Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2072/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Asesor WSA Jarosław Trelka (spr.) Protokolant: Łukasz Pilip po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. B. R. została zatrudniona jako nauczyciel w gimnazjum w N. Po upływie 9 miesięcy pracy jako nauczyciel - stażysta, w dniu [...] r. nadano jej stopień nauczyciela kontraktowego. Pismem z dnia [...] r. dyrektor gimnazjum zwrócił się do wójta gminy N. o wyrażenie zgody na skrócenie jej stażu wymaganego dla uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Pismem z tego samego dnia zastępca wójta wyraził na to zgodę. Po uzyskaniu pozytywnej oceny opiekuna stażu oraz pozytywnej oceny dorobku zawodowego, dnia [...] r. skarżąca uzyskała stopień nauczyciela mianowanego.

[...] r. do [...] Kuratora Oświaty w K. wpłynęło pismo "Nauczycieli" gimnazjum w N., w którym zakwestionowano prawidłowość nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego. Jako wątpliwy prawnie podano okres stażu - jedynie 3 lata, w ciągu których skarżąca uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego i mianowanego. Pismo to zapoczątkowało postępowanie nadzorcze na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t. j. Dz. U. z 2003 r. nr 118, poz. 1112 ze zm.). Stosownie do art. 9 h ust. 1 pkt 1 tej ustawy organ przeanalizował prawidłowość czynności podejmowanych w postępowaniu o nadanie skarżącej stopnia awansu zawodowego. W efekcie, w dniu [...] stycznia 2005 r. stwierdził nieważność w całości decyzji wójta gminy N. z dnia [...] r. oraz unieważnił postępowanie komisji egzaminacyjnej. Jako podstawę prawną swojej decyzji organ powołał art. 9h Karty Nauczyciela oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kurator uznał, że art. 7 ust. 4 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw dawał możliwość skrócenia stażu na nauczyciela mianowanego, ale tylko tym nauczycielom, którzy w dniu jej wejścia w życie, tj. 6 kwietnia 2000 r., byli zatrudnieni na podstawie umowy o pracę i posiadali odpowiednie kwalifikacje. Skarżąca nie spełniała, w jego ocenie, tych warunków, ponieważ została zatrudniona w szkole dopiero [...] .

W decyzji organu błędnie pouczono skarżącą, iż nie przysługuje od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji, i że na decyzję tę można wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., w terminie 30 dni od otrzymania decyzji (decyzję tę otrzymała w dniu [...] r.) Działając pod wpływem tego błędnego pouczenia skarżąca, za pośrednictwem organu, w dniu [...] wniosła skargę do tego sądu. Pismem z dnia [...] r. skarżąca została poinformowana przez organ o tym, że pouczenie co do podmiotu i terminu odwołania było błędne oraz o przekazaniu jej skargi, jako odwołania, do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Z kolei pismem z dnia [...] r. organ ten poinformował skarżącą, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i że służy jej w związku z tym wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Pismo to skarżąca otrzymała w dniu [...], a w dniu [...] złożyła taki wniosek. Jednocześnie, co do samego odwołania, skarżąca podtrzymała swoje argumenty przedstawione w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...]

W złożonym odwołaniu od decyzji [...] Kuratora Oświaty skarżąca podniosła, że w decyzji tej naruszono art. 6, 7, 9, 10, 16 oraz 156 § 2 Kpa oraz wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i wstrzymanie jej wykonalności. Jej zdaniem decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, zatem nie można było stwierdzić jej nieważności. Wyraziła stanowisko, że skoro proces jej awansu został rozpoczęty, to z pewnością był należycie przeprowadzony, jeżeli natomiast nastąpiły jakieś uchybienia, których dopuścili się kurator oświaty i wójt, to nie może ona ponosić negatywnych następstw tych nieprawidłowości. Unieważnienie decyzji o jej mianowaniu naruszyło więc, jej zdaniem, zasadę praworządności, uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Zarzuciła ponadto, że organ ograniczył się wyłącznie do analizy kwestii nieważności decyzji, pomijając cały proces awansu zawodowego, a także bezpodstawność stwierdzenia nieważności tego procesu. Kpa przewiduje jedynie możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Kolejnym jej zarzutem było naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, brak zapewnienia możliwości zapoznania się z materiałem oraz odniesienia się do niego. Raz jeszcze podkreśliła, że błędy organów administracji nie mogą jej obciążać, a nadto, że decyzja korzysta z przymiotu ostateczności, i tylko w nadzwyczajnych okolicznościach można ją wzruszyć. Takie - jej zdaniem - nie zaszły, a ponadto wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 Kpa, i które stanowią negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu uchylił zaskarżoną decyzję kuratora i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ uznał, że zastosowanie trybu nadzorczego z art. 9 h Karty Nauczyciela było nieuprawnione, gdyż - jego zdaniem - nie można stosować trybu nadzorczego i stwierdzać nieważności czynności podejmowanych w trakcie postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego po zakończeniu tego postępowania. Dopuszczalne jest jedynie ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Jednocześnie organ zauważył, że skarżąca nie została poinformowana o wszczęciu postępowania, nie dano jej możliwości wypowiedzenia się w sprawie, ani zapoznania się z materiałem dowodowym. Stanowiło to, zdaniem organu - istotne naruszenie zasad ogólnych Kpa - szczególnie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Kurator Oświaty powiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania oraz o jej uprawnieniach procesowych. Skarżąca skorzystała z tych uprawnień przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. [...] Kurator Oświaty ponownie stwierdził nieważność decyzji wójta gminy N. z [...] r. Co do prawnej oceny awansu zawodowego skarżącej - powtórzył swoje stanowisko zawarte w uchylonej decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 9, 11, 77 § 1, 80 w zw. z 76 § 1, 130 § 1 i 2, 146 § 2 i 156 § 2 Kpa. Wniosła o uchylenie decyzji i jej zmianę poprzez zastosowanie instytucji wznowienia postępowania oraz ograniczenie się do stwierdzenia wydania decyzji z dnia [...] r. naruszeniem prawa, gdyż decyzja ponowna mogłaby być w swej istocie wyłącznie tożsama z decyzją uchyloną, albo o umorzenie postępowania o stwierdzenie nieważności, gdyż nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Ponadto wniosła o "przywrócenie należnego jej wynagrodzenia nauczyciela mianowanego". Odnośnie naruszenia zasad ogólnych Kpa wskazała, że wójt i eksperci egzaminacyjni kuratorium nie zaznajomili jej z przepisami, co skutkowało niekorzystną decyzją unieważniającą awans (naruszenie art. 9 Kpa). Zasada przekonywania (art. 11 Kpa) i wszechstronnego rozpatrzenia dowodów została jej zdaniem naruszona poprzez niewystarczające uzasadnienie zastosowanej interpretacji art. 156 § 2 Kpa, polegającej na przyjęciu, że przesłanka nieodwracalności skutków prawnych ma zastosowanie tylko do art. 156 §1 pkt 1, 3, 4 i 7 tego kodeksu. Fragment uzasadnienia opisujący interpretację art. 156 § 2 Kpa nie czynił ponadto zadość - jej zdaniem - art. 107 § 3 in fine Kpa. Art. 80 Kpa naruszono natomiast poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przy analizie protokołu z egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego. Nie podała jednak, na czym to naruszenie polegało. W końcu zarzuciła wykonanie decyzji nieostatecznej, gdyż od [...] otrzymuje wynagrodzenie niższe, niż nauczyciel mianowany. Jej zdaniem [...] Kurator Oświaty powinien zastosować art. 145 § 1 Kpa (nie podała dokładnie o jaką przesłankę chodzi), a poprzez zastosowanie art. 146 § 2 Kpa wstrzymać się od uchylenia decyzji awansowej, gdyż ponowna decyzja mogłaby być jedynie identyczna, co ta pierwsza. Skrócenie stażu było jedynie nieprawidłowością formalną. Gdyby natomiast z takiej możliwości organ nie zdecydował się skorzystać, to powinien, poprzez art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 in fine, ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że decyzję awansową wydano z naruszeniem prawa, ale - jako że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne - nie stwierdzać jej nieważności. Niezastosowanie tych przepisów było wadliwe.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2005 r. Organ powtórzył argumenty wynikające z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Podkreślił, że stosownie do tego przepisu nauczyciele, którzy stopień nauczyciela kontraktowego uzyskali z mocy prawa na podstawie art. 7 ust. 3 tej ustawy, w dniu jej wejścia w życie, tj. 6 kwietnia 2000 r., mogli złożyć wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego po odbyciu stażu trwającego co najmniej 9 miesięcy. Możliwość skrócenia stażu dotyczyła też nauczycieli kontraktowych, którzy posiadali co najmniej stopień naukowy doktora lub uzyskali awans na podstawie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela (nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego). Minister Edukacji Narodowej uznał ponadto, że od strony formalnoprawnej decyzja także jest prawidłowa. Ocenił, że podnoszony zarzut nieodwracalności skutków prawnych nie jest zasadny, gdyż nieodwracalność ta odnosić się musi do sfery prawnej, a nie faktycznej. Nieodwracalność ma miejsce, gdy organ nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego. Chodzi o sytuację, gdy prawo nie przewiduje podstaw prawnych (materialnych i formalnych) do cofnięcia aktu poprzez wydanie decyzji. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Za niezasadny uznał też zarzut, że skrócenie stażu było czynnością formalną, gdyż długość stażu jest istotnym elementem procesu awansu nauczyciela. Organ nie podzielił też zarzutów naruszenia zasad ogólnych Kpa - skarżąca była informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, wyjaśniono jej przesłanki, którymi kierował się organ. Nie naruszono art. 146 Kpa, gdyż nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania. W końcu wyjaśnił, że kwestia wynagrodzenia nauczyciela pozostaje poza zakresem zainteresowania organu administracji - należy ona do zakresu spraw cywilnych - postępowania odrębnego dotyczącego stosunków pracownik - pracodawca, określonego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniesionej w dniu [...] r., skarżąca podniosła, że Minister Edukacji Narodowej naruszył zasadę przekonywania (art. 9 Kpa), gdyż nie odniósł się w wystarczającym zakresie do kwestii nieodwracalności skutków prawnych, które - jej zdaniem - w niniejszej sprawie zaszły. Otwarcie stażu na nauczyciela dyplomowanego (z dniem [...] r.) i zakończenie tego stażu (z dniem [...] r.) jest, jej zdaniem, równoznaczne z wystąpieniem stanu nieodwracalności skutków prawnych. Minister Edukacji Narodowej odniósł się do tego tylko lakonicznie. Tym samym naruszono ponadto zasadę wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 77 Kpa). Zasadę tę naruszono też poprzez nie przeanalizowanie kwestii, czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania. Taką przesłanką był art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Wznowienie, zamiast stwierdzenia nieważności, doprowadzić natomiast powinno do odmowy uchylenia decyzji, gdyż ponowna decyzja mogłaby być w swej istocie tylko odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Raz jeszcze podniosła, że skrócenie stażu było jedynie błędem proceduralnym, a takie błędy nie uzasadniają uchylania decyzji po wznowieniu postępowania. Zarzuciła też, że błędem jest pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wójta o skróceniu stażu i stwierdzanie nieważności decyzji będącej następstwem decyzji wójta. Przywołała orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, z którego wynika obowiązek informowania przez organ obywatela o jego sytuacji prawnej. Obowiązku tego nie dopełnił wójt i kurator, dlatego naruszono - jej zdaniem - art. 8 i 9 Kpa. Skoro organ już jednak wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, to powinien je zakończyć