Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 766/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: § 3 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Ł.O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, za okres od stycznia 2016 r. do kwietnia 2019 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

"A" (dalej: skarżący/płatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z {...} sierpnia 2021 r. nr {...}. Utrzymano nią w mocy decyzję Zakładu z {...} listopada 2020 r. nr {...} o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Z przedłożonych Sądowi akt spawy, a także wiedzy powziętej przez Sąd z urzędu wynika, że decyzja z {...} sierpnia 2021 r. wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wyroku tut. Sądu z 27 kwietnia 2021 r. sygn. I SA/Rz 266/21, którym uchylono wcześniejszą decyzję Zakładu z {...} lutego 2021 r. nr {...} utrzymującą ww. decyzję w {...} listopada 2020 r. w mocy.

W aktualnie zaskarżonej decyzji Zakład wskazał, że objęte wnioskiem należności nadal są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Termin przedawnienia, stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: u.s.u.s.), wynosi 5 lat. W sprawie zobowiązanego wystąpiły okoliczności powodujące zawieszenie biegu tego terminu, od 8 listopada 2019 r. do 4 marca 2020 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia okresów podlegania przez niego ubezpieczeniom społecznym jako wspólnik spółki jawnej, do dnia uprawomocnienia wydanej w tej sprawie decyzji z 31 stycznia 2020 r. nr 825-4/2020, stosownie do art. 24 ust. 5f u.s.u.s. Ponadto w myśl art. 24 ust. 5a u.s.u.s. termin ten uległ zawieszeniu także z tego powodu, że 16 lutego 2021 r. zawarta została umowa o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek.

Z ustalonych przez Zakład okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy wynikało, że wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek zgłoszono 23 czerwca 2020 r. Powołano się w nim na niewiedzę o zmianie stanu prawnego w 2016 r., która spowodowała powstanie zadłużenia, a także opisano szereg zdarzeń związanych z działaniami mającymi na celu ratowanie życia córki, na co wydali wszelkie oszczędności. Podkreślano, że śmierć dziecka negatywnie wpłynęła na stan zdrowia obojga rodziców, żona wnioskodawcy pozostaje pod opieką medyczną. Pomimo starań żona nie uzyskała renty. Wskazywał, że żona pracuje na 1/5 etatu, za minimalnym wynagrodzeniem. Poza wydatkami na leczenie żony wydatkują również na leczenie drugiej córki, która znajduje się w grupie ryzyka onkologicznego. W 2019 r. zamknął działalność gospodarczą, a otwarte spółki z powodu pandemii praktycznie nie przynoszą dochodów.

Oceniając wniosek przez pryzmat przepisów art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. zaznaczono, że na tej podstawie umorzenie zaległych składek może mieć miejsc tylko w razie stwierdzenia całkowitej ich nieściągalności. Ale nawet ich zaistnienie nie oznacza podjęcia automatycznie decyzji o umorzeniu zaległości, ponieważ przepisy te określają tylko warunki umorzenia, a podjęcie decyzji pozostawiono uznaniu organu. Odnośnie do wnioskodawcy przesłanek tych jednak nie stwierdzono. W szczególności zwrócono uwagę, że nie toczyło się wobec wnioskodawcy postępowanie upadłościowe, ani likwidacyjne. Rozwiązanie spółki " B", której był wspólnikiem, nastąpiło bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Jest właścicielem części nieruchomości gruntowej (grunty orne) o powierzchni 0,0272 ha oraz nieruchomości gruntowej (grunty orne) o powierzchni 0,1402 ha, położonych w Ś. Nieopłacone składki są w kwocie wyższej od kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wobec jego zaległości nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, ponieważ 16 lutego 2021 r. podpisano umowę o rozłożeniu jej na raty, które obecnie są spłacane w ratach po ok. 200 zł. Zgodnie z harmonogramem umowy, spłata zaległości wyznaczona jest na 2 lutego 2022 r., z tym, że ostatnia rata wynosi 40.179,98 zł. Posiadany przez stronę majątek nieruchomy może stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego, co skutkuje możliwością uznania go za źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia. Dopóki zatem istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Dlatego nie stwierdzono żadnej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Jeżeli chodzi natomiast o przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek, wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., organ wskazał, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej lub jakiegoś nadzwyczajnego zdarzenia, ale na skutek nieprawidłowości w składanych dokumentach zgłoszeniowych i rozliczeniowych oraz nieopłacania w pełnej wysokości składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki jawnej. Powoływana śmierć córki w 2016 r. niewątpliwie jest wielką stratą, ale rozpatrując sprawy pod kątem zdarzeń losowych Zakład bada je w kontekście zdarzeń, na które osoba zobowiązana nie miała wpływu i jednocześnie bezpośrednio pozbawiły ją możliwości spłaty zadłużenia lub prowadzenia działalności gospodarczej, a taka sytuacja nie miała miejsca. Przez okres kilku lat po ww. zdarzeniu prowadził bowiem działalność gospodarczą w formie spółki jawnej (do 29 kwietnia 2019 r.) i to głównie w tym okresie powstało zadłużenie. W postępowaniu w sprawach o umorzenie należności analizie nie podlegają przyczyny powstania zadłużenia, ale wyłącznie sytuacja wnioskodawcy w kontekście przesłanek umorzenia.

