Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 877/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 21,art. 122, art. 188
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 1a, art. 3, art. 4,art.6
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skarg K. W. przy uczestnictwie A. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata: 2015, 2016 - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzjami z dnia 30 listopada 2018r.:

- nr [...] ustalił A. W. i K. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2015r. (za okres od września do grudnia) w kwocie 176,00 zł.

- nr .[...] ustalił A. W. i K. W. wymiar podatku od nieruchomości za 2016r. (za okres od stycznia do grudnia) w kwocie 537 zł.

W uzasadnieniach decyzji organ I instancji wskazał, że A. W. oraz Z. W. na podstawie umowy zawartej w dniu [..] kwietnia 2007r. (aktem notarialnym Rep.[...]) nabyli nieruchomość położoną przy ul.[...] w K., działka nr [...] obręb [... jednostka ewidencyjna K. o pow. 587 m2, objętą KW nr [...] Na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] sierpnia 2015r. (aktem notarialnym Rep. [...]) Z. W. darował K. W. swój udział tj. [...] części opisanej wyżej nieruchomości.

Dalej organ podatkowy wyjaśnił, że zgodnie z art 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Jak wskazał organ I instancji w niniejszych sprawach nabycie udziału w nieruchomości przez K. W. nastąpiło w sierpniu 2015r., w konsekwencji powinna być ona opodatkowana od września 2015r., a w 2016r. za okres od stycznia do grudnia 2016r.

Dalej organ podatkowy wskazał na obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach, sporządzonej na formularzu wg ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od daty wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego (stosownie do art. 6 ust. 6 ww. ustawy) i podniósł, że pomimo istnienia przewidzianego przepisami prawa wymogu, podatnicy nie dokonali zgłoszenia obowiązku podatkowego.

Organ I instancji wskazał również na wszczęcie z urzędu postanowieniami z dnia [...] października 2018r. postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości wobec A. W. (postanowienia doręczone zostały dnia [...] listopada 2018r.) i K. W. (postanowienia doręczone zostały dnia [...] października 2018r.) i ustalenia poczynione w toku postępowania, a mianowicie: na podstawie ewidencji gruntów i budynków ustalono, że opodatkowaniu podlega powierzchnia 587 m2 działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K; w dniu [...] września 2018r. A. Z. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez A W., oświadczyła do protokołu, iż powierzchnia użytkowa z uwzględnieniem występujących wysokości w budynku mieszkalnym przy ul [...] w K. wynosi 347,90 m2. Na potwierdzenie tego faktu przedłożono również dokumentację architektoniczną tj. rzuty parteru i poddasza; pod adresem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania zarejestrowana jest działalność gospodarcza M. W oraz A. Z.

Do akt zostały złożone oświadczenia obu przedsiębiorców, z których wynika, że faktycznie był to ich adres rejestracyjny działalności gospodarczej, jednak nigdy realnie nie zajmowali żadnych powierzchni przy [...] do prowadzenia działalności gospodarczej.

Współwłaściciel nieruchomości – K. W., w piśmie z dnia [...] października 2018r. (data wpływu do organu - [...]października 2018r.) oświadczyła, że nigdy nie miała dostępu do nieruchomości, nie weszła w jej posiadanie, co powinno skutkować uznaniem, że nie była właścicielem. Z tego powodu nie jest w stanie określić powierzchni podlegającej opodatkowaniu. Ponadto z uwagi na dostępne w bazie CEIDG wpisy dotyczące zarejestrowanej pod adresem nieruchomości działalności gospodarczej wniosła o przesłuchanie tych przedsiębiorców, w celu ustalenia powierzchni zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej. Powyższe potwierdziła w oświadczeniu złożonym do protokołu w dniu [...] listopada 2018r., a ponadto wniosła o przeprowadzenie oględzin w celu dokonania pomiarów budynku.

K. W.oświadczyła również, że była współwłaścicielką nieruchomości do dnia [...] września 2016r. tj. do dnia wydania wyroku o podział majątku wspólnego w sprawie o sygn. [...] a nie jak przyjmuje organ podatkowy do dnia [...] września 2017r. tj. do dnia wydania postanowienia Sądu Okręgowego w przedmiocie apelacji od postanowienia z dnia [...] września 2016r.

Biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w toku postępowania organ I instancji na podstawie ewidencji gruntów i budynków - przyjął, że opodatkowaniu podlega powierzchnia 587 m2 działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. Powierzchnię budynku podlegającą opodatkowaniu ustalono na 347,90 m2, na podstawie oświadczenia jednej ze współwłaścicielek tj. A. W. Potwierdzenie prawidłowości wykazanej do opodatkowania powierzchni wynika z dokumentów przedstawionych w toku postępowania tj. rzutów parteru i poddasza. Ponadto ustalono, że pod adresem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania zarejestrowana jest działalność gospodarcza M. W. oraz A. Z. Do akt zostały złożone oświadczenia obu przedsiębiorców, z których wynika, że faktycznie był to ich adres rejestracyjny działalności gospodarczej, jednak nigdy realnie nie zajmowali żadnych powierzchni przy [...]do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatem organ I instancji uznał, że nie ma podstaw do naliczania podatku od nieruchomości w wyższej stawce tak jak dla budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

W zakresie wniosku K. W. dotyczącego przesłuchania M. W.i A. Z. - którzy są przedsiębiorcami i rejestrując działalność gospodarczą wskazali jako adres działalności ul.[...] organ I instancji wyjaśnił, że budynek będący w niniejszej sprawie przedmiotem opodatkowania ma charakter mieszkalny i co do zasady powinien być opodatkowany stawką przewidzianą dla takich budynków (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy).

W przypadku gdyby w budynku była prowadzona realnie działalność gospodarcza, tj. gdyby był zajęty na jej prowadzenie - w tej części zastosowanie miałaby stawka jak dla budynków lub ich części mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy).

Organ podatkowy stwierdził, że okoliczności zajęcia budynku lub jego części na prowadzenie działalności gospodarczej w latach 2015-2017, tj. w okresie przeszłym, nie sposób stwierdzić poprzez oględziny. Natomiast, jak podniesiono, do akt sprawy złożono oświadczenia obu wskazanych wyżej przedsiębiorców, z których wynika, że nie zajmowali oni fizycznie powierzchni budynku na prowadzenie działalności gospodarczej. A. Z. oświadczyła, iż faktycznym miejscem, gdzie prowadzi działalność gospodarczą są biura firmy O.Sp. z o. o w W., M, W. oświadczył, że faktycznym miejscem prowadzenia działalności są biura klientów poza adresem [...] W opinii organu podatkowego złożone oświadczenia są wystarczające do uznania, że w budynku będącym przedmiotem postępowania nie zajmowano powierzchni na prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z tym, w oparciu o art. 188 Ordynacji podatkowej, stwierdzono, że w sytuacji gdy okoliczność istotna dla sprawy została stwierdzona już innym dowodem, nie ma potrzeby przeprowadzać dowodu wnioskowanego przez stronę postępowania.

Natomiast odnosząc się do zarzutu K. W. dotyczącego daty wygaśnięcia obowiązku podatkowego, organ I instancji stwierdził, że przestała ona być współwłaścicielką nieruchomości na skutek postanowienia Sądu w sprawie o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności A. W. i Z. W. W tej sprawie Sąd Rejonowy dla K – K. w K. Wydział l Cywilny wydał postanowienie w dniu [...] września 2016r., sygn. [...] gdzie na mocy pkt III przyznał na wyłączną własność przedmiotową nieruchomość, zasądzając przy tym spłaty na rzecz Z. W. Od postanowienia wniesiono apelację, po rozpatrzeniu której Sąd Okręgowy w K. II Wydział Cywilny Odwoławczy w dniu [...] września 2017r. wydał ostateczne postanowienie sygn. [...]

Jak wskazał organ I instancji w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności zgodnie z art. 624 Kodeksu postępowania cywilnego "z chwilą uprawomocnienia się postanowienia przyznającego dotychczasowym współwłaścicielom części lub jednemu z nich całość rzeczy własność przechodzi na uczestników wskazanych w postanowieniu". Zatem nie ma żadnych wątpliwości, że K. W. przestała być współwłaścicielką nieruchomości w dniu wydania postanowienia przez sąd II instancji tj. w dniu [...] września 2017r.

Dalej organ I instancji wskazał na zapewnienie podatnikom czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym oraz umożliwienie wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego (zgodnie z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej), a następnie przedstawił szczegółowy sposób wyliczenia należnego zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości.

