Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1131/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 59
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 lipca 2022 r , SKO.EA/418/73/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 20.05.2022 r., znak: OS.1.6233.6.2018.AM Starosta Krakowski umorzył w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Syndykowi masy upadłości G. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S., ul. [...], na podstawie wystawionego przez Starostę Krakowskiego tytułu wykonawczego Nr OS/1/2018 z dnia 17 grudnia 2018r. i uchyleniu czynności egzekucyjnych dokonanych w toku postępowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na to postanowienie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Krakowie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r., znak SKO.EA/418/73/2022 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: KPA) w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.: dalej: "u.p.e.a.") w związku z art. 317 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 z późn. zm. - dalej jako "u.p.u.").

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawą wydanego postanowienia organu I instancji jest art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:

1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;

2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;

3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;

4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:

a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,

b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;

7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.

Po myśli art. 59 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zawiera informację o uchyleniu czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 60 § 1 zdanie pierwsze.

W przedmiotowej sprawie Starosta Krakowskie umorzył w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne stwierdzając, że zachodzi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.

W doktrynie prawa i judykaturze przyjmuje się, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przeszkody mogą mieć charakter faktyczny lub prawny. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych, jeżeli jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym (Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 257). Należy dodać, że decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych również wówczas, gdy nakłada na stronę obowiązek, który jest zgodny z prawem, ale którego strona nie może wykonać z powodu przeszkód prawnych, np. strona zostaje zobligowana do podjęcia działań w stosunku do rzeczy, której nie jest właścicielem i których nie może dokonać bez zgody właściciela.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest obowiązek niepieniężny wynikający z ostatecznej decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr OS. 1.6233.6.2018.AM w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 18 maja 2017 r. nr OS.1.6233.8.2017.AM.

Z uwagi na wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji cofającej zezwolenie na zbieranie odpadów, Starosta Krakowski w dniu 18.06.2019 r. postanowieniem znak: OS.I.6233.6.2018.AM zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. W dniu 4 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt II OSK 1385/19 utrzymał w mocy decyzję organu I i II instancji

Wobec postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych sygn. akt. VIII GU 1060/19 z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia upadłości dłużnika G. Sp. z o.o. Starosta Krakowski postanowieniem znak: OS.1.6233.6.2018.AM z dnia 14.04.2021 r. podjął postępowanie egzekucyjne. To postanowienie, w zakresie punktu 2 (umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko syndykowi masy upadłości Spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. w upadłości) i 3 (uchyleniu czynności egzekucyjnych dokonanych w toku postępowania) zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14.10.2021 r., znak: SKO.EA/418/32/2021.

W toku dalszego prowadzenia sprawy przez organ I instancji syndyk masy upadłości D. S. poinformował, że przedsiębiorstwo upadłego zostało w dniu 20 października 2021 r. zbyte. Fakt ten znajduje potwierdzenie zarówno w treści zalegającej w aktach sprawy kopii aktu notarialnego Nr [...] dotyczącego umowy sprzedaży przedsiębiorstwa w trybie art. 206 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 213 ust. 1 Prawa upadłościowego (z wolnej ręki), jak i odpisie zupełnym księgi wieczystej nr [...], w której Dziale II WŁASNOŚĆ w Rubryce 2.4.5 dotyczącym użytkownika wieczystego wpisany jest nowy podmiot. Okoliczność ta nie jest sporna w sprawie.

Jak wskazuje organ - w ustalonym stanie zastosowanie znajdzie art. 317 ust. 2 zd. 2 i 3 ustawy Prawo upadłościowe, zgodnie z którym nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za zobowiązania upadłego. Wszelkie obciążenia na składnikach przedsiębiorstwa wygasają, z wyjątkiem obciążeń wymienionych w art. 313 ust. 3 i 4. Zdaniem Kolegium obowiązek o charakterze niepieniężnym objęty ww. tytułem wykonawczym nie stanowi żadnego z obciążeń, o których mowa art. 313 ust. 3 i 4 ustawy Prawo upadłościowe.

