Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1045/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. z siedzibą w [...] (Niemcy) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1918/11 w sprawie ze skargi H. z siedzibą w [...] (Niemcy) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1918/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") - oddalił skargę H. z siedzibą w [...] w Niemczech (dalej zwanej także "skarżącą") na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie uznania prawa ochronnego na znak towarowy zarejestrowany w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

H. zgłosiła do Urzędu Patentowego RP wniosek o udzielenie prawa ochronnego na słowny znak towarowy MATADOR, zarejestrowany pod numerem IR-[...] w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków z pierwszeństwem od dnia 2 września 2004 r. m.in. dla towarów w postaci oprogramowania informatycznego (kl. 9) oraz zapałek i artykułów dla palaczy (kl. 34).

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Urząd Patentowy RP wstępnie odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy MATADOR IR-[...], uznając że znak ten jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej powoływanej jako "pwp") m.in. do słownego znaku towarowego MATADOR R-[...] zarejestrowanego na rzecz T. G. z pierwszeństwem od 4 lutego 1997 r. (przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w postaci programów komputerowych, programów systemu operacyjnego - kl. 9 oraz oprogramowania komputerowego - kl. 42), a także do słowno-graficznego znaku towarowego MATADOR R-[...] zarejestrowanego na rzecz R. z pierwszeństwem od 29 grudnia 1973 r. (przeznaczonego m.in. do oznaczania zapałek - kl. 34).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Urząd Patentowy RP definitywnie odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy MATADOR IR-[...]. Organ stwierdził, że sporny znak służy do oznaczania towarów takich samych jak w przypadku wskazanych wyżej znaków przeciwstawionych. Ponadto znak towarowy MATADOR IR-[...] jest identyczny ze słownym znakiem towarowym MATADOR R- [...], zaś ze słowno-graficznym znakiem MATADOR" R-[...] jest identyczny pod względem fonetycznym i znaczeniowym, różniąc się wyłącznie przedstawieniem graficznym (przy czym w tym przypadku większą siłę oddziaływania posiada warstwa słowna tych znaków). Oznaczało to, że sporny znak towarowy mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

H. złożyła odwołanie od tej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. Powołując się na ar. 132 ust. 2 pkt 2 pwp organ administracji stwierdził, że nie jest możliwe udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe, których używanie mogłoby wprowadzać potencjalnych odbiorców w błąd, polegający w szczególności na skojarzeniu ze znakiem chronionym. W związku z tym niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, jeśli skutkiem tego powstałoby prawo, którego zakres pokrywałby się choćby w części z zakresem prawa z wcześniejszym pierwszeństwem. Urząd Patentowy RP podkreślił, że sporny znak towarowy korzysta z daty pierwszeństwa od 2 września 2004 r. i dlatego w odniesieniu do tej daty należało ocenić przesłanki jakim powinien odpowiadać znak towarowy, zaś w tym dniu trwała ochrona identycznego i służącego do oznaczania takich samych towarów znaku towarowego MATADOR R-[...], a zatem znak ten stanowił przeszkodę w udzieleniu ochrony na sporny znak towarowy w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Zdaniem Urzędu Patentowego RP, bez znaczenia dla sprawy była natomiast okoliczność, że w dacie wydania decyzji przeciwstawiony znak towarowy MATADOR R-[...] nie posiadał już ochrony, gdyż prawo ochronne na ten znak wygasło z mocy prawa z dniem 4 lutego 2007 r. (z upływem 10-letniego okresu ochronnego). Organ wskazał, że porównując podobne znaki towarowe, przeznaczone do oznaczania podobnych towarów, Urząd Patentowy RP bierze pod uwagę ich datę zgłoszenia, gdyż od tej daty liczony jest okres ochronny znaku.

H. złożyła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, wnosząc o uchylenie tego rozstrzygnięcia w części dotyczącej oprogramowania komputerowego (kl. 09). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływanej jako "k.p.a.") – które w sposób istotny wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Zdaniem skarżącej, w przypadku wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp, Urząd Patentowy RP winien udzielić ochrony na później zgłoszony znak towarowy, nawet pomimo istnienia równocześnie ochrony na takie same znaki. Strona zarzuciła, że Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił, na czym konkretnie aktualnie polega i w przyszłości będzie polegało ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd w wyniku pojawienia się aktualnie i w przyszłości na polskim rynku oprogramowania informatycznego należącego do niej pod znakiem towarowym MATADOR.

Wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, jak i nie uchybił przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powołując się na treść art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki: rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju; podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa; podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami. Sąd podzielił pogląd Urzędu Patentowego RP, że niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń. W przedmiotowej sprawie podobieństwo towarów sklasyfikowanych w klasie 9 jest bezsporne, zaś same znaki mają identyczną warstwę słowną (wyraz "MATADOR"), są również identyczne w warstwie fonetycznej i znaczeniowej.

Przytaczając treść art. 123, art. 153 ust. 1-3, art. 132 ust. 1 pkt 3 i art. 315 ust. 3 pwp, Sąd stwierdził, że ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, określone m.in. w art. 132 pwp, muszą być spełnione w dniu zgłoszenia znaku towarowego, a nie w dniu wydania decyzji Urzędu Patentowego załatwiającej taką sprawę. W ocenie Sądu, skoro w dacie zgłoszenia spornego znaku (tj. w dniu 2 września 2004 r.) korzystał z ochrony znak towarowy słowny MATADOR R-[...] (z pierwszeństwem od dnia 4 lutego 1997 r.), to Urząd Patentowy RP prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Na dzień zgłoszenia sporego znaku prawna ochrona znaku przeciwstawionego była więc bezsporna i stanowiła skuteczną przeszkodę w rejestracji znaku MATADOR na rzecz skarżącej.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Urząd Patentowy RP co do zasady uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ wyjaśnił okoliczności sprawy, ustosunkował się do twierdzeń strony, uwzględnił w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Urząd Patentowy RP w sposób wyczerpujący zebrał również i ocenił w tym postępowaniu cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a w szczególności uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie według wymagań przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a.

II

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła H. Strona zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. poprzez:

a) błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd Patentowy RP, a mianowicie nie zakwestionowanie przez WSA ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji co do zachodzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku towarowego MATADOR nr IR-[...] ze znakiem wcześniejszym MATADOR nr R-[...], w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp i oddalenie skargi mimo istnienia okoliczności świadczących o braku zachodzenia takiego ryzyka, a w związku z tym przemawiających za uwzględnieniem skargi,

b) nieuwzględnienie przez WSA zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), polegającego na dokonaniu oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku towarowego MATADOR nr IR-[...] ze znakiem wcześniejszym MATADOR n R-[...], w sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy oraz logiką i w konsekwencji oddalenie skargi,

c) nieuwzględnienie przez WSA zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), polegającego na dokonaniu oceny uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy, logiką oraz poprawnością stosowania języka polskiego i w konsekwencji oddalenie skargi,

d) nieuwzględnienie przez WSA zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), polegającego na dokonaniu oceny zaskarżonej decyzji jako zawierającej powołanie podstawy prawnej oraz odpowiadające jej uzasadnienie faktyczne i prawne i w konsekwencji oddalenie skargi,

e) nierozpoznanie przez WSA wszystkich zarzutów skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2011, czego konsekwencją było oddalenie skargi;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) błędną wykładnię art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, a mianowicie poprzez błędne uznanie, że stanowi on o niedopuszczalności rejestracji znaków towarowych, gdy występują następujące przesłanki: rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, podobieństwo znaków musi być kwalifikowane, to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami,

b) błędną wykładnię art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, a mianowicie poprzez błędne uznanie, że stanowi on o niedopuszczalności rejestracji znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem,

c) błędne zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, a mianowicie poprzez błędne uznanie, że zachodzenie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym, ma miejsce w przypadku, gdy znak jest identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp został tak sformułowany, że o tym, czy na zgłoszony znak towarowy może być udzielone prawo ochronne nie ma decydować wyłącznie data zgłoszenia, podobieństwo oznaczeń i towarów, do wyróżniania których oznaczenie to zostało przeznaczone w stosunku do wcześniejszych znaków towarowych, ale decydować ma również ogół innych okoliczności, pozwalających ocenić, czy w przypadku, gdy Urząd Patentowy RP udzieli ochrony na zgłoszony znak towarowy, potencjalni nabywcy określonego rodzaju towaru będą mogli być wprowadzeni w błąd co do tego, kto jest jego producentem lub oferentem, a zwłaszcza, czy będą mogli w obrocie rynkowym dany znak towarowy skojarzyć z tym porównywanym znakiem wcześniejszym. Za poprawnością takiej wykładni omawianego przepisu przemawia – zdaniem strony – użycie w jego treści spójnika "jeżeli" wyrażającego warunek, który powinien być spełniony, aby znalazły zastosowanie okoliczności go poprzedzające.

