Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 936/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Op 715/13 w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Op 715/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2010 r. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a."

Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy.

D. P. wniosła o wszczęcie postępowania podatkowego wskazując, że złożona przez nią deklaracja w 2010 r. jest niezgodna ze stanem faktycznym, gdyż grunty na działce nr 23/2 obręb B. są zadrzewione i zakrzewione od kilkudziesięciu lat i stan ten znany jest organowi podatkowemu z urzędu. Do pisma podatniczka dołączyła korektę informacji IN-1.

Burmistrz L. po wznowieniu postepowania, decyzją z dnia 7 grudnia 2012 r. odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w B. działka nr 23/2, w okresie kiedy podatniczka była jej użytkownikiem wieczystym, była sklasyfikowana jako użytki kopalne K 2,0000 ha i nieużytki N 0,6300 ha. Jednocześnie organ wskazał, że stosownie do art. 21 ust. 1 w związku z art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, wymiar podatku dokonywany jest na podstawie danych z ewidencji gruntów. Zatem, pomimo stwierdzenia w toku tego postępowania po przeprowadzeniu oględzin, że teren jest zadrzewiony i zakrzewiony, rozstrzygające znaczenie mają zapisy wynikające z ewidencji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu po rozpatrzeniu odwołania D. P., decyzją dnia 24 kwietnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako "O.p." Taką przesłanką nie jest okoliczność podnoszona przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania - tj. zadrzewienie i zakrzewienie od kilkudziesięciu lat działki nr 23/2 obręb B., znane organowi. Okoliczność ta nie ma bowiem istotnego znaczenia z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości, gdyż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) – dalej jako "u.p.g.k.", podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych - stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium podkreśliło, że organ podatkowy nie jest uprawniony w toku postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, do podejmowania czynności związanych "ze zmianą" danych zawartych w ewidencji gruntów i budynku.

D. P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez uznanie, że fakt zadrzewienia zakrzewienia działki potwierdzony przeprowadzoną wizją lokalną oraz, że dokonanie zmian w ewidencji gruntów nie jest równoznaczne z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję;

2) naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 2 i art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95. Poz. 613 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l.", wbrew treści tych przepisów, poprzez uznanie że okoliczność wieloletniego zadrzewienia i zakrzewienia działki nr 23/2 nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości;

3) naruszenie art. 1a ust. 3 u.p.o.l poprzez nie uwzględnienie tego, że organ I instancji wymierzył skarżącej podatek od nieruchomości na podstawie wpisu do ewidencji gruntów i budynków oznaczającego grunt skarżącej jako "użytek kopalny" w sytuacji, gdy w tym przepisie nie stanowi się, że pod pojęciem "użytek kopalny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków;

4) naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. poprzez nie uwzględnienie tego, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, że co do gruntu zadrzewionego i zakrzewionego oraz nieużytków obowiązuje zwolnienie z podatku od nieruchomości, za wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej;

5) naruszenie art. 7a u.p.o.l. poprzez uznanie, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy zgodnie z tym przepisem podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji podatkowej nieruchomości, zawierającej m.in. dane wynikające z: ksiąg wieczystych, aktów notarialnych planu zagospodarowania przestrzennego, ewidencji prowadzonych przez urzędy skarbowe, Krajowej Ewidencji Podatników,

6) naruszenie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2001r., Nr 38, poz. 454) w zw. z art. 7a u.p.o.l. poprzez zastosowanie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w sytuacji gdy stosowanie tego przepisu wyłącza wskazany art. 7a;

7) naruszenie § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez uznanie, że działka nr 23/2 stanowi użytki kopalne, podczas gdy z tego przepisu nie wynika możliwość zaliczenia gruntu do takiej kategorii;

8) naruszenie § 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zw. z pkt 5.2 załącznika nr 6, zgodnie z którym teren spornej działki powinien być zakwalifikowany do nieużytków, gdyż obejmuje nieprzeznaczone do rekultywacji wyrobiska po wydobywaniu kopalin;

9) naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 200a O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy w celu ustalenia kiedy na spornym terenie zaprzestano wydobywania kopalin i od kiedy teren ten jest zadrzewiony i zakrzewiony;

10) naruszenie art. 19 ust. 1 o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 180 i 181 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia podstawowych dowodów w celu wyjaśnienia sprawy, a w szczególności zaniechanie ustalenia jak sporny grunt został zakwalifikowany w księdze wieczystej i w akcie notarialnym oraz jakie było jego przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego, kiedy zostało zakończone wydobywanie kopalin na spornym gruncie oraz od kiedy jest on zarośnięty drzewami i krzewami i czy sporny grunt jest gruntem rolnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę.

