Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 120/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. W. – J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdów oraz zwrot koniecznych wydatków oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 120/15

UZASADNIENIE

Skarga M. W.-J. dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) utrzymane zostało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] o przyznaniu skarżącej kwoty [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nad pojazdami marki: [...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...] i [...] nr rej. [...].

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia [...] marca 2011 r. skierowanym do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad pojazdami wskazanymi w załączonym do wniosku wykazie przez okres sześciu miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi w kwocie [...] zł za każdy pojazd.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że ww. pojazdy nie zostały odebrane przez właścicieli w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz, że właściciele pojazdów nie uregulowali opłat za usunięcie pojazdów z drogi i opłat za parkowanie, w tym opłat za parkowanie w okresie 6 miesięcy, który rozpoczął bieg w dniu umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym. Skarżąca swoje prawo do wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdami oraz do zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru poparła uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/2010.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., rozpatrując wniosek w zakresie pozostającym w jego właściwości, odmówił przyznania żądanej przez skarżącą kwoty tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór nad [...] pojazdami w okresie od dnia usunięcia z drogi przez okres 6 miesięcy.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie uwzględnił zażalenia skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie i postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał je w mocy.

W wyniku wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 651/11 uchylił zaskarżone postanowienie podzielając w całości stanowisko zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. w sprawie I OPS 1/10.

Ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] uchylił postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując w uzasadnieniu, że w sprawie należy dokonać oceny żądania zawartego we wniosku strony, co do zasadności i wysokości przyznania wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. przyznał skarżącej tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad [...] wymienionymi we wniosku pojazdami kwotę [...] zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie uwzględnił zażalenia skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie i postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał je w mocy.

W wyniku wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 331/12 oddalił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2239/12 uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku NSA uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Z treści art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. (obecnie obowiązuje tekst jedn. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, wynika że organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Zwrot wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów. Dyspozycja art. 102 § 2 powołanej ustawy nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju, lecz chodzi o konkretne wydatki. Z art. 102 § 2 ustawy wynika, że dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić, w jaki sposób kwoty te zostały obliczone. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalenia wysokości wynagrodzenia, a zatem koszty te powinny odpowiadać rzeczywiście poniesionym. W sprawie zaś pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła wyliczenia wydatków, a powołała się na uchwały Rady Miasta z [...] listopada 2007 r. Nr [...] oraz uchwałę Rady Powiatu z [...] stycznia 2008 r. Nr [...]. Nie zostały zatem przedstawione poniesione wydatki, jak i sposób ich wyliczenia. Z tych powodów organ sam musiał ustalić te wydatki. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że w takim przypadku zastosowanie ma art. 836 Kodeksu cywilnego. Według art. 836 Kodeksu cywilnego "Jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, że zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia". Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek przyjęcia wynagrodzenia w oparciu o ustalenia stosując metodę porównania, która pozwoliła na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność. Organ nie mógł się uchylić od podjęcia ustaleń powołując się na porozumienie ze stroną skarżącą, które dotyczyło innego okresu przechowywania, a zatem bez uwzględnienia stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność gospodarczą nie stanowiło prawidłowej podstawy do ustalenia wysokości wynagrodzenia.

NSA uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepisy art. 130a ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stanowiły, że pojazd jest lub może być usuwany z drogi na koszt właściciela – w określonych w tych przepisach sytuacjach. Art. 130 ust. 5c ustawy stanowił zaś, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 i 2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Według zaś art. 130 ust. 6 ustawy wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, ustala rada powiatu.

Skoro opłaty, o których mowa w art. 130 ust. 5c ustawy stanowią wydatek właściciela, o którym mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy, to oczywistym jest, że znajdują one zastosowanie w stosunku do właściciela pojazdu w chwili usunięcia go z drogi. Nie mogą być natomiast stosowane w sytuacji, gdy właściciel nie odbiera pojazdu i obowiązek uiszczenia stosownej należności związanej z pozostawaniem pojazdu na parkingu obciąża Skarb Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy.

Tym samym NSA nie podzielił poglądu wnoszącego skargę kasacyjną, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjnie winny być stawki przyjęte przez Radę Miasta i Radę Powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2239/12, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, w celu dokonania ustaleń w zakresie stawek wynagrodzeń faktycznie stosowanych na danym terenie za tego rodzaju usługi.

Postanowieniem z [...] września 2014 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. przyznał skarżącej [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nad [...] pojazdami wymienionymi w sentencji postanowienia za okres 6 miesięcy od dnia usunięcia ich z drogi.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wykładnia art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi do wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór następuje w momencie wykazania poniesienia tych wydatków przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów. Organ stwierdził, że w oparciu o przedłożone w sprawie przez pełnomocnika skarżącej oświadczenie P. J., uzupełnione pismem z [...] lipca 2014 r. o faktury za 2008 i 2009 r. oraz listy płac za te lata, nie jest możliwe ustalenie w sposób prawidłowy i rzetelny, jakie wydatki zostały przez skarżącą rzeczywiście poniesione w związku ze sprawowaniem dozoru nad pojazdami. Przedłożone w sprawie faktury, zdaniem organu, nie potwierdzają danych zawartych w oświadczeniu pełnomocnika P. J., a wskazywane w nich kwoty znacząco odbiegają od danych zawartych w oświadczeniu. Ponadto, jedynie część z przedstawionych faktur powiązać można z parkingiem przy ul. [...][...], natomiast pozostałe odnoszą się do kosztów ogólnych prowadzonej działalności gospodarczej, której zakres nie ograniczał się jedynie do prowadzenia wskazanego parkingu.

