Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 611/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 36, art. 48, art. 48b, art. 102 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
journal: M.P. 2018 poz 1007
law: Uchwała Nr 140 Rady Ministrów  z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i  w domu" na lata 2019-2023
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 106 par. 3, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej w formie posiłków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...] podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2 art. 48b ust. 2 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm.), przyznał M. Z. K. świadczenie niepieniężne z pomocy społecznej w formie posiłków na okres od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 września 2021 r. przez pięć dni w tygodniu w ilości jeden gorący posiłek dziennie wskazując, że posiłki wydaje A.

Organ pierwszej instancji, w oparciu o wywiad środowiskowy ustalił, że dochód wnioskodawcy jest wyższy niż 150% i nie przekracza 180% kryterium dochodowego ustalonego dla osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 1261,80 zł. Przychylając się do wniosku strony organ postanowił przyznać pomoc w powyższej formie na podstawie art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 18 grudnia 2018 r. nr III/21/18 w sprawie przyjęcia programu osłonowego w zakresie dożywiania na lata 2019-2023 i uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 11 grudnia 2018 r. nr III/20/18 w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w zakresie dożywiania oraz zasad zwrotu wydatków na świadczenia udzielane w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z. K. podniósł, że decyzja jest sprzeczna ze stanem faktycznym i prawnym oraz ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zarzucając nadto organowi pierwszej instancji błędną wykładnię art. 3 ust. 1 i 4 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Decyzją z dnia 9 czerwca 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 48 ustawy o pomocy społecznej, uchwały Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. Nr 140 w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (M.P. z 2018r. poz.1007), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazując na treść art. 8 ust. 1 i 3, art. 48 ustawy o pomocy społecznej oraz postanowienia uchwały Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. Nr 140 w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 moduł dla dorosłych III (III.2.1.), wyjaśnił, że w dniu 19 kwietnia 2021 r. M. Z. K. wniósł ustnie do protokołu o przyznanie pomocy w formie jednego posiłku.

Na podstawie akt sprawy, w tym wywiadu środowiskowego, Kolegium ustaliło, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, legitymującą się drugą grupą inwalidzką orzeczoną przez lekarza orzecznika ZUS. Nie pracuje, a źródłem dochodu wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne w wysokości 1228,53 zł miesięcznie. Jest to dochód przekraczający kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, określone na 701 zł dla osoby samotnie gospodarującej.

Zgodnie z postanowieniami ww. uchwały Rady Ministrów pomoc w zapewnieniu posiłku przysługuje osobom, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Rada Miasta Gdańska, w ramach posiadanych uprawnień, w uchwale z dnia 11 grudnia 2018 r. Nr III/20/18 w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w zakresie dożywiania oraz zasad zwrotu wydatków na świadczenia udzielane w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2018r. poz. 5172) podwyższyła kryterium dochodowe uprawniające do pomocy społecznej w formie posiłku na 180% kryterium dochodowego określonego w art.8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Strona uzyskuje, obliczony zgodnie z art.8 ust.3 ustawy, dochód w wysokości 1228,53 zł, a kryterium dochodowe uprawniające stronę do świadczeń pieniężnych wynosi 701 zł. Dochód strony stanowi zatem 175,25% kryterium dochodowego. Strona spełnia więc warunki do uzyskania wnioskowanej pomocy.

Analizując akta sprawy oraz przepisy obowiązujące w zakresie przyznawania pomocy społecznej Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa, wobec czego nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji, przychylając się do wniosku, przyznał stronie wnioskowaną pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie przez 5 dni w tygodniu w okresie od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 września 2021 r. Decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami oraz wnioskiem strony.

