Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 519/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 § 1 [kt 1 lit a,b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi [...] na Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M., II. zasądza od Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej "ARiMR") w M. wpłynął wniosek J.Z. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (zwanej dalej: płatnością bezpośrednią) na rok 2004. Wnioskodawca wskazał we wniosku, że powierzchnia uprawniająca do dopłat wynosi 6,94 ha. W trakcie rozpatrywania wskazanego powyżej wniosku zostały wykryte błędy kontroli krzyżowej polegające na tym, iż zadeklarowane przez wnioskodawcę działki rolne A,B,C,D zlokalizowane na działkach ewidencyjnych nr [...] położonych w powiecie m., gmina M., obręb W. zostały zgłoszone również do płatności przez innego producenta rolnego, tj. przez I.M.. W związku z powyższym pismem [...] wezwano J.Z. do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie J.Z. przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wypis z rejestru gruntów dotyczący spornych działek. Na tej podstawie w dniu [...] roku, organ l instancji wydał decyzję nr [...] o przyznaniu J.Z. płatności bezpośrednich w pomniejszonej wysokości, ze względu na nieterminowe złożenie wniosku.

I. M. czyli temu producentowi rolnemu, który również rości sobie prawo do przyznania płatności za działki ewidencyjne nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. odmówił przyznania płatności do w/w działek wydając decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Od tej decyzji I. M. wniósł odwołanie do którego dołączył własne oświadczenie z dnia 12 kwietnia 2005 roku, z którego wynika, iż sporne działki gruntu rolnego są przez niego uprawiane od września 2002 roku do kwietnia 2005 roku oraz, że uiszcza on podatek rolny za w/w działki. Wiarygodność oświadczenia została potwierdzona przez sołtysa miejscowości W. - M. K.. Po rozpatrzeniu odwołania I. M. organ II instancji uchylił niekorzystną dla Strony decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M.

Jak wynika z uzasadnień decyzji organów orzekających w niniejszej sprawie w dniu 8 czerwca 2005 roku w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w M. przeprowadzono rozprawę administracyjną w trybie art. 89 k.p.a., na którą wezwane zostały strony roszczące sobie prawo do płatności za w/w działki. Pomimo prawidłowego zawiadomienia na rozprawę tę nie stawił się J.Z., stawił się natomiast I. M., który złożył dowody dokumentujące w jego ocenie użytkowanie działek ewidencyjnych nr [...] tj. pokwitowania opłacania podatku rolnego oraz protokół oględzin lub oszacowania szkód wyrządzonych przez zwierzynę w uprawach i płodach rolnych. Dodatkowo w dniu 13 czerwca 2005 roku I. M. przedłożył do Biura Powiatowego ARiMR w M. oświadczenie leśniczego o oszacowaniu szkody wyrządzonej przez zwierzynę leśną na działce ewidencyjnej nr [...], oraz oświadczenie [...] o wykonaniu usługi kombajnem na rzecz I.M. przeprowadzanego na działkach ewidencyjnych nr [...].

Na skutek przedłożenia powyższych dokumentów, w dniu 22 czerwca 2005 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 K.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2004 J.Z. Orzeczenie to zostało w dniu 23 czerwca 2005 roku odebrane przez J.Z.. W dniu 31 lipca 2005 roku zmarł J.Z..

W dniu 11 października 2005 roku M.Z. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności ONW za rok 2004 w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Jako załącznik do wniosku M.Z. dołączyła prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w M. l Wydział Cywilny, sygn. akt l Ns 343/05 stwierdzające nabycie spadku po zmarłym J.Z.. Zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a. M.Z. wstąpiła do prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności bezpośrednich jako następca prawny zmarłego.

