Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 880/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.5 ust.2.
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu G. R. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 309, 80 ( trzysta dziewięć 80/100) złotych od Skarbu Państwa- kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.


UZASADNIENIE

M.W., działając jako producent rolny, wystąpiła w dniu 20 kwietnia 2005 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Uczyniła to wykorzystując stosowny formularz W-1/27. W dniu 27 grudnia 2005 r. przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR została przeprowadzona kontrola na terenie gospodarstwa producenta rolnego. O zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu M.W. została powiadomiona telefonicznie oraz była podczas niej obecna, co potwierdziła własnoręcznym podpisem.

Podczas kontroli, zgodnie z protokołem z czynności kontrolnych nr [...] stwierdzono rozbieżności pomiędzy deklaracją wnioskodawczyni a stanem faktycznym. Podczas kontroli stwierdzono; że na działce rolnej A (woj. [...], powiat [...], gmina [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...]) zadeklarowano uprawę maliny, należącą do grupy SO2d01 - uprawy sadownicze w tym jagodowe o powierzchni 0,20 ha. W wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 0,20 ha.

Na działce rolnej B (woj. [...], powiat [...], gmina [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...]) zadeklarowano uprawę truskawki, należącą do grupy SO2d01 - uprawy sadownicze w tym jagodowe o powierzchni 0,10 ha. W wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 0,10 ha.

Na działce rolnej E (woj. [...], powiat [...], gmina [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...]) zadeklarowano uprawę maliny, należącą do grupy SO2d01 - uprawy sadownicze w tym jagodowe o powierzchni 1,07 ha. W wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 1,07 ha nie stwierdzono jednak uprawy deklarowanego gatunku rośliny.

Ponadto na działce rolnej D (woj. [...], powiat [...], gmina [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...]) zadeklarowano uprawę koniczyny, należącą do grupy SO2a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) o powierzchni 0,87 ha. W wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 0,87 ha, nie stwierdzono jednak uprawy deklarowanego gatunku rośliny.

Także na działce rolnej F (woj. [...], powiat [...], gmina [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...]) zadeklarowano uprawę koniczyny, należącą do grupy SO2a01 - uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) o powierzchni 5,01 ha. W wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 5,01 ha, nie stwierdzono jednak uprawy deklarowanego gatunku rośliny.

Natomiast na działce rolnej C (woj. [...], powiat [...], gmina [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...]) zadeklarowano uprawę kapusty, należącą do grupy SO2c01 - uprawy warzywnicze (bez certyfikatu zgodności) o powierzchni 0,20 ha. W wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 0,20 ha.

Na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz § 11 ust. 1, § 15, § 16, § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 z późn. zm.) Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia [...] przyznał M.W. płatność z tytułu realizowania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w pomniejszonej wysokości, w kwocie [...] zł.

Od powyższej decyzji producent rolny złożył w dniu 25 marca 2006 r. odwołanie wskazując szereg okoliczności, które spowodowały, że w trakcie kontroli nie stwierdzono areału i upraw zgodnych z zadeklarowanymi we wniosku.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ I instancji winien szczegółowo zbadać sprawę oraz zebrać wszelkie możliwe dowody w celu wydania prawidłowej decyzji w sprawie przyznania płatności. W szczególności organ I instancji winien zbadać okoliczności potwierdzające lub zaprzeczające zaistnieniu siły wyższej oraz wyjaśnić inne okoliczności wskazane w odwołaniu.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie art. 104 ustawy k.p.a. i art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz § 11 ust. 1 oraz § 15, § 16, § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał M.W. płatność z tytułu realizowania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano pomiary działek dokonane podczas kontroli w dniu 27 grudnia 2005 roku.

Płatność przyznano dla Pakietu SO2, wariant pakietu SO2c01 - Rolnictwo ekologiczne, uprawy warzywnicze (bez certyfikatu zgodności).

Wskazano również, że na podstawie wyników uzyskanych w trakcie kontroli z naliczenia zostały wykluczone pakiety SO2d01 uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) oraz pakiet SO2a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności).

Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 51 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L.04.141.18), jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.

Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

Całkowita powierzchnia zadeklarowana do płatności w wariancie SO2d01 wynosiła 1,37 ha (działki rolne: A, E, B). Powierzchnia stwierdzona działki rolnej E, zadeklarowanej jako uprawa malin o powierzchni 1,07 ha wynosiła 0 ha, gdyż na działce tej nie stwierdzono zadeklarowanej przez wnioskodawcę uprawy. W związku z powyższym różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła 78,10%. Płatność dla danej grupy upraw zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 nie została naliczona.