Kolegium podkreśliło, że mimo uzyskiwania dochodu przekraczającego kryterium dochodowe strona nie pozostaje bez opieki ośrodka pomocy społecznej. W wywiadzie środowiskowym wskazano, że w dniu 6 kwietnia 2021 r. strona otrzymała pomoc pieniężną w formie zasiłku celowego w wysokości 200 zł na zakup żywności w maju 2021 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M. Z. K. zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, podnosząc, że pomoc w formie posiłków przyznano mu przez pięć dni w tygodniu, podczas gdy tydzień liczy siedem dni.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 27 września 2021 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu, uzupełniając skargę wniesioną przez skarżącego, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 7, art. 9, art. 50 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "k.p.a." w zw. z art. 14 ustawy o pomocy społecznej poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem, że przyznanie skarżącemu jednego gorącego posiłku przez pięć dni w tygodniu jest wystarczające do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych skarżącego w postaci posiłku,

2. art. 10 § 1, art. 77 § 4, art. 79a, art. 81 k.p.a. w zw. z art. 14 ustawy o pomocy społecznej poprzez zaniechanie umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem, że przyznanie skarżącemu jednego gorącego posiłku przez pięć dni w tygodniu jest wystarczające do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych skarżącego w postaci posiłku,

3. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 36 pkt 2 lit. j, art. 48, art. 48b ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało błędnym uznaniem, że przyznanie skarżącemu jednego gorącego posiłku przez pięć dni w tygodniu jest wystarczające do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych skarżącego w postaci posiłku.

Na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. skarżący podniósł zarzut nieważności postępowania administracyjnego, powołując się na art. 1104 § 2 i art. 1099 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 187 p.p.s.a., a nadto wskazał na niezgodność art. 107 § 1 k.p.a. z przepisami Konstytucji RP. Skarżący dodał, że w treści decyzji pominięto jego drugie imię oraz że decyzja nie została podpisana w sposób zgodny z przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. , poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji utrzymano w mocy decyzję o przyznaniu skarżącemu pomocy społecznej w formie świadczenia niepieniężnego w postaci jednego gorącego posiłku przez pięć dni w tygodniu na okres od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 września 2021 r.

Zdaniem Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa, albowiem organy obu instancji nie wyjaśniły, na jakiej podstawie prawnej i faktycznej uznały, że skarżącemu należy się pomoc w postaci jednego gorącego posiłku jedynie przez pięć dni w tygodniu i jedynie na okres od 1 maja do 30 września 2021 r.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm.), zwanej dalej "u.p.s.".

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zgodnie z art. 3 ust. 1-4 u.p.s. zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 ustawy trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Jak wynika natomiast z treści art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. ( w brzmieniu w dacie wydania zaskarżonej decyzji) prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium wynoszącego 701 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (długotrwała lub ciężka choroba, bezrobocie, niepełnosprawność itp.).

Ponadto uchwałą nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (M.P. 2018 r., poz.1007) ustanowiony został wieloletni program rządowy "Posiłek w szkole i w domu", stanowiący załącznik do uchwały. Zakłada on, że ze środków przekazanych w ramach programu, gminy udzielają wsparcia w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150 % kryterium, o którym mowa w art. 8 u.p.s., osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s. Oznacza to, że do udzielenia przedmiotowych świadczeń stosuje się przepisy ustawy o pomocy społecznej. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 u.p.s., osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s., w szczególności osobom starszym, chorym i niepełnosprawnym.

Dodatkowo uchwałą Rady Miasta Gdańska z dnia 11 grudnia 2018 r. nr III/20/18 podwyższono do 180 % kryterium dochodowe, o którym mowa art. 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.s., uprawniające do przyznania pomocy w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 w szczególności osobom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s., w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub z niepełnosprawnościami w formie posiłku.

Zaznaczyć należy, że objęte wnioskiem skarżącego świadczenie niepieniężne w formie zapewnienia jednego gorącego posiłku realizowane jest w trybie przewidzianym w przepisach u.p.s. Stosownie do art. 36 u.p.s. pomoc społeczna może przybrać postać świadczenia pieniężnego (ust. 1) i niepieniężnego (ust. 2). Jednym ze świadczeń niepieniężnych jest świadczenie w postaci posiłku (art. 36 ust. 2 lit. j u.p.s.). Właśnie o taką formę pomocy wystąpił skarżący, wnosząc o przyznanie pomocy w formie posiłku.

Zgodnie z art. 48 u.p.s. osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Zgodnie natomiast z art. 48b ust. 2 u.p.s. pomoc doraźna lub okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.

