Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 112/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18.07.2006r. II SA/Rz 711/05, który się następnie uprawomocnił, Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...].06.2005r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) Nr [...] z [...].03.2005r., nakazującą W. P. rozbiórkę części obiektu budowlanego – zadaszenia oraz ścianki wykonanych bez pozwolenia przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. 3224 w K.. Uchylając obie decyzje organów nadzoru budowlanego Sąd uznał, iż organy te dopuściły się naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu przyjęcie w zaskarżonych decyzjach, że W. P. dopuścił się rozbudowy budynku mieszkalnego było przedwczesne, brak było bowiem w sprawie rozważenia czy w istocie nie doszło do rozbudowy obiektu budowlanego. Ustalenie w tej materii miało mieć pierwszorzędne znaczenie, albowiem implikowało dalszy kierunek rozstrzygania w sprawie. Orzekając o nakazie rozbiórki nie sprecyzowano w sposób jednoznaczny parametrów technicznych daszku mającego podlegać rozbiórce. Sąd zalecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalono jednoznacznie sposób wykonania robót budowlanych, usytuowanie budynku mieszkalnego, poczynienie ustaleń odnośnie katalogu stron postępowania, a uwzględniając wytyczne i uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanie właściwej decyzji. Sąd wyeksponował, że przy rozstrzyganiu, kto jest stroną w postępowaniu dotyczącym likwidacji samowoli budowlanej, należy posłużyć się systemową wykładnią przepisów prawa budowlanego i zastosować per analogiam normę art.28 ust.2 prawa budowlanego. Zalecono, aby ustosunkować się do twierdzeń inwestora, odnośnie charakteru ścianki, która nie miała mieć znaczenia konstrukcyjnego, ale wyłącznie stanowić zasłonę przeciwdeszczową i przeciwśniegową, okresowo ustawianą.

Prowadząc ponownie postępowanie PINB uzupełnił akta sprawy o wyrys i wypisy z ewidencji gruntów, przeprowadził na działce inwestora – W. P. kontrolę, w toku której ustalił parametry dobudowanego do budynku mieszkalnego daszku, wykonano także kilka zdjęć budynku mieszkalnego. W toku tej czynności W. P. oświadczył, że daszek wykonał w 1997r., a ściankę osłaniającą w 2003r.. Organ zawiadomił S. B. oraz K. i K. R., że fakt, iż ich działki nie znajdują się w strefie oddziaływania budynku mieszkalnego wraz z daszkiem, należącego do W. P., powoduje, że zawiadamianym nie przysługiwać będzie przymiot strony postępowania w sprawie samowoli budowlanej, jakiej dopuścić się miał W. P..

PINB decyzją z [...].02.2007r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ściany ze sklejki o długości 1,6 m oraz szerokości 0,36 m dobudowanej od strony południowej do budynku mieszkalnego na dz. nr 3224 w K., z akt sprawy wynika iż decyzja ta nie była zaskarżona odwołaniem. Odrębną decyzją z [...].02.2007r. [...] PINB nakazał W. P. dokonać rozbiórki zadaszenia o wymiarach 16.55 m na 1,7 m dobudowanego do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 3224 w K., a składającego się z pokrycia z blachy trapezowej, łat, krokwi drewnianych, płatwi stalowej oraz słupków metalowych. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art.104 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.), art.48 ust.1 w zw. z art.48 ust.2 pkt 1 lit. b ustawy z 7.07.1994r. – prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz.1118 ze zm., zwana dalej Upb). Zdaniem organu I instancji, analizującego w oparciu o słownikowe rozumienie zakres wykonanych robót budowlanych przez W. P., dokonał on samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego wykonując przedmiotowe zadaszenie bez stosownego pozwolenia na budowę. Organ uznał, iż brak jest możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, zwłaszcza iż dla przedmiotowego terenu brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor okazał wyłącznie projekt decyzji o warunkach zabudowy na przebudowę dachu i budowę werandy.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. P. eksponujący treść uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie, jaki w jego sprawie zapadł. Odwołujący się wywodził, że obciął stare krokwie dachowe o 96 cm, wykonał nowe krokwie dłuższe od starych i połączył je pod innym kątem z istniejącymi krokwiami dachowymi. W. P. wywodził, że w jego ocenie dokonał w istocie przebudowy budynku, nadto na dzień 15.11.2006r. legitymował się decyzją o warunkach zabudowy na przebudowę dachu. Dodatkowo w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 27/05 w aspekcie dopuszczenia możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej decyzję organu I instancji ocenił jako działanie złośliwe wobec niego, ignorujące wskazania sądu administracyjnego, nadto wskazywał na swój zły stan zdrowia.

