Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1817/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 102, art. 103, art. 104, art. 117 ust. 2, art. 316 ust. 1, ust. 4, art. 242, art. 243, art. 255(8) ust. 1 pkt 8, art. 255(11), art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 6, 7, 30 par. 1, 32, 64 par. 2, 77, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka z zakrętką" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. S.A. z siedzibą w B. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2003 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 110 i art. 111 w zw. z art. 316 ust. 1, 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508), dalej: "p.w.p.", udzielił na rzecz R. S-ka sp. j. B. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Butelka z zakrętką" nr [...]. Zgłoszenia wzoru dokonano w dniu 10 kwietnia 2001 r. [...].

Dnia 5 maja 2006 r. U., R., Holandia wystąpił do Urzędu Patentowego RP, działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie wspomnianego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Jako podstawę prawną wniosku wskazano przepisy art. 102, 103, 104, 106 ust. 1 i 117 w związku z art. 316 ust. 1 p.w.p.

Interes prawny wnioskodawca uzasadniał faktem posiadania prawa ochronnego na przestrzenny znak towarowy [...] z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 28 stycznia 1999 r., naruszanego w ocenie wnioskodawcy przez sporny wzór przemysłowy.

Wniosek uzasadniono przede wszystkim faktem naruszenia przez zarejestrowany wzór prawa ochronnego na przestrzenny znak towarowy, który stanowi prawo majątkowe wnioskodawcy w rozumieniu art. 117 ust. 2 p.w.p. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, rejestracja spornego wzoru nastąpiła także z naruszeniem dobrych obyczajów, o których mowa w art. 106 ust. 1 p.w.p., gdyż uprawniony z rejestracji wykorzystał renomę znaku towarowego nr [...]. Wnioskodawca podniósł także, że w dacie zgłoszenia do ochrony wytwór według postaci przedmiotowego wzoru nie posiadał zdolności rejestrowej określonej w art. 102 i 103 p.w.p. z powodu braku nowości, z uwagi na intensywne używanie na polskim rynku butelki będącej przedmiotem znaku przestrzennego nr [...] przed datą pierwszeństwa spornego prawa z rejestracji (10 kwietnia 2001 r.). Zdaniem wnioskodawcy sporny wzór nie był także oryginalny w rozumieniu art. 104 p.w.p., o czym może świadczyć istnienie dużego stopnia swobody twórczej przy projektowaniu spornego wzoru przemysłowego.

W odpowiedzi na wniosek uprawniony z rejestracji wzoru przemysłowego wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że wydruki z bazy internetowej Urzędu Patentowego nie mogą stanowić materiału dowodowego w sprawie, zaś zdjęcia stanowiące kadry 4 reklam telewizyjnych znaku przestrzennego nr [...] emitowanych przed datą zgłoszenia spornego wzoru nie są podpisane za zgodność, natomiast artykuły prasowe dotyczą jedynie nazwy D.

Uprawniony porównał także butelki będące przedmiotem spornego wzoru przemysłowego pt.: "Butelka z zakrętką" nr [...] oraz przeciwstawionego mu znaku przestrzennego nr [...] i stwierdził, że konstrukcja i wygląd zewnętrzny porównywanych butelek różnią się zasadniczo w zakresie wymiarów gabarytowych, przy czym butelka według spornego wzoru posiada: skośną powierzchnię wypukłą na ścięciu pod zakrętką, dwa wgłębienia poniżej szyjki, wypukłą opaskę w sąsiedztwie dna, dwie płaskie powierzchnie na opasce w sąsiedztwie dna, oraz wgłębienia na opasce w sąsiedztwie dna.

Decyzją z [...] października 2007 r., nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego na podstawie art. 102, 104, 117 ust. 2 w zw. z art. 316 ust. 1 p.w.p. i art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Butelka z zakrętką" nr [...] (pkt 1) i przyznał wnioskodawcy od uprawnionego zwrot kosztów postępowania.

Organ uznał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji ww. wzoru przemysłowego stanowi p.w.p. w brzmieniu pierwotnym. Przedmiotowy wzór przemysłowy bowiem został zgłoszony do rejestracji w dniu 10 kwietnia 2001 r. jako zgłoszenie wzoru zdobniczego przed dniem wejścia w życie ustawy p.w.p. i zarejestrowany dnia 14 stycznia 2003 r. na podstawie przepisów art. 110 i 111 w związku z art. 316 ust. 1 i 4 ustawy p.w.p. w jej pierwotnym brzmieniu (Dz. U. z 2001 r. Nr 49 poz. 508).

