Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 978/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 207 ust 1 pkt 1 i 2. ust 9, ust 11
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Aneta Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1091/14 w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Ż. na rzecz Zarządu Województwa Lubelskiego 3600 zł (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1091/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. Ż. (dalej: skarżący, beneficjent lub strona) na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z [...] sierpnia 2014 r. Decyzją tą Zarząd Województwa Lubelskiego (dalej: organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie (dalej: LAWP lub organ I instancji) z [...] listopada 2013 r. w przedmiocie zwrotu środków europejskich, stanowiących dofinansowanie udzielone na realizację projektu.

Sąd I instancji wydał wyrok przyjmując następujący stan sprawy:

LAWP [...] marca 2011 r. zawarła ze skarżącym umowę o dofinansowanie projektu "Wzrost konkurencyjności i promocja firmy poprzez udział w międzynarodowych targach jako wystawca". Projekt miał realizować cele Działania 2.4 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013. Zgodnie z dokumentem "Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013. Uszczegółowienie Programu" (dalej "URPO"), celem Działania 2.4 jest promocja gospodarcza województwa lubelskiego.

Wniosek o dofinansowanie projektu przewidywał, iż w ramach projektu skarżący weźmie udział w targach branżowych w Pekinie i w Berlinie. Na potrzeby tych działań miały zostać dokonane również zakupy materiałów promocyjnych.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 5 i 6 umowy o dofinansowanie całkowita wartość projektu miała wynosić 61 343,00 zł., a łączna kwota dofinansowania została określona na 43 360 zł. Skarżący przedłożył do LAWP wniosek o płatność, na podstawie którego otrzymał refundację wydatków poniesionych na realizację projektu w łącznej kwocie 21 274,93 zł.

Pismem z [...] marca 2013 r. LAWP poinformowała beneficjenta (skarżącego) o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie realizacji projektu w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia, z powodu niezrealizowania przedmiotowego projektu w zakładanym zakresie, nieosiągnięcia założonych we wniosku o dofinansowanie celów, jak również niestosowanie w czasie jego realizacji obowiązujących postanowień umowy i przepisów prawa. Jako nieprawidłowości, będące podstawą do rozwiązania umowy wskazano: uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez podmiot nieuprawniony, naruszenie zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawcy na dostawę materiałów informacyjno-promocyjnych oraz powiązania z innymi przedsiębiorstwami, mające istotne znaczenie w przedmiocie złożonego oświadczenia o statusie MŚP.

Wobec braku zwrotu środków, LAWP decyzją z [...] listopada 2013 r. zobowiązała skarżącego do zwrotu kwoty 21 274,93 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji LAWP stwierdziła, że w niniejszej sprawie spełnione zostały dwie przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ufp), to jest wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem oraz dokonanie wydatków z naruszeniem obowiązujących procedur.

W ocenie LAWP, o ziszczeniu się przesłanki wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem przesądził fakt, że w targach NGV China 2011 oraz NGV Berlin 2011 wziął udział nie skarżący, ale przedstawiciele przedsiębiorstwa [...], a nadto, że stoisko targowe, za które zapłaciło przedsiębiorstwo A.Z. [...], faktycznie opatrzone było banerami reklamowymi spółki [...] Sp. j. Również na materiałach promocyjnych uwidocznione zostały urządzenia produkowane przez tę spółkę, opatrzone jej logotypami o nazwach handlowych "V." oraz "V.".

W oparciu o te ustalenia LAWP stwierdziła, że udzielona ze środków publicznych pomoc nie była wsparciem dla projektu przedstawionego w konkursie, afirmującego zasadność promocji oferty odbiorcy wsparcia (a więc A.Z. [...]), lecz dla produktów oferowanych przez inne przedsiębiorstwo, którego udział w targach został sfinansowany przez przedsiębiorstwo A.Z. [...] W ocenie organu fakt wykorzystania przez D.T. [...] Sp. j. stoiska promocyjnego wykupionego przez A.Z. [...] miał znaczenie również dla kwalifikacji prawnej dotyczącej sposobu wyłonienia przez skarżącego wykonawcy materiałów promocyjnych na targi. Zdaniem organu, przyjęty przez skarżącego tryb wyboru wykonawcy materiałów informacyjno-promocyjnych, opierający się na wysłaniu do trzech podmiotów lakonicznych zapytań ofertowych, pozbawionych opisu cech, jakimi winny charakteryzować się zamawiane przedmioty, nakierowany był z góry na zapewnienie, by doszło do wyboru oferty przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o., kontrolowanego kolejno przez A. T. i B. T., następnie przez D.T. [...] Sp. j. i później - od 2010 r. - przez B.T.

LAWP ustaliła również, że kontrolowane przez pięć osób (A. Ż., B. T., N. T., D. T., A. T.) sześć przedsiębiorstw działających na tożsamym rynku konstruowania, produkcji i dystrybucji urządzeń do zasilania silników samochodowych (tj. [...]) jest ze sobą powiązanych szeregiem wzajemnych zależności i relacji gospodarczych. Liczba zgodnych elementów, wskazujących na to, że przedsiębiorstwa te realizują wspólną strategię gospodarczą, w tym nakierowaną na zmaksymalizowanie wartości absorbowanych środków publicznych, objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013, uprawniała zdaniem organu do przyjęcia, że działają one w ramach grupy, dlatego na potrzeby pomocy publicznej należy traktować je łącznie.

