Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 33/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 260 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 33/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. oraz za okres od października do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 grudnia 2015 r. skarżąca B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie (zwana dalej: "Skarżącą") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. oraz za okres od października do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości. Przedmiotem wynajmu jest nieruchomość specjalistyczna tzn. salon i serwis samochodowy, co powoduje, że są ograniczone możliwości zmiany podmiotu wydzierżawiającego obiekt. Wskazano, że dzierżawca zalega z opłatami za czynsz najmu i opłatą za podatek od nieruchomości, co cnej Skarżąca nie dysponuje żadnymi środkami. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca podała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł; Skarżąca poniosła stratę za zeszły rok obrotowy w wysokości [...] zł. Nadto, Skarżąca wykazała dwa rachunki bankowe, których stan na koniec miesiąca poprzedzającego wniesienie wniosku wynosił 0,00 zł. Skarżąca wskazała, że nie prowadzi kasy, zaś ponoszone przez nią koszty dotyczą utrzymania obiektu, biura, zatrudnienia prezesa zarządu za wynagrodzeniem [...] zł (najniższa krajowa), które to wynagrodzenie z braku środków nie jest wypłacane. Do wniosku Skarżąca przedłożyła rachunek zysków i strat oraz bilans na dzień 31 grudnia 2015 r.

Wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 8 marca 2016 r., Skarżąca nadesłała:

1. kopię rocznego zeznania podatkowego za 2014 r. z potwierdzeniem nadania;

2. wyciągi z rachunków bankowych za okres od 30 września 2015 r. do 30 marca

2016 r. - salda obu rachunków 0,00 zł;

3. sprawozdanie rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2014 r.;

4. zestawienie sald i obrotów za okres sprawozdawczy 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz za okres od 1 stycznia 2016 r. do 8 marca 2016 r.;

5. kopię deklaracji VAT-7K za IV kw. 2015 r. (dostawy w kwocie [...] zł, podatek należny [...] zł, nabycia [...] zł, podatek naliczony [...] zł, kwota podlegająca wpłacie do urzędu [...] zł ).

Postanowieniem z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 33/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że referendarz sądowy po analizie oświadczeń oraz dokumentów finansowych przedłożonych przez Skarżącą stwierdził, że wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie bowiem Skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków pieniężnych aby ponieść pełne koszty sądowe niniejszej sprawy ani też nie wykazała, iż nie jest w stanie ich zdobyć, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Jak podkreślił referendarz, z oświadczenia o stanie majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynikało, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Powyższe potwierdzał także załączony do akt sądowych odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla Skarżącej. Skoro zatem w odniesieniu do Skarżącej nie zainicjowano wymienionych wyżej postępowań, w ocenie referendarza, nie można mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności pomimo, że Skarżąca wskazywała, iż poniosła stratę za ostatni rok obrotowy w kwocie [...] zł. W ocenie referendarza sądowego, odnotowana strata jest tzw. stratą bilansową, która nie oznacza rzeczywistego rezultatu prowadzonej działalności, powstaje wskutek nadwyżki kosztów nad przychodami i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wykazywanie strat nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę.

Nadto, referendarz sądowy po dokonaniu analizy stanu finansowego Skarżącej na podstawie przedłożonych dokumentów księgowych wskazał, że Skarżąca w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 grudnia 2015 r. obracała środkami pieniężnymi, dokonywała rozrachunków z dostawcami i odbiorcami, regulowała bieżące zobowiązania publicznoprawne, dokonała dostawy towarów i usług, pomimo, jak oświadczyła, trudnej sytuacji finansowej i braku obrotów środkami pieniężnymi. Ponadto, w ocenie referendarza, brak obrotów na rachunkach bankowych oraz w kasie przedsiębiorstwa nie daje automatycznie podstawy do stwierdzenia, że w najbliższej przyszłości Skarżąca nie będzie posiadała środków finansowych w wysokości pozwalającej na ponoszenie pełnych kosztów sądowych, w tym na uiszczenie wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Saldo na rachunku bankowym, czy w kasie określane jest na dany moment i może ulec zmianie. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy działalność jest kontynuowana. Dodatkowo zaś, Skarżąca jest podmiotem prowadzącym nie tylko działalność w zakresie najmu, na co wskazuje odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Referendarz sądowy nie uznał powoływanych przez Skarżącą okoliczności (zaleganie z czynszem przez podmiot dzierżawiący nieruchomość od Skarżącej, brak środków na rachunkach bankowych i w kasie, charakter posiadanej nieruchomości) za wyjątkowe, które by świadczyły, że płynność finansowa Skarżącej jest zagrożona, a tylko to przemawiać by mogło za pozytywnym załatwieniem wniosku Skarżącej. Stanowią one zwykłe ryzyko prowadzenia każdej działalności gospodarczej. Przerzucenie w tej sytuacji ciężaru poniesienia kosztów sądowych na budżet państwa czyli na ogół obywateli, w sytuacji gdy przedsiębiorca kontynuuje działalność, nie spełnia przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a" jak i jest niezgodne z art. 84 Konstytucji RP.