Rozpoznając to odwołanie WINB decyzją z [...].06.2007r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji, a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego zachodziła konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w aspekcie ustalenia daty wykonania przedmiotowego daszku, a ponadto należało rozważyć, czy w sprawie nie doszło do przebudowy obiektu budowlanego, nie zaś do rozbudowy.

Organ I instancji przeprowadził w sprawie rozprawę, w toku której K. B., właściciel działki nr 3223 oświadczył, iż budowa daszku została wykonana w 2001 lub w 2002r., podobne oświadczenie odnośnie daty wybudowania zadaszenia złożył A. L., współwłaściciel działki nr 3331. D. P., działająca na podstawie ustnego upoważnienia męża – W. P., wyjaśniła, że zadaszenie miało istnieć już w 1998r.. K. B. miał okazać zdjęcie przedmiotowego budynku mieszkalnego bez zadaszenia, zdjęcie to miało być opatrzone datą "14.05.1998", w aktach przedmiotowe zdjęcie nie zalega. D. P. okazać miała zdjęcie, na którym budynek mieszkalny posiada daszek, a zdjęcie to według oświadczenia pełnomocniczki inwestora, miało być wykonane w lipcu 1998r. Tego zdjęcia także nie pozostawiono w aktach sprawy.

Decyzją z [...].09.2007r. Nr [...] PINB nakazał W. P. dokonać rozbiórki zadaszenia o wymiarach 16.55 m na 1,7 m dobudowanego do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 3224 w K.. W podstawie prawnej decyzji powołano się na art.104 k.p.a., art.48 ust.1 w zw. z art.48 ust.2 pkt 1 lit. b Upb. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy. Przywołując składane w toku rozprawy w dn.10.08.2007r. wyjaśnienia stron dano wiarę K. B. oraz A. L. i przyjęto, że zadaszenie wykonano w latach 2001-2002. Organ przywołując dalej ustalenia odnośnie konstrukcji oraz sposobu wykonania zadaszenia uznał, że inwestor dokonał samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Wyeksponowano, że krokwie zadaszenia nie łączą się z krokwiami dachu, które miały być uprzednio skrócone. PINB doszedł do przekonania, że w sprawie zastosowanie ma dyspozycja art.48 ust.1 Upb. Wskazano dalej, iż obszar, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy budynek mieszkalny W. P. nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego, inwestor nie przedłożył ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, decyzją taką nie legitymował się w dacie wszczęcia postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Wykluczono, aby w sprawie mogła mieć zastosowanie dyspozycja art.3 ustawy z 10.05.2007r. o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz.665), albowiem przepisem tym objęte są obiekty budowlane, których budowa została zakończona po dniu 31.12.1994r., a przed dniem 11.07.1998r..

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. P., uznając wydaną decyzję PINB za niezgodną z przepisami prawa. Powołując się na treść wyroku TK z 18.10.2006r. P 27/05 odwołujący się wskazuje, że istnieje możliwość zalegalizowania wykonanego zadaszenia, wskazuje iż takowe poprzednio istniało, ale było nieco mniejsze i pod innym kątem. W. P. zarzuca, że organ dał wiarę zeznaniom K. B. oraz A. L., z którymi jest w konflikcie, a ponadto oświadczył, iż A. L. był karany za fałszywe zeznania. Podniósł, że zdjęcie, jakie przedstawił na rozprawie K. B., a ściślej podać miał mu je A. L., pochodziło z maja 1998r., a roboty przy zadaszeniu wykonywał w tym samym roku, lecz w miesiącu czerwcu, trwały one zaledwie kilka dni. Podnosząc swój zły stan zdrowia odwołujący się wywodził, że zadaszenie nie stwarza dla nikogo zagrożenia, jest ulepszeniem w funkcjonowaniu jego substancji mieszkaniowej, z tego względu wnosił o zalegalizowanie wykonanych przez niego robót. Odwołujący się odrębnym pismem uzupełnił akta sprawy m.in. o projekt decyzji o warunkach zabudowy datowany na 31.03.2005r. w przedmiocie przebudowy dachu (zmiana konstrukcji i pokrycia) na budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr 3224 w K. dobudowie werandy.

