Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1372/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust 1 ust        3 w zw. z art. 71 ust 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7 , art. 8  , art. 77 par 1 w zw. z art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi G.P. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia dokumentów związanych z wykonanymi robotami budowlanymi I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej G.P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki postanowieniem z 5 marca 2014 r., znak [...]

- nie orzekł w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych (wykonanych bez decyzji pozwolenia na budowę) w mieszkaniu nr [...] usytuowanym w poziomie +11,20m (IV p.) oraz części poddasza na poziomie +14,00m usytuowanej nad ww. mieszkaniem - doprowadzających do zmiany sposobu użytkowania przestrzeni ww. części poddasza na drugi poziom mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. , położonym na dz. nr [...] ,[...] obr. [...] - z uwagi na ich faktyczne zakończenie,

- zobowiązał G.P . – właściciela lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. do przedłożenia w terminie 30 dni:

1. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wykonanych robót budowlanych w stropie mieszkania nr [...] położonego w poziomie +14,00 m (otwór wejściowy na II poziom mieszkania nr [...] wraz z montażem schodów) oraz robót budowlanych instalacyjnych wykonanych w poziomie poddasza bezpośrednio nad mieszkaniem nr [...] (poziom powyżej stropu +14,00 m);

2. ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wszystkich wykonanych w ww. mieszkaniu nr [...] robót budowlanych, w tym związanych z przebiciem stropu między poziomem +11,20 m, a poziomem +14,00 m, montażu schodów wewnątrzlokalowych, wykonaniem ścianek działowych w poziomie poddasza +14,00 wraz z rozprowadzeniem instalacji elektrycznej; określającej ich wpływ na elementy konstrukcyjne oraz bezpieczeństwo użytkowania i zapewnienie prawidłowej ochrony przeciwpożarowej istniejącego budynku, wraz z odniesieniem się do zgodności ich wykonania z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną i wiedzą techniczną.

W przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości w wykonanych robotach, ww. ekspertyza techniczna winna wskazywać rodzaj, zakres i sposób wykonania niezbędnych robót budowlanych doprowadzających wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem i zapewniającego dalsze bezpieczne użytkowanie obiektu.

Ww. dokumenty winny być sporządzone przez osoby uprawnione w odpowiednich zakresach zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (t.j. Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 716) w związku z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2004 r., nr 93, poz. 888), art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), dalej "P.b" oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie, w przedmiocie robót budowlanych wykonanych w mieszkaniu nr [...] w poziomie +11,20 m (IV p.) oraz części poddasza na poziomie +14,00 m usytuowanego nad ww. mieszkaniem - doprowadzających do zmiany sposobu użytkowania przestrzeni ww. części poddasza na drugi poziom mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. , położonym na dz. nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] (winno być: na dz. nr [...] ,[...] obr. [...] – dopisek Sądu) zostało wszczęte z urzędu zawiadomieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. w następstwie analizy materiału dowodowego zgromadzonego w odrębnym postępowaniu znak: [...] dotyczącym zmiany sposobu użytkowania 3 lokali usługowych usytuowanych w jednokondygnacyjnym obiekcie (na dachu którego znajdują się zewnętrzne miejsca postojowe) położonym na działkach nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] (aktualna numeracja działek) na 9 boksów garażowych przy ul. [...] w K.

Inicjatorem działań PINB jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w K. , która pismem z 9 czerwca 2005 r. poinformowała organ o występujących jej zdaniem w budynku przy ul. [...] nieprawidłowości i odstępstw.

Organ ustalił, iż budynek o numerze ewidencyjnym [...] przy ul. [...] w K. został zrealizowany w ramach dwóch niezależnych etapów jako dwa odrębne konstrukcyjnie obiekty budowlane, na których budowę inwestor uzyskał dwie odrębne decyzje pozwolenia na budowę:

decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z 24 grudnia 2001 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę dla budynku położonego na działkach nr [...] ,[...] ,[...] obr [...] zmienioną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z 22 października 2002 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny w zakresie wprowadzonych zmian (tzw. etap I),

decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z 30 listopada 2002 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę dla budynku położonego na działkach nr [...] ,[...] obr [...] - (tzw. etap II).

Budynek na dz. nr [...] ,[...] (etap II) powstał poprzez jego dobudowanie do budynku zrealizowanego w etapie I. W każdej z ww. odrębnych decyzji o pozwoleniu na budowę został nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu zrealizowanego na podstawie konkretnej decyzji.