Z uwagi na powyższe dnia 30 stycznia 2006 roku M.Z. i I. M. zostali wezwani przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. do wskazania na piśmie dowodów potwierdzających użytkowanie spornych działek. W odpowiedzi M.Z. przedłożyła:

- zawiadomienie z dnia 6 stycznia 2006 roku z Wydziału Ksiąg Wieczystych SR w M., KW Nr 2052, dot. działek ew. nr 98,168, 229,150/3;

- zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w M. z dnia 30 stycznia 2006 roku o

niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości. Natomiast I. M. dostarczył:

- oświadczenie J.G. z dnia 11 czerwca 2005 roku o wykonaniu usługi kombajnowania;

- oświadczenie leśniczego [...] o wykonaniu przez niego szacowania szkody przez zwierzynę leśną na działce ewidencyjnej Nr [...];

- faktury VAT dokumentujące zakup nasion rzepaku, nasion pszenicy, nawozów oraz środków ochrony roślin,

- faktury VAT dokumentujące sprzedaż pszenicy.

Na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. działając na podstawie art. 86 K.p.a. przeprowadził w dniu 22 lutego 2006 roku rozprawę administracyjną. Na rozprawie M.Z. podała, iż w roku 2004 sporne działki uprawiane były przez jej męża "bo był ich właścicielem". M.Z. nie potrafiła jednak wskazać, jakie uprawy były prowadzone na działkach rolnych ani też określić dochodu z prowadzonej działalności rolniczej. Wyżej wymieniona stwierdziła, także iż zebrane plony zostały sprzedane, lecz nie wie komu przy czym nie posiada żadnych rachunków dokumentujących sprzedaż tychże plonów. Strona nie potrafiła również określić kosztu zakupu nasion wskazując, iż nie była informowana o tym przez jej męża. Ponadto M.Z. podała również, iż J.Z. nie posiadał zwierząt gospodarskich.

I. M. wskazał, natomiast iż w 2002 roku zawarł ustną umowę z J.Z. na dzierżawę spornych działek rolnych. Strona podała, iż za dzierżawione grunty zgodnie z ustną umową opłacała podatek rolny od roku 2002 do 2005. I. M. wskazał także, iż decyzje o rodzajach upraw na spornych działkach podejmował on sam bez żadnych konsultacji z J.Z.. Strona wskazała również, iż J.Z. nie interesował się jakie działania prowadzone były na spornych działkach. Ponadto I. M. udzielił szczegółowych informacji dotyczących w szczególności: poniesionych kosztów na zakup nasion oraz nawozów; terminów zasiewów; ilości zużytego materiału siewnego; powierzchni zasiewów; zastosowanych dawek oraz rodzajów użytych nawozów; terminów zbioru plonów; miejsca sprzedaży plonów, podając przy tym, iż przy prowadzeniu upraw korzystał z maszyn własnych a także z usług J.G.. I. M. podał również, iż działalność rolnicza prowadzona była na spornych działkach do sierpnia 2005 roku.

Przesłuchany jako świadek [...] w dniu [...] roku wyjaśnił, iż podczas szacowania szkód wyrządzonych przez zwierzynę leśną na działce ewidencyjnej nr [...] był obecny I. M. na rzecz którego uiszczono odszkodowanie za wyrządzone straty. Świadek wyjaśnił również, iż do w/w czynności nie jest wymagane okazanie przez zgłaszającego poniesienie strat tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem oględzin.

W dniu 25 maja 2006 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał decyzję nr [...] odmawiającą M.Z. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Od powyższej decyzji w dniu 21 lipca 2006 roku do Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. wpłynęło odwołanie M.Z..

