Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 407/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z [...] września 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] (dalej: "ORA w [...]", "organ I instancji") wpisała M. B. B. (dalej: "skarżący") na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] niewykonujących zawodu. W dniu [...] listopada 2015 r. skarżący złożył w siedzibie ORA w [...] ślubowanie wobec Dziekana Rady Adwokackiej.

Decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2008 r. skarżący został powołany na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] i nadal wykonuje ten zawód.

Pismem z [...] marca 2016 r. ORA w [...] zwróciła się do skarżącego o udzielenie w terminie 3 dni informacji, w jakiej dacie wygasło jego powołanie na stanowisko komornika lub czy został z tego stanowiska odwołany. W odpowiedzi z [...] kwietnia 2016 r. skarżący poinformował ORA w [...], że nie ma wiedzy co do wygaśnięcia jego powołania bądź odwołania go ze stanowiska komornika sądowego.

Natomiast pismem z [...] września 2016 r. ORA w [...] zaprosiła skarżącego na posiedzenie w dniu [...] września 2016 r., w którego porządku obrad znajdowała się sprawa skreślenia skarżącego z listy [...] Izby Adwokackiej z siedzibą w [...]. Skarżący stawił się na to posiedzenie i oświadczył, że nie wykonuje zawodu adwokata.

Uchwałą z [...] września 2016 r. ORA w [...] skreśliła skarżącego z listy adwokatów B. Izby Adwokackiej, działając na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz.1999 ze zm., dalej: "p.o.a.").

W uzasadnieniu uchwały organ I instancji wskazał, że komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, co pozwala zaszeregować go do kategorii "organu wymiaru sprawiedliwości". Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, ORA w [...] stwierdziła, że art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. obejmuje swą dyspozycją także koincydentalne zajmowanie stanowiska komornika sądowego i wykonywanie zawodu adwokata. Podkreśliła, że ustawa Prawo o adwokaturze nie wprowadza rozróżnienia na formalne pozostawanie na liście adwokatów i czynne wykonywanie zawodu adwokata. Czynienie takiego rozróżnienia jest błędne. Nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata skutkuje bowiem wpisem na listę adwokatów i uzyskaniem statusu adwokata. Wprawdzie, aby rozpocząć wykonywanie zawodu, adwokat musi, zgodnie z art. 70 p.o.a., złożyć ślubowanie wobec Dziekania ORA, wyznaczyć swoją siedzibę zawodową i powiadomić o tym właściwą ORA, ale powołany przepis nie przewiduje podjęcia przez ORA uchwały w przedmiocie zmiany statusu z adwokata pozostającego na liście adwokatów na adwokata wykonującego zawód.

Od uchwały ORA w [...] skarżący odwołał się, wnosząc o jej uchylenie. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucił naruszenie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawa poprzez pozbawienie go chronionych tym przepisem praw nabytych oraz błędną interpretację art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. poprzez przyjęcie, iż w stosunku do niego wystąpiły przesłanki uzasadniające skreślenie go listy adwokatów. Skarżący podniósł, iż Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwił się jego wpisowi na listę adwokatów, a miał wiedzę, że skarżący zarówno w dacie wpisu na listę adwokatów wykonywał zawód komornika sądowego, jak i po wpisie zamierzał nadal tę funkcję pełnić. Według skarżącego, za koniecznością rozdzielenia pojęć "adwokata wykonującego zawód’ i "adwokata niewykonującego zawodu" przemawia treść art. 70 p.o.a. Osoba wpisana na listę adwokatów, która chciałaby faktycznie wykonywać ten zawód, powinna dokonać następujących czynności: złożyć ślubowanie, wskazać siedzibę zawodową i zawrzeć umowę odpowiedzialności cywilnej.

Ponadto skarżący nie podzielił stanowiska ORA w [...], że zajmuje stanowisko w "organach wymiaru sprawiedliwości". Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, ale nie jest pracownikiem sądu. Zaakcentował, iż kolejna nowelizacja ustawy o komornikach sądowych przyznaje komornikowi sądowemu coraz liczniejsze cechy wolnego zawodu prawniczego.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: "Prezydium NRA", "organ odwoławczy", "organ II instancji") na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2016 r., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt. 4 p.o.a. uchwaliło jednogłośnie w głosowaniu tajnym: utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że adwokat niewykonujący zawodu bezsprzecznie pozostaje adwokatem i ma prawo posługiwania się tym tytułem zawodowym, który w świetle art. 1 ust. 4 p.o.a. podlega ochronie prawnej. Dlatego nie znalazł podstaw dla wywodzenia skutków prawnych z faktu, iż skarżący nigdy nie podjął wykonywania zawodu adwokata. Jedynie istotną pozostaje okoliczność, że figuruje on na liście adwokatów i nie zrezygnował z wykonywania zawodu komornika.

Prezydium NRA podzieliło pogląd, że w sytuacjach analogicznych z niniejszą ma miejsce paradoks polegający na tym, iż w identycznym stanie faktycznym dochodzi najpierw do wpisania czynnego komornika na listę adwokatów,

a następnie - na bazie tych samych przesłanek - do jego skreślenia. Jest to jednak rezultat braku konsekwencji ustawodawcy w kształtowaniu prawa i wewnętrznej niespójności przyjętych rozwiązań ustawowych. O ile istnieją uzasadnione wątpliwości, czy art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. może stanowić przeszkodę dla uzyskania przez komornika wpisu na listę adwokatów, o tyle nie budzi wątpliwości, czy przepis ten stwarza podstawę dla skreślenia z tejże listy uprzednio wpisanej na nią osoby, która nadal pozostaje komornikiem.

W ocenie organu II instancji, w aspekcie treści art. 72 ust. 1 pkt. 4 p.o.a. nie można poprzestać na wykładni językowej i na stwierdzeniu, że przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy objęcie stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości nastąpiło po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów. Wszystkie inne rodzaje wykładni, a zatem: celowościowa, funkcjonalna i systemowa prowadzą do konkluzji, że istotą tego przepisu jest bezwzględny zakaz łączenia stanowiska

w wymiarze sprawiedliwości ze statusem adwokata, bez względu na kolejność zdarzeń prowadzących do zaistnienia takiej kolizji interesów.

Według organu odwoławczego, skreślenie z listy adwokatów osoby wykonującej zawód komornika nie nosi znamion naruszenia Konstytucji RP wobec niesłusznie zarzuconego przez skarżącego złamania zasady "praw nabytych". Każde prawo nabyte, w przypadku spełnienia określonych przesłanek, może być bowiem uprawnionemu odjęte, a takie przesłanki zaistniały właśnie w niniejszej sprawie.

Pismem z [...] stycznia 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Prezydium NRA, zarzucając naruszenie prawa materialnego:

1) art. 2 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego prawa słusznie nabytego, tj. wpisu na listę adwokatów Izby [...] niewykonujących zawodu

- na podstawie art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 i 2 p.o.a. będącego realizacją konstytucyjnego prawa jednostki do wyboru zawodu (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP);

2) art. 70 w zw. z art. 8a ust. 2 p.o.a. przez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż zróżnicowanie na adwokata wykonującego zawód i niewykonującego zawodu ma jedynie charakter wewnątrzorganizacyjny i nie przesądza co do istoty o odmiennym statusie osoby figurującej na jednej lub drugiej liście;

3) art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. przez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż przepis ten ma zastosowanie w stosunku do osób wpisanych na listę adwokatów niewykonujących adwokata i wystąpiły przesłanki uzasadniające skreślenie skarżącego z tej listy.