W orzecznictwie sądów i doktrynie prawa przyjmuje się, że zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. nie wywołuje skutku następstwa prawnego o charakterze ogólnym po stronie nabywcy (por. SN w postanowieniu z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt V CSK 338/09; wyrok SN z dnia 4 kwietnia 2007 r., V CKN 3/07 i uchwałę SN z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 45/08). Okoliczność, że do nabycia przedsiębiorstwa upadłego mają zastosowanie przepisy szczególne (art. 316 i 317 Prawa upadłościowego) nie rzutuje na zasadność tej oceny także w odniesieniu do nabycia przedsiębiorstwa w ramach postępowania upadłościowego. Następstwo prawne o charakterze ogólnym ma miejsce wówczas, gdy określony podmiot (następca) wchodzi w ogół praw i obowiązków innego podmiotu (poprzednika prawnego). Tymczasem nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa wprawdzie to przedsiębiorstwo jako zorganizowaną całość majątku upadłego, jednakże nie przejmuje zobowiązań upadłego. Artykuł 317 ust. 2 Prawa upadłościowego stanowi wyraźnie, że nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za zobowiązania upadłego. Nie można zatem przyjąć, że wstępuje on w ogół praw i obowiązków upadłego jako sukcesor. Wymaga też podkreślenia, że treść art. 317 ust. 2 Prawa upadłościowego wskazuje, że nabycie przedsiębiorstwa upadłego ma charakter pierwotny, co pozostawałoby w sprzeczności z konstrukcją sukcesji uniwersalnej. Nadto, tego rodzaju następstwo prawne jest rozwiązaniem o charakterze szczególnym i powinno wynikać wprost z przepisów (por. także: M. Kuźnik, Sukcesja nabywcy przedsiębiorstwa w upadłości układowej, Studia Ekonomiczne 2014, t. 200, s. 70 i nast.).

Wobec powyższego oraz wobec braku przepisu szczególnego, który wskazywałby na przejęcie przez nabywcę przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzi m.in. nieruchomość, na której znajdują się odpady, nałożonego na zbywcę przedsiębiorstwa obowiązku ich usunięcia, Kolegium podzieliło stanowiska zażalenia. Nietrafne jest twierdzenie, że nabywca nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] winien stać się stroną postępowania egzekucyjnego oraz adresatem egzekwowanego obowiązku usunięcia odpadów. Takie twierdzenie pozostaje bowiem wprost w sprzeczności z art. 317 ust. 2 zd. 2 u.p.u. Zdaniem organu II instancji - oceny tej nie zmienia fakt, że nabywca przedsiębiorstwa posiadał wiedzę na temat odpadów znajdujących się na terenie nieruchomości, dokonał ich oględzin i nie wnosił z tego tytułu żadnych zastrzeżeń. Nie istnieje bowiem na gruncie przepisów prawa przepis prawny umożliwiający w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy obciążenie obowiązkiem nałożonym na upadłego nabywcy ww. nieruchomości.

Zdaniem Kolegium takiej podstawy prawnej nie stanowi wskazany w zażaleniu art. 28a u.p.e.a., w myśl którego w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Z treści powołanej regulacji wyraźnie wynika, że przepis art. 28a u.p.e.a. nie reguluje kwestii podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz wprowadza możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby, niż ta, przeciwko której wystawiony został tytuł wykonawczy, jeżeli na tę inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego, przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym. W ocenie Kolegium taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, bowiem właśnie nie przeszedł obowiązek nałożony na upadłego na nabywcę przedsiębiorstwa z racji unormowania art. 317 ust. 2 zd. 2 u.p.u.

Kolegium nie podzieliło też poglądu zażalenia o możliwości kontynuowania postępowania egzekucyjnego z udziałem nabywcy przedsiębiorstwa na podstawie art. 317 ust. 3 u. pr. upadł. W przepisie tym doprecyzowano, że nabywca przedsiębiorstwa wstępuje z mocy prawa w miejsce upadłego lub syndyka do postępowań cywilnych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz przed sądami polubownymi, dotyczących przedsiębiorstwa lub jego składników - z chwilą zawiadomienia sądu, sądu polubownego lub organu prowadzącego postępowanie administracyjne o nabyciu przedsiębiorstwa upadłego. Tym niemniej, przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej przejścia egzekwowanego obowiązku niepieniężnego, lecz reguluje kwestię wstąpienia nabywcy przedsiębiorstwa w charakterze strony do toczących się postępowań, przy czym postępowanie egzekucyjne nie zostało w tym przepisie wyszczególnione. Brak jest więc podstaw prawnych do rozszerzenia jego zastosowania na postępowanie egzekucyjne.