Referendarz sądowy zwrócił również uwagę na instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat, uregulowaną w Kodeksie spółek handlowych w odniesieniu do spółek kapitałowych, konkludując, że twierdzenie, iż Skarżąca nie posiada możliwości zdobycia środków pieniężnych na opłacenie należnych kosztów sądowych nie jest prawdziwe, co przemawia za tym, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

W ustawowym, siedmiodniowym terminie Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia, podnosząc, iż w jej ocenie wykazała przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a, tj., że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi.

Zdaniem Skarżącej, już z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że udowodniła ona brak posiadania środków finansowych (brak środków na rachunkach bankowych i w kasie). Skarżąca wskazała, że wbrew stanowisku wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sam brak środków finansowych jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku Skarżącej. Zdaniem Skarżącej, nie można się zgodzić ze stanowiskiem wskazanym w zaskarżonym postanowieniu, bowiem z przepisu art. 246 § 2 P.p.s.a. nie wynika konieczność wykazania, że osoba prawna nie będzie posiadała środków finansowych w przyszłości ani też to aby przesłanką przyznania prawa pomocy było zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, niewypłacalność czy też wszczęcie postępowania upadłościowego lub naprawczego. Domaganie się od Skarżącej wykazania jeszcze innych okoliczności nie znajduje podstawy w ww. przepisie. Ponadto, jak wskazała Skarżąca, nie twierdziła, że strata bilansowa automatycznie przesądza o braku środków finansowych dlatego też oprócz rachunku zysków i strat złożyła inne dokumenty, których zestawienie z rachunkiem zysków i strat w oczywisty sposób prowadzi do wniosku, iż Skarżąca nie posiada żadnych środków finansowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Stosownie do art. 260 § 3 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Z powyższego wynika, że przyznanie prawa pomocy winno być przyznane stronom, które znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, a które jednocześnie podjęły maksimum wysiłku w celu jej przezwyciężenia. Innymi słowy strona, która nie ma wystarczających środków finansowych na zainicjowanie sprawy sądowej, oprócz należytego wykazania swojego stanu majątkowego winna wykazać, że dochowała należytej staranności w próbach przezwyciężenia niskiej kondycji finansowej. Podnieść należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem (por. postanowienie NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 201/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać również należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów postępowania

i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku.

Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zatem stosownie do art. 246 § 2 pkt 2) P.p.s.a. jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje wprost, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stwierdzić przy tym należy, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2) P.p.s.a. znaczenie ma nie tylko sytuacja finansowa danego podmiotu na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja tegoż podmiotu we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Kompleksowa analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala bowiem ocenić czy trudności podmiotu wnioskującego o prawo pomocy mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08 oraz z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 66/99; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 2/13 oraz sygn. akt II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1005/12, publ. j.w.). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać przy tym nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się ponadto, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i jej aktualnych możliwości płatniczych (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 października 2008 r.; sygn. akt I SA/Po 825/08; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując analizy wniosku Skarżącej, dokumentów dołączonych do wniosku oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie uznał, że Skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i w konsekwencji zasadnie odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy, oceniając opisane wyżej ustalenia odnośnie aktualnej sytuacji majątkowej Skarżącej oraz jej możliwości płatniczych w kontekście przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i wysokości wpisu od skargi w wysokości [...] zł, słusznie uznał, że Skarżąca nie wykazała, by nie była w stanie ponieść kosztów sądowych w związku z zainicjowanym przez nią postępowaniem sądowym.

Jak wynika bowiem z dokumentów dołączonych przez Skarżącą do akt sprawy uzyskuje ona przychody z prowadzonej dzielności gospodarczej, w 2014 r. uzyskała przychody w wielkości [...] zł (koszty uzyskania przychodów [...] zł, dochód [...] zł – wartość odliczanej straty z roku 2009 r.). Nadto Skarżąca posiada kapitał zakładowy o wartości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł (w tym grunty, inne środki trwałe), aktywa obrotowe o wartości [...] zł, należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł, zobowiązania w kwocie [...] zł. Z nadesłanych dokumentów księgowych wynika także, że Skarżąca w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 grudnia 2015 r. obracała środkami pieniężnymi, dokonywała rozrachunków z dostawcami i odbiorcami, regulowała bieżące zobowiązania publicznoprawne, dokonała dostawy towarów i usług, pomimo, jak oświadczyła, trudnej sytuacji finansowej, braku obrotów środkami pieniężnymi.

