Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 714/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 67
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Asystent Sędziego Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia 8 października 2018 r. nr [...] i postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 maja 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił panu M. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadku i darowizn po zmarłej matce, pani Z. B. w wysokości 5.046 zł.

Pismem z dnia 7 czerwca 2018 r. pan M. B. zwrócił się

do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie powyższego zobowiązania. Powołując się m.in. na: "trudną sytuację finansową i okoliczności naliczenia podatku", wnioskodawca wskazał, że gdyby złożył w terminie zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, to z przedmiotowego zobowiązania byłby zwolniony ustawowo.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, pismem z dnia 20 lipca 2018r., zwrócił się do Urzędu Miasta o zajęcie stanowiska w przedmiocie wyrażania zgody na udzielenie wnioskowanej ulgi. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1530 ze zm.) - określanej dalej jako: "u.d.j.s.t.", postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. nie wyraził zgody na umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej. Organ uznał, że w niniejszej sprawie nie występuje uzasadniony ważny interes podatnika ani interes publiczny dający podstawy do rezygnacji z wierzytelności podatkowej. Zdaniem organu w sprawie nie występują okoliczności, które uzasadniłyby możliwość umorzenia podatku, a niestaranne prowadzenie własnych spraw przez podatnika nie stanowi podstawy do umorzenia przedmiotowej należności. Organ podkreślił, że skoro wnioskodawca nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 1012 Kodeksu cywilnego, to tym samym przyjął na siebie majątkowe prawa i obowiązki spadkobiercy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia 8 października 2018r., odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w wysokości 5.046 zł.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 8 lutego 2019 r. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, wskazując na treść art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g u.d.j.s.t. organ odwoławczy wyjaśnił, że podatek od spadków i darowizn stanowi źródło dochodów jednostek samorządu terytorialnego.

W niniejszej sprawie Prezydent Miasta nie wyraził zgody na umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej. Z uwagi na fakt, że stanowisko organu jednostki samorządu terytorialnego jest wiążące dla organów podatkowych, Naczelnik Urzędu Skarbowego, nie mogąc skorzystać z uprawnień wynikających z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), zasadnie odmówił wnioskowanej ulgi.

Niezależnie od powyższego, wskazując na przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy uznał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że w sprawie występuje przesłanka całkowitej rezygnacji z należności jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem Dyrektora pan M. B. nie wykazał i nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja finansowa jest rzeczywiście trudna oraz że odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi zagraża jego egzystencji lub egzystencji osoby prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe, albo że uniemożliwi mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca jest właścicielem domu w zabudowie szeregowej o pow. 120 m 2, w którym mieszka oraz dwóch samochodów osobowych o szacunkowej wartości ok. 7.000 zł. Przysługuje mu wartość nabytych rzeczy (praw majątkowych) po zmarłych rodzicach w łącznej wysokości 340.586 zł (w tym m.in. udział w własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w S. o powierzchni 45,6 m2, oraz udział w prawie własności samochodu osobowego marki NISSAN). Wnioskodawca jest zatrudniony na umowę o pracę i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 2.325 zł netto miesięcznie. Dodatkowo uzyskuje dochód w wysokości 500 zł netto miesięcznie z tytułu najmu nieruchomości, która jest przedmiotem spadku. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z panią E. Z., która jest zatrudniona na umowę o pracę i, po potrąceniach komorniczych, uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1.530 zł netto miesięcznie. Łączny dochód gospodarstwa domowego strony wynosi 4.355 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca udokumentował ponoszenie stałych wydatków, które w przeliczeniu na jeden miesiąc wynoszą łącznie 1.632,71 zł. Miesięczne wydatki wnioskodawcy związane ze spłatą kredytów a także zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn po zmarłym ojcu wynoszą łącznie 1.640,46 zł. Z zestawienia dochodów i wydatków strony wynika, że dochody te są wyższe od wydatków o kwotę 1.081,83 zł. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy społecznej. Ze złożonej dokumentacji wynika, że we wrześniu 2019 r. wnioskodawca powinien zakończyć spłatę rat związanych z zaległością podatkową w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia praw do spadku po zmarłym ojcu, zaś w grudnia 2019 r. powinien spłacić jeden z kredytów bankowych.

Dopóki strona posiada majątek, z którego możliwa jest egzekucja przedmiotowych należności podatkowych, dopóty ich umorzenie byłoby przedwczesne i sprzeczne z interesem publicznym.