W odwołaniach K. W. zarzuciła naruszenie:

- art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 624 Kodeksu postępowania cywilnego polegające na obciążeniu jej podatkiem od nieruchomości za 2015r. i 2016r., podczas gdy z postanowień Sądu z dnia [...]września 2016r. sygn. Akt [...] oraz z dnia [...] września 2017r. Sygn.[...] łącznie z ich uzasadnieniami wynika wprost, że przestała być współwłaścicielką nieruchomości z dniem [...] października 2016r.,

- art. 7 w związku z art. 75, art. 77 i art. 80 oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego poprzez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i następnie dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności z naruszeniem rzeczywistych okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie z punktu widzenia prawidłowości wydanej decyzji, poprzez przyjęcie, że w 2015r. miesięczna stawka podatku wynosi 44 zł, a w 2016r. miesięczna stawka podatku wynosi 44,75 zł, podczas gdy w materiale dowodowym brak jest miarodajnych dokumentów pozwalających ustalić rzeczywistą powierzchnię budynku w zakresie jego powierzchni użytkowej oraz mieszkaniowej,

- art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na określeniu powierzchni budynku oraz gruntu tak co do powierzchni użytkowej na cele działalności gospodarczej jak i co do powierzchni mieszkalnej jedynie na podstawie oświadczenia pełnomocnika A. W. - A. Z. oraz oświadczenia A. W. łącznie z dokumentacją architektoniczną oraz ewidencją gruntów i budynków, podczas gdy odwołującej nie jest znany rzeczywisty metraż budynku, ponieważ nigdy w okresie, w którym była współwłaścicielem nie została dopuszczona do użytkowania.

Odwołująca ponadto zarzuciła organowi I instancji brak weryfikacji oświadczeń A. Z. i M. W. w zakresie miejsca prowadzenia przez nich działalności gospodarczej, a co jej zdaniem powinno nastąpić poprzez wystąpienie przez organ ze stosownym wnioskiem do właściwego urzędu skarbowego, a także poprzez przygotowanie opinii przez biegłego sądowego geodetę, względnie poprzez oględziny.

Przedstawiając powyższe zarzuty odwołująca wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

W toku postępowania odwoławczego - pismem z dnia [...] stycznia 2019r. odwołująca w całości podtrzymała stanowisko wyrażone w złożonych odwołaniach, wskazując, że była współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości jedynie w okresie od dnia [...] września 2015r. do dnia [...] października 2016r., a nie jak to przyjmuje organ l instancji aż do dnia [...] września 2017r., czyli do daty wydania postanowienia przez sąd II instancji.

Odwołująca podkreśliła, że zgodnie z przytoczonymi w odwołaniu okolicznościami faktycznymi oraz przebiegiem postępowania działowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla K.- K. w K. (sygn. Akt [...]) oraz Sąd Okręgowy w K. (sygn. Akt [...]), sądowe rozstrzygnięcie w zakresie własności przedmiotowej nieruchomości stało się prawomocne z dniem [...] października 2016r., co wprost zostało zapisane w uzasadnieniach zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Jak podniosła strona apelacja A. W. od orzeczenia sądu I instancji nie dotyczyła rozstrzygnięcia sądu w zakresie określenia, na rzecz którego uczestnika postępowania przyznano wyłączne prawo własności nieruchomości. Żadna z pozostałych stron nie wnosiła apelacji. Tym samym, w zakresie niezaskarżonym, postanowienie sądu I instancji stało się prawomocne wcześniej aniżeli pozostałe jego punkty dotyczące wzajemnych rozliczeń stron.

Odwołująca wskazała ponadto, iż organ l instancji nie zweryfikował w żaden sposób podniesionych przez nią zarzutów w zakresie potencjalnej niezgodności wartości powierzchni mieszkalnej i użytkowej pomieszczeń w nieruchomości [...] z przedstawionymi przez A. W. informacjami i dokumentami oraz nie zweryfikował okoliczności wykorzystywania ww. nieruchomości w działalności gospodarczej. Jak podniesiono pod adresem ww. nieruchomości swoje siedziby posiadają co najmniej dwie firmy. Niemniej jednak organ podatkowy poprzestał jedynie na oświadczeniach przedsiębiorców bez weryfikacji tych informacji np. w urzędzie skarbowym - Wydział Podatku Od Towarów i Usług, w zakresie formalnego zgłoszenia przedsiębiorców odnośnie miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie podatku VAT.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzjami z dnia [..] maja 2019r. :

- nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą podatku od neruchomości za 2015r.,

- nr [...] uchyliło w całości decyzję organu l instancji i ustaliło A. W. i K. W.j wymiar podatku od nieruchomości za okres od stycznia do października 2016r. w kwocie 447 zł; ustaliło A. W. wymiar podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2016r. w kwocie 89,00 zł; umarzyło postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2016r. wobec K. W.