W wyniku rozpoznania odwołania Zarząd Województwa Lubelskiego decyzją z [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ufp przepisy ustawy stosuje się do jednostek sektora finansów publicznych oraz innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami, zaś unormowanie zawarte w art. 207 ust. 1 ufp adresowane jest do instytucji udzielających dofinansowania ze środków unijnych i określa tryb dochodzenia zwrotu środków wypłaconych przez te instytucje w ramach programów operacyjnych. Wynika stąd właściwość postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu, że otrzymane środki europejskie nie były przeznaczone na pokrycie wydatków dokonywanych w ramach projektu, lecz miały służyć "odbudowie majątku strony", Zarząd Województwa wskazał, iż poniesienie wydatku z prywatnych funduszy skarżącego nie ma dla sprawy istotnego znaczenia wobec faktu, że refundacja wydatków była jedynie sposobem przekazania środków europejskich, co nie zmienia ich przeznaczenia.

Odnosząc się do meritum zaskarżonej decyzji Zarząd Województwa za prawidłowe uznał ustalenia LAWP, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, skoro skarżący poniósł koszty udziału w targach, w których faktycznie uczestniczyło inne przedsiębiorstwo promujące własną ofertę, co stało w sprzeczności z treścią wniosku o dofinansowanie oraz celami projektu.

Zarząd Województwa podniósł, że z treści wniosku o dofinansowanie jednoznacznie wynika, iż strona w ramach projektu miała promować własne przedsiębiorstwo oraz jego ofertę produktową i usługową, a nie ofertę podmiotów trzecich, tymczasem w ramach projektu realizowanego przez skarżącego rzeczywistym uczestnikiem obu imprez wystawienniczych byli przedstawiciele D.T. [...] Sp. j., na co wskazują ustalone przez organ pierwszej instancji fakty:

1) w targach NGV China 2011 w Pekinie udział wzięli wspólnik oraz prokurent [...] Sp. j., tj. A. T. i N. T.;

2) w trakcie targów NGV China 2011 w Pekinie na stoisku wystawienniczym wykupionym przez skarżącego eksponowano banery reklamowe spółki D.T. [...] Sp. j., a zamówione przez skarżącego materiały promocyjne (foldery, ulotki) zawierały informacje dotyczące produktów tej spółki;

3) w targach NGV Berlin 2011 udział wzięli prokurent oraz osoba współpracująca z D.T. [...] Sp. j. tj. N. T. oraz A. M.;

4) w trakcie targów NGV Berlin 2011 na stoisku wystawienniczym wykupionym przez skarżącego eksponowano banery reklamowe spółki D.T. [...] Sp. j., a zamówione przez skarżącego materiały promocyjne (foldery, ulotki) zawierały informacje dotyczące produktów tej spółki.

W ocenie Zarządu Województwa materiały promocyjne zakupione przez skarżącego na potrzeby targów w Pekinie i w Berlinie zawierały wprawdzie oznaczenia A.Z. P., niemniej zamieszczono w nich informacje na temat produktów spółki D.T. [...] Sp. j., a konkretnie systemów sekwencyjnych wtryskiwaczy gazu V. i V. z uwidocznionymi logotypami spółki D.T. [...] Sp. j.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Zarząd Województwa wskazał na okoliczności będące podstawą przyjęcia braku samodzielności ekonomicznej skarżącego, jako przesłanki istnienia powiązań. Ustalił, że w latach 2009-2011 przedsiębiorstwa skarżącego prowadziły działalność ściśle powiązaną z działalnością spółki D.T. [...] Sp. j. Ustalenia te po części potwierdził sam skarżący, podnosząc w odwołaniu, że produkuje wtryskiwacze, które stanowią element instalacji gazowych produkowanych przez spółkę D.T. [...] Sp. j. oraz, że wtryskiwacze te wykorzystywane są wyłącznie w instalacjach tej spółki. Zauważył też, że ustalona w niniejszym postępowaniu struktura przychodu skarżącego z lat 2009-2010 wskazuje, że praktycznie 100% przychodu skarżącego pochodziło od spółki D.T. [...] Sp. j. W tym kontekście forsowana przez stronę teza o przypadkowości udziału przedstawicieli spółki D.T. [...] Sp. j. w czasie targów NGV China oraz NGV Berlin, zdaniem organu nie mogła się obronić, jako rażąco i w oczywisty sposób sprzeczna ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ wskazał szczegółowo na powiązania pomiędzy wymienionymi podmiotami.

W ocenie organu odwoławczego szczególnie istotne są fakty zaistniałe w trakcie realizacji projektu "Uruchomienie produkcji zaawansowanych technologicznie reduktorów i wtryskiwaczy", w którym spółka D.T. [...] Sp. j. początkowo powierzała realizację zamówień cząstkowych A. Ż. działającemu pod firmą A.Z. P. Ż., żeby następnie zmienić dostawcę na N. , tj. przedsiębiorstwo kontrolowane przez A. Ż., ale zlokalizowane na terenie Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Od kwietnia 2010 roku spółka D.T. [...] Sp. j. wszystkie zapytania ofertowe kierowała wyłącznie do N., z pominięciem A.Z. P. A. Ż. Taką samą praktykę zastosował także B. T. przy realizacji własnego projektu.

Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że skarżący w ramach A.Z. P. prowadził działalność w tym samym lokalu, co spółka D.T. [...] Sp. j. (ul. [...] w L.), wynajmując pomieszczenia od tej spółki począwszy od 1 stycznia 2010 r. Ustalono też, że spółka jawna wynajmowała tę nieruchomość od D. S.A. począwszy od 31 lipca 2008 r. kontrolowanej przez B. T., będącego zarówno jej akcjonariuszem, jak i prezesem zarządu. B. T. począwszy od 25 czerwca 2010 r. jest również większościowym udziałowcem T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (której udziały nabył od D.T. [...] Sp. j.), kontrolowanej w sposób bezpośredni przez D. T. (żonę B. T.) i A. T. (synową B. T.). Prokurentem tej spółki już od 2008 r. był N. T. - syn B. T. Zatem w całym 2009 r. T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. była spółką zależną od D.T. [...] Sp. j.

Organ odwoławczy uznał, że fakt ustalenia istnienia powiązania skarżącego oraz wskazanych w decyzji przedsiębiorców, a zwłaszcza spółki D.T. [...] Sp. j., miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o tyle, że wskazuje, iż w latach 2009-2011 działalność skarżącego oraz spółki D.T. [...] Sp. j. były ściśle skoordynowane, a opisane w decyzji liczne przykłady zachowań wskazujących na bliskie relacje wszystkich opisywanych podmiotów dały podstawy do przyjęcia twierdzenia, że tworzyły one jeden organizm ekonomiczny, w ramach którego spółka D.T. [...] Sp. j. miała charakter dominujący. Stanowiło to dodatkowy argument potwierdzający tezę, że udział przedstawicieli spółki D.T. [...] Sp. j. w targach branżowych w Pekinie i w Berlinie nie był wynikiem przypadku, lecz stanowił wynik zaplanowanego działania.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że w materiałach reklamowych mógł przedstawiać własne wtryskiwacze tylko jako element instalacji gazowej, w której są one wykorzystywane, Zarząd Województwa wskazał, że treść materiałów promocyjnych nie pozwalała odróżnić producenta wtryskiwacza od producenta instalacji, w szczególności zaś w żaden sposób nie został wyeksponowany fakt, że skarżący jest producentem jednego z jej elementów, tj. konkretnego wtryskiwacza.

Organ odwoławczy stwierdził też, że skarżący podjął celowe działania nakierowane na to, aby wykonawcą materiałów informacyjno-promocyjnych na potrzeby targów została T. Sp. z o.o. Świadczył o tym sposób procedowana w zakresie wyłonienia dostawcy. Działanie to było sprzeczne z postanowieniami umowy o dofinansowanie, świadczyło o wykorzystaniu środków z naruszeniem obowiązujących procedur. Organ zwrócił uwagę, że postanowienie § 3 ust. 7 umowy o dofinansowanie realizacji projektu obligowało beneficjenta do działania nakierowanego na zapewnienie efektywności wydatków, przy zachowaniu zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji, zaś pod pojęciem procedur w rozumieniu art. 184 ust. 1 ufp w szczególności rozumieć należy procedury określone w umowie o dofinansowanie. Tym samym, w ocenie organu zrealizowana została przesłanka zwrotu stypizowana w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim:

a) przepisów art. 207 ust. 1 pkt. 1 i 2, ust. 9 i ust. 11 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych poprzez przyjęcie, iż zaistniały przesłanki do zwrotu środków europejskich, przyznanych mu i wypłaconych na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 21 marca 2011 r.;

b) przepisów art. 106 i 116 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE L 2002 nr 248 str. 1, dalej: rozporządzenie 1605/2002) regulującego zasady wydatkowania środków z budżetu unijnego w zw. z przepisem art. 30 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez nieuwzględnienie zasad dotyczących podziału postępowania w nich opisanego, związanych z przyznawaniem, wykorzystaniem oraz kontrolą środków unijnych;

c) art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji, poprzez poddanie pod rozstrzygnięcie sądu administracyjnego zagadnień dotyczących wyłącznej jurysdykcji sądów cywilnych a związanych z badaniem kwestii dotyczących poprawności realizacji umowy w zakresie procedur w niej opisanych (a tym samym badania przesłanek naruszenia § 3 ust. 7 umowy) jak również badania przeznaczenia wykorzystania środków (zarzut niezgodnego z umową przeznaczenia środków);

d) art. 155 Rozporządzenia nr 1083 oraz Rozporządzenia 1080/2006 poprzez błędne przygotowanie dokumentacji konkursowej przez LAWP,

e) art. 32 pkt. 1 oraz 2 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie firmy należącej do skarżącego, w odniesieniu do innych beneficjentów;

f) zasady clara non sunt interpretanda w zakresie wykładni Rozporządzenia Komisji (WE) 800/2008, poprzez przyjęcie prymatu wykładni funkcjonalnej nad wykładnię językową, w sytuacji gdy określone w nim normy nie wymagają odniesienia do innych wykładni w tym wykładni funkcjonalnej;

g) art. 3 par. 3 Załącznika I do Rozporządzenia Komisji (WE) 800/2008 poprzez przyjęcie, iż ustalenie powiązań osobowych na kanwie Załącznika I do Rozporządzenia Komisji (WE) 800/2008 może opierać się o przesłanki wykraczające poza wymienione w art. 3 § 3 Załącznika I;

oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. art. 6, 7, 8, 15, 16 ufp.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Lubelskiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zmianami, dalej: ppsa).

