" w L. i czy stanowi ona fragment działki [...], skoro takie stanowisko prezentowała w odwołaniu J.B.

Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien wszcząć postępowanie podatkowe i wyjaśnić stan faktyczny sprawy poprzez ustalenie, czy działki o nr [...] i [...] stanowią dwie odrębne powierzchnie gruntu, zapewnić stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu oraz udzielić zainteresowanej niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.

Postanowieniem z [...] 2006 r. na podstawie art. 216 i 217 § 1 ordynacji podatkowej wszczęte zostało postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2006 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 2 ust. 1, art. 4, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), uchwały Rady Gminy z dnia [...] 2003 r. w sprawie podatku od nieruchomości oraz art. 207 i 210 Ordynacji podatkowej dokonał wymiaru podatku od nieruchomości stanowiącej własność J.B. za rok 2004 (działka [...]) w wysokości [...] zł., przyjmując powierzchnię gruntu [...] m² oraz budynków – [...] m².

W uzasadnieniu stwierdzono, że Wójt zwrócił się z wnioskiem do Starostwa Powiatowego o podatnie aktualnej powierzchni działki [...], oraz czy działki [...] i [...] stanowią dwie odrębne powierzchnie gruntu i od jakiego okresu czasu ten stan ma miejsce.

Z udzielonych informacji wynika, że wydzielenie działek [...] do [...] nastąpiło na podstawie operatu pomiarowego nr [...] (rozgraniczenie i podział gruntów przeprowadzone przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych) w roku 1971 r. Wymienione działki zostały w 1971 r. wprowadzone do operatu ewidencji gruntów, w tym działka [...] o powierzchni [...] ha i działka nr [...] o powierzchni [...] ha i te powierzchnie są nadal aktualne. Podziały działek w tym okresie nie były zatwierdzane decyzją administracyjną. Przed podziałem działka nr [...] miała powierzchnię [...] ha. Z informacji Starostwa wynika także, że zainteresowana zwróciła się z wnioskiem o przeprowadzenie rozgraniczenia gruntów Wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania, gdyż mimo wezwania strona nie uzupełniła jego braków.

Urząd Gminy w dniu [...] 2006 r. zawiadomił J.B. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 ordynacji podatkowej).

Wymiar podatku określony został stosownie do powierzchni działki wynikającej z ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) dane zawarte w ewidencji stanowią podstawę do określenia powierzchni gruntów dla wymiaru podatku od nieruchomości.

J.B. wniosła odwołanie. Stwierdziła, iż organ podatkowy nie uwzględnił treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy. Zarzuciła, że nie uwzględniono złożonej deklaracji, w której podała, iż powierzchnia działki [...] wynosi [...] m2 i nie odniesiono się do wniosku o dokonanie pomiaru działki z urzędu. Wskazała także, iż działka [...] przed podziałem miała powierzchnię [...] ha "a geodeta żeby dokonać podziału poza naszą wiedzą podniósł powierzchnię działki do [...] ha". Według odwołującej Wójt Gminy bezpodstawnie pozbawił ją działki [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podstawę opodatkowania gruntów zgodnie z przepisami art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi ich powierzchnia. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Powierzchnia gruntu, której właścicielem jest J.B. wynosi [...] m2, a nie podana w deklaracji powierzchnia [...] m2.

Zdaniem organu odwoławczego kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem, a zmiana danych wprowadzonych do ewidencji może być dokonana w odrębnym postępowaniu przed organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów.

J.B. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania decyzji ustalającej wymiar podatku od powierzchni [...] m2.

Według skarżącej istnieje potrzeba ustalenia rzeczywistej zgodności powierzchni gruntu działki [...] z odpowiednim wpisem w księdze wieczystej. W konsekwencji Gmina winna jej też zwrócić bezpodstawnie zabraną działkę [...], która została wydzielona z jej działki.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991r. (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844) podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa. Wysokość stawek podatku określa rada gminy w drodze uchwały (art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy).

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) stanowi (art. 20), iż ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych, oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1).

Ewidencje gruntów prowadzą starostowie, a zainteresowane osoby (właściciel) są obowiązane zgłaszać staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22).

Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to jest powołanymi przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy Prawo geodezyjne oraz uchwałą Rady Gminy z dnia [...] 2005r. w sprawie podatku od nieruchomości. Wymiar podatku został bowiem określony przy uwzględnieniu powierzchni gruntu wynikającej z prowadzonej przez Starostę ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 23 lutego 2006 r. nakazał organom wyjaśnić wątpliwości dotyczące powierzchni działki przez zasięgnięcie informacji w Starostwie Powiatowym. Podkreślić należy, iż organy rozpatrując sprawę – wbrew twierdzeniom skarżącej – uwzględniły wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do czego były obowiązane na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W szczególności zaznaczyć należy, iż w dniu [...] 2006 r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 r. Wójt pismem z dnia [...] 2006 r. (k. 41 akt administracyjnych) zwrócił się do Starosty o udzielenie informacji dotyczących działek [...] i [...]. Z uzyskanych informacji wynika, że skarżąca jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w miejscowości L.

Należy wskazać, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w świetle art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne – organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (wyrok NSA z 29 czerwca 2006r. sygn. akt II FSK 1507/05 i II FSK 842/05).

Zgodnie z przepisem art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 o.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego.

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe powyższej zasady nie naruszyły. Stosownie do wskazania co do dalszego postępowania przedstawionego we wskazanym orzeczeniu sądu (art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wyjaśniony został stan prawny działki nr [...].

Niewątpliwe jest, że z pierwotnej działki oznaczonej nr [...] w postępowaniu o rozgraniczenie w 1971 r. wydzielone zostały dwie działki nr [...] i [...]. Działka nr [...] o powierzchni [...] m², przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa (art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, Dz. U. Nr 13, poz. 87). W toku tego postępowania dokonano również podziału gruntu obejmującego działkę nr [...] na poszczególne działki, z którego to podziału powstała między innymi działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Twierdzenie skarżącej, iż działka nr [...] została wydzielona z jej gruntu o powierzchni [...] m² (działka nr [...]) nie znajduje żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Z akt sprawy wynika, iż między zainteresowanymi stronami toczyło się postępowanie o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym, w tym księgi wieczystej nr [...] obejmującej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Prawomocne postępowanie przed sądem powszechnym zakończyło się oddaleniem powództwa skarżącej.

Powierzchnia przedmiotowej działki od chwili jej wydzielenia nie uległa zmianie. Potwierdza to wypis z rejestru gruntów według stanu z [...] 2003 r. (k. 6 akt administracyjnych), jak i przedłożony do skargo wypis według stanu z [...] 2005 r. (k. 4 akt sądowych).

Skarżąca pouczona przez organy obu instancji (k. 65 i 57) nie wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż organy podatkowe nie miały żadnych podstaw do kwestionowania mocy dowodowej dokumentu urzędowego jakim jest wypis z ewidencji gruntów (art. 194 § 1 o.p.) W szczególności nie jest zasadny pogląd skarżącej, iż z działki [...] wydzielona została działka [...]. Nie ma zatem żadnych podstaw do kwestionowania powierzchni przedmiotowej działki podanej w ewidencji gruntów.

Za prawidłowe należy uznać też pouczenie organu odwoławczego o sposobie ubiegania się przez podatnika zmian danych w ewidencji gruntów określonych w przepisach ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym zakresie, jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego z dnia [...] 2005 r. (k. 47) skarżąca złożyła stosowny wniosek, ale wezwana do jego uzupełnienia przez przedłożenie wymaganych dokumentów, wniosku tego nie uzupełniła, co spowodowało jego pozostawienie bez rozpoznania (k. 64).

Odnosząc się do zarzutu skargi co do powierzchni działki nr [...] przed jej podziałem, to jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego z [...] 2004 r. (k. 52) suma powierzchni działek powstałych po podziale wynosi [...] ha, a więc tyle co przed jej podziałem. Nie zachodzi zatem sytuacja, jak sugeruje skarżąca, iż z działki [...] wydzielona została działka [...].

Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ Maciej Jaśniewicz /-/ Włodzimierz Zygmont /-/ Stanisław Małek