Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 627/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,, art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 79 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
article: art. 36a ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: Katarzyna Żychlińska, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 627/09

UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. (znak [...]) wydanym na podstawie art. 79 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) [dalej ustawa o samorządzie powiatowym] Wojewoda Ł. stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie powierzenia J. S. stanowiska dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B.

W stanie faktycznym sprawy, Zarząd Powiatu w B. w dniu [...] r., na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 36a ust. 1, ust. 4 i ust. 13 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) [dalej ustawa o systemie oświaty] podjął uchwałę w sprawie powierzenia J. S. stanowiska dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B.

W dniu 1 października 2009 r. Wojewoda Ł. wszczął z urzędu postępowanie zmierzające do kontroli legalności wskazywanej uchwały. W ocenie organu nadzoru, zastrzeżenia budził tryb powierzenia stanowiska dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. na podstawie art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Jak wskazał organ, warunkiem zastosowania trybu przewidzianego w powołanym przepisie jest prawidłowe przeprowadzenie konkursu na wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły.

Wojewoda podniósł w związku z tym, że uprzednio rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. (znak [...]) stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w B. (Nr [...]) w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. Zdaniem Wojewody, w tym przypadku organ prowadzący szkołę, zgodnie z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 189, poz. 1855) winien unieważnić konkurs i zarządzić ponowne jego przeprowadzenie, bowiem stwierdzone zostały nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu. W ocenie organu nadzoru, okoliczność ta rodzi skutek prawny nieważności przeprowadzonego konkursu na dyrektora szkoły.

Niezależnie od powyższego organ nadzoru podniósł zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego przy powoływaniu dyrektora szkoły, albowiem – jak wskazał – w niniejszym przypadku powierzenie stanowiska dyrektora J. S., jako nauczycielowi mianowanemu, nastąpiło bez uprzedniego zatrudnienia jej w charakterze nauczyciela w II Liceum Ogólnokształcącym w B. Organ zakwestionował także kwalifikacje J. S. w zakresie przygotowania pedagogicznego, uprawniającego do zajmowania stanowiska nauczyciela w liceum ogólnokształcącym.

Pismem z dnia 30 listopada 2009 r. skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł. z dnia [...] r. złożył Zarząd Powiatu w B., zarzucając mu naruszenie art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organ Powiatu B. naruszył przepisy art. 10 ust. 1 i art. 18 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) w zw. z art. 36 ust. 1 oraz art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez WSA w Łodzi ze skargi Zarządu Powiatu w B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł. z dnia [...] r. stwierdzające nieważność uchwały Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B.

W uzasadnieniu skargi, Zarząd Powiatu podniósł, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. zostało zaskarżone do WSA w Łodzi, a w skardze przedstawiono szczegółową argumentację mającą na celu wykazanie, iż uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. w sprawie powołania komisji konkursowej jest zgodna z przepisami prawa. Odnośnie zarzutów Wojewody dotyczących naruszenia art. 10 ust. 1 i art. 18 Karty Nauczyciela w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, Zarząd Powiatu stwierdził, że uchwała o powierzeniu J. S. stanowiska Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. nie może być oceniana przez organ nadzoru pod kątem poprawności nawiązania z J. S. stosunku pracy. Zarzucanie zatem Zarządowi Powiatu w B., iż jego uchwała o powierzeniu obowiązków dyrektora szkoły podjęta została z naruszeniem art. 10 ust. 1 i art. 18 Karty Nauczyciela, a więc przepisów dotyczących zatrudniania nauczycieli, jest przekroczeniem kompetencji nadzorczych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w rozstrzygnięciu nadzorczym.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił, na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), niniejsze postępowania wskazując, że ważność zaskarżonej uchwały Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. ([...]) w sprawie powierzenia J. S. stanowiska dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. jest ściśle uzależniona od rozstrzygnięcia w sprawie ważności uchwały dotyczącej powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. (sygn. akt III SA/Łd 600/09).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 600/09 oddalił skargę Zarządu Powiatu w B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. W związku z niezłożeniem środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej) od przedmiotowego rozstrzygnięcia wyrok ten uprawomocnił się w dniu 2 kwietnia 2010 r.

Na rozprawie przed sądem w dniu 10 czerwca 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej popierał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Przesłanki zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego określone zostały w art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) [dalej ustawa o samorządzie powiatowym], gdzie stwierdza się, że uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 79 ust. 4 ustawy). Powołany wyżej art. 79 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym wyznacza zatem podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały rozstrzygnięciem nadzorczym przez określenie kategorii wad (naruszenie prawa istotne oraz nieistotne). Zgodne z prawem jest więc rozstrzygnięcie nadzorcze, które nie narusza granic dopuszczalnej ingerencji "nadzorczej", wyznaczonej powołanym wyżej przepisem cytowanej ustawy. W ocenie Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze prawa nie narusza.