Zakład podkreślił, że podjęcie działalności gospodarczej skutkuje powstaniem obowiązku ubezpieczenia za każdy miesiąc. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy działalność taka jest faktycznie wykonywana i w jakim zakresie. Umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów. Trudności związane z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej nie usprawiedliwiają nieopłacenia zobowiązań publicznoprawnych. W składanych wnioskach nie powołał się na stan swojego zdrowia, nie przedłożył też żadnych dokumentów medycznych, w tym orzeczenia o niezdolności do pracy lub stopniu niepełnosprawności. Ze składanych pism wynika, że jest aktywny zawodowo (jest członkiem zarządu "C"., a jej prezesem jest jego żona, oraz członkiem zarządu "B":., której prezesem zarządu jest M.D. – osoba, z którą wcześniej prowadził spółkę jawną). Także stan pandemii koronawirusa nie został uznany za podstawę do umorzenia zaległości. Do akt przedłożono natomiast dokumentację medyczną żony (szczegółowy opis w decyzji). Problemy zdrowotne żony uznano za udokumentowane. Ale uznano, że fakt ten nie pozbawia wnioskodawcy możliwości uzyskania dochodu, ponieważ nie udokumentowano, aby kiedykolwiek sprawował opiekę nad żoną, ani że takiej opieki lub pomocy osób trzecich potrzebowała. Żona jest obecnie osobą aktywną zawodowo - pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy w obu ww. spółkach. Brak było podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwia wnioskodawcy uzyskiwanie dochodu. Zakład podkreślił, że w świetle przepisów ww. rozporządzenia, sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długu musi zostać udowodniona przez stronę i mieć charakter trwały. Odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych, jakim jest umorzenie należności z tytułu składek, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że osoba zobowiązana nie będzie miała możliwości spłaty tych zaległości.