Z literalnej treści powołanych powyżej przepisów art. 48 i art. 48b ust. 2 u.p.s. wynika, że prawo do doraźnej albo okresowej pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która będąc pozbawiona tego rodzaju posiłku, nie może go sobie zapewnić własnym staraniem. Podmiotem uprawnionym do tego rodzaju świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej jest wyłącznie osoba, która z racji trudnej sytuacji materialnej nie może zapewnić sobie tego posiłku za pomocą własnych starań związanych z jego zakupem lub przygotowaniem. Działanie organu pomocy społecznej, na podstawie przepisu art. 48b ust. 2 u.p.s., następuje w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ nie może podjąć decyzji dowolnej, ale tylko wypełniającej przesłanki, zawarte w przepisie stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Op 510/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ani wskazany przepis dotyczący niepieniężnej pomocy w postaci posiłku, ani też inne przepisy dotyczące udzielenia pomocy ze środków opieki społecznej nie określają zakresu takiego świadczenia i nie podają kryteriów ustalenia tego zakresu. Zatem organy orzekające w tego rodzaju sprawach nie są związane przepisami prawa zarówno co do kwestii samego przyznania tego świadczenia, jak i jego zakresu. W tej sytuacji wyznacznikami podjęcia decyzji w sprawie, w tym ustalenia wielkości świadczenia (częstotliwości i okresu wydawania gorącego posiłku) są – z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który świadczenie jest przyznawane, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej oraz ilość i potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc. Organ I instancji musi się zatem kierować zarówno potrzebami osób uprawnionych, jak również możliwościami finansowymi gminy i wysokością środków przeznaczonych na cele pomocy społecznej.

Ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł. W świetle ww. uchwały nr III/20/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 11 grudnia 2018 r. podwyższone kryterium dochodowe przyznania pomocy w zakresie dożywiania na terenie Gminy Gdańsk wynosi 1.261,80 zł. Strona spełnia zatem to kryterium, bowiem jej świadczenie netto z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po odliczeniu kwoty zajętej przez komornika, wynosi za marzec 2021 r. 916,07 zł. W związku z tym organ I instancji postanowił o przyznaniu stronie pomocy, jak to ujął w uzasadnieniu decyzji "we wnioskowanej formie" jednego gorącego posiłku przez pięć dni w tygodniu od 1 maja do 30 września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, że skarżący spełnia "warunki do uzyskania wnioskowanej pomocy" oraz że decyzja organu pierwszej instancji zgodna jest z wnioskiem strony. Organ odwoławczy dodał, że w dniu 6 kwietnia 2021 r. strona otrzymała zasiłek celowy w wysokości 200 zł w maju 2021 r. na zakup żywności.

Pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie, jak też i inne formy pomocy społecznej, stosownie do art. 102 ust. 1 u.p.s., są udzielane co do zasady na wniosek osoby zainteresowanej. W realiach rozpoznawanej sprawy, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący w dniu 19 kwietnia 2021 r., a następnie w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 20 kwietnia 2021 r., zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o przyznanie pomocy w formie gorącego posiłku wskazując, że nie wystarcza mu środków na zabezpieczenie posiłku. Wskazano, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną, nie pracuje, rodzina nie udziela mu pomocy. Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej obejmował przyznanie pomocy w formie jednego gorącego posiłku od dnia 1 maja do 30 września 2021 r.

Rozstrzygnięcie o zasadności wniosku skarżącego miało miejsce w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nawet spełnienie przez ubiegającego się o pomoc w formie gorącego posiłku warunków koniecznych do jej uzyskania nie tworzy roszczenia o przyznanie świadczenia, tym bardziej w wysokości lub formie uznanej przez stronę za odpowiednią. Bezspornie zatem to organ, w ramach przyznanej mu władzy dyskrecjonalnej, jest uprawniony do wskazania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń w zależności od stanu faktycznego sprawy. Konsekwentnie do powyższego nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Orzeczenie podjęte w ramach uznania administracyjnego musi jednak zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy oraz jej analizą, a także w zakresie możliwości jednostki organizacyjnej pomocy społecznej z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola uznania administracyjnego jest natomiast ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.

W konsekwencji powyższego organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Następnie powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia, bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania - co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Decyzje powinny być uzasadniane w sposób jasny i przekonujący, a także winny zawierać precyzyjne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.

