Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 2101/97
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1999-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Podatek od towarów i usług
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1-2, art. 14
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a"
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
Teza: Art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ przewiduje trzy zwolnienia od opłaty skarbowej. Na podstawie pierwszego z nich umowa sprzedaży nie podlegałaby opłacie skarbowej, gdyby został od niej naliczony podatek VAT.

TEZY

Art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ przewiduje trzy zwolnienia od opłaty skarbowej. Na podstawie pierwszego z nich umowa sprzedaży nie podlegałaby opłacie skarbowej, gdyby został od niej naliczony podatek VAT.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 18 sierpnia 1997 r. Towarzystwo Leasingowo-Kredytowe S.A. w K. zwróciło się do Drugiego Urzędu Skarbowego w K. o zwrot opłaty skarbowej w wysokości 540 zł uiszczonej "od faktury VAT nr 539/EK/97 wystawionej przez A.-T.-Ex Sp. z o.o. K." Zdaniem strony pobranie opłaty skarbowej nie było w tym przypadku zasadne, gdyż przeniesienie prawa własności środka trwałego /naczepa samochodowa/ nastąpiło na podstawie faktury VAT, rozliczanej pomiędzy jednostkami gospodarczymi, a nie na podstawie umowy. Strona dodała, że przedmiotowa naczepa jest środkiem trwałym, używanym przez okres ponad pięciu lat i jest zwolniona od podatku od towarów i usług.

Decyzją z 2 września 1997 r. Drugi Urząd Skarbowy w K. "postanowił odmownie załatwić podanie z 18.08.1997 r. o zwrot opłaty skarbowej w wysokości 540 zł".

W uzasadnieniu tej decyzji organ skarbowy stwierdził, że art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ zawiera zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, podlegających, co do zasady, opłacie skarbowej. Do czynności tych zalicza się również umowy sprzedaży i zamiany rzeczy i praw majątkowych. Nie podlegają natomiast opłacie skarbowej umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu, podnajmu zawierane przez podatników, u których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ oraz inne tego rodzaju umowy objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy. Przepis ten nie stanowi natomiast podstawy do zwolnienia od opłaty skarbowej podatników zwolnionych od VAT na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług, a w takiej sytuacji znalazł się wnioskodawca.

W odwołaniu od tej decyzji Towarzystwo Leasingowo-Kredytowe S.R. w K. podniosło, że w jego ocenie art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o opłacie skarbowej daje podstawę do zwolnienia od opłaty skarbowej sprzedaży dokonanej na podstawie faktury VAT. Podkreśliło raz jeszcze, że transakcja została dokonana na podstawie faktury VAT, nie na podstawie umowy sprzedaży, przy czym obrót ten był zwolniony od podatku od towarów i usług z mocy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT. Twierdzenie Urzędu Skarbowego, jakoby opłata skarbowa pełniła funkcję podatku zastępującego VAT, a więc obowiązek jej poniesienia pojawiał się tam, gdzie następuje zwolnienie od tego podatku, strona uznała za swobodną interpretację prawa.

Odwołanie to nie zostało uwzględnienie. Zaskarżoną tu decyzją Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej przewiduje trzy zwolnienia od opłaty skarbowej. Pierwsze wynika z początkowej części tego przepisu i dotyczy umów sprzedaży, i innych w tym miejscu wymienionych, zawieranych przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy o VAT. Następne, z jego drugiego członu, odnoszącego się do innych tego rodzaju umów, objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy. Trzecim zwolnieniem objęte są umowy sprzedaży, zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 ustawy o VAT, w zakresie czynności zwolnionych od podatku, które, jako pozostające bez znaczenia dla rozstrzyganej tu sprawy, można pozostawić na uboczu.

Jak można wnioskować z pism strony skarżącej uważa ona, że jako podatnik podatku od towarów i usług, korzysta z pierwszego z wymienionych tu zwolnień od opłaty skarbowej. Stwierdzenia tego Sąd nie podziela. Art. 3 ust. 1 pkt 5 lita ustawy 0 opłacie skarbowej odsyła do pojęcia podatnika funkcjonującego na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. W tym przypadku ustalanie podmiotu podatku od towarów i usług musi następować łącznie z jego przedmiotem. Inaczej mówiąc podatnikiem podatku VAT jest się tylko w określonym przedmiocie, tj. czynności, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tak więc umowa sprzedaży, jaką zawarła strona skarżąca nie podlegałaby opłacie skarbowej, gdyby został od niej naliczony podatek VAT.

Nie wchodzi również w grę drugie z wymienionych na wstępie zwolnień od opłaty skarbowej, odnoszące się do innych tego rodzaju umów, objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o VAT. Przedmiotowa umowa podlega bowiem zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, a to nie daje podstawy do zwolnienia od opłaty skarbowej.

Oczywiście trafne są uwagi Izby Skarbowej na temat sposobu przeniesienia własności naczepy samochodowej. Jest oczywistym, że przeniesienie to nastąpiło na mocy umowy zawartej przez kontrahentów, udokumentowanej fakturą, a nie na mocy samej faktury, jak pisze strona.

W konkluzji stwierdzić należy, że prawidłowe jest ustalenie organów skarbowych, iż umowy zawarte przez stronę skarżącą z firmą "A.-T.-EX" spółka z o.o. w K. nie podlegały zwolnieniu od opłaty skarbowej na mocy art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o tej opłacie.