Konkludując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji słusznie umorzył w całości prowadzoną egzekucję administracyjną przeciwko syndykowi masy upadłości G. Sp. z o.o. w upadłości, a zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

Opisane wyżej postanowienie zaskarżył Prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, zarzucając mu :

1. naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.) (dalej: u.p.e.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek niepieniężny w postaci nakazu usunięcia odpadów wynikający z decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 10 kwietnia 2018 roku nr OS.1.6233.6.2018.AM w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów, udzielonego decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 18 maja 2017 roku nr OS.I.6233.8.2017.AM - jest wykonalny, gdyż ciąży na nabywcy przedsiębiorstwa upadłego,

2. naruszenie art. 28a u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i brak kontynuowania postępowania egzekucyjnego pomimo przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego,

3. naruszenie art. 317 ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz, 1228 z późn. zm.) (dalej: u.p.u.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji, zamiast jego kontynuowania, wskutek błędnego przyjęcia, że w zakresie pojęcia "postępowań administracyjnych", o których mowa w tym przepisie, nie mieszczą się postępowania egzekucyjne w administracji.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 lipca 2022 roku, nr SKO.EA/418/73/2022 w całości i zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie do wydania postanowienia uchylającego postanowienie Starosty Krakowskiego z dnia 20 maja 2022 roku, nr OS.L6233.6.2018.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że obowiązek niepieniężny wynikający decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr OS. 1.6233.6.2018.AM w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 18 maja 2017 r. nr OS.I.6233.8.20ł7.AM winien być traktowany jako obowiązek o charakterze rzeczowym, a więc ściśle związany z prawem własności nieruchomości stanowiącej składnik zbytego przedsiębiorstwa, na której znajdują się odpady, których obowiązek usunięcia przewiduje ostateczna i prawomocna decyzja stanowiąca podstawę wydania tytułu wykonawczego. W takim stanie rzeczy, skoro nabywca nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] jest znany, to winien on stać się stroną postępowania egzekucyjnego oraz adresatem egzekwowanego obowiązku usunięcia odpadów, gdyż ów obowiązek przeszedł na nabywcę w związku z nabyciem nieruchomości, na której znajdują się odpady.

Okoliczność powyższa znajduje potwierdzenie w zgodnej woli stron umowy sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego, objętej aktem notarialnym nr [...], gdzie wyraźnie wskazano na fakt zalegania na zbywanej nieruchomości odpadów, opisano przebieg i stan postępowania egzekucyjnego. Nabywca przedsiębiorstwa, w tym nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oświadczył m.in., że "(...) posiada wiedzę na temat odpadów znajdujących się na terenie nieruchomości, dokonała ich oględzin i nie wnosi z tego tytułu żadnych zastrzeżeń".

Skarżący wskazał, że ponowienie postępowania administracyjnego (a później egzekucyjnego) nie powinno być stosowane tam, gdzie przepisy prawa materialnego administracyjnego, bądź oparty na wyraźnych regulacjach prawnych akt administracyjny jasno regulują kwestię następstwa prawnego w tej sferze. Powodowałoby to z jednej strony nieuzasadnioną nieefektywność procedur administracyjnych, z drugiej zaś podważałoby rację bytu regulacji z art. 28a u.p.e.a.

Ponadto taka koncepcja wykładni prawa zdaje się podważać istnienie obowiązków o charakterze rzeczowym - wynikających tak z mocy samego prawa (np. w zakresie utrzymywania w odpowiednim stanie urządzeń wodnych, budynków, lasów itp.), jak i z wydanych aktów administracyjnych (nakaz rozbiórki, decyzja o wpisaniu do rejestru zabytków). Zdaniem skarżącego uprawniony jest pogląd, że aby obowiązek przeszedł na inną osobę nie jest konieczne zapisanie tego w przepisie prawa lub decyzji wprost – czasami wystarczy, że z treści obowiązku wynikać będzie, że np. właściciel rzeczy jest do czegoś zobowiązany i jeżeli doszło do zmiany właściciela w toku egzekucji, komentowany przepis dopuszcza jej kontynuację, o ile nie wchodzi w grę zastosowanie nowego środka (por. C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. //, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 28a).

Zgodnie z art. 28a u.p.e.a., w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.

Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 28a u.p.e.a. dotyczyć może sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek.

W orzecznictwie wypracowanym na kanwie art. 317 u.p.u. w istocie przyjmuje się, że sukcesja przedsiębiorstwa w ramach upadłości nie ma co do zasady charakteru sukcesji uniwersalnej, tym niemniej nie jest to pogląd jednolicie przyjmowany we wszystkich wypadkach. Szczególną kwestią jest przejście na nabywcę przedsiębiorstwa praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych. W prawie administracyjnym przyjmowana jest zasada, zgodnie z którą akt administracyjny skierowany do zbywcy przedsiębiorstwa nie może dotyczyć nabywcy, gdyż prowadziłoby to do naruszenia reguły, iż dysponentem treści aktu jest wyłącznie administracja (S. Dudzik, Zbycie przedsiębiorstwa..., s. 39 i n.). Od zasady tej dopuszcza się wyjątki dotyczące m.in. tzw. aktów administracyjnych rzeczowych, które obejmują swymi skutkami następcę prawnego, np. pozwolenia wodnoprawne czy pozwolenia na budowę (por. A. Jakubecki [w:] F. Zedler, A. Jakubecki, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2011, art. 317).

Niezależnie od powyższego wskazano, że szczególną sytuacją jest sukcesja nabywcy przedsiębiorstwa w razie ustania bytu prawnego zbywcy. Chociaż co do zasady sam fakt nabycia przedsiębiorstwa nie wystarcza do przyjęcia, że jego nabywca staje się następcą prawnym zbywcy, a następstwo prawne osoby prawnej w razie ustania jej bytu prawnego powinno wynikać z wyraźnego przepisu prawa, to jednak w przypadku, gdy następuje utrata bytu prawnego zbywcy przedsiębiorstwa, brak takiego przepisu nie sprzeciwia się przyjęciu następstwa prawnego nabywcy przedsiębiorstwa, obejmującego wyraźnie wyodrębnione mienie zbywcy. W tym zakresie nabywca przedsiębiorstwa staje się następcą prawnym zbywcy, jednak nie z chwilą nabycia przedsiębiorstwa, ale z chwilą utraty przez zbywcę bytu prawnego.

Jak wskazuje skarżący - nie sposób zaaprobować poglądu organu egzekucyjnego, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 317 ust. 3 u.p.u., albowiem w istocie postępowanie egzekucyjne w administracji jest rodzajem postępowania administracyjnego. Nie można utożsamiać "postępowania administracyjnego" wyłącznie z postępowaniami uregulowanymi w przepisach k.p.a., a tym bardziej z postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym, o którym mowa w art. 1 pkt 1 in principia i pkt 2 k.p.a. Na marginesie wskazano, że przepisy Kodeksu mogą być stosowane wprost lub odpowiednio w innych postępowaniach - z mocy przepisów szczególnych. Dla przykładu, właśnie art. 18 u.p.e.a. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Wspólną cechą postępowań, do których stosuje się przepisy Kodeksu, jest to, że dotyczą one sposobu procedowania organów administracji publicznej (podmiotów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej) w sprawach indywidualnych z zakresu prawa administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie jest kwestia zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Syndykowi masy upadłości G. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S., na podstawie wystawionego przez Starostę Krakowskiego tytułu wykonawczego Nr OS/1/2018 z dnia 17 grudnia 2018 r., w celu wykonania obowiązku niepieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr OS. 1.6233.6.2018.AM w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 18 maja 2017 r. nr OS.1.6233.8.2017.AM.

Przedsiębiorstwo upadłego G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w S. zostało w dniu 20 października 2021 r. zbyte w trybie art. 206 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 213 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe za zgodą Sędziego Komisarza z wolnej ręki, co wynika z pkt 2 aktu notarialnego Nr [...] - umowy sprzedaży przedsiębiorstwa sporządzonego przed notariuszem M. K. w K. (k – 34-40), oraz odpisu zupełnego z księgi wieczystej nr [...] ( k – 47-118 akt adm.), w której w Dziale II WŁASNOŚĆ dotyczącym użytkownika wieczystego, własności budynku i urządzeń wpisany jest nowy podmiot – P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.. Okoliczność ta nie jest kwestionowana.

W tym stanie faktycznym, jak trafnie wskazują organy obu instancji zastosowanie znajdzie art. 317 ust. 2 zd. 2 i 3 ustawy z 28 lutego 2003 r prawo upadłościowe.

Treść art. 317 ust 2 ustawy z 28 lutego 2003 r prawo upadłościowe (Dz.U.2022.1520 t.j. z dnia 2022.07.20) nie pozostawia wątpliwości - Nabywca może używać oznaczenia przedsiębiorstwa upadłego, w którym mieści się jego nazwisko, tylko za zgodą upadłego. Nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za zobowiązania upadłego. Wszelkie obciążenia na składnikach przedsiębiorstwa wygasają, z wyjątkiem obciążeń wymienionych w art. 313 ust. 3 i 4.

Obowiązek o charakterze niepieniężnym, objęty tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 17 grudnia 2018 r. nie stanowi żadnego z obciążeń, o których mowa art. 313 ust. 3 i 4 ustawy Prawo upadłościowe.

Nabycie przedsiębiorstwa w upadłości za zgodą Sędziego Komisarza z wolnej ręki jest nabyciem pierwotnym. Rozważania skargi dotyczące sukcesji syngularnej i uniwersalnej dotyczą pochodnego sposobu nabycia własności i nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa wprawdzie to przedsiębiorstwo jako zorganizowaną całość majątku upadłego (art. 55 (1) kodeksu cywilnego), jednakże nie przejmuje zobowiązań upadłego.

Wobec braku przepisu szczególnego, który wskazywałby na przejęcie przez nabywcę przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzi m.in. nieruchomość, na której znajdują się odpady, nałożonego na przedsiębiorstwo G. Spółkę z o.o. w upadłości obowiązku ich usunięcia, brak podstaw do kontunuowania wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego egzekucji.

Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że nabywca nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] winien stać się stroną postępowania egzekucyjnego oraz adresatem egzekwowanego obowiązku usunięcia odpadów, bowiem byłoby to sprzeczne z art. 317 ust. 2 zd. 2 u.p.u. Bez znaczenia jest fakt, że nabywca przedsiębiorstwa posiadał wiedzę na temat odpadów znajdujących się na terenie nieruchomości, dokonał ich oględzin i nie wnosił z tego tytułu żadnych zastrzeżeń.

Wbrew twierdzeniom skargi podstawy do przejęcia zobowiązania nie stanowi art. 28a u.p.e.a., stosownie do którego w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy art. 28a u.p.e.a. nie reguluje kwestii podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz wprowadza możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby, niż ta, przeciwko której wystawiony został tytuł wykonawczy, jeżeli na tę inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego, przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Taka sytuacja jednak nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, bowiem nie przeszedł na nabywcę przedsiębiorstwa - obowiązek nałożony na upadłego ze względu na unormowania art. 317 ust. 2 zd. 2 u.p.u.

W kontrolowanej sprawie zastosowanie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r poz. 479 ze zm.) było prawidłowe. Egzekwowany obowiązek niepieniężny jest niewykonalny w stosunku do dotychczasowego zobowiązanego z powodu przeszkód prawnych. Okoliczności wskazane w art. 59 § 1 tej ustawy, jako podstawy umorzenia egzekucji administracyjnej stanowią przesłanki negatywne dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Mają one charakter bezwzględny, to jest w przypadku ich wystąpienia umorzenie postępowania jest obligatoryjne.

Argumenty skargi wskazujące na to, że "niepieniężny obowiązek usunięcia odpadów wynikający z decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 10 kwietnia 2018 r winien być traktowany jako obowiązek o charakterze rzeczowym, związany ściśle z prawem własności nieruchomości, na której znajdują się odpady", "nabywca winien stać się stroną postępowania egzekucyjnego oraz adresatem egzekwowanego obowiązku usunięcia odpadów, gdyż obowiązek przeszedł na nabywcę nieruchomości", bowiem "umorzenie postępowania egzekucyjnego spowodowałoby nieakceptowane z punktu widzenia praworządności skutki", a także "powodowałoby nieefektywność procedur administracyjnych i podważałoby rację bytu regulacji z art. 28 a u.p.e.a." oraz , że "aby obowiązek przeszedł na inną osobę nie jest konieczne zapisanie go w przepisie prawa lub decyzji wprost" - stanowią próbę celowościowej i intencyjnej wykładni obowiązujących przepisów prawa, których treść nie pozostawia wątpliwości. Zasady wykładni prawa przyznają prymat pierwszeństwa wykładni językowej, a pomocniczo wykładni systemowej i funkcjonalnej. Interpretator powinien opierać się na rezultatach wykładni językowej. Dopiero gdy prowadzi to do nie dających się usunąć wątpliwości korzystać z wykładni systemowej, a jeśli i ta zawodzi wtedy posłużyć się wykładnią funkcjonalną (celowościową).

W świetle powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.