Inwestor wystąpił zgodnie z art. 55 P.b. do właściwego ówcześnie organu z dwoma odrębnymi wnioskami o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie każdego z osobna zrealizowanego obiektu budowlanego, co skutkowało prowadzeniem dwóch odrębnych postępowań administracyjnych, tj.:

- znak: [...] z wniosku inwestora z 31 października 2003 r. dla obiektu usytuowanego na dz. nr [...] ,[...] ,[...] , w którym po dokonaniu 25 listopada 2003 r. protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę – została wydana ostateczna decyzja PINB pozwolenia na użytkowanie nr [...] z 4 grudnia 2003 r. znak: [...] dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnymi oraz parkingami zewnętrznymi i infrastrukturą techniczną (I etap).

- znak: [...] (winno być: [...] – dopisek Sądu) z wniosku inwestora z 8 marca 2004 r. dla obiektu usytuowanego na działce nr [...] ,[...] , w którym po dokonaniu 28 kwietnia 2004 r. protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę - została wydana ostateczna decyzja [...] z dnia 16/17 maja 2004 r. (winno być: z 18 maja 2004 r. – dopisek Sądu) dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego (21 mieszkań) z garażami podziemnymi (21 garaży) i częścią usługową w poddaszu oraz infrastrukturą techniczną (II etap).

W dniu 14 września 2012 r. zostały przeprowadzone oględziny w sprawie znak: [...] z udziałem stron w zakresie lokali dwupoziomowych, w trakcie których stwierdzono, że lokale mieszkalne nr [...] ,[...] ,[...] i [...] (I etap) usytuowane w budynku położonym na dz. nr [...] ,[...] ,[...] oraz o nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] (II etap) w budynku położonym na działkach nr [...] ,[...] są lokalami mieszkalnymi dwupoziomowymi.

Na podstawie przeprowadzonych oględzin i analizie ich wyniku w kontekście projektów budowlanych ww. budynków, organ I instancji stwierdził, że w budynkach mieszkalnych usytuowanych na działkach nr [...] ,[...] ,[...] (l etap) oraz na działkach nr [...] ,[...] (II etap) zostały wykonane roboty budowlane ingerujące w element konstrukcyjny poprzez wykonanie otworów w stropach stanowiących wyjście na obecnie drugi poziom 9-ciu mieszkań wraz z montażem schodów wewnętrznych, w wyniku których nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieużytkowej przestrzeni poddasza na drugi poziom lokali mieszkalnych - o nr []...] ,[...] ,[..] ,[...] (I etap), [...] ,[...] ,[...] ,[...] (II etap).

Ustalono również, iż wszystkie powyższe mieszkania są wyodrębnione i posiadają odrębne księgi wieczyste. Wobec powyższego zostało wszczętych 9 odrębnych postępowań administracyjnych dotyczących wykonania w każdym z osobna wyodrębnionym ww. mieszkaniu robót budowlanych doprowadzających do zmiany sposobu użytkowania części poddasza na 2-gi poziom mieszkania, w tym dotyczące mieszkania nr [...] , usytuowanego na poziomach +11,20 m i +14,00 m.

Organ wskazał, że z oględzin 14 września 2012 r. wynika, że lokal mieszkalny nr [...] usytuowany jest na V i IV piętrze budynku przy ul. [...] w K. (powstałym w I etapie budowy inwestycji). Wejście do lokalu poprzez ogólnodostępną klatkę schodową, natomiast na II poziom mieszkania (poz. +14,00 m) poprzez wewnątrzlokalowe schody. Na II poziomie lokalu widoczne wykonanie ścianek działowych wraz z rozprowadzeniem instalacji wewnętrznych.

Z treści księgi wieczystej [...] założonej dla lokalu nr [..] i z aktu notarialnego repertorium A nr [...] z 29 kwietnia 2004 r. wynika, że lokal mieszkalny o nr [...] sprzedany przez dewelopera G.P. (obecny właściciel) położony był na IV piętrze i poddaszu w klatce III przedmiotowego budynku. Do ww. aktu notarialnego dołączone zostało zaświadczenie o samodzielności przedmiotowego lokalu znak: [...] z 19 kwietnia 2004 r., do którego przynależna była inwentaryzacja powykonawcza - stan na październik 2004 r. (winno być: październik 2003 r. – dopisek Sądu), na której zaznaczony został docelowy kształt lokalu mieszkalnego nr [...].