Całkowita powierzchnia zadeklarowana do płatności w wariancie SO2a01 wynosiła 5,88 ha (działki rolne: D, F). Powierzchnia stwierdzona dla obu działek wyniosła 0 ha, gdyż w trakcie kontroli na obu działkach nie stwierdzono deklarowanego gatunku rośliny.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. wnioskodawca ma prawo z własnej inicjatywy powiadomić o zmianach powstałych w okresie trwania przyjętych zobowiązań o ile nie został poinformowany o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub o zamiarze kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości.

Ponadto składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w dniu 20 kwietnia 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR beneficjentka zobowiązała się m.in. do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, pobieranie lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, o każdej zmianie powstałej w okresie trwania zobowiązania, a w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni oraz przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na stronie siódmej wniosku. Sekcji XI "OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA".

Wskazano również, że zgodnie z art. 50 pkt 7 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. jeśli rolnik nie był w stanie spełnić swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, zgodnie z rozumieniem art. 72, zachowuje swoje prawo do pomocy do obszaru kwalifikowanego w czasie wystąpienia zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.

Art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. stanowi, iż przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności.

Kierownik Biura Powiatowego wskazał, że strona nie poinformowała o wprowadzonych zmianach ARiMR w odpowiednim terminie i formie zgodnie z przytoczonymi powyżej artykułami.

W dniu 6 grudnia 2006 r. w ustawowym terminie M.W. wniosła odwołanie od tak wydanej decyzji. Wnioskodawczyni oświadczyła, że organ I instancji po raz kolejny zręcznie wykorzystał jej potknięcie w zrozumieniu przepisów.

Strona po raz kolejny podniosła, że niezgodne jest z prawdą, że nie powiadomiła ARiMR o zmianach wprowadzonych w gospodarstwie, a tym samym nie dopełniła zobowiązania wynikającego z przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego.

Strona podniosła, że 20 grudnia 2005 roku składała w ARiMR wniosek wraz z naniesionymi zmianami dokonanymi w jej gospodarstwie jesienią 2005 roku i oświadczyła, że na w/w wniosku została naniesiona powyższa data, która została przekreślona i zmieniona dopiero 27 marca 2006 r. Podnosi, że podczas kontroli pokazywała wniosek. Wniosek ten jednak nie został przyjęty 20 grudnia 2005 r., bo właściwym terminem składania wniosków był termin wiosenny 2006 r.

Strona oświadczyła, że w 2005 roku nie miała całkowicie świadomości, że należało złożyć poprawkę do wniosku za rok 2005. Wniosek, który próbowała złożyć w dniu 20 grudnia 2005 r. uważała wówczas za równoważny z powiadomieniem na piśmie ARiMR o zmianach zaistniałych w gospodarstwie.

Strona oświadczyła, że zważywszy na suszę w 2005 roku, cała jesień była zajęta poważnymi pracami polowymi, gdyż w listopadzie nasadzała jeszcze sadzonki na działce ewidencyjnej nr 209 a roboty związane z ogrodzeniem działki ewidencyjnej nr 209 zakończyła w połowie grudnia 2005 r. Wobec powyższego o zmianach w gospodarstwie chciała powiadomić ARiMR po zakończeniu prac polowych, czyli dopiero w II połowie grudnia 2005 roku. Nie zgadza się również z uzasadnieniem decyzji o niedopełnieniu przez rolnika zobowiązania ze strony 7 wniosku, punktu 3 z sekcji XI.

Strona oświadczyła, że nie znała treści artykułu 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) i § 3 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 w zw. z art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji przyznającą pani M.W. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł.

W trakcie postępowania prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR celem dokładnego wyjaśnienia sprawy organ odwoławczy zwrócił się o przesłuchanie przez Kierownika Biura Powiatowego świadków wskazanych przez stronę.

W wyniku przesłuchania świadków, którzy stawili się w dniu 9 stycznia 2007 roku w Biurze Powiatowym oraz biorąc pod uwagę oświadczenia strony ustalono, że M.W. dokonała założenia upraw wskazanych we Wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt" z dnia 20 kwietnia 2005 r. złożonym do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Organ I instancji prawidłowo wskazał, iż składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w dniu 20 kwietnia 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR beneficjentka zobowiązała się m.in. do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, pobieranie lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, o każdej zmianie powstałej w okresie trwania zobowiązania, a w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni oraz przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na stronie siódmej wniosku. Sekcji XI "OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA".

Tłumaczenie wnioskodawczyni, iż niewłaściwe rozumiała powyższe zobowiązanie nie jest zasadne, gdyż jak wynika z przytoczonej treści, w zobowiązaniu wprost wskazano, jakie zmiany powinny zostać zgłoszone ARiMR, z wymienieniem po sformułowaniu "w szczególności" zmian, które zaszły w gospodarstwie wnioskodawczyni.