Powołując się na procedurę określoną w art. 166 pwp, autor skargi kasacyjnej stwierdził, że nie jest wykluczone jednoczesne istnienie w okresie przeszłym praw ochronnych o podobnym zakresie ochrony. Istotna w sprawie staje się teraźniejszość i umożliwienie wejścia na rynek towarom pod podobnym, ale nowym znakiem towarowym.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Urzędu Patentowego RP stwierdził w szczególności, że z przepisów jasno wynika, iż decyzja powinna być wydana według stanu obowiązującego w dacie zgłoszenia znaku do ochrony.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Wyjątkiem od tej zasady jest obowiązek wzięcia z urzędu pod rozwagę jedynie okoliczności wymienionych w § 2, stanowiących podstawę nieważności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności nie wystąpiły.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, na czym polegało nierozpoznanie sprawy w jej granicach, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., w konsekwencji zarzut ten nie mógł być przedmiotem rozpoznania w sprawie.

Natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. skarżący powiązał z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a., podnosząc, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował w sprawie błędnie ustalony stan faktyczny co do zachodzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Ponadto WSA nie zajął stanowiska w odniesieniu do zarzutu skargi, na czym aktualnie polega i z czego wynika ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku towarowego MATADOR nr IR-[...] ze znakiem towarowym MATADOR nr R-[...], skoro pierwszy z wymienionych znaków nie jest chroniony już od czterech lat. Zatem ocena możliwości zajścia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd nastąpiła, zdaniem strony skarżącej, wbrew faktom i logice. W ocenie autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał, że organ powołał prawidłową podstawę prawną zaskarżonej decyzji, skoro w uzasadnieniu odnosił się do postanowień innych przepisów, a mianowicie art. 123 i art. 315 ust. 3 pwp. Skarżący wywodził również, że WSA niesłusznie uznał, iż decyzja Urzędu Patentowego została prawidłowo uzasadniona, skoro nie odnosi się do stanu faktycznego w tej konkretnej sprawie, lecz stanowi jedynie szereg następujących po sobie szablonowych zdań niespójnych logicznie i językowo.

Ustosunkowując się do tak sformułowanych zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy stwierdzić są one nieusprawiedliwione lub – w odniesieniu do niektórych z nich – zredagowano je z pominięciem wykazania przesłanki "istotnego wpływu na wynik sprawy".

Za nieusprawiedliwione Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty wymienione w pkt 1 a) i b) osnowy skargi kasacyjnej. Podstawowym obowiązkiem organu administracji w postępowaniu dowodowym jest zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Realizacja tego obowiązku polega, po pierwsze, na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle obowiązujących przepisów prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. W rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy RP nie uchybił tym obowiązkom.

Kluczowe znaczenie w badaniu dopuszczalności rejestracji znaku mają ustalenia co do możliwości wprowadzenia w błąd.

Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy "identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym".