W ocenie organu, zastosowania w sprawie nie mogą mieć również stawki określone w przedłożonych przez skarżącą oświadczeniach jednostek świadczących usługi w zakresie przechowywania pojazdów, bowiem wynika z nich, że wskazane w nich kwoty dotyczyły przechowania pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stawki te były zatem określane w uchwałach rady miasta lub powiatu, co powoduje, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA z 13 lutego 2014 r. I OSK 2239/12, że nie mają one zastosowania do opłat ponoszonych przez Skarb Państwa. Z tego względu, zdaniem organu, przedłożone oświadczenia również nie mogły być uwzględnione przy ustalaniu należnego stronie wynagrodzenia.

Kwestia ustalenia wynagrodzenia przechowawcy za dozór nad pojazdami wymaga zatem odrębnego potraktowania, przy zastosowaniu przepisu art. 836 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym jeżeli wysokość wynagrodzenia nie jest określona w umowie albo taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.

Organ ustalił, że średnia miesięczna opłata za przechowanie pojazdu wynosi [...] zł - średnia arytmetyczna stawek stosowanych przez inne podmioty w B. Ustalając wysokość należności za przechowywanie poszczególnych pojazdów za okres 6 miesięcy przy zastosowaniu powyższej stawki miesięcznej za sprawowanie dozoru oraz zwrot koniecznych wydatków organ przyznał skarżącej kwotę [...] zł za każdy pojazd. Jednocześnie uznał, że zaproponowana przez nią, a ustalona na podstawie stawek określonych w uchwałach Rady Miasta B. i Rady Powiatu B. kwota za przechowanie jednego pojazdu przez okres 6 miesięcy w wysokości [...] zł rażąco odbiega od stawek stosowanych przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi na terenie B.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyznaniu stronie wynagrodzenia w kwocie zaniżonej, nieodpowiadającej wysokości wynagrodzenia za wykonywanie podobnych czynności obowiązującego w warunkach lokalnych, z pominięciem szczególnego charakteru parkingu, na jakim sprawowany był dozór nad pojazdami oraz odmowę przyznania stronie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem.

Skarżąca w oparciu po powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie jej kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia za dozór każdego z [...] pojazdów wskazanych w sentencji zaskarżonego postanowienia w łącznej kwocie [...] zł lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Stanowisko skarżąca poparła koniecznością zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 836 ustawy Kodeks cywilny. Zdaniem skarżącej stawki opłat za czynności związane z przechowaniem pojazdów usuniętych z drogi określone w uchwałach Rady Miasta B. z dnia [...] grudnia 2002 r. i z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz Rady Powiatu B. z dnia [...] września 2003 r. i z dnia [...] stycznia 2008 r. mogą być uznane za taryfę, o której mowa w art. 836 ustawy Kodeks cywilny, co w konsekwencji powoduje, że wynagrodzenie za czynności dozoru nad pojazdami powinno zostać ustalone w oparciu o stawki wskazane we właściwych przepisach lokalnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji zaznaczając, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jedynie w zakresie pojazdów wymienionych w sentencji postanowienia, co do których wydał uprzednio decyzję o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa i wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] skarżąca została zawiadomiona o konieczności wniesienia odrębnych podań w sprawie należności dotyczących przechowywania pozostałych pojazdów wskazanych w wykazie do właściwych organów administracji.

Organ II instancji powołując się na przepisy art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym rozpatrywanym wnioskiem, tj. do dnia [...] czerwca 2009 r., § 3 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) oraz utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że dyspozycja art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju lecz chodzi o konkretne wydatki. Koszty te zatem powinny odpowiadać rzeczywiście poniesionym. Organ stwierdził, że NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. I OSK 2239/12 przesądził, że stawki przyjęte przez Radę Miasta B. uchwałą z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] oraz uchwałą Rady Powiatu B. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] nie mają zastosowania w relacjach pomiędzy Skarbem Państwa i prowadzącym parking dozorowany w zakresie ustalania należności za dozorowanie pojazdu. Opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczonych na parkingach w trybie przewidzianym powołanym art. 130a ustawy. Opłaty te nie mają natomiast zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 ustawy.

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła poniesionych wydatków oraz sposobu ich wyliczenia zgodnie z dyspozycją art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pomimo wezwania jej do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dowodów potwierdzających wysokość poniesionych koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.

Przedłożyła za pismem z [...] czerwca 2014 r. oświadczenie dotyczące wydatków związanych z funkcjonowaniem parkingu, z którego wynika, że w związku z prowadzeniem parkingu przy ul. [...][...] ponoszono miesięczne koszty z tytułu dzierżawy terenu - [...] zł, zatrudnienia [...] pracowników ochrony - [...] zł oraz osoby kierującej parkingiem - [...] zł, energii elektrycznej - [...] zł, wywozu śmieci - [...] zł, konserwacji i dzierżawy WC - [...] zł, obsługi i konserwacji monitoringu [...] zł, utrzymania psa - [...] zł, utrzymania biura - [...] zł. Ponoszono również wydatki roczne i jednorazowe z tytułu ubezpieczenia - około [...] zł, zakupu monitoringu wraz z instalacją - [...] zł, stróżówki - [...] zł, utwardzenia terenu - [...] zł, ogrodzenia - [...] zł, wózka widłowego [...] zł, montażu licznika elektronicznego - [...] zł, zakupu kas fiskalnych - [...] zł, stelaża oraz tablic reklamowych- [...] zł. W oświadczeniu wskazano również, iż strona poniosła wiele innych opłat. Co do warunków przechowywania pojazdów wskazano, że znajdowały się one na terenie oświetlonym, ogrodzonym z drogą dojazdową, monitorowanym i strzeżonym całodobowo.