Na wstępie Sąd I instancji wskazał, że materialnoprawne podstawy decyzji wydanej w tej sprawie określają przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2009 nr 84 poz. 712 ze zm., dalej: uzppr) oraz przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 9 oraz art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2009 nr 157 poz. 1240 ze zm., t.j. w brzmieniu obowiązującym w dniu 21 marca 2011 r., czyli w dacie zawarcia umowy o dofinansowanie, dalej: ustawa o finansach publicznych lub ufp). WSA zauważył, że w treści umowy znajdują się odesłania do stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych. Ponadto do projektów realizowanych w latach 2007-2013 znajduje zastosowanie przepis art. 207 ufp. Przepis ten określa procedurę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają one zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9.

Tym samym zagadnienia związane ze zwrotem dofinansowania wykorzystanego nieprawidłowo poddane zostały przez ustawodawcę do wyłącznej kompetencji organów administracji, a co za tym idzie kontrolę tych rozstrzygnięć sprawują sądy administracyjne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ppsa.

WSA zauważył też, że wbrew przekonaniu strony skarżącej, okoliczności towarzyszące rozwiązaniu umowy o dofinansowanie, w tym poprawność złożonego przez organ oświadczenia woli, nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie stanowią też one zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 ust. 4 ufp, ani też zagadnienia, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa.

Sąd I instancji za chybiony uznał też zarzut naruszenia przez organy zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez wyrażenie przez Instytucję Zarządzającą PRO, będącą jednocześnie organem odwoławczym w rozpoznawanej sprawie, opinii dla Instytucji Pośredniczącej (LAWP) na temat powiązań na gruncie przepisów Rozporządzenia WE 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz.U. UE.L 2008 nr 214 poz. 3, dalej: rozporządzenie WE 800/2008), oraz zatwierdzenia przez Zarząd Województwa decyzji LAWP o rozwiązaniu umowy będącej podstawą otrzymanego przez skarżącego dofinansowania.

Sąd I instancji za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 207 ufp. WSA wskazał, że zgodnie z zawartą umową dofinansowanie zostało skarżącemu udzielone na realizację projektu pod nazwą "wzrost konkurencyjności i promocja firmy poprzez udział w międzynarodowych targach jako wystawca" (§ 2 umowy). W szczegółowym rozwinięciu, projekt określony w przedmiotowej umowie miał realizować cele Działania 2.4 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013. Sposób realizacji projektu determinowany był przez treść tego wniosku. W jego uzasadnieniu wnioskodawca podkreślał innowacyjne podejście do promowania swojej oferty poprzez zastosowanie nowoczesnej technologii w kontaktach z kontrahentem, zarówno na etapie uczestnictwa w targach jak i po ich zakończeniu. Jako cel dofinansowania również określił promocję oferty wnioskodawcy, wskazując, że zostanie on osiągnięty przez jego udział w międzynarodowych targach w Pekinie oraz w Berlinie.

W ocenie WSA zasadnicze ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji nie były sporne. Skarżący nie kwestionował bowiem ani udziału przedstawicieli D.T. [...] Sp. j. w targach, ani też faktu promowania na stoiskach wystawienniczych oferty produktowej tej firmy, tj. systemu zasilania paliwami alternatywnymi (LPG) wytwarzanego przez to przedsiębiorstwo. Rozbieżność stanowisk organu i skarżącego wynika zaś z odmiennego rozumienia przedmiotu umowy o dofinansowanie. WSA zauważył, że w ocenie organu skarżący wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem, uzyskując promocyjny efekt w odniesieniu do produktu wytwarzanego przez inną firmę, zarówno poprzez osobiste uczestnictwo jej przedstawicieli w targach, jak i poprzez treść wytworzonych w tym celu materiałów reklamowych. Natomiast skarżący utrzymuje, że wniosek obejmował promocję całego systemu zasilania gazowego, tj. z wykorzystaniem elementów instalacji gazowych produkowanych przez innego producenta, konkretnie spółkę D.T. [...] Sp. j. Organ w mniejszym stopniu upatrywał naruszenia tych zasad poprzez rezygnację skarżącego z osobistego udziału w targach, akcentując uzyskanie całościowego efektu promocyjnego w odniesieniu do produktów wytwarzanych przez przedsiębiorstwo D.T. [...] Sp. j.