Sąd I instancji odnotował, że podstawą żądania wznowienia postepowania była przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w związku ze wskazywanymi przez stronę nowymi, jej zdaniem okolicznościami faktycznymi, tj. zadrzewieniem i zakrzewieniem działki od kilkudziesięciu lat. W takim też zakresie doszło do wznowienia postępowania, w toku którego organ przeprowadził oględziny działki, które potwierdziły fakt zadrzewienia i zakrzewienia działki.

Sąd I instancji stwierdził przede wszystkim, że w realiach niniejszej sprawy strona nie wykazała, że wskazywane okoliczności i dowody były nowe, nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Wręcz przeciwnie – w piśmie z dnia 5 lipca 2012 r. wskazując na istotne, nowe okoliczności mające wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie podkreśliła, że stan faktyczny znany był organowi podatkowemu z urzędu.

Niezależnie od powyższego Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy słusznie podkreślił, że zadrzewienie i zakrzewienie od kilkudziesięciu lat działki nr 23/2 obręb B. znane organowi, nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości, ze względu na treść art. 21 u.p.g.k. Organ wydając decyzję podatkową, której uchylenia w trybie wznowienia postępowania domaga się obecnie skarżąca, uwzględnił aktualny wówczas wypis z rejestru gruntu. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 1959/11 skonstatował, że unormowania art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a) i e) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z przepisem art. 21 u.p.g.k. nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w w/w ewidencji i przy wymiarze podatku od nieruchomości organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze.

W ocenie Sądu I instancji chybiona jest argumentacja zaprezentowana w skardze, że przepis art. 7a u.p.o.l., jako przepis szczególny, wyłącza stosowanie art. 21 u.p.g.k. Podatkowa ewidencja nieruchomości nie jest podstawą do podejmowania decyzji podatkowych. W przypadku niezgodności danych pomiędzy tymi ewidencjami miarodajne są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków Zdaniem Sądu I instancji nie mają znaczenia w sprawie zarzuty skargi wskazane w punktach 2-10, bowiem podnoszona tam argumentacja nie dotyczy przesłanek wznowieniowych, a odnosi się do decyzji wymiarowej, a zatem nie ma znaczenia dla oceny zasadności zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wywiodła D. P. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego – według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych. Skargę kasacyjna oparto na następujących podstawach:

1. naruszeniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez jego błędną interpretacją wyrażającą się w uznaniu, że jeżeli organowi podatkowemu był znany stan faktyczny nieruchomości w B., lecz stan ten nie został potwierdzony żadnym dowodem, a dowody zostały ujawnione po zakończeniu postępowania podatkowego - brak jest podstaw do wznowienia postępowania;

2. naruszeniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w zw. z art.1a ust. 1, art. 2 ust. 2 i art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że stan faktyczny działki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, a zatem nie dotyczy podstaw wznowieniowych;

3. naruszenie art. 194 § 3 O.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez nie uwzględnienie tego, że organ II instancji pominął to, iż dowód z dokumentu urzędowego, jakim jest wypis z ewidencji gruntów może być obalony przeciwdowodem, a w konsekwencji wydał decyzję odmawiającą wznowienia postępowania wyłącznie w oparciu o wypis z ewidencji gruntów i budynków pomimo, że ze zgromadzonych dowodów wynikało to, że dane wprowadzone do tej ewidencji są błędne;

4. naruszeniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez uznanie, że organ II instancji zasadnie oparł decyzję odmawiającą wznowienia postępowania na wypisie z ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy nawet przy przyjęciu, że sporny grunt jest gruntem kopalnianym, przedmiotem opodatkowania byłaby w takim wypadku budowla, a nie grunt;

5. naruszeniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w zw. z art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l. poprzez ich nieprawidłową interpretację, a to uznanie, że wyłączną podstawą klasyfikacji przedmiotu opodatkowania są dane z ewidencji gruntów i budynków;

6. naruszeniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w zw. z art. 21 u.p.g.k. i w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l. poprzez ich nieprawidłową interpretację, a to uznanie, że podatek od nieruchomości mógł zostać ustalony wyłącznie na podstawie ewidencji gruntów i budynków - w sytuacji gdy dane wynikające z tej ewidencji mogą być stosowane wyłącznie do kategorii gruntów taksatywnie wymienionych w art. 1a ust. 3 u.p.o.l.;

7. naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i e) u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie - jako, że przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do budynków lub ich części;

8. naruszeniu art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 180 § 1 i art. 181 O.p. poprzez: 1) uznanie, że faktyczny stan nieruchomości był znany organowi podatkowemu w dacie wydania decyzji wymiarowej – w braku dostatecznych dowodów, 2) nie uwzględnienie dowodów zawartych w aktach sprawy pochodzących z daty po wydaniu decyzji wymiarowej, których wiarygodność została potwierdzona przeprowadzoną wizją lokalną przeprowadzoną w postępowaniu wznowieniowym oraz nie uwzględnienie tego, że organ II instancji nie wziął pod uwagę tych dowodów i potwierdzających je faktów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Na wstępie, w ślad za Sądem I instancji należy podkreślić, że przedmiotem postępowania jest decyzja wydana wskutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Trzeba zatem mieć na uwadze odmienny, swoisty dla tego tylko postepowania charakter. Ordynacja podatkowa w drodze wyjątku od sformułowanej w art. 128 zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania, bądź o stwierdzenie nieważności wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Jednocześnie, w postępowaniu wznowieniowym nie mogą być brane pod rozwagę wadliwości, które ewentualnie uzasadniają wzruszenie decyzji ostatecznej w innym nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych.

Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 O.p.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1 i art. 181 O.p. Trzeba tutaj wyjaśnić, że przepisy art. 180 § 1 i art. 181 O.p. nie stanowią podstawy postępowania przed sądami administracyjnymi, stąd sąd I instancji nie mógł naruszyć tych przepisów. Jednocześnie charakter art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tego rodzaju, że zarzut ich naruszenia nie wymaga dopełnienia poprzez wskazanie stosownych przepisów Ordynacji podatkowej. Okoliczność ta nie oznacza oczywiście, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać zarzutu naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. (wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2790/13. LEX nr 1988594). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (wyrok NSA z 18 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2397/13. LEX nr 1990584). W ocenie skarżącej naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. miało polegać na tym, że Sąd I instancji uznał, że faktyczny stan nieruchomości był znany organowi podatkowemu w dacie wydania decyzji wymiarowej w braku dostatecznych dowodów. Trzeba więc wskazać, że okoliczność, że stan nieruchomości był znany organowi w dacie wydania decyzji wymiarowej Sąd I instancji przyjął na podstawie akt sprawy, stosownie do znajdującego się w tych aktach materiału dowodowego. Sąd I instancji formułując powyższą wypowiedź wyraźnie wskazuje, że czyni to w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy pismo skarżącej z dnia 5 lipca 2012 r., w którym to podatniczka stwierdza, że stan faktyczny znany był organowi podatkowemu z urzędu. Wobec jasnej i jednoznacznej deklaracji podatniczki nie było podstaw aby tego stwierdzenia nie zauważyć, zwłaszcza, że mogła ona być istotna w aspekcie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przy czym dalsze rozważanie tej kwestii jest o tyle zbędne, że Sąd I instancji nie na tym ustaleniu zasadniczo oparł swoje rozstrzygnięcie. Błędny jest także argument, że Sąd I instancji nie uwzględnił dowodów zawartych w aktach sprawy pochodzących z daty po wydaniu decyzji wymiarowej, których wiarygodność została potwierdzona wizją lokalną przeprowadzoną w postępowaniu wznowieniowym. Sąd I instancji dowody te dostrzegł i ocenił, trafnie wskazując, że nie mogły one mieć wpływu na treść zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. można mówić w sytuacji, gdy sąd wykracza poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona albo gdy - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wychodzi poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego lub też gdy wydaje orzeczenie na niekorzyść skarżącego pomimo niestwierdzenia naruszeń prawa skutkujących nieważnością aktu lub czynności. (wyrok NSA z 26 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 528/14. LEX nr 1989974). W skardze kasacyjnej brak jest adekwatnego do tego zarzutu uzasadnienia. Niemniej jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w niniejszej sprawie stwierdzić, aby Sąd I instancji rozstrzygał poza granicami skargi, względnie, że nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na tę przesłankę wznowienia, która wskazuje na istotność dla sprawy. Podstawą faktyczną wznowienia postepowania była okoliczność, że sporne pod względem kwalifikacji podatkowej grunty były zadrzewione i zakrzewione od kilkudziesięciu lat, co potwierdzała także wizja lokalna przeprowadzona w postępowaniu wznowieniowym. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, i nie jest kwestionowane przez skarżącą, że działka 23/2 obręb B., w okresie kiedy skarżąca była jej użytkownikiem wieczystym, w ewidencji gruntów i budynków była sklasyfikowana jako użytki kopalne i nieużytki.