Odnosząc się do powyższego wyliczenia organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny zasadnie ocenił, że nie jest możliwe zweryfikowanie faktycznej wysokości poniesionych przez stronę kosztów związanych bezpośrednio z parkingiem przy ul. [...][...]. Nie przedłożyła bowiem ona żadnych dokumentów potwierdzających wysokość kosztów wykonania dozoru, co więcej wskazała, iż nie posiada dokumentów z lat 2003 - 2009, w tym z okresu sprawowania dozoru nad pojazdami wskazanymi we wniosku.

Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie organu, pismem z dnia [...] maja 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżąca przedłożyła oświadczenia [...] podmiotów świadczących usługi w zakresie dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi na podstawie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w celu wykazania przyjętego wynagrodzenia za wykonywanie podobnych usług. Na podstawie wskazanych przez te podmioty stawek wynagrodzenia za przechowywanie i wykonywanie dozoru nad pojazdami skarżąca wywiodła, że wynagrodzenie to kształtowało się na poziomie od [...] do [...] zł brutto za każdą dobę. Wskazane stawki mieszczą się w zakresie stawek stosowanych na rynku usług związanych z przechowaniem i dozorem pojazdów usuniętych z drogi.

Organ II instancji zakwestionował powyższe oświadczenia, ponieważ wszystkie podmioty, do których zwróciła się skarżąca celem ustalenia stawek stosowanych przez innych przechowawców, wykonywały usługi polegające na przechowywaniu i wykonywaniu dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi na podstawie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wysokość opłat za te usługi była zatem dla tych podmiotów ustalana w uchwałach rady miasta lub rady powiatu.

Organ odwoławczy powtórzył, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie nie mogą być stawki przyjęte przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z racji tego, że znajdują one zastosowanie jedynie w stosunku do właścicieli pojazdów, a zatem dotyczą osób, które naruszają przepisy o ruchu drogowym, swoim postępowaniem utrudniają ruch lub stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa dla innych uczestników ruchu. Organ powyższe stanowisko poprał tym, że podstawę prawną zwrotu koniecznych wydatków oraz przyznania wynagrodzenia dozorcy stanowi art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który w gestii organów pozostawia kwestię ustalenia wysokości tego wynagrodzenia. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione, że zdaniem organu odwoławczego wysokość ustalonej na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym opłaty uwzględnia nie tylko należne przechowawcy wynagrodzenie wraz z kosztami poniesionymi w związku z wykonywanymi obowiązkami, ale również zawiera sankcję wobec właściciela usuniętego z drogi pojazdu za naruszenie porządku prawnego i konieczność podjęcia działania przez organy państwa. Opłata ta nie stanowi zatem jedynie wartości faktycznie wykonanej "usługi" dozoru i przechowania pojazdu, lecz jest również karą dyscyplinującą za naruszenie przepisów prawa.

W celu ustalenia należnego wnioskodawcy wynagrodzenia organ ponownie wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających wydatki związane z prowadzeniem parkingu przy ul. [...][...] w B. w latach 2008-2009, zgodnie z oświadczeniem o poniesionych kosztach. Organ zakwestionował przedłożone przez skarżącą na wezwanie odpisy faktur VAT dotyczących kosztów prowadzenia parkingu w latach 2008 i 2009 oraz odpisy list płac za te lata. Analiza nadesłanych dokumentów w ocenie organu prowadzi do wniosku, że kwoty dotyczące na przykład zatrudnienia czy miesięcznych opłat za prąd znacznie odbiegają od kwot wskazanych w oświadczeniu złożonym przez P. J. Jedynie faktury za dzierżawę terenu, prąd i ubezpieczenie można powiązać z parkingiem przy ulicy [...][...]. Listy płac ani pozostałych faktur nie można bezpośrednio połączyć z parkingiem, na którym przechowywane były pojazdy, bowiem wystawione były na adres siedziby przedsiębiorstwa skarżącej - ul. R., [...].

Organ uznał, że faktury obejmujące wydatki za np. usługi księgowe, abonament radiotelefoniczny, napoje, materiały budowlane, olej napędowy w jego ocenie nie należą do kategorii koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdami.

Na podstawie przedłożonych dokumentów nie można zatem dokonać ustalenia jakie konkretne wydatki i w jakiej wysokości zostały przez skarżącą faktycznie poniesione w związku ze sprawowaniem dozoru nad pojazdami przechowywanymi na parkingu przy ul. [...][...] i dokumenty te nie mogą stanowić postawy do przyznania skarżącej kwoty w żądanej wysokości [...] zł za każdy pojazd.

Z uwagi na powyższe organ samodzielnie dokonał ustalenia i wyliczenia kosztów przechowywania pojazdów na parkingach strzeżonych.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (m. in. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r. I OSK 2238/12, wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 183/14) stwierdził, że art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia co powoduje, że należy w tym zakresie stosować posiłkowo art. 836 ustawy Kodeks cywilny zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia nie jest określona w umowie albo taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek przyjęcia wynagrodzenia w oparciu o metodę porównania, która pozwoli na określenie wysokości należnego wnioskodawcy wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność.