Po porównaniu inwentaryzacji powykonawczej z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z 30 listopada 2002 r. znak: [...] organ stwierdził, że lokal nr [...] pierwotnie powinien być lokalem jednopoziomowym, położonym na poziomie +11,20 m (IV piętro) i taki też lokal został sprzedany właścicielowi. Natomiast w chwili obecnej przedmiotowy lokal jest mieszkaniem dwupoziomowym - położonym na poziomach +11,20 m i +14,00 m - odpowiednio IV i V piętro. W przedmiotowym lokalu nr [...] wykonane zostały roboty budowlane polegające na wybiciu otworu w stropie na poziomie +14,00 m, wykonano ścianki działowe, rozprowadzono instalacje wewnętrzne oraz zamontowano schody wewnątrzlokalowe. Wykonane roboty budowlane doprowadziły do zmiany sposobu użytkowania części poddasza - poziomu +14,00 m na cele mieszkalne i włączenie tej części poddasza jako drugi poziom mieszkania nr [...], co zmieniło warunki użytkowania przedmiotowego budynku.

Jednocześnie do akt postępowania dołączono zdjęcie satelitarne budynku przy ul. [...] w K. - I i II etap inwestycji. Na zdjęciu widoczne są okna połaciowe wykonane w poziomie II poziomu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, które nie były projektowane, a świadczą o dokonaniu adaptacji poddasza na cele mieszkalne.

Dalej organ wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, iż wyżej opisane roboty budowlane prowadzące do zmiany sposobu użytkowania projektowanego jednopoziomowego mieszkania na mieszkanie dwupoziomowe zostały dokonane po wydaniu przez PINB decyzji pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] w K. , a przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, co powoduje, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 50-51 ustawy Prawo budowlane wprowadzone ustawą o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz innych ustaw z dnia 27 marca 2003 r.

Następnie organ wskazał, że za orzecznictwem sądów administracyjnych przyjął, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 P.b. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Wobec powyższego zasadnym było w niniejszym postanowieniu nieorzekanie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych w lokalu nr [...] , a z uwagi na istniejący stan faktyczny, bowiem wykonane czynności kontrolne potwierdziły fakt zakończenia robót budowlanych, a w trakcie kontroli nie były prowadzone żadne roboty.

Organ stwierdził, że w wyniku wykonanych ww. robót budowlanych w przedmiotowym budynku nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego, co zgodnie z zapisem art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane stanowi przebudowę obiektu budowlanego. Wskazał, że jako parametry użytkowe obiektu budowlanego uważa się wielkości charakteryzujące ten obiekt pod względem eksploatacyjnym, jak np. liczbę lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym, liczbę pokoi w lokalu mieszkalnym czy powierzchnię mieszkalną bądź użytkową (a więc i usytuowanie ścian działowych). Stwierdził, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym jako przebudowę kwalifikuje się również roboty budowlane, w wyniku których dochodzi do zmiany układu funkcjonalnego obiektu budowlanego.

Zdaniem organu obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz inwentaryzacji powykonawczej musiał zostać nałożony na właściciela lokalu – G.P. Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nie wskazuje wprawdzie w sposób jednoznaczny, iż właściciel mieszkania nr [...] jest także inwestorem wykonanych robót, ale art. 52 P.b. wymienia podmioty w nim wskazane (inwestor, właściciel, zarządca) i dopuszcza nałożenie obowiązków wynikających z art. 50-51 P.b. na właściciela posiadającego tytuł prawny do nieruchomości umożliwiający mu wykonanie nałożonych obowiązków.

Zażalenie na wyżej opisane postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa budynku nr [...] przy ul. [...] w K. , wskazując, że nałożenie obowiązków przedstawienia dokumentów wskazanych w postanowieniu powinno dotyczyć nie właściciela lokalu, lecz inwestora – Spółkę Mieszkaniową [...] Sp. z o.o. w K. Zdaniem żalącej się strony, zakres przeprowadzonych robót, ingerujących w elementy konstrukcyjne budynku i zmieniających parametry użytkowe i techniczne budynku wskazuje, że zostały one wykonane w procesie budowy, przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie i przed oddaniem mieszkań właścicielom.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła również G.P. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu zażalenia wskazała na wadliwość doręczenia postanowienia, a także podniosła, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 P.b. dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne pozwolenie na użytkowanie. Ponadto wskazała, że roboty budowlane, których inwentaryzacji i ekspertyzy domaga się organ I instancji, zostały wykonane przez inwestora - Spółkę Mieszkaniową [...] Sp. z o.o. w K.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. , po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej, postanowieniem nr [...] z 24 grudnia 2014 r. znak [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

G.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie nr [...] z dnia 24 grudnia 2014 r.