W uzasadnieniach organ odwoławczy wskazał, że na podstawie umowy zawartej w dniu 20 kwietnia 2007r. A. W. oraz Z.W. nabyli nieruchomość położoną przy ul. Z[...]w K., składającą się z zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. o pow. 587 m2, objętą KW nr [...]. Na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] sierpnia 2015r. Z. W. darował K. W. swój udział tj. [...]części w powyższej nieruchomości. Słusznie zatem organ l instancji stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał wobec K. W.od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, a więc od września 2015r.

SKO w Krakowie wskazało, że pomimo istnienia przewidzianego przepisami prawa wymogu złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, podatnicy nie dokonali zgłoszenia obowiązku podatkowego. Zatem po wszczęciu z urzędu postanowieniem z dnia [...] października 2018r. postępowań w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, organ podatkowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalono, że opodatkowaniu podlega powierzchnia 587 m2 działki nr [...]obręb [...] jednostka ewidencyjna K. sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako B - tereny mieszkaniowe (dowód: wypis z ewidencji gruntów i budynków). Powierzchnię użytkową budynków organ l instancji ustalił w oparciu o oświadczenie A. Z. która na podstawie pełnomocnictwa szczególnego udzielonego przez A. W. w dniu [...] września 2018r. oświadczyła do protokołu, iż powierzchnia użytkowa z uwzględnieniem występujących wysokości w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K. wynosi 347,90 m2. Do protokołu pełnomocnik A. W. podała powierzchnię użytkową poszczególnych pomieszczeń w budynku, a na potwierdzenie podanych powierzchni przedłożono dokumentację architektoniczną - rzuty parteru i l piętra. Ponadto A. Z. - pełnomocnik A. W. oświadczyła, że od 2013r. tylko i wyłącznie A. W. zarządzała ww. nieruchomością.

Biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w toku postępowania, zasadnie w opinii organu odwoławczego, organ podatkowy l instancji przyjął, że opodatkowaniu podlega powierzchnia 587 m2 działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna Krowodrza oraz powierzchnia użytkowa budynku wynosząca 347,90 m2, która została ustalona na podstawie oświadczenia jednej ze współwłaścicielek nieruchomości, tj. A. W.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy I instancji nie znalazł podstaw do zakwestionowania powierzchni użytkowej budynku wynikającej ze złożonego oświadczenia pełnomocnika A. W. które co należy podkreślić zostało złożone w imieniu podatnika wyłącznie zarządzającego ww. nieruchomością i które zostało poparte przedłożoną dokumentacją architektoniczną w zakresie parteru i l piętra i zasadnie uznał, iż złożone oświadczenie (w świetle przedłożonych dokumentów) nie budzi wątpliwości i jest wystarczające ustalenia powierzchni użytkowej budynku.

Organ II instancji podkreślił również, że pod adresem powyższej nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania zarejestrowana jest działalność gospodarcza M. W. oraz A. Z. Do akt sprawy zostały złożone oświadczenia obu przedsiębiorców, z których wynika, że adres w K. został wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznie jako adres rejestracyjny działalności gospodarczej, bowiem realnie żadna powierzchnia w tej nieruchomości nie była zajęta do prowadzenia działalności gospodarczej, a nieruchomość ta jest wykorzystywana przez nich wyłącznie w celach mieszkalnych. Zarówno M. W. jak i A. Z. wskazali miejsca faktycznego wykonywania działalności gospodarczej, które znajdują się poza stanowiącą przedmiot opodatkowania nieruchomością.

SKO w K. uznało za zasadne stanowisko organ l instancji, że nie ma podstaw do naliczania podatku od nieruchomości w wyższej stawce tak jak dla budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sam fakt, że zgodnie z danymi z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej jako adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej wskazano adres miejsca zamieszkania przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, nie dowodzi, że nieruchomość ta jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej i w żaden sposób nie dowodzi, że działalność tę faktycznie prowadzono na terenie tej nieruchomości.

Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy budynku mieszkalnego (lub jego części) z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, dotyczy tylko takiego budynku mieszkalnego (lub jego części), który jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc takiego, w którym faktycznie wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej.

W świetle złożonych do protokołów oświadczeń przedsiębiorców, z których wynika, że nie prowadzili oni rzeczywiście działalności gospodarczej na terenie nieruchomości przy ul.[...] a nieruchomość tę wykorzystywali wyłącznie w celach mieszkalnych, brak było podstaw do naliczania podatku od nieruchomości w wyższej stawce tak jak dla budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Powszechnym jest, iż osoby fizyczne jako adres miejsca wykonywania działalności gospodarczej podają adres swojego miejsca zamieszkania, stąd organ l instancji miał podstawy do uznania złożonych do protokołu oświadczeń przedsiębiorców za wiarygodne.

W ocenie organu odwoławczego bezzasadny jest zarzut odwołującej dotyczący niepodjęcia przez organ I instancji niezbędnych działań w celu dokładanego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz niezebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

SKO w K. wskazało przy tym, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia wnioskowanego przez K. W. dowodu z oględzin nieruchomości, gdyż na co słusznie wskazał organ l instancji przedmiotowe postępowania dotyczą 2015r. i 2016r. a ewentualne oględziny mogłyby potwierdzić jedynie obecny stan faktyczny, a nie z 2015r. i 2016r., a ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia sprawy.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił A. W. i K. W. wymiar podatku od nieruchomości za 2015r. (za okres od września do grudnia) w kwocie 176 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołań w zakresie daty, od które odwołującą przestała być współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości, organ odwoławczy w decyzji dotyczącej 2016r. wskazał, że jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] września 2016r. sygn. Akt [...] Sąd Rejonowy dla K.-K. w K. Wydział l Cywilny orzekł o zniesieniu współwłasności nieruchomości położonej w Krakowie przy ul.[...], składającej się z zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...]działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0587 ha, w ten sposób, że prawo własności opisanej nieruchomości przyznano na wyłączną własność A. W. (pkt III postanowienia).

Z akt sprawy wynika, że postanowienie Sądu Rejonowego dla K. -K. w K. Wydział l Cywilny z dnia [...] września 2016r. co do pkt lII stało się prawomocne z dniem [...] października 2016r. (vide: informacja z Sądu Rejonowego dla K.– K. w K. Wydział l Cywilny z dnia [...] lutego 2019r.). Z tą datą wyłączną właścicielką powyższej nieruchomości stała się A. W. (vide: uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2017r., sygn. Akt [...]).

W tej sytuacji - zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - obowiązek podatkowy K. W. wygasł z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, a więc z końcem października 2016r.

Zatem w świetle ustalonego wyżej stanu faktycznego oraz treści art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za okres od stycznia do października 2016r. ciążył solidarny obowiązek podatkowy na A. W. i K. natomiast począwszy od listopada 2016r. obowiązek podatkowy ciążył wyłącznie na A. W., a postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2016r. wobec K. W. należało uznać za bezprzedmiotowe.

W tej sytuacji organ odwoławczy postanowił ustalić zobowiązanie podatkowe za okres od stycznia do października 2016r. wobec A. W. i K. W., natomiast za okres od listopada do grudnia 2016r. postanowił ustalić zobowiązanie podatkowe w stosunku do osoby fizycznej, której przyznano prawo własności nieruchomości, tj. A. W., jak też umorzyć postępowanie podatkowe w stosunku do osoby fizycznej, która utraciła tytuł prawny do nieruchomości, tj. K. W.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. K. W. zarzuciła powtórzenie błędu organu I instancji polegającego na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego przyjętego za podstawę wydania decyzji, poprzez błędne określenie (zawyżenie) rzeczywistej powierzchni użytkowej nieruchomości położonej w K. przy [...] i w konsekwencji obciążenie jej większym podatkiem.

Do skarg została dołączona opinia biegłej sądowej z dnia [...] stycznia 2012r. przedłożona do postępowania sądowego dotyczącego zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości, z której wynika, że powierzchnia użytkowa budynku to 253,86 m2, a nie jak przyjęły organy obu instancji 347,90 m2. Według skarżącej powyższe parametry zostały następnie powtórzone w opinii aktualizacyjnej biegłego z dnia [...] maja 2016r., natomiast od wielu lat w przedmiotowym budynku nie są przeprowadzana żadne prace budowlane.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta K. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach, odnosząc się m. in. do załączonej do skarg opinii biegłego sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił sprawy o sygn. Akt [...] i [...] połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. Akt [...].