zgodnie ze słusznym interesem strony, który nie koliduje tu z interesem społecznym. Ponadto zarzuciła, że postępowanie zostało zainicjowane przez nieuprawniony podmiot (donos), a kurator nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu. Skoro wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie złożyła uprawniona strona, to postępowanie to stanowiło rażący przykład naruszenia zasady stabilności decyzji. Minister Edukacji Narodowej zignorował poza tym dokumentację związaną z awansem, a wynika z niej spełnienie wszystkich warunków koniecznych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Ponadto zarzuciła wykonanie przez wójta decyzji nieostatecznej, gdyż otrzymuje obecnie wynagrodzenie niższe, niż należne jej z tytułu posiadania stopnia nauczyciela mianowanego. Tym samym naruszono art. 130 § 1 i 2 Kpa. W efekcie wniosła o wstrzymanie wykonalności decyzji, jej uchylenie oraz stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa wobec nieodwracalności skutków prawnych bądź odmowę uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania, gdyż decyzja ponowna w swej istocie odpowiadałaby decyzji uchylonej.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej powtórzył argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] września 2005 r. Odbycie skróconego stażu było nieuprawnione, naruszyło to art. 9c ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Jest to okoliczność uzasadniająca stwierdzenie nieważności postępowania. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, a także wskazano na właściwe rozumienie tego stanu nieodwracalności. Niezasadny jest więc zarzut lakonicznego odniesienia się do kwestii nieodwracalności skutków prawnych. Minister nie zgodził się także z tezą, że bardziej właściwe w sprawie byłoby wznowienie postępowania, a następnie odmowa uchylenia decyzji z uwagi na identyczność decyzji następczej. Wskazał, że pismo wójta nie jest decyzją administracyjną. Nie ma też innej przesłanki wznowienia. Organ nie zgodził się poza tym z tezą, że skrócenie stażu było jedynie błędem proceduralnym, a także z zarzutem bezprawnego wszczęcia postępowania. Wskazał, że zostało ono wszczęte z urzędu, a skarżąca została o nim powiadomiona i skorzystała z prawa przedstawienia swojego stanowiska.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca uznała, że organy I i II instancji nadal ignorują błędy pracowników kuratorium oraz pomijają społeczny aspekt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy skarżąca mogła skorzystać z możliwości skrócenia stażu na nauczyciela mianowanego. Tę podstawową kwestię prawną określa art. 9c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.). W przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela kontraktowego staż ten trwa 2 lata i 9 miesięcy. Jest to reguła, od której wyjątek przewiduje art. 7 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm). Stosownie do tego przepisu nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. 6 kwietnia 2000 r.) na podstawie umowy o pracę, którzy posiadali odpowiednie kwalifikacje, mogli złożyć wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego po odbyciu stażu trwającego co najmniej 9 miesięcy. Kolejne wyjątki od tej reguły przewiduje art. 9c ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu ustalonym przez ww. ustawę z dnia 18 lutego 2000 r. Przepis ten umożliwia skrócenie stażu nauczycielowi posiadającemu stopień naukowy doktora, a także nauczycielowi awansowanemu na podstawie art. 9a ust. 3 (nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego). W niniejszej sprawie nie zaszedł żaden z wyżej wymienionych wyjątków. Staż skarżącej powinien zatem wynosić 2 lata i 9 miesięcy. Z tego względu ocena prawna tej okoliczności poczyniona przez organ jest prawidłowa, a dodatkowo - wyczerpująco uzasadniona, co sprawia, że zarzut naruszenia art. 11 Kpa ocenić trzeba jako nieuprawniony. Należy ponadto zauważyć, że sama skarżąca nie kwestionuje tego faktu, a jedynie inaczej ocenia jego znaczenie i skutki prawne wynikające z bezprawnego skrócenia stażu do 9 miesięcy. Nie można jednak podzielić tej oceny - długość stażu jest istotnym elementem procesu awansu zawodowego nauczyciela. Okres 2 lat i 9 miesięcy jest, w ocenie ustawodawcy, minimalnym okresem, po upływie którego nauczyciel nabywa niezbędne kwalifikacje i doświadczenie. Skrócenie tego stażu nie jest więc jedynie błędem proceduralnym, ale rażącym naruszeniem Karty Nauczyciela.