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. wydał w dniu [...] roku, decyzję nr [...] uchylającą zaskarżoną decyzję w całości. Po ponownym przeanalizowaniu materiałów zgromadzonych w sprawie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu 23 listopada 2006 roku wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję nr [...] i rozstrzygającą co do istoty wniosek z dnia 8 lipca 2004 roku poprzez odmowę przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W dniu 5 grudnia 2006 roku do Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynęło odwołanie M.Z. od decyzji nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji, tj. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. wydał decyzję [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w wyniku ponownej weryfikacji w/w sprawy w dniu 2 marca 2007 roku wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję nr [...] i rozstrzygającą co do istoty sprawę wniosku z dnia 8 lipca 2004 roku poprzez odmowę przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Dnia 2 maja 2007 roku do Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynęło odwołanie M.Z. od wyżej wskazanej decyzji nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji, tj. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. wydał w dniu [...] roku kolejną decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w wyniku ponownej weryfikacji w/w sprawy w dniu [...] roku wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję nr[...] i rozstrzygającą co do istoty sprawęwniosku z dnia 8 lipca 2004 roku poprzez odmowę przyznania płatności bezpośrednich dogruntów rolnych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnychwarunkach gospodarowania. Dnia 14 listopada 2007 roku do Dyrektora LubuskiegoOddziału Regionalnego ARiMR w Z. za pośrednictwem Kierownika BiuraPowiatowego ARiMR w M. wpłynęło odwołanie M.Z. odwskazanej wyżej decyzji nr [...] z dnia [...] roku. Porozpatrzeniu odwołania Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. wydał w dniu [..], decyzję nr [...] o uchyleniuzaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przezorgan l instancji.

Po ponownym przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] roku wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję nr [...] i rozstrzygającą co do istoty sprawę wniosku z dnia 8 lipca 2004 roku poprzez odmowę przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 12 maja 2008 roku w trybie art. 44 K.p.a. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano,iż podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były zeznania M.Z., które były wymijające i nieuprawdopodabniające faktu prowadzenia działalności rolniczej na wyżej wymienionych działkach rolnych. Organ l instancji wskazał także, iż M.Z. nie była w stanie podać osób z pomocy których korzystał jej mąż przy prowadzeniu gospodarstwa, wysokości a nawet szacunkowej kwoty uzyskanej ze sprzedaży plonów przy czym organ wskazał, iż wnioskodawca J.Z. nie posiadał zwierząt gospodarskich co w jego ocenie świadczy o tym, iż nie można przyjąć, iż część plonów mógłby on wykorzystać na własne potrzeby. Organ l instancji wskazał natomiast, iż I. M., przedstawił dowody zakupu materiałów siewnych środków ochrony roślin nawozów, zbytu nasion pszenicy i rzepaku. Wersję tę w ocenie organu poświadczył także świadek leśniczy [...] który potwierdził, że szkoda łowiecka na działce nr [...] została wypłacona I. M.. Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż wypłata szkody w uprawach rolnych przysługuje osobie będącej posiadaczem gruntu, na którym ona wystąpiła zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 15 lipca 2002 roku w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłaty odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. z 2002r. nr 126, póz. 1081). Fakt ten w zdaniem organu świadczy w sposób jednoznaczny, iż I. M. był uznany za osobę, która użytkowała sporne działki gruntu rolnego i prowadziła na nich uprawę. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wskazał także, iż zeznania oraz przedstawione przez I. M. dowody są spójne, logiczne i potwierdzają, iż w roku 2004 prowadził on działalność rolniczą na działkach gruntu rolnego nr [...] położonych w M. obręb W.. Powyższe zdaniem organu znajduje potwierdzenie w oświadczeniu J.Z., który stwierdził, że wykonał usługę kombajnowania na działkach nr [...], za którą zapłacił I. M.

Z uwagi na powyższe, stwierdził dalej organ l instancji, w skutek kontroli administracyjnej wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie zakwestionowano zadeklarowane działki ewidencyjne [...] i wykluczono je z powierzchni kwalifikowanej do płatności bezpośrednich na rok 2004. W wyniku tego stwierdzono, że powierzchnia kwalifikowana do płatności w przedmiotowym wniosku wynosi 0,90 ha.

W tym stanie rzeczy - organ l instancji - stwierdził, iż mąż M.Z. nie prowadził działalności rolniczej na zgłoszonych gruntach, a co za tym idzie nie spełniał warunków do otrzymania płatności bezpośrednich zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r. Nr 6, póz. 40 ze zm.).

W dniu 23 maja 2008 roku do Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło odwołanie M.Z. od powyższej decyzji nr [...]. W odwołaniu skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji wskazując na naruszenie przez ten organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 8, 9, 11, 77 i 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. a także art. 145 § l pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 16 K.p.a.