W ocenie Dyrektora stan zdrowia podatnika nie stanowi przesłanki uzasadniającej pozytywne rozpoznanie przedmiotowego wniosku. Z akt sprawy wynika, że w czerwcu 2015 r. zdiagnozowano u podatnika chorobę nowotworową, której leczenie trwało ponad rok. Mimo, że podatnik odczuwa nadal skutki choroby,

to obecnie jest aktywny zawodowo i uzyskuje wynagrodzenie za pracę. Podatnik utrzymuje, że z powodu stanu zdrowia nie zgłosił właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia własności rzeczy i praw majątkowych po zmarłej matce

w ustawowym terminie, tj. do 17 lutego 2015 r. Z akt sprawy wynika,

że chorobę nowotworową zdiagnozowano u podatnika po upływie terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy i praw majątkowych. W sprawie nie występuje warunkujący możliwość umorzenia zaległości podatkowej ważny interes podatnika, skoro przyczyną powstania zaległości podatkowej nie była niemożność jej zapłacenia, ale opóźnienie zgłoszenia nabycia spadku, warunkującego zwolnienie od podatku od spadków i darowizn.

W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że wniosek o rozłożenie przedmiotowych należności złożył przede wszystkim ze względu na swój stan zdrowia. Podkreślił, że w sytuacji, gdyby złożył

w terminie oświadczenie SD-3, to byłby zwolniony z obowiązku uiszczania podatku. W jego ocenie sytuacja finansowa, w jakiej się znajduje, choć niewątpliwie jest istotna, to w niniejszej sprawie ma znaczenie wtórne. Skarżący zwrócił się

o powołanie biegłego lekarza z zakresu chorób nowotworowych (w celu wydania opinii dotyczącej zakresu rozwoju choroby oraz zmian w psychice, których doświadczają chorzy. Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku organu, nie można uznać, że data rozpoznania choroby jest datą zachorowania, albowiem w jego przypadku od chwili wystąpienia objawów choroby do jej zdiagnozowania upłynęło ok. 6 miesięcy. Podniósł ponadto, że postanowienie Prezydenta Miasta nie zostało podjęte w oparciu o wszystkie zgłoszone przesłanki, w szczególności organ nie odniósł się do kwestii związanej z chorobą i niezłożeniem w terminie oświadczenia SD-3. Końcowo zwrócił uwagę, że choroba nowotworowa pani E. Z. wyłączyła ją na długi czas z życia zawodowego, a tym samym osiągania dochodów i spłaty zadłużenia w trybie ugodowym.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia zaległości podatkowej

wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu podatku od spadków i darowizn.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, stanowi przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika,

z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu oparta jest o tzw. uznanie administracyjne. Powyższe nie oznacza jednak, że organy mają zupełną swobodę

w jej stosowaniu. Przepis ten pozostawia bowiem do uznania organu podatkowego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, lecz decyzja w przedmiocie ulgi musi zawierać uzasadnienie stanowiska organu, które musi być oparte na zebranym

i należycie ocenionym materiale dowodowym. Rola Sądu sprowadza się natomiast do badania prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wysnutych wniosków. W przypadku,

gdy przedstawione wyżej działania organów są właściwe i odpowiadają prawu

to, niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie zapadające na ich podstawie w ramach owego uznania administracyjnego jest korzystne dla strony czy nie, Sąd nie jest uprawniony do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem decyzji organów administracyjnych, w tym także decyzji uznaniowych. Skoro zaś istotą owego uznania jest uprawnienie do rozstrzygania spraw także

na niekorzyść podatnika - nawet w przypadku zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi podatkowej - to Sąd, w ramach przyznanych mu uprawnień, bada jedynie zgodność z prawem przeprowadzonego postępowania podatkowego, ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe oraz rozważań dotyczących odmowy zastosowania ulgi. Sąd nie jest władny nakazać organowi podjęcie rozstrzygnięcia o określonej treści. Uznanie administracyjne jest bowiem ograniczone jedynie dyrektywami wyboru - interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika.

Użyte w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" jako przesłanki zastosowania instytucji umorzenia, nie zostały doprecyzowane przez ustawodawcę.

W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że o istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Natomiast przez interes publiczny należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.

Umorzenie należności stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności ponoszenia ciężarów publicznoprawnych, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP.

Jej zastosowanie oznacza rezygnację Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego) z należnych wpływów do budżetu państwa (jednostki samorządu terytorialnego). W związku z powyższym przesłanek zastosowania omawianej ulgi nie można interpretować w sposób rozszerzający, lecz przeciwnie - w sposób ścisły, zawężający zastosowanie tej instytucji jedynie do sytuacji szczególnych,

a więc odbiegających od przyjętych standardów, w szczególności nadzwyczajnych przypadków losowych niezależnych od zobowiązanego.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki udzielenia ulgi podatkowej istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana wyłącznie

po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego

(art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Ordynacji podatkowej). Ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego winny znaleźć odzwierciedlenie

w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Uzasadnienie, szczególnie decyzji negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny,

dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności.

