Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 599/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 par. 1 pkt 2 i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. i S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...], numer [...],

wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 59 § 1 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 735; dalej: "u.p.e.a.") oraz w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] Nr [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. R. i G. R. na podstawie tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...] wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi względem M. i S. R. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...], wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na poczet należności z tytułu nieuiszczonej grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki stodoły, nałożonej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12.04.2016 r. Nr 69/2016.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z 06.10.2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A.

W dniu 26.10.2017 r. strona wniosła o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, zarzucając naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. W piśmie tym skarżący wskazali, iż organ wymierzając grzywnę nie wziął pod uwagę sytuacji majątkowej zobowiązanych, a także ich sytuacji majątkowej, zdrowotnej i osobistej.

W kolejnym piśmie z 16.11.2017 r. skarżący podnieśli, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przychylił się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wraz z uzasadnieniem wyroku sygn. akt II SA/Łd 672/16 oddalającego skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], w związku z czym wystąpili o zwolnienie spod zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Wniosek o analogicznej treści wpłynął do Urzędu Skarbowego w [...] również w dniu 20.11.2017 r. oraz w dniu 27.11.2017 r.

W dniu 01.12.2017 r. skarżący złożyli wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Powołując art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. wskazali, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sygn. akt II SA/Łd 672/16 wraz z uzasadnieniem, a jednocześnie uchylił postanowienie z 19.04.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 o stwierdzeniu prawomocności wyroku z dnia 07.03.2017 r., sygn. akt II SA/Łd 672/16, z związku z czym wyrok nie jest w chwili obecnej prawomocny, a obowiązek nie jest wymagalny.

Pismem z 27.12.2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wezwał zobowiązanych do sprecyzowania wniosku zawartego w pismach które wpłynęły do do organu w dniach: 17.11.2017 r., 20.11.2017 r. i 27.11.2017 r. Z kolei pismem z 04.01.2018 r. organ egzekucyjny wezwał skarżących do wyjaśnienia charakteru prawnego pism z 24.10.2017 r., 16.11.2017 r. oraz 01.12.2017 r.

W piśmie z 03.01.2018 r., skarżący wskazując zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z 06.10.2017 r. oraz powołując art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a., wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Następnie 15.01.2018 r. skarżący złożyli pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie organu egzekucyjnego, w którym podtrzymali wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

Z kolei pismem z 21.02.2018 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku z dnia 15.01.2018 r., skarżący ponownie wystąpili o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. "w całości na czas nieoznaczony". Przedmiotowy wniosek skarżący uzasadnili uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowienia o stwierdzeniu prawomocności wyroku w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie nałożenia grzywny do wykonania obowiązku rozbiórki.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...], po rozpatrzeniu wniosku z 16.11.2017 r., wydał postanowienie w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. do kwoty wolnej od potrąceń egzekucyjnych, tj. 760 zł. Natomiast odrębnym postanowieniem z [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12.06.2017 r. Nr [...], z uwagi na brak przesłanek do uznania braku wymagalności obowiązku.

W dniu 05.03.2018 r. skarżący wnieśli zażalenie na ww. postanowienie.

W dniu 15.03.2018 r. do Urzędu Skarbowego w [...] wpłynęło przekazane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], pismo zobowiązanych z 06.03.2018 r., zawierające wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego "w całości na czas nieoznaczony", z uwagi na brak wymagalności należności.

Następnie pismem z 06.04.2018 r. skarżący ponownie wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, wskazując, że należności objęte tytułem wykonawczym nie są wymagalne z uwagi na złożenie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 oddalającego skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] oraz na wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W dniu 16.04.2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wydał postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12.06.2017 r. Nr [...], z uwagi na wstrzymanie wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...], stanowiącego podstawę jego wystawienia.

W dniu [...] organ egzekucyjny wydał również postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 06.03.2018 r., w związku z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w uprzednio wydanych postanowieniach z [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia z 05.03.2018 r., postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12.06.2017 r. Nr [...].

Pismem z 27.07.2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wezwał skarżących do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku z 06.04.2018 r. Na wezwanie skarżący nie udzielili odpowiedzi.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wnieśli zażalenie.

