Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1376/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.228  par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3  ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Beata Kozicka (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001 r. Dz.U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy na wstępie podał, że wspomnianą wyżej decyzją z dnia 20 lipca 2010 r. Prezydent Miasta S. wymierzył A. Ż. podatek od nieruchomości za 2009 r. za wynajmowany lokal użytkowy położony w S., przy ul. [...] , stanowiący własność Gminy S.. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania i terminie do dokonania tej czynności.

Następnie wskazano, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu

9 sierpnia 2010 r. Doręczenie to nastąpiło w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż z powodu nieobecności adresata w dniu 26 lipca 2010 r. przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej K. umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

Kontynuując, organ odwoławczy stwierdził, że "w świetle art. 150 § 3 Ordynacji podatkowej doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego 14-dniowego okresu, o którym mowa wyżej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż winno być – art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, co z uwagi na redakcję tegoż przepisu, uznać należy, że stanowi oczywistą omyłkę pisarską.

W świetle powyższego organ II instancji stwierdził, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 23 sierpnia 2010 r. (poniedziałek). Odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało nadane listem poleconym dnia 24 sierpnia 2010 r., a postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło uwzględniania wniosku o przywrócenie tego terminu.

W skardze na postanowienie nr [...] , skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, A.Ż. podniósł, że zapadło ono na skutek bezzasadnej odmowy przywrócenia terminu. W uzasadnieniu powołał się wyłącznie na okoliczności związane z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący podał, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zaskarżył do sądu, wskazując na rażące naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej. Negując odmowę przywrócenia terminu podniósł, że – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego – przyczyna uchybienia terminowi ustała nie 16 sierpnia 2010 r., ale w dniu 17 sierpnia 2010 r., tj. w pierwszym dniu po jego powrocie z urlopu. Wyjaśnił także, iż wniosek o przywrócenie terminu złożył z ostrożności, z zachowaniem 7-dniowego terminu i wykazał w nim, że nie ponosi winy w ewentualnym uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący wniósł także o przesłuchanie go oraz jego małżonki B.Ż. na okoliczność dnia, w którym powrócił z urlopu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie postanowieniem organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009. Rozstrzygnięcie to poprzedzone było postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] , w którym organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wspomnianej decyzji. Organ ten stwierdził bowiem, że podatnik nie dochował określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Tutejszy Sąd, uwzględniając w wyroku z dnia 15 maja 2012 r. o sygn. akt I SA/Gl 1378/10 skargę na odmowę przywrócenia terminu, uchylił zaskarżone postanowienie i wskazał na konieczność ponownego zweryfikowania daty, wraz z którą ustała przyczyna nieterminowego zaskarżenia decyzji organu I instancji. Szczegółowe wyjaśnienia w tym zakresie pozwolą na precyzyjne wskazanie dnia, który wyznacza początkowy bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ustalenia te będą rzutowały na dopuszczalność merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Nadmienić należy, iż zarzuty skargi związane z terminem wniesienia odwołania i wnioskiem o jego przywrócenie stanowią przedmiot orzekania sądu w sprawie zainicjowanej skargą na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a zatem Sąd nie może odnosić się do nich w niniejszej sprawie. Odnosząc się do regulacji przedmiotu przytoczyć należy art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, który przewidując czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, nakłada jednocześnie na organ odwoławczy obowiązek badania, czy termin ten został zachowany oraz obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy odwołanie wniesione zostało po tym terminie (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Badanie przez organ odwoławczy warunków zachowania terminu do wniesienia odwołania wymaga przede wszystkim ustalenia dnia, z upływem którego upływał termin do dokonania tej czynności, liczony od dnia doręczenia decyzji stronie. Aby zatem wniesienie odwołania było skuteczne musi zostać zachowany termin do dokonania tej czynności. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji.

Jest to o tyle istotne, albowiem powoduje, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa – art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zatem stanowisko organu w przedmiocie rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu jest niezbędne dla prawidłowej oceny przesłanek formalnych determinujących dalsze postępowanie w sprawie wniesionego środka odwoławczego.

Ponadto postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi uwzględniać także fakt wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu, co oznacza, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że jeżeli strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i – nie negując tego faktu – wniosła o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, to przed stwierdzeniem uchybienia terminu organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć wniosek strony o przywrócenie terminu – co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Jest to następstwem przyjętego założenia, że konsekwencją przywrócenia terminu jest traktowanie czynności tak, jakby była dokonana w terminie. Przywrócenie terminu wyłącza zatem możliwość stwierdzenia jego uchybienia. Stanowisko takie prezentowane jest w literaturze (zob. B. Adamiak i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Wrocław 2003, str. 730). Stosownie do poglądu, który Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela – w wypadku złożenia odwołania po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem tego wniosku. Uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1994r., SA/Gd 312/94, niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2000r., SA/Sz 565/00, Palestra 2001, nr 11-12, s.217).

Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy w tym samym dniu tj. 15 listopada 2010r. wydał dwa – co do treści – postanowienia odnoszące się do wniesionego przez podatnika odwołania i wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoznając wniosek podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania odmówił uwzględnienia tego wniosku i jednocześnie drugim – zaskarżonym – postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Jednoczesna odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia tego terminu w zasadzie czyni zadość opisanemu wyżej warunkowi. Oba postanowienia są wydawane przez organ odwoławczy, a więc oba są ostateczne. Organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bo wie, że jednocześnie nie uwzględnia wniosku o przywrócenie terminu.

Jednakże w sytuacji jednoczesnego rozpatrywania przez sąd administracyjny skarg na oba postanowienia, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu może być ocenione jako zgodne z prawem wtedy, gdy sąd uzna za zgodne z prawem także postanowienie odmawiające przywrócenia terminu.

Jak więc wykazano powyżej sprawa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pozostaje – ze względu na wyrok tutejszego Sądu z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 1378/10 – otwarta.

W tym stanie rzeczy konieczne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego, zaskarżonego w niniejszej sprawie, postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, gdyż rozstrzygnięcie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało uchylone przez tutejszy Sąd przytoczonym powyżej wyrokiem z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 1378/10.

Takie orzeczenie Sądu przesądza o tym, że postanowienie o uchybieniu terminowi do zaskarżenia decyzji organu I instancji jest przedwczesne. Legalność takiego rozstrzygnięcia można bowiem stwierdzić tylko wtedy, gdy odmowa przywrócenia terminu jest zasadna i nie narusza prawa.

Skoro postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu zostało wyeliminowane przez Sąd z obrotu prawnego, to obligatoryjne stało się także uchylenie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano natomiast w oparciu o art. 200 tej ustawy.