Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1566/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Asesor WSA Danuta Oleś /spr./, Protokolant: Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. K . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 listopada 2003 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1566/03

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27.05.2003 r. syg.akt [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 26.11.2002 r. nr [...] ustalającą D. K. podatek od nieruchomości za 2001 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 19.08.2003 r. nr [...] ustalił podatniczce podatek od nieruchomości za 2001 r. w kwocie 119,20 zł. Przedmiot opodatkowania stanowił drewniany kiosk o powierzchni 8,2 m2, będący budynkiem w rozumieniu art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podatkowy uznał, iż D. K. jako właścicielka kiosku ,w którym prowadzi działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości. Przedmiotowy kiosk, znajduje się przy ul. [...] , na gruntach będących własnością Gminy G. i wydzierżawionych spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ,,A" z siedzibą w G. D.K. mocą umowy nr [...] z dnia 3.01.2001r., zawartej ze spółką "A" była najemcą placu pod kiosk.

W odwołaniu od decyzji, złożonym w piśmie z dnia 29.08.2003 r. podatniczka wniosła o uchylenie decyzji oraz o stwierdzenie jej nieważności, gdyż została ona wydana bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła, iż organ podatkowy nie przeprowadził praktycznie żadnego postępowania w celu obiektywnego wyjaśnienia sprawy, opierając się jedynie na wyjaśnieniach udzielonych przez spółkę "A". Jej zdaniem, organ nie wyjaśnił kto jest właścicielem kiosku oraz czy jest on budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nadto stwierdziła, iż nie jest właścicielką kiosku, gdyż otrzymała jedynie fakturę związaną z kosztami budowy kiosku, natomiast przeniesienie własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego, powołała się przy tym na przepisy kodeksu cywilnego oraz wyroki SN i NSA. Podatniczka podkreśliła, że z umowy łączącej ją ze spółką "A" wynika, iż jest ona jedynie najemcą kiosku. Wskazała też, że przedmiotowy kiosk nie jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, gdyż nie jest trwale związany z gruntem i dlatego organ podatkowe zastosował w stosunku do niego niewłaściwe stawki podatku.

Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uznania zarzutów podatniczki i decyzją z dnia 24.11.2003 r. sygn.akt [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy kiosk został wybudowany ze środków podatniczki i jest położony na gruntach będących własnością Gminy G. i wydzierżawionych spółce z o.o. "A". W ocenie Kolegium, wbrew treści umowy pomiędzy D. K. i spółką "A", organ podatkowy I instancji bezpodstawnie uznał podatniczkę za właściciela kiosku. Kolegium podkreśliło, że jako organ II instancji ponownie rozpatrzyło sprawę merytorycznie i uznało, iż pomimo tego, że uzasadnienie decyzji jest nieprawidłowe, to sentencja ustalająca wobec podatniczki podatek od nieruchomości za 2001 r. jest zgodna z prawem. Podatniczka jest niewątpliwie posiadaczką przedmiotowego kiosku, a zatem winna opłacać podatek od nieruchomości na podstawie art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9, poz.31 ze zm.), zgodnie z którym obowiązek podatkowy w tym podatku ciąży m.in. na posiadaczach nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego. W świetle cytowanego przepisu nie ma znaczenia fakt, iż kiosk nie jest trwale połączony z gruntem. Skoro podatniczka prowadzi w tym kiosku działalność gospodarczą, to organ prawidłowo zastosował stawki obowiązujące dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku zawartej w piśmie z dnia 21.12.2003 r. D. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Zarzuciła organom podatkowym, rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 158 i art. 140 k.c. przez dowodzenie, iż posiada ona prawo własności do kiosku handlowego. Powołała się na to, iż nigdy nie sporządzono aktu notarialnego przenoszącego własność kiosku, a nadto za słusznością jej stanowiska przemawiają ograniczenia w korzystaniu z tego kiosku, wprowadzone przez spółkę "A". Zdaniem skarżącej pozbawiony sensu jest pogląd, że kiosk drewniany o pow. 8,2 m2 jest budynkiem lub budowlą, a dodatkowo pominięto różnice stawek podatkowych dla budynków z tymczasowym obiektem budowlanym.

