Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 113/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. I. G. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz.395 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniu pieniężnym...". Według wniosku oraz dołączonej do niego pozytywnej opinii Stowarzyszenia A w okresie od [...] r. (czyli od dnia urodzenia w B. k/S.) do [...] r. tj. do zakończenia wojny jak stanowi wyrok SN z 25 marca 1999 r. III RN 158/98, przebywała w miejscu deportacji rodziców do pracy przymusowej, w związku z czym spełnia przesłanki cytowanej ustawy pozwalające na uzyskanie przedmiotowego świadczenia. Nadto, działające na podstawie udzielonego przez stronę pełnomocnictwa Stowarzyszenie A, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 927 § 2, art. 972, art 446¹) oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 142, art. 182) jak również orzecznictwa Sądu Najwyższego domagało się uwzględnienia okresu życia płodowego dziecka, którego matka była deportowana do robót przymusowych. Na tej podstawie Stowarzyszenie domagało się zaliczenia I. G. przyznania świadczeń pieniężnych za okres [...] miesięcy obejmujących [...] miesięcy od urodzenia do zakończenia wojny oraz 9 miesięcy życia płodowego.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 2 pkt 2 lit a i art.4 ust.1 ustawy o świadczeniu pieniężnym... odmówił uwzględnienia żądania. Zdaniem organu strona nie wykazała wymaganego ustawą 6-miesięcznego okresu deportacji do pracy przymusowej. Nie można zaliczyć stronie okresu deportacji po [...] r. (wyzwolenie S.). Datę wyzwolenia tego rejonu ustalono na podstawie "Indeksu dat wyzwolenia niektórych miejscowości polskich w latach 1944-1945 przez Armię Radziecką i Ludowe Wojsko Polskie" pod redakcją Bolesława Dolaty.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie A, dopuszczone przez organ postanowieniem z dnia [...] r. do udziału w postępowaniu na prawach strony, domagało się zaliczenia wnioskodawczyni [...] miesięcy represji i przyznania jej przedmiotowych uprawnień. Powołując się na dotychczas przedstawione okoliczności oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, jak również stanowisko doktryny strona skarżąca wywodziła, że wnioskodawczyni spełniła ustawowe przesłanki pozwalające na uwzględnienie żądania. Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło organowi, iż ten dla potwierdzenia daty wyzwolenia miejscowości powołał się na publikację, to natomiast może być uznane za wystarczające. Powyższy zarzut sformułowano w oparciu o orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2001 r., zgodnie z którym data wyzwolenia konkretnej miejscowości nie należy do sfery faktów, które nie wymagają dowodu, a strona nie może być zobowiązana do samodzielnego poszukiwania źródeł, na których oparł się organ.

Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 2 pkt 2 lit. a, art.3 ust.1, art.4 ust.1, 2, 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym... oraz art.127 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracyjny utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r.. Podzielił bowiem poprzednio zaprezentowane ustalenia i rozważania wskazując, że strona urodziwszy się w B. k/S., przebywała na terytorium III Rzeszy od [...] r. (data urodzenia), a pobyt na deportacji po [...] r. - data wyzwolenia S. ustalona na podstawie wydawnictwa "Indeks dat wyzwolenia niektórych miejscowości polskich w latach 1944-1945 przez Armię Radziecką i Ludowe Wojsko polskie" Bolesław Dolata, Warszawa 1961 r., stracił charakter represji w rozumieniu ustawy o świadczeniach pieniężnych... . Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że za datę końcową podlegania represjom należy uznać datę wyzwolenia (zajęcia) danego terenu lub miejscowości przez wojska koalicji antyhitlerowskiej. Odnosząc się do twierdzeń Stowarzyszenia, że przez okres ciąży matka strony wykonywała pracę przymusową i dlatego okres ten podlega zaliczeniu do wymiaru świadczenia, organ stanął na stanowisku, że ustawa o świadczeniu pieniężnym... nie przewiduje uznania okresu prenatalnego za okres podlegania represjom. Podkreślił, że pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2006 r. (sygn. akt II OSK 1013/06), który uznał, iż w przypadku dziecka urodzonego w okresie deportacji matki do pracy przymusowej, okres przed urodzeniem dziecka, w którym nie posiada ono obywatelstwa polskiego, nie jest okresem podlegania dziecka represjom w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym.". Zatem kierując się okolicznościami faktycznymi i prawnymi organ rozstrzygnął jak w osnowie.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Stowarzyszenie A wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 2 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach pieniężnych... przez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu daty [...] r. jako daty końcowej represji oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i 77 k.p.a. polegające na nierozpoznaniu całego materiału dowodowego oraz nieuwzględnieniu wszystkich przedstawionych okoliczności co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto wskazano na pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy obowiązującego orzecznictwa Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych oraz powołanie się na nieadekwatne do stanu faktycznego wyroki. W dalszej części Stowarzyszenie przedstawiło dotychczas prezentowane stanowisko w kwestii terminu końcowego podlegania represjom w rozumieniu powołanej ustawy oraz zaliczenia okresu prenatalnego do okresu podlegania represjom.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując poprzednio zaprezentowaną argumentację.

