Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1075/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 18 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie SO del. Piotr Popek / spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też w skrócie Agencja), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] ustalającą M. P. kwoty nienależnie pobranych płatności z Programu Rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013).

Przedmiotową decyzję poprzedzały następujące okoliczności ustalone przez organy:

W dniu 5 maja 2009 roku do Biura Powiatowego Agencji [...] wpłynął wniosek M. P. (dalej: skarżąca) o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2009 rok., zgodnie z którym ostatecznie po zmianie i korekcie zadeklarowano: w pierwszym roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne oraz Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone (dalej : Pakiet) i w ich ramach realizację:

Wariantu 2.1 — Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,20 ha;

Wariantu 2.3 — Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 7,06 ha;

Wariantu 2.5 — Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,18 ha;

Wariantu 3.1 — Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 4,79 ha.

Organ - Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] na podstawie kontroli administracyjnej wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. przyznał płatność rolno środowiskową w pomniejszonej wysokości za 2009 rok w łącznej kwocie 4 554,20 zł, w tym do:

Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,20 ha w wysokości 158,00 zł;

Wariantu 2.3 — Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 6,97 ha w wysokości 1 812,20 zł;

Wariantu 2.5 — Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) dopowierzchni 0,18 ha w wysokości 234,00 zł;

Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 4,70 ha w wysokości 2 350,00 zł.

W drugim roku 5-letniego zobowiązania realizację tych samych pakietów, na takich samych powierzchniach, Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] na podstawie kontroli administracyjnej wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. przyznał płatność rolnośrodowiskową na 2010 rok do realizowanego Pakietu w łącznej kwocie 4 564,4p zł, bez kwestionowania wielkości zadeklarowanych upraw.

W trzecim roku 5-letniego zobowiązania skarżąca zadeklarowała realizację Pakietu i realizację:

Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,18 ha;

Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 6,97 ha;

Wariantu 2.5 — Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,20 ha;

Wariantu 3.1 — Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 4,70 ha. Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] na podstawie kontroli administracyjnej wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową na 2011 rok do realizowanego Pakietu w łącznej kwocie 4 500,40 zł, w tym do:

Wariantu 2.1 — Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do 0,18 ha w wysokości 142,20 zł;

Wariantu 2.3 — Trwale użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 6,82 ha w wysokości 1 773,20 zł;

Wariantu 2.5 - Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,20 ha w wysokości 260,00 zł;

Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 4,65 ha w wysokości 2 325,00 zł, tym samym weryfikując Wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone i Wariant 3.1 — Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach.

Skarżąca w czwartym roku 5-letniego zobowiązania zadeklarowała realizację Pakietu i realizację:

Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,20 ha;

Wariantu 2.3 — Trwale użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 6,82 ha;

Wariantu 2.5 - Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,18 ha;

Wariantu 3.1 — Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 4,65 ha, do których Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] na podstawie kontroli administracyjnej wniosku jak również w oparciu o wyniki kontroli na miejscu, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową na 2012 rok w pomniejszonej wysokości do realizowanego Pakietu w łącznej kwocie 4 445,30 zł, w tym do:

Wariantu 2.1 — Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,20 ha w wysokości 156,42 zł;

Wariantu 2.3 — Trwale użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 6,82 ha w wysokości 1 755,47 zł;

Wariantu 2.5 — Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,18 ha w wysokości 231,66 zł;

Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 4,65 ha w wysokości 2 301,75 zł.

W piątym roku 5-letniego zobowiązania skarżąca zgłosiła realizację Pakietu i realizację:

Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,18 ha;

Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 6,82 ha;

Wariantu 2.5 - Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,20 ha;

Wariantu 3.1 — Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 4,65 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] na podstawie kontroli administracyjnej

wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową na 2013 rok w pomniejszonej wysokości do realizowanego Pakietu w łącznej kwocie 3 600,32 zł, w tym do:

Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,18 ha w wysokości 113,76 zł;

Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 6,82 ha w wysokości 1 418,56 zł;

Wariantu 2.5 — Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,20 ha w wysokości 208,00 zł;

Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 4,65 ha w wysokości 1 860,00 zł.