Ponadto postanowieniem z [...] organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zawartego w piśmie z 06.04.2018 r. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], w związku z wniesieniem żądania w kwestii już uprzednio rozstrzygniętej. Na postanowienie to skarżący wnieśli zażalenie.

Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] o odmowie uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Natomiast postanowienie organu egzekucyjnego z [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...].

Postanowienie organu odwoławczego z [...] zostało następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 09.05.2019 r. sygn. akt III SA/Łd 171/19. W związku z tym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem dokonania rzetelnej oceny wystąpienia przesłanek do uchylenia czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 58 § 2 u.p.e.a.

W dniu 28.02.2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał postanowienie w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej dokonanej zawiadomieniem z 06.10.2017 r. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], który po rozpatrzeniu złożonego zażalenia postanowieniem z [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Pismem z 20.08.2020 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] poinformował organ egzekucyjny, iż 09.07.2020 r. wpłynął wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.02.2020 r. sygn. akt II OSK 901/18, oddalający skargę kasacyjną skarżących od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 w sprawie ze skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W związku z tym wierzyciel poinformował, iż aktualnie grzywna w celu przymuszenia jest wymagalna i podlega egzekucji, a zatem uzasadnione jest podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...].

Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] podjął postępowanie egzekucyjne prowadzone względem skarżących na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].

W piśmie z 17.09.2020 r. skarżący powołując art. 59 § 1 pkt 2 oraz § 4 u.p.e.a., wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12.06.2017 r. Nr [...] oraz uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z uwagi na naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a., art. 7 i 8 k.p.a., art. 33 ust. 8 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 11 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ administracyjny kierował się przy załatwianiu sprawy. Skarżący wskazali, że w niniejszej sprawie za środek egzekucyjny najmniej uciążliwy dla zobowiązanych organ egzekucyjny uznał wymierzenie grzywny w wysokości 167 201,73 zł. W ocenie skarżących, stanowi to rażące naruszenie art. 7 § 2 ww. ustawy poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego niewłaściwego ze względu na nadmierną uciążliwość dla zobowiązanych, zarzucając również, że organ nie wziął pod uwagę sytuacji zdrowotnej i majątkowej zobowiązanych.

Przytaczając fragmenty uzasadnienia wyroku NSA z 06.03.2020 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II OSK 1136/18, dotyczącego prawidłowości nałożenia na skarżących grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki innego budynku tj. budynku gospodarczo-inwentarskiego, wskazali, iż nie zgadzają się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.02.2020 r. sygn. akt II OSK 901/18, dotyczącym prawidłowości nałożenia na skarżących grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki stodoły, gdyż wyroki te dotyczą budynków znajdujących się na tej samej posesji, stan faktyczny jest niemal identyczny, ale interpretacja sytuacji zupełnie odmienna. W związku z tym, wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnieśli także, że zamierzają wystąpić o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] o numerach [...] i [...], którymi nakazano rozbiórkę odpowiednio stodoły i budynku gospodarczo-inwentarskiego, z uwagi na fakt, że z powodów zdrowotnych, a więc nie z własnej winy, nie brali udziału w postępowaniach. Zdaniem skarżących, nałożenie grzywny celem przymuszenia do wykonania rozbiórki, jak i wykonanie zastępcze, są przedwczesne i bezpodstawne. Skarżący przedstawili swoją trudną sytuację życiową, materialną i zdrowotną. Wskazali na swoje liczne schorzenia, nasilone z powodu tragicznej śmierci syna w wypadku samochodowym. Zaznaczyli także, iż dochody uzyskiwane z tytułu świadczeń emerytalnych są niskie. Kwoty te wystarczają jedynie na pokrycie niezbędnych wydatków, jak leczenie i wyżywienie, leczenie jest bardzo drogie, a renty niewysokie.