W piśmie procesowym Stowarzyszenia z dnia [...] r. rozszerzono argumentację w powołanych w skardze kwestiach. Podważano wiarygodność publikacji, na jakiej organ oparł ustalenie daty wyzwolenia Sztumu podnosząc, że powołanego w decyzji wydawnictwa nie można odnaleźć w powszechnie obowiązującym źródle jakim jest Internet. Nadto zauważono, że nazwa tej publikacji wskazuje, że jest to indeks miejscowości polskich, tymczasem rodzice strony zostali deportowani z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1939 r. na terytorium III Rzeszy i tereny przez nią okupowane. Wskazano, że ani do akt ani do odpowiedzi na skargę urząd nie załączył odpisu tej publikacji jak również nie załączył nieadekwatnego do sprawy orzecznictwa na które się powołał. Zarzucono naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Wreszcie wskazano na problem zaliczenia okresu życia płodowego do okresu represji powinien być rozpatrywany w świetle całego systemu prawnego. Przypomniano, że art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) w świetle orzecznictwa objął swoim działaniem również dzieci, a nawet dzieci nienarodzone przebywające wraz z matkami czy rodzicami w obozach koncentracyjnych czy łagrach. Zdaniem skarżącej w obozach pracy dzieci znajdowały się w porównywalnych warunkach, niesłusznym więc byłoby wyłączenie ich z możliwości uzyskania rekompensaty. Na tej podstawie Stowarzyszenie wniosło o zbadanie zgodności obydwu ustaw z art. 32 Konstytucji RP oraz o zbadanie przez Trybunał Konstytucyjny zgodności art. 2 pkt 1 i 2 lit a ustawy o świadczeniach pieniężnych... z Konstytucją RP w odniesieniu do uprawnień przyznawanych przez ustawę kombatancką w przedmiocie dotyczącym uznania okresu prenatalnego za okres represji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało prowadzić do konkluzji, iż zaskarżona decyzja nie podlegała wzruszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela dokonane przez organ administracyjny ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadto spełniającym inne jeszcze wymogi w nim określone. Natomiast przepis art. 2 tej ustawy stanowi w punkcie 2 lit. a, że represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. W rozpoznawanej sprawie wprawdzie bezsporne jest, że skarżąca nie wykonywała pracy przymusowej i nie została deportowana w tym celu w [...] r., bowiem urodziła się po deportacji matki do pracy przymusowej, to jednak rozpoznający niniejszą sprawę skład Sądu uważa, iż dziecko urodzone w miejscu wykonywania przez matkę pracy przymusowej w wyniku deportacji jej w tym celu poza granice państwa polskiego, pod względem rozpatrywanych w niniejszej sprawie uprawnień usytuowane jest na równi z matką. W tej materii odwołać się wypadnie do poglądów wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OSK 135/04 (ONSAiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 15) oraz przytoczonych w uzasadnieniu tegoż orzeczenia. Ani wiek, ani wykonywanie pracy przymusowej nie są bowiem uznawane w orzecznictwie za przesłanki "represji" w rozumieniu omawianej ustawy, który to zwrot jest odróżniany od instytucji "świadczenia" należnego osobom represjonowanym. Stanowisko w tej materii jest już powszechne w judykaturze. Nie oznacza to oczywiście możliwości odejścia od badania spełnienia pozostałych przesłanek, które pozwalają na uzyskanie przedmiotowych uprawnień, a więc miejsca i okresu deportacji.

