Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 828/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.), sędzia WSA Mariola Kowalska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. Z. kwotę 698 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. Z., M. Z. i M. Z., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2.

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w 1949 r. F. i W. małżonkowie O. wnieśli o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...], nr hip. [...]. Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1965 r. nr [...]odmówiło wnioskodawcom ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do wskazanej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia z dnia [...] grudnia 1965 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. Prawidłowość powyższych rozstrzygnięć została potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 739/13.

W tej sytuacji "odżył" tzw. wniosek dekretowy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. J. Z., M. Z. i M. Z. ponowili zatem wniosek swoich poprzedników prawnych, złożony na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że wnioskodawcy, będący następcami prawnymi byłych właścicieli, wywodzą swój interes z prawa własności, jakie miało przysługiwać F. i W. O. przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] względem nieruchomości położonej przy ul. [...]. Nie przedstawili jednak dowodu, który potwierdzałby tezę, że ich poprzednicy prawni rzeczywiście byli właścicielami tej nieruchomości w przeddzień wejścia w życie dekretu. Tym samym, zdaniem organu, brak jest podstaw do uznania, że wniosek o ustanowienie własności czasowej został złożony przez osoby uprawnione, tj. osoby posiadające interes prawny do zainicjowania prowadzonego postępowania. Z tego powodu organ I instancji umorzył przedmiotowe postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, J. Z., M. Z. i M. Z. złożyli odwołanie. W uzasadnieniu zarzucili decyzji organu I instancji naruszenie:

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wnioskodawcy nie wykazali, jakoby ich spadkodawcy byli właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy,

- art. 105 § 1 kpa poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, w której nie zachodziły ku temu przesłanki.

Wobec powyższego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że zbadał prawidłowość formalną przeprowadzonego postępowania administracyjnego i uznał, że zostało ono przeprowadzone w sposób prawidłowy i nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Analiza akt postępowania wskazuje, w ocenie organu II instancji, że skarżący wykazali swoje następstwo prawne po F. i W. Jednakże, z powodu braku w skorowidzu ksiąg dawnych księgi dawnej hip. [...] i co się z tym wiąże niemożnością wystawienia zaświadczenia o treści księgi dawnej pod nazwą hip. [...], nie są w stanie wykazać, że F. i W. małżonkowie O. byli właścicielami dawnej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] na dzień [...] listopada 1945 r., tj. w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Tym samym organ I instancji, w ocenie organu odwoławczego, właściwie uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wniosek o ustanowienie własności czasowej został złożony przez osoby uprawnione, tj. osoby posiadające interes prawny w zainicjowaniu prowadzonego postępowania. Wobec powyższego organ I instancji właściwie zastosował art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło znaczenie pojęcia "bezprzedmiotowości" postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do poniesionych w odwołaniu zarzutów, organ odwoławczy wskazał, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa i w konsekwencji błędne przyjęcie, że wnioskodawcy nie wykazali, jakoby ich spadkodawcy byli właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji, że fakt przywrócenia posiadania oraz wprowadzenie w nieruchomość Państwa O. nie świadczył, że byli oni właścicielami dawnej nieruchomości na dzień [...] listopada 1945 r. Organ podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji w obszerny sposób wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej zostało przywrócone F. oraz W. O. posiadanie oraz wprowadzenie ich w nieruchomość, które nastąpiło na skutek przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko Prezydenta i także uznało, że sam fakt przywrócenia Państwu O. posiadania przedmiotowej nieruchomości oraz wprowadzenia ich w nieruchomość nie świadczy, że osoby te były właścicielami tej nieruchomości. Odwołujący natomiast nie przedstawili żadnego dokumentu, z którego wynikałoby bezsprzecznie, że F. i W. O. byli na dzień [...] listopada 1945 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości.

Organ odwoławczy podkreślił, że podstawowym dokumentem prowadzonym w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości jest księga wieczysta. Księgi wieczyste to rodzaj dokumentu urzędowego, w którym ujawnia się oznaczenie nieruchomości, właściciela nieruchomości i prawa dotyczące nieruchomości. Nie jest to jednak jedyny dokument, który mógłby w niniejszej sprawie być podstawą ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Mógłby być nim jeszcze np. wyrok ustalający. Żaden natomiast z przedstawionych przez odwołujących dokumentów w sprawie nie potwierdzał, że w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli F. i W. O.