Przedmiotowe decyzje zostały skutecznie doręczone, a skarżąca nie wniosła od nich odwołania. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] (organ I instancji) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok w pomniejszonej wysokości oraz decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok w pomniejszonej wysokości .

W takim stanie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] organ I instancji ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, rozpoczętego w dniu 15 marca 2009 r. za lata 2009, 2010, 2011 i 2012 w łącznej wysokości 1845,81 zł.

W wyniku postępowania odwoławczego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2015 nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. i skierował sprawę do ponownego wyjaśnienia organowi pierwszej instancji, wskazując, że prowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] postępowanie wszczęte w dniu 5 grudnia 2015 r. narusza art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.)- dalej k.p.a. i nakazał w sposób właściwy w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania poinformować stronę na podstawie których decyzji przyznających płatność rolnośrodowiskową zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Organ I instancji, realizując te wytyczne zawiadomił skarżącą, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z Programu Rolnośrodowiskowego realizowanego przez beneficjentkę nastąpiło na mocy decyzji przyznających płatność na lata: 2009, 2010, 2011 oraz 2012, a mianowicie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (za rok 2009), nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. (za rok 2010), nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. (za rok 2011) oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. (za rok 2012). Zatem organ w dniu [...] lipca 2015 r. wydał decyzję nr [...] , w której ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości 1 845,81 zł.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że decyzja ta nie wniosła nic nowego, ponieważ identyczna decyzja została w całości uchylona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Odwołująca zarzuca, iż wyliczenia są niezgodne z rzeczywistym stanem wykazywanym w poszczególnych latach. Agencja, tj. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i jej organy- Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] i Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, według odwołującej się w dalszym ciągu nie wykazuje terminów i metod kontroli wymienionych areałów.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Na wstępie wskazał, że na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173), której rozporządzeniem wykonawczym jest Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm. dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt. 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej (...) a właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, określają przepisy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Organ stwierdził, że skoro wypłacone nienależnie skarżącej środki finansowe z tytułu realizacji płatności rolnośrodowiskowej za lata 2009, 2010, 2011 i 2012 pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2 pkt a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1438, dalej: ustawa o Agencji), skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok zobowiązała się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, zgodnie z którym jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 1 marca 2009 r., co równocześnie wynika z § 21 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w. ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz.262 ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r. Organ wyjaśnił, że jak stanowi § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz, UE L 277 z 21.10.2005, str.l z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie z art. 88 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i w myśl art. 39 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (obowiązującego w niniejszych sprawach, pomimo jego uchylenia i zastąpienia inną regulacją) płatności rolnośrodowiskowe udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe na okres co najmniej 5 lat i zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 roku, które to sytuacje nie zachodzą w niniejszej sprawie. Natomiast zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.), płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem. W związku z tym, że skarżąca zmniejszyła powierzchnię zobowiązania w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) oraz wariancie 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000, stało się to powodem obliczenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Organ wyjaśnił, że zmniejszenie powierzchni zobowiązania odnotowano po raz pierwszy w roku 2011, gdzie w wyniku kontroli administracyjnej deklarowanych do płatności działek rolnych A (położonej na działce ewidencyjnej nr 53) w wariancie 2.3 oraz B (położonej na działce ewidencyjnej nr 117/1) deklarowanej w wariancie 2.3 oraz 3.1.2 stwierdzono zmniejszenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) czyli powierzchni uprawnionej do pozyskania płatności. Stwierdzono wówczas, że z działki rolnej A o powierzchni deklarowanej 0,31 ha – powierzchnia 0,15 ha nie kwalifikuje się do płatności, zaś z działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 1,70 ha - powierzchnia wykluczona stanowiła 0,05 ha. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 28 ust. 2a pkt 2 Rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., płatność rolnośrodowiskowa nie podlega zwrotowi mimo zmniejszenia powierzchni, na której rolnik powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jeżeli zmniejszenie to nie przekracza 3% całkowitej powierzchni objętej tym zobowiązaniem i 2 ha oraz zostało dokonane przed dniem 15 marca 2012 r. Ponieważ wymienione wyżej powierzchnie wykluczone z wariantów 2.3 oraz 3.1.2 nie przekroczyły 3% powierzchni grupy upraw do których należą odstąpiono od zwrotu płatności.

