Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1096/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Odmowa sporządzenia uzasadnienia
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 141 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson Sędziowie: WSA Marek Krawczak NSA Piotr Piszczek (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] - [...] [...] na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2011 r. M S.A. zawarła z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej – PARP) umowę o dofinansowanie projektu pn. "[...]" nr [...].

Na podstawie umowy Beneficjentowi przyznano dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł z tym, że miał on wnieść do projektu wkład prywatny w wysokości [...] zł, tj. min. 30 % wydatków objętych regułami pomocy publicznej na szkolenia.

W dniu [...] stycznia 2013 r. PARP zgodziła się na zmianę w projekcie, powodującą zmniejszenie kwoty dofinansowania do [...] zł oraz wkładu prywatnego do [...] zł.

Następnie, Spółka przedstawiła we wnioskach o płatność składanych do PARP wydatki w ramach dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł oraz w ramach wkładu prywatnego w kwocie [...] zł.

W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. Spółka poinformowała PARP o tym, że w dniu [...] stycznia 2013 r. został złożony do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej Spółki i w związku z tym kontynuacja projektu jest niemożliwa. Wskazana informacja została następnie potwierdzona przez Beneficjenta w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., w którym wskazał, że w związku ze złożonym wnioskiem, zachodzą jego zdaniem przesłanki wymienione w § 27 ust. 3 pkt 7 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którymi PARP może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym.

W dniu [...] marca 2013 r. Sąd Rejonowy dla W., Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku Spółki, zaś Syndyk – K.H. - przesłał do PARP pismo wzywające do zgłoszenia wierzytelności, praw i roszczeń osobistych ciążących na nieruchomościach należących do upadłej Spółki, w terminie dwóch miesięcy od daty zamieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości

Po ogłoszeniu upadłości Beneficjenta, PARP zwróciła się do Syndyka o wyjaśnienie, czy realizacja projektu została wstrzymana oraz wezwała do zwrotu pozostałego, niewykorzystanego dofinansowania przyznanego w ramach projektu. Syndyk odmówił zwrotu tych środków, powołując się na okoliczność, że wierzytelność powinna zostać zgłoszona, a następnie uwzględniona w planie podziału.

Następnie, w dniu [...] maja 2013 r., w biurze Syndyka przeprowadzona została kontrola projektu. Wykazała ona nieprawidłowości polegające na tym, że nie okazano do kontroli:

oryginałów dokumentów księgowych lecz ich kserokopie nie potwierdzone za zgodność z oryginałem;

dowodów zapłaty dla kontrolowanych wydatków rozliczonych w projekcie;

wyodrębnionej ewidencji księgowej na rzecz projektu;

wyciągów bankowych z rachunku projektowego za okres realizacji projektu od maja 2012r.;

dokumentów, które potwierdzałyby rozliczenie wkładu własnego w postaci wynagrodzeń uczestników projektu za faktyczny czas udziału w projekcie (tj. oświadczeń o wkładzie prywatnym w postaci wynagrodzeń uczestników szkoleń);

dokumentów potwierdzających zarejestrowanie Beneficjenta jako podatnika VAT; nie okazano do kontroli rejestrów VAT Beneficjenta;

dokumentacji kadrowej (takiej jak, np. listy płac, umowy o pracę, cywilno-prawne, zakresy obowiązków) ani potwierdzeń zapłaty wynagrodzeń oraz pochodnych;

dokumentacji ze szkolenia "Zaawansowane techniki sprzedaży" zgłoszonego i zaplanowanego do realizacji w dniach 17-18 września 2012 r.

W konsekwencji ustalonych nieprawidłowości, w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. PARP rozwiązała umowę o dofinansowanie projektu, na podstawie § 27 ust. 3 pkt. 12) i pkt. 13) umowy o dofinansowanie oraz wezwała do zwrotu całości wypłaconych Spółce środków (tj. do zwrotu kwoty [...] zł) łącznie z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.

Syndyk nie dokonał zwrotu, przesłał natomiast w dniu [...] marca 2014 r. pismo, w którym poinformował, że wypłaty z masy upadłości uregulowane są w ustawie Prawo Upadłościowe i Naprawcze oraz że wypłata środków możliwa jest według przepisów art. 342.2-5 oraz art. 347-351 i po spełnieniu warunku opisanego w art. 236 Prawa Upadłościowego i Naprawczego.