W powyższym aspekcie w niniejszej sprawie niesporne jest, że rodzice skarżącej zostali wywiezieni do pracy przymusowej poza granice państwa polskiego, nadto, że skarżąca urodziła się tamże w dniu [...] r. Natomiast sporny jest wyłącznie okres, jaki można zaliczyć stronie, jako okres uprawniający do nabycia przedmiotowych uprawnień. Przepis art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych... wymaga bowiem co najmniej 6 miesięcy pobytu w takich warunkach. Sąd w pełni przychyla się do utrwalonego już stanowiska zajętego chociażby przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 marca 1999 r., sygn. akt III RN 158/98 (OSNP z 2000, nr 3, poz. 86) czy Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2001 r., sygn. akt V SA 3877/00 (niepublikowanym, poza LEX nr 50162), że wyzwolenie danego terenu, a najpóźniej zakończenie działań wojennych, jest graniczną datą wykonywania pracy przymusowej na rzecz hitlerowskiego okupanta, a więc doznania represji z tego tytułu. Po tej dacie nie można mówić o represjach doznanych ze strony okupanta, bowiem z chwilą wyzwolenia danego terenu spod okupacji niemieckiej wykonywana tam przez deportowanych pracowników praca, choćby była nadal wykonywana, traciła przymiot przymusowości, jak i przymiot wykonywania jej na terenach okupowanych przez III Rzeszę. W kontekście powyższego przyjdzie stwierdzić, że data wyzwolenia S. stanowi datę końcową owego okresu i nie można jej rozciągać do dnia [...] r. Inną rzeczą jest czy wskazana data wyzwolenia została w sposób prawidłowy ustalona. Organ przyjmując w tej materii datę [...] r. oparł się na publikacji "Indeks dat wyzwolenia niektórych miejscowości polskich w latach 1944-1945 przez Armię Radziecką i Ludowe Wojsko polskie" Bolesław Dolata, Warszawa 1961 r.. W aktach znajduje się kserokopia tej publikacji w części obejmującej dane dotyczące wyzwolenia wskazanej miejscowości. Zdaniem Sądu argumentacja strony skarżącej mająca na celu wykazanie, że powołane przez organ dane są "niekoniecznie wiarygodne" nie podważa skutecznie przyjętej przez organ daty wyzwolenia Sztumu. Natomiast skarżąca nie przywołała jakiegokolwiek innego źródła (dokumentu czy publikacji), z którego wynikałaby inna, tj. późniejsza data wyzwolenia tej miejscowości. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., trzeba stwierdzić, że w istocie organ uchybił wskazanemu w tym przepisie obowiązkowi. Niemniej jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy z podanych wyżej powodów nadto również i z tego powodu, że w pozostałym zakresie (poza dowodem z publikacji powołanej w obydwu decyzjach) organ oparł się wyłącznie na dowodach przedstawionych przez wnioskodawczynię.