Pismem z 20.11.2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wezwał skarżących do sprecyzowania zawartego w nim żądania, poprzez wskazanie czy stanowi ono wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (jeśli tak - do wskazania oraz przedłożenia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego), czy też inny wniosek przysługujący zobowiązanym (jeżeli tak - do wskazania jaki oraz jego uzasadnienia wraz z przedstawieniem koniecznych dowodów). Powyższe wezwanie było dwukrotnie awizowane i zostało uznane za doręczone 08.12.2020 r. w trybie art. 44 k.p.a. W wyznaczonym terminie 7 dni od dnia jego doręczenia skarżący nie udzielili na nie odpowiedzi.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uznał, iż pismo 17.09.2020 r. stanowi wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12.06.2017 r. Nr [...].

Postanowieniem z [...] numer [...], wydanym na podstawie art. 123 i art. 124 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 59 § 1 pkt 2, § 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...], wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Organ I instancji stwierdził, że podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...], obejmującego należność z tytułu nieuiszczonej grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki stodoły, stanowi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...]. Prawidłowość i zasadność nałożenia na zobowiązanych ww. grzywny była przedmiotem weryfikacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 oddalił skargę małż. R. na ww. postanowienie. Sąd wskazał, że organ odwoławczy prawidłowo określił zarówno wysokość nałożonej grzywny, jak i wysokość opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z 19.04.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził prawomocność powyższego wyroku z 07.03.2017 r. Z kolei postanowieniem z 03.11.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił skarżącym termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 oraz uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19.04.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 o stwierdzeniu prawomocności ww. wyroku z 07.03.2017 r. W związku z powyższym skarżący złożyli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 26.02.2020 r., sygn. akt II OSK 901/18, oddalił skargę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16.

Organ I instancji uznał zatem, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...], stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...], jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Nie zostało ono również uchylone w toku postępowania sądowo - administracyjnego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 17.06.2017 r. Nr [...] istnieje i jest wymagalny.

W ocenie organu I instancji za umorzeniem postępowania egzekucyjnego nie może przemawiać okoliczność uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 06.03.2020 r. sygn. akt II OSK 1136/18 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28.06.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 232/17, postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] Nr [...]. Wyrok ten został bowiem wydany w innej sprawie dotyczącej zobowiązanych i nie może mieć wpływu na ocenę zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej obowiązek objęty tytułem wykonawczym, co wynika z art. 29 § 2 u.p.e.a. Zatem korzystne rozstrzygnięcie wydane przez sąd administracyjny wobec zobowiązanego w jednej sprawie, skutkujące umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz okoliczność, iż strona nie zgadza się z odmiennym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w innej sprawie, nie może przemawiać za umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie innego tytułu wykonawczego. Dopóki nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...] w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki stodoły, nie będzie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z powodu nieistnienia objętego nim obowiązku.

Organ I instancji wskazał także, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku ma zamiar stron wystąpienia o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] o numerach [...] i [...], nakazującymi rozbiórkę odpowiednio stodoły i budynku gospodarczo – inwentarskiego, albowiem podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...] stanowi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...], które ma charakter ostateczny i podlega wykonaniu. Zgłoszony przez stronę zamiar skorzystania w przyszłości z możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia w trybie nadzwyczajnym, nie może stanowić przesłanki umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Podstawa taka zaistnieje dopiero w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego ww. postanowienia z 12.04.2016 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu rażącego naruszenia art. 7 § 2 i art. 33 ust. 8 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wyjaśnił, iż podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, przy czym, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej mógł być złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, iż odpis tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...] został doręczony 10.10.2017 r, w związku z czym termin do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej upłynął 17.10.2017 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zauważył także, iż 26.02.2018 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. do kwoty wolnej od potrąceń egzekucyjnych, tj. 760 zł.