Powyższy przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanych sprawach skargi ze względu na osobę skarżącego, stan faktyczny i istotę spornych zagadnień, a także tożsamość podnoszonych zarzutów, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie tych spraw do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz. 2167) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszych sprawach Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Istota sporu w rozpoznawanych sprawach sprowadza się do kwestii, czy skarżąca jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku od nieruchomości o powierzchni użytkowej - ustalonej przez organ I instancji - wynoszącej 347,90 m2 czy też od powierzchni użytkowej wynoszącej 253,86 m2, które zgodnie z jej oświadczeniem jest rzeczywistą powierzchnią użytkową nieruchomości.

W myśl art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019r., poz. 1170), w brzmieniu obowiązującym w 2016r. i 2017r., powoływanej dalej jako "u.p.o.l."), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją. lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Zasady opodatkowania nieruchomości stanowiących przedmiot współwłasności zawarto między innymi w treści art. 3 ust. 4 u.p.o.l. W sytuacji gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi ona odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6.

Kwestia powstania obowiązku podatkowego od nieruchomości związanego z prawem współwłasności przez skarżąca nie budzi wątpliwości, a przede wszystkim nie stanowi istoty podniesionych przez nią zarzutów, dlatego też Sąd w pełni podziela pogląd zaprezentowany przez organy administracyjne.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Z kolei zgodnie z treścią art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.

Skarżąca – jako podatnik od podatku nieruchomości - pomimo ciążącego na niej obowiązku podatkowego nie złożyła wymaganych informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych na niej usytuowanych. Tym samym, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2018r. wszczął postępowanie z urzędu w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego – opierając się na treści dokumentów ewidencji gruntów i budynków - ustalono, iż opodatkowaniu podlega powierzchnia wynosząca 587 m2 działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna Krowodrza, sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako tereny mieszkaniowe. Ponadto, ustalono, iż powierzchnia użytkowa wymienionej powyżej nieruchomości wynosi 347,90 m2. Informację tę uzyskano poprzez oświadczenie A. Z.i, która działała na podstawie pełnomocnictwa szczególnego udzielonego przez A. W. będącą współwłaścicielką tejże nieruchomości.

Oświadczenie te zostało wpisane do protokołu kontroli w dniu [...] września 2018r. wraz z informacją o powierzchni poszczególnych pomieszczeniach w budynku usytuowanym na wskazanej powyżej nieruchomości. Pełnomocnik przedłożył dokumentację architektoniczną budynku.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ podatkowy I instancji przyjął, iż opodatkowaniem podlega powierzchnia użytkowa wynosząca 347,90 m2 wskazanej powyżej nieruchomości. Okoliczność ta została zweryfikowana – w ramach postępowania odwoławczego - przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które w pełni przyjęło zasadność takiego wyliczenia powierzchni użytkowej, które w konsekwencji przełożyło się na określenie wysokości zobowiązania podatkowego.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącej wyrażanej w skargach, organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania decyzji podatkowych.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż oświadczenie pełnomocnika A. W.zostało złożone w imieniu podatniczki (współwłaścicielki nieruchomości), który według ustaleń w latach 2015-2016 był wyłącznym faktycznym zarządcą tejże nieruchomości, a więc z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością musiała posiadać wiedzę odnośnie powierzchni użytkowej nieruchomości, którą wszakże osobiście zarządzała. Ponadto, do przedmiotowego oświadczenia wpisanego do protokołu kontrolnego pełnomocnik podatniczki przedłożył dokumentację architektoniczną w zakresie parteru oraz I piętra. Złożenie takiego oświadczenia uprawniało organy podatkowe do ustalenia podstawy opodatkowania nieruchomości od powierzchni użytkowej ujawnionej w toku postępowania wyjaśniającego.

Ponadto, należy wskazać, że powierzchnia użytkowa wskazywana przez skarżącą wynosząca 253,86 m2 opiera się na treści opinii biegłej sądowej E. H. z dnia [...] stycznia 2020r.