Kolejne zmniejszenie powierzchni użytkowanej rolniczo nastąpiło w roku 2013. W wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono iż na działce rolnej A powierzchni PEG uległa zmniejszeniu w stosunku do tej określonej w roku 2011, mianowicie z powierzchni deklarowanej 0,21 ha, tylko 0,19 ha kwalifikowało się do płatności, podobnie na działce rolnej B - z powierzchni deklarowanej 1,65 ha, do płatności uwzględniono wyłącznie 1,61 ha. Z uwagi na powyższe w wariancie 2.3 do którego skarżąca deklarowała działkę rolną A oraz B powierzchnia podlegająca zmniejszeniu wynosiła 0,06 ha, natomiast w wariancie 3.1.2 (z deklaracją działki rolnej B) powierzchnia zobowiązania pomniejszyła się o 0,04 ha. Dlatego z uwagi na powyższe, organ I instancji w myśl cytowanego wyżej przepisu § 39 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. dokonał ustalenia nienależnie pobranych płatności za lata 2009, 2010, 2011 i 2012 zgodnie z obliczeniami zawartymi w decyzji, opisanymi w sposób szczegółowy i precyzyjny.

Ponadto organ odnosząc się do wymogu zawartego w § 4 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., że rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 29 października 2009 r. oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody, powołał § 38 ust. 6 ww. rozporządzenia, jako konsekwencję niezachowania któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, iż wówczas płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Powyższe, jak zaznaczył organ, miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono nieprawidłowość, oznaczającą, iż rolnik nie zachował na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków rolnych o której mowa w przytoczonych wyżej przepisach.

W związku z powyższym zastosowanie ma również przepis art. 18 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm.) zwanego dalej Rozporządzeniem Komisji Nr 65/2011, dotyczący zmniejszenia lub nieprzyznawania pomocy objętej wnioskiem, jeżeli nie spełniono zawartych w nim obowiązków i kryteriów, a w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, zatem w niniejszym przypadku za lata 2011 i 2012., dlatego przepis art. 18 Rozporządzenia Komisji Nr 65/2011, jak stwierdził organ odwoławczy, będzie odnosił się również do płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na 2011 rok na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., jak też płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na 2012 rok na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...]. Zatem łączna kwota do zwrotu na lata 2011 i 2012, wynikająca z naruszenia § 4 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. wynosi 1 774,97 zł.

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji w kwestii obliczenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, zostało oparte na obowiązujących przepisach cytowanych również w niniejszej decyzji, i wynosi łącznie 1 845,81 zł (stanowiące sumę kwoty 928,56 za rok 2011 oraz kwoty 917,25 zł za rok 2012).

Organ dodał, że zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony

(b) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w, kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub

(c) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

(d) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Przekładając powyższe w skrócie na gruncie rozpoznawanych spraw, zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), organ, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z późn. zm.).

Zatem zgodnie z powyższym do płatności przyznanej na rok 2009: kurs wymiany euro wynosi 4,0705 zł, zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote wynosi 407,05 zł; do płatności przyznanej na rok 2010: kurs wymiany euro wynosi 3,9650 zł, zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote wynosi 396,50 zł; do płatności przyznanej na rok 2011: kurs wymiany euro wynosi 4,4411 zł, zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote wynosi 444,11 zł; do płatności przyznanej na rok 2012: kurs wymiany euro wynosi 4,1648 zł, zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote wynosi 416,48 zł

Ponieważ ustalone kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2009 i 2010 nie przekraczają kwoty 100 euro, odstąpiono od odzyskania nienależnie pobranej płatności za te lata. Natomiast w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowej przyznanej na 2011 i 2012 rok nie zachodzi przesłanka uzasadniająca odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, dlatego skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie wypłaconej płatności, przyznanej z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego na lata 2011 i 2012.