Organ I instancji wskazał również, że zgodnie z art. 50 pkt 7 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. jeśli rolnik nie był w stanie spełnić swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, zgodnie z rozumieniem art. 72, zachowuje swoje prawo do pomocy do obszaru kwalifikowanego w czasie wystąpienia zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.

Art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. stanowi, iż przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności.

Art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 stanowi, iż działanie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich jak, na przykład:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku;

e) epidemia dotykająca część lub cały inwentarz gospodarza.

Jak w decyzji uznano, strona dokonała założenia upraw wskazanych we "Wniosku (...)" i zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Uznano również, że pomimo braku zgłoszenia gospodarstwa do objęcia kontrolą przez komisję do spraw szacowania strat w uprawach rolnych wyrządzonych suszą powołanej przez Wojewodę, stan upraw stwierdzony przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR wynikał z wystąpienia w gminie [...] klęski suszy w roku 2005.

Jednakże, zgodnie z art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. na stronie ciążył obowiązek zgłoszenia powyższego faktu Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w ciągu 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Strona nie dopełniła powyższego obowiązku.

Podkreślono, iż twierdzenia strony pozostają w wewnętrznej sprzeczności. Strona podniosła, iż nie znała treści art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, nie wiedziała również, że należy zaistnienie powyższych okoliczności zgłosić Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR.

Jednocześnie wnosiła o uznanie wniosku, który pragnęła złożyć 20 grudnia 2005 r. jako taką informację.

Również w piśmie strona sama podniosła, że: ostatecznie nie zawiadomiła ARiMR o sytuacji zaistniałej w gospodarstwie.

Odnośnie zarzutów strony, iż rolnik nie może dokonywać żadnych zmian w uprawach, co nie jest możliwe w sytuacji prowadzenia działalności rolniczej wskazano, że zgodnie z art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 "Wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń".

1. Obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

2. Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowany do rzeczywistej sytuacji.

Zgodnie z powyżej przytoczonym artykułem, rolnik może dokonywać zmian w swoim gospodarstwie z zachowaniem warunków przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz, jak wskazano, przy dochowaniu warunku poinformowania właściwego organu na piśmie o zaistniałych zmianach.

Strona po spełnieniu powyższych przesłanek zachowałaby prawo do płatności uwzględniającej dokonane zmiany. M.W. złożyła oświadczenie dotyczące dokonanych zmian dopiero podczas dokonywanej kontroli na miejscu w gospodarstwie, co zgodnie z przytoczonym powyżej artykułem nie spełnia przesłanek do niezastosowania wobec wnioskodawcy sankcji z powodu niezgodności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.

Art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 pozostaje w korelacji ze zobowiązaniem podpisanym przez wnioskodawczynię na stronie siódmej wniosku. Sekcji XI "OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA".

Strona podnosi w szczególności, że nie znała treści artykułu 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Organ odwoławczy przywołał wyrok z 20 grudnia 1995 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie - SA/Lu 458/95. "Nikt nie może zasłaniać się nieznajomością prawa ogłoszonego we właściwym organie promulgacyjnym. Zgodnie z ogólną zasadą praworządności, obowiązują obywateli wszelkie przepisy prawa ogłoszone należycie w sposób wyżej wskazany".

Zgodnie z art. 81 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 "Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Dlatego zarzut strony uznano za bezpodstawny.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR szczegółowo wskazał ustalenia faktyczne i prawne będące podstawą do wyliczenia przyznanej kwoty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wykazywała, że za nietrafne należy uznać twierdzenia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR dotyczące wniosku skarżącej pierwotnie datowanego na dzień 20 grudnia 2005 r. oraz o nieskuteczności złożenia tego wniosku. Wskazano też, że z klauzuli XI wniosku o przyznanie płatności wynika obowiązek niezwłocznego działania skarżącej do informowania o zmianie w uprawach. Zdaniem strony, skarżąca nie uchybiła temu zobowiązaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Skargę według oceny Sądu należało oddalić.

Problem w sprawie sprowadza się do oceny, czy w zaistniałym w sprawie przypadku likwidacji upraw z powodu siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności strona we właściwej formie, jak i we właściwym terminie powiadomiła organ w taki sposób, aby zachować prawo do pomocy.

Pierwszą okoliczność skarżąca uzasadniła, że do poinformowania organu o zmianie w uprawach w 2005 r. doszło 20 grudnia 2005 r. we wniosku o pomoc finansową na rok następny. Także tą datę wskazywała jako realizację obowiązku niezwłocznego poinformowania organu o zmianach w uprawach z powodu suszy.