Wobec powyższego, PARP decyzją z dnia [...] września 2015 r. zobowiązała Syndyka Masy Upadłości M. S.A. do zwrotu w terminie do 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji kwoty [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i umorzyła postępowanie w części w zakresie zwrotu kwoty [...] zł jako bezprzedmiotowe.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, Minister Rozwoju rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję PARP nr [...] z dnia [...] września 2015 r.

Mając na uwadze zarzuty zawarte w odwołaniu Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wierzytelność powinna być dochodzona w trybie określonym w art. 207 ufp, nie zaś poprzez zgłoszenie do listy wierzytelności. Następnie podkreślił, iż wierzytelności podlegające zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym dzielą się na dwie grupy, które można określić jako:

wierzytelności upadłościowe, tzn. wierzytelności majątkowe powstałe w stosunku do upadłego przed ogłoszeniem upadłości;

wierzytelności w stosunku do masy, czyli wierzytelności majątkowe powstałe w zasadzie po ogłoszeniu upadłości.

Organ zaznaczył, że w stosunku do drugiej grupy wierzytelności literatura i orzecznictwo wskazuje, że nie podlegają one ustaleniu w trybie postępowania upadłościowego, tzn. nie są umieszczane na liście wierzytelności.

Minister zauważył, iż PARP właściwie postąpiła określając należność do zwrotu w drodze decyzji administracyjnej, nie zaś zgłaszając należność do listy wierzytelności w trybie przewidzianym w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze, ponieważ wierzytelność powstała po ogłoszeniu upadłości, a zatem nie wchodzi do masy upadłości i nie podlega zgłoszeniu do listy wierzytelności.

Odnośnie zarzutu dotyczącego zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w całym zakresie Minister wskazał, że PARP przeprowadziła szerokie postępowanie wyjaśniające. Nie ograniczyła się przy tym do ustaleń kontroli projektu dokonanej w 2013 r., lecz w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego poczyniła dodatkowe ustalenia stanu faktycznego, które w ocenie Organu są pełne. Następnie, nie zgodził się z ogólnym zarzutem o niewystarczającym ustaleniu przez PARP stanu faktycznego, przez co decyzja żąda zwrotu kwoty w nadmiernej wysokości, nie zaś w adekwatnej. Minister wskazał, że Beneficjent nie poparł bowiem swych twierdzeń żadnymi dowodami, które mogłyby zakwestionować ustalenia PARP w zakresie kwoty podlegającej zwrotowi. Jednocześnie podkreślono, że PARP początkowo, rozwiązując umowę, zażądała zwrotu całości środków dofinansowania wypłaconego Beneficjentowi w związku z zawartą umową. Natomiast w toku postępowania administracyjnego ustaliła, że część wydatków ([...] zł) spełnia wymogi, aby uznać je za kwalifikowalne i w tym zakresie umorzyła postępowanie. Natomiast w pozostałym zakresie ustaliła, że niepełna dokumentacja nie pozwala na uznanie wydatków za kwalifikowalne ([...] zł) i zażądała zwrotu ww. kwoty. Łącznie zatem PARP rozpatrzyła całość dostępnej dokumentacji zatem – w ocenie Ministra – nie można zgodzić się, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w niewystarczającym stopniu oraz że kwota do zwrotu została określona w nadmiernej wysokości.

Syndyk nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w decyzji Ministra Rozwoju i wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

- rzeczywiste nierozpoznanie zarzutów odwołania i bezzasadne przyjęcie, że bezspornie istniejące przed ogłoszeniem upadłości Beneficjenta przesłanki uzasadniające wypowiedzenie umowy stanowią podstawę do wydania decyzji w miejsce korekty podlegającej zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym jako w kategorii IV - poprzez naruszenie zasady legalizmu - tj. działania organów publicznych w granicach prawa i w zgodzie z obowiązującymi przepisami;

- orzeczenie niezgodnie z uchwałą NSA (7) z 27.10.2014 r., II GPS 2/14, poprzez wydanie decyzji w miejsce określenia wysokości korekty podlegającej zgłoszeniu jako wierzytelność do masy upadłości względnie - nadającej się do rezygnacji z jej dochodzenia z uwagi na nieoszukańczą upadłość beneficjenta;