Tak więc znaki towarowe wykluczone są z ochrony, jeżeli są identyczne ze znakiem zarejestrowanym lub zgłoszonym do rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby albo do niego podobne i jeśli przeznaczone są do oznaczania identycznych lub podobnych towarów. W razie identyczności znaków i towarów wykluczenie z ochrony nie wymaga dalszego badania. W rozpoznawanej sprawie bezsporną okolicznością jest identyczność oznaczeń. Obydwa porównywane znaki to oznaczenia słowne MATADOR, nie ma zatem żadnych elementów, które mogłyby je różnicować. Kwestią bezsporną jest także jednorodzajowość towarów. Nie jest kwestionowany również fakt, że w dacie pierwszeństwa znaku skarżącego ochrona znaku kolizyjnego była w mocy. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo ustalił, że zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. W przypadku identycznych znaków towarowych służących do oznaczania takich samych towarów ryzyko to jest bardzo wysokie, gdyż nie istnieją żadne okoliczności, w oparciu o które błędu można by uniknąć. Autor skargi kasacyjnej wywodzi jednak, że znak przeciwstawiony MATADOR nr R [...] nie stanowi w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp przeszkody do udzielenia prawa ochronnego na znak MATADOR nr IR-[...], ponieważ nie istnieje jakiekolwiek ryzyko, że aktualnie odbiorcy oprogramowania informatycznego opatrzonego tym znakiem towarowym będą wprowadzeni w błąd co do jego pochodzenia, gdyż będzie on pochodził tylko od firmy Zgłaszającego. I w tym zakresie kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organ, które następnie zostały uznane przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowe. W ocenie strony skarżącej, okoliczność wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towaru oznaczonego znakiem MATADOR nie została powiązana ze stanem faktycznym sprawy, zwłaszcza w sytuacji wygaśnięcia jego ochrony z mocy prawa z dniem 4 lutego 2007 r. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wszelkich okoliczności dotyczących używania zgłoszonego znaku w obrocie rynkowym, z których wynikałoby ryzyko możliwości wprowadzenia w odbiorców błąd co do tego, kto jest producentem, a zwłaszcza czy nabywcy towaru będą mogli skojarzyć ten znak z porównywanym znakiem wcześniejszym.

Stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej nie jest trafne. Zgodnie z art. 123 pwp pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy oznacza się według daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym; za tę datę uważa się dzień, w którym zgłoszenie wpłynęło do Urzędu. Konsekwencją takiej regulacji, której nie można pominąć w rozpoznawanej sprawie, jest zasada, że porównując przedmiotowe znaki towarowe, Urząd bierze pod uwagę datę ich zgłoszenia. Od tej daty jest bowiem liczony okres ochronny znaku, co oznacza, że z tą datą uprawniony do znaku otrzymuje prawo wyłączne. Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 153 ust. 1 pwp). Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że znak skarżącego MATADOR został zgłoszony z pierwszeństwem od dnia 2 września 2004 r., gdy obowiązywał jeszcze trwający od dnia 4 lutego 1997 r. dziesięcioletni okres ochronny na przeciwstawiony znak MATADOR. Oznacza to, że w dacie zgłoszenia znaku skarżącego okres ochronny jeszcze nie upłynął i przeciwstawienie tego znaku było zgodne z dyspozycją art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, ponieważ prawo wyłączne na ten znak trwało jeszcze ponad dwa lata. Nadto, zgodnie z art. 132 ust. 1 pkt 3 pwp nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli, jest on identyczny lub podobny do wcześniej zarejestrowanego znaku towarowego, którego ochrona wygasła, jeżeli od daty wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy do dnia zgłoszenia podobnego znaku przez inną osobę nie upłynął okres 2 lat, chyba że jego ochrona wygasła na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 lub uprawniony z wcześniejszego prawa wyrazi zgodę na udzielenie prawa ochronnego na późniejszy znak towarowy (art. 132 ust. 1 pkt 3 pwp). Wyjątek ten nie dotyczy wygaśnięcia prawa z powodu upływu okresu, na który zostało ono udzielone (art. 168 ust. 1 pkt 1 pwp), lecz sytuacji nieużywania znaku w okresie udzielonego prawa ochronnego (art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp). Z akt sprawy wynika, że znak towarowy MATADOR nr R-[...] wygasł z mocy prawa w dniu 4 lutego 2007 r., po upływie dziesięcioletniego okresu ochrony. Natomiast wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji tego znaku z powodu nieużywania wpłynął do Urzędu Patentowego w dniu 17 maja 2007 r., a więc w czasie kiedy sporne prawo wygasło z mocy prawa.

Podsumowując, w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp na dzień zgłoszenia wcześniejszego znaku (jak również po tej dacie) prawna ochrona przeciwstawionego znaku istniała, stanowiąc skuteczną przeszkodę w rejestracji znaku MATADOR na rzecz strony skarżącej.

W tym stanie faktycznym sprawy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieprawidłowych ustaleń faktycznych oraz błędnej oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.