Decyzją nr [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 107 i 10 ustawy k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia [...] roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, póz. 634) oraz na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru z dnia 18 grudnia 2003r., po rozpatrzeniu odwołania M.Z. z dnia 20 maja 2008 roku od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...] z dnia [...] roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wskazał, iż kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, kto z uczestników konfliktu krzyżowego dotyczącego działek ewidencyjnych nr 150/3, 168 i 229 (położonych w powiecie M., gmina M., obręb ewidencyjny W.) był użytkownikiem tych działek w roku gospodarczym 2004. Zdaniem organu II instancji przeprowadzone na tę okoliczność przez organ l instancji rozprawy administracyjne (w dniu 8 czerwca 2005 roku oraz 22 lutego 2006 roku) dowiodły, iż J.Z. nie był użytkownikiem w roku 2004 roku wyżej wymienionych działek ewidencyjnych w rozumieniu art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych.

W ocenie Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. powyższe ustalenia znajdują oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (wyjaśnienia złożone przez I.M. poparte dokumentami w postaci faktur zakupu nasion oraz sprzedaży płodów rolnych, oświadczenie J.G., zeznania leśniczego, tj. J. A., który potwierdził, że szkoda łowiecka wypłacona została I. M.).

Odnosząc się do zeznań M.Z. organ II instancji stwierdził, iż nie uprawdopodobniają one faktu użytkowania spornych działek rolnych w roku 2004 przez J.Z.. Strona podała podczas rozprawy, iż rodzaje prowadzonych upraw są jej znane jedynie z wniosku o przyznanie dopłat. Strona wskazała, iż do prac polowych wykorzystywane były maszyny sąsiadów, lecz nie potrafiła podać kto wykonywał te prace. Strona nie potrafiła określić dochodu z prowadzenia gospodarstwa. Nie potrafiła podać kosztów zakupu nasion oraz określić ilości płodów rolnych zebranych ze spornych działek. Nie potrafiła również wskazać miejsca sprzedaży tych płodów.

Odnosząc się z kolei do złożonych przez M.Z. w trakcie postępowania dowodów, organ odwoławczy wskazał, iż nie potwierdzają one faktu użytkowania spornych działek rolnych przez J.Z. (m. in. zawiadomienie z Wydziału Ksiąg Wieczystych SR w M. (KW Nr [...]), dot. działek ew. nr [...]; zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w M. z dnia 30 stycznia 2006 roku o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości), a potwierdzają jedynie prawo własności do w/w działek.

Jednocześnie organ II instancji nie zgodził się ze stawianymi przez odwołującą się zarzutami dotyczącymi naruszenia przez organ l instancji szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uznał za prawidłowe i wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie (organ l instancji przeprowadził dwie rozprawy administracyjne oraz zapewnił stronie prawo do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej).

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się M.Z. i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w całości. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów:

- art. 10 ust. 2 ustawy z dnia [...] roku o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008, nr 98, póz. 634) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru - poprzez odmowę przyznania skarżącej płatności bezpośrednich na rok 2004 uznając, iż dysponuje ona jedynie gruntem rolnym o powierzchni 0,90ha, pomimo faktu posiadania przez nią gospodarstwa powierzchni 6,94ha, co uprawnia ją do uzyskania dopłat;

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi l instancji, który wydał decyzję nr [...], a dotyczące użytkowania wnioskowanych działek nr [...] przez I.M., które to fakty zdaniem skarżonego organu wyszły na jaw dopiero w momencie złożenia przez I.M. odwołania w dniu 12 kwietnia 2005 roku, gdy tymczasem fakty te były doskonale znane organowi l instancji, który wykrył błąd kontroli krzyżowej, zaś po przedstawieniu przez pierwotnego wnioskodawcę J.Z. dokumentów, tj. wypisu z rejestru gruntów, organ l instancji wydał mu decyzję o przyznaniu płatności pomniejszonej wysokości tylko z uwagi na nieterminowe złożenie wniosku, zaś obecnie uchylenie prawomocnej decyzji nr [...] roku bezprawnie narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych;