Z kolei w zakresie podniesionej przez zobowiązanych argumentacji dotyczącej trudnej sytuacji życiowej, rodzinnej i zdrowotnej organ I instancji uznał, że mogłaby ona skutkować umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ale jedynie pod warunkiem ustalenia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sama trudna sytuacja finansowa zobowiązanego nie mieści się bowiem w katalogu okoliczności skutkujących umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. W prowadzonym względem skarżących postępowaniu egzekucyjnym Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zastosował jeden środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. Tytułem realizacji przedmiotowego zajęcia bank przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 65 998,35 zł. Z kolei przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] postępowanie wyjaśniające w zakresie obrotów na Państwa rachunkach bankowych w okresie ostatnich 12 miesięcy wykazało, iż skarżący posiadają dwa rachunki bankowe w [...] S.A., których salda wynoszą 23 007,96 zł oraz 32 656,61 zł. Ponadto w piśmie z 19.02.2020 r. skarżący oświadczyli, iż są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,2 ha. Organ egzekucyjny ustalił także, iż w 2019 r. skarżący uzyskali środki pieniężne ze sprzedaży niezabudowanej działki nr 553/1 o pow. 1,5889 ha w kwocie 79 445,00 zł. Okoliczności te w ocenie organu I instancji eliminują możliwość stwierdzenia, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne,

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wyjaśnił także, iż uchylenie czynności egzekucyjnych na podstawie powołanego przez skarżących art. 60 § 1 u.p.e.a., może nastąpić wyłącznie w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przepis ten nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do rozpatrzenia wniosku o uchylenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., dokonanego zawiadomieniem z 06.10.2017 r.

Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie oraz błędne ustalenia, co do sytuacji majątkowej zobowiązanych. Powtórzyli również argumentację zawartą w piśmie z 17.09.2020 r. przytaczając fragmenty uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06.03.2020 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II OSK 1136/18, dotyczącego prawidłowości nałożenia grzywien w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki innego budynku zobowiązanych tj. budynku gospodarczo-inwentarskiego. Zobowiązani zauważyli że nie mogą się zgodzić z wyrokiem NSA z 26.02.2020 r. sygn. akt II OSK 901/18 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 dotyczącego prawidłowości nałożenia na skarżących grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki stodoły, gdyż wyroki te dotyczą budynków znajdujących się na tej samej posesji (stodoły i budynku gospodarczego), stan faktyczny jest niemal identyczny, ale interpretacja jest zupełnie inna. W związku z tym zobowiązani wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto małżonkowie podnieśli, że zamierzają wystąpić o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] o numerach: [...] i [...], którymi nakazano rozbiórkę odpowiednio stodoły i budynku gospodarczo-inwentarskiego, z uwagi na fakt, że z powodów zdrowotnych, a więc nie z własnej winy, nie brali udziału w postępowaniach. Zdaniem zobowiązanych, nałożenie grzywny celem przymuszenia do wykonania rozbiórki, jak i wykonanie zastępcze, są przedwczesne i bezpodstawne. Dodatkowo zobowiązani podnieśli swoją bardzo trudną sytuację życiową, tj. wiek, słaby stan zdrowia oraz niskie świadczenia emerytalne. Odnieśli się również szeroko do trudnej sytuacji materialnej oraz tragedii życiowych, które ich dotknęły. Podkreślili, iż zajęcie konta nosi cechy niesprawiedliwości i nieadekwatności.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w pierwszej kolejności wskazał, iż 30.07.2020 r. weszły w życie na przepisy ustawy z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw i stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020r.

Organ II instancji powołując następnie brzmienie art. 59 § 1, § 2, § 4, art. 60 § 1 i § 2 u.p.e.a., podzielił w całości argumentację organu I instancji, wskazując, że prawidłowość i zasadność nałożenia na zobowiązanych kary grzywny ww. postanowieniem była przedmiotem weryfikacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 07.03.2017r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 oddalił skargę M. i S. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Od powyższego wyroku zobowiązani złożyli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która została oddalona wyrokiem z dnia 26.02.2020 r. sygn. akt II OSK 901/18. Tym samym również w ocenie organu II instancji nie ulega wątpliwości, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...] jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Nie zostało ono również uchylone w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a następnie przez Naczelny Sad Administracyjny. W związku z powyższym, obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 12.06.2017r. Nr [...] istnieje i jest wymagalny.