W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i poprzedzającej ją uchwały ORA w [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy organowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął ww. zarzuty. W szczególności powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 594/08 (wyrok ten, jak również inne, niżej powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w bazie internetowej NSA na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym dokonano rozróżnienia dwóch sytuacji prawnych dotyczących statusu adwokata: nabycia prawa do wykonywania zawodu adwokata oraz wykonywania tego zawodu. Skarżący przytoczył także wyroki NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1834/12 i z 27 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1856/12 kwestionujące zasadność skreślenia z listy adwokatów asystenta sędziego, który nadal w sądzie pracuje, nie podejmując się wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem skarżącego, ze względu na podobieństwo "usytuowania" asystenta sędziego oraz komornika sądowego w organach wymiaru sprawiedliwości, uprawnione wydaje się zastosowanie takiej wykładni wprost do skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę w świetle kryteriów, określonych przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona uchwała Prezydium NRA, jak i utrzymana nią w mocy uchwała ORA w [...] nie naruszają prawa.

Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do klasyfikacji zawodu komornika sądowego na tle stanowisk w organach wymiaru sprawiedliwości, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. Zdaniem Sądu w składzie tu orzekającym, status prawny komornika w świetle art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. należy oceniać odwołując się do wykładni celowościowej i systemowej pojęcia "stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości" w kontekście wykonywania zawodu komornika, wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2003 r., sygn. akt K 5/02 i z 20 stycznia 2004 r., sygn. akt SK 26/03, wyroków NSA: z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1899/11, z 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12 oraz z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 395/11, gdzie wskazano, iż funkcjonalnie status prawny komornika sądowego mieści się w pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. W wyroku z 18 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1899/11 NSA uznał, że komornik działa przy sądzie rejonowym, prezes sądu sprawuje nadzór nad jego działalnością, a sąd nadzoruje czynności judykacyjne. Komornik jest więc "pomocniczym organem wymiaru sprawiedliwości" i działa w strukturze tych organów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko w pełni podziela i akceptuje. Reasumując należy więc uznać, że komornik mieści się w pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości,

Stanowiący materialnoprawną podstawę podjęcia uchwał art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. nakazuje okręgowej radzie adwokackiej skreślić adwokata z listy w wypadku (m.in.) objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Status adwokata łączy się z wpisem danej osoby na listę adwokatów (wynika z tego wpisu). Aczkolwiek sam wpis nie uprawnia jeszcze do wykonywania czynności adwokackich – niezbędne jest do tego bowiem wyznaczenie siedziby zawodowej (art. 70 p.o.a.) oraz złożenie ślubowania (art. 5 p.o.a.) – jednak decyduje o tym statusie, także z tego powodu, że na tym właśnie etapie badane są przesłanki jego uzyskania (art. 65 i nast. p.o.a.). Działania polegające na wyznaczeniu siedziby zawodowej i złożeniu ślubowania są zatem następstwem wpisu – umożliwiają podjęcie wykonywania zawodu adwokata, ale pozostają bez wpływu na status adwokata, który wynika z wpisu na listę.

Skoro w myśl cytowanego wyżej art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a, skreśla się adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach, o których mowa w tym przepisie (przepis ten dotyczy również komornika, gdyż jak wyżej wskazano mieści się on w szeroko rozumianym pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości), to tym bardziej podlega skreśleniu z listy adwokat, który został powołany na stanowisko komornika i z tego stanowiska nie zrezygnował. W obu przypadkach chodzi bowiem o ten sam, jednakowy status – adwokata, który przysługuje osobom wpisanym na listę adwokatów, niezależnie od okoliczności w jakich do tego wpisu doszło. W świetle dyspozycji art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. oraz na potrzeby stosowania tego przepisu, należy przyjąć, że nie ma różnicy między adwokatem, który objął stanowisko w organach przewidzianych w tym przepisie – przykładowo został komornikiem i nie skreślił się z listy adwokatów (wówczas bezdyskusyjnie podlega skreśleniu) i adwokatem, który będąc (jak w przedmiotowej sprawie) komornikiem, został wpisany na listę adwokatów i nadal wykonuje zawód komornika. Obaj bowiem – mimo że wpisani na listę adwokatów, a więc legitymujący się statusem adwokata, obejmują (zajmują) stanowisko w tych organach, w rozumieniu przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a.

