Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 414/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2290
law: Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Miasta Gliwice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 24 lutego 2022 r. nr NPII.4131.1.144.2022 w przedmiocie uchwały rady gminy w sprawie wyznaczenia miejsca do prowadzenia handlu na terenie gminy 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z 24 lutego 2022 r. NPII.4131.1.144.2022 Wojewoda Śląski – dalej, Wojewoda, organ nadzoru - stwierdził nieważność uchwały Nr XXXIIl/699/2022 Rady Miasta Gliwice z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie wyznaczenia miejsca do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników na terenie miasta Gliwice, w całości, jako sprzecznej z art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o ułatwieniach wprowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników (Dz. U. z 2021 r. poz. 2290), dalej, jako "ustawa" oraz z ust. 3 i 4 Załącznika do uchwały Nr XXV/527/2021 Rady Miasta Gliwice z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie regulaminu określającego zasady i tryb korzystania z targowisk miejskich znajdujących się na terenie miasta Gliwice (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2021 r. poz. 3000).

W ocenie Wojewody Rada Miasta powinna wyznaczyć konkretne miejsce do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. Celem wprowadzenia takiego obowiązku było m.in. skupienie handlu w jednym wyznaczonym w tym celu miejscu, na dogodnych dla rolników warunkach, które leży w interesie nie tylko rolników, ale ma także wymiar społeczny i zdrowotny gdyż konsumenci coraz częściej są zainteresowani możliwością zakupu świeżej żywności, produkowanej w danym rejonie przez lokalnych rolników, gdzie nie ma długich łańcuchów dostaw i pośredników, a zapewnione są bliskie relacje producentów i konsumentów. Mieszkańcy będą mogli w dzień wolny od pracy zapoznać się z ofertą tradycyjnych, zdrowych, dobrej jakości, polskich produktów (zob. uzasadnienie do projektu ustawy. Druk nr 1612 - Poselski projekt ustawy o ułatwieniach wprowadzeniu handlu w soboty i niedziele przez rolników i ich domowników, https://www.sejm.gov.pl (Strona główna Prace Sejmu, Draki sejmowe. Drak nr 1612).

Zdaniem organu nadzoru wyznaczenie miejsca prowadzenia handlu przez rolników może nastąpić poprzez utworzenie nowego miejsca, czy też np. wydzielenie miejsca na funkcjonującym w gminie targowisku (bądź hali targowej). W drugim przypadku, w celu prawidłowej realizacji delegacji ustawowej - wyznaczone miejsce powinno być przeznaczone w określone dni, tj. piątek i sobota, wyłącznie do prowadzenia handlu przez rolników i ich domowników i to z zastrzeżeniem, że przedmiotem tego handlu mogą być wyłącznie produkty rolne lub spożywcze oraz wyroby rękodzieła wytworzone w gospodarstwie rolnym. Tylko wówczas działanie organu stanowiącego będzie czyniło zadość zacytowanemu powyżej art. 4 ustawy. Dopiero prawidłowe wyznaczenie miejsca do prowadzenia handlu otwiera drogę do uchwalenia regulaminu, o którym mowa w art. 5 ustawy.

W przypadku wyznaczenia miejsca na istniejącym targowisku (bądź hali targowej) regulamin, o którym mowa w art. 5 ustawy, może zostać nadany odrębną uchwałą lub stanowić część regulaminu tego targowiska (bądź hali targowej). Nienależnie od wybranej formy, przy uchwalaniu regulaminu określającego zasady prowadzenia handlu przez rolników i ich domowników na podstawie art. 5 ustawy pod uwagę musi być wzięty regulamin targowiska/hali targowej określający tryb i zasady korzystania z tego obiektu. Obie uchwały są aktami równorzędnymi, tj. aktami prawa miejscowego. Oznacza to, że w przypadku wyznaczenia miejsca do handlu dla rolników i ich rodzin na istniejącym targowisku - uchwała określająca zasady prowadzenia handlu nie może być podejmowana w oderwaniu od uregulowań regulaminu targowiska. Regulacje obu tych uchwał muszą być spójne i nie mogą zwierać wykluczających się regulacji. W przeciwnym razie dojdzie do sytuacji, w której dwa równorzędne akty regulują tę samą materię, co stoi w sprzeczności z wynikającymi z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP zasadami; demokratycznego państwa prawnego oraz działania na podstawie i w granicach prawa, a zatem z uwzględnieniem przy uchwalaniu kolejnych uchwał przez Radę Miasta aktów prawnych już obowiązujących na jej terenie.

Wojewoda zaznaczył, iż z treści § 1 spornej uchwały wynika, że Rada Miasta Gliwice do prowadzenia handlu przez rolników i ich domowników wyznaczyła: w piątki - targ przy ul. Lipowej, a w soboty -giełdę samochodową przy ul. Błonie 12. Jednak w ocenie organu nadzoru w takim przypadku uchwała nie może być podejmowana w oderwaniu od regulaminu targowisk. Tymczasem, zgodnie z ust. 3 Regulaminu określającego zasady i tryb korzystania z targowisk miejskich znajdujących się na terenie miasta Gliwice (przyjętego uchwałą Nr XXV/527/2021 Rady Miasta Gliwice z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie regulaminu określającego zasady i tryb korzystania z targowisk miejskich znajdujących się na terenie miasta Gliwice -uprawnionymi do handlu na targowiskach są osoby fizyczne, osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej prowadzące działalność gospodarczą w zakresie handlu, producenci płodów rolnych, ogrodniczych i sadowniczych, użytkownicy ogrodów działkowych i przydomowych, zbieracze runa leśnego i owoców leśnych oraz osoby posiadające uprawnienia do wykonywania rzemiosła lub trudniące się wytwórczością ludową bądź artystyczną. Dodatkowo z ust. 2 i ust. 6 omawianego Regulaminu wynika odpowiednio, że Targowiska czynne są w dniach i godzinach ustalanych przez Zarządcę targowisk oraz Miejsca - stanowiska handlowe w obrębie, których może być prowadzona sprzedaż wyznacza Zarządca targowisk. A zatem wskazany Regulamin - nie dotyczy prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników na wyznaczonych miejscach. Ponadto z jego ust. 4 wynika, że na targowiskach może być prowadzona sprzedaż detaliczna i hurtowa wszelkich towarów dopuszczonych do sprzedaży na podstawie i warunkach określonych przepisami prawa.

Powyższe zdaniem Wojewody oznacza, iż Rada Miasta nie wypełniła prawidłowo delegacji ustawowej z art. 3 ust. 1 ustawy, gdyż nie wyznaczyła miejsca dedykowanego do handlu w piątki i soboty dla rolników i ich domowników w sposób indywidualny, lecz wskazała miejsca, w których odbywa się handel na innych (ogólnych) zasadach, w tym w dniach i godzinach oraz w miejscach wyznaczonych przez Zarządcę targowiska. Nie uwzględniła również art. 4 ustawy, ponieważ w wyznaczonych przedmiotową uchwałą miejscach przedmiot handlu nie jest ograniczony do produktów wymienionych w tym przepisie ustawy. Przyjęte przez Radę Miasta regulacje przedmiotowej uchwały powinny polegać na wyznaczeniu miejsca w określone dni, tj. w piątek i sobotę - jako przeznaczonego do prowadzenia przez rolników i ich domowników handlu produktami rolnymi lub spożywczymi oraz wyrobami rękodzieła wytworzonymi w gospodarstwie rolnym, czego w niniejszej uchwale nie uczyniono.

Wojewoda zaznaczył, że Rada nie odroczyła wejścia w życie przedmiotowej uchwały - przepisem § 3 przewidziała nabycie przez nią mocy obowiązującej po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Publikacja ta nastąpiła 26 stycznia 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego poz. 520), co oznacza, że uchwała weszła w życie z dniem 10 lutego br. Do tej daty Rada nie dokonała zmiany uchwały w sprawie regulaminu określającego zasady i tryb korzystania z targowisk miejskich znajdujących się na terenie miasta Gliwice, co oznacza, że obecnie w obiegu prawnym znajdują się obie uchwały.

Konkludując, w ocenie organu nadzoru przedmiotowa uchwała została wydana z istotnym naruszeniem art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy. Ponadto jej regulacje pozostają w sprzeczności z przywołanymi powyżej przepisami obowiązującego na terenie Gliwic aktu prawa miejscowego, tj. uchwały Nr XXV/527/2021 Rady Miasta Gliwice z dnia 22 kwietnia 2021 r.

Powyżej opisane uchybienia w ocenie organu należy zaliczyć do kategorii istotnych naruszeń prawa, stanowiących podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego w całości zatem w takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część nie wywołuje skutków prawnych od samego początku .

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego Miasto Gliwice (dalej określane jako skarżący) zarzuciło wskazanemu wyżej rozstrzygnięciu nadzorczemu Wojewody Śląskiemu naruszenie przepisów prawa, tj.:

1. naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że Rada Miasta Gliwice nie wyznaczyła wyłącznego miejsca dedykowanego do handlu w piątki i soboty dla rolników i ich domowników w sposób indywidualny;

2. naruszenie art. 4 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że Rada Miasta Gliwice w uchwale Nr XXXIII/699/2022 r. z dnia 20 stycznia 2022 r. nie ograniczyła handlu do produktów wymienionych w tym przepisie ustawy.

Stawiając powyższe zarzuty na podstawie wniesiono o: uchylenie w całości rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm., dalej określanej skrótem P.u.s.a.), w związku z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej określanej skrótem p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków,

Zgodnie natomiast z treścią art. 1 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z treścią art. 148 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt nadzoru uchyla ten akt. Powołany przepis pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

Przepis art. 148 p.p.s.a., jak również ustawy samorządowe, nie określają podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. Nie budzi jednak wątpliwości, iż kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru. W piśmiennictwie pojawia się pogląd, iż rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, obowiązkiem sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały (zarządzenia) organu samorządu terytorialnego, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały (por. J. Zimmermann: Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, PiP 1991, nr 10, s. 48). Taki tok postępowania ma celu ustalenie czy organ nadzoru stwierdzając nieważność uchwały uczynił to zgodnie z prawem.

W świetle postanowień art. 171 ust. 1 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega kontroli z punktu widzenia legalności, jednakowoż ustawy samorządowe precyzują treść tego kryterium wobec poszczególnych środków nadzoru. W przypadku rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzenia organu gminy, z którym mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, kryterium zastosowania tego aktu nadzoru określone zostało w art. 91 ust. 1 u.s.g. Stosownie do tego przepisu nieważna jest uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem. Analiza postanowień art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. prowadzi do wniosku, iż sprzeczność uchwały (zarządzenia) z prawem zachodzi w sytuacji, kiedy takiemu aktowi można postawić zarzut "istotnego naruszenia prawa" (zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, w myśl którego do istotnych naruszeń przepisów prawa należy zaliczyć naruszenie tych przepisów, które wyznaczają kompetencję do podejmowania uchwał, podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisy prawa ustrojowego, przepisy prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (porównaj wyrok WSA w Krakowie z 21 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 648/13 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). W wyroku z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 845/18 WSA w Warszawie podkreślił, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Z kolei w wyroku z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 1650/16, NSA wskazał, że w świetle art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy jest istotne naruszenie prawa, czyli takie, którego skutki nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa (wszystkie powołane tu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Bazie Orzeczeń na www.nsa.gov.pl).

Nadto termin "sprzeczność" jest pojęciem nieostrym. Przez sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (wyrok NSA z 29 listopada 2006 r., I OSK 1287/06, LEX nr 320891). Sprzeczność z prawem uchwały (zarządzenia) organu samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do wydania aktu z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał (zarządzeń), podstawy prawnej podejmowania uchwał (zarządzeń), przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz naruszenia przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zarządzeń) (por.m.in. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, LEX nr 33805). Sprzeczność uchwały (zarządzenia) z prawem musi być oczywista i bezpośrednia (wyrok WSA w Warszawie z 21.03.2007, IV SA/Wa 2296/06, LEX nr 320813).

Tak ukształtowane orzecznictwo sądów administracyjnych zmierza do ochrony zasady samodzielności gminy jako jednej z podstawowych zasad ustroju samorządu terytorialnego w Polsce. Zgodnie z art. 16 ust. 2 Konstytucji Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie zaś z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej. W odniesieniu do samorządu gminnego zasada ta znalazła wyraz w art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym (porównaj wyrok WSA w Gdańsku z 29 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 125/18).

Samodzielność gminy jest zatem zasadą konstytucyjną, podlegającą sądowej ochronie i ten fakt powinien wytyczać kierunek wykładni i stosowania przepisów prawa mających zastosowanie w postępowaniu nadzorczym, ponieważ tak w stanowieniu prawa, jak i w jego stosowaniu normy konstytucyjne wyznaczają wzorzec najwyższy.

Trzeba też mieć na uwadze to, że w 1994 r. Polska ratyfikowała Europejską Kartę Samorządu Lokalnego, przyjętą 15 października 1985 r. w Strasburgu przez Stałą Konferencję Gmin i Regionów Europy przy Radzie Europy. Konwencja reguluje status samorządów lokalnych w relacji do władz państwowych. Została opublikowana w Dz. U .z 1994 r., nr 124, poz. 607 i jako ratyfikowana umowa międzynarodowa stanowi część krajowego porządku prawnego i jest w nim stosowana.

Art. 3 ust. 1 Karty definiuje samorząd lokalny jako prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców.

Art. 4 wskazuje, że:

2. Społeczności lokalne mają - w zakresie określonym prawem - pełną swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy.

4. Kompetencje przyznane społecznościom lokalnym powinny być w zasadzie całkowite i wyłączne i mogą zostać zakwestionowane lub ograniczone przez inny organ władzy, centralny lub regionalny, jedynie w zakresie przewidzianym prawem.

Wreszcie stosownie do art. 8 ust. 3 kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić.

Skarga została złożona przez Prezydenta Miasta Gliwice reprezentującego Miasto Katowice, w trybie art. 98 u.s.g. Ogólne wymogi zaskarżania aktów nadzoru określają przepisy ust. 1-3 wskazanego przepisu. Wymogi te zostały zachowane.

Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy (w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89) podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia.

Do złożenia skargi uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.

Przedmiotowa skarga wymogom tym odpowiada. Jej przedmiotem jest rozstrzygnięcie nadzorcze podjęte na podstawie art. 91 u.s.g. Została wniesiona z zachowaniem 30 dniowego terminu, przez legitymowaną Gminę, której interes prawny w wyniku unieważnienia Uchwały został niewątpliwie naruszony. Podstawą wniesienia skargi była uchwała Nr XXXIV/714/2022 Rady Miasta Gliwice z 10 marca 2022 r. w sprawie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego.

Oceniając, przez pryzmat wyżej omówionych zasad, zarzuty postawione w skardze należy uznać, że są one zasadne i skutecznie podważają stanowisko organu nadzoru o istotnym naruszeniu prawa przez Radę Miasta Gliwice, a więc takim, które byłoby nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym i rodziło konieczność stwierdzenia nieważności uchwały .

Należy wskazać, że do istotnych naruszeń prawa skutkujących nieważnością uchwały należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, przepisów wyznaczających podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia mu uchwały.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że kwestią zasadniczą w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy uregulowania zawarte w spornej uchwale, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a w przypadku stwierdzenia ich niezgodności, czy są one na tyle istotne, aby stwierdzić nieważność uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w całości lub tylko w części. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii istotnych naruszeń, np. w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, bądź naruszenia procedury jej uchwalania.

Przypomnieć należy, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej uchwały jest art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. Zgodnie z jego treścią miejsce do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników wyznacza rada gminy w drodze uchwały ( ust. 1). Wyznaczając miejsce, o którym mowa w ust. 1, rada gminy bierze pod uwagę w szczególności dogodną komunikację, bliską lokalizację z centrum danej gminy lub miasta lub bliską lokalizację miejsc atrakcyjnych turystycznie.( ust. 2). Odczytując literalnie brzmienie przepisu zanegować należy pogląd organu o tym, iż wyznaczenie treścią uchwały z dnia 20 stycznia 2022 r miejsca do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników na terenie miasta Gliwice poprzez wskazanie tych miejsc na terenie Gliwic poprzez wskazanie ;

1) w piątki - targ przy ul. Lipowej;

2) w soboty - giełda samochodowa przy ul. Błonie 12. jest dotknięte istotnym naruszeniem prawa albowiem jest sprzeczne z treścią art. 3 ustawy o ułatwieniach w prowadzeniu handlu. Z delegacji ustawowej nie wynika, aby gmina jako podmiot dokonujący wyznaczenia miejsca do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i domowników powinna była jak, Wojewoda utrzymuje, zindywidualizować te miejsca poprzez utworzenie nowego miejsca czy też wydzielenie miejsca na funkcjonującym w gminie targowisku, lub hali targowej wyłącznie dla prowadzenia handlu przez rolników lub domowników z zachowanie zastrzeżenia, iż przedmiotem handlu są wyłącznie produkty rolne lub spożywcze oraz wyroby rękodzieła wytworzone w gospodarstwie rolnym. Obowiązek wskazania miejsca do prowadzenia handlu w sposób opisany przez Wojewodę nie został przez ustawodawcę wyraźnie przewidziany brzmieniu art. 3 ustawy. Z jego brzmienia wynika obowiązek wyznaczenia miejsca do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników przepisu a wydana w dniu 20 stycznia 2022r uchwała Rady Miasta Gliwice zapisy tej regulacji wypełnia. Zdaniem Sądu Rada Miasta Gliwice w pełni zrealizowała delegację ustawową wynikającą z tego przepisu. W szczególności mając na uwadze wyznaczone wyżej miejsca w Gliwicach czyli targ przy ul. Lipowej i giełdę samochodową przy ul. Błonie 12 miała na uwadze dogodną komunikację, bliską lokalizację z centrum miasta i bliską lokalizację miejsc turystycznie atrakcyjnych. W tym zakresie nie jest to przedmiotem zarzutów kierowanych przez Wojewodę. Powyższe także wskazuje na legalność spornej uchwały i jej wydanie w granicach upoważnienia ustawowego ze ścisłym jego zachowaniem.

Całkowicie nieuzasadnionym jest ocenianie legalności spornej uchwały w aspekcie brzmienia przepisów art. 4 ustawy o ułatwieniach wprowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników albowiem reguluje on przedmiotu handlu prowadzonego przez rolników i ich domowników stanowiąc, iż przedmiotem handlu na wyznaczonych miejscach o których mowa w art. 3 ust. 1 mogą być tylko produkty rolne lub spożywcze i wyroby rękodzieła wytworzone w gospodarstwie rolnym podczas, gdy art. 3 wprost wskazuje, iż na jego podstawie może być wyznaczone jedynie miejsce do prowadzenia handlu przez rolników i ich domowników.

Podobnie za nietrafne należy uznać odwoływanie się przez organ nadzoru na sprzeczność zaskarżonej uchwały z uchwałą Nr XXV/527/2021 Rady Miasta Gliwice z dnia 22 kwietnia 2021 r. dot. Regulaminu określającego zasady i tryb korzystania z targowisk miejskich znajdujących się na terenie miasta Gliwice jako argumentacji potwierdzającej jej wadliwość w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział w art. 5 ustawy prawo dla Rady Gminy do uchwalenia indywidualnego regulaminu określającego zasady prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. To, że na dzień orzekania przez Sąd Rada Miasta Gliwice nie uchwaliła tego regulaminu nie oznacza, iż uchwały takiej nie podejmie w przyszłości, co w sytuacji jej zaistnienia oznaczać będzie istnienie zasad prowadzenia handlu dla rolników i ich domowników w miejscach do tego wyznaczonych.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 148 p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.