W odniesieniu natomiast do podniesionej w zażaleniu okoliczności uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 06.03.2020 r. sygn. akt II OSK 1136/18 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28.06.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 232/17, postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczo-inwentarskiego oraz postanowienia Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z [...] r. Nr [...], organ odwoławczy stwierdził, że nie mogą być one przedmiotem rozpatrywania w toku postępowania odwoławczego wszczętego zażaleniem z 25.01.2021 r. na postanowienie z dnia 14.01.2021 r., albowiem ww. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06.03.2020 r. dotyczy innej należności, niż ta określona w tytule wykonawczym z dnia 12.06.2017 r. Nr [...].

Organ II instancji stwierdził dalej, że na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony zamiar wystąpienia o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] o numerach: [...] i [...], którymi nakazano rozbiórkę odpowiednio stodoły i budynku gospodarczo-inwentarskiego, albowiem podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r. Nr [...] stanowi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...], które ma charakter ostateczny i podlega wykonaniu. Ewentualny zgłoszony przez zobowiązanych zamiar skorzystania w przyszłości z możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia w trybie nadzwyczajnym, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Z kolei w zakresie podniesionej przez M. i S. R. argumentacji dotyczącej trudnej sytuacji życiowej, rodzinnej i zdrowotnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że argumentacja dotycząca trudnej sytuacji rodzinnej, finansowej oraz problemów zdrowotnych mogłaby ewentualnie skutkować umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jedynie pod warunkiem ustalenia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sama trudna sytuacja finansowa zobowiązanego nie mieści się w katalogu okoliczności skutkujących umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. W analizowanym przypadku, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym względem M. i S. R. nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, podzielając w całości argumentację organu I instancji.

W odniesieniu do podniesionej przez zobowiązanych kwestii błędnego ustalenia sytuacji majątkowej zobowiązanych, organ II instancji stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przed podjęciem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z uwagi na argumentację zawartą w ww. wniosku, pismem z 20.11.2020 r. wezwał zobowiązanych do sprecyzowania zawartego w nim żądania, poprzez wskazanie czy stanowi ono wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a jeśli tak - do wskazania oraz przedłożenia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ww. wezwanie uznano za doręczone zobowiązanym 08.12.2020 r. w trybie art. 44 k.p.a. Siedmiodniowy termin do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z 20.11.2020 r. upłynął bezskutecznie. Ponadto, badając sytuację majątkową zobowiązanych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystąpił do Banku [...] S.A. o udzielenie informacji w zakresie obrotów na rachunkach bankowych zobowiązanych w okresie ostatnich 12 miesięcy. Przedstawione przez dłużnika zajętej wierzytelności informacje dotyczące sald rachunków bankowych podobnie jak i okoliczność uzyskania przez zobowiązanych kwoty 79 445,00 zł z tytułu zbycia w 2019 r. niezabudowanej działki nr 553/1 o pow. 1,5889 ha, również zostały uwzględnione przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zważywszy na fakt, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne, mając przy tym na uwadze zaistniałe w sprawie ww. okoliczności faktyczne i prawne, za niesłuszny organ II instancji uznał zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.a. Podobnie, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], nie doszło do naruszenia przepisu art. 77 § 1 ww. ustawy.

Natomiast, w odniesieniu do argumentacji podniesionej przez zobowiązanych, iż czują się oni pokrzywdzeni działaniem organów, gdyż zostały im odebrane wszystkie oszczędności i pozostali bez środków do życia oraz że zajęcie ich rachunków bankowych nosi cechy niesprawiedliwości i nieadekwatności, organ II instancji wskazał, że postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zwolnił spod egzekucji środki pieniężne na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. do kwoty wolnej od potrąceń egzekucyjnych, tj. 760 zł. Przeprowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie wyjaśniające wykazało, iż w okresie od 27.01.2020 r. do 29.12.2020 r. odnotowano 12 wypłat z rachunku bankowego zobowiązanych w [...] S.A. w ogólnej kwocie 21 280,00 zł (w wysokości limitu wynikającego z ww. postanowienia z dnia 26.02.2018 r. w sprawie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych z rachunku bankowego). Ponadto według informacji PIT 11C złożonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] za 2020 r., zobowiązani osiągnęli świadczenia netto w wysokości: S. R. - 14 880,16 zł (śr. miesięcznie 1 240,01 zł), M. R. - 13 307,50 zł (śr. miesięcznie 1 108,96 zł). Organ zaznaczył przy tym, iż powyższe świadczenia nie zostały zajęte w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...].