Opierając się na rozstrzygnięciu organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo przyznano skarżącej wynagrodzenie za przechowywanie jednego pojazdu na parkingu za okres jednego miesiąca w kwocie [...] zł, co za okres 6-miesięcy daje kwotę [...] zł. Łącznie tytułem wynagrodzenia za dozór nad [...] pojazdami przyznano kwotę [...] zł ([...] zł x 18 = [...] zł). Kwota ta ustalona została w oparciu o porównanie cen stosowanych przez podmioty prowadzące w okresie objętym wnioskiem parkingi strzeżone na terenie miasta B.

Zdaniem organu odwoławczego działania podjęte przez organ I instancji w ramach postępowania wyjaśniającego były prawidłowe i pozwoliły na określenie wysokości należnego wnioskodawcy wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] złożyła skarżąca, działając przez ustanowionego pełnomocnika.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 836 k.c., poprzez ich:

-nieprawidłowe zastosowanie, w wyniku przyznania skarżącej wynagrodzenia w kwocie zaniżonej, nieodpowiadającej wysokości wynagrodzenia za wykonywanie podobnych czynności obowiązującego w warunkach lokalnych,

-błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ egzekucyjny, przyznając dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdów w okresie od dnia ich usunięcia z drogi przez okres sześciu miesięcy, może ustalić wysokość wynagrodzenia w sposób dowolnie przez siebie ustalony i nie jest zobligowany do przyznania dozorcy odpowiedniego wynagrodzenia w wysokości przyjętej w danych stosunkach, a w konsekwencji, iż organ nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych.

2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na:

-przyjęciu, iż organ egzekucyjny przyznając dozorcy na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynagrodzenie za dozór pojazdów nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych,

-nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie wadliwej oceny zebranych przez organ dowodów.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, a także przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu z dokumentów w postaci szczegółowej specyfikacji określającej warunki uczestnictwa w konkursie ogłoszonym przez Starostę B. mającym na celu wyłonienie jednostki, która będzie usuwać pojazdy z dróg powiatu b., a także przechowywać je na prowadzonych parkingach strzeżonych, specyfikacji istotnych warunków uczestniczenia w przetargu w celu wyboru jednostki do usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych Urzędu Miasta w B.

W ocenie skarżącej, wysokość wynagrodzenia należnego stronie powinna być ustalona przy uwzględnieniu wynagrodzeń przyjętych w danych stosunkach dla czynności analogicznych, jak czynności podjęte w ramach wykonywanego dozoru. Ponadto, organy dokonując ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia należnego stronie w danych warunkach pominęły charakter prowadzonego przez stronę parkingu i przyjęły do porównania parkingi, które nie spełniają wymogów parkingów depozytowych, a są parkingami prywatnymi, często świadczącymi nie usługi przechowania, a wynajmu miejsc parkingowych o charakterze parkingów "osiedlowych". Zaniechanie przez organ ustaleń dotyczących przyjętych dla parkingów depozytowych stawek wynagrodzenia za dozór nad pojazdami usuniętymi z drogi na podstawie dyspozycji właściwego organu w okresie pierwszych 6 miesięcy liczonych od dnia złożenia pojazdu na parkingu depozytowym narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skarżąca uznała, że stawki określane przepisami lokalnymi były wiążące dla wszystkich podmiotów świadczących usługi w zakresie dozoru pojazdów na parkingach depozytowych. Odwołanie się do stawek urzędowych powoduje, iż wynagrodzenie za analogiczne czynności podejmowane przez różne podmioty świadczące usługi podobne do usług świadczonych przez skarżącą będzie ustalane w sposób ujednolicony. Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca powołała się na uchwałę NSA I OPS 1/10.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] września 2014 r., w którym to postanowieniu organ I instancji przyznał skarżącej kwotę [...] zł tytułem wynagrodzenia za dozór nad [...] pojazdami szczegółowo wskazanymi w sentencji postanowienia, przy zastosowaniu stawki [...] zł za każdy miesiąc dozoru nad jednym pojazdem.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2239/12, którym uchylono zaskarżony wyrok Sądu I instancji oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że "(...) z treści art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. Obecnie obowiązuje tekst jedn. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia wynika, że organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Zwrot wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów. Dyspozycja zatem art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju lecz chodzi o konkretne wydatki. Na takim stanowisku stoi utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalenia wysokości wynagrodzenia, a zatem koszty te powinny odpowiadać rzeczywiście poniesionym. W sprawie pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła wyliczenia wydatków, a powołała się na uchwały Rady Miasta z [...] listopada 2007 r. Nr [...] oraz uchwałę Rady Powiatu z [...] stycznia 2008 r. Nr [...]. Nie zostały zatem przedstawione poniesione wydatki jak i sposób ich wyliczenia. Z tych powodów organ sam musiał ustalić te wydatki. Jak wynika z przedstawionego rozwiązania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazuje sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w takim przypadku zastosowanie ma art. 836 Kodeksu cywilnego. Według art. 836 Kodeksu cywilnego "Jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, że zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia". Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek przyjęcia wynagrodzenia w oparciu o ustalenia stosując metodę porównania, która pozwoliła na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność. Organ nie mógł się uchylić od podjęcia ustaleń powołując się na porozumienie ze stroną skarżącą, które dotyczyło innego okresu przechowywania, a zatem bez uwzględnienia stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność gospodarczą nie stanowiło prawidłowej podstawy do ustalenia wysokości wynagrodzenia.

NSA wskazał ustalenie wynagrodzenia na podstawie art. 836 k.c., zastosowanie metody porównywania i odrzucił zastosowanie porozumienia zawartego przez strony w celu określenia wysokości wynagrodzenia.

NSA stwierdził, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepisy art. 130a ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stanowiły, że pojazd jest lub może być usuwany z drogi na koszt właściciela – w określonych w tych przepisach sytuacjach. Art. 130 ust. 5c ustawy stanowił zaś, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 i 2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Według zaś art. 130 ust. 6 ustawy wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, ustala rada powiatu.

Skoro opłaty, o których mowa w art. 130 ust. 5c ustawy stanowią wydatek właściciela, o którym mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy to oczywistym jest, że znajdują one zastosowanie w stosunku do właściciela pojazdu w chwili usunięcia go z drogi. Nie mogą być natomiast stosowane w sytuacji, gdy właściciel nie odbiera pojazdu i obowiązek uiszczenia stosownej należności związanej z pozostawaniem pojazdu na parkingu obciąża Skarb Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy. Starosta działając w imieniu Skarbu Państwa wykonuje bowiem publicznoprawny obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu na drogach publicznych. W wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt P 6/02 Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd "zasada niedyskryminacji i równości nie oznacza nakazu jednakowego traktowania sytuacji wszystkich podmiotów, gdyż ich sytuacja faktyczna i prawna może być różna". W wyroku z 12 maja 1998 r. sygn. akt U 17/97 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że odstępstwa od zasady równości wobec prawa są dopuszczalne, jeśli spełniają trzy warunki: są relewantne to jest racjonalnie uzasadnione, są proporcjonalne, a więc waga interesu jakiemu służy zróżnicowanie musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów podmiotów, poza tym muszą pozostawać w związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucji, uzasadniającymi różne traktowanie podmiotów podobnych.

NSA nie podzielił poglądu wnoszącego skargę kasacyjną, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjnie winny być stawki przyjęte przez Radę Miasta i Radę Powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym".

Stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże w szczególności strony i sąd, który je wydał. Ponadto, zgodnie z art. 153 tej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Rozważając zatem niniejszą sprawę na tle przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy zauważyć, że obejmuje on sytuację, w której w sprawie orzekał już poprzednio sąd administracyjny, dokonując określonej oceny prawnej, a z taką sytuacją mamy do czynienia na tle kontrolowanej obecnie sprawy (wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r. I OSK 2239/12). Z przepisu tego wynika zaś bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10, a sąd orzekający w niniejszym składzie pogląd ten podziela, organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zatem zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Jak przyjmuje się jednolicie w literaturze i orzecznictwie przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne (zob. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jako ocenę prawną przyjmuje się zatem osąd o prawnej wartości sprawy. W wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1261/10 (ONSA WSA z 2013 r. Nr 1, poz. 7) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.

Natomiast wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy. Ponieważ, co jest istotne na tle wykładni art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w wyroku wiążąca jest także dla sądu, który go wydał, sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.

Mając na uwadze wiążący charakter wyroku NSA, niezasadny jest zarzut, że opłaty określone w uchwale rady powiatu powinny być podstawą ustalenia wysokości wynagrodzenia dozorcy na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z wykładnią zwartą w wiążącym na podstawie art. 153 p.p.s.a. wyroku NSA opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na postawie art. 130a ust. 6 powołanej ustawy odnoszą się do właściciela pojazdu w chwili usunięcia go z drogi. Nie mogą być natomiast stosowane w sytuacji, gdy właściciel nie odbiera pojazdu i obowiązek uiszczenia stosownej należności związanej z pozostawaniem pojazdu na parkingu obciąża Skarb Państwa, który stał się właścicielem nieodebranego przez osobę uprawnioną pojazdu przechowywanego na parkingu po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia. Sąd nie widzi sprzeczności powyższego stanowiska z uchwałą 7 sędziów.

W ocenie Składu Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, powyższe stanowisko jest zgodne z eksponowaną przez skarżącą w skardze uchwałą 7 Sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10, z której tezy wynika, że: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130 a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) w zw. z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449)".

W powyższej uchwale przesądzono jedynie, że podmiotowi prowadzącemu dozór pojazdów przekazanych w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym może być przyznane wynagrodzenie. Nie dokonano jednak wykładni, że wynagrodzenie to ma być ustalane według opłat za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 powołanej ustawy.

Wnioski strony skarżącej wyciągnięte w oparciu o powyższą uchwałę 7 Sędziów NSA co do ustalenia wynagrodzenia w oparciu o opłaty za parkowanie ustalone przez radę powiatu są za daleko idące.

Należy zwrócić uwagę, że dopiero powyższą uchwałą dokonano wykładni co do wynagrodzenia dla dozorcy za sprawowanie dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy, jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Podkreślić jednak należy, że opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na postawie art. 130a ust. 6 powołanej ustawy odnoszą się do właściciela pojazdu w chwili usunięcia go z drogi.

W powyższej uchwale wyraźnie Skład 7 Sędziów wypowiedział się, że: "Organ orzekający na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po ustaleniu, że pojazd stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej może wówczas przyznać na żądanie nadzorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

W sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór organ egzekucyjny wydaje postanowienie, na które podmiotom wskazanym w § 4 przysługuje zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 należy więc uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 2390/97, ONSA 2000, nr 1, poz. 28 oraz R. Hauser, Komentarz do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1975 r., II CR 279/75, Postępowanie administracji w świetle orzecznictwa, t. V, Warszawa 1980, s. 150 i n.; W. Grześkiewicz, Egzekucja administracyjna - teoria i praktyka, ABC 2006)".