- art. 8 k.p.a., 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi przeprowadzenia postępowania w sposób, który zapewniłby zaufanie skarżącej do organów państwa, bezkrytyczne przyjęcie że organ l instancji w pełni wyjaśnił okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na ustalenia prawa i obowiązków skarżącej, będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

- art. 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne rozpatrzenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie słusznego interesu prawnego obywatela, przejawiający się w tym, że skarżony organ nie wziął pod uwagę złożonych przez M.Z. dokumentów i nie wypowiedział się co do ich wartości dowodowej, podając jedynie, że nie potwierdzają one faktu użytkowania spornych działek rolnych przez J.Z.;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał pewne fakty za udowodnione a innym odmówił mocy dowodowej a nadto brak podania czasokresu używania działek przez I.a M.;

Mając powyższe na uwadze M.Z. wniosła o uchylenie decyzji organu l i II instancji.

W uzasadnieniu swego stanowiska skarżąca podniosła między innymi, że oświadczenie przedstawione przez I.M., J.G. i J. A. nie mogły stanowić nowych dowodów w sprawie, bowiem były one doskonale znane organowi l instancji, który wykrył błąd kontroli krzyżowej, zaś po przedstawieniu przez pierwotnego wnioskodawcę J.Z. dokumentów, tj. wypisu z rejestru gruntów, skarżony organ wydał mu decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości tylko z uwagi na nieterminowe złożenie wniosku.

Jednocześnie skarżąca podniosła, iż przyznanie przez organ odwoławczy racji stanowisku organu l instancji, który wznowił postępowanie w sprawie, powołując się na rzekome nowe dowody, co z kolei doprowadziło do uchylenia prawomocnej decyzji nr [...] - bezprawnie narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Ponadto M.Z. wskazała, iż w korespondencji kierowanej do Biura Powiatowego Agencji wielokrotnie podkreślała, iż ani jej zmarły mąż, ani ona sama nie zawierali żadnej umowy, dotyczącej przedmiotowych gruntów, z I. M..

Skarżąca nadto podniosła, iż nawet jeśli na przedmiotowych działkach prace wykonywał także I. M., to należy podkreślić, iż nie były to działania dzierżawcy na wydzierżawionym gruncie, gdyż takiego porozumienia nigdy między stronami nie było. Prace były wykonywane na rzecz właściciela i z tego tytułu I. M. uzyskiwał określone profity, a gdyby wolą stron było zawarcie umowy dzierżawy, to nie byłoby żadnych przeszkód do jej zawarcia bowiem właściciel gruntów był I. M. znany, mógł on zawsze zgłosić wolę zawarcia takiej umowy. Skoro jednak do zawarcia umowy dzierżawy nie doszło, jest jednoznaczne, iż właściciel nie miał zamiaru oddawania swoich gruntów w dzierżawę, lecz chciał aby nadal pozostawały w jego posiadaniu i używaniu. Zdaniem M.Z. - I. M., który twierdzi że grunty dzierżawił i złożył w związku z tym wnioski o dopłaty, winien okazać się umową dzierżawy sporządzoną na piśmie oraz potwierdzeniem wydanym przez urząd gminy, iż jest faktycznym użytkownikiem przedmiotowych działek. Niewątpliwie I. M. takich dokumentów nie okazał, gdyż grunty nigdy nie były mu wydzierżawiane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty tożsame z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia 8 marca 2005r.o przyznaniu J.Z. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Postępowanie zostało wznowione na podstawie przepisu art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., a przesłanką wznowienia było ujawnienie nowych dowodów w sprawie, które miały istotne znaczenie dla sprawy.