Trzeba zatem się odnieść do problemu mocy wiążącej wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (m. in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, bez potrzeby zmiany samej ewidencji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. W rozpoznawanej sprawie dane dotyczące klasyfikacji gruntu zawarte w ewidencji gruntów i budynków bezwzględnie wiążą organy podatkowe. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Zwrócić należy uwagę, że ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Natomiast to podatnicy podatku od nieruchomości powinni zgłaszać właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 1 i 2 u.p.g.i.k.). Warto tutaj odnotować pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 175/15 (LEX nr 1730047), zgodnie z którym, prawidłowa klasyfikacja gruntów ujawniona w ewidencji gruntów i budynków nie może być kwestionowana w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien sam wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a następnie – w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń - na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości.

Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczności faktyczne (dowody), z których wynika odmienny sposób faktycznego użytkowania gruntów aniżeli został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków i przyjęty jako podstawa wymiaru tego podatku w decyzji organu podatkowego, albowiem są nieistotne w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Taka też prawidłowa konkluzja znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.

Podnoszono w skardze kasacyjnej kwestia odnośnie tego, co skarżąca miała na myśli twierdząc, że stan faktyczny działki jest/był znany urzędowi podatkowemu w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika, że zarówno organ podatkowy jak i Sąd I instancji nie przyjmowały za podstawę odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postepowania okoliczności, że okoliczność mająca stanowić podstawę wznowienia postępowania znana była organowi podatkowemu przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest trafny zarzut naruszenia art. 194 § 3 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przepis art. 194 § 3 O.p. daje możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego w zakresie treści, jak również w zakresie autentyczności przez wskazanie na jego sfałszowanie lub pochodzenie od organu niewłaściwego. Organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu jedynie w przypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Brak takiego postępowania i nieuznanie dokumentu urzędowego powoduje naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero jeżeli postępowanie przeciwko dokumentowi urzędowemu doprowadzi do obalenia jednego z domniemań, dokument taki nie będzie stanowił dowodu w sprawie. Przepis art. 194 § 3 O.p. pozwala na obalenie domniemania poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków, w przypadku gdy istnieje inny dokument, który świadczy o wadliwości zapisów w ewidencji. Takim dokumentem w zakresie klasyfikacji gruntów może być np. decyzja o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolnej. Istotne przy tym jest to, że na gruncie postępowania wznowieniowego znaczenie prawne mogłaby mieć jedynie sytuacja, w której moc dowodowa ewidencji gruntów i budynków została podważona w toku innego, właściwego w tym przedmiocie postępowania i w odniesieniu do okresu, co do którego podatek został wymierzony. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania nie jest właściwym trybem obalenia mocy dowodowej ewidencji gruntów i budynków. W postepowaniu tym można jedynie dokonać oceny ewentualnego wpływu takiej okoliczności na stabilność decyzji ostatecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do oceny znaczenia w sprawie ewidencja nieruchomości na potrzeby wymiaru i poboru podatków, o której mowa w art. 7a u.p.o.l., w szczególności zaś to, że ma ona charakter wtórny do ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić należy ponadto, że zarzut ten jest o tyle dla sprawy nieistotny, że skarżąca nie wykazała, że w ewidencji, o której mowa w art. 7a u.p.o.l. sporne pod względem kwalifikacji podatkowej grunty zostały sklasyfikowane inaczej aniżeli w ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wykraczałaby poza granice sprawy. Ich istota sprowadza się bowiem, pomimo formalnego powiązania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., do żądania ponownej, pełnej weryfikacji sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oddalił skargę kasacyjną.