Następnie MWINB postanowieniem nr [...] z 7 kwietnia 2015 r. przywrócił G.P. uchybiony termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji oraz postanowieniem nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. MWINB umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem G.P. ze względu na zachodzącą jego zdaniem bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego, z powodu rozpatrzenia zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej na to samo postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Kr 285/15 uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie nr [...] WINB z dnia 7 kwietnia 2015 r. znak: [...] w sprawie umorzenia postępowania zażaleniowego.

Sąd wskazał, że po przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia, WINB powinien był rozpoznać zażalenia obu podmiotów, dokonać powtórnego aktu stosowania prawa i ustosunkować się do wszystkich zarzutów merytorycznych w nich podniesionych.

Z uwagi na to, że naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, Sąd nie wypowiedział się o aspektach materialnoprawnych.

Ponownie rozpatrując sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z 6 września 2016 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. [...] w K. oraz zażalenia G.P. , uchylił opisane na wstępie postanowienie PINB w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin dla przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki inwentaryzacji architektoniczno–budowlanej oraz ekspertyzy technicznej - 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Jako podstawę prawną postanowienia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2, art. 123 w związku z art. 144 K.p.a., art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej "P.b. z 2003 r., oraz 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 P.b.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że podziela ustalenia stanu faktycznego dokonane przez PINB w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o art. 50 ust. 1 ust. 3 P.b. z 2003 r., który znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie poprzez art. 71 ust. 3 P.b. z 2003 r. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej P.b. z 2004 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że treść ww. przepisów wskazuje, że do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonanych przed dniem 31 maja 2004 r. zastosowanie znajduje art. 71 w brzmieniu P.b. z 2003 r., a w konsekwencji w toku takiego postępowania znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy art. 50, 51 i 57 ust. 7 P.b. z 2003 r.

Wskazał, że z akt sprawy wynika, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania poddasza z lokalu niemieszkalnego na mieszkalny, a samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu nastąpiła przed dniem 31 maja 2004 r. W związku z powyższym PINB procedował w oparciu o właściwe przepisy prawa.

Organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na zmianę sposobu użytkowania części niemieszkalnej obiektu na mieszkalną, konieczne jest zweryfikowanie, czy układ konstrukcyjny obiektu pozwala na przebywanie osób w części niemieszkalnej, oraz czy wszystkie roboty budowlane, wykonane celem zmiany sposobu użytkowania poddasza, zostały wykonane prawidłowo.

Zatem mając powyższe na względzie, organ I instancji był uprawniony do nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dokumentu weryfikującego wytrzymałość konstrukcyjną obiektu oraz prawidłowość wykonanych robót budowlanych.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela zdania skarżącej, wyrażonego w zażaleniu, że do wykonania robót budowlanych doszło przed oddaniem obiektu do użytkowania, bowiem PINB, po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego ustalił, że do zmiany doszło już po przyjęciu obiektu do użytkowania decyzją PINB z 4 grudnia 2013 r. znak: [...] oraz decyzją PINB z 8 marca 2004 r. znak: [...] (winno być: z 18 maja 2004 r. – dopisek Sądu).

Odnośnie zarzutów Wspólnoty Mieszkaniowej błędnego przyjęcia jako adresata obowiązku wynikającego z ust. 3 art. 50 P.b. aktualnego właściciela nieruchomości, organ wskazał, że zgodnie z przepisem ww. artykułu: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Cytowany przepis nie wymienia w zakresie swojego stosowania art. 50 P.b. jednakże, jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie przepisy P.b. nie określają wprost adresatów postanowienia wydawanego na podstawie art. 50 P.b., ale z uwagi na to, że jest to postanowienie ściśle związane z decyzjami wydawanymi w oparciu o art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 tejże ustawy, adresatami tego postanowienia nie mogą być podmioty inne niż te, do których kierowane są takie decyzje tj. - zgodnie z art. 52 P.b. - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2011r. sygn. akt: II SA/Lu 431/11, wyrok NSA z dnia 12 września 2002 r. sygn. akt: IV SA 2057/97).