Na rozprawie przed Sądem wskazała, że po suszy we wrześniu 2005 r. doszło do zaorania działek. W piśmie sporządzonym po kontroli 27 grudnia 2005 r. (k. 12 a. a.) potwierdziła fakt zaorania działek, jak i wskazała, że planowała poinformować organ o zmianach w uprawach we wniosku o przyznanie płatności na rok 2006.

W ocenie Sądu powyższe twierdzenie skarżącej wskazuje jednoznacznie, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, zawiadomienie o przypadku siły wyższej powinno nastąpić w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Natomiast skarżąca, jak sama wskazała w swoim piśmie z dnia 26 października 2007 r. planowała powiadomić ARiMR o zaistniałych okolicznościach po zakończeniu prac polowych w 2005 roku, a w piśmie z 27 grudnia 2005 r. we wniosku o przyznanie płatności na 2006 r. Tego z całą pewnością nie można uznać za zachowanie 10 - dniowego terminu. Wskazany wyżej przepis nie zostawia w tej kwestii żadnych wątpliwości interpretacyjnych, a to właśnie w interesie skarżącej leżało zachowanie terminu.

Powołany przez skarżącą w piśmie z dnia 20 lutego 2008 r. przepis art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. nie może być interpretowany w oderwaniu od regulacji art. 72 tegoż rozporządzenia. Nie zwalnia on rolnika z obowiązku zachowania wskazanego w art. 72 terminu, przy powiadomieniu o przypadku zaistnienia siły wyższej.

Strona podpisała zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, pobieranie lub wypłacanie płatności oraz o każdej zmianie powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni oraz przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego". Podpisanie przez skarżącą oświadczenia w takim brzmieniu nie stanowi usprawiedliwienia uchybienia terminu, o którym mowa w art. 72 Rozporządzenia (WE) 796/2004, a także nie powoduje, że uprawnienie do złożenia informacji o zmianach zostaje przedłużone na nieokreślony czas.

Niezwłocznie - to bez żadnej zwłoki przy zachowaniu należytej dbałości i staranności w wypełnianiu zobowiązań. Skarżąca także przed Sądem wyjaśniła, że po suszy we wrześniu 2005 r. zaorała przedmiotowe działki. Oznacza to tyle, że susza, czyli rodzaj siły wyższej ustąpiła w tej dacie, i właśnie od niej należy liczyć wszystkie terminy, aby uznać prawo skarżącej do zachowania pomocy finansowej. Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności usprawiedliwiających jej brak działania nawet do grudnia 2005 r.

Co do formy, w jakiej strona powinna zawiadomić organ o zmianach, to należy przypomnieć, że w art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. mówi się, że zmian dotyczących użytkowania ziem lub systemu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych lub w odniesieniu do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonywać na tych samych warunkach. Jeżeli poprawki mają związek z dokumentami pomocniczymi, mogą do wniosku być dołączone. Przepis ten koreluje z art. 68 tego Rozporządzenia. Odnosząc to do stanu niniejszej sprawy, skoro nastąpiły zmiany w uprawach objętych wnioskiem o płatności za 2005 r., to tylko do tego wniosku powinna wpłynąć korekta od skarżącej. Obowiązku tego nie spełnia informacja o przeznaczeniu działek pod uprawy na rok następny, tj. 2006, zawarta we wniosku dotyczącym roku 2006 (k. 12 a. a.).

W związku z powyższym zasadnie uznano, że nie ma możliwości przyznania stronie płatności do upraw, których podczas kontroli nie stwierdzono i powierzchnia ta nie może zostać uwzględniona podczas naliczania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Na skarżącej ciążą obowiązki przewidziane zarówno w przepisach krajowych, jak i unijnych, których dopełnienie warunkuje przyznanie płatności, a także możliwość odstąpienia przez organ od sankcjonowania strony za niedopełnienie przez stronę podjętych zobowiązań, których to dotrzymanie jest niezbędną przesłanką uzyskania płatności.

Zgodnie z podstawowymi zasadami k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. W określonym stanie faktycznym zastosowano adekwatny przepis prawa i nie miało to na celu pozbawienia strony funduszy unijnych lub działania na jej korzyść, ale wydanie prawidłowego i zgodnego z przepisami prawa rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi. W związku z tym orzeczono o jej oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Rozliczając koszty postępowania nie uwzględniono wniosku organu o ich zasądzenie kierując się treścią art. 200 i 201 p.p.s.a. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. przyznano pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną.

Jego wysokość wynika z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163 poz. 1349) - § 2-5 i § 14 ust. 2 poz. 1 c oraz § 16.

Do kwoty tej doliczono podatek VAT oraz opłatę skarbową (k. 130).

DSz