Wobec powyższego organ II instancji uznał, podobnie jak organ I instancji, że z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] wystąpiły osoby nieposiadające legitymacji do bycia stronami postępowania, gdyż nie wykazały praw do ww. gruntu.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. Z. W uzasadnieniu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli:

- art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wnioskodawcy nie wykazali, jakoby ich spadkodawcy byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości [...] w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy,

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta z dnia [...] maja 2019 r. w sytuacji, w której nie zachodziły ku temu przesłanki.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 kpa w związku z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Zgodnie z treścią 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu lub podmiotu postępowania. Przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregokolwiek z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 286/05, Lex nr 190997; z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, Lex nr 201507; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 426–428; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 577). Z bezprzedmiotowością postępowania mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Umorzenie postępowania może nastąpić m.in. z przyczyn podmiotowych, czyli jeśli oczywistym jest, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego został złożony przez podmiot niemający przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Artykuł 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu stanowi natomiast, że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji stanęły na stanowisku, że J. Z. (skarżący), M. Z. i M. Z. będący następcami prawnymi F. i W. O. nie przedstawili żadnego dowodu, który potwierdzałby tezę, że ich poprzednicy prawni rzeczywiście byli właścicielami położonej w [...] przy ul. [...] w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że wniosek o ustanowienie własności czasowej został złożony przez osoby uprawnione, tj. osoby posiadające interes prawny do zainicjowania prowadzonego postępowania. W tej sytuacji Prezydent decyzją z dnia [...] maja 2019 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało natomiast tę decyzję w mocy, uznając podobnie jak organ I instancji, że z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości warszawskiej wystąpiły osoby nie posiadające legitymacji do bycia stronami postępowania, gdyż nie wykazały praw do tego gruntu.

Z takim stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić.

Zdaniem Sądu okoliczności powodujące bezprzedmiotowość postępowania muszą być oczywiste, stwierdzone i wykazane w decyzji o umorzeniu postępowania. Już w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95 (pub. OSNAPiUS 1996/11, poz. 150) sformułowana została tezę, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt III SK 20/10, LEX nr 794506).

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie brak jest ustawowych przesłanek do umorzenia prowadzonego od około 70 lat postępowania dekretowego.

Zwrócić należy uwagę, że w aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność kserokopia wypisu z aktu notarialnego z [...] października 1940 r., na mocy którego F. i W. O. nabyli przedmiotową nieruchomość jak również dokumenty dotyczące przywrócenia posiadania przedmiotowej nieruchomości F. i W. O. w 1948 r. Podkreślić należy, że z analizy akt sprawy wynika, iż w wyniku rozpatrzenia tzw. wniosku dekretowego F. i W. O. z dnia [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...], nr hip. [...], zapadły już 3 ostateczne decyzje administracyjne, czyli:

- orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1965 r. odmawiające wnioskodawcom ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do wskazanej nieruchomości [...],

- decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1965 r., wydana na wniosek spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości,

- decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r., którą organ ten po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r.

W sprawie tej zapadł także prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 739/13, zgodnie z którym decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1965 r. odmawiającej F. i W. O. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości [...] są prawidłowe. W tej sytuacji "odżył" tzw. wniosek dekretowy złożony przez F. i W. O. Nieprawidłowo zatem organ I instancji przyjmuje, że niniejsze postępowanie zostało zapoczątkowane pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. złożonym przez następców prawnych poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r. złożone przez J. Z., M. Z. i M. Z. jest jedynie ponowieniem wniosku ich poprzedników prawnych, złożonego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości.

Organy orzekające w sprawie przyznania następcom prawnym byłych właścicieli prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości podniosły obecnie okoliczność, że wobec zaginięcia księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości o nr hip. [...] nie jest możliwe ustalenie, jaka była treść wpisów w tej księdze na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. (o ile księga taka istniała jeszcze w tym dniu). Z faktu tego organy wywiodły wniosek, że następcy prawni byłych właścicieli nie udowodnili, że ich poprzednicy prawni faktycznie byli właścicielami spornej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, co czyni dalsze prowadzenie postępowania bezprzedmiotowym.

Z takim stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy podkreślić, że fakt zaginięcia lub zniszczenia księgi wieczystej, zapewne w związku z działaniami wojennymi, choć niewątpliwie stanowi poważny problem dowodowy w zakresie ustalenia osoby właściciela, nie oznacza, że w związku z zaginięciem księgi wieczystej nastąpiła utrata opisanego w niej prawa własności. W rozpatrywanej sprawie organom znana jest treść aktu notarialnego, na mocy którego poprzednicy prawni skarżącego nabyli sporną nieruchomość. W aktach sprawy znajdują się również dokumenty potwierdzające, że w latach 1948-1949, a więc w okresie bezpośrednio po wojnie, nie były kwestionowane uprawnienia F. i W. O. do przedmiotowej nieruchomości. W postępowaniach administracyjnych dotyczących złożonego przez nich wniosku dekretowego, które toczyły się w latach 1949-1965 oraz w latach 2012-2013 (w trybie nadzoru) przymiot strony byłych właścicieli spornej nieruchomości i ich następców prawnych także nie był w żaden sposób kwestionowany. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny, wydając wyrok z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 739/13, nie powziął wątpliwości co do przymiotu strony przysługującego następcom prawnym byłych właścicieli.