Zakład zwrócił też uwagę na przekazane przez zobowiązanego informacje o sytuacji dochodowej spółek. Wynikało z nich, że "C". od początku roku nie miała przychodów ze sprzedaży. W związku z brakiem pracy i pieniędzy żona wnioskodawcy przebywała na urlopie bezpłatnym. Zysk spółki za 2020 r. w kwocie 14.000 zł został w całości przelany na kapitał zapasowy. Wspólnicy zaciągnęli kredyty na przeszło 100 000 zł, aby wyposażyć spółkę w kapitał w formie wkładów. "B" zakończyła rok z kwotą 67.527 zł netto, ale nie było w niej środków na wypłatę jakichkolwiek wynagrodzeń za zarządzanie i zysk przelano na kapitał zapasowy. Z posiadanych środków spłacane są kredyty. Pandemia odcina możliwość sprawnego działania w obu spółkach. Osoby, od których otrzymują wsparcie, to rodzina. Np. rodzice w tym roku na leczenie i rachunki przekazali im po 1 000 zł miesięcznie w gotówce oraz zakupy żywnościowe co sobotę. Brat żony zakupił ubrania dla córki, matka żony - żywność, a siostra żony - ubrania. Przedstawiono także miesięczne wydatki od stycznia do maja br. (szczegółowe zestawienie w decyzji), które przeciętnie wyniosły 4 612 zł. Dochody w tym czasie wynosiły przeciętnie 4 357 zł. Posiadają dwa samochody (Honda Civic z 2008 r., Honda CRV z 2010 r.), których koszty używania pokrywane są w ramach spółek. W latach 2016-2018 z działalności gospodarczej deklarował w zeznaniach przychody odpowiednio: 322.766,62 zł, 381.993,47 zł, 258.782,32 zł. W roku 2019 r. było to 64.224,25 zł, a przychód żony w tym roku 17.023,97 zł. Z rachunku zysków i strat za okres od 12 sierpnia 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. wynika, że przychody netto ze sprzedaży w "C". wyniosły 844.675,00 zł. Kwota jej zobowiązań finansowych to 357.487,70 zł, w tym pożyczka od udziałowca 354.581,79 zł. Za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r. przychody ze sprzedaży wyniosły 0 zł, a koszty działalności operacyjnej 26.202,39 zł. W "B" do końca maja 2021 r. kwoty te kształtowały się następująco: 52.609,97 zł (przychody netto ze sprzedaży), 42.671,45 zł (koszty działalności operacyjnej) i 10.064,96 zł (zysk netto), gdy na koniec grudnia 2020 r. kolejno: 664.708,83 zł, 590.594,53 zł i 67.527,17 zł. Zaznaczono, że z uwagi na to, że świadczą z żoną pracę we własnych spółkach, trudno zweryfikować realną wysokość ich dochodów. Pomimo deklarowanych strat lub niskich dochodów nadal prowadzą te działalności, a nie podejmują i nie poszukują zatrudnienia w innych miejscach, gdzie podjęcie pracy nawet za minimalnym wynagrodzeniem pozwoliłoby im na uzyskanie dochodu w wysokości niemal dwukrotnie wyższej, niż zadeklarowanie. Istnieją z tych powodów trudności w weryfikacji rzeczywistych dochodów. Dla potwierdzenia tego stanowiska wskazano na zawartą przez wnioskodawcę z "C" umowę o dzieło za wynagrodzeniem 6 300 zł. Dlatego zaznaczono, że przy ocenie możliwości płatniczych podmiotów prowadzących działalność istotny jest nie dochód, ale przychód, ponieważ dochód jest jedynie wynikiem bilansowym przychodów i kosztów ich uzyskania, a strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych. Ponadto obie spółki, na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu negatywnym skutkom COVID-19, otrzymały wsparcie finansowe. Z uwagi na młody wiek zobowiązanego obecną jego sytuację finansową oceniono jako przejściową i przy dołożeniu starań strona jest w stanie znaleźć stałą pracę lub osiągać zdecydowanie wyższe dochody. Jak dotychczas, poza prowadzeniem spółek, które nie przynoszą oczekiwanych dochodów, nie podejmuje żadnej dodatkowej lub stałej pracy. Fakt, że nawet w czasach pandemii uzyskuje dochody wystarczające by pokryć wskazane wydatki i spłacać zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych i w ZUS, świadczy o tym, że jego egzystencja nie jest zagrożona. Nie udowodniono, aby spłata zadłużenia w układzie ratalnym pozbawiła go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W skardze zarzucono wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, w tym poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i zniekształcenie przekazanych przez niego informacji. Kwota zaległości, wynosząca niemal 45 000 zł, stanowi dużą dolegliwość, a zaległości powstały w okresie, kiedy nie prowadził działalności gospodarczej, zasadniczo w okresie od 16 września 2015 r. do końca 2016 r. Jej spłata wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Opisał okoliczności związane z chorobą i śmiercią córki w 2016 r. Podkreślił, że Zakład jest w posiadaniu wszystkich niezbędnych dokumentów i informacji, w tym na temat leczenia żony, jej stanu zdrowia, pobierania świadczenia rehabilitacyjnego i ubiegania się o rentę. Pomimo sprzedaży nieruchomości nie zdołali spłacić wszystkich zobowiązań, a o układ ratalny do ZUS wnioskował z tego powodu, aby uniknąć egzekucji. Stara się utrzymać prowadzenie działalności w formie spółki P., ich wspólnego z żoną przedsięwzięcia gospodarczego, ale warunki prowadzenia działalności są trudne, także z uwagi na pandemię COVID-19. Szuka także pracy na część etatu "na własną rękę", nie jako osoba bezrobotna, ponieważ takiego statusu nie może nabyć. Część ich kosztów finansuje rodzina, ale sytuacja taka nie może trwać bez końca.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Podkreślił, że decyzję podjął na podstawie swobodnie ocenionych dowodów. Nie stwierdził żadnych przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a wnioskodawca nie wykazał zaistnienia przesłanek określonych w rozporządzeniu, w tym nie wykazał swoich problemów zdrowotnych, ani potrzeby sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, które uniemożliwiałyby mu uzyskiwanie dochodu. Sytuacja majątkowa skarżącego nie nosi znamion ubóstwa. Ponieważ oboje z żoną pracują w spółkach prowadzonych przez siebie, zweryfikowanie rzeczywistych ich dochodów nie jest możliwe, a ich sytuacja majątkowa pozostaje niejednoznaczna. Pomimo deklarowania niskich dochodów lub strat w ich działalności jest ona nadal prowadzona. Ze zgromadzonych dowodów nie wynika, aby rodzina miała trudności w regulowaniu bieżących zobowiązań, ani zobowiązań kredytowych. Sytuacja finansowa skarżącego nie zagraża zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, a kontynuowanie spłaty zadłużenia w układzie ratalnym nie powinna znacznie jej pogorszyć ani spowodować, że nie będzie w stanie wygospodarować środków na inne konieczne potrzeby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W trakcie prowadzenia postępowania dowodowego organ nie przeprowadził wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, jak także ze zgromadzonego już materiału nie wyciągnął prawidłowych wniosków, dopuszczając się jego nieprawidłowej oceny.