- przerzucenie odpowiedzialności za bezczynność PARP przy dochodzeniu i zgłaszaniu roszczeń do masy upadłości na Syndyka w drodze wadliwego uznania korekty za dług upadłościowy, na skutek oczywiście bezzasadnego przypisania nieprawidłowości w działaniu upadłego Syndykowi i kwalifikowanie obowiązku zapłaty w kategorii I (długów upadłościowych powstałych po ogłoszeniu upadłości) i niezgodne z zasadą legalizmu dążenie do zaspokojenia kwoty ewentualnej korekty (o ile nie podlegałaby rezygnacji z jej dochodzenia) z nieuzasadnionym pierwszeństwem przed pozostałymi wierzycielami, w tym ZUS, FGŚP, PFRON i US, jedynie w oparciu o stwierdzenie, że PARP może a nie musi wypowiadać ze skutkiem natychmiastowym umowy o dofinansowanie z chwilą stwierdzenia naruszenia;

Tym samym zarzucono pomylenie statusu Syndyka jako strony formalnej postępowania (osoby, do której należy zaadresować rozstrzygnięcie, w związku z art. 144 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze) z beneficjentem - tj. podmiotem nieznajdującym się w upadłości, do którego majątku odnosi się orzeczenie (tj. masy upadłości, której likwidacją zajmuje się Syndyk), pomijając przy tym, że zobowiązanie to ma charakter cywilnoprawny, z tym wyjątkiem, że władczą decyzję wydaną co do obowiązków beneficjenta adresuje się po ogłoszeniu upadłości do Syndyka, po przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania w przedmiocie ustalenia korekty.

Syndyk podniósł, iż z decyzji Ministra Rozwoju nie wynika, z jakiej przyczyny Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów Spółki, ani z jakiej przyczyny uznaje, że dokonana przez PARP korekta wynikająca z nieprawidłowości poczynionych przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości, ma stanowić dług upadłościowy (powstały po ogłoszeniu upadłości - kat. I), zamiast dług upadłego podlegający zgłoszeniu do masy upadłości, a tym bardziej - z jakiej przyczyny Organ nie podziela stanowiska dotyczącego odstąpienia od dochodzenia roszczeń z uwagi na przesłankę nieoszukańczej upadłości beneficjenta.

Następnie wskazano, że decyzja opiera się na ustaleniu, że wypowiedzenie wskazujące faktycznie na przyczyny nieprawidłowości powstałe przed ogłoszeniem upadłości zostało doręczone Syndykowi, a zatem z tą chwilą powstał dług upadłościowy w miejsce wierzytelności do masy. Co więcej Organ w miejsce odniesienia się do argumentacji powołującej, m.in. uchwałę NSA (7) z 27.10.2014 II GPS 2/14 - powołał wyrok w sprawie, w której syndyk prowadził przedsiębiorstwo, a decyzja odnosząca się do wadliwego prowadzenia projektów wskazywała na okoliczności powstałe po ogłoszeniu upadłości (v. wyrok NSA z 11.2.2014, II GSK 2008/12).

Dalej podniesiono, że twierdzenia, jakoby PARP była jedynie uprawniona a nie obowiązana do rozwiązania umowy w trybie § 27 ust. 3 pkt. 7 - w trybie natychmiastowym - niezwłocznie po powzięciu wiedzy o przesłankach do jej rozwiązania, nie stanowi legalnej podstawy prawnej do uznania, że zmienia się charakter prawny postępowania administracyjnego, o którym mowa w uchwale NSA (7) z 27.10.2014 r. (II GPS 2/14), ani również - że z tej przyczyny wypowiedzenie ma charakter konstytutywny i nie stanowi korekty, a decyzję ustalającą dług upadłościowy, a nie dług masy, stanowi wykładnię autonomiczną Organu, nie dającą się pogodzić z legalnym systemem prawa, w szczególności - co do charakteru prawnego uchwały SN (7), obowiązku działania PARP w zgodności z prawem i w jego granicach, a ponadto - stoi w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa upadłościowego.

Syndyk podkreślił, że w decyzji nie wyjaśniono przyczyny dla której Organ nie podziela stanowiska co do stosowania przepisów Rozporządzenia 1083/2006/WE oraz 1828/2006 w przedmiocie korekt, z uwzględnieniem wyjątków dotyczących ogłoszenia upadłości beneficjenta.