Organ zaakcentował także to, że skarżąca przystępując do programu rolnośrodowiskowego i składając wniosek o przyznanie płatności złożyła podpis, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego) oraz zobowiązała się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolno środowiskowego, co tym samym oznacza, że potwierdziła znajomość przepisów określających zasady uzyskania płatności rolno środowiskowych oraz jakie sankcje wynikają z niedotrzymania zobowiązania oraz braku przestrzegania obligatoryjnych wymogów pakietowych.

Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zgodnie bowiem z przytoczoną powyżej regulacją art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek; - płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, -błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Ponadto organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolno środowiskowego o którym mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. z późn. zm.) oraz nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012, określone w art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 oraz art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. W tych okolicznościach skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości 1 845,81 zł powiększonej o odsetki naliczone od dnia następnego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Skarżąca w skardze na decyzję z dnia [...] września 2015 r. wniosła o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skarżąca podniosła dwa główne zarzuty, dotyczące jej zdaniem naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. że orzekające organy nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy oraz że organ wydający zaskarżoną decyzję naruszył ogólne zasady dwuinstancyjności postępowania.

Zarzuciła, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji ustaliły istotny dla sprawy stan faktyczny obejmujący powierzchnię areałów wyłączonych z programów jedynie na podstawie jednej kontroli w terenie w dniu 10 października 2012 r. Za pozostałe lata stan faktyczny w tym zakresie nie był badany w terenie a prawdopodobnie ustalony na podstawie zdjęć satelitarnych. Takie ustalenie powierzchni wykazało znaczne zmniejszenie areału, skutkujące - zdaniem skarżącej - utratą praw do dopłat. Skarżąca wysnuła przypuszczenie, że ustalenie powierzchni na podstawie zdjęć satelitarnych nie uwzględnia faktu znacznego nachylenia stoków co w rzucie pionowym powoduje zmniejszenie powierzchni działki. Ponadto zdjęcia satelitarne w swoim obrazie obejmują tzw. zacienienia wywołane sąsiedztwem terenów zadrzewionych i zakrzewionych. W efekcie na terenach uprawnych (trwałych pastwisk) rysuje się obraz terenu zadrzewionego (zakrzaczonego) przez co zmniejsza się obraz powierzchni gruntów objętych umową - dopłatami. Skutek choć powszechnie znany, nie został przez orzekających zbadany. Na taki powód "zmniejszenia areału" wskazuje to, że ubytek areału wystąpił po zastosowaniu metody satelitarnego pomiaru oraz, że skarżąca faktycznie nie zmieniła tego areału (ani rodzaju użytku) Stan faktyczny istotny dla sprawy nie został więc prawidłowo i wyczerpująco ustalony. Powierzchnia areału objętego umową ma zasadnicze znaczenie dla zaskarżonego orzeczenia, a jej ustalenie nie nastąpiło w sposób prawidłowy. Kwestia ta choć podnoszona zarówno przy pierwszym rozpatrzeniu sprawy jak ponownym nie została w sposób rzetelny ustalona. Skarżąca zaakcentowała, że nie mając prawidłowo ustalonego stanu faktycznego orzekające organy pozbawiły się możliwości prawidłowego zastosowania obowiązujących przepisów, brak jest bowiem możliwości weryfikacji prawidłowego ich zastosowania w stosunku do stanu faktycznego.

Skarżąca wytknęła w skardze także to, że organ drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję przeprowadził postępowanie naruszające prawo strony do dwukrotnego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy, bowiem organ drugiej instancji sprawę faktycznie nie rozpatrzył a jedynie rozpoznał, nie pochylił się w ogóle nad stanem faktycznym sprawy nawet nie wskazując z jakich powodów stan faktyczny ustalony przez pierwszą instancję ocenił jako prawidłowy i przyjęty do rozstrzygnięcie i skupił się jedynie na prawidłowości zastosowanych przepisów, co według skarżącej jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy nieprawidłowo ustalono stan faktyczny istotny dla sprawy

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz podstawą prawną. W ramach tej kontroli Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z Programu Rolnośrodowiskowego.

Dokonując kontroli tej decyzji we wskazanych wyżej granicach Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia; zaskarżona decyzja odpowiada bowiem zarówno przepisom prawa materialnego jak też została wydana z zachowaniem przepisów prawa procesowego.

W pierwszej kolejności słusznie wskazuje organ odwoławczy na okoliczność, że skarżąca składając w dniu 5 maja 2009 r. w Biurze Powiatowym Agencji [...] wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013 (później uzupełnianym) zobowiązała się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego ostatecznie w pakiecie nr Pakietu 2 — Rolnictwo ekologiczne oraz Pakietu 3 — Ekstensywne trwałe użytki zielone. Potwierdzeniem powstania zobowiązania rolnośrodowiskowego, zarazem zakreślając jego granice, jest decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., którą Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową za 2009 rok do realizowanych pakietów, w tym do:

- wariantu 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,20 ha,

- wariantu 2.3 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 6,97 ha,

- wariantu 2.5 - uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,18 ha,

- wariantu 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 4,70 ha.

Decyzja ta stała się ostateczna wobec nie wniesienia od niej odwołania.

Warunkiem otrzymywania płatności przez okres realizacji programu jest dochowywanie warunków pakietowych przez cały okres zobowiązania. W związku z powyższym nieprawidłowości stwierdzone w późniejszym okresie mają wpływ na nienależność płatności już przyznanych, co wynika wprost z przepisów o których będzie niżej mowa.

Zobowiązania tego skarżąca nie wykonała czego jednoznacznym dowodem są zapadłe wskutek wniosków kontynuacyjnych ostateczne decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji [...]: nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. przyznającej płatność rolnośrodowiskową na 2010 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznającej płatność rolnośrodowiskową na 2011 r., nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. przyznającej płatność rolnośrodowiskową na 2012 rok w pomniejszonej wysokości oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. przyznającej płatność rolnośrodowiskową na 2013 rok w pomniejszonej wysokości. Wszystkie te decyzje uzyskały przymiot ostateczności wobec nie wniesienia przez skarżącą środków odwoławczych. W decyzjach tych, co dotyczy lat 2011 i 2013, stwierdzono zaś niedotrzymanie przez skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego, nieprzestrzeganiu wymogów pakietowych oraz nie utrzymanie trwałych użytków zielonych, a ustalenia w tamtych sprawach są częścią stanu faktycznego w sprawie kontrolowanej.

Nieprawidłowości in concreto polegały na zmniejszeniu przez skarżącą powierzchni objętej zobowiązaniem co dotyczyło działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej nr 53 oraz działki rolnej B, położonej na działce ewidencyjnej nr 117/1 o wielkości wskazane w zaskarżonej decyzji. Skutkowało to zmniejszeniem powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) czyli powierzchni uprawnionej do pozyskania płatności, która jednocześnie stanowiła użytek zielony. Pierwsze takie zmniejszenia miały miejsce w 2011 r., ale nie przekraczały 3% całkowitej powierzchni objętej zobowiązaniem, wobec czego odstąpiono od zwrotu płatności. Jednak kolejne zmniejszenie powierzchni użytkowanej rolniczo w w/w wariantach płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło w roku 2013, czego jednoznacznym dowodem jest ostateczna decyzja przyznająca płatność rolnośrodowiskową na 2013 rok w pomniejszonej wysokości.

Powtórzyć wypada za organami, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji w drodze decyzji administracyjnej następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Ustalenie, czy przyznane uprzednio płatności były przyznane nienależnie w danej sprawie może wynikać z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach mających za przedmiot przyznanie płatności na dany rok objęty Programem Rolnośrodowiskowym na podstawie wniosków kontynuacyjnych. Stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego zostało ustalone ostateczną decyzją dotyczącą płatności (przyznanej w pomniejszonej wysokości), a skarżąca miała możliwość jej zaskarżenia, czego jednak nie uczyniła.

Należy przypomnieć, że skarżąca zobowiązała się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Stwierdzenie nieprawidłowości w postępowaniu dotyczącym wniosku kontynuacyjnego na 2011 r. a następnie za 2013 r. oznacza, że nie wywiązała się w pełni z tego zobowiązania.