Natomiast zarzuty wskazane w pkt 1 c), d) osnowy skargi kasacyjnej zostały sformułowane z pominięciem przesłanki "istotnego wpływu na wynik sprawy", a zatem również należało uznać je za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Nieskuteczność, z przyczyn podanych wyżej, zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do merytorycznej oceny zarzutów prawa materialnego wymienionych w pkt 2 osnowy skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej wywodzi, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, ponieważ odwołując się do treści tego przepisu stwierdził, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Jednakże, w ocenie strony skarżącej, takie stwierdzenie nie jest zawarte w literalnym brzmieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Tymczasem przepis ten został sformułowany w taki sposób, że o tym, czy na zgłoszony znak towarowy może być udzielone prawo ochronne nie ma decydować wyłącznie data zgłoszenia, podobieństwo oznaczeń i towarów, do wyróżnienia, których oznaczenie to zostało przeznaczone w stosunku do wcześniejszych znaków towarowych, ale decydować ma ogół innych okoliczności, pozwalających ocenić, czy w przypadku, gdy Urząd Patentowy RP udzieli ochrony na znak towarowy, potencjalni nabywcy określonego rodzaju towaru będą mogli być wprowadzeni w błąd co do tego kto jest producentem lub oferentem, a zwłaszcza czy będą mogli w obrocie rynkowym dany znak skojarzyć z tym porównywanym znakiem wcześniejszym. Za poprawnością takiej wykładni przemawia - zdaniem autora skargi kasacyjnej - użycie w treści przepisu spójnika "jeżeli", wyrażającego warunek, który powinien być spełniony, aby znalazły zastosowanie okoliczności go poprzedzające.

Przechodząc do oceny tak zredagowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy w pierwszej kolejności wskazać, że istotą prawa ochronnego na znak towarowy, jego funkcją i celem jest możliwość jego używania przez uprawnionego z określonym pierwszeństwem, z wyłączeniem innych podmiotów. Prawidłowo zatem stwierdził Sąd pierwszej instancji, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej w wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. W przeciwnym przypadku zostałoby naruszone prawo wyłączne wynikające z postanowień art. 153 ust. 1 - 3 pwp. Za wadliwością wykładni zaprezentowanej w skardze kasacyjnej przemawia przede wszystkim unormowanie zawarte w art. 123 pwp, zgodnie z którym pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy oznacza się według daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym, za które uważa się dzień, w którym zgłoszenie wpłynęło do Urzędu Patentowego. Ponadto, generalną zasadą przyjętą w art. 315 ust. 3 pwp jest dokonywanie oceny spełnienia ustawowych warunków do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, określone m.in. w art. 132, muszą być spełnione w dniu zgłoszenia znaku towarowego, a nie w dniu wydania decyzji Urzędu Patentowego załatwiającej taką sprawę. Przyjęcie wykładni art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp zaprezentowanej przez autora skargi kasacyjnej (że oceny przesłanek udzielenia prawa ochronnego powinno się dokonywać w dacie wydawania decyzji) mogłoby doprowadzić do sytuacji obowiązywania w tym samym czasie kilku praw wyłącznych na identyczne lub podobne oznaczenia. Jak już wcześniej wskazano, byłoby to sprzeczne z istotą prawa ochronnego na znaki towarowe. Nadto nie zasługuje na aprobatę przyjęta przez autora skargi kasacyjnej zasada odwołania się wyłącznie do wykładni językowej, z całkowitym pominięciem wykładni systemowej czy też funkcjonalnej. Znaczenia konkretnego przepisu nie można bowiem ustalać w oderwaniu od innych przepisów zawartych w danym akcie prawnym. Dokonując wykładni zakwestionowanego przepisu nie sposób również pominąć celu przepisu, który należy ustalić w ten sposób, aby był zgodny z celami instytucji, do jakiej interpretowany przepis należy. Omawiana norma prawna ma przecież na celu ochronę obrotu gospodarczego przed możliwością wprowadzenia odbiorców przez znak towarowy w błąd co do pochodzenia towaru.

Ze wskazanych przyczyn zarzut niewłaściwego odczytania przez Sąd pierwszej instancji treści art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp nie jest usprawiedliwiony. Przy nieskuteczności zarzutów naruszenia prawa procesowego, prawidłowość zastosowania (subsumpcji) art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp nie nasuwa wątpliwości.

W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.