Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 125/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Zasądzono od organu sumę pieniężną z art. 149 § 2 p.p.s.a
Powołane przepisy: article: art. 35 , art. 36 k.p.a., art. 8, 12 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1, par. 1a, par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 22 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 roku sprawy ze skargi A. M. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje skarżącej od Wojewody sumę pieniężną [...] zł ([...] złotych) IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. M. (dalej jako strona lub skarżąca) reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność lub przewlekłość Wojewody w sprawie o ustalenie czy w postępowaniu o ustalenie czy w postępowaniu o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy [...] mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, a ewentualnie w przypadku braku stwierdzenia bezczynności, że organ dopuścił się przewlekłości oraz że bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. zobowiązanie Wojewody do załatwienia sprawy Skarżącej niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch tygodni od doręczenia Organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

3. przyznanie od Wojewody na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej [...] zł (słownie: [...] złotych);

4. zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę Skarżąca podała, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (tzw. 500+) na okres świadczeniowy [...]. W dniu [...] sierpnia 2019 r. (wpływ [...] sierpnia 2019 r.) Burmistrz P. przekazał akta sprawy Wojewodzie w celu ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Mimo to pierwszą czynność w sprawie Wojewoda podjął dopiero we wrześniu 2020 r. W międzyczasie- [...] sierpnia 2020 r. Skarżąca złożyła ponaglenie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Minister postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. oraz zdublowanym postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. , uznał, że Wojewoda dopuścił się w sprawie przewlekłości oraz zarządził podjęcie stosownych czynności. Mimo to, do dnia wniesienia skargi Wojewoda nie załatwił sprawy, a ostatnią informację o jej statusie Skarżąca otrzymała w dniu [...] listopada 2020 r., kiedy to Organ poinformował ją o zwróceniu się o wyjaśnienia do ZUS. Co jednak istotne, w przekonaniu Skarżącej, czynność tą należy uznać za zbędną i niepotrzebną, a wręcz sztuczną, jako że zaświadczenia o które Organ zwrócił się do ZUS, nie ma w zakładzie, a wszelkie dokumenty w sprawie są w posiadaniu Organu. W dniu [...] marca 2021 r. Skarżąca ponownie zwróciła się do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, ale nie przyniosło to żadnego rezultatu.

W ocenie skarżącej z przyczyn określonych powyżej Wojewoda dopuścił się bezczynności (z uwagi na fakt, iż nie załatwia sprawy w terminie), jak i prowadzi postępowanie przewlekle, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca zwróciła uwagę, że z dniem [...] lipca 2021 r. rozpoczął się nowy okres świadczeniowy, a zatem sprawa Skarżącej nie została załatwiona przez cały poprzedni okres wypłacania świadczeń. Skarżąca w wyniku zaniechań po stronie Organu, nie otrzymuje od 2019 r. świadczenia wychowawczego dla swoich dzieci, pomimo spełnienia w tym zakresie wszelkich kryteriów. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego, po czym przez 13 miesięcy trwania sprawy była ignorowana przez organ. Wojewoda podjął czynności dopiero wówczas, gdy Skarżąca wniosła ponaglenie, co już samo w sobie stanowi o całkowicie niepoważnym traktowaniu Skarżącej i jej sprawy. Przez cały okres sprawy, Skarżąca nie była informowana przez Organ o stanie sprawy, przyczynach przewlekłości oraz przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Skarżąca, w tym jej małoletnie dzieci, została pozbawiona realnego wsparcia w postaci świadczenia wychowawczego tylko i wyłącznie z uwagi na opieszałość Organu. W realiach sprawy Organ działał zatem z rażącym naruszeniem prawa. To przez brak działania Organu Skarżąca nie może korzystać, na równi z innymi rodzicami, z prawa do świadczenia wychowawczego. W związku z powyższym w pełni uzasadnione jest domaganie się na rzecz Skarżącej od Organu przyznania kwoty określonej w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o umorzenie postępowania w zakresie pkt 2 skargi tj. w zakresie zadania załatwienia sprawy oraz o oddalenie skargi w pozostałej części.

Wojewoda zwrócił uwagę, że do ustalonego stanu faktycznego znajdują zastosowanie zarówno przepisy unijne jak i przepisy polskie. Wojewoda wyjaśnił, że sytuacja rodziny skarżącej, w której jeden rodzic jest aktywny zawodowo w jednym państwie UE, niebędącym miejscem zamieszkania reszty rodziny, polega na tym, że uprawnienia do świadczeń przysługują w obydwu państwach (aktywności zawodowej ojca dzieci i w państwie miejsca zamieszkania nieaktywnej zawodowo matki z dziećmi). Jednocześnie zostaje wykluczona możliwość pobierania w tym samym czasie na te same dzieci świadczeń rodzinnych (do których zalicza się polskie świadczenie wychowawcze) w dwóch państwach, a rodzic nie może sam decydować o tym, które świadczenia z którego z państw będą wypłacane.