Zarzucono także nieprawidłowości postępowania administracyjnego, w postaci: nienależytego prowadzenia postępowania sprawdzającego przez nielegitymowany podmiot kontrolujący, odmowy uznania za dowód w postępowaniu administracyjnym wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy oraz zarzut wadliwego przeprowadzenia postępowania w przedmiocie korekty co stanowi o przedwczesności wydanej decyzji. Te zarzuty – zdaniem Syndyka – również nie zostały rozpoznane, ani należycie uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2017 r. Syndyk poinformował, że ostatecznie PARP dokonała zgłoszenia wierzytelności, a wierzytelność ta została uwzględniona w całości w kat. IV zaś lista wierzytelności została przez Sędziego Komisarza prawomocnie zatwierdzona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa - nie narusza prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy M. S.A. otrzymała dofinansowanie projektu "[...]". Dofinansowanie zostało udzielone na podstawie umowy, która z uwagi na wykazane podczas kontroli projektu nieprawidłowości, została rozwiązana. W konsekwencji Organ wezwał do zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z procedurami regulującymi wydatkowanie przekazanego w projekcie wsparcia.

Powyższe działanie Organu należy uznać za uzasadnione bowiem z akt sprawy wynika, że pomimo wezwań do złożenia dokumentacji projektowej, nie przedstawiono dokumentów dla wydatków przedstawionych do rozliczenia we wnioskach o płatność (brak części: faktur, list płac, potwierdzeń zaksięgowania wydatków, dowodów zapłaty, rejestrów podatku VAT).

Powyższe braki uniemożliwiły, m.in. stwierdzenie czy Beneficjent miał prawną możliwość odzyskania podatku od towarów i usług z urzędu skarbowego za miesiące, w których rozliczał podatek VAT w projekcie (a tylko podatek niemożliwy do odzyskania z urzędu skarbowego może zostać uznany za kwalifikowany w ramach projektu).

W tym miejscu należy wyjaśnić, że przedstawienie do PARP trzech wyrywkowych rejestrów VAT (2012/1, 2013/3, 2012/4) nie odzwierciedla pełnego rozliczenia Spółki z urzędem skarbowym za okres podatku przedstawionego we wnioskach o płatność do odzyskania z PARP (tj. za okres lipiec 2011 - grudzień 2012). Brak wszystkich rejestrów dotyczących podatku VAT przedstawionego przez Spółkę do rozliczenia we wnioskach o płatność, uniemożliwia stwierdzenie, czy Spółka nie dokonywała korekt rozliczeń z urzędem skarbowym, a tym samym uniemożliwia stwierdzenie, czy ostatecznie VAT z faktur zawierających podatek i ujętych w złożonych do PARP rejestrach nie został ostatecznie odzyskany z urzędu skarbowego (np. poprzez korektę rejestru, czy poprzez ujęcie podatku do odzyskania z urzędu skarbowego w innym, nie złożonym do PARP rejestrze VAT).

Ponadto nie przedstawiono do kontroli dokumentacji potwierdzającej realizację szkolenia "Zaawansowane techniki sprzedaży" (zgłoszonego do realizacji w dniach 17-18 września 2012 r.), tj. nie przedstawiono:

- potwierdzeń odbioru certyfikatów/zaświadczeń o ukończeniu szkolenia przez uczestników,

- dziennika zajęć ze szkolenia, w tym listy obecności uczestników szkolenia,

- potwierdzenia zrealizowanego programu przez trenera,

- oświadczeń uczestników szkolenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych,

- oświadczeń/deklaracji uczestników o przystąpieniu do projektu.

W związku z brakiem powyższej dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie szkolenia PARP uznała za niekwalifikowane wszystkie wydatki szkoleniowe poniesione na niekwalifikowanych uczestników projektu - tj. wydatki poniesione na13 zgłoszonych osób do udziału w szkoleniu.