W powyższej uchwale wprost mowa jest o zwrocie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Przepisy ustaw Prawo o ruchu drogowym oraz o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują sposobu ustalania wynagrodzenia za sprawowany dozór nad pojazdem w sytuacji, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Stawki wynikające z uchwały Rady Miasta B. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] oraz Rady Powiatu B. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] nie dotyczyły sytuacji, gdy do obowiązku ponoszenia wynagrodzenia zobowiązany jest Skarb Państwa na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2011 r., Nr 46, poz. 237).

Wobec powyższego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku NSA z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2239/12 są wiążące. W sytuacji zatem, gdy dozorca nie wyliczył jakie konieczne wydatki związane z dozorem zostały poniesione, organ sam powinien je ustalić opierając się na dyspozycji art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek przyjęcia wynagrodzenia w oparciu o ustalenia dokonane metodą porównania, która pozwoli na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność. W powyższym wyroku Sąd wskazał, że organ nie mógł się uchylić od podjęcia ustaleń powołując się na porozumienie ze stroną skarżącą, które dotyczyło innego okresu przechowywania, bez uwzględnienia stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność gospodarczą.

Wobec powyższego na podstawie art. 153 p.p.s.a. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r. I OSK 22 39/12 wiąże w przedmiotowej sprawie Skład Sądu rozpoznający skargę. Stawki ustalone przez Radę Miasta i Radę Powiatu nie mają zastosowania w relacjach pomiędzy Skarbem Państwa i prowadzącym parking dozorowany w zakresie ustalania należności za dozór nad pojazdami. Opłaty za parkowanie, jakie przyjmuje rada powiatu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i nie mają natomiast zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem przechowywanego na parkingu pojazdu nieodebranego w terminie 6 miesięcy przez uprawnioną osobę. Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zawarte w skardze stanowisko skarżącej, że w przedmiotowej sprawie dozorcy przysługuje wynagrodzenie według stawek ustalonych przez Radę Miasta B. i Radę Powiatu B.

Podstawą ustalenia wynagrodzenia dozorcy oraz zwrotu wydatków jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza obowiązek ustalenia tego wynagrodzenia oraz wydatków z uwzględnieniem zakresu obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszących przechowaniu, warunków sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkości składowanego przedmiotu i powierzchni niezbędnej do jego składowania, a nie stosowania wprost stawek ustalonych przez radę powiatu, czy radę miasta.

Akta sprawy potwierdzają, że w celu ustalenia kosztów prowadzenia parkingu przy ul. [...][...] w latach 2008 i 2009 skarżąca na wezwanie organu przedłożyła odpisy faktur VAT za lata 2008 i 2009 oraz odpisy płac za analogiczne lata. Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że skarżąca oprócz parkingu przy ul. [...][...] prowadziła w latach 2008 i 2009 parking przy ul. R. w B. Wobec powyższego do zaakceptowania w ramach poniesionych kosztów utrzymania parkingu przy ul. [...] są jedynie te dokumenty (listy płac, rachunki i faktury), które odnoszą się do tego parkingu.

Organ zobowiązał skarżącą do wyjaśnienia w przedmiocie wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad [...] pojazdami. W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. P. J. przedstawił specyfikację kosztów miesięcznych związanych z prowadzeniem powyższego parkingu.

W celu weryfikacji powyższego stanowiska w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. organ zażądał przedstawienia dokumentów potwierdzających wydatki, tj. listy płac, faktur, a więc udokumentowania wskazanych przez P. J. w oświadczeniu kwot dotyczących na przykład zatrudnienia czy miesięcznych opłat za prąd.

W styczniu 2008 r. skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej "[...]" zatrudniała zgodnie z listą płac [...] pracowników, a w kolejnych miesiącach od lutego do grudnia 2008 r. [...] pracowników. Z przedłożonych list płac nie wynikają koszty zatrudnienia pracowników na parkingu przy ul. [...].

Rachunki nr od 1 do 12 za 2008 r. dotyczące wykonania prac zgodnie z umową o dzieło zostały wystawione dla [...], a nie dla parkingu przy ul. [...]. Zgodnie z listami płac za 2009 r. skarżąca na parkingu przy ul. R. zatrudniała dwóch pracowników. Dokumenty nie potwierdzają zatrudnienia osób na parkingu przy ul. Ż.

Analiza dokumentów stanowiących listy płac oraz pozostałe rachunki i faktury (tom II akt administracyjnych sprawy) rzeczywiście potwierdza, na co zwrócił uwagę organ, że nadesłane dokumenty odbiegają od kwot wskazanych w oświadczeniu złożonym przez P. J. Jedynie faktury za dzierżawę terenu, prąd i ubezpieczenie można jednoznacznie powiązać z parkingiem przy ulicy Ż., poza tym ani listy płac ani pozostałych faktur nie można bezpośrednio połączyć z parkingiem, na którym przechowywane były pojazdy, bowiem wystawione były na adres siedziby przedsiębiorstwa, ul. R. B.

W ocenie Sądu, słusznie organ wywiódł, że faktury obejmujące wydatki za np. usługi księgowe, abonament radiotelefoniczny, napoje, materiały budowlane, olej napędowy wydaje się, że nie należą do kategorii koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdami, a ponadto zostały wystawione na adres siedziby przedsiębiorstwa i nie odnoszą się do parkingu przy ulicy Ż.

Wobec powyższego organ miał podstawy do wnioskowania, że na podstawie przedłożonych dokumentów nie można ustalić, jakie konkretne wydatki i w jakiej wysokości zostały przez skarżącą faktycznie poniesione w związku ze sprawowaniem dozoru nad pojazdami przechowywanymi na parkingu przy ul. Ż.