W przypadku ulg w podatku od spadków i darowizn, a więc takich, których udzielenie uzależnione jest od stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego, oceny wystąpienia przesłanek przyznania ulgi w pierwszej kolejności dokonuje ten organ. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t., w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat, stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika

z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności, wyłącznie na wniosek

lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem wprost, że przyznanie ulgi podatkowej

w zakresie podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego uzależnione jest od wyrażenia zgody przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Stanowisko to jest wyrażane przez organ samorządu terytorialnego w formie niezaskarżalnego postanowienia (art.18 ust.3 u.d.j.s.t.).

Postanowienie w przedmiocie zgody na udzielenie pomocy wskazanej

w art. 18 ust. 1 u.d.j.s.t. jest typowym przykładem postanowienia wydawanego

w ramach współdziałania organów, o którym mowa w art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t. nakazuje bowiem naczelnikom urzędów skarbowych przy wydawaniu decyzji we wskazanym w tym przepisie przedmiocie współdziałanie z organami samorządu terytorialnego. Organ samorządowy zajmuje stanowisko na podstawie zebranego przez naczelnika urzędu skarbowego materiału dowodowego, może jedynie przeprowadzić w razie potrzeby postępowanie wyjaśniające (art. 209 § 4 Ordynacji podatkowej). Bierze on pod uwagę

m.in. przesłanki umorzenia płatności. Jego zgoda jest tylko jedną z przesłanek materialnoprawnych, bez spełnienia której rozstrzygnięcie wydane następnie

przez organ, któremu powierzono ostateczne załatwienie sprawy będzie niezgodne

z prawem. Niewyrażenie zgody przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika (płatnika) z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09).

O ile jednak postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.d.j.s.t., nie podlega zaskarżeniu o tyle sąd administracyjny, zgodnie z wyżej wskazaną uchwałą, powinien dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wprawdzie stanowisko przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego ma znaczenie przesądzające o przyznaniu ulgi lub odmowie jej przyznania, to szczególnego znaczenia nabiera uzasadnienie tego stanowiska. Powinno ono bowiem zawierać rozważania co do wystąpienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, analizę sytuacji podatnika oraz wskazanie przyczyn podjętego w tej kwestii stanowiska. Innymi słowy, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego, w tej sprawie Prezydent Miasta, zobowiązany jest rozważyć, czy ocena zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że w sprawie wystąpiła przynajmniej jedna z przesłanek wymienionych w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, pozwalająca na udzielenie ulgi podatkowej. Z tego stanowiska powinno zaś wynikać, że została dokonana ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odpowiadający regule wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej, a uzasadnienie winno odpowiadać art. 210 Ordynacji podatkowej Tylko bowiem właściwe uzasadnienie decyzji opartej o uznanie administracyjne umożliwia dokonanie jej kontroli i oceny, czy nastąpiła realizacja zasady przekonywania wynikającej z art. 124 Ordynacji podatkowej. Nie powinno ponadto budzić wątpliwości, że ocena dokonywana przy rozpatrywaniu wniosku

o umorzenie musi odnosić się do aktualnej sytuacji podatnika, tj. sytuacji istniejącej

w dniu wyrażania stanowiska i podejmowania decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu

z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt I SA/Po 485/17). Należy mieć również

na uwadze przyczyny, które doprowadziły do powstania należności podatkowych, które nieuregulowane w terminie przekształciły się w zaległość podatkową

(por. wyrok NSA z dnia 1 września 2015 r., sygn. akt I FSK 43/14).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powyższych wymogów

nie spełnia stanowisko Prezydenta Miasta wyrażone w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2018 r. Stanowiskiem tym organy podatkowe były związane, a zatem przesądziło ono o rodzaju podjętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego

i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzji w przedmiocie złożonego

przez podatnika wniosku o umorzenie.

W wydanym postanowieniu Prezydent Miasta uznał, że w sprawie

nie występuje uzasadniony ważny interes podatnika, ani interes publiczny, dający podstawę do rezygnacji z wierzytelności podatkowej. Organ wskazał, że możliwość umorzenia podatku jest uzależniona od wystąpienia określonych okoliczności,

które uzasadniałyby zastosowanie takiej ulgi, np. zdarzenie losowe, na które podatnik nie ma wpływu (pożar, powódź), a w niniejszej sprawie okoliczności takie

nie występują. Zdaniem Prezydenta niestaranne prowadzenie własnych spraw

nie stanowi przesłanki umorzenia przedmiotowej należności. Wskazując na treść

art. 84 Konstytucji RP organ wskazał, że możliwość umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy i - jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania - nie może być stosowana w sytuacjach, w których okoliczności powoływane przez podatnika wnioskującego o umorzenie zaległości są wyłącznie następstwem określonych decyzji podatnika.

W ocenie Sądu organ samorządu terytorialnego w żaden sposób nie odniósł się do sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, czy też spełnienia

lub niespełnienia w stanie faktycznym sprawy przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. Wprawdzie organy podatkowe dokonały takiego rozważenia ustawowych przesłanek zastosowania ulgi, wskazując jednocześnie, że są związane stanowiskiem Prezydenta w zakresie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie przedmiotowych należności, jednak nie można uznać, że w ten sposób dokonano sanowania wadliwego postanowienia Prezydenta Miasta, który nie dokonał żadnej analizy sytuacji majątkowej i zdrowotnej strony, a przynajmniej nie znalazła ona odzwierciedlenia w uzasadnieniu wydanego przez niego rozstrzygnięcia. Prezydent winien był dokonać ważenia interesu publicznego i podatnika w aspekcie wnioskowanej przez skarżącego ulgi oraz omówić kwestię faktycznej możliwości wywiązania się skarżącego ze swojego zobowiązania.

Uzasadnienie postanowienia Prezydenta Miasta wskazuje,

że nie dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie podał również żadnych powodów, dla których sytuacja finansowa gminy miałaby sprzeciwić się udzieleniu spornej ulgi, co mogłoby uzasadniać naruszenie interesu publicznego

w przypadku umorzenia wnioskowanej kwoty. Brak wyżej opisanych ustaleń i ocen oznacza, że wydający postanowienia w sprawie organ samorządu terytorialnego stanowczo naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, tak co do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego

(art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), jak i przepis art. 191 Ordynacji podatkowej nakazujący ocenę w sposób swobodny, jednak nie dowolny, całego zebranego materiału dowodowego. Organ ten nie uzasadnił również swojego stanowiska

w sposób, o którym mowa w art. 124 Ordynacji podatkowej, przy czym naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego w swoim postanowieniu nie odniósł się w żaden sposób do sytuacji skarżącego - w tym

do jego sytuacji zdrowotnej – tymczasem, z punktu widzenia zastosowania ulgi podatkowej decydujące znaczenie mają: sytuacja rodzinna, finansowa i zdrowotna wnioskodawcy istniejące w dacie orzekania o uldze. Stwierdzić ponadto należy,

że Prezydent nie poddał w ogóle rozważaniom przesłanki ważnego interesu podatnika i nie rozpatrzył jej w kontekście interesu publicznego, czyli drugiej przesłanki, o której mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

Ze wskazanych powodów konieczne było uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta, jako zawierającego rozstrzygnięcia arbitralne i dowolne. Naruszenie wyżej wskazanych przepisów postępowania niewątpliwie miało istotny wpływ

na wynik sprawy.

Wadliwość postanowienia Prezydenta Miasta miała decydujący wpływ na rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie przez organy podatkowe, gdyż oparły się one na stanowisku wyrażonym w wyżej wskazanym postanowieniu. Konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego tego postanowienia skutkowała potrzebą uchylenia również zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Podkreślenia należy, biorąc pod uwagę uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

że z uwagi na fakt związania w przedmiotowej sprawie organu podatkowego stanowiskiem wyrażonym przez Prezydenta Miasta, nawet wyczerpujące rozważenie, czy w sprawie występują przesłanki ustanowione w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i rzetelne uzasadnienia decyzji nie mogły wpłynąć na inne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez Sąd. Wprawdzie co do zasady, przeprowadzona przez organ jednostki samorządu terytorialnego analiza stanu faktycznego, w szczególności sytuacji rodzinnej, finansowej, życiowej, majątkowej podatnika pod kątem spełnienia przesłanek z art. 67a Ordynacji podatkowej (istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego) nie zwalnia organów podatkowych od badania we własnym zakresie zaistnienia warunków niezbędnych do udzielenia ulgi, to w niniejszej sprawie brak jest podstaw by twierdzić,

że Prezydent w ogóle przeprowadził powyższą analizę, a w szczególności że wziął pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych.

Nie kwestionując wyjątkowego charakteru udzielenia ulgi podatkowej

w postaci umorzenia zaległości, badając zaistnienie przesłanek z art. 67a Ordynacji podatkowej należy mieć bowiem na względzie całokształt sprawy, w tym także sytuację materialną, chorobę podatnika, problemy zdrowotne i mieszkaniowe, jako pomagające ustalić rzetelnie w konkretnej sprawie zakres pojęć "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny".

Ponownie rozpoznając sprawę organy obowiązane są uwzględnić powyższe uwagi i upływ czasu od złożenia wniosku, co może rzutować na zmianę stanu faktycznego i sytuacji skarżącego. Organy winny dokonać ustaleń w zakresie aktualnej sytuacji zdrowotnej i finansowej skarżącego. Przy ponownym wyrażaniu stanowiska w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków

i darowizn Prezydent Miasta zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko zaprezentowane powyżej przez Sąd. W szczególności powinien rozpatrzyć przedmiotowy wniosek w oparciu o przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, a swoje stanowisko uzasadnić wyczerpująco.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.