Istotą zapadłych w toku prowadzonych w trybie art. 48, 49b, 50a, 51 oraz 50 P.b. rozstrzygnięć jest możliwość ich wyegzekwowania. W niniejszej sprawie dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, do której odpowiednio stosuje się przepisy art. 50 P.b. z 2003 r., jedynym podmiotem, na który obowiązek wynikający z art. 50 P.b. z 2003 r. może być nałożony, jest podmiot, który spełnia łącznie następujące przesłanki: faktycznie użytkuje lokal i jest właścicielem, gdyż tylko od takiego podmiotu można skutecznie wyegzekwować wskazany w ustawie obowiązek.

Organ stwierdził, że powyższe uzasadnienie wyjaśnia kwestię przepisów prawa będących postawą do wydania niniejszego postanowienia, jak również kwestię udowodnienia faktycznej samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia niemieszkalnego na mieszkalne. Zatem w odniesieniu do zarzutów zawartych w zażaleniach niniejsze uzasadnienie stanowi na nie odpowiedź.

G.P. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 153 P.p.s.a., poprzez brak zastosowania się do motywów rozstrzygnięcia WSA w Krakowie określonych w prawomocnym wyroku z 24 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Kr 285/15 i brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów merytorycznych,

- art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez brak odniesienia się do dowodu przedstawionego przez skarżącą w postaci protokołu z dnia 19 kwietnia 2004 r. i pominięcie go przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego,

- art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i prowadzenie postępowania w stosunku do robót budowlanych usankcjonowanych pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie,

- art. 10 § 1 K.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i brak zawiadomienia o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca wskazała, że w zażaleniu od postanowienia podniosła, że postanowienie to jest wadliwe z tego powodu, że obejmuje roboty budowlane, które zostały wykonane przez inwestora (a nie aktualnego właściciela) przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, w szczególności zaznaczono, że skarżąca nie przebijała stropu, nie zmieniała sposobu użytkowania części poddasza ani nie wykonywała innych robót budowlanych w lokalu.

Zarzuciła, że w zaskarżonym postanowieniu organ nie odniósł się do powyższych zarzutów i całkowicie przemilczał dowód przez nią zgłoszony w postaci protokołu odbioru mieszkania z 19 kwietnia 2004 r.

Zdaniem skarżącej organ ograniczył się do stwierdzenia, że nie podziela jej zdania wyrażonego w zażaleniu, dodając, że PINB ustalił, iż do wykonania robót doszło po przyjęciu obiektu do użytkowania. MWINB nie dokonał żadnych własnych ustaleń. Zdaniem skarżącej bezkrytyczne przyjęcie stanowiska I instancji bez jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia oraz bez odniesienia się do dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym powołanego przez skarżącą protokołu, nie spełnia wymogu dwuinstancyjności i świadczy o istotnym naruszeniu prawa przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.

W celu potwierdzenia zasadności zarzutów skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dodatkowego dowodu w postaci załączonego aktu notarialnego rep. A nr [...] - umowy sprzedaży z 29 kwietnia 2004 r. - na okoliczność ustalenia przedmiotu sprzedaży dokonanej po wydaniu pozwolenia na użytkowanie budynku. Wskazała, że nie przedstawiła tego dowodu w postępowaniu przed organem II instancji, ponieważ nie została zawiadomiona przez organ o zebraniu w sprawie materiału dowodowego i zamiarze wydania postanowienia, co stanowi jednocześnie naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. szczególnie, gdy akt administracyjny jest wydawany niemal 2 lata po złożeniu zażalenia. Na stronie 8 aktu notarialnego wskazano tymczasem, że przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny o wysokości sięgającej do kalenicy dachu około 7 metrów. Z protokołu odbioru lokalu z 19 kwietnia 2004 r. wynika również, że w mieszkaniu znajdują się 3 okna połaciowe, a także 2 sztuki drzwi na górze oraz grzejniki na dole i górze.

Z dowodów tych, zdaniem skarżącej, jednoznacznie wynika, że nabyła ona lokal składający się z dwóch części, dolnej i górnej, o wysokości ok. 7 metrów, skomunikowanych ze sobą i spełniający warunek samodzielności lokalu w związku z wydaniem przez Prezydenta Miasta K. zaświadczenia o samodzielności lokalu.

Podniosła, że WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku sygn. II SA/Kr 285/15 polecił organowi II instancji przed rozpatrzeniem zażalenia skarżącej ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów merytorycznych, w tym zamieszczonych w zażaleniu skarżącej, a dotyczących wykonania przez inwestora (a nie skarżącą) robót budowlanych przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Zdaniem WINB z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, zwłaszcza z aktu notarialnego oraz rzutu sporządzonego celem wyodrębnienia własności lokalu uzyskanego z księgi wieczystej (karta [...] akt PINB) nie wynika, by lokal na etapie sprzedaży był dwupoziomowy, a roboty będące przedmiotem postępowania zostały już wykonane.

Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. skarżąca cofnęła zawarte w skardze wnioski dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie w pełni z przyczyn wskazanych w jej uzasadnieniu.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu - pod względem legalności – było postanowienie w przedmiocie nakazu przedłożenia dokumentów związanych z wykonanymi robotami budowlanymi, w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania poddasza z lokalu niemieszkalnego na mieszkalny. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć obu instancji stanowił przede wszystkim przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 3 P.b. z 2003 r.

W pierwszej kolejności Sąd obowiązany był do uwzględnienia faktu, że sprawa której dotyczy postępowanie, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – wyrok z 24 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Kr 285/15.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną zawartą w wyroku oznacza, że wywiera on skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 1998 r., sygn. I SA 1663/96, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), co w niniejszym przypadku nie zachodzi.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.

Należy tu podkreślić, że głównym uchybieniem stwierdzonym przez Sąd w wyroku z 24 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Kr 285/15, było naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, wobec czego Sąd nie wypowiedział się o aspektach materialnoprawnych sprawy.

Pierwotnym podłożem niniejszej sprawy jest spór pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w K. i jej członkami, a inwestorem – deweloperem budynku - Spółką Mieszkaniową [...] Sp. z o.o. w K. . Deweloper bowiem, zdaniem Wspólnoty, zrealizował inwestycję z licznymi odstępstwami i różnego rodzaju uchybieniami. Na marginesie należy wskazać, że wiele z tych zagadnień ma charakter sporu cywilnoprawnego, co do którego ani organy nadzoru budowlanego, ani sąd administracyjny nie mogą się wypowiadać.

Z uwagi na dwuetapowe powstanie budynku przy ul. [...] należy wskazać, że choć obie inwestycje doprowadziły do powstania budynku oznaczonego wspólnie jednym numerem, to słusznie organy nadzoru budowlanego wskazywały na konieczność autonomicznego traktowania obu etapów, jako oddzielnych inwestycji.

W związku z powyższym istotne znaczenie w sprawie niniejszej ma tylko inwestycja dotycząca etapu II, zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z 30 listopada 2002 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę dla budynku położonego na działkach nr [...], [...] .

Bezspornym między stronami jest, że obecny stan lokalu nr [...], należącego do skarżącej (przynajmniej od roku 2004), jest niezgodny z ww. pozwoleniem na budowę. W konsekwencji nie jest też sporne, że obecny sposób użytkowania poddasza (V piętra) nie jest zgodny ze sposobem użytkowania deklarowanym w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Bezsporne jest też, że w obrocie prawnym obowiązuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie całego przedmiotowego obiektu.

Zasadniczy spór w sprawie dotyczy czasu wykonania robót budowlanych w stropie mieszkania nr [...] położonego w poziomie +14,00 m (otwór wejściowy na II poziom mieszkania nr [...], wraz z montażem schodów) oraz robót budowlanych instalacyjnych wykonanych w poziomie poddasza bezpośrednio nad mieszkaniem nr [...] (poziom powyżej stropu +14,00 m) względem daty wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.

Należy przy tym zauważyć, że drugorzędne w sprawie znaczenie ma fakt, kto był inwestorem ww. robót budowlanych.

Sporne między stronami są również wnioski, które można wyprowadzić z aktu notarialnego z dnia 29 kwietnia 2004 r., dotyczącego sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] skarżącej przez dewelopera.

Należy wskazać, że organy prawidłowo przywołały art. 50 ust. 1 i ust. 3 P.b. z 2003 r., w zw. z art. 71 ust. 3 P.b. z 2003 r. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej P.b. z 2004 r. i prawidłowo wskazały, że do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonanych przed dniem 31 maja 2004 r. (determinujące znaczenie dla wyboru właściwego przepisu prawa materialnego ma moment samowolnej zmiany sposobu użytkowania) zastosowanie znajduje art. 71 w brzmieniu P.b. z 2003 r., a dalej w toku takiego postępowania znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy art. 50, 51 i 57 ust. 7 P.b. z 2003 r.. Zatem hipotetycznie, w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania, zaistniałej przed dniem 31 maja 2004 r., mają zastosowanie ww. przepisy prawa materialnego.

Trafnie organy stwierdziły, że w sprawa dotyczyła zmiany sposobu użytkowania poddasza z lokalu niemieszkalnego na mieszkalny, a samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu nastąpiła przed dniem 31 maja 2004 r. W związku z powyższym organy procedowały w oparciu o właściwe przepisy prawa.