Sąd potwierdza stanowisko organu, że przedłożone przez skarżącą dokumenty nie stanowią postawy do przyznania kwoty w żądanej wysokości [...]zł za każdy pojazd, a także, że nie stanowią pełnego i wyczerpującego materiału dowodowego do przeprowadzenia rzetelnej i precyzyjnej kalkulacji poniesionych wydatków.

Brak wskazania przez Stronę konkretnych wydatków (które można powiązać z dozorem nad pojazdami) oraz udokumentowanych kosztów spowodował, że celem przyznania zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór organ zmuszony był samodzielnie dokonać ustalenia i wyliczenia kosztów przechowywania pojazdów na parkingach strzeżonych.

W rozpatrywanej sprawie wyliczona przez organ pierwszej instancji miesięczna stawka za przechowanie i dozór jednego pojazdu, w przeliczeniu na dzień wynosi [...] zł ([...] zł). Wprawdzie wskazane porozumienie dotyczy zwrotu należności za okres po upływie sześciu miesięcy, w przypadku nie odebrania pojazdu przez właściciela i jak wskazał Sąd nie może być zastosowane w tej sprawie, to ustalona w tym porozumieniu kwota [...] zł za jedną dobę przechowania pojazdu pokrywała zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór. Fakt, że okoliczności przechowania ruchomości nie uległy znaczącej zmianie pozwala wnioskować, że przyznana w tej sprawie kwota [...] zł jako miesięczna stawka za przechowanie dozór jednego pojazdu w pełni pokrywa zarówno poniesione wydatki, jak i wynagrodzenie za dozór przechowywanych pojazdów.

W ocenie organu odwoławczego, przyjęta przez organ I instancji średnia stawka ustalona na podstawie cen wskazanych przez podmioty świadczące usługi podobnego rodzaju uwzględnia zarówno koszty parkowania pojazdów, jak i wynagrodzenie przedsiębiorcy. Podmioty gospodarcze przy ustalaniu ceny za świadczone usługi z pewnością uwzględniają zarówno wydatki związane z parkowaniem pojazdów, jak i wynagrodzenie za dozór. Usługi te są bowiem świadczone w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, która jest działalnością zarobkową nastawioną na zysk.

Nie jest zatem zasadny zarzut o przyznaniu jedynie wynagrodzenia za dozór z pominięciem zwrotu wydatków. Pomimo braku przedłożenia dokumentów potwierdzających poniesienie konkretnych wydatków za dozór dla ustalenia średniej kwoty stosowanej przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą o podobnym profilu organ egzekucyjny przyjął kwotę uwzględniającą zarówno konieczne wydatki, jak i wynagrodzenie. Z powyższego wynika, że przyznana łączna kwota [...] zł za dozór nad pojazdami wskazanymi we wniosku obejmuje zarówno wynagrodzenie, jak i zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru.

Przedłożone w sprawie oświadczenia [...] podmiotów świadczących usługi w zakresie dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi na podstawie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w celu wykazania przyjętego wynagrodzenia za wykonywanie podobnych usług, nie mogły być uznane jako podstawa do wyliczenia należnego Skarżącej wynagrodzenia, z tego samego powodu, z jakiego odmówiono przyznania kwoty wynikającej ze stawek określonych w uchwałach Rady Miasta B. oraz Rady Powiatu B.

Nie można zaakceptować przedstawionych przez skarżącą oświadczeń podmiotów prowadzących parkingi z których wynika, że podmioty, do których skarżąca zwróciła się celem ustalenia stawek stosowanych przez innych przechowawców, wykonywały usługi polegające na przechowywaniu i wykonywaniu dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi na podstawie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wysokość opłat za te usługi była zatem dla tych podmiotów ustalana w uchwałach rady miasta lub rady powiatu. Natomiast jak już wcześniej wskazano podstawą do obliczenia należności za parkowanie nie mogą być stawki przyjęte przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z racji tego, że znajdują one zastosowanie jedynie w stosunku do właścicieli pojazdów.

Słusznie zatem organ odwoławczy wywiódł, że wysokość ustalonej na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym opłaty uwzględnia nie tylko należne przechowawcy wynagrodzenie wraz z kosztami poniesionymi w związku z wykonywanymi obowiązkami, ale również zawiera sankcję wobec właściciela usuniętego z drogi pojazdu za naruszenie porządku prawnego i konieczność podjęcia działania przez organy państwa. Opłata ta nie stanowi zatem jedynie wartości ekonomicznej faktycznie wykonanej "usługi" dozoru i przechowania pojazdu, lecz jest również w pewnym zakresie karą dyscyplinującą za przechowanie pojazdów.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi w przedmiocie błędnego niezastosowania stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące parkingi depozytowe, w celu wyliczenia należnego skarżącej wynagrodzenia za dozór nad pojazdami.

Organ wykazał, że skarżąca mimo wezwania nie wskazała konkretnych wydatków (które można powiązać z dozorem nad pojazdami) oraz udokumentowanych kosztów w celu przyznania zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór.

W tym stanie rzeczy organ zmuszony był samodzielnie dokonać ustalenia i wyliczenia kosztów przechowywania pojazdów na parkingach strzeżonych, stosując w tym zakresie odpowiednio art. 836 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wysokość wynagrodzenia nie jest określona w umowie albo taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Konieczność przyjęcia wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność spowodowana była z jednej strony brakiem odpowiedniej umowy łączącej strony, a z drugiej niemożnością przyjęcia dla tego wyliczenia stawek określonych w uchwałach rady miasta i rady powiatu.