Odpowiadając na skargę w piśmie z dnia 10.02.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozstrzyganej sprawie, zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy skarżąca była podmiotem podlegającym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w myśl przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9, poz.31 ze zm.). W przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, należy zbadać, czy organy podatkowe prawidłowo określiły przedmiot opodatkowania oraz zastosowały właściwą stawkę podatkową.

Zgodnie z treścią art. 2 ust.1 powołanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.), obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które:

1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem,

2) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części,

3) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z [...] albo z ustanowionego zarząd.

Prezydent Miasta G. w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym ustalił, iż kiosk handlowy położony przy ul. [...] jest własnością D. K. i w związku z tym uznał, iż z mocy art. 2 ust. 1 w/w ustawy ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując decyzję organu I instancji stwierdziło, że skarżąca jest posiadaczem kiosku, a jej posiadanie wynika z umowy zawartej ze spółką "A", a zatem w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 2 ust. 3 ustawy.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny został przez organ podatkowy I instancji ustalony wyczerpująco i nie budzi wątpliwości, prawidłowa jest też przyjęta przez ten organ podstawa opodatkowania. Nie ma racji Samorządowe Kolegium Odwoławcze twierdząc, iż w sprawie winien mieć zastosowanie art. 2 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż skarżąca nie była posiadaczem nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jednak ta rozbieżność nie może stanowić podstawy do wzruszenia decyzji, gdyż nie ulega wątpliwości, iż na skarżącej spoczywa obowiązek podatkowy.

W ocenie Sądu, umowa nr [...] z dnia 3.01.2001 r. zawarta ze spółką "A" jest umową o najem placu pod kiosk, a nie jak twierdzi skarżąca umową o najem kiosku. Wynikające z tej umowy ograniczenia w sposobie korzystania z kiosku nie mają wpływu na tę ocenę, jak również nie zmieniają faktu, że właścicielką kiosku jest D. K.. Z pism pochodzących od spółki "A", jak również z pism samej skarżącej jednoznacznie wynika, że rzeczony kiosk został wybudowany na zlecenie i ze środków finansowych pochodzących od osób chcących prowadzić działalność handlową na terenie należącym do spółki. Wszystkie te osoby - w tym i skarżąca – w związku z poniesionymi wydatkami otrzymały imienne faktury.

Na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowią grunty oraz odrębny budynki i budowle. Jak stanowił art. 3 ust. 1 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2001r.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały: budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, a także inne grunty wymienione w tym przepisie.

Z kolei ust.4 cytowanego przepisu stanowił, iż za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe. Mając na względzie powyższą regulację należy stwierdzić, iż przedmiot podatku od nieruchomości nie jest tożsamy z nieruchomością zdefiniowaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz.93 ze zm.- dalej k.c.). Przedmiot podatku obejmuje również "obiekty budowlane", które nie muszą być "nieruchomościami" w rozumieniu art. 46 k.c. Każdy obiekt budowlany (z wyjątkiem obiektów małej architektury) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nawet wówczas, gdy nie stanowi nieruchomości ani też jej części składowej. Stąd też posługiwanie się pojęciem "nieruchomości" przy określaniu przedmiotu podatku jest mało precyzyjne. W istocie rzeczy przedmiotem podatku są budynki, budowle i grunty, bez względu na to czy stanowią nieruchomość w rozumieniu art. 46 §1 k.c.

W świetle powyższego, za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie organów podatkowych, które za przedmiot opodatkowania przyjęły nie grunt, na którym posadowiony był kiosk lecz sam kiosk, posiadający cechy budynku w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów.

Ponieważ ustawa o podatkach i opłatach lokalnych – odmiennie niż ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) nie posługuje się pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego i nie przewiduje dla takich obiektów stawek podatkowych, nieuzasadniony jest zarzut skargi pomylenia stawek podatkowych dla budynków i tymczasowych obiektów budowlanych.

Nie ma też racji skarżąca, zarzucając organom podatkowym naruszenie przepisu art. 158 Kodeksu cywilnego i twierdząc, iż nie jest właścicielką kiosku, gdyż nabycie własności kiosku wymagało umowy zawartej w formie aktu notarialnego, a takiej umowy nigdy nie sporządzono. Drewniany kiosk, nie związany trwale z gruntem, nie jest nieruchomością w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. i dlatego nie podlega rygorom wynikającym z art. 158 k.c., a dla przeniesienia jego własności wystarczające jest wystawienie faktury.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji