Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 656/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.64 par.2,art.44;
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: par.5;
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art.26 ust.5;
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Andrzej Błesiński, Protokolant referent stażysta Agnieszka Szymańska-Flisikowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[....]" w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wsparcia gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę


UZASADNIENIE

A. J. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływana jako "Agencja", "ARiMR") z dnia "[...]" r., w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu 10 maja 2011 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2011. Do wniosku nie zostały dołączone załączniki graficzne. Wezwaniem z dnia 28 czerwca 2011 r. strona została wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący został pouczony, że nieusunięci braków formalnych wniosku w terminie spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania.

Decyzją z dnia "[...]" r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011. Podkreślił, że w dniu 28 czerwca 2011 r. do strony zostało wystosowane wezwanie do usunięcia braków formalnych, polegających m.in. na tym, że producent rolny nie dostarczył załączników graficznych. W związku z tym, że skarżący nie usunął we wskazanym terminie ww. braków odmówiono mu przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Ponadto organ I instancji wskazał, że załącznik graficzny jest integralną częścią wniosku o przyznanie płatności oraz, że jego złożenie warunkuje przyznanie wnioskowanych płatności. W sytuacji nie otrzymania lub zagubienia załącznika graficznego producent rolny powinien złożyć zapotrzebowanie na wydruk załączników graficznych i karty informacyjnej na stosownym formularzu dostępnym w Biurze Powiatowym ARiMR.

Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym podała, że otrzymany od ARiMR w 2011 r. wniosek nie zawierał załączników graficznych, wbrew obowiązującym przepisom prawa. Ponadto skarżący podniósł, iż nie jest prawdą, że otrzymał wezwanie do usunięcia braków formalnych we wniosku. Natomiast otrzymał wezwanie od złożenia wyjaśnień, na które się stawił i oświadczył pracownikowi ARiMR, że w poprzednich latach, tj. w roku 2009, 2010 oraz w roku 2011 nie otrzymał załącznika graficznego. Pracownik ARiMR poinformował skarżącego, że zostaną podjęte działania mające na celu wysłanie przedmiotowych załączników, jednak pomimo monitów załączniki nie zostały wysłane. W związku z tym, strona uznała, że załączniki nie są konieczne, tym bardziej, że w poprzednich latach otrzymywała płatności pomimo ich braku. Skarżący stwierdził, że nie może odpowiadać za błędy organu oraz wniósł o przyznanie wnioskowanych płatności.

W piśmie uzupełniającym z dnia 28 czerwca 2012 r. strona podtrzymała argumenty z odwołania oraz podała, że gospodarstwo funkcjonuje prawidłowo, w związku z czym płatności powinny być przyznane.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że w trakcie rozpatrywania wniosku strony zostały wykryte błędy polegające m.in. na tym, że rolnik nie dostarczył załączników odnośnie działek ewidencyjnych nr "[...]". Z analizy akt sprawy wynikało, że działka ewidencyjna nr X została zadeklarowana po raz pierwszy, w związku z czym złożenie załącznika graficznego dla tej działki ewidencyjnej nie było obligatoryjne. Podkreślono również, że do skarżącego zostało wystosowane wezwanie do usunięcia wskazanych braków formalnych wniosku.

Powołując treść art. 42, art. 43 i art. 44 ustawy z dnia z dnia 14 kwietnia 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej powoływana jako "K.p.a.", wskazano, że doręczyciel nie zastał skarżącego, więc zawiadomienie o przesyłce zostało umieszczone w skrzynce pocztowej adresata w dniu 7 lipca 2011 r., zaś pismo złożone w placówce pocztowej na okres 14 dni. W dniu 14 lipca 2011 r. pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki, jednakże strona nie odebrała wezwania. W związku z powyższym mając na uwadze przepisy K.p.a. uznano, iż doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych we wniosku zostało dokonane w dniu 22 lipca 2011 r.

Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powołano także treść art. 25 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051, ze zm.) – dalej powoływana jako "ustawa" oraz § 4 ust.1 i ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r., nr 39, poz. 215 ze zm.), z których wynika, że dołączenie do wniosku załączników graficznych dotyczących działek ewidencyjnych zadeklarowanych do płatności jest obligatoryjne, o ile działka ta nie jest zgłoszona przez rolnika po raz pierwszy. Wobec powyższego organ I instancji zasadnie wezwał producenta rolnego do usunięcia stwierdzonych braków we wniosku. Niemniej jednak zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR rozstrzygnięcie organu I instancji jest błędne, bowiem stosownie do art. 64 § 2 K.p.a. nieusunięcie w wymaganym terminie braków powinno skutkować pozostawieniem podania bez rozpoznania w części objętej brakami. Oznacza to, że organ I instancji nie miał prawa wypowiadać się merytorycznie w kwestii przyznania bądź nie przyznania płatności do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych, co do których nie zostały złożone przez rolnika załączniki graficzne. Z akt sprawy wynika, że jedynie działka ewidencyjna nr X została w roku 2011 zadeklarowana przez skarżącego po raz pierwszy. Wobec powyższego organ I instancji powinien wypowiedzieć się merytorycznie, co do żądania strony tylko w zakresie działki rolnej usytuowanej na działce ewidencyjnej nr X.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności. Skarżący wskazał, iż wywód organu odwoławczego jednoznacznie wskazuje, że skoro nie został przedłożony załącznik graficzny, to wniosek pozostawia się bez rozpoznania. Podkreślił, że załącznika graficznego nie posiadał i nie posiada, więc nawet jeżeli ponownie wniosek zostanie rozpoznany przez organ I instancji, to i tak z uwagi na ten kontrowersyjny brak wniosek zostanie bez rozpoznania jak to zostało zaznaczone przez organ odwoławczy. Skarżący zaznaczył również, że istotne było ustalenie przez organ odwoławczy dlaczego nie otrzymał załącznika graficznego wraz z wnioskiem. Jego zdaniem powinno nastąpić wyciągnięcie konsekwencji w stosunku osób odpowiedzialnych za te czynności i zobowiązanie ich do wydania spornego załącznika graficznego, aby mógł go dołączyć do wniosku o płatności. Wnioskodawca oświadczył, że załącznika graficznego nie otrzymał, a tym bardziej go nie zgubił. Zgłosił organowi I instancji ustnie powody nie przedłożenia przedmiotowego załącznika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej powoływana jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności i przyznania tych płatności, o co w skardze wnosił skarżący.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestię płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz.329 ze zm.) – dalej powoływane jako "rozporządzenie", wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm.).

Wniosek o przyznanie płatności ONW jest wnioskiem wspólnym o przyznanie płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej. Szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności ONW określa § 5 rozporządzenia. Zgodnie z ust. 1 tego paragrafu wniosek powinien zawierać m.in. elementy podania określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zgodnie z pkt 4 § 5 oświadczenia i informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), określone w przepisach wydanych na podstawie art. 25 ust. 6 tej ustawy.

W myśl § 5 ust. 3a pkt 1 rozporządzenia do wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik dołącza materiał geograficzny o którym mowa w art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, chyba że równocześnie ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a do wniosku o przyznanie tej płatności dołączył wymagany tymi przepisami materiał graficzny (materiał geograficzny).

W świetle przepisu § 5 ust.1 rozporządzenia oraz art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeku postępowania administracyjnego, chyba że przepisy stanowią inaczej, nie budzi wątpliwości obowiązek organu – w przypadku gdy wniosek posiada braki – do wezwania rolnika do usunięcia braków wniosku w trybie art. 64 § 2 K.p.a.

W przedmiotowej sprawie Agencja wezwała skarżącego do przedłożenia materiałów graficznych. Wezwanie zostało wysłane na prawidłowy adres strony. W związku z nie zastaniem adresata w mieszkaniu w dniu 7 lipca 2011 r., korespondencja została złożona w placówce pocztowej na okres 14 dni. W dniu 14 lipca 2011 r. pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki, jednakże skarżący nie odebrał wezwania. W związku z powyższym uznano, że doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych we wniosku zostało dokonane w dniu 22 lipca 2011 r.

Powyższe doręczenie było skuteczne i nastąpiło na podstawie art. 44 K.p.a. Należy zaznaczyć, że procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadą jest, że doręczenie następuje do rąk adresata (art. 42 § 1, 2 i 3 K.p.a.). W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zd. 1 K.p.a.). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. przewiduje możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W przypadku doręczenia pisma przez pocztę, przechowuje się pismo przez okres 14 dni w urzędzie pocztowym. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia pisma w urzędzie, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym 7 - dniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podkreślić należy, że instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia. W związku z faktem niepodjęcia przez skarżącego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku prawidłowo uznano je za doręczone w opisanym powyżej trybie.

Podkreślić należy, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności i podpisując go złożył oświadczenie, że "znane mu są zasady przyznawania płatności i pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności". Należy także zwrócić uwagę, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest kolejnym wnioskiem strony, bowiem składała je również we wcześniejszych latach, zatem powinna wiedzieć jakie są wymagania by wniosek był wniesiony prawidłowo i skutecznie.

Na marginesie zaznaczyć także należy, że wbrew twierdzeniom strony zawartym w odwołaniu, z akt sprawy wynika, iż do wniosków o przyznanie płatności składanych w latach 2009 i 2010, skarżący dołączył materiał graficzny.

Sąd pragnie zwrócić również uwagę, że ustawodawca wobec producenta rolnego stawia większe wymagania co do znajomości przepisów prawa oraz wymaga większej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Prowadzenie działalności rolniczej ocenia się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Surowsze są wymagania w zakresie aktów staranności podmiotu wykonującego swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Należy również dodać, co zresztą wydaje się oczywiste, że każdy podmiot zawodowo wykonujący swoją działalność powinien podnosić poziom swojej wiedzy i kwalifikacji zawodowych. Dotyczy to również producentów rolnych. Jak już wyżej wskazano stronie znane były zasady pomocy finansowej, co potwierdziła oświadczeniem zawartym w sekcji IX ("oświadczenia i zobowiązania") wniosku, złożonym przez samego skarżącego.

Zdaniem sądu organ odwoławczy słusznie wskazał, powołując art. 64 § 2 K.p.a., że organ I instancji nie miał prawa wypowiadać się merytorycznie co do kwestii przyznania lub nie płatności ONW do działek, co do których nie został przedłożony załącznik graficzny (z wyjątkiem działki nr X), bowiem nieusunięcie braków wniosku w wyznaczonym terminie skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania. Skarżący nie uzupełnił załączników graficznych do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, do których został prawidłowo wezwany. Niepodjęcie przez skarżącego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku prawidłowo zostało uznane za doręczone w trybie tzw. doręczenia zastępczego.

Reasumując - w ocenie sądu - zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie organ nie powołał przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które określa wymagania jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie pomocy finansowej ONW, jednakże podkreślić należy, że wniosek o przyznanie tej pomocy finansowej jest wnioskiem wspólnym z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośredniej. Powołane rozporządzenie zawiera odesłania do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie dotyczącym warunków formalnych wniosku. W związku z powyższym wskazane uchybienie organu nie jest istotne i nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.