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, M. R. i S. R. zaskarżyli powyższe rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając mu naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a., art. 7 i 8 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie oraz art. 11 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ administracyjny kierował się przy załatwianiu sprawy. Tym samym wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zwolnienie skarżących od kosztów niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że art. 7 § 2 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. W niniejszej sprawie za środek taki organ egzekucyjny uznał wymierzenie grzywny w wysokości 167 201,73 złotych, przy czym grzywna w tej wysokości została wymierzona obojgu zobowiązanym, będącym małżonkami i prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe. Organ egzekucyjny zastosował grzywnę w celu przymuszenia, przez to dopuścił się rażącego naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego niewłaściwego ze względu na nadmierną uciążliwość dla zobowiązanych. Organ nie wziął pod uwagę sytuacji zdrowotnej i majątkowej zobowiązanych. Skarżący powołując się na wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne na tle wskazanych przepisów, argumentowali, że w stanie faktycznym sprawy, już samo porównanie wysokości grzywny nałożonej na zobowiązanych w zaskarżonym postanowieniu, z wielkością ich miesięcznych przychodów daje podstawy do podjęcia poważnych wątpliwości co do tego, czy zastosowany przez organy środek egzekucyjny zmierza realnie do wykonania zobowiązania. Mając zatem na uwadze ich sytuację osobistą, zdrowotną i majątkową nie można się spodziewać, aby wykonali obowiązek rozbiórki pod wpływem nałożonej grzywny. Małżonkowie R. podnieśli, iż zamierzają wystąpić o wznowienie w/w postępowań administracyjnych nakazujących rozbiórkę budynków, z uwagi na to, iż z powodów zdrowotnych, a więc nie z własnej winy, nie brali udziału w postępowaniach. W związku z tym zarówno nałożenie grzywny celem przymuszenia do wykonania rozbiórki jak i wykonanie zastępcze, są przedwczesne i bezpodstawne. Obowiązani opisali również swoją ciężką sytuację życiową, w szczególności zdrowotną. Wskazali także, że czują się pokrzywdzeni działaniem organów, gdyż zostały im odebrane wszystkie oszczędności i pozostali bez środków do życia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotowe granice kontroli, o której wyżej mowa, zakreślone zostały w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) – dalej: p.p.s.a. i zalicza się do nich m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 12.06.2017 r., Nr [...] wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na poczet należności z tytułu nieuiszczonej przez M. R. i S. R. grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki stodoły, nałożonej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...].

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 59 u.p.e.a. Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, prowadzi do wniosku, iż organ II instancji słusznie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być też umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Skarżący argumentując składane do organu wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnieśli, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił im termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sygn. akt II SA/Łd 672/16 wraz z uzasadnieniem i jednocześnie uchylił postanowienie z 19.04.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 o stwierdzeniu prawomocności wyroku z dnia 07.03.2017 r., sygn. akt II SA/Łd 672/16, w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia ŁWINB nr [...] w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki stodoły. Skarżący wskazali także, że złożyli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16, w z związku z czym wyrok nie jest w chwili obecnej prawomocny, a obowiązek nie jest wymagalny.

Strona zarzucała również, że organ zastosował niewłaściwy środek egzekucyjny ze względu na nadmierną uciążliwość dla zobowiązanych, podnosząc iż organ nie wziął pod uwagę sytuacji zdrowotnej i majątkowej zobowiązanych. Skarżący zaznaczali, iż nie zgadzają się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.02.2020 r. sygn. akt II OSK 901/18 i powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06.03.2020 r. sygn. akt II OSK 1136/18, który zapadł na kanwie sprawy w przedmiocie prawidłowości nałożenia na nich grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki innego budynku t.j. budynku gospodarczo-inwentarskiego argumentowali, że wyroki te dotyczą budynków znajdujących się na tej samej posesji, stan faktyczny jest niemal identyczny, ale interpretacja sytuacji zupełnie odmienna. W związku z tym, wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący zaznaczyli także, że zamierzają wystąpić o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] o numerach [...] i [...], którymi nakazano rozbiórkę odpowiednio stodoły i budynku gospodarczo-inwentarskiego, z uwagi na fakt, że z powodów zdrowotnych, a więc nie z własnej winy, nie brali udziału w postępowaniach.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny został w niniejszej sprawie ustalony w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do jego kwestionowania. Wbrew stanowisku strony skarżącej, rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego i tym samym stanowił podstawę orzekania dla Sądu. Strona natomiast, poza ogólnymi stwierdzeniami o konieczności zgromadzenia całego materiału dowodowego, nie wskazała w czym upatruje jego niekompletności. Sąd uznał, że sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu.

Sąd podziela również ocenę prawną organów egzekucyjnych o bezzasadności zarzutu braku wymagalności obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 12.06.2017 r., Nr [...], wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na poczet należności z tytułu nieuiszczonej grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki stodoły, nałożonej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...].

Z prawidłowo poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wnika, że kwestia zasadności nałożenia na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki stodoły objętej tytułem wykonawczym z 12 kwietnia 2016 r. była przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 oddalił skargę małż. R. na postanowienie z [...] Nr [...]. Sąd w wyroku tym stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo określił zarówno wysokość nałożonej grzywny, jak i wysokość opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z 19.04.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził prawomocność powyższego wyroku. Z ustaleń faktycznych organu wynika także, że postanowieniem z 03.11.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił skarżącym termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 oraz uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19.04.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16 o stwierdzeniu jego prawomocności. W związku z powyższym skarżący złożyli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 26.02.2020 r., sygn. akt II OSK 901/18, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 07.03.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 672/16. Orzeczeniem tym nie wyeliminowano zatem z obrotu prawnego postanowienia, z którego wynikał nałożonych na skarżących obowiązek, nie wystąpiły wiec przesłanki do zastosowania art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W powyższych okolicznościach faktycznych sprawy organy prawidłowo uznały, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...], stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...], jest ostateczne w administracyjnym toku instancji, a zatem obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 12.06.2017 r. Nr [...] istnieje i jest wymagalny. Oceny tej nie zmienia zamiar wystąpienia skarżących o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] o numerach [...] i [...], nakazującymi rozbiórkę odpowiednio stodoły i budynku gospodarczo – inwentarskiego. Dopóki bowiem nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] Nr [...] w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki stodoły, brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], z uwagi na nieistnienie objętego nim obowiązku.

W ocenie Sądu organy trafnie stwierdziły również, że okoliczność uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 06.03.2020 r. sygn. akt II OSK 1136/18 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28.06.2017 r. sygn. akt II SA/Łd 232/17, postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] i postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] Nr [...] nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak słusznie wskazały organy obu instancji, wyrok ten został wydany w innej sprawie dotyczącej skarżących i nie może mieć wpływu na ocenę zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Brak było również jakichkolwiek podstaw do badania przez organy egzekucyjne zasadności nałożonej na skarżących kary grzywny w celu przymuszenia objętej tytułem wykonawczym nr [...]. Wskazać w tym miejscu należy, że zasadą jest, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności rozstrzygnięcia będącego podstawą egzekucji. Kwestionowanie zasadności decyzji o nakazie rozbiórki na etapie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie spóźnione i nie może odnieść zamierzonego skutku (por. m.in. wyrok NSA z 21 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 524/12). Obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego orzeczony na podstawie ustawy Prawo budowlane podlega wykonaniu niezwłocznie po tym jak orzeczenie w tym zakresie stało się prawomocne. Oznacza to, że zobowiązany na tej podstawie ma obowiązek niezwłocznie wykonać nałożony na niego obowiązek, bowiem w przeciwnym razie naraża się na wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu jego przymusowego wykonania.