Dalej należy podkreślić, że z aktu notarialnego rep. A nr [...] z 29 kwietnia 2004 r. (k. [...] akt administracyjnych w teczce oznaczonej [...] ) wynika, że przedmiotem sprzedaży był lokal mieszkalny o nr [...] o powierzchni użytkowej 82,03 m2 położony na IV piętrze i wysokości sięgającej kalenicy dachu około 7 metrów, a zatem z poddaszem. W akcie tym wymieniono pomieszczenia wchodzące w skład lokalu ze wskazaniem ich powierzchni, wyszczególniając m.in., że na komunikację przeznaczono 23,44 m2.

Należy zatem stwierdzić, że choć w akcie notarialnym nie jest wymienione V piętro budynku, ani pomieszczenia na nim się znajdujące, to bezsprzecznie określa on lokal jako sięgający kalenicy dachu (około 7 metrów), zatem obejmujący także poddasze.

Do ww. aktu notarialnego dołączone zostało zaświadczenie o samodzielności przedmiotowego lokalu znak: [...] z 19 kwietnia 2004 r. (k. [...] ww. akt), do którego przynależna była inwentaryzacja powykonawcza (k. [...] ) - stan na październik 2003 r., a nie jak pisze organ październik 2004 r., na której zaznaczony został kształt IV piętra lokalu mieszkalnego nr [...] , z wyszczególnionymi pomieszczeniami i ich wymiarami.

Z kolei z protokołu odbioru mieszkania nr [...] z 19 kwietnia 2004 r. podpisanego przez skarżącą i przedstawicieli dewelopera wynika, jak podnosi skarżąca, że w tej dacie w mieszkaniu znajdują się 3 okna połaciowe, a także 2 sztuki drzwi na górze oraz grzejniki na dole i górze (k. [...] rewers akt w teczce oznaczonej [...] . Powyższy opis sugeruje, że otwór wejściowy na II poziom mieszkania, jak i jakiś sposób skomunikowania poziomów, już w tej dacie istniał.

Następnie trzeba wskazać, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nr [...] znak: [...] z wniosku inwestora z 8 marca 2004 r. dla obiektu usytuowanego na działce nr [...] ,[...] została wydana po dokonaniu 28 kwietnia 2004 r. protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę. Decyzja ta nie została zatem wydana ani jak pisze organ I instancji 16/17 maja 2004 r., ani też jak pisze organ odwoławczy 8 marca 2004 r.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające go postanowienie naruszają prawo w stopniu uzasadniającym usunięcie ich z obrotu prawnego. Organ bowiem nie przeprowadził postępowania w sposób rzetelny. Nie poczynił w niniejszej sprawie niebudzących wątpliwości, a kluczowych dla rozstrzygnięcia, ustaleń faktycznych z zakresie daty i zakresu robót budowlanych, które doprowadziły do adaptacji poddasza na cele mieszkalne. Nie ustalił również inwestora ww. robót.

Organ odwoławczy nie poddał przy tym analizie, w sposób wyczerpujący i przekonujący, materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Nie zawarł również w uzasadnieniu decyzji wymaganej prawem oceny tych istotnych okoliczności, stwierdzając jedynie lakonicznie, że do wykonania robót doszło po przyjęciu obiektu do użytkowania, gdy tymczasem zgromadzony materiał dowodowy czyni to kluczowe stwierdzenie organu dalece wątpliwym.

W świetle powyższego Sąd stwierdza, że zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania, bowiem organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z przywoływanego już art. 7 K.p.a. jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Właściwe ustalenie stanu faktycznego, niezbędne dla prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć, wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 K.p.a.).

Zgodnie natomiast z art. 80 K.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ naruszył art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez niewystarczające wykazanie stawianych wniosków w kwestii oceny daty przeprowadzenia przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania.

Organ nie przeprowadził też żadnych obmiarów ani obliczeń co do zmienionej powierzchni użytkowej mieszkania.

Na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie postanowienia powinno zawierać wskazanie okoliczności, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiary i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej. Organ ma zatem obowiązek jasno i przekonująco uzasadnić swoje stanowisko, a w szczególności wskazać, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione.

Obowiązek właściwego sporządzenia uzasadnienia wiąże się bowiem z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Motywy postanowienia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiego postanowienia.

