Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1362/96
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1997-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 16
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Zasadą wynikającą z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ jest to, że każdy przywóz towaru z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami określonymi w przepisach prawa.

Wyjątki te nie mogą być jednakże interpretowane rozszerzająco.

TEZY

Zasadą wynikającą z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ jest to, że każdy przywóz towaru z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami określonymi w przepisach prawa.

Wyjątki te nie mogą być jednakże interpretowane rozszerzająco.


SENTENCJA

oddala skargę Spółki z o.o. "Prasa Śląska" w K., na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł, w przedmiocie wymiaru cła.


UZASADNIENIE

Spór, rozstrzygnięty oznaczonym wyżej wyrokiem, dotyczył kwestii czy sprowadzony przez importera towar był wolny od cła, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.

Okoliczności tej sprawy były zaś następujące:

Dyrektor Urzędu Celnego w R., decyzją z dnia 29 października 1994 r., zawartą w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD, dokonał wymiaru cła od sprowadzonych przez "Prasę Śląską" z Francji 654.000 sztuk kart do gry gazetowej - zdrapek".

Postanowieniem z dnia 29 marca 1996 r., Dyrektor Urzędu Celnego w R. wznowił postępowanie celne zaskarżone powołaną wcześniej decyzją, po czym decyzją z dnia 15 kwietnia 1996 r. uchylił pierwotną decyzję w części dotyczącej wartości towaru i należności celnych oraz dokonał ponownego wymiaru cła. Przyczyną wznowienia postępowania było ujawnienie nowych okoliczności, nieznanych organowi celnemu w chwili wydania decyzji z dnia 29 października 1994 r. W wyniku bowiem przeprowadzonej w "Prasie Śląskiej" kontroli, ujawniono faktury, z których wynika, że strona zgłaszając towar do odprawy celnej, zaniżyła wartość celną importowanego towaru, przez niedoliczenie do niej dodatkowych kosztów związanych z zakupem towaru. W szczególności importer nie przedstawił faktur odzwierciedlających pełną wartość towaru i nie zadeklarował wszystkich przychodów, które bezpośrednio przypadły sprzedawcy. Koszty te odnosiły się do opłat za program komputerowy oraz pomoc i doradztwo uruchomienia gry i były warunkiem sprzedaży towaru. W odwołaniu wniesionym do Prezesa Głównego Urzędu Ceł "Prasa Śląska" wniosła o uchylenie decyzji podjętej po wznowieniu postępowania celnego twierdząc, iż sprowadzony towar w postaci kart do konkursu był wolny od cła, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego.

Spółka podniosła w uzasadnieniu odwołania, że przedmiotowy towar nie miał wartości handlowej. Kupony, tzw. zdrapki były bowiem dodawane bezpłatnie do gazet codziennych, wydawanych przez "Prasę Śląską", a przy tym służyły wyłącznie do reklamowania "Prasy Śląskiej" oraz podmiotów, których logo było umieszczone na kartach.

Jako materiały reklamowe winny być zatem uznane za wolne od cła. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 23 sierpnia 1 996 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił w szczególności stanowisko

Dyrektora Urzędu Celnego w R., że odwołująca się Spółka podała do odprawy celnej zaniżoną wartość towaru, mimo że w chwili zgłoszenia towaru do odprawy była zorientowana co do faktycznej jego wartości, która wynikała z faktur, jak również wskazał,

iż sprowadzone przez "Prasę Śląską" karty do gry gazetowej - "zdrapki" nie mogą być uznane za wolne od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego. Spółka z o.o. "Prasa Śląska" w skardze na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł wniosła o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. Skarżąca podtrzymała przy tym zarzuty podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Prezes Głównego Urzędu Ceł, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę oddalił, motywując to wyrokowe rozstrzygnięcie następująco:

Zgodnie z art. 14 ust. 1 Prawa celnego wolny od cła jest przywóz wzorów, modeli i materiałów nie mających wartości handlowej, służących do reklamy lub akwizycji, przywożonych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. W sprawie było niesporne, że skarżąca Spółka prowadziła działalność gospodarczą w okresie, w którym sprowadziła z zagranicy karty konkursowe - "zdrapki", rozprowadzane następnie w ten sposób, że dołączano je codziennie do każdego egzemplarza gazety. Nie ulega wątpliwości również to, że karty te nie stanowiły wzorów, modeli, ani też próbek towarów.

Istota sporu sprowadza się natomiast do tego, czy zakupione przez "Prasę Śląską" za granicą towary były materiałami służącymi do reklamy. Przepisy nie zawierają bliższego określenia /definicji/ pojęcia: "materiały służące do reklamy". Podzielić wszakże należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 sierpnia 1994 r., wydanego w sprawie SA/Wr 797/93, iż określenie "materiały reklamowe" może dotyczyć tylko takich materiałów służących do reklamy, które obiektywnie nie przedstawiają wartości handlowej, co oznacza, że nie nadają się do sprzedaży, bowiem ich sprzedaż w normalnych warunkach obrotu nie jest możliwa, z uwagi na pozbawienie wartości użytkowej.

Przedmiotowe "zdrapki" nie były zaś pozbawione wartości użytkowej, a wręcz przeciwnie - miały nawet wartość użytkową taką samą jak kupony "do zdrapywania", rozprowadzane przez punkty prowadzące sprzedaż różnego rodzaju losów loteryjnych. Tym samym posiadały wartość handlową, której nie pozbawiało ich ani umieszczenie na kuponach logo gazety, ani też nieodpłatne rozdawnictwo. W pojęciu "reklamy" mieści się propagowanie walorów danego towaru, a więc w przypadku gazety propagowanie np. jej tematyki, szybkości i wiarygodności informacji. Natomiast dodawanie do każdego egzemplarza wydawanej w tysiącach egzemplarzy gazety kuponu "do zdrapywania" stanowiło z pewnością działalność promocyjną, zmierzającą do uatrakcyjnienia dziennika i w efekcie zwiększenia jego nakładu, ale trudno uznać taki kupon, stanowiący dodatek do każdego numeru gazety, za materiał reklamowy. Nabywca gazety, do której nie zostałaby dołączona karta - "zdrapka", miałby prawo domagać się od sprzedawcy jej wydania, co nie przysługiwałoby mu w przypadku niedołączenia do egzemplarza gazety "materiału reklamowego".

Okoliczność, że "Prasa Śląska" zakupiony przez siebie towar rozprowadziła nieodpłatnie, nie pozbawił go wartości użytkowej i handlowej, którą - jak to wcześniej skonstatowano - rozumieć należy w kategoriach obiektywnych. Zasadą wynikającą z art. 4 ust. 1 Prawa celnego jest to, że każdy przywóz towaru z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami określonymi w przepisach prawa. Wyjątki te nie mogą być jednakże interpretowane rozszerzająco.

W tej sytuacji podzielić trzeba pogląd organów celnych, że w rozpatrywanej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do uznania, że towar będący przedmiotem importu stanowił materiały pozbawione wartości handlowej, przeznaczone do reklamy. Dodać jeszcze należy, że wartość celna towaru została określona zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego, natomiast wymiaru cła dokonano zgodnie z kodem 491 1 99000 taryfy celnej.