W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 836 ustawy Kodeks cywilny, poprzez nieprzyjęcie do analizy porównawczej stawek opłat stosowanych przez inne parkingi depozytowe za tego typu usługi. Stawki stosowane przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe, których oświadczenia skarżąca przedłożyła w sprawie, wynikały z uchwał jednostek samorządu terytorialnego, bowiem podmioty te wykonywały usługi na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stawki te, jak wskazano wyżej nie dotyczą zaś Skarbu Państwa, dlatego nie mogły zostać bezpośrednio zastosowane w tej sprawie. Z oświadczeń przedłożonych w dniu [...] maja 2014 r. wynikają jedynie stawki wynagrodzenia za przechowywanie i wykonywanie dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi na podstawie art. 130 a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc pojazdów usuwanych na koszt właściciela. Oświadczenia nie dokumentują stawek stosowanych w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest wynagrodzenie należne dozorcy od Skarbu Państwa z tytułu przechowywania pojazdu na parkingu.

Sąd potwierdza, tak jak zresztą przyjął to organ, że parkingi depozytowe muszą spełniać szereg dodatkowych wymogów organizacyjnych, technicznych oraz osobowych, których zwykłe parkingi nie spełniają, a które wpływają na wysokość kosztów ponoszonych przez podmiot prowadzący parking, zwiększony zakres obowiązków i odpowiedzialności co powinno mieć przełożenie na wysokość wynagrodzenia za usługi takiej specjalistycznej jednostki.

Specyfikacje załączone przez skarżącą do skargi również potwierdzają szczególną rolę parkingu depozytowego, czego ani organ, ani też Sąd nie kwestionują. Organ jednak wykazał, że skarżąca na żadnym etapie sprawy nie wskazała, jakie konkretnie specjalistyczne czynności musiała podjąć oraz nie przedstawiła w jaki sposób konieczność wykonywania dodatkowych specjalistycznych usług faktycznie wpłynęła na zwiększenie kwoty wydatków poniesionych na przechowanie pojazdów w porównaniu do innych parkingów strzeżonych.

Sąd, na wniosek skarżącej przeprowadził dowód uzupełniający z dokumentów stanowiących specyfikacje, które mają wskazywać na szczególny charakter parkingu skarżącej na tle innych parkingów strzeżonych przyjętych do porównania. W ocenie Sądu, specyfikacje potwierdzają jedynie to, że przyjęte do analizy porównawczej parkingi strzeżone spełniały niezbędne kryteria wymagane dla parkowania i dozoru samochodów. Zgodnie z oświadczeniami podmiotów prowadzących parkingi strzeżone, do których organ egzekucyjny wystosował zapytania celem ustalenia stawek za świadczenie usług tego rodzaju, pojazdy na ich parkingach przechowywane były w warunkach zbliżonych do wymogów wskazanych w dokumentach przedstawionych przez skarżącą tj. na utwardzonym, ogrodzonym i oświetlonym placu. Parkingi były dozorowane całodobowo oraz monitorowane, a do ich obsługi zatrudniano pracowników. Koszty utrzymania stanowiły opłaty za media (zużycie wody, prądu, wywóz śmieci). Wobec powyższego wskazać należy, że koszty funkcjonowania parkingu depozytowego w rzeczywistości nie odbiegają od tych, które ponosi zwykły parking strzeżony. Tak samo warunki przechowania pojazdów, które w ocenie skarżącej miał parking przy ul. [...] wyróżniać na tle podmiotów świadczących usługi na parkingach strzeżonych innych niż depozytowe, odpowiadają w większości tym, które gwarantowane są również przez inne jednostki.

Poza tym organ I instancji dla analizy porównawczej przyjął również stawki stosowane przez parkingi depozytowe, które wykonywały na zlecenie organu egzekucyjnego usługi przechowania i dozoru ruchomości odebranych w toku egzekucji (umowy zawarte z Trzecim Urzędem Skarbowym w B. – k – 64, tom II akt administracyjnych).

Organ egzekucyjny ustalając stawkę obowiązującą w stosunkach danego rodzaju, w myśl art. 836 Kodeksu cywilnego, uzyskał dane od podmiotów gospodarczych prowadzących działalność o profilu zbliżonym co wnioskodawca, w podobnych warunkach rynkowych oraz dokonał ich porównania, nie naruszając przy tym reguł określonych w art. 7 i art. 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Słusznie zatem organ odwoławczy wywiódł, że działania podjęte przez organ pierwszej instancji w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego były prawidłowe i pozwoliły na określenie wysokości należnego wnioskodawcy wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność. Należne wynagrodzenie ustalono na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność, w oparciu o metodę porównania. Kwota [...] zł za przechowywanie jednego pojazdu na parkingu za okres jednego miesiąca, wbrew twierdzeniom skarżącej nie została ustalona w sposób dowolny, bowiem wyliczona została metodą porównania cen stosowanych przez podmioty prowadzące w okresie objętym wnioskiem parkingi strzeżone na terenie miasta B. Na podstawie informacji uzyskanych od [...] podmiotów organ ustalił średnią miesięczną opłatę za przechowanie pojazdu w kwocie [...] zł, wyliczonej jako średnia arytmetyczna stawek stosowanych na innych parkingach [...] zł. Organ egzekucyjny miał podstawy do przyjęcia, że zaproponowana przez skarżącą kwota za przechowanie pojazdu przez okres 6 miesięcy rażąco odbiega od stawek stosowanych przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi na terenie miasta B.

Organ udokumentował, że sprawowanie dozoru oraz zwrot koniecznych wydatków stanowi kwotę [...] zł za każdy pojazd ([...] x 6 miesięcy = [...],00 zł).

W świetle powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.