Zgodnie z prawem polskim, na podstawie art. 11 i art. 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm., dalej "uppwd"), wojewoda jest organem uprawnionym do ustalenia występowania koordynacji świadczeń przysługujących w dwóch państwach UE, a w zależności od ustalenia pierwszeństwa, wojewoda albo wydaje rozstrzygnięcie w sprawie świadczenia (jeżeli występuje pierwszeństwo prawa polskiego) albo przekazuje wniosek do instytucji państwa pierwszeństwa ustawodawstwa i wydaje orzeczenie o dodatku dyferencyjnym.

Wojewoda wskazał, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, sprawy podlegające koordynacji świadczeń są skomplikowane i czasochłonne. Dzieje się tak nie tylko ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania, obejmującego okoliczności samego przemieszczania się członków rodziny na terenie państw UE, ale również ze względu na to, że wymagane są ustalenia w zakresie pierwszeństwa ustawodawstwa w oparciu o badanie aktywności zawodowej każdego z rodziców. W niniejszej sprawie do dziś pozostaje niewyjaśniona kwestia podlegania ojca dzieci ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na terenie [...] w ramach podróży służbowych (pismo z ZUS, k. 62). Pomimo to, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przyjęto, że koordynacja świadczeń występuje w czasie zamieszkiwania matki z dziećmi na terenie [...]; z uwagi na brak jej aktywności zawodowej, pierwszeństwo przypisano ustawodawstwu polskiemu. Nie ma żadnej pewności, że w razie wyjaśnienia sytuacji przez ZUS, okres koordynacji i pierwszeństwo ustawodawstwa nie ulegnie zmianie.

Organ wskazał, że przyczyn przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy jest kilka. Jako podstawowa jawi się kwestia wyjaśnienia podlegania ojca dzieci ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia. Kolejną jest zmiana stałego miejsca zamieszkania matki z dziećmi - informacja o zmianie została przekazana do WUW w dniu [...].05.2020 r. (k. 32-36 akt). Nie można pominąć również okoliczności w postaci braków kadrowych organu: sytuacja orzecznicza w wydziale jest dramatyczna (na rozpatrzenie oczekuje ok. 18 tysięcy wniosków przy obsadzie 24 pracowników wydziału urzędu, wydających decyzje). Organ przyznał jednak, że Strony nie zawiadomiono o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, ani też nie została ona pouczona o prawie wniesienia ponaglenia, pomimo, że doręczono jej pismo z wyjaśnieniem powodów przedłużającego się postępowania (k. 61).

Wojewoda stwierdził, że przyznanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności. W każdym przypadku należy rozważyć zasadność żądania w kontekście działań organu. Suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W niniejszej sprawie nie ma potrzeby dyscyplinowania organu. Wszystkie konieczne czynności zostały już podjęte.

Z akt sprawy wynika, że informacją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] przyznano skarżącej wnioskowane świadczenie wychowawcze na dwie córki od [...] lipca 2019 do [...] stycznia 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 zwanej p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Oznacza to, że wniesienie takiej skargi należy poprzedzić ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. przy czym skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy też negatywne, a nawet - czy ponaglenie zostało rozpoznane. Wystarczające jest wykazanie samego faktu wniesienia przez stronę skarżącą stosownego ponaglenia. W rozpoznawanej sprawie warunek wniesienia ponaglenia został spełniony, a strona skarżąca w ponagleniu wskazała, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawie o ustalenie świadczenia wychowawczego (k. 38 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu skarga okazała się zasadna zarówno co do zarzutu bezczynności organu jak i przewlekłego prowadzenia postępowania.

Odnosząc się do treści pojęć bezczynność oraz przewlekłość podkreślić trzeba, że są to dwa stany zaniechania organu, w wyniku których konkretna sprawa indywidualna nie zostaje załatwiona w terminie. Oceniając działanie organów w tym kontekście uwzględnić trzeba, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Dokonując rozróżnienia stanu bezczynności i przewlekłości wskazać należy, że obydwa pojęcia zostały zdefiniowane odpowiednio w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. uzyskując odmienny znaczeniowo sens. Bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Pojęcie przewlekłości jest więc pojęciem nieco szerszym ponieważ przewlekłość to nie tylko długotrwała bezczynność, lecz również sytuacja, w której organ przykładowo mnoży czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 631/20, wszystkie powołane w uzasadnianiu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie CBOSA).

Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga taka stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu. Sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca.