Rozpoznając powyższe odwołanie WINB decyzją z [...].12.2007r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się wyłącznie na art.138 § 1 pkt 1 k.p.a.. Przytaczając stan faktyczny sprawy ujawniony przez organ I instancji organ odwoławczy doszedł do przekonania, że trafnie ocenione zostały wyjaśnienia W. P. odnośnie daty wykonania zadaszenia przed wejściem do budynku mieszkalnego jako nie zasługujące na wiarę, a w konsekwencji zasadnie wykluczono możliwości zastosowania do wykonanych robót budowlanych normy art.3 ustawy z 10.05.2007r.o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Podobnie jak uczynił to organ I instancji przywołano słownikowe rozumienia pojęć rozbudowa i przebudowa, dochodząc do przekonania, że w sprawie doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego. Stwierdzono ponadto, że W. P. legitymuje się wyłącznie projektem decyzji o warunkach zabudowy, co nie ma mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do WSA w Rzeszowie W. P., uważając decyzję WINB za sprzeczną z prawem. Skarżący eksponuje, czego mieli nie kwestionować uczestnicy K. B. i A. L., że w przeszłości istniał okap dachu, który został przez niego skrócony, a wykonany daszek jest od tego okapu dłuższy i posiada inny kąt w stosunku do dachu. Uważa, że w stosunku do wykonanych przez niego samowolnie robót budowlanych powinna mieć zastosowanie nowela prawa budowlanego z 10.05.2007r. z uwzględnieniem wyroku TK z 26.10.2006r. P 27/05. Podnosi, że uprzednio uczestnicy postępowania wywodzili, że faktyczną datą wykonania daszku był rok 2002r., ale te zeznania zmienili, gdy jego żona okazała zdjęcie przedstawiające daszek, a które było wykonane w 2001r.. Skarżący do skargi dołączył zdjęcie, które odnalazł już po wydaniu zaskarżonej decyzji, które jest datowane na lipiec 1998r., a na zdjęciu tym daszek przed domem już istnieje. Uważa, że jego zeznania i zeznania żony są wiarygodne, a przeciwnie – nie zasługują na wiarę zeznania A. L., który miał być prawomocnie karany za fałszywe zeznania. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i możliwość zalegalizowania przedmiotowego daszku.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, uznając iż wniesione zarzuty w skardze nie mają znaczenia w sprawie, podtrzymując motywy zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sąd uwzględnił wniosek skarżącego i zwolnił go od opłat sądowych.

W trakcie rozprawy sądowej pełnomocniczka skarżącego, D. P. podtrzymała zarzut bezpodstawnego dania wiary uczestnikom K. B. i A. L. przez orzekające w sprawie organy odnośnie daty wykonania daszku. Podtrzymała zarzut skazania A. L. za fałszywe zeznania, podając iż był on karany w związku ze składaniem fałszywych zeznań w toku postępowania karnego, związanego z pobiciem syna skarżącego i pełnomocniczki przez syna uczestnika – A. L., a od tego czasu podejmuje rozmaite działania, które mają na celu nękać rodzinę skarżącego. Pełnomocniczka WINB podtrzymała wniosek o oddalenie skargi, a ustosunkowując się do pytania Sądu wyjaśniła, że zarzut skazania A. L. za fałszywe zeznania nie był bliżej sprecyzowany i z tego względu organ nie czynił tej kwestii przedmiotem dokładniejszych ustaleń. Pełnomocniczka skarżącego replikując oświadczyła, iż o fakcie skazania uczestnika A. L. próbowała interesować pracowników PINB, ale nie chciano zapoznać się z dokumentem, z którego wynikać miał fakt skazania A. L. za fałszywe zeznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek częściowo z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.