Rozważania odnośnie skargi należy rozpocząć od ogólnego stwierdzenia, że organ prawidłowo ustalił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 1 i 2 usus. Przepisy te stanowią, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przepis art. 28 ust.3 usus wylicza natomiast enumeratywnie przypadki, w których zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Organ ZUS odnoszą się do tej podstawy umorzenia należności z tytułu składek zasadnie stwierdził, że nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności tychże składek, a także innych składek wskazanych w decyzji. Organ przeanalizował sytuację majątkową i osobistą skarżącego i podjęte ustalenia co do poszczególnych podstaw stwierdzenia całkowitej nieściągalności trafnie doprowadziły go do konstatacji, że stan całkowitej nieściągalności nie zachodzi.

Trzeba jednak w tym zakresie wskazać, że przepis art. 28 ust3a i 3b usus przewiduje możliwość umorzenia należności w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności.

W tym zakresie, działając na podstawie ustawowej Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 li9pca 2003 roku rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. 2003 nr 141 poz 1365 z zm. ) .

W przepisach tego rozporządzenia przewidziano trzy okoliczności mogące stanowić podstawę umorzenia takich należności w przypadku braku całkowitej nieściągalności składek.

W § 3 rozporządzenia przewidziano, że zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1)gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2)poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3)przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Każda z tych trzech możliwości stanowi samoistną podstawę do umorzenia należności w całości albo w części.

Z tych trzech przesłanek umorzenia sąd wskazuje, że w sprawie niniejszej nie będzie miała zastosowana przesłanka 2, ponieważ w stosunku do osoby skarżącego, czy prowadzonych przez niego podmiotów gospodarczych nie zaistniały żadne zdarzenia tego typu jak opisane w tym punkcie.

Na chwilę obecną zasadne natomiast będzie stwierdzenie ,że przynajmniej do części okresu niepłacenia składek zaktualizowała się przesłanka określona w pkt. 3 tego paragrafu.

W przepisie tym mowa jest o niemożności uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłatę składek z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Przesłanka jest tak ujęta, że zakład może umorzyć należności, jeżeli nie zostały one zapłacone z uwagi na chorobę przewlekłą ubezpieczonego lub członka jego rodziny. Już sam fakt utraty możliwości zarobkowania pozwalającego na opłacenie składek uzasadnia ich umorzenie, bez względu na późniejsze możliwości ( odbudowane ) ubezpieczonego. Jeżeli na skutek tych przyczyn skarżący nie zarobkował, a tym samym nie mógł opłacać składek to wówczas zakład ma podstawę do ich umorzenia za ten okres.