W tym kontekście zauważyć należy, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II FZ 542/11, LEX 987763). Fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej jest związany z istotą aktywności gospodarczej nastawionej na zysk, nie ma zatem podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie. Zauważyć bowiem należy, że koszty uzyskania przychodu powiększane są np. o odpisy amortyzacyjne, co z kolei powoduje niższy dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Nie oznacza to jednak, że środki finansowe z działalności gospodarczej są równe temu dochodowi. Oczywiście działalność gospodarcza może przynosić niskie dochody czy nawet stratę podatkową, co jednak nie jest równoznaczne z brakiem uzyskiwania w ogóle realnego dochodu – środków finansowych. Wykazywanie przy dużych obrotach równocześnie wysokich kosztów uzyskania przychodów nie przesądza jeszcze, że przedsiębiorca nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi. Odróżnić należy dochód podatkowy, od faktycznego dochodu osiąganego z działalności gospodarczej będącego w dyspozycji przedsiębiorcy. Zatem sam fakt wykazania straty, będącej wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie może przesądzać o wyniku rozstrzygnięcia dotyczącego przyznania prawa pomocy. Strata, mająca znaczenie dla rozliczeń podatkowych, nie oznacza bowiem realnego braku środków finansowych (por. postanowienia: NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11; NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II GZ 735/14; NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GZ 860/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (patrz uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX 659009). Nadto wykazanie w danym roku straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej - taka sytuacja nie miała miejsca również w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie istotne jest bowiem to, że Skarżąca za 2014 r. osiągnęła dochód, co potwierdzają przedłożone zeznania podatkowe. Odliczenie od tego dochodu straty powstałej w 2009 r. nie może przesądzać o tym, że podatnik nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi.

Z akt sprawy nie wynika zarazem, by Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i by utraciła płynność finansową. Skarżąca, pomimo deklarowanych problemów finansowych funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji finansowej Skarżacej nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Ponadto względem Skarżącej nie toczą się żadne postępowania egzekucyjne, a zatem ma ona pełną możliwość swobodnego dysponowania swoim majątkiem. Zaznaczyć również należy, iż pomimo wskazywania na istnienie trudności finansowych, Skarżąca nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie jest w stanie likwidacji ani postępowania naprawczego, kontynuuje działalność gospodarczą, posiada majątek, co pozwala przyjąć, iż nie istnieją przeszkody do uzyskania środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest już stanowisko, że jeżeli przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 208/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, w związku z prowadzoną przez siebie profesjonalną działalnością gospodarczą. Skarżąca składając skargę, powinna więc liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Sąd podkreśla, że koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, czy pieniężne zobowiązania umowne (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 252/14; WSA w Opolu z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 807/14; WSA w Gliwicach z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1417/13, dostępne j.w.). Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa, wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe.

W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania Skarżącej w sposób uprzywilejowany

w stosunku do innych podmiotów funkcjonujących w obrocie gospodarczym.

Nadto, słusznie referendarz sądowy zwrócił uwagę na fakt, iż z przedłożonego odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 11 lutego 2016 r.) wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w bardzo szerokim zakresie, nie ograniczającym się jednie do najmu posiadanych nieruchomości.

Końcowo wskazać należy, że osoba prawna wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, iż nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Warszawa 2010 r., str. 568, postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 171/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć bowiem należy, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć koszty postępowania przez żądanie dopłat od wspólników (por. postanowienie NSA

z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 796/11, publ. j.w.). W powyższym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do wniesienia dopłat do spółki. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-3000 K.s.h., wyd. VII). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Powyższe stanowisko zostało zaaprobowane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne i jest w pełni podzielane przez Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12, z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 228/05, z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II FZ 84/15, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 04 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1072/14, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1062/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedłożonych przez Skarżącą informacji nie wynika, aby ta forma pozyskania przez Skarżącą środków finansowych została wykorzystana bądź brana pod uwagę jako źródło pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych.

W świetle przedstawionych przez Skarżącą dokumentów źródłowych brak jest więc podstaw do przyjęcia, że Skarżąca jako aktywny przedsiębiorca nie jest w stanie zgromadzić dostatecznych środków na realizację obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2) P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.