Przede wszystkim zaznaczyć należy, że skoro w sprawie zapadł już prawomocny wyrok sądu administracyjnego, to zgodnie z art.153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Prowadząc postępowanie w następstwie prawomocnego wyroku II SA/Rz 711/05 PINB jak i WINB były związane wskazaniami zawartymi w powyższym orzeczeniu. Sprawa ścianki pełniącej funkcję zasłony przeciwśniegowej i przeciwdeszczowej została zakończona ostateczną decyzją PINB, który umorzył postępowanie w tym zakresie. Pozostała zatem kwestia legalności wykonania zadaszenia przed wejściem do budynku mieszkalnego na działce nr 3224 w K.. Trzeba przyznać, że organ I instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia w sposób niewątpliwy parametry techniczne samowolnie zrealizowanego daszku przy budynku mieszkalnym przez W. P., a zaskarżone decyzje posługują się prawidłowo określonymi parametrami tego daszku. Zdaniem Sądu nie wszystkie jednak zalecenia Sądu zostały zrealizowane. Przede wszystkim organ I instancji nie wyjaśnił jakie względy legły u podstaw ukształtowania katalogu stron postępowania. W wyroku II SA/Rz 771/05, którym związany jest także przy orzekaniu Sąd, WSA w Rzeszowie nakazał ustalić w oparciu o dowody z dokumentów, jakie osoby są podmiotami, wskazanymi w art.28 ust.2 Upb, których nieruchomości znalazły się w sferze oddziaływania samowolnie wykonanego obiektu budowlanego lub samowolnie wykonanych robót budowlanych. PINB powiadomił pismami z 20.11.2006r. (k.19-20 akt I instancji) właścicieli działek sąsiadujących od strony zachodniej z działką inwestora, że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu, skoro ich działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, objętego postępowaniem w sprawie samowoli budowlanej. Z zawiadomienia z 20.11.2006r., jak i z rozdzielnika do decyzji obu instancji wynika, że za strony postępowania orzekające w sprawie organy potraktowały skarżącego, jak i właścicieli działek o nr ewid. 3331 i 3223 sąsiadujących z działką inwestora. Zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja organu odwoławczego nie zawierają żadnej przekonywującej argumentacji, że zakres samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego oddziałuje na te działki, tak aby ich właścicielom przydać status stron postępowania. Tym samym organy uchybiły przepisowi art.153 Ppsa.

Organy obu instancji skupiły się na tym, że dając wiarę uczestnikom postępowania – K. B. oraz A. L.i, przyjęły, wbrew wersji stanowczo powtarzanej przez skarżącego, że przedmiotowy daszek W. P. wykonał w latach 2001-2002. Stwierdzenie to, uznane jako niewadliwe, zdaniem Sądu jest co najmniej przedwczesne, nadto zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza art.107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku prawidłowego uzasadniania swego rozstrzygnięcia. Zgodnie z cyt. przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organy przyjęły odnośnie daty wykonania daszku za wiarygodne zeznania K. B. oraz A. L., zaś nie uwzględniły zeznań W. P.. Za takim stanowiskiem przemawiać miały dowody w postaci fotografii, opatrzonych datą. Rzecz jednak w tym, że fotografii, które miały być okazywane w trakcie rozprawy przed PINB w dn.10.08.2007r. nie dołączono do akt sprawy, nie wykonano ich odbitek, z tego względu powoływanie się na nie zdaniem Sądu, nie może stanowić przekonywującego dowodu odnośnie daty wykonania daszku, tak jak to przyjęły organy obu instancji. Wątpliwość odnośnie prawidłowości przyjęcia daty wykonania daszku pogłębia się i przez to, że do skargi W. P. dołączył zdjęcie opatrzone datą 1.07.1998, na którym daszek już istnieje. Wprawdzie WINB w odpowiedzi na skargę wykluczył, aby to zdjęcie dołączone do skargi mogło mieć znaczenie w sprawie, ale tego poglądu Sąd nie podziela. Skoro takie zdjęcie, ale z datą z maja 1998r., na którym daszku jeszcze nie było, omówione w protokole rozprawy przed PINB w dn.10.08.2007r. stanowić miało dowód odnośnie daty jego wykonania, to zdjęcie opatrzone datą z lipca 1998r., na którym daszek jest już wykonany winno być rozważone jako uprawdopodobnienie twierdzeń skarżącego w omawianym zakresie. Dodatkowo należy uznać, że zachodzi w tym przypadku przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, albowiem ujawnione zostały dowody nie znane organowi w chwili orzekania, choć w tej dacie istniejące (art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.), która to okoliczność nakazuje Sądowi uchylić zaskarżoną decyzję (art.145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa). Sąd zauważa ponadto, że zdjęcia z datą organy winny ostrożnie oceniać jako dowód odnośnie stanu obiektu przedstawionego na tym zdjęciu w określonym czasie, albowiem z doświadczenia życiowego wiadomym Sądowi jest, że w większości aparatów fotograficznych umożliwiających wykonywanie zdjęcia z opatrzeniem go datą kalendarzową, istnieje możliwość manipulowania ustawieniem powyższej funkcji. Z tego względu organy winno dość ostrożnie podchodzić do wiarygodności takich dowodów i konfrontować je z innymi środkami dowodowymi.