Kodeks postępowania administracyjnego wymaga w art. 156 § 1 pkt 2, aby, w przypadku wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, organ wyższego stopnia nad organem, który tę decyzję wydał, stwierdził jej nieważność. W niniejszej sprawie prawidłowe było zatem wszczęcie przez [...] Kuratora Oświaty postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dn. [...] r., przy czym kwestią drugorzędną jest tryb wszczęcia tego postępowania - wnioskowy, czy też z urzędu. Niemniej, skoro jednym z zarzutów skarżącej było zainicjowanie tego postępowania przez nieuprawniony podmiot, a także nie wydanie przez kuratora wymaganego postanowienia o wszczęciu postępowania, wyjaśnić należy, że anonimowe pismo inicjujące to postępowanie nie było wnioskiem nieuprawnionego podmiotu, lecz informacją zobowiązującą kuratora do oceny awansu zawodowego skarżącej. Postępowanie to zostało natomiast wszczęte z urzędu. W żadnym też wypadku nie jest wymagane wydanie odrębnego postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Niezbędne jest natomiast poinformowanie strony o takim postępowaniu, ale zauważyć należy, że taką informację skarżąca otrzymała. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu także innego naruszenia zasad prawa procesowego. Zarzut naruszenia art. 7 Kpa jest o tyle niezasadny, że przepis ten zobowiązuje organ do uwzględnienia interesu obywatela, jeśli nie koliduje on z interesem społecznym. W niniejszej sprawie ten interes społeczny wyznaczają przepisy Karty Nauczyciela, które naruszono skracając skarżącej staż. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 9 Kpa podkreślić należy, że skarga do sądu administracyjnego powinna zawierać ewentualne zarzuty pod adresem tego postępowania, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję. Bezsporne jest, że postępowanie komisji egzaminacyjnej i organów uczestniczących w nadaniu skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego było wadliwe, nie odpowiadało podstawowym zasadom procedury administracyjnej wyrażonym w art. 7, 8 i 9 Kpa. Niemniej to postępowanie nie jest przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, jest nim natomiast postępowanie [...] Kuratora Oświaty, który wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2002 r., a następnie Minister Edukacji Narodowej, który utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W tej sytuacji przywołanie przez skarżącą orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego uznać należy za bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie. Zarzut naruszenia art. 16 Kpa także jest chybiony - zasada trwałości decyzji administracyjnych nie oznacza, że w sytuacji wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie można stwierdzić jej nieważności. Owszem, instytucja stwierdzenia nieważności ma charakter ekstraordynaryjny, wymagający szczególnych przesłanek, ale takie przesłanki w niniejszej sprawie zaszły.

Zasadniczym zarzutem skargi było niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 2 Kpa. Skarżąca uznała bowiem, że w niniejszej sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne (otwarcie z dniem [...] stażu na nauczyciela dyplomowanego i jego zakończenie z dniem [...] r.), co uniemożliwiało, stosownie do art. 156 § 2 in fine Kpa, stwierdzenie nieważności decyzji wójta. Konieczne staje się w tej sytuacji przywołanie utrwalonego i jednolitego orzecznictwa sądowego, z którego wynika, iż nieodwracalny stan prawny zachodzi wtedy, gdy cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji nie ma umocowania prawnego, nie ma kompetencji do wydania indywidualnego aktu administracyjnego z uwagi na brak podstaw prawnych do działania (por. np. wyrok NSA z 19 lutego 2002 r., sygn. I SA 1796/00). Nieodwracalność ta odnosić się więc musi do sfery prawnej, a nie faktycznej. W niniejszej sprawie stan taki nie zaistniał - istnieje odpowiedni organ, o ustalonych prawnie kompetencjach, działający według ustalonych zasad procesowych, który stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. Przyznać należy, że decyzja ta znacząco i negatywnie wpływa na sytuację zawodową skarżącej, ale nie stanowi to okoliczności, o której mowa w art. 156 § 2 Kpa. W zakresie oceny stanu owej nieodwracalności skutków prawnych Sąd w pełni więc podzielił kwalifikację prawną