W wyniku kontroli projektu stwierdzono także naruszenia zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi przygotowania i przeprowadzenia szkoleń. Z analizy posiadanej przez Organ dokumentacji i opisu przedmiotu zamówienia (wskazanego w wysłanym przez Spółkę w dniu [...] lipca 2011 r. zapytaniu ofertowym) wynika, że Spółka przeprowadziła postępowanie na przygotowanie i przeprowadzenie szkolenia dla menadżerów, doradców i specjalistów oraz przygotowanie i przeprowadzenie szkolenia z zakresu zarządzania wiekiem (w tym analiza potrzeb szkoleniowych, wynagrodzenie, wyżywienie, nocleg i dojazd trenera, przygotowanie prezentacji trenerskiej i agendy szkolenia, przygotowanie zaświadczeń o ukończeniu szkolenia dla uczestników, przeprowadzenie wśród uczestników ankiet oceniających szkolenie, prowadzenie list obecności, dzienników zajęć, kart pracy trenera, oświadczeń uczestników). Ze szczegółowego budżetu projektu (określonego we wniosku o dofinansowanie projektu, stanowiącego Załącznik nr 1 do umowy o dofinansowanie) wynika, że wartość powyższego zamówienia przekraczała 14 tys. euro netto i zgodnie z budżetem projektu wyniosła [...] zł. Beneficjent zobowiązany był przy wyborze wykonawcy powyższej usługi przygotowania i przeprowadzenia szkoleń do zachowania zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, o której mowa w art. 6 c ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1804) oraz do zastosowania zasady konkurencyjności zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki obowiązującymi w dniu przeprowadzenia postępowania na wybór wykonawcy (Wytyczne z dnia 22 listopada 2010 r., punkt 3.1.3.1 Podsekcja 1 - Zasada konkurencyjności).

Spółka wysłała w dniu [...] lipca 2011 r. w formie elektronicznej zapytanie ofertowe (z określonym przedmiotem zamówienia, kryteriami oceny ofert oraz terminem na złożenie oferty) do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. Zamieściła także zapytanie na swojej stronie oraz w swojej siedzibie. Następnie Spółka sporządziła protokół z wyboru wykonawcy ([...].08.2011 r.), w którym wskazała, że wpłynęły oferty 3 firm (G., D., S.) oraz że wybrała (w oparciu o kryteria ustalone w zapytaniu ofertowym) ofertę firmy G. Sp. z o.o., z którą podpisała umowę na wykonanie usługi. Spółka w zapytaniu ofertowym (wysłanym e-mailem do oferentów, a także umieszczonym na stronie internetowej i w siedzibie Spółki) określiła warunki udziału w postępowaniu i wskazała, że dopiero oferty spełniające te warunki zostaną dopuszczone do oceny wg ustalonych przez Spółkę (w zapytaniu ofertowym) kryteriów oceny.

Jednym z warunków udziału w postępowaniu było posiadanie doświadczenia w realizacji projektów szkoleniowych dofinansowywanych przez UE w ramach PO KL i SPO RZL. Warunek ten – jak zauważył Organ – był nieadekwatny do rodzaju usługi jaką jest przygotowanie i przeprowadzenie szkolenia, gdyż realizacja usługi szkoleniowej powinna być taka sama niezależnie od źródła jej finansowania (źródło zapłaty za szkolenie nie powinno mieć wpływu na jego poziom merytoryczny), a tym samym ograniczył dostęp innym potencjalnym oferentom (którzy posiadali doświadczenie szkoleniowe nie finansowane ze środków UE).

Zatem do wykonania usługi mogły zgłosić się także inne zainteresowane podmioty, których usługi szkoleniowe nie były opłacane ze środków unijnych, a które mogły zaoferować korzystniejszą stawkę od wybranej firmy G. Sp. z o.o., jednakże warunek dotyczący posiadania doświadczenia w realizacji projektów w ramach PO KL lub SPO RZL ograniczył ten dostęp. Słusznie zatem zauważył Organ, że została ograniczona możliwość składania ofert, które mogły być korzystniejsze.

W związku z powyższym Spółka nie przeprowadziła postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców.

Zatem prawidłowo oceniono, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uznania wydatków związanych z zamówieniem za niekwalifikowane. Prawidłowo też wyliczono kwotę korekty, zaś sposób jej wyliczenia szczegółowo przedstawiony został w zaskarżonej decyzji (str. 47 decyzji).

Podczas kontroli stwierdzono również, iż wniesiony przez Spółkę wkład prywatny do wydatków objętych regułami pomocy był za mały.

W odniesieniu do powyższego Organ w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. Nr 111, Poz. 710, z późn. zm.) "wielkość pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom na pokrycie kosztów uczestnictwa w szkoleniu nie może przekroczyć, w przypadku szkoleń ogólnych, 70% wydatków kwalifikowanych przypadających na średniego przedsiębiorcę".