Przewlekłość z kolei obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z przewlekłością mamy więc do czynienia w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, tj. gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Stąd przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy organowi można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w przewidzianym prawem terminie (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 26/21 i wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 21/19; i powołane tam orzecznictwo NSA).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd dokonał analizy czynności podejmowanych przez Wojewodę w przedmiotowej sprawie i uznał, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły i do dnia wniesienia skargi do sądu pozostawał w bezczynności. Stan ten ustał dopiero na skutek przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego w dniu [...] lipca 2021 r. (k. 81 akt administracyjnych).

Przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia nie wyłączało jednak uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie skutkowało koniecznością umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, tj. w zakresie wynikającym z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a; o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku wydanego w niniejszej sprawie. O ile bowiem oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania, to ustanie bezczynności nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie istotnie wystąpiła bezczynność i czy miała ona miejsce rażącym naruszeniem prawa. To samo dotyczy oceny w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania, która może być dokonana jeśli skarga w tym zakresie została wniesiona przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie (por. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, CBOSA).

Stwierdzając w niniejszej sprawie bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, które w ocenie Sądu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd uwzględnił, że od dnia złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie jej prawa do świadczenia wychowawczego (500+) w dniu [...] sierpnia 2019 r. do dnia ustania bezczynności na skutek wydania rozstrzygnięcia- informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego minęły dwa lata. Przekroczenie terminów ustawowych dla rozpoznania sprawy, wskazane w przepisach art. 35 k.p.a. jest oczywiste. Podkreślić trzeba, że pierwszą czynnością organu było zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] września 2020 r. i [...] listopada 2020 r. oraz poinformowanie o tym skarżącej (k. 61). Co jednak istotne, ostatecznie uzyskanie informacji z ZUS okazało się zbędne, skoro organ przyznał skarżącej świadczenie bez otrzymania od ZUS informacji, o które wnosił (ZUS poinformował jedynie o trwającym postępowaniu wyjaśniającym- uw. Sądu, k. 62). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Wojewoda w okresie od otrzymania w dniu [...] sierpnia 2019 r. dokumentów z Ośrodka Pomocy Społecznej w P., w zasadzie nie wykonywał żadnych czynności, nie reagował na pisma składane prze skarżącą ( np. k. 26), dokumenty nadesłane od skarżącej przez Ośrodek Pomocy Społecznej (k. 36) ani razu nie poinformował jej o niezałatwienia sprawy w terminie (art. 36 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie żaden z przewidzianych w art. 35 k.p.a. terminów załatwienia sprawy nie został zatem dotrzymany. Mając na uwadze charakter sprawy Sąd stoi na stanowisku, że sprawa powinna zostać rozpoznana w przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. terminie jednego miesiąca.

Powyższe wskazuje, że Wojewoda naruszył w sposób rażący terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz zasady zawarte w art. 8 oraz 12 § 1 k.p.a. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził więc, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekle prowadził postępowanie.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną postawę organu Sąd uznał, że bezczynność i przewlekłość organu w prowadzonym postępowaniu miała niewątpliwie miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd zauważa przy tym, że stwierdzona bezczynność i przewlekłość związana jest z postawą (zaniechaniem) organu, i że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczyniła się strona skarżąca. Organ nie wystosował do strony nawet informacji o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, a przez ponad rok w ogóle nie zajmował się sprawą, rozstrzygnięcie wydając dopiero po 2 latach od złożenia wniosku. Wojewoda nie dochował również terminu wynikającego z postanowienia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r. (k. 54).

Sytuacja, w której podejmowane czynności cechują się tak znaczną opieszałością organu, a strona czeka tak długo jak w rozpoznawanej sprawie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mimo nieskomplikowanego charakteru sprawy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Działanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Reasumując Sąd w tych okolicznościach sprawy stwierdził rażącą bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jak w punkcie 2 sentencji wyroku, opierając się na art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd uznał iż stronie przysługuje prawo do zasądzenia sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Świadczenie wychowawcze ma na celu wsparcie rodzin w zakresie związanym z ponoszeniem bieżących kosztów wychowania dzieci. Tymczasem skarżącej przyznano świadczenie na okres od [...] lipca 2019 do [...] stycznia 2020 r. dopiero [...] lipca 2021 r., czyli dawno po zakończeniu tego okresu świadczeniowego. O konieczności przyznania skarżącej sumy pieniężnej przesądza skala rażącej przewlekłości postępowania i pozbawienie w konsekwencji rodziny skarżącej, przewidzianego ustawą bieżącego materialnego wsparcia jakim niewątpliwie jest świadczenie "500+". W ocenie Sądu kwota [...]zł jest adekwatna do krzywdy spowodowanej przewlekłością postępowania i bezczynnością organu.

W tym stanie sprawy Sąd orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 3 sentencji wyroku.

Sąd wskazuje również, że powołane w odpowiedzi na skargę okoliczności nie usprawiedliwiły w żaden sposób stwierdzonej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., w pkt 4 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania, na które składały się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w wysokości [...] zł oraz kwoty [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.