organu, w zaskarżonej decyzji kwalifikacja ta została ponadto - raz jeszcze należy powtórzyć - szczegółowo i trafnie uzasadniona. Z tego względu zarzut naruszenia art. 11 Kpa trzeba uznać za nieuprawniony. Trudno też zrozumieć zarzut naruszenia art. 77 § 1 Kpa poprzez niedostateczne, zdaniem skarżącej, odniesienie się do kwestii nieodwracalności skutków prawnych. Kwestia ta ma bowiem charakter sporu prawnego między organem, a skarżącą, tymczasem art. 77 Kpa zobowiązuje organ do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego dotyczącego przecież sfery faktów. Okoliczności faktyczne są natomiast w niniejszej sprawie bezsporne - ani skarżąca, ani organ ich nie kwestionowali.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej, że w zaskarżonej decyzji organ nie przeanalizował kwestii ewentualnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, a następnie ograniczenia się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 Kpa). Podkreślenia wymaga przede wszystkim, że zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Ze względu na wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, prawidłowe i konieczne było wydanie decyzji w tym właśnie przedmiocie. Minister Edukacji Narodowej odniósł się w swojej decyzji do decyzji [...] Kuratora Oświaty stwierdzającej nieważność, także Sąd orzekł w przedmiocie skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty stwierdzającą nieważność. Nie jest możliwa, w ramach jednego postępowania, zmiana trybu określonego w art. 156 Kpa na tryb wznowienia określony w art. 145 tego kodeksu, gdyż są to dwa odrębne, uwarunkowane innymi, wykluczającymi się przesłankami, tryby wzruszenia decyzji administracyjnych. W tej sytuacji bezprzedmiotowa staje się polemika z tezą skarżącej, że organ w zaskarżonej decyzji nie przeanalizował tej możliwości. Niemniej organ w wystarczającym zakresie odniósł się do tego zarzutu skarżącej, wyjaśnił, że przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa nie nastąpiły. Sąd w pełni podziela to stanowisko. Za prawidłową uznać należy ocenę organu, że pismo wyrażające zgodę na skrócenie stażu nie jest decyzją administracyjną, aczkolwiek nie pozostaje ono i nie powinno pozostawać poza prawną oceną organów administracji i Sądu orzekającego w sprawie. Wyrażenie takiej zgody było bowiem nieuprawnione, ale jednocześnie zgoda ta zapoczątkowała cały proces wadliwie przyznanego stopnia awansu zawodowego. Bezprzedmiotowe staje się więc rozstrzyganie, czy ewentualna decyzja ponowna wydana po wznowieniu postępowania odpowiadałaby w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Zarzut naruszenia art. 80 Kpa poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodu z protokołu egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego jest także niezasadny, a to - raz jeszcze należy wyjaśnić - z tego względu, że okoliczności natury faktycznej są w niniejszej sprawie bezsporne. Minister Edukacji Narodowej nie oceniał merytorycznych kwalifikacji skarżącej wymaganych przez Kartę Nauczyciela do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, lecz przedmiotem badania zaskarżonej decyzji był formalny, ale jednocześnie szczególnie istotny wymóg odbycia wymaganego prawem stażu. Badając zaskarżoną decyzję z tego punktu widzenia uznać należało, że jest ona prawidłowa. Za zupełnie nietrafny uznać należy natomiast zarzut wykonania decyzji nieostatecznej. Przede wszystkim oczekiwać należało wskazania podmiotu, pod adresem którego zarzut ten jest kierowany. Podmiotem tym niewątpliwie nie może być organ, gdyż, jak słusznie wyjaśnił to skarżącej w zaskarżonej decyzji, obniżenie jej wynagrodzenia jest sprawą z zakresu stosunków pracodawca - pracownik, i jako takie podlega właściwości sądu powszechnego. Spory ze stosunku pracy nauczycieli są bowiem rozpatrywane, stosownie do art. 91c Karty Nauczyciela, przez sądy pracy.

Zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymagania określone we właściwych przepisach prawa materialnego i procesowego, została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Badana z punktu widzenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stosownie do którego sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, oceniona zostać musiała jako prawidłowa. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę oddalił.