Jednocześnie zgodnie z § 10 ust. 5 ww. rozporządzenia "(...) w przypadku projektów realizowanych wyłącznie na potrzeby danego przedsiębiorcy lub przedsiębiorców powiązanych z nim organizacyjnie, kapitałowo lub gospodarczo wysokość wkładu wnoszonego przez tych przedsiębiorców stanowi dopełnienie do 100 % kwoty wydatków kwalifikowanych, o których mowa w § 15 ust. 1 i ust. 4".

W § 15 ust. 1 zostały wykazane wydatki kwalifikowane w części dotyczącej szkoleń (w niniejszej sprawie to wydatki w ramach Zadania 2 - Realizacja szkolenia dla menadżerów, doradców i specjalistów budżetu projektu pomniejszone o wydatki niekwalifikowane przedstawione w zaskarżonej decyzji w punktach: B.1, B.2, B.3 oraz B.4 [tj. wydatki niekwalifikowane z powodu:

- B.1 - brakujących dokumentów, zawyżenia składki ZUS od wynagrodzenia oraz zawyżenia wydatków na materiały szkoleniowe;

- B.2 - braku rejestrów podatku VAT;

- B.3 - braku dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie szkolenia "Zaawansowane techniki sprzedaży";

- B.4 - naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców]).

Natomiast w § 15 ust. 4 zostały wykazane wydatki kwalifikowane w zakresie kosztów ogólnych projektu (w niniejszej sprawie to wydatki przedstawione przez Spółkę we wnioskach o płatność w ramach Zadania 1 - Zarządzanie projektem, promocja, rekrutacja ewaluacja budżetu projektu, również pomniejszone o wydatki niekwalifikowane z punktu B.1, B.2, B.3 oraz B.4).

Organ wyjaśnił, że z przedstawionych przez Spółkę wniosków o płatność od nr [...] do [...] wynika, że wydatki objęte regułami pomocy publicznej szkoleniowej zostały poniesione przez Spółkę w kwocie [...] zł (=[...] zł wydatki z wniosków o płatność w ramach Zadania 1 + [...] zł wydatki z wniosków o płatność w ramach Zadania 2), a nie w kwocie [...] zł (jak zaplanowano w budżecie projektu ze Zgody nr 1 na zmiany w projekcie).

Wydatki objęte regułami pomocy publicznej szkoleniowej z ww. wniosków o płatność, pomniejszone o wydatki niekwalifikowane objęte regułami pomocy publicznej szkoleniowej z punku B.1, B.2, B.3 oraz B.4 wynoszą [...] zł ([...] zł wydatki z wniosków o płatność w ramach Zadania 1 pomniejszone o wydatki niekwalifikowane w ramach Zadania 1 wymienione w punkcie B.1, B.2, B.3 i B.4 + [...] zł wydatki z wniosków o płatność w ramach Zadania 2 pomniejszone o wydatki niekwalifikowane w ramach Zadania 2 wymienione w punkcie B.1, B.2, B.3 i B.4).

Zatem w odniesieniu do [...] zł wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej Spółka zobowiązana była do wniesienia w projekcie wkładu prywatnego w wysokości stanowiącej min. 30% tych wydatków - próg procentowy wynikający z § 10 ust. 5 w związku z § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, a także wskazany we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy o dofinansowanie projektu.

Powyższe wskazuje na to, że Spółka zobowiązana była do wniesienia wkładu prywatnego w minimalnej kwocie wynoszącej [...] zł (=[...] zł × 30%), podczas gdy wkład prywatny wniesiony przez Spółkę w projekcie wyniósł [...] zł.

Z powyższego wynika, że wniesiony wkład prywatny stanowi jedynie 13,30% wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej, zamiast wymaganego minimalnego progu 30 % wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej.

Zatem – jak szczegółowo wyjaśniono w decyzji PARP – maksymalne dofinansowanie do wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej (pomniejszonych o wydatki niekwalifikowane z punku B.1, B.2, B.3 oraz B.4), jakie Spółka mogła rozliczyć w projekcie (by zachować proporcje wkładu prywatnego min. 30% i dofinansowania max 70% wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej) wynosiło [...] zł.

Natomiast dofinansowanie przedstawione przez Spółkę we wnioskach o płatność do wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej (po pomniejszeniu o dofinansowanie niekwalifikowane z punktu B.1, B.2, B.3, B.4, dofinansowanie do wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej) jest za wysokie i wynosi [...] zł.