Uchybieniem, które Sąd ocenia jako naruszenie przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jest brak wyjaśnienia kwestii wiarygodności zeznań A. L.. Skarżący w odwołaniu podnosił i powtórzył to w skardze, że uczestnik – A. L., był skazany za fałszywe zeznania. Kwestii tej organ odwoławczy nie wyjaśniał, pełnomocniczka organu wywodziła, iż zarzut był szczątkowy i bliżej nie skonkretyzowany. Sąd zwraca uwagę, że ciężar dowodzenia w postępowaniu administracyjnym spoczywa nie na stronie, ale na organie, który ma obowiązek podjąć wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy (art.7 i 77 k.p.a.). Skoro PINB istotne dla rozstrzygnięcia sprawy opierał m.in. na zeznaniach A. L., a skarżący odwołując się podniósł fakt skazania uczestnika za fałszywe zeznania, do obowiązków organu odwoławczego należało wyjaśnienie tego zarzutu. To, że był to zarzut bliżej nie skonkretyzowany, nie stało na przeszkodzie, aby wezwać W. P. do jego sprecyzowania, zwłaszcza iż pełnomocniczka skarżącego podczas rozprawy sądowe zapewniała, iż chciała już przed organem I instancji wyjaśnić tę kwestię, ale pracownik organu I instancji nie wykazał należytego zainteresowania dokumentami, jakimi w tym zakresie strona dysponuje. Naruszenia organów w tym względzie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa), zatem mają znaczenie w ocenie legalności wydanych w sprawie decyzji.