Jak trafnie w odpowiedzi na skargę zauważył organ II instancji z treści opinii wynika, iż powierzchnia całkowita budynku wynosi 303,81 m2 (powierzchnia piwnic o wysokości 1,98 m2 – 13,67 m2, powierzchnia użytkowa parteru – 129,12 m2, powierzchnia użytkowa piętra – 129,14 m2, powierzchnia użytkowana poddasza 31,88 m2). Jednakże do powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego nie zaliczono powierzchni pomieszczeń położonych na kondygnacji piwnicy, pomieszczenia garażu, powierzchni schodów oraz pomieszczeń poniżej 1,90 m2. Tym samym, jak słusznie w odpowiedzi na skargę zauważył organ II instancji, powierzchnia użytkowa budynku, na którą powoływała się skarżąca, nie została obliczona zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów u.p.o.l.

Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 u.p.o.l. powierzchnia użytkowa budynku lub jego części oznacza powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Powierzchnię pomieszczeń lub ich część oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Mając powyższe na uwadze na podstawie tak wyliczonej powierzchni użytkowej nie można byłoby ustalić powierzchnię użytkową stanowiącą podstawę opodatkowania.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącej wyrażonego w skargach, organ nie naruszył zasady prawdy obiektywnej obowiązującej w postępowaniu podatkowym. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Postępowanie podatkowe powinno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli winno obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Nie można jednak od organów wymagać aby poszukiwały dowodów korzystnych dla strony, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika spójny i logiczny obraz okoliczności faktycznych istotnych dla prowadzonego postępowania (wyrok WSA w Gl. z dnia [...] listopada 2019r., sygn. Akt [...]). W przypadku gdy organ podatkowy w oparciu o zebrane dowody może dokonać ustaleń faktycznych w niezbędnym zakresie, to dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest konieczne.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w ocenianej sprawie nie zachodziła niezbędna konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, albowiem postępowanie podatkowego dotyczy lat: 2015-2016, a czynność oględzin potwierdziłaby jedynie obecny stan faktyczny. Ponadto, jak już wspomniano uprzednio w toku postępowania wyjaśniającego uzyskano oświadczenie do protokołu kontrolnego od osoby, która pełniła rolę faktycznego zarządcy nieruchomością i posiadała wiedzę, która umożliwiła organowi podatkowemu poczynienie ustaleń faktycznych w niezbędnym zakresie

Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że z wyżej wymienionych powodów, również przeprowadzenie dowodu z oględzin na okoliczność zajęcia budynku lub jego części na prowadzenie działalności gospodarczej w latach 2015-2017 było nieuzasadnione, gdyż taka opinia miałaby dotyczyć sytuacji występującej w okresie przeszłym, której nie sposób stwierdzić poprzez oględziny.

W aktach sprawy znajdują się oświadczenia obu przedsiębiorców, prowadzących, według skarżącej, w tym budynku działalność gospodarczą, z których wynika, że nie zajmowali oni fizycznie powierzchni budynku na prowadzenie działalności gospodarczej. A. Z. oświadczyła, iż faktycznym miejscem, gdzie prowadzi działalność gospodarczą są biura firmy O. Sp. z o. o w W. M. W. oświadczył, że faktycznym miejscem prowadzenia działalności są biura klientów poza adresem ul. Z.

Według Sądu należy przyznać rację organom podatkowym, że złożone oświadczenia są wystarczające do uznania, że w budynku będącym przedmiotem postępowania nie zajmowano powierzchni na prowadzenie działalności gospodarczej, szczególnie w sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła żadnych jednoznacznych dowodów, które kwestionowałyby prawdziwość tych oświadczeń.

W związku z tym, w oparciu o art. 188 Ordynacji podatkowej, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w sytuacji gdy okoliczność istotna dla sprawy została stwierdzona już innym dowodem, nie ma potrzeby przeprowadzać dowodu wnioskowanego przez stronę postępowania.

Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż w sytuacji gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego, to logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu (tak wyrok WSA w G. z dnia [...] września 2019r., sygn. Akt[...]. Przedłożone przez skarżącą dokumenty nie dają podstawy do zmiany podstawy opodatkowania podatku od nieruchomości powiązanej z ustaleniem powierzchni użytkowej nieruchomości. W szczególności podstaw takich nie daje przedłożona przez skarżącą opinia biegłej ze względów szczegółowo przytoczonych we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia.

Reasumując, przeprowadzona w niniejszych sprawach kontrola zaskarżonych decyzji w zakresie podniesionych w skargach zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzje te są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzyganych spraw.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.