Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1688/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-08-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i  par. 2  pkt 7 w zw. z  art. 258  par. 3,  art. 245  par. 1,  par. 3,  par. 4 w zw. z  art. 246 par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.L. (L.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w części przekraczającej 100,00 zł (słownie: sto złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...], nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego

w kwocie [...] zł, skarżący P.L. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków).

W uzasadnieniu powyższego podał, iż od wielu lat prowadził działalność gospodarczą osobiście, jak i w ramach współpracy z innymi przedsiębiorstwami.

Mimo to ma poważne problemy finansowe. Ich powodem byli nierzetelni kontrahenci oraz kryzys gospodarczy, który w ostatnim czasie odczuła każda z branż. Dlatego też stopniowo zmuszony był wycofać się z kolejnych, podejmowanych działalności,

a jego sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Obecnie prowadzi gabinet ginekologiczny, który nie przynosi większych dochodów, a już na pewno pozwalających na uiszczenie wpisów we wszystkich zawisłych przed tut. Sądem sprawach. Tym bardziej, że łączna kwota opłat, do których został zobowiązany uniemożliwia mu realizację prawa strony do sądu. Tymczasem w ramach złożonego wniosku wykazał, iż jego żądanie zasługuje na uwzględnienie, albowiem samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego miesięczne dochody z tytułu zawartej umowy o pracę wynoszą [...] zł. Natomiast wymienione w rubryce nr 7.1 formularza składniki majątku, tj. około [...] ha gruntów klasy IV, V i VI, posiada na współwłasność.

Na potwierdzenie podanych we wniosku danych do akt sprawy przedłożono zaświadczenie o zarobkach, odpisy z ksiąg wieczystych, a także zaświadczenie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] o zmianie wpisu

do ewidencji działalności gospodarczej, z treści którego wynika, iż skarżący prowadzi obecnie praktykę lekarską zarejestrowaną jako gabinet chorób kobiecych. Ponieważ działalność ta od dłuższego czasu nie jest wykonywana, a nie jest możliwe

jej zawieszenie czy wyrejestrowanie w związku z możliwością utraty uprawnień

do wykonywania zawodu, dlatego też nie jest w stanie przedstawić dokumentów finansowo księgowych związanych z jej funkcjonowaniem.

Wyjaśnienia te zawarte w treści pisma procesowego z dnia [...] znalazły potwierdzenie w złożonym dodatkowo za 2009 r. zeznaniu podatkowym

PIT-36, gdzie wykazano przychód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, który

po potrąceniu kosztów jego uzyskania w wysokości [...] zł przyniósł dochód rzędu [...] zł. Podczas gdy dochód z innych źródeł zamykał się w kwocie

[...] zł. Poza tym skarżący przedłożył elektroniczne zestawienie operacji dokonywanych w ostatnim roku na jego rachunku bankowym, którego saldo końcowe na dzień [...] wynosiło [...] zł.

Ponadto z treści złożonych wyjaśnień ustalono, iż skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, w której zamieszkuje i nie ponosi kosztów jej utrzymania. Te bowiem pokrywają jego właściciele wymienieni w dziale II dołączonego do akt odpisu z KW nr [...].

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje,

gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Oznacza to, że instytucja zwolnienia z kosztów sądowych może być stosowana jedynie do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić bowiem należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Zatem powinno mieć ono miejsce tylko w przypadkach, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt

II FZ 284/10 oraz z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OZ 536/10 niepubl.). Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.

Wprawdzie miesięczne zarobki skarżącego wynoszą [...] zł, niemniej jednak fakt, iż posiada on własny gabinet ginekologiczny, który przynosić może dodatkowe dochody oznacza, iż powinien partycypować w kosztach prowadzonego postępowania. Tym bardziej, że w skład jego majątku wchodzi ok. [...] ha gruntów rolnych, które nie są obciążone prawami osób trzecich, a które stanowić mogą zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu lub pożyczki. Ponadto okoliczność, iż skarżący nie ponosi kosztów utrzymania nieruchomości, w której zamieszkuje oznacza, iż nie wykazał w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie określonej części należnych w sprawie opłat sądowych leżało poza zasięgiem jego możliwości finansowych lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, iż sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie, a łączna kwota wpisów do których uiszczenia strona została zobowiązana wynosi [...] zł. Okoliczność ta – zdaniem rozpoznającego wniosek – przemawia za uwzględnieniem złożonego wniosku w pewnej jego części, która stosownie do art. 245 § 4 ustawy oznaczać będzie zwolnienie skarżącego z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego

w części przekraczającej 100,00 zł. Ten zakres zwolnienia gwarantuje bowiem skarżącemu możliwość dochodzenia jego praw przed sądem. Natomiast jeśli chodzi

o dalsze zwolnienie jest ono na tym etapie postępowania przedwczesne. Zdolność wnioskodawcy do pokrycia innych, następczych i ewentualnych kosztów sądowych będzie bowiem można ocenić w odniesieniu do występującej w przyszłym czasie sytuacji, która przecież może ulec poprawie. Zatem i z tego powodu działając

na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4

w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.