W tej sytuacji do rozważenia pozostaje kwestia możliwości zaliczenia I. G. do okresu deportacji okresu sprzed jej urodzenia, czyli okresu od poczęcia. Zdaniem Sądu w obecnym składzie stanowisko skarżącego Stowarzyszenia zajęte w tej materii w niniejszej sprawienie zasługuje na uwzględnienie. Analizując powyższą okoliczność należy wskazać, że polskie ustawodawstwo inaczej traktuje osoby fizyczne narodzone i nienarodzone, nawet już poczęte. Ta ostatnio wymieniona istota nie jest generalnie traktowana jako podmiot praw i obowiązków, poza sytuacjami wyraźnie unormowanymi, nadto zasadniczo pod warunkiem, że dziecko poczęte urodzi się żywe. Art. 8 § 1 kodeksu cywilnego ustanawia generalną zasadę, że każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną, a więc jest podmiotem praw i obowiązków dopiero od tego zdarzenia. Funkcjonujący w obrocie prawnym od dnia 16 marca 1993 r. do dnia 3 stycznia 1997 r. przepis art.8 § 2 k.c. przyznający zdolność prawną dziecku poczętemu, z zastrzeżeniem nabycia praw i zobowiązań majątkowych pod warunkiem żywego urodzenia, nie został po uchyleniu zastąpiony innym uregulowaniem, stąd od tej daty możność warunkowego stania się podmiotem praw i obowiązków przez dziecko poczęte jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy wynika wprost z obowiązujących przepisów (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w motywach wyroku z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 503/05, niepublikowanym poza zbiorem LEX nr 173719). Na marginesie tenże Sąd zajął stanowisko, odmawiające wliczenia do okresu represji okresu prenatalnego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. W szczególności wspomnianej regulacji brak jest wśród przepisów ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. Nr 17, poz.78 ze zm.). Trudno ją skonstruować zwłaszcza z brzmienia ogólnych jej przepisów, przykładowo art.1, ustanawiającego ochronę życia, również w fazie prenatalnej. Wyraźnymi wyjątkami są normy wskazane art.446¹ k.c, dopuszczający możliwość żądania przez dziecko naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem, art.927 § 2 k.c, wedle którego dziecko w chwili otwarcia spadku poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe (jest to wyjątek od reguły wyrażonej w § 1 tego artykułu, iż nie może być spadkobiercą osoba, która nie żyje w chwili otwarcia spadku) oraz art.75 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, stosownie do brzmienia którego możliwe jest uznanie dziecka nie narodzonego, ale poczętego, art.142 k.r. i o. umożliwiający przyznanie matce dziecka poczętego od osoby, której ojcostwo zostało uwiarygodnione odpowiedniej sumy pieniężnej na koszty utrzymania, wreszcie art.182 k.r. i o., po myśli którego dla dziecka poczętego ustanawia się kuratora, jeżeli jest to potrzebne dla strzeżenia przyszłych praw dziecka. Zatem te instytucje, zresztą przywołane przez Stowarzyszenie w piśmie z dnia [...] r. kierowane do organu administracji, wprowadzone zostały do polskiego ustawodawstwa jako regulacje szczególne. Jeżeli zatem utrwalony w doktrynie i judykaturze jest pogląd, wedle którego interpretacja wyjątków nie może być rozszerzająca, to powyższe oznacza, że przyjęcie praw i obowiązków nasciturusa w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdy brak jest ku temu wyraźnego przepisu, nastąpiłoby wbrew woli ustawodawcy, a więc contra legem.

Niezależnie od powyższych argumentów przyjdzie wskazać, że niespełniona również została przesłanka obywatelstwa polskiego sprecyzowana w art.1 ust.1 ustawy o świadczeniu pieniężnym... Ustawa ta nie przewiduje bowiem możliwości przyznania uprawnień wszystkim osobom, które na skutek działań wojennych ucierpiały, lecz ustawodawca ograniczył jej zakres do skonkretyzowanych rodzajów represji w stosunku do osób osadzonych w obozach pracy przymusowej lub deportowanych do pracy przymusowej, które w okresie podlegania represji były obywatelami polskimi. Natomiast nasciturusowi nie służy przymiot obywatela w sensie prawnym, nie jest bowiem w tej fazie osobą, której prawo go przyznaje. Jak bowiem stanowi przepis art.4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 ze zm.) dziecko nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, spełniając dalsze jeszcze wymienione w nim, albo w następnych przepisach, wymogi. Również obowiązująca w czasie przebywania strony na deportacji wraz z matką ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 7, poz. 44 ze zm.) nabycie obywatelstwa wiązała z urodzeniem się dziecka bądź na skutek późniejszych zdarzeń. Tak więc dopiero z chwilą urodzenia się dziecka można mówić czy ma ono obywatelstwo polskie. W tym zakresie Sąd w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1013/06 publik. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 1, poz. 19. Zatem skoro nasciturus nie mógł być obywatelem polskim toteż nie mógł być w okresie poprzedzający urodzenie ofiarą represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym.