W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane przez organ, że córka skarżącego dotknięta była straszliwą, śmiertelną chorobą i od momentu jej rozpoznania cały wysiłek skarżącego nakierowany był na leczenie córki, w związku z czym nie prowadził on działalności zarobkowej, cały czas i pieniądze przeznaczając na pobyty w szpitalu i proces leczenia córki. Jak wynika z akt sprawy nowotwór został wykryty we wrześniu 2015 roku, zaś córka skarżącego zmarła 1 lipca 2016 r.

Jak natomiast wynika z decyzji organu przedmiotem rozpatrzenia były składki od 01.2016 r. do 04.2019 r. Okres, za który umorzenia składek domaga się ubezpieczony przynajmniej w części pokrywa się z okresem, kiedy prowadził on intensywne działanie mające na celu wyleczenie córki z choroby. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy zakład nie kwestionował okoliczności, że w tym czasie nie prowadził on i nie mógł prowadzić działalności mającej na celu uzyskanie środków na zapłatę składek. Należy zatem przyjąć, że składki w tym okresie nie zostały zapłacone z uwagi na sprawowanie opieki nad osobą przewlekle chorą ( według nazewnictwa z rozporządzenia). Jakkolwiek choroba nowotworowa nie jest zasadniczo chorobą przewlekłą , to jednak wydaje się że opieka nad osoba chorą na raka mieści się w zakresie przedmiotowym sytuacji opisanej w 3 pkt 2 rozporządzenia. Wbrew zatem ustaleniom organu zasadne jest twierdzenie skarżącego, że nie płacił on składek z uwagi na opiekę nad chorą córką. Opiekę osobistą, która nie mogła być inaczej wykonywana. Sprzeczne są zatem z materiałem dowodowym w sprawie ustalenia organu, że przesłanka ta sprawie niniejszej nie zaistniała. Organ przyjmując odmienne ustalenia naruszył przepisy art. 7 kpa nakazującego dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i art.80 kpa nakazującego dokonywanie ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Przyjmując, że choroba córki skończyła się jej śmiercią zanim skarżący zaprzestał płacenia składek organ naruszył te przepisy.

Ponieważ przesłanka z § 3 pkt 2 rozporządzenia jest istotnie spełniona, rolą organu będzie rozważenie – co do części składek czy istnieją wystarczające, racjonalne, życiowe i logiczne argumenty by w ramach uznania administracyjnego odmówić umorzenia należności niepłaconych w okresie, gdy skarżący walczył o życie córki. Organ w tym zakresie powinien baczyć by uznanie to miało charakter swobodnego, nie zaś dowolnego.

Organ nie wyjaśnił w wystarczający sposób sytuacji majątkowej

skarżącego w okresie po śmierci jego Córki do zaprzestania niepłacenia składek, jak i obecnie. Wiąże się to z koniecznością rozważenia w realiach prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sporawy przesłanki z § 3 pkt 1 Rozporządzenia z uwagi na sytuację, gdy opłacenie składek pozbawiło by ubezpieczonego możliwości zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych. Pomimo prób ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego organ nie uzyskał kluczowych dokumentów opisujących jego sytuację, jak roczne zeznania podatkowe w podatku od osób fizycznych. Jako osoba fizyczna jest on zobowiązany rozliczyć ten podatek z uzyskanych w danym roku podatkowym dochodów. Przeanalizowane dochody dotyczyły spółek, w których skarżący ma udziały. Nie obrazuje to jednak jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. W ponownym postępowaniu organ powinien więc wezwać go o przedstawienie takiej dokumentacji, zeznań PIT za interesujący sąd okres. Oczywiście ubezpieczony będzie miał prawo ich nie przedstawienia, jednak może to skutkować niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem organu, jeżeli zważyć, że to on ma wykazać podstawy faktyczne do uzyskania umorzenia składek.

Organ powinien zatem wezwać ubezpieczonego do przedstawienia takich jego dokumentów ( jak też osób tworzących z nim gospodarstwo domowe ), a po ich otrzymaniu poddać je ocenie i ustalić czy istnieją podstawy do przyjęcia, że nie jest on w stanie uregulować składek.

Z tych względów sąd uznał, że organ naruszył przepisy prawa procesowego ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa ) i uchylił zaskarżoną decyzje.

W ponownym postępowaniu organ przeprowadzi wskazane powyżej czynności i odniesie się do wykazanych zagadnień.