Z uwagi na powyższą argumentację uzasadnionym jest stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie organy nie ustaliły stanu faktycznego w stopniu umożliwiającym podjęcie zaskarżonych postanowień, a na pewno nie wynika to z ich uzasadnień.

Należy przy tym wskazać na zasygnalizowane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, pomyłki, czy też przeinaczenia, w opisie stanu faktycznego, w szczególności dotyczące dat wydanych w sprawie rozstrzygnięć, czy sporządzenia inwentaryzacji, co ma bezpośrednie przełożenie na ocenę relacji czasowej przeprowadzenia robót w stosunku do obowiązującej, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - treść wydanych postanowień, bowiem mogły spowodować błędne, a co najmniej przedwczesne zastosowanie normy prawa materialnego z art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 3 P.b. z 2003 r. – wobec braku wiarygodnego ustalenia przez organy daty samowolnej zmiany sposobu użytkowania.

Podsumowując należy stwierdzić, że wykazane naruszenia przez organy przepisów postępowania uniemożliwiły sądową kontrolę zastosowania przepisów prawa materialnego, zatem ocena tego typu zarzutów skargi byłaby przedwczesna.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać, że organ nie naruszył art. 153 P.p.s.a. Należy bowiem podkreślić, że nie można utożsamiać lakonicznie uzasadnionego nieuwzględnienia przez organ zarzutów skarżącej z nieustosunkowaniem się do nich.

Z kolei co do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i brak zawiadomienia o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia, należy podkreślić, że powszechnie i jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przyjmuje się, że dla skuteczności takiego zarzutu należy go powiązać z konkretną czynnością, której dokonania strona została pozbawiona. Tymczasem powołane w skardze dowody, jakie skarżąca chciała złożyć w postępowaniu zażaleniowym, to dowody z dokumentów znajdujące się już wcześniej w aktach administracyjnych. Zatem zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. należało uznać za bezzasadny.

Odnośnie zaś zarzutu niespełnienia wymogu dwuinstancyjności Sąd wskazuje, że, wbrew stanowisku skarżącej, organ odwoławczy dokonał własnych (co nie oznacza, że prawidłowych) ustaleń, zbieżnych z ustaleniami organu I instancji. Wadliwość tych ustaleń i ich lakoniczność nie jest wystarczająca do uznania, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy merytorycznie po raz drugi. Nie jest celowe bowiem oczekiwanie od organu odwoławczego powielania rozważań zawartych w postanowieniu I instancji. Organ odwoławczy błędnie, a co najmniej przedwcześnie uznał, że do zmiany sposobu użytkowania doszło już po przyjęciu obiektu do użytkowania, co nie znaczy, że uchylił się od oceny dowodów i zarzutów zażalenia. W konsekwencji powyższy zarzut skargi okazał się niezasadny.

W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów będzie ponowne rozpatrzenie sprawy po wyeliminowaniu wskazanych wyżej uchybień. W szczególności organ winien dokonać rzetelnych i prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, z pominięciem gołosłownych stwierdzeń co do daty i zakresu wykonania przedmiotowych robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] .

Trzeba podkreślić, że mimo zaistniałej w niniejszej sprawie zmiany sposobu użytkowania części lokalu nr [...] w stosunku do planowanego sposobu użytkowania w projekcie budowlanym, organy nadzoru budowlanego winny precyzyjnie odnieść datę tej zmiany i odnieść ją do daty decyzji nr [...] znak [...] Winny także wywieść odpowiednie skutki z istnienia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli w jej dacie zaakceptowany został tą decyzją stan bieżący – na datę jej wydania.

Jednoznacznie bowiem przyjmuje się, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania naprawczego czy też legalizacyjnego na podstawie art. 50-51 P.b. gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (por. np.: wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1595/16, z 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 199/15, z 1 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 2012/11 orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na marginesie należy wskazać, że trafne są wywody organów dotyczące określenia podmiotu, na który może być nałożony obowiązek wynikający z art. 50 P.b. z 2003 r.. Tylko bowiem od podmiotu, który ma tytuł prawny do danego lokalu, można skutecznie wyegzekwować wskazany w ustawie obowiązek dotyczący tego lokalu.

Sąd aprobuje również w pełni stanowisko organów co do zasadności nieorzekania w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 P.b, w sytuacji, kiedy czynności kontrolne potwierdziły fakt zakończenia robót budowlanych, a w trakcie kontroli nie były prowadzone żadne roboty.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zgodnie z regulacją z art. 135 P.p.s.a., iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, jego uchylenie stało się konieczne, o czym Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.