Zasadniczą kwestią rozstrzyganą w ramach niniejszej sprawy jest zagadnienie zgodności z przepisami prawa prowadzonego przez stronę skarżącą postępowania w sprawie wyboru kandydata na stanowisko dyrektora szkoły i w konsekwencji, powierzenie tego stanowiska wybranej osobie w drodze uchwały Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie powierzenia J. S. stanowiska dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. (znak [...]) Wojewoda Ł. stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. Zarząd Powiatu w B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 600/09 Sąd orzekł o oddaleniu skargi Zarządu Powiatu w B. na wskazane rozstrzygnięcie nadzorcze. Zarząd Powiatu w B. nie wniósł środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej) od przedmiotowego wyroku, a wyrok ten uprawomocnił się w dniu 2 kwietnia 2010 r.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oddalenie zatem skargi Zarządu Powiatu w B. na rozstrzygnięci nadzorcze Wojewody Ł. i uprawomocnienie się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie spowodowało, że zarówno Sąd w niniejszej sprawie jak i organy państwowe związane są skutkami tego wyroku. Prawomocne stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. oznacza zatem, iż nie istnieje akt prawa miejscowego stanowiący o powołaniu Komisji Konkursowej, która miała rozstrzygać w przedmiocie powołania dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. Uchwała w tym przedmiocie utraciła bowiem swoją podstawę prawną. Istotne jest przy tym, że w każdym przypadku rozstrzygnięcie jednostki organu samorządu terytorialnego dotknięte wadami prawnymi jest nieważne od dnia jego podjęcia, bez względu na termin stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia przez organ nadzoru (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2003 r., sygn. akt: II SA/Wr 854/03).

Zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy o systemie oświaty, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Przy czym kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że organem prowadzącym szkołę jest Zarząd Powiatu w B.

Zgodnie natomiast z art. 36a ust. 4, jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej. Z treści cytowanego przepisu wynika, że możliwość powierzenia stanowiska ustalonemu przez siebie kandydatowi otwiera się dla organu prowadzącego szkołę dopiero wówczas, gdy zaistnieje jedna z sytuacji wskazanych w przepisie, tj. do konkursu nie zgłosił się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata. W innych przypadkach stanowisko dyrektora szkoły powierza się kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu.

W rozpatrywanej sprawie Komisja Konkursowa powołana przez Zarząd Powiatu w B. nie wyłoniła kandydata na stanowisko Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w B. (obie kandydatki uzyskały równą liczbę punktów). Uchwała o powołaniu komisji konkursowej była ponadto dotknięta wadą nieważności, co oznacza, że nie można uznać, iż spełniona została jedna z przesłanek wynikających z art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty.

Konsekwencją wyeliminowania z obrotu prawnego przez Wojewodę Ł. uchwały o powołaniu komisji konkursowej był więc brak podstaw prawnych do podjęcia przez Zarząd Powiatu uchwały o powierzeniu stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w B. J. S. Zatem organ nadzoru trafnie ocenił, że przedmiotowa uchwała dotknięta jest wadą prawną skutkującą jej nieważnością.

Ta wada jest decydująca dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Pozostałe argumenty przemawiające zdaniem Wojewody za trafnością rozstrzygnięcia mają znaczenie wtórne i w świetle okoliczności sprawy nie miały wpływu na jej wynik. Nie wymagały zatem szczegółowych rozważań.

Reasumując stwierdzić należy, iż w dacie wydawania uchwały Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie powierzenia J. S. stanowiska dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B. nie istniała podstawa prawna w oparciu, o którą komisja dokonująca wyboru kandydata na dyrektora mogłaby podejmować działania prawne. Brak więc takiej podstawy prawnej powoduje, iż nie mógł powstać stosunek administracyjno prawny w ogóle, a więc nie istniała podstawa do wydania uchwały o powołaniu konkretnej osoby na stanowisko dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w B.. Słusznie zatem uznał organ nadzoru, że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty. Na organie nadzoru spoczywa bowiem obowiązek stwierdzenia nieważności uchwał, które w sposób istotny naruszają prawo. Rozstrzygnięcia nadzorcze wydawane w tym przedmiocie mają charakter czysto deklaratoryjny.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

A. B.