Odnosząc się do podnoszonych przez stronę skarżąca twierdzeń że podmiot uprawniony do świadczenia pieniężnego powinien być tak samo traktowany jak osoba uprawniona do świadczeń kombatanckich, co dotyczy również dziecka poczętego, zaś odmienne ich traktowanie narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, należy zwrócić uwagę na zróżnicowanie przesłanek objętych przepisami obydwu ustaw, tj. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm) oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych..., od spełnienia których przysługują określone świadczenia. Sąd podziela pogląd wyrażony w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006 r., że uprawnienia określone w tych ustawach są przywilejem za szczególne zasługi lub podleganie ściśle określonym represjom, a wobec tego ustawodawca określa przesłanki, od których zależy uzyskanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniach pieniężnych. Stąd nie można twierdzić, że rozumienie przesłanek do uzyskania uprawnień, przyjęte w ustawie o kombatantach, powinno być przenoszone na przesłanki, od których zależy uzyskanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym. Przywołane w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego jakkolwiek dotyczą m.in. statusu nasciturusa, to jednak czynią to wyłącznie na użytek przepisów ustawy o kombatantach... Tymczasem jak już wskazano przesłanki uregulowane w tej ustawie (zwłaszcza w art. 4 ust.1) nie są tożsame z przesłankami ustawy o świadczeniu pieniężnym... , toteż przenoszenie ich na grunt niniejszej sprawy jest błędne. Jakkolwiek motywy obu z nich zawierają pewne wskazania co do rozumienia sytuacji prawnej dziecka poczętego i jego uprawnień, to jednak dla niniejszej sprawy przydatny mógł okazać się wyłącznie aspekt humanitarny, którego wszak uwzględnienie, w ocenie obecnego składu, prowadziłby do nieuprawnionego rozszerzania praw dziecka poczętego przez praktykę orzeczniczą, z pominięciem drogi legislacyjnej, jako jedynej ustanowionej dla tworzenia prawa. Z wyłożonych powyżej powodów Sąd w obecnym składzie nie znalazł też powodów dla sformułowania pytania prawnego w kwestii sygnalizowanej przez skarżącą.

Godzi się na koniec wyjaśnić, że jakkolwiek wiele było osób dotkniętych różnymi formami represji w okresach objętych regulacją omawianej ustawy, to jednak jej przepisy nie przewidują objęcia wszystkich świadczeniami z niej wynikającymi, ani wszystkich form represji. Na koniec wypadnie przytoczyć pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 12 października 1998 r., OPS 5/98, ONSA z 1999 r., nr 1, poz.1) w przedmiocie zgodności opisanych regulacji z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności z jej art.2 i 32, które rozpoznający niniejszą sprawę skład Sądu podziela. Wedle tego stanowiska art.2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu... nie narusza konstytucyjnych zasad państwa prawa, ani zasady równości wobec prawa. Zróżnicowanie grupy osób uprawnionych do świadczeń i osób, którym te świadczenia nie przysługują uzależnione zostało od stopnia represji, zaś osobom znajdującym się w takiej samej sytuacji faktycznej przysługują takie same świadczenia. Również i ta okoliczność wzmacnia stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, wedle którego okres prenatalny dziecka urodzonego przez matkę wywiezioną do pracy przymusowej z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy w latach 1939-1945 w rozumieniu art.2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz.395 ze zm.) nie podlega wliczeniu do 6 miesięcznego okresu deportacji określonego w tym przepisie, warunkującego uznanie deportacji do pracy przymusowej za represję.

W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego w takim stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim przypadku, zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a., stanowiło by to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji niniejszego wyroku.