WSA uznał za prawidłowe stanowisko organu, że wniosek o dofinansowanie projektu zakładał udział skarżącego w targach branżowych w Pekinie i w Berlinie, których celem była promocja produktu wytwarzanego przez jego przedsiębiorstwo. W jego ocenie zaskarżona decyzja co do zasady nie negowała możliwości kooperacji i współpracy na etapie produkcji z firmą D.T. [...] Sp. j., niemniej jednak organy obu instancji słusznie dopatrzyły się "efektu" promocyjnego dla produktu oferowanego przez tę spółkę, przy zejściu na dalszy plan produktu wytwarzanego przez skarżącego. Wskazują na to wnioski organu przyjęte w oparciu o ustalenia okoliczności faktycznych związanych zarówno z organizacją wyjazdu na targi, uczestniczących w nim osobach, wyglądem stoisk wystawienniczych, jak i treścią prezentowanych tam materiałów reklamowych. Wprawdzie materiały te wskazywały firmę skarżącego – A.Z. P., jednakże w obszarze treści eksponowały informacje na temat produktów oferowanych przez spółkę D.T. [...] Sp. j. (systemy wtryskiwaczy gazu V. i V.), a nie przez przedsiębiorstwo skarżącego.

WSA podzielił również ustalenia organu co do działań związanych z zakupem materiałów reklamowych związanych z ofertą handlową prezentowaną na targach. Sposób pozyskania oferty na ich wykonanie uzasadniał przyjęcie, że nastąpiło to z naruszeniem zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji przy wyborze dostawcy. Przy czym powodem takiej oceny jest nie tyle wybór dostawcy z kręgu podmiotów powiązanych, lecz kierowanie zapytań ofertowych do jednej grupy potencjalnych dostawców bez wskazania cech opisu jakimi powinny się charakteryzować materiały informacyjno-promocyjne, natomiast do innej, w późniejszym okresie - z informacjami zawierającymi te wskazania. Takie działania powodowały zakłócenie konkurencyjności. Zgodnie zaś z postanowieniem § 3 pkt 7 umowy, skarżący zobowiązany był do dokonywania zakupów z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji. Takie postępowanie uzasadniało stwierdzenie naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ufp.

Sąd I instancji podzielił ustalenia i wnioski organów dotyczące sfery powiązań osobowych pomiędzy skarżącym a przedsiębiorstwem D.T. [...] Sp. j., w zakresie w jakim wspierają argumentację o niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniu przez skarżącego przyznanego dofinansowania, polegającym na pokryciu ze środków europejskich wydatków na realizację innego zadania niż to, na które środki były przyznane. Tym innym zadaniem było uzyskanie promocyjnego efektu w odniesieniu do produktu firmy D. T. [...] Sp. j. – kooperanta skarżącego w zakresie produkcji systemów zasilania pojazdów, z którym skarżący powiązany był ekonomicznie, co zostało przez organy wywiedzione w oparciu o szczegółową analizę danych ekonomicznych, w tym wolumenu kontrahentów i struktury przychodów przedsiębiorstwa skarżącego. Wnioski organów znajdują oparcie w powołanym w decyzji Rozporządzeniu Komisji WE 800/2008. Organy prawidłowo zinterpretowały treść przepisów art. 3 § 3 załącznika I do tego rozporządzenia i przekonująco uzasadniły swoje stanowisko w tej kwestii, czemu obszernie dały wyraz w decyzjach.

A. Ż. zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniósł o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od Zarządu Województwa Lubelskiego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, a mianowicie:

a) przepisu art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych poprzez przyjęcie, iż dofinansowanie zostało wypłacone skarżącemu z naruszeniem procedur a środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem;

b) przepisu art. 3 ust. 3 lit. a) Załącznika I do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 poprzez przyjęcie, iż skarżący był podmiotem powiązanym z DT [...] Sp. j. i ta grupa formalnie odrębnych podmiotów stanowiła w istocie jeden podmiot gospodarczy;

c) przepisów art. 32 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 3 ustawy uzppr poprzez przyjęcie, iż przepisy te dają prawo organowi II instancji w ramach nadzoru nad instytucją pośredniczącą do władczego ingerowania w tok postępowania pierwszoinstancyjnego i nie stanowi to złamania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;

d) przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez przyznanie sobie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kompetencji do oceny realizacji umowy cywilnoprawnej;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie:

a) art. 113 § 1 ppsa poprzez uznanie, iż sprawa została dostatecznie wyjaśniona, mimo ewidentnego naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp, art. 3 ust. 3 lit a) Załącznika Nr I do rozporządzenia i art. 32 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 3 uzppr) oraz prawa procesowego (przepisu art. 6, art. 7, art.. 8, art. 15, art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 kpa);

b) art. 133 § 1 ppsa poprzez wydanie wyroku z pominięciem podstawowych dowodów zgromadzonych w aktach sprawy a wymienionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej;

c) art. 145 § 1 lit. a) i c) ppsa poprzez nie uchylenie zaskarżonych decyzji mimo ewidentnego naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 211 ust. 1 pkt 3 ufp, Art. ust. 3 lit a) Załącznika Nr I do rozporządzenia i art. 32 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 3 uzppr) oraz prawa procesowego (przepisu art. 6, art. 7, art.. 8, art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 kpa).