Z uzasadnienia decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego nie wynika, aby w sprawie pojawiły się jakiekolwiek nowe dowody, które poddawałyby w wątpliwość, że w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. właścicielami spornej nieruchomości byli poprzednicy prawni skarżącego. W szczególności nie wskazano żadnego dowodu, aby jakiekolwiek inne osoby kiedykolwiek powoływały się na przysługiwanie im takiego prawa i kwestionowały uprawnienia F. i W. O. Formułując swoje stanowisko, organy oparły je na hipotetycznej jedynie możliwości, że nieruchomość mogła być przedmiotem dalszego obrotu. Teza taka nie została jednak przez organy poparta żadnym materiałem dowodowym, a jego analiza nie daje żadnych podstaw do takiego stwierdzenia. W tej sytuacji pogląd organów nie może być uznany za wniosek wyprowadzony ze zgromadzonego materiału dowodowego, a jedynie za niczym niepoparte domniemanie.

Rację należy przyznać organom, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty urzędowe, a zwłaszcza akt notarialny z [...] października 1940 r., stanowią potwierdzenie wskazanych w nich okoliczności, a zatem nie stanowią bezpośredniego dowodu, że prawo własności przysługiwało poprzednikom prawnym skarżącego w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Jednak wobec braku w materiale dowodowym jakichkolwiek przesłanek do podważania tego faktu, zakwestionowanie prawa własności poprzedników prawnych skarżącego przez organy dopiero po około 70 latach od objęcia nieruchomości przez Gminę nie może być uznane za działanie zgodne z zasadami prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego. Skoro w ramach postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych toczących się w okresie około 70 lat prawo własności byłych właścicieli nie było kwestionowane, aby móc skutecznie je zakwestionować organy powinny wskazać nowe okoliczności, które spowodowałyby zmianę dotychczasowego stanu faktycznego sprawy i jego oceny prawnej. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Sądu Okręgowego w [...] Wydziału Hipotecznego z dnia [...] listopada 1947 r. nr [...], dotyczącego sąsiedniej nieruchomości zapisanej jednak w tej samej księdze wieczystej nr hip. [...] wynika, że fakt zaginięcia księgi wieczystej był organom znany już w 1947 r. Gdyby ówcześnie istniały podstawy do kwestionowania prawa własności nieruchomości opisanych w tej księdze, były możliwości przeprowadzenia odpowiednich czynności dowodowych, potwierdzających lub obalających istnienie kwestionowane uprawnień. Podkreślić przy tym należy, że przyjęcie obecnie niczym nieuzasadnionej tezy organów, że poprzednikom prawnym skarżącego prawo własności nie przysługiwało, prowadziłoby przy tym do wniosku, że wszystkie wydane w sprawie decyzje administracyjne i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 739/13 zapadły z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie wyciągnięte przez organ ze zgromadzonego materiału dowodowego wnioski w oczywisty sposób wykraczają poza przysługujące organom na podstawie art. 80 kpa uprawnienie do swobodnej oceny dowodów, ponieważ nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym. Postępując w ten sposób ograny naruszyły ogólne zasady postępowania administracyjnego określone w art. 6, 7, 8 kpa oraz przepisy art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło także przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, które to naruszenia miały wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy.

Nie znajduje uzasadnienia stanowisko organów obu instancji, że kontrolowane postępowanie w sprawie rozpatrzenia tzw. wniosku dekretowego stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania w tej sprawie, a więc rozstrzygnięcie jej orzeczeniem o charakterze formalnym, zamiast wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej zasadność wniosku dekretowego z dnia [...] lutego 1949 r. jest w ocenie Sądu wadliwe i nie znajduje podstaw w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że przyjęty przez organy sposób zakończenia postępowania dekretowego zamyka stronom drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia złożonego wniosku dekretowego oraz ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Doceniająć troskę organów, aby uprawnienia wynikające z dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie były nadużywane przez osoby, którym one w rzeczywistości nie przysługiwały, należy jednak podkreślić, że w aktach rozpatrywanej sprawy Sąd nie dopatrzył się żadnych przesłanek wskazujących na wątpliwości co do przysługującego poprzednikom prawnym skarżącego prawa własności. Jeśli organy na podstawie dokumentów będących w ich posiadaniu są w stanie udokumentować postawioną tezę, powinny się one znaleźć w aktach sprawy, a kwestia ta powinna być szczegółowo i precyzyjnie omówiona w uzasadnieniu wydanych decyzji.

W tej sytuacji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji ponownie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające i dowodowe i raz jeszcze oceni zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Jeśli organ nie odnajdzie dokumentów potwierdzających tezę o zbyciu nieruchomości przez poprzedników prawnych skarżącego przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., to rozpatrzy merytorycznie zasadność wniosku dekretowego z dnia [...] lutego 1949 r.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów.

Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola we wskazanym trybie nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.