Słuszne jest stanowisko organów Agencji, że podstawą dokonanych ustaleń faktycznych nie jest kontrola na miejscu, jak zdaje się utrzymywać skarżąca, biorąc pod uwagę charakter stawianych zarzutów, ale kontrola administracyjna, sprowadzająca się do uwzględnienia treści ostatecznych decyzji przyznających płatności rolnośrodowiskowe za poszczególne lata objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Natomiast zarzuty dotyczące wyników kontroli stanowiących podstawę wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie dopłat w poszczególnych latach, w tym wypadku wskazywanej w skardze kontroli na miejscu z 2012 r., nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, o ile nie pojawią się nowe dowody. Ostateczna decyzja wiąże organ jak również strony co do prawa jak i stwierdzonych w niej faktów.

Godzi się przy tym zauważyć, że skarżąca przystępując do programu rolnośrodowiskowego podpisując wniosek potwierdziła m.in. że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego, a także zobowiązała się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, którego ramy zostały określone decyzją przyznającą płatności za 1-szy rok okresu zobowiązaniowego.

Dalej wskazać należy, że w sprawie zastosowanie miały prawidłowo powołane przez organy przepisy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Sytuacje, kiedy płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, określone zostały w § 39 tego rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z treścią § 39 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z nieprzestrzeganiem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolno środowiskowej określonych w rozporządzeniu (§ 39 ust 1). Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem (§ 39 ust. 2 pkt 2 ). Z kolei jak stanowi § 38 ust. 6 w/w rozporządzenia, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

W świetle powyższego organ I instancji dokonał prawidłowo, a organ odwoławczy słusznie zaakceptował istnienie nieprawidłowości w realizacji przez skarżącą w jej gospodarstwie rolnym zobowiązania rolnośrodowiskowego za lata 2009-2013, co skutkowało naliczeniem niesłusznie pobranych kwot skrupulatnie, klarownie a przede wszystkim poprawnie wyliczonych w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji i nie ma powodu aby ich w tym miejscu przytaczać. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca prawidłowości wyliczeń kwot płatności do zwrotu nie kwestionuje, negując li tylko ich zasadność.

Prawidłowo także powołały się organy na przepis art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 obowiązującego w czasie realizacji przez skarżącą przedmiotowego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Otóż z tych regulacji prawodawcy europejskiego wynika, że:

1. Pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

Przy czym w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Powyższe wskazuje, że sytuacja w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej oraz nastąpi ich wypłata, a rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, poprzez zmniejszenie obszaru, na którym winien realizować to zobowiązanie rolnośrodowiskowe lub nie przestrzega wymogów pakietowych i wariantowych, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Tym samym jako całkowicie bezpodstawny uznać należy zarzut skarżącej, że organy Agencji nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego.

Jako bezpodstawny ocenić należy także drugi z wyartykułowanych w skardze zarzutów sprowadzający się do kwestionowania sposobu procedowania przez organ odwoławczy, naruszający zdaniem skarżącej zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie dotyczące przyznania płatności, w tym wypadku rolnośrodowiskowej, czy zwrotu nienależnie pobranych płatności, charakteryzuje się odrębnością w odniesieniu do zasad ogólnych obowiązujących w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie więc z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. we wskazanych postępowaniach ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do art. 77 k.p.a. to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, tutaj jednak obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności, czy braku obowiązku zwrotu takiej płatności. Z powyższego wynika, że wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W tym postępowaniu, to nie organ, ale rolnik powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ administracji, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności czy jej zwrotu, opiera rozstrzygnięcie na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, zarówno tych, co do których strona się wypowiedziała, jak też i tych, co do których strona nie składała żadnych oświadczeń.

W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrzył ponownie sprawę skarżącej w postępowaniu odwoławczym, co sprawdzało się do oceny zgromadzonych w aktach sprawy dowodów , w szczególności pod kątem zarzutów podniesionych w odwołaniu. Nie ma przeszkód procesowych, aby organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym, który został zebrany przez organ i instancji, o ile stronie w ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym zostały stworzone warunki do zapoznania się z tym materiałem, ustosunkowania się doń i ewentualnego złożenia wniosków dowodowych, co w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń.

Reasumując zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odpowiada prawu, co mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a..