W związku z powyższym kwota niekwalifikowanego dofinansowania do zwrotu z powodu wniesienia za małego wkładu prywatnego w projekcie do wydatków objętych regułami pomocy publicznej szkoleniowej (pomniejszonych o wydatki niekwalifikowane) wynosi – jak wskazał Organ – [...] zł.

Spółka przed ogłoszeniem upadłości otrzymała z PARP wypłacane zaliczkowo transze wsparcia w łącznej kwocie [...] zł, przedstawiła natomiast do rozliczenia we wnioskach o płatność wydatki dofinansowania w wyższej kwocie [...] zł, w związku z czym powstała niedopłata ostatniej transzy w wysokości [...] zł (=[...] zł - [...] zł). W odniesieniu do powyższego kwota do zwrotu za naruszenie spowodowane wniesieniem za małego wkładu prywatnego ([...] zł) została pomniejszona o kwotę niedopłaty ostatniej transzy ([...] zł).

Podsumowując powyższe wskazać należy, że w efekcie kontroli realizacji projektu Organ stwierdził nieprawidłowości polegające na tym, że nie okazano wymaganych procedurami wynikającymi z umowy o dofinansowanie i Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL, dokumentów potwierdzających dokonanie wydatków w ramach projektu, naruszono zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawców w postępowaniu na przygotowanie i przeprowadzenie szkoleń oraz zaprzestano realizacji projektu.

W konsekwencji ustalonych nieprawidłowości Organ rozwiązał umowę w oparciu o treść § 27 ust. 3 pkt 12 i 13 umowy. Natomiast zobowiązanie do zwrotu środków uznanych przez Organ za niekwalifikowalne powstało dopiero po przeprowadzeniu kontroli w siedzibie Syndyka. Kontrola ta wykazała liczne nieprawidłowości związane z wydatkowaniem środków udzielonych w ramach dofinansowania, które stały się podstawą do ustalenia wysokości kwoty wydatków uznanych za niekwalifikowalne, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu środków. Nie ma zatem racji strona Skarżąca wskazując, że organ winien był rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym na podstawie § 27 ust. 3 pkt 7 umowy z uwagi na złożony względem Beneficjenta wniosek o ogłoszenie upadłości. Samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie powoduje powstania z mocy prawa zobowiązania do zwrotu środków przez zaś powzięcie przez Organ informacji o zamiarze zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie stanowiło zaistnienia obligatoryjnej przesłanki do rozwiązania umowy o dofinansowanie. Upadłość Beneficjenta nie oznacza przecież, że musi zwrócić środki, które wcześniej otrzymał i prawidłowo wydatkował.

Odnośnie zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w całym zakresie wskazać należy, że PARP przeprowadziła szerokie postępowanie wyjaśniające. Nie ograniczyła się przy tym do ustaleń kontroli projektu dokonanej w 2013 r., lecz w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego poczyniła dodatkowe ustalenia stanu faktycznego, które w ocenie Sądu są pełne. Strona Skarżąca zarzuciła, że Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na niewystarczająco ustalonym stanie faktycznym, przez co decyzja żąda zwrotu kwoty w nadmiernej wysokości, nie zaś w adekwatnej. Powyższy zarzut nie został jednakże poparty żadnymi dowodami, które mogłyby zakwestionować ustalenia Organu w zakresie kwoty podlegającej zwrotowi. W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony w niniejszej sprawie z należytą starannością w oparciu o niezwykle obszerny materiał dowodowy. Na podstawie tej dokumentacji Organ prawidłowo określił kwotę wydatków niekwalifikowalnych w ramach projektu i odpowiadającej tym wydatkom kwotę do zwrotu wraz z odsetkami. Zważyć przy tym należy, że PARP początkowo, rozwiązując umowę, zażądała zwrotu całości środków dofinansowania wypłaconego Beneficjentowi w związku z zawartą umową. Natomiast w toku postępowania administracyjnego ustaliła, że część wydatków ([...] zł) spełnia wymogi, aby uznać je za kwalifikowalne i w tym zakresie umorzyła postępowanie. Natomiast w pozostałym zakresie PARP ustaliła, że niepełna dokumentacja nie pozwala na uznanie wydatków za kwalifikowalne ([...] zł) i w tym zakresie zażądała zwrotu środków dofinansowania. Nie można zatem zgodzić się, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w niewystarczającym stopniu oraz że kwota do zwrotu została określona w nadmiernej wysokości.

Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Organ zasady legalizmu, obiektywizmu, czy zaufania. W tym miejscu pokreślić należy, że Organ szczegółowo wykazał w treści zaskarżonej decyzji, które uchybienia stwierdzone w toku kontroli zostały uznane przez organ za naruszenie procedur, skutkujących zastosowaniem przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W toku prowadzonego postępowania organ opierał się na obowiązujących przepisach prawa w szczególności ustawie o finansach publicznych, działając w ramach ustawowo przyznanych mu kompetencji - zgodnie z zasadą legalizmu. Rozpoznając zarzuty Organ wyjaśnił dlaczego uznał argumentację Strony za niezasadną, czym wypełnił zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Natomiast okoliczność, że strona Skarżąca nie podziela stanowiska organu, nie oznacza, że jest ono błędne. Obowiązkiem Organu było zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest kompletny, natomiast jego ocena dokonana jest z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Z kolei Wytyczne stanowią procedury o których mowa w art. 184 u.f.p, tj. procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków przekazanych na realizację programów i projektów europejskich (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.01.2014, sygn. V SA/Wa 1308/13). Naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu otrzymanego dofinansowania, w tym zarówno Wytycznych, jak i umowy o dofinansowanie, stanowiło podstawę do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p. uzasadniająca wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu kwoty uznanej za wydatek niekwalifikowalny.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd badał zatem, czy kwota wierzytelności ustalona została w prawidłowej wysokości, w oparciu o należycie zgromadzony i starannie oceniony materiał dowodowy. Natomiast sposób (tryb) dochodzenia wierzytelności, na który zdecydował się Organ, tj. w drodze decyzji administracyjnej, czy też poprzez zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości jest sprawą poboczną i nie podlega ocenie Sądu.

Odnosząc się do zarzutu orzeczenia przez Organ niezgodnie z uchwałą NSA z 27.10.2014 r. sygn. II GPS 2/14 wskazać należy, iż w powyższej uchwale przyjęto, że ustalenie wysokości korekty stanowi czynność faktyczną, która poprzedza wydanie merytorycznej decyzji administracyjnej. Ponadto w zakresie postępowania w przedmiocie zwrotu środków wydanie korekty jest etapem koniecznym. Zbędnym natomiast byłoby wydawanie przez organy dwóch decyzji zwierających tożsame rozstrzygnięcia, sprowadzające się do ustalenia wysokości kwoty, która podlega zwrotowi i obciążenie beneficjenta obowiązkiem zwrotu tych środków. Uchwała ta przesądziła zatem kwestię związaną z brakiem konieczności wydawania przez organy dochodzące zwrotu środków wydatkowanych w sposób niezgodny z obowiązującymi procedurami, dwóch decyzji - najpierw co do określenia kwoty korekty, następnie zaś co do nałożenia na beneficjenta obowiązku zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne. Wobec powyższego nie można zgodzić się z zarzutem, że w niniejszej sprawie Organ nieprawidłowo wydał decyzję określającą zobowiązanie do zwrotu środków w miejsce ustalenia korekty podlegającej zgłoszeniu jako wierzytelność do masy upadłości.

Jednocześnie, mając na uwadze zarzut nieprawidłowego skierowania decyzji co do obowiązków Beneficjenta do Syndyka przywołać należy treść art. 144 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. W niniejszej sprawie ogłoszona została upadłość Beneficjenta obejmująca likwidację jego majątku, jednocześnie wyznaczony został Syndyk masy upadłości. Następnie z uwagi na utrudnianie kontroli projektu oraz zaprzestanie jego realizacji PARP rozwiązała umowę o dofinansowanie projektu i wezwała do zwrotu całości wypłaconych spółce środków. Zwrot środków nie został dokonany, zatem PARP wszczęła postepowanie w sprawie zwrotu środków, a po jego przeprowadzeniu, w zaskarżonej decyzji prawidłowo orzekła, iż wsparcie wypłacone w kwocie [...] zł odpowiada prawidłowo zrealizowanej części projektu (tj. tej części projektu, która została zrealizowana z poszanowaniem przepisów prawa i procedur regulujących wydatkowanie przekazanego w projekcie wsparcia) i umorzyła postępowanie o zwrot ww. kwoty utrzymując jednocześnie w mocy decyzję zobowiązująca do zwrotu środków w pozostałym zakresie.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju, jak również poprzedzająca ją decyzja Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości odpowiadają prawu, a zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., w sentencji wyroku.