Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3243/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2.
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 15, art. 140aa ust. 1 i 3.
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 4.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania A. H., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 260), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, iż dnia [...] czerwca 2013 r. w M. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował J. H., który wykonywał przewóz drogowy artykułów budowlanych- cegły w imieniu przedsiębiorcy A. H. prowadzącej działalność, gospodarczą pod nazwą H. A. H.

Droga krajowa nr 44 została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm

- nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego-10,9 t - przekroczenie o 0,9 t,

-przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 20 grudnia 2007 r. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do [...] lutego 2015 r.

Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag.

Mając na uwadze stwierdzone parametry pojazdu członowego oraz kategorią drogi po której się on poruszał organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie, jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Główny Inspektor przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących podstawę prawną nałożenia kary w wysokości 5 000 zł.

Organ zwrócił uwagę na treść art. 140aa ust. 4 i ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie stwierdzając, iż nie znajduje on zastosowania w sprawie albowiem przewożono artykuły budowlane a mianowicie cegłę a strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Dodał, że nie na każdej drodze doszłoby do przekroczenia naruszenia dopuszczalnych norm dotyczących nacisków osi i wskazał, iż o wyborze trasy, czy zachowaniu się kierowcy na drodze podczas wykonywania przewozu decyduje podmiot wykonujący przejazd i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu.

GITD odniósł się także do argumentów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. H., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., iż nacisk przy pomiarze osi nienapędowej ciągnika siodłowego wynosił 7,2 tony, a nacisk przy pomiarze drugiej osi napędowej ciągnika siodłowego wynosił 10,9 tony (przekroczenie o 900 kg), tym samym łączny nacisk tych osi to 18 100 kg, a maksymalny nacisk jaki mogła przewozić to 20 000 kg. W tym wypadku niedowaga to 1 900 kg. W przedstawionej sytuacji prawdopodobieństwo przeładowania jednej osi jest praktycznie zerowe, jednak do takiej sytuacji doszło. Przewoźnik dochowując maksimum staranności, mając do dyspozycji tylko wagę stacjonarną najazdową za pomocą której dokonał pomiaru obydwu osi ciągnika siodłowego bo tylko taki pomiar mógł wykonać uzyskał wynik w którym łączny nacisk tych osi nie przekroczył dopuszczalnej ładowności 20 000 kg, tym samym nie było to celowe lub świadome naruszenia litery prawa. Wywodziła, że kierowca dokonał maksimum staranności i realizacji czynności związanych z przejazdem, a w związku przyczynowo-skutkowym nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem skarżącej nadrzędnym celem dla organów administracji w przedmiotowej sprawie jest i było uzyskanie celu fiskalnego, a nie dbałość o stan dróg, czy wyeliminowanie minimalnych naruszeń prawa o ruchu drogowym. Dowodem jest fakt, że po przełożeniu palety klinkieru przez kierowcę w trakcie kontroli nie dokonano powtórnego pomiaru wagowego pojazdu i stwierdzenia czy podczas przeładunku nie doszło to przekroczenia nacisku na inną oś, kierowcy zaś nakazano odjechanie z miejsca kontroli, co oznacza, że po kontroli i uzyskaniu celu fiskalnego można poruszać się po drogach z (prawdopodobnym) naruszeniem ustawy i ruchu drogowym za zgodą organów.

Stwierdziła, że organ pominął art. 140aa ust. 4 podpunkt 1, który mówi, że kto zachował należytą staranność w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia to postępowanie w tej sprawie umarza się.

Skarżąca podniosła, że z protokołu kontroli ewidentnie wynika fakt, że dokonany pomiar dwóch osi ciągnika siodłowego przez przewoźnika pokrył się z odczytami pojedynczymi tego samego ciągnika, przewoźnikowi wyszło przy pomiarze na wadze stacjonarnej 18 300 kg, a sumaryczny pomiar wykonany przez kontrolujących na pojedyncze osie wynosił 18 100 kg. Identyczna sytuacja dotyczyła tylnych osi naczepy, a rozbieżność to 100 kg między pomiarem wagowym przewoźnika, a kontrolującymi. Nadto kontrolujący nie dokonali ponownego zważenia osi zestawu po dokonaniu przeładowania jednej palety, a to w ocenie skarżącej oznacza że kontrolujący przyjęli na wiarę, że po przeładowaniu tej palety nie nastąpiło przeładowanie na innej osi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Jak stanowi art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przyczyny wznowienia postępowania określone zostały w art. 145 K.p.a. Zgodnie z § 1 pkt 4 tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału.

Z dokumentów wygenerowanych w dniu [...] czerwca 2013 r. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, że A. H. prowadzi działalność gospodarczą pn. A. H. H. s.c. A. H. J. H. rozpoczętą w dniu 31 grudnia 2005 r.

Jednocześnie adresatem zaskarżonej decyzji GITD oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest wyłącznie skarżąca A. H., która też została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

W myśl art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.) przewoźnikiem drogowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

Stosowanie do art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z ust. 3 pkt 1 ww. artykułu powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

W ocenie Sądu z całokształtu okoliczności niniejszej sprawy wynika, że sporny przejazd wykonywany był w ramach spółki cywilnej, której wspólnikami są skarżąca A. H. oraz J. H.. Tym samym wszyscy wspólnicy tej spółki jako przedsiębiorcy uprawnieni do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego są stronami postępowania dotyczącego naruszenia dokonanego podczas jednego wspólnego przewozu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1134/11).

Mając zatem na uwadze treść przepisu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz stan faktyczny niniejszej sprawy - stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu dotkniętym wadą, skutkującą wznowieniem postępowania.

Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że wbrew wymogowi wynikającemu z art. 10 K.p.a. nie zapewniono wszystkim stronom postępowania, udziału w prowadzonym postępowaniu. Sytuacja zaś, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., stanowi uchybienie dające podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przy czym, dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. nie ma znaczenia, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym złożyła o jego wznowienie, ani też okoliczność czy strona pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zaskarżyła decyzję kończącą to postępowanie do sądu administracyjnego. W każdym bowiem przypadku sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, także tej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1220/08).

Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia jest przedwczesne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ jednoznacznie ustali strony postępowania i przeprowadzi postępowanie z ich udziałem.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracji w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.