Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 108/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 04 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 106 ust. 3 i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] wydaną w przedmiocie przyznania A. M. zasiłku stałego dla osoby samotnej od 1 września 2007 r. do 30 czerwca 2009 r.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

A. M. w trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu 27 września 2007 r. zwróciła się z prośbą o przyznanie zasiłku stałego, z uwagi na niepełnosprawność. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na konieczność uzyskania przez A. M. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawczyni w dniu 2 października 2007 r. wystąpiła do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. o wydane wymaganego dokumentu. Postępowanie w sprawie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., ponieważ wnioskodawczyni dostarczyła prawomocny wyrok Sądu Rejonowego Sądu Pracy w B. z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...]. Wyrokiem tym zmieniono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności i zaliczono A. M. do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od 1 lipca 2007 r. do 30 czerwca 2009 r.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. przyznał wnioskodawczyni świadczenie w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej od dnia 1 września 2007 r. do dnia 30 czerwca 2009 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. podniosła, że ustalony w wyroku stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 1 lipca 2007 r. i od tej daty winien być przyznany zasiłek stały. Początkowa data przyznania świadczenia jest nieprawidłowa w związku z czym decyzja organu I instancji w tym zakresie powinna być zmieniona.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I –instancyjną i zważył, co następuje:

Z załączonego do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy w B. wynika, że orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia 7 lutego 2008 r. (poprzedzone orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia 8 listopada 2007 r.) zostało przez Sąd zmienione i A. M. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. Orzeczenie zostało wydane na jej wniosek z dnia 2 października 2007 r., gdyż w tym dniu wystąpiła o jego uzyskanie do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. A. M. legitymująca się takim orzeczeniem, jest zaliczana do osób całkowicie niezdolnych do pracy, a to z kolei oznacza, że może ubiegać się o świadczenie z opieki społecznej w formie zasiłku stałego. W przypadku spełnienia ustawowych przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (jak w niniejszym przypadku) czasokres przyznania tego świadczenia następuje w oparciu o art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Przywołany przepis określa początek przyznania i wypłacania zasiłku.

A. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego we wrześniu 2007 r., który nie może być potraktowany jako wniosek o kontynuację uprzednio przyznanego zasiłku stałego, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. na okres od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 30 czerwca 2007 r. W wymienionym okresie korzystała ona z zasiłku stałego, którego podstawę przyznania stanowiło orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. z dnia 7 czerwca 2006 r. wydane do końca czerwca 2007 r. O wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, A. M. zwróciła się do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. w dniu 2 października 2007 r., a więc ani przed końcem upływu okresu na jaki został orzeczony stopień niepełnosprawności (tj. przed 30 czerwca 2007r.), ani bezpośrednio po upływie okresu obowiązywania orzeczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż wniosek z dnia 27 września 2007 r. jest wnioskiem wszczynającym odrębne postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego, a nie wnioskiem o jego kontynuację. Dlatego do przyznania wnioskowanego świadczenia ma zastosowanie art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym należało przyznać zasiłek stały od miesiąca września 2008 r.

Decyzję tę do sądu administracyjnego zaskarżyła A. M. Podniosła, że w sprawie nie zastosowano się do wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2008 r., z którego wynika, że świadczenie winno być przyznane na dwa lata czyli od 1 lipca 2007 r. Powołała się przy tym na uzupełnienie opinii sądowo - lekarskiej z dnia 16 maja 2008 r., z której wynika, że będzie zachowana ciągłość świadczenia, które miała przyznane od 5 lutego 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. Skarżąca czuje się skrzywdzona, bowiem nie wypłacono jej zasiłku stałego za dwa miesiące (lipiec i sierpień 2007 r.).

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów skargi podał, że niewątpliwie niepełnosprawność skarżącej nie została przerwana, ponieważ powyższym wyrokiem sądowym została ona zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. Natomiast zdaniem organu w niniejszej sprawie mimo, że zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do zasiłku stałego, do ustalenia początkowej daty jego przyznania ma zastosowanie reguła z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca korzystała z przyznanego jej zasiłku stałego w okresie od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 30 czerwca 2007 r., tj. do dnia utraty ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dopiero w dniu 27 września 2007 r. wystąpiła do organu l instancji z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia i w dniu 2 października 2007 r. do Miejskiego Zespołu ds.j Orzekania o Niepełnosprawności w B. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Powyższe Kolegium oceniło, w ten sposób, iż dopiero od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego należało przyznać wnioskowane świadczenie. Wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku nie może być traktowany jako wniosek o kontynuację wypłaty uprzednio przyznanego świadczenia. O kontynuacji świadczenia można byłoby mówić np. w sytuacji gdyby skarżąca zwróciła się o kolejne ustalenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jeszcze przed końcem okresu, na jaki został poprzednio orzeczony stopień niepełnosprawności albo bezpośrednio po upływie okresu obowiązywania poprzedniego orzeczenia, gdy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnienie wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w tym przyznawania zasiłków stałych, określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. (Dz.U. nr 115, poz. 728 ze zm.). Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłek stały przysługuje osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W świetle przywołanego przepisu osoba ubiegająca się o przyznanie wskazanej formy świadczenia z pomocy społecznej musi kumulatywnie spełnić przesłanki wskazane w przywołanym przepisie, jak również w jej przypadku nie może wystąpić żadna z okoliczności negatywnych wymienionych w art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Osoba ubiegająca się o zasiłek stały musi być osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, co oznacza, że albo ukończyła 60 rok życia (kobieta) lub 65 rok (mężczyzna), albo też legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, względnie innym orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy. Dodatkowo osoba taka musi spełniać wymogi w zakresie dochodów, otóż jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać kryterium dochodowego przewidzianego na osobę w rodzinie. Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 477 zł.

W rozpatrywanej sprawie przywołane przepisy nie stanowią przedmiotu sporu między skarżącą a organami administracji, natomiast rozbieżność stanowisk sprowadza się do ustalenia okresu za jaki zostało przyznane to świadczenie. Skarżąca w odwołaniu od kwestionowanej decyzji jak i w skardze do sądu wnosi o przyznanie zasiłku stałego od daty, z jaką Sąd Rejonowy w B. zaliczył ją do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, tj. od dnia 1 lipca 2007 r.

Stosownie do art. 102 i art. 106 ust. 3 ustawy świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, tj. m. in. orzeczeniem potwierdzającym stopień niepełnosprawności.

Powszechnie przyjmuje się, iż przepis art. 106 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie świadczenia pomocowego jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, nie zaś w przypadku, gdy strona występuje o świadczenie w związku z uzyskaniem kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1253/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 353/05).

Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca korzystała z przyznanego jej zasiłku stałego w okresie od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 30 czerwca 2007 r., tj. do dnia utraty ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z kolejnym wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego skarżąca wystąpiła w dniu 27 września 2007 r. i w dniu 2 października 2007 r. wystąpiła do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 8 listopada 2007 r. utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 7 lutego 2008 r. wskazuje, iż stopień niepełnosprawności datuje się od 2 października 2007 r. Decyzje te zostały jednak zmienione prawomocnym wyrokiem Sądu Rejowego w B. z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że skarżącą zaliczono do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od dnia 1 lipca 2007 r. Treść wyroku oznacza, iż faktycznie w sprawie mamy do czynienia z kontynuacją stopnia niepełnosprawności. Nie sposób jednak na tle tego konkretnego stanu faktycznego uznać, iż wobec ciągłości stopnia niepełnosprawności wystąpiła również kontynuacja prawa do świadczenia z pomocy społecznej.

Świadczenie z formie zasiłku stałego jest przyznawane i wypłacane w przypadku spełnienia ustawowo określonych przesłanek. Co do zasady zatem, jeśli osoba uprzednio uprawniona do pobierania zasiłku stałego, przy ponownym ubieganiu się o jego przyznanie przedstawi stosowne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności potwierdzające jego ciągłość, nie powinna zostać naruszona ciągłość w prawie do zasiłku stałego.

W tym miejscu warto jednak podkreślić, iż kontynuacji prawa do świadczenia z pomocy społecznej nie determinuje wyłącznie udokumentowana ciągłość w stwierdzonym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu warunkiem kontynuacji jest również wystąpienie przez osobę zainteresowaną do organu orzekającego o niepełnosprawności we właściwym terminie, tj. przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2005 r. sygn. akt I OSK 80/05 i z 16 listopada 2006 r. o sygn. akt I OSK 353/05 czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1253/06). Jeżeli strona w powyższym terminie wystąpi o potwierdzenie istniejącego stopnia niepełnosprawności, to nawet w przypadku, gdy orzeczenie organu orzekającego zostanie wydane ze znacznym opóźnieniem, okoliczność ta nie wpłynie negatywnie na uprawnienia wnioskodawcy.

W rozpoznawanej sprawie orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydane zostało w dniu 8 listopada 2007 r., na wniosek strony złożony w dniu 2 października 2007 r., podczas gdy poprzednie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności straciło ważność w dniu 30 czerwca 2007 r. W świetle powyższego należy uznać, iż przez trzy miesiące strona nie podjęła działań zmierzających do uzyskania kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, co musi skutkować stwierdzeniem, że przerwana została ciągłość prawa do zasiłku stałego, a wniosek złożony przez skarżącą w dniu 27 września 2007 r. należy rozpoznawać z uwzględnieniem postanowień wynikających z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).