Kwestią, która miała zasadnicze znaczenie dla kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji PINB, była okoliczność, która nie została poruszona w skardze, nie mogła być ona także przedmiotem uwagi organu odwoławczego. Podstawą materialnoprawną decyzji organu I instancji nakazującą W. P. rozbiórkę przedmiotowego daszku stanowił a rt.48 ust.1 w zw. z art.48 ust.2 pkt 1 lit. b Upb. Zgodnie z art.48 ust.1 Upb właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art.48 ust.2 Upb jeżeli budowa, o której mowa w ust.1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Stwierdzenie budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo wybudowania takiego obiektu bez pozwolenia na budowę, nie prowadzi automatycznie do nakazu jego rozbiórki. W pierwszej kolejności właściwy organ winien rozważyć możliwość jego tzw. legalizacji, a więc doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zakres przesłanek, jakich spełnienie warunkuje legalizację samowoli budowlanej wyznacza dyspozycja art.48 ust.2 Upb. Orzekające w sprawie organy przyjęły, a fakt ten nie był kwestionowany przez skarżącego, że obszar działki skarżącego nr 3224 położonej w K., nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto organy eksponowały, iż skarżący nie dysponował ostateczną w dacie wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Rzecz jednak w tym, że wyrokiem z 20.12.2007r. sygn. P 37/06 (zbiór urzędowy OTK-A Nr 11/2007, poz.160) Trybunał Konstytucyjny (TK) orzekł, iż art.48 ust.2 pkt 1 lit. b i art.48 ust.3 pkt 1 Upb w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art.32 ust.1 Konstytucji. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji jest naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art.145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Niewątpliwie orzekające w sprawie organy wykluczając możliwość legalizacji wybudowanego samowolnie daszku przez W. P. poprzez podkreślanie, iż inwestor nie dysponował ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w dacie wszczęcia postępowania przed organem nadzoru budowlanego, stosowały normę art.48 ust.2 pkt 1 lit. b Upb w brzmieniu, które zostało uznane za sprzeczne z Konstytucją RP. Konstatacja ta oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia prawa, dającego, w ocenie Sądu, podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przekonania tego nie osłabia, zdaniem Sądu w tym składzie, fakt, iż wyrok TK P 37/06 zapadł w dwa dni po dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. WINB wydawał decyzję, gdy nie znał jeszcze treści wyroku TK, niemniej jednak organy zastosowały przepisy prawa w brzmieniu uznanym za niekonstytucyjne. Zdaniem Sądu, skoro w chwili orzekania o legalności decyzji administracyjnej, istnieje w obrocie prawnym wyrok TK, który stwierdza niekonstytucyjność normy, jaka stanowiła podstawę prawną orzeczenia organu administracji publicznej, nawet w sytuacji gdy wyrok ten zapadł po dniu wydania zaskarżonej decyzji, istnieje przesłanka do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji opartej na takiej normie prawnej, na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa w zw. z art.145a § 1 k.p.a.. Przyjęcie odmiennej koncepcji zakładającej, iż skoro organowi nie można subiektywnie zarzucić naruszenia prawa, skoro w dacie orzekania nie było wyroku TK dotyczącego przepisu, stanowiącego podstawę prawną wydawanego orzeczenia, to nie można z tej przyczyny uchylić zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu prowadziłoby do wydłużenia postępowania zmierzającego do zgodnego z prawem ukształtowania sytuacji prawnej adresata rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Dla skarżącego sytuacja, w której w dacie orzekania przez sąd administracyjny jasnym jest, iż niekonstytucyjny przepis był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, niezrozumiałym byłoby, że ta okoliczność nie jest wystarczająca do usunięcia z obrotu decyzji przez sąd administracyjny. Skarżący od sądu administracyjnego oczekuje efektywnej ochrony swych praw, ponadto, zdaniem Sądu, taki kierunek orzekania nakazuje wzgląd na konstytucyjną funkcję sądu administracyjnego sprawowania wymiaru sprawiedliwości. W sprawie ma to takie praktyczne znaczenie, że skarżący w 2005r. uzyskał projekt decyzji o warunkach zabudowy, zatem nawet prowadzenie postępowania w sprawie dokonanej samowoli budowlanej, w świetle wyroku TK P 37/06, nie wyklucza aby W. P. uzyskał już samą decyzję o warunkach zabudowy, co potwierdzi iż zakres wykonanych robót nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym.

Reasumując: organ nadzoru budowlanego I instancji prowadząc ponownie postępowanie ustali w sposób przekonywujący i logiczny zakres oddziaływania przedmiotowego daszku na nieruchomości sąsiednie, a w przypadku stwierdzenia braku takiego oddziaływania ograniczy katalog stron wyłącznie do skarżącego. Organ dopuści dowód ze zdjęcia dołączonego przez skarżącego do skargi na okoliczność realizacji daszku w okresie między majem a lipcem 1998r.. Organ ustali jednocześnie, czy A. L. był faktycznie skazany za fałszywe zeznania. Po przeprowadzeniu tych dowodów organ rozstrzygnie kwestię daty realizacji przedmiotowego daszku. Poczynione ustalenia pozwolą organowi na rozważenie możliwości zastosowania wobec skarżącego przepisów Upb dających podstawę do zalegalizowania popełnionej samowoli w świetle wyroku TK z 18.10.2006r. P 27/05 (OTK-A Nr 9/2006, poz.124). W przypadku wykluczenia takiej możliwości podejmując orzeczenie w kwestii popełnionej samowoli PINB weźmie pod uwagę treść wyroku TK z 20.12.2007r. P 37/06, dając możliwość skarżącemu przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy.

Przekonanie Sądu, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania oraz innych przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. b i c Ppsa) nakazywały skargę uwzględnić poprzez uchylenie decyzji obu instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na czas do uprawomocnienia się decyzji Sąd orzekł na zasadzie art.152 Ppsa.