W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. A zatem na tej podstawie wznawia się postępowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istotne dla sprawy, są nowe, po drugie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istotne dla sprawy istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i po trzecie nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. Duże Komentarze Becka B. Adamiak/J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 8. wydanie Warszawa 2006r., str. 654-657). Dopiero łączne spełnienie wskazanych powyżej przesłanek daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i wydania orzeczenia w oparciu o przepis art. 151 k.p.a. Postępowanie co do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, następuje dopiero po ustaleniu, że zaistniała przesłanka co do wznowienia postępowania (art. 149 § 2 k.p.a.)

W rozpatrywanej sprawie organ l instancji, twierdząc iż postępowanie administracyjne wznowione zostało ze względu na ujawnienie nowych istotnych dla sprawy dowodów, nie wskazał które konkretnie dowody stanowiły podstawę wznowienia. W decyzji II instancji, utrzymującej w mocy decyzję organu l instancji, organ stwierdził, że po ujawnieniu dowodów przedstawionych przez I.a M. w postaci pokwitowania opłacania podatku rolnego, protokołu oględzin oszacowania szkód wyrządzonych przez zwierzynę w uprawach i płodach rolnych, oświadczenia leśniczego J. Antosika o oszacowaniu szkody przez zwierzynę leśną na działce ewidencyjnej nr [...] oraz oświadczenia J.G. o wykonaniu usługi kombajnowania na rzecz I.M. na działkach ewidencyjnych nr [...], organ l instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania J.Z. płatności bezpośrednich na rok 2004r, a stanowisko organu l instancji w tym względzie organ odwoławczy uznał za prawidłowe. Należy jednak zwrócić uwagę, że oświadczenia o których tutaj mowa noszą datę 11 czerwca 2005r, a zatem w dacie wydania ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich nie istniały, co w myśl przytoczonego powyżej art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., dyskwalifikuje je jako przesłankę wznowienia postępowania. W aktach sprawy brak jest protokołu szacowania szkód powstałych na działce nr 229 oraz pokwitowania opłacania podatku rolnego przez I.a M.. Tym samy należy stwierdzić, że organy administracyjne obydwu instancji bez uprzedniej analizy co do wystąpienia w sprawie przesłanek wznowienia, przystąpiły do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Należy ponownie podkreślić, że zasadniczą w niniejszej sprawie okolicznością jest ustalenie, jakie dowody stanowią podstawę wznowienia oraz wykazanie, że dowody te odpowiadają wymogom określonym w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Analiza sprawy w zakresie ustalenia stanu faktycznego oraz przepisów prawa materialnego (subsumcja) może nastąpić dopiero po ustaleniu, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania. Przedstawienie motywów rozstrzygnięcia zarówno co do przyczyn wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia, jak również co do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jest obowiązkiem organu administracyjnego, a uchybienie w tym zakresie stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organy obydwu instancji zasadniczą uwagę skupiły na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, mniej koncentrując się na kwestii wznowienia.

Szczególne rygory w zakresie wzruszania decyzji ostatecznej wynikają z zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.). Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym.

Materiał dowodowy będący podstawą orzekania w sprawie nie jest kompletny. W aktach sprawy brak jest postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym w dniu 31 lipca 2005r. J. Z., choć jak wynika z akt postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone. Wskazane tu postanowienie jest istotnym dowodem w sprawie, gdyż stanowi o tym, kto jest następcą prawnym po J. Z., a tym samy pozwala na ustalenie stron postępowania. Nadto należy zauważyć, że skarżąca jest przedstawicielem ustawowym małoletnich dzieci, stąd dziecko pełnoletnie - będące spadkobiercą po Józefie Z.im - ma prawo samodzielnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a prawo to należy mu zagwarantować. Na rozprawie w dniu 15 października 2008r. skarżąca oświadczyła, iż jej córka A. Z. ma 19 lat, a zatem jest osobą pełnoletnią. Natomiast z akt sprawy wynika, że organy administracyjne nie zapewniły A. Z. prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Powyższe stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.).

Stwierdzone przez Sąd uchybienia procesowe wskazują, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 10 § 1, 16, 80, 107§1 iSk.p.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 1 pkt 1 "b" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.) decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy