Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 341/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 282  par. 2 w zw. z  art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. S. B.-M. O. I. P. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1130/06 zmienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1130/06 w ten sposób, że: 1. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...]; 2. stwierdza, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

P.S.B.-M. O.I.P. w Warszawie (przywoływana dalej jako: "Spółdzielnia") dnia [...] r. złożyła w imieniu właścicieli lokali nieruchomości [...] przy ul. [...] hip. [...], wniosek o przyznanie prawa do gruntu, na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), zaś orzeczeniem z dnia [...] r., utrzymanym w mocy orzeczeniem z dnia [...] r. odmówiono przyznania tego prawa. W związku z uchwałą nr 311 Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1965 r. w sprawie przejęcia niektórych budynków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego na własność Państwa, zasad rozliczania z tego tytułu oraz uregulowania niektórych innych spraw z zakresu spółdzielni budownictwa mieszkaniowego (M.P. Nr 71, poz. 406), Spółdzielnia ta wszczęła działania dotyczące przyznania prawa do nieruchomości w wyniku czego Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 115 k.p.a., uchylił ww. orzeczenia odmawiające przyznania prawa, zaś decyzją z dnia [...] r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. ustanowił na rzecz Spółdzielni prawo użytkowania wieczystego, na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wszczęte z wniosku Spółdzielni postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji zakończone zostało decyzją z dnia [...] r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., odmawiającą stwierdzenia nieważności.

Wniosek Spółdzielni złożony dnia [...] r. na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. został rozpatrzony odmownie, decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...].

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1130/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] r. nr [...] o odmowie przyznania P. S. B.-M. O. I. P. w W., w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu wieczystym gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...] (stanowiącego obecnie działkę ew. nr [...] z obrębu [...]). Powodem odmowy ustanowienia na rzecz Spółdzielni użytkowania wieczystego było ustalenie przez organy, że tożsame prawo zostało stronie już przyznane decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z [...] r. nr [...], wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. – o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U Nr 22, poz.99 ze zm.). Sąd, podzielając argumentację organów zważył, iż w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym ww. decyzji, nie jest możliwe pozytywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie do tego gruntu prawa użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu warszawskiego. Grunt ten został bowiem już obciążony prawem użytkowania wieczystego podmiotu, który domaga się przyznania takiego prawa, ale na innej podstawie prawnej niż określa to decyzja z [...] r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] r.

W związku z wyrokami sądów powszechnych dotyczących niemożności regulacji prawa użytkowania wieczystego na mocy decyzji z [...] r. Spółdzielnia wszczęła postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...] r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r. i o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., stwierdziło nieważność swojej decyzji z [...] r., a decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji z [...] r.

W takim stanie sprawy, Spółdzielnia wystąpiła ze skargą o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu z 21 listopada 2006 r. I SA/Wa 1130/06, jako podstawę powołuje art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wywodząc, iż skoro stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutek ex tunc, to decyzja z 6 sierpnia 1987 r. była nieważna od początku, a to ona była przeszkodą w rozpoznaniu wniosku dekretowego, jednak na okoliczność tę nie można było powołać się w dacie wyrokowania, tj. [...] r., bowiem wówczas jeszcze decyzja pozostawała w obrocie.

Wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 846/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1130/06, wniesioną przez P. S. B.-M. O. I. P. w W.

Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej Spółdzielni, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2068/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja z dnia [...] r., jako nieważna od początku, nie mogła zatem wywoływać żadnego skutku prawnego, tj. ustanawiać prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...]. Nie mogła wobec tego być przeszkodą w rozpoznaniu wniosku złożonego na podstawie dekretu co do meritum. Skutek ex tunc powoduje, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki przewidziane art. 273 § 2 p.p.s.a., na które wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010 r. II OZ 250/10. Prawo użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd dnia 21 listopada 2006 r. nie istniało, fakt ten został wykryty jednak dopiero po uprawomocnieniu się tego wyroku, bowiem dnia [...] r., okoliczność nie istnienia prawa ma o tyle wpływ na wynik sprawy, że nie może stanowić przeszkody do rozpoznania wniosku złożonego na podstawie dekretu, istnieje zatem związek przyczynowy między stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] r., a treścią wyroku z [...] r., Spółdzielnia na okoliczność tę, tj. zaistnienia prawa użytkowania wieczystego, nie mogła powołać się, bowiem okoliczność ta jej wówczas nie była znana. Tym bardziej na okoliczność nieważności tej decyzji nie mogła powołać się Spółdzielnia, nie ona bowiem miała prawo stwierdzenia tej nieważności. Skoro właściwy organ nieważność tę stwierdził, a chociaż miało to miejsce już po uprawomocnieniu się wyroku to ten fakt nie może stanowić przeszkody do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odmowa wznowienia postępowania sądowego ma także i ten skutek, że Spółdzielnia ma uniemożliwioną drogę do merytorycznego rozpoznania jej wniosku, złożonego na podstawie dekretu wobec prawomocności orzeczeń o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego, mimo że okoliczność, która była jedyną przesłanką odmowy nie istniała w dacie orzekania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Sąd, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie spełnia wymogi przewidziane w art. 277 p.p.s.a., albowiem została wniesiona przed upływem 3 miesięcznego terminu wskazanego w tym przepisie. Z akt sprawy wynika, że skarżący dowiedział się o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] r. po doręczeniu mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., tj. w dniu [...] r. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu [...] r. Jednocześnie w niniejszej sprawie od daty wydania wyroku Sądu z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1130/06 nie upłynęło lat pięć, co wobec treści art. 278 p.p.s.a. czyni skargę dopuszczalną.

Wskazania przede wszystkim wymaga, że rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2068/11. Zgodnie bowiem z przepisem art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 1 2012, poz. 270) – dalej jako " p.p.s.a.", Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja z dnia 6 sierpnia 1987 r., jako nieważna od początku, nie mogła wywoływać żadnego skutku prawnego, tj. ustanawiać prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] i nie mogła wobec tego być przeszkodą w rozpoznaniu wniosku złożonego na podstawie dekretu co do meritum. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odmowa wznowienia postępowania sądowego ma także i ten skutek, że Spółdzielnia ma uniemożliwioną drogę do merytorycznego rozpoznania jej wniosku, złożonego na podstawie dekretu wobec prawomocności orzeczeń o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego, mimo że okoliczność, która była jedyną przesłanką odmowy nie istniała w dacie orzekania.

Powyższe związanie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r. powoduje, że w oparciu o przepis art. 282 § 2 p.p.s.a. należało zmienić wyrok Sądu z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1130/06 i uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do wytycznych poczynionych w ww. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2068/11 i merytorycznie rozpoznają wniosek skarżącej złożony na podstawie dekretu przy uwzględnieniu zapadłych w sprawie decyzji, w tym decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] r.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 282 § 2 w zw. z art. 190 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.