Uzasadniając skargę kasacyjną jej autor w szczególności podnosił cywilny charakter sporu o realizację umowy.

Uzasadniając zarzuty dotyczące wadliwej oceny stanu faktycznego i stawiania przez organy zarzutu naruszenia zasady konkurencyjności, autor skargi kasacyjnej wskazywał na błędną ocenę tego, że materiały promocyjne i same działanie na targach nie dotyczyły jego produktu i działalności. Promowanie produktów skarżącego jako elementów kompleksowych urządzeń było wynikiem realizacji Planu Marketingowego, który znał LAWP w dacie podpisania umowy. Skarżący kasacyjnie kwestionował uznanie za naruszające prawo przeprowadzenie postępowania w sprawie ofert na materiały reklamowe. Zarzucał też nieuprawnione przyjęcie istnienia powiązań w rozumieniu art. 3 ust. 3 załącznika I Rozporządzenia Komisji (WE) 800/2008.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie

Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, to jest w granicach przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Zobowiązany jest też z urzędu wziąć pod rozwagę nieważność postępowania, jednak okoliczności powodujących taką nieważność nie stwierdził. Skarżący kasacyjnie zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa zobowiązany jest wskazać podstawy kasacyjne i je uzasadnić. W przypadku zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię powinien wskazać dokładnie, jakich przepisów to naruszenie dotyczyło (w tym właściwą jednostkę redakcyjną przepisu podzielonego na takie jednostki – paragrafy, ustępy, punkty), na czym ta błędna wykładnia polegała i jaka powinna być prawidłowa wykładnia. Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania powinien wskazać odpowiednie przepisy postępowania stosowane przez sąd, oraz – zarzucając nieuwzględnienie przez sąd wadliwości proceduralnej w działaniach organu – wskazać stosowne przepisy postępowania naruszone przez organ. Powinien też uprawdopodobnić, w jaki sposób wskazane naruszenia mogły istotnie wpływać na wynik sprawy. Dopiero tak sformułowane i uzasadnione zarzuty mogą poddawać się ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu braku właściwości sądu administracyjnego. Zarzut ten został sformułowany w pkt. 1 lit. d) petitum skargi kasacyjnej jako zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz.U. 2014 poz. 1647, dalej: pusa). Powołane przepisy stanowią, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 pusa). Zgodnie natomiast z art. 1 § 2 pusa kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli była decyzja administracyjna organu administracji publicznej, jakim jest Zarząd Województwa Lubelskiego. Sąd I instancji wykonywał więc wynikającą z art.1 § 1 i § 2 pusa kompetencję ustrojową. Nie ma racji skarżący kasacyjnie, gdy twierdzi, że wydanie decyzji opierało się o treść oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy. To, że przesłanki żądania zwrotu środków w trybie administracyjnym i przesłanki stanowiące podstawę do rozwiązania umowy były zbieżne, nie oznacza, że decyzja opierała się o treść oświadczenia o rozwiązaniu umowy. WSA słusznie zauważył przy tym, że prawidłowość formalna rozwiązania umowy nie miała w sprawie znaczenia, co zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny z dalszego ustosunkowania się do wywodów skargi kasacyjnej w tym zakresie.

Również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 113 § 1 ppsa stanowiącego, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna rozprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Sąd administracyjny w wyniku skargi kasacyjnej dokonuje kontroli decyzji administracyjnej, a zatem i działalności organu prowadzącej do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o akta sprawy przekazane przez organ, ewentualnie uwzględniając też dopuszczalne przez prawo dowody zgłoszone w trakcie postępowania sądowego; bierze też pod uwagę stanowiska stron przedstawione w pismach procesowych i podczas rozprawy. I tak właśnie stało się w sprawie niniejszej, co powodowało konieczność zamknięcia rozprawy. To, że wyrok sądu jest niezgodny z oczekiwaniami strony nie może stanowić podstawy uzasadnionego zarzutu naruszenia art. 113 § 1 ppsa. Nie stanowi też naruszenia tego przepisu nawet wadliwa ocena działań organów prowadzących do wydania zaskarżonej decyzji jak i sama wadliwość decyzji. Dlatego też sformułowanie zarzutów niedostrzeżenia przez sąd wadliwości działań organów nie może być oceniane na gruncie zarzutu naruszenia art. 113 § 1 ppsa. Na marginesie należy tylko zauważyć, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja była wydana bez naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności bez naruszania art. 7, art. 8, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 kpa, do czego odniesiono się w części dotyczącej innego zarzutu procesowego. W oparciu o obszerny materiał dowodowy, w tym wskazany przez skarżącego, organy w dwuinstancyjnym postępowaniu, w ramach swoich kompetencji, dokonały wszechstronnej jego oceny, wyciągając logiczne i zgodne z doświadczeniem wnioski co do tego, że w niniejszej sprawie spełnione zostały dwie przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, to jest skarżący wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem oraz dokonał wydatków z naruszeniem obowiązujących procedur.

Nie mógł również odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Zaskarżony wyrok niewątpliwie był wydany po zamknięciu rozprawy, skarżący nie wskazał też, by wyrok oparty był na jakimkolwiek innym materiale niż znajdujący się w aktach sprawy.