Odwołując się do definicji wzoru przemysłowego, zawartej w art. 102 p.w.p. organ wskazał, że analiza porównawcza spornego wzoru przemysłowego, z materiałami przeciwstawionymi sprowadza się do porównania postaci wytworu stanowiącego przedmiot spornego wzoru i postaci wytworów ujawnionych w materiałach przeciwstawionych, niezależnie od charakteru tych materiałów, przy czym za postacie wytworów uważa się ich wszystkie cechy widoczne w ich normalnym użytkowaniu.

Porównując oba przedmioty ochrony Urząd Patentowy RP uznał, że zachodzi znaczne podobieństwo obu porównywanych wytworów, wynikłe z praktycznej tożsamości w zakresie cech istotnych ukształtowania wskazanych w zastrzeżeniu i uwidocznionych na rysunku zawartym w dokumentacji zgłoszeniowej spornego wzoru przemysłowego, co uzasadnia zarzut, że wykorzystywanie tego wzoru przemysłowego narusza prawo ochronne wnioskodawcy na przeciwstawiony przestrzenny znak towarowy, stanowiące jego prawo majątkowe w rozumieniu art. 117 ust. 2 p.w.p. Fakt ten stanowił, zdaniem organu, samoistną podstawę unieważnienia spornego wzoru przemysłowego.

Mimo tego stanowiska Urząd Patentowy odniósł się także do pozostałych zarzutów, uznając, że wzór przemysłowy pt.: "Butelka z zakrętką" nr [...] nie jest oryginalny w rozumieniu art. 104 p.w.p., gdyż nie różni się w sposób wyraźny od znanego wytworu według przeciwstawionego mu znaku przestrzennego nr [...], co wynika z tożsamości w zakresie cech istotnych ukształtowania, wskazanych w zastrzeżeniu i uwidocznionych na rysunku zawartym w dokumentacji zgłoszeniowej spornego wzoru, przy czym jest on tak podobny do przeciwstawionego mu znaku przestrzennego nr [...] , że można uznać, iż jest pozbawiony indywidualnego charakteru. Przy ocenie oryginalności organ uwzględnił swobodę twórczą w zakresie projektowania kształtu butelek, na którą wskazują przedłożone wydruki ze sklepów internetowych przedstawiające różne butelki do środków czyszczących.

Organ nie podzielił zarzutu wnioskodawcy odnośnie braku nowości wskazując, że przedmiotowy wzór przemysłowy pt.: "Butelka z zakrętką" nr [...] jest nowy w rozumieniu art. 103 p.w.p., ponieważ nie został podany do powszechnej wiadomości w sposób umożliwiający jego odtworzenie, zaś różnice pomiędzy porównywanymi wytworami uniemożliwiają pełne odtworzenie przedmiotowego wzoru na podstawie przeciwstawionego mu znaku przestrzennego nr [...].

Urząd Patentowy nie zgodził się także z twierdzeniem wnioskodawcy, jakoby wykorzystywanie spornego wzoru było sprzeczne z dobrymi obyczajami w rozumieniu art. 106 ust. 1 p.w.p. Organ wskazał, że przepis ten odnosi się do wzoru przemysłowego jako takiego i jest związany z cechami tego wzoru, a nie z postępowaniem uprawnionego. Przedmiotowy wzór ma zaś charakter czysto techniczny i nie posiada cech sprzecznych z dobrymi obyczajami.

R. i S-ka, S.A. Z. zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego z [...] października 2007 r. nr [...] i wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.),

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych z zastrzeżeniem możliwości złożenia spisu kosztów na rozprawie sądowej przed wydaniem wyroku.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:

- niewłaściwym niezastosowaniu przepisów p.w.p. (Dz. U. z dnia 21 maja 2001 r., ze zmianami Dz.U.02.108.945, Dz.U.02.153.1271), w szczególności poprzez niewłaściwe niezastosowanie:

- art. 104 p.w.p. – tj. brak przyjęcia określonych w nim wymogów wpływających na indywidualny charakter wzoru przemysłowego, tj. zorientowanego użytkownika, czy zakresu swobody twórczej,

- art. 104 w zw. z art. 13 p.w.p. – tj. brak przyjęcia, że indywidualnego charakteru nie mógł zniweczyć przestrzenny znak towarowy, skoro został publicznie udostępniony po dacie pierwszeństwa wzoru przemysłowego zaś z ostrożności procesowej, gdyby Sąd przyjął za właściwe dla rozstrzygnięcia przepisy p.w.p. w brzmieniu pierwotnym strona zarzuciła:

1. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 104 p.w.p. - poprzez nieuwzględnienie zapisów Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, a w konsekwencji także Dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, a co za tym idzie brak uwzględnienia w ramach oceny indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego m.in. zorientowanego użytkownika, zakresu swobody twórczej oraz publicznego udostępnienia po dacie pierwszeństwa wzoru przemysłowego,

względnie także

2. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 104 p.w.p. - poprzez brak przyjęcia, że słowo "znany", użyte w art. 104 p.w.p. należy oceniać jako udostępniony publicznie przed datą pierwszeństwa wzoru przemysłowego,

3. błędną wykładnię art. 104 p.w.p. - poprzez brak dokonania oceny oryginalności tylko w zakresie elementów, które nie są uwarunkowane wymogami funkcjonalnymi, poprzez niewłaściwy brak przyjęcia, że wzór przemysłowy nie posiada indywidualnego charakteru (nie jest oryginalny) tylko wówczas, gdy przeciwstawi się mu inny wzór przemysłowy, a nie przestrzenny znak towarowy oraz poprzez niewłaściwe przyjęcie, że wzór przemysłowy powinno się porównywać do wcześniejszego wzoru przy uwzględnieniu podobieństw, zamiast przyjęcia, że winno się porównywać różnice,

4. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 117 ust. 2 p.w.p. - poprzez niewłaściwy brak przyjęcia, że w przypadku powoływania się na naruszenie prawa majątkowego należy wykazać stwierdzenie takiego naruszenia, dokonane przez sąd powszechny, a samo ewentualne istnienie podobieństwa tej podstawy stanowić nie może, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało wydanie decyzji unieważniającej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka z zakrętką" nr [...] i obciążającej stronę skarżącą - kosztami postępowania w sytuacji, gdy w sprawie winna zostać wydana decyzja oddalająca żądanie wnioskodawcy;

Ponadto podniesiono naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 2558 ust. 1 pkt 6 p.w.p. polegające na błędnym wskazaniu podstawy prawnej wydanej decyzji, ponieważ Urząd Patentowy za podstawę rozstrzygnięcia przyjął art. 104 p.w.p. w brzmieniu pierwotnym (co potwierdził w treści uzasadnienia), podczas gdy powinien był wskazać jako podstawę prawną decyzji art. 104 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 stycznia 2003 r., to jest w dniu wydania decyzji o zarejestrowanie wzoru przemysłowego nr [...];

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwą ocenę dowodów, polegające w szczególności na:

1. niepełnym i wadliwym opisie wzoru przemysłowego, w zakresie pominięcia rzeczywistego wyglądu zakrętki (istnienie rowków, ich odstępów, powierzchni płaskich etc.)

2. niepełnym i wadliwym opisie przestrzennego znaku towarowego, w zakresie pominięcia koloru korpusu i zakrętki, jak również niezgodnego z prawdą wskazania wyglądu zakrętki (kształt stożka posiada tylko górna część zakrętki, natomiast dolna część ma kształt walca) oraz wskazania nieistniejących powierzchni płaskich po bokach, przy jednoczesnym nieopisaniu płaskich, skośnych powierzchni o kształcie półkoli występujących w górnej części bocznych ścian butelki, a także pominięcie istotnych cech górnej części butelki, tj. trzech wgłębień (o różnych wymiarach) o kształcie prostokąta, którego krótsze boki są zaokrąglone,

3. przy uwzględnieniu właściwego zastosowania odpowiedniej wersji p.w.p. oraz prawidłowej wykładni opisanych przepisów - niewłaściwe przyjęcie, że wzór przemysłowy nie posiadał przymiotu indywidualnego charakteru (oryginalności).

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegające m.in. na błędach wyszczególnionych w pkt II powyżej,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także przez prowadzenie postępowania w sprzeczności z zasadą praworządności, co objawiało się w naruszeniu wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego i proceduralnego,

- i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, przez m.in. naruszenie, niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię przywołanych wyżej przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało nienależyte wyjaśnienie wszystkich jej okoliczności i doprowadziło Urząd Patentowy do błędnych ustaleń i wniosków.

Skarżący podniósł także, że wzór przemysłowy nr [...] został zarejestrowany dnia 14 stycznia 2003 r., a zatem właściwe dla oceny wniosku o unieważnienie powinny być przepisy obowiązujące w tym dniu, a więc p.w.p. w wersji nadanej przez ustawę z dnia 6 czerwca 2002 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z dnia 17 lipca 2002 r.), kiedy to art. 102-105 p.w.p. otrzymały nowe, zmienione brzmienie, a tym samym inna jest treść normatywna dekodowanych na ich podstawie norm prawnych. Urząd błędnie jednak zastosował powołaną ustawę w jej pierwotnym brzmieniu.