Zdaniem Sądu z uzasadnień decyzji zapadłych w przedmiotowym postępowaniu, jak i ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, z jakich przyczyn organy obu instancji przyjęły, że skarżącemu należy się jeden gorący posiłek przez pięć dni w tygodniu, nie zaś przez cały tydzień. Organy nie wyjaśniły również, co było podstawą do przyznania skarżącemu posiłku na okres ograniczony datami od 1 maja 2021 r. do 30 września 2021 r.

Podkreślić należy, że z uwagi na powołane powyżej uznanie administracyjne wybór rozstrzygnięcia należy ostatecznie do organu administracji, który w rozpatrywanej sprawie nie przedstawił swojego stanowiska w sposób wyczerpujący. Istotną kwestią, gdy rozstrzygnięcie jest decyzją uznaniową, jest jego uzasadnienie. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie (także decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego) – w świetle art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - powinno czynić zadość zasadzie przekonywania, która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące. Ma umożliwić stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu oraz ewentualne odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Ma też istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem prawidłowo sformułowane uzasadnienie umożliwia sądowi prześledzenie i skontrolowanie toku rozumowania organu administracji. W warunkach przedmiotowej sprawy organy nie uzasadniły przyznania pomocy we wskazanym przez siebie zakresie, chociaż wniosek skarżącego nie ograniczał się do przyznania jednego gorącego posiłku jedynie przez pięć dni w tygodniu, jak również nie wskazywał przedziału czasowego od 1 maja do 30 września 2021 r., na jaki wsparcie w tej formie miałoby skarżącemu zostać przyznane. Z tego względu powołanie się przez organy w treści wydanych decyzji na rzekome uwzględnienie wniosku skarżącego nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Podanie informacji o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w maju 2021 r. nie jest wystarczające, bowiem pomoc w formie jednego gorącego posiłku może być przyznana na okres dłuższy niż jeden miesiąc, na który przyznano stronie zasiłek celowy na zakup żywności.

Przywołane przez skarżącego na rozprawie zarzuty są bezzasadne. Przepisy art. 187 p.p.s.a., art. 1104 § 2 i art. 1099 § 1 i 2 k.p.c. w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Sąd administracyjny nie dokonuje też oceny zgodności przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z Konstytucją RP. Sąd nie dopatrzył się też nieważności decyzji organu pierwszej instancji, w tym z powodu zarzucanej wadliwości podpisania tej decyzji i z powodu użycia w jej treści jedynie jednego imienia skarżącego.

Nie było też podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącego zawartych w piśmie z dnia 10 marca 2022 r. W oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny przeprowadza postępowanie dowodowe w ograniczonym zakresie – jedynie z dokumentów, nie zaś z osobowych środków dowodowych. Sąd administracyjny nie przeprowadza też dowodu z opinii biegłych.

Podsumowując stwierdzić należy, że organy obu instancji nie uzasadniły swych rozstrzygnięć zindywidualizowanymi przesłankami odpowiadającymi specyfice sprawy. Organy nie sprecyzowały kryteriów, którymi się kierowały, przyznając skarżącemu pomoc przez pięć dni w tygodniu na okres od 1 maja do 30 września 2021 r. W konsekwencji decyzje obu instancji wydano z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art.77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Sąd nie przesądza, że merytoryczne stanowisko organów jest wadliwe, ale wskazuje, że z powodu naruszenia przepisów postępowania nie poddaje się ono kontroli sądowoadministracyjnej.

Podkreślić trzeba, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie co najmniej przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy w dotychczas udzielonym wymiarze. Rozpatrując sprawę ponownie organ ponadto uwzględni powyższe uwagi dotyczące dokonania koniecznych ustaleń i starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. 1. sentencji wyroku, natomiast mając na uwadze okoliczność, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji uwzględniały częściowo żądanie skarżącego, Sąd w pkt. 2. sentencji wyroku, w oparciu o art. 152 § 1 p.p.s.a. postanowił, że podlegają one wykonaniu. Zgodnie z tym przepisem Sąd może postanowić, że pomimo uwzględnienia skargi, zaskarżony i nieprawomocnie wyeliminowany z obrotu akt administracyjny pomimo wszystko będzie wywoływał skutek prawny.