Również ostatni zarzut naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 lit. c) petitum skargi kasacyjnej) nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wiązanie tego zarzutu z art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych jest niezrozumiały, bowiem art. 211 ufp określa co to jest budżet jednostki samorządu terytorialnego, przy czym art. 211 ust.1 ufp nie jest podzielony dodatkowo na punkty. W zarzucie tym autor wskazał na "Art. 3 lit a) załącznika Nr 1 do rozporządzenia" nie wskazując, o jakie rozporządzenie chodzi. Być może miał na myśli rozporządzenie Komisji (WE) Nr 800/2008 powołane w pkt 1 lit b) petitum skargi kasacyjnej, ale ten zarzut zostanie omówiony w dalszej części dotyczącej zarzutów naruszenia prawa materialnego. Art. 32 ust 4 pkt 4 uzppr stanowi, że porozumienie lub umowa zawierane przez instytucje zarządzające lub pośredniczące o realizacje powierzonych im zadań zawierają elementy określone w przepisach o finansach publicznych dotyczących umowy o dotację rozwojową oraz określają w szczególności sposób wykonania przez instytucję zarządzająca lub pośredniczącą nadzoru nad prawidłowością wykorzystania przekazanych środków. Przepis ten nie stanowił podstawy określenia wynikających z decyzji obowiązków skarżącego. Poza tym skarżący nie wskazał, w jaki sposób miał być ten przepis naruszony i jak to naruszenie miałoby wpływać na wynik sprawy.

Również nie mógł być naruszony art. 27 ust.3 uzppr. Przepis ten stanowi, że instytucja zarządzająca zatwierdza procedury dokonywania czynności w ramach powierzonych zadań, opracowanych przez instytucje pośredniczące. Również ten przepis ten nie stanowił podstawy określenia wynikających z decyzji obowiązków skarżącego, a stanowi tylko regulacje kompetencji między instytucją zarządzającą i pośredniczącą.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 2 lit. c) petitum skargi kasacyjnej w powiązaniu ze wskazanymi tam przepisami kpa również nie zasługiwały na uwzględnienie. Art. 6 kpa stanowi, że organy działają na podstawie przepisów prawa. Tak było w tej sprawie. W decyzji wskazano podstawy prawne, w tym dotyczące kompetencji organów, jak i przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania. Art. 6 kpa nie może stanowić skutecznej podstawy zarzutów dotyczących wadliwego przeprowadzenia postępowania, jeśli skarżący nie wskazuje na takie działania procesowe organów, które wykraczając poza ich ustawowe prawa i obowiązki. Takich okoliczności skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej. Również nie stanowi naruszenia wynikającej z art. 8 kpa zasady działania organów w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wydanie decyzji niezgodnej z oczekiwaniami strony, czy zawierającej nieakceptowaną przez stronę ocenę stanu faktycznego, czy też wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego. Art. 75 § 1 kpa określa, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem. Zawiera też przykładowy katalog dowodów. Skarżący nie wskazał, jakie z przeprowadzonych dowodów były niedopuszczalne na gruncie tego przepisu. Autor skargi kasacyjnej powiązał zarzut naruszenia art. 6. art. 7, art. 8, art. 75 § 1 z zarzutem naruszenia art. 77 § 1 kpa zobowiązującego organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw. WSA trafnie uznał przeprowadzenie postępowania prowadzącego do wydania zaskarżonej decyzji za nienaruszające tych przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotą ustaleń organów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji było wykorzystania środków pomocowych niezgodnie z przeznaczeniem. Stawiając zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa autor nie wskazał, którego ze wskazanych tam w dziewięciu podpunktach wymogów formalnych zaskarżona decyzja nie spełniała, co zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny z oceny tego zarzutu. Natomiast nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, który to przepis nakazuje zawarcie w uzasadnieniu faktycznym wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. WSA trafnie uznał, że przepisu tego zaskarżona decyzja nie naruszała w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja zawierała te elementy i pozwalała na dokonanie jej merytorycznej kontroli sądowoadministracyjnej. To, że ocena zebranego materiału dowodowego była niezgodna z oczekiwaniami strony nie może być rozpatrywana w ramach zarzutu naruszenia art. 107 § 3 ppsa, lecz ewentualnie w ramach zarzutu naruszenia art. 80 kpa. Zarzut naruszenia tego przepisu nie był jednak w skardze kasacyjnej podniesiony.