Wskazano również, że Urząd Patentowy RP nieprawidłowo przy tym uznał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy sprawy naruszenia prawa do znaku towarowego (w zakresie oceny podobieństw), a nie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Te dwa postępowania są znacząco odmienne: przede wszystkim inny jest cel i metody, jak również instytucje uprawnione do dokonywania oceny. W przypadku zarzutu, że wykorzystanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich miarodajnym w tym zakresie może być wyrok sądu.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP jak i uczestnik postępowania U.. R., Holandia wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 710/08 oddalił skargę.

Sąd ten podniósł przede wszystkim, że Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego rozpoznając powyższy wniosek i wydając decyzję w sprawie działał w ramach swojej właściwości i przypisanych ustawą zadań. Wskazał także, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 102, art. 104 i art. 117 ust. 2 p.w.p. z tym, że Urząd Patentowy RP uznał, iż zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 117 ust. 2 p.w.p. i przyjęcia, iż ich spełnienie stanowi samoistną podstawę unieważnienia spornego wzoru. Nie oznaczało to, że postępowanie dotyczyło naruszenia prawa do znaku towarowego. Z treści zaskarżonej decyzji wraz z uzasadnieniem wynikało, że Urząd Patentowy RP działający w postępowaniu spornym rozpoznał wniosek o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego i wydał rozstrzygnięcie wyłącznie w tym przedmiocie. Sąd wskazał także, że nie jest kwestionowana właściwość Urzędu Patentowego w zakresie rozpoznawania wniosków o unieważnienie znaku towarowego na podstawie art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych, tj. w przypadku naruszenia praw osobistych i majątkowych, jeżeli u jego podstaw nie leży spór co do kwestii o charakterze podmiotowym, a taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Zdaniem Sądu w przypadku art. 117 ust. 2 p.w.p. wystąpiła analogiczna sytuacja. Z tego też powodu uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż art. 117 ust. 2 p.w.p. jest niezgodny z prawem wspólnotowym.

Zdaniem WSA, Urząd Patentowy RP prawidłowo dokonał porównania z przeciwstawionym wzorem (przedmiotem znaku przestrzennego) przez cechy wskazane jako istotne w dokumentacji zgłoszeniowej. Miał przy tym, stosownie do art. 101 p.w.p., na uwadze postać wytworu stanowiącego przedmiot spornego wzoru i postaci wytworów objętych przeciwstawionymi materiałami rozumianą jako wszystkie cechy widoczne w ich normalnym użytkowaniu. Analiza ta wskazuje na podobieństwo obu porównywanych wytworów w stopniu uzasadniającym stwierdzenie, iż zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 117 ust. 2 p.w.p. Sąd podkreślił także, iż obowiązujące prawo nie zawiera zakazu przeciwstawienia wzorowi przemysłowemu przestrzennego znaku towarowego.

Zdaniem WSA, stosownie do art. 153 ust. 2 p.w.p. ochrona przeciwstawionego znaku obejmuje dzień zgłoszenia jak i cały okres od dnia zgłoszenia do jego udzielenia i przyszły okres. Z chwilą udzielenia ochrony trwa ona zatem od dnia zgłoszenia tj. od 10 kwietnia 2001 r. zaś prawo z rejestracji spornego wzoru zostało udzielone z późniejszym pierwszeństwem, bo od dnia 14 stycznia 2003 r. Za nietrafne uznał więc twierdzenie skarżącej, że w dacie zgłoszenia wzoru nie istniało żadne skuteczne prawo, które można przeciwstawić skarżącemu.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku R. i S-ka S.A. Z. wniósł o uchylenie go w całości i rozpoznanie skargi zgodnie z żądaniem skarżącego, względnie o odroczenie rozprawy i przedstawienie Trybunałowi Sprawiedliwości zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w kwestii zgodności art. 117 ust 2 p.w.p. z art. 11 dyrektywy 98/71/WE Rady i Parlamentu Europejskiego z 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

1. naruszenie art. 1 § 1 w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, w szczególności w zakresie przyjęcia istnienia podobieństwa zestawionych ze sobą przestrzennego znaku towarowego oraz wzoru przemysłowego, podczas gdy zebrany materiał dowodowy do takiego stwierdzenia nie uprawniał.

2. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwej oceny dowodów ujawniających się m. in. w:

a. niepełnym i wadliwym opisie wzoru przemysłowego w zakresie pominięcia rzeczywistego wyglądu zakrętki,

b. niepełnym i wadliwym opisie przestrzennego znaku towarowego w zakresie pominięcia koloru korpusu i zakrętki, jak również niezgodnego z prawdą wskazania wyglądu zakrętki oraz wskazania nieistniejących powierzchni płaskich po bokach, przy jednoczesnym nieopisaniu płaskich, skośnych powierzchni o kształcie