Nie ma więc powodów, żeby różnicować względem nich konsekwencje prawne tego stanu rzeczy (w postaci skreślenia z listy adwokatów). Bez znaczenia jest zatem, czy do objęcia wskazanego stanowiska doszło przed czy po wpisie na listę adwokatów, gdyż w obu sytuacjach mamy do czynienia z adwokatem obejmującym stanowisko w organach, o których mowa w przepisie art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. (tu jako komornik). Inny sposób rozumienia analizowanego problemu prowadziłby do pytania, dlaczego adwokata, który objął stanowisko komornika (zaprzestając wykonywania zawodu adwokata), należy skreślić z listy adwokatów, a komornika, który wpisał się na listę adwokatów i dalej, mimo tego wpisu, obejmuje stanowisko komornicze, należy na tej liście pozostawić. Trzeba przy tym baczyć na to, że adwokat po objęciu stanowiska komornika, w następstwie skreślenia, przestaje być adwokatem, natomiast komornik, który wpisał się na listę adwokatów i nie zrezygnował następnie ze stanowiska komornika, nie tylko uzyskuje status adwokata, ale nadal jest komornikiem.

Wprawdzie bazując wyłącznie na językowej (literalnej) wykładni art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. można dojść do wniosku, że przepis ten dotyczy tylko przypadków, w których wpis na listę adwokatów został dokonany wcześniej niż objęcie stanowiska, o którym mowa w tym przepisie i nie ma zastosowania do sytuacji odwrotnej, to jest w której osoba pełniąca to stanowisko uzyskała wpis na listę adwokatów, jednak w świetle wcześniejszych wywodów, poprzestanie na tej wykładni prowadziłoby do stosowania tego przepisu w sposób sprzeczny z jego ratio legis. Tymczasem ratio legis omawianego przepisu wydaje się być oczywiste – cel normy prawnej zawartej w tym przepisie sprowadza się do przeciwdziałania sytuacji, w której osoby zatrudnione – a ściślej obejmujące stanowiska – w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości czy organach ścigania, mogłyby równocześnie znajdować się na liście adwokatów. Dlatego odwoływanie się tylko do wykładni językowej art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. nie jest dla stosowania tego przepisu wystarczające; nie uwzględnia ona bowiem jego ratio legis. Czyni to natomiast wykładnia celowościowo-funkcjonalna i systemowa, prowadząc do wniosku, iż intencją ustawodawcy nie było różnicowanie w tym przepisie sytuacji adwokata, który po wpisaniu na listę adwokatów obejmuje stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości lub w organach ścigania oraz sytuacji adwokata, który przed wpisaniem na listę adwokatów zajmował stanowisko komornika, jednak po uzyskaniu wpisu, nie zrezygnował z tego stanowiska (tj. tak jak w niniejszej sprawie: dalej zajmuje stanowisko komornika i nie podejmuje się wykonywania zawodu adwokata). Z punktu widzenia prawidłowego pojmowania i działania instytucji komornika sądowego i adwokatury taka sytuacja jest niedopuszczalna, gdyż w praktyce skutkuje tym, że oto komornik wykonujący funkcję egzekutora uzyskuje w tym samym czasie, niejako równolegle, prawo posługiwania się tytułem zawodowym "adwokat". Wykładnia celowościowo-funkcjonalna omawianego przepisu – użyta pomocniczo, pozwala uniknąć tych niewątpliwie trudnych do zaakceptowania konsekwencji jego stosowania, determinowanych wyłącznie wykładnią językową.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że aczkolwiek ustawa Prawo o adwokaturze, stanowiąc w art. 4b ust. 1 pkt 1, iż adwokat nie może wykonywać zawodu, jeżeli pozostaje w stosunku pracy, a w art. 8a ust. 1 i 2 zwalniając adwokatów niewykonujących zawodu z obowiązku podlegania ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej, pozwala na odróżnienie dwóch odrębnych sytuacji prawnych dotyczących statusu adwokata, a to sytuacji obejmującej nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata oraz sytuacji polegającej na jego wykonywaniu, jednak nie ma to istotnego znaczenia dla wykładni i stosowania art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. Z przepisu tego nie wynika bowiem, aby rygor skreślenia z listy adwokatów uzależniał on od wykonywania bądź niewykonywania zawodu adwokata przez adwokata, który objął stanowisko w organach przewidzianych w tym przepisie, bądź już po jego objęciu - jak w niniejszej sprawie - uzyskał wpis na listę adwokatów i mimo tego pozostał na tym stanowisku. W obu przypadkach mamy do czynienia z osobą, która legitymując się statusem adwokata jednocześnie objęła/dalej obejmuje stanowisko w tych organach. Przepis art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. łączy natomiast z tą sytuacją sankcję skreślenia adwokata z listy adwokatów. W tym sensie Sąd nie dostrzega związku między dyspozycją tego przepisu a kwestią wykonywania/niewykonywania zawodu adwokata. Inaczej niż przepisy wzmiankowanej już wyżej ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (por. art. 28 ust. 1 pkt 2 tego aktu), ustawa Prawo o adwokaturze nie przewiduje zawieszenia prawa do wykonywania zawodu adwokata w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości i organach ścigania (ustawa o radcach prawnych posługuje się sformułowaniem "podjęcia pracy" w tych organach). W sytuacji, gdy adwokat obejmuje takie stanowisko, bądź na skutek wpisu na listę adwokatów uzyskuje status adwokata w trakcie obejmowania (zajmowania) stanowiska komornika sądowego i po wpisie nie rezygnuje z tego stanowiska w odpowiednim – możliwym do zaakceptowania (rozsądnym) - czasie, to podlega skreśleniu z listy adwokatów w trybie art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. W nawiązaniu do powyższego należy zgodzić się ze skarżącym, że nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata (co wynika z wpisu na listę) nie powoduje automatycznie obowiązku jego wykonywania, jednak – zdaniem Sądu – w świetle tego przepisu uniemożliwia, pod rygorem skreślenia z listy, obejmowanie (zajmowanie) stanowiska w organach, o których w tym przepisie mowa.

Reasumując negatywna przesłanka wpisowa, wywiedziona z art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. z zastosowaniem wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej, zachodzi w każdej sytuacji deklarowanego wykonywania zawodu komornika po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów.

Zatem zaskarżona uchwała NRA (i uchwała pierwszoinstancyjna) o skreśleniu go z listy adwokatów nie może być postrzegana w tych warunkach jako przejaw ograniczenia dostępu do zawodu adwokata, czy naruszenia zasady równości wobec prawa, co podnosi skarżący w skardze do Sądu, skoro będąc wpisany na listę adwokatów i - mając ku temu odpowiedni czas - nie zrezygnował ze stanowiska komornika i nie podjął działań, żeby zrealizować swoje prawo i zacząć wykonywać zawód adwokata. W każdym bądź razie z akt postępowania administracyjnego nic na ten temat nie wynika. Nie można zatem organom adwokatury zarzucić, że uniemożliwiły skarżącemu wykonywanie zawodu adwokata.

Z drugiej strony należy mieć też na uwadze treść art. 73 p.o.a., zgodnie z którym adwokat skreślony z listy adwokatów z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 2 i 4-5 podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, chyba że przestał odpowiadać warunkom przewidzianym w art. 65 pkt 1 i 2. Zatem w sytuacji, gdy odpadną przyczyny skreślenia, skarżący będzie miał otwartą drogę do ponownego wpisu na listę adwokatów.

Z tych wszystkich względów, uznając bezzasadność zarzutów i argumentacji skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.