W zakresie podnoszonego przez skarżących zarzutu rażącego naruszenia art. 7 § 2 i art. 33 ust. 8 u.p.e.a., organ słusznie wyjaśnił, iż podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, przy czym, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej mógł być złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, iż odpis tytułu wykonawczego z [...] Nr [...] został doręczony 10.10.2017 r, w związku z czym termin do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej upłynął 17.10.2017 r.

Z kolei odnośnie do podniesionej przez M. R. i S. R. argumentacji dotyczącej trudnej sytuacji życiowej, rodzinnej i zdrowotnej, organy trafnie uznały, że argumentacja skarżących w tym zakresie mogłaby ewentualnie skutkować umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jedynie pod warunkiem ustalenia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sama natomiast trudna sytuacja finansowa zobowiązanego nie mieści się w katalogu okoliczności skutkujących umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wskazać przy tym należy, że rozstrzygnięcie na tej podstawie o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego ma charakter uznaniowy. Organ egzekucyjny może umorzyć takie postępowanie, lecz nie musi. Organ egzekucyjny przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. - regulacji przewidującej uznanie administracyjne - zobowiązany jest jednak do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, gdyż tylko takie postępowanie pozwala na podjęcie zgodnego z prawem postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygnięcie dowolnym, co implikuje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 2883/15, Lex nr 2198938). Zatem podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego - na zasadzie uznania administracyjnego - w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że użycie przez ustawodawcę zwrotu "w przypadku stwierdzenia" wskazuje, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę ustalenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2798/15, Lex nr 2340960). Zaznaczyć jednocześnie należy, że art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku sporządzenia jakiegoś szczegółowo określonego co do formy dokumentu (kalkulacji), z którego wynikałoby, że w postępowaniu egzekucyjnym nie będzie możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dlatego też wystarczające jest, jeżeli wniosek taki wynika z uzasadnienia postanowienia wydanego w tym przedmiocie (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 1472/19, Lex nr 3055202).

W niniejszej sprawie organ przed podjęciem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wezwał zobowiązanych do wskazania oraz przedłożenia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika również akt sprawy w wyniku przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] postępowania wyjaśniającego w zakresie obrotów na rachunkach bankowych skarżących w okresie ostatnich 12 miesięcy, ustalono, że posiadają oni dwa rachunki bankowe w [...] S.A., których salda wynoszą 23 007,96 zł oraz 32 656,61 zł. Ponadto w piśmie z dnia 19.02.2020 r. skarżący oświadczyli, iż są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,2 ha. Organ egzekucyjny prawidłowo ustalił także, iż w 2019 r. skarżący uzyskali środki pieniężne ze sprzedaży niezabudowanej działki nr 553/1 o pow. 1,5889 ha w kwocie 79 445,00 zł. Tym samym należało zgodzić się z organem, że okoliczności te nie dają podstaw do stwierdzenia, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ odnosząc się również do sytuacji życiowej skarżących wskazał, że postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zwolnił spod egzekucji środki pieniężne na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. do kwoty wolnej od potrąceń egzekucyjnych, tj. 760 zł. Z przeprowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania wyjaśniającego wynika także w okresie od 27.01.2020 r. do 29.12.2020 r. odnotowano 12 wypłat z rachunku bankowego zobowiązanych w [...] S.A. w ogólnej kwocie 21 280,00 zł (w wysokości limitu wynikającego z ww. postanowienia z dnia 26.02.2018r. w sprawie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych z rachunku bankowego). Ponadto według informacji PIT 11C złożonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] za 2020r., zobowiązani osiągnęli świadczenia netto w wysokości: S. R. - 14 880,16 zł (śr. miesięcznie 1 240,01 zł), M. R. - 13 307,50 zł (śr. miesięcznie 1 108,96 zł). Organ wyjaśnił przy tym, iż powyższe świadczenia nie zostały zajęte w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...].

W powyższych okolicznościach organ słusznie stwierdził, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym względem M. i S. R. nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Podsumowując Sąd uznał, że ustalony w toku postępowania stan faktyczny i prawny wskazuje, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 i § 2 u.p.e.a.

Mają powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

R.T-M.