Zasadniczą przesłanki decyzji o zwrocie pomocy było wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem. Za świadczące o tym uznano, że w targach wziął udział nie skarżący, ale przedstawiciele przedsiębiorstwa D.T. [...] Sp. j., a nadto, że stoisko targowe, za które zapłaciło przedsiębiorstwo skarżącego, faktycznie opatrzone było banerami reklamowymi spółki D.T. [...] Sp. j. Również na materiałach promocyjnych uwidocznione zostały urządzenia produkowane przez tę spółkę, opatrzone jej logotypami o nazwach handlowych "V." oraz "V.". Wynikało z tego, że udzielona ze środków publicznych pomoc nie była wsparciem dla projektu przedstawionego w konkursie przez skarżącego, afirmującego zasadność promocji jego oferty, lecz promocją produktów oferowanych przez inne przedsiębiorstwo, z którym skarżący współpracował. Treść materiałów promocyjnych nie pozwalała odróżnić producenta wtryskiwacza od producenta instalacji, w szczególności zaś w żaden sposób nie został wyeksponowany fakt, że skarżący jest producentem jednego z jej elementów, tj. konkretnego wtryskiwacza. Takie ustalenia zostały dokonane w oparciu o wyczerpujący dla ustalenia tych faktów materiał dowodowy w postaci materiałów reklamowych, zdjęć z wystaw, oświadczeń samego skarżącego. Uwzględniono powiązania skarżącego z innymi podmiotami, w tym faktycznie korzystającymi z finansowania środkami publicznymi udzielonymi skarżącemu. Uwzględniono też zaświadczenia lekarskie mające świadczyć o niemożności osobistego uczestnictwa skarżącego w wystawach. Stawiając taki zarzut skarżący nie wskazuje, jakie dowody, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy zostały pominięte. Nie stawia przy tym zarzutu naruszenia art. 80 kpa, który mógłby pozwolić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na ocenę prawidłowości oceny całokształtu materiału dowodowego. Kwestia powiązań skarżącego z innymi wymienionymi wyżej podmiotami była wskazywana tylko w kontekście argumentacji o niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniu przez skarżącego przyznanego dofinansowania, polegającym na pokryciu ze środków europejskich wydatków na realizację innego zadania niż to, na które środki były przyznane, a nie jako powiązania zdefiniowane w art. 3 ust. 3 lit a) Załącznika 1 do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008. Trafnie również WSA w ślad za organami wskazał, że okoliczności towarzyszące rozwiązaniu umowy o dofinansowanie, w tym poprawność złożonego przez organ oświadczenia woli, nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie stanowią też one zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 ust. 4 ufp, ani też zagadnienia, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa.

Można wprawdzie dostrzec, że nie wykazano dostatecznie kwestii stawianego przez organy zarzutu naruszenia konkurencyjności przez składanie różnych zapytań ofertowych. Dodatkowym jednak argumentem przemawiającym za naruszeniem konkurencyjności było wykazanie powiązania skarżącego z podmiotem, którego oferta na materiały reklamowe została wybrana. Należy przy tym zauważyć, że nawet skuteczność tego zarzutu nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro podstawą decyzji było przede wszystkim stwierdzenie wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, na promowanie innych podmiotów niż skarżący.

Skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 78 § 1 kpa, który to przepis nakazuje uwzględniać żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie wskazuje, jakie wnioskowane przez niego dowody mające znaczenie dla sprawy nie zostały dopuszczone i jaki mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy. Nie pozwala to na uznanie tego zarzutu za uzasadniony.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, to jest podniesionych w pkt 1 lit. a-c petitum skargi kasacyjnej (do zarzutu z pkt 1 lit. d) odniesiono się wyżej), i te zarzuty należało uznać za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Ponieważ skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie ustalenia stanu faktycznego sprowadzającego się do stwierdzenia wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, konieczne było zastosowanie art. 207 ust 1 pkt 1 i 2 ufp nakazującego zwrot tych środków wraz z odsetkami. Tak więc zarzut naruszenia tego przepisu był nieuzasadniony.

Również nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 3 ust. 3 lit a) Załącznika 1 do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008. Jak już wyżej wyjaśniono, kwestia powiązań skarżącego z innymi wymienionymi wyżej podmiotami była wskazywana tylko w kontekście argumentacji o niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniu przez skarżącego przyznanego dofinansowania, polegającym na pokryciu ze środków europejskich wydatków na realizację innego zadania niż to, na które środki były przyznane, a nie jako powiązania zdefiniowane w tym przepisie. Ani organy, ani Sąd I instancji nie stwierdziły istnienia tak zdefiniowanych powiązań.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 3 uzppr. Zgodnie z art. 27 ust. 3 uzppr Instytucja zarządzająca zatwierdza procedury dokonywania czynności w ramach powierzonych zadań, opracowane przez instytucję pośredniczącą. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 pkt 4 uzppr: umowa pomiędzy instytucją zarządzająca a pośredniczącą wdrażająca porozumienie lub umowę o realizacji powierzonych jej zadań zawierają elementy określone w przepisach o finansach publicznych dotyczących umowy o dotację rozwojową oraz określają w szczególności sposób wykonywania przez instytucję zarządzającą lub instytucję pośredniczącą nadzoru nad prawidłowością wykorzystania przekazanych środków. Są to więc przepisy regulujące stosunki pomiędzy instytucją zarządzającą a instytucją pośredniczącą. Skarżący kasacyjnie podnosząc ten zarzut jako zarzut naruszenia prawa materialnego nie wskazuje, na czym miałaby polegać błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Argumentację odnosi do zarzutu ingerowania przez organ odwoławczy w tok postępowania, jednak wskazane przepisy nie odnoszą się do tej kwestii. Autor skargi kasacyjnej nie powołuje się na przepisy proceduralne dotyczące zasady dwuinstancyjności.

Biorąc to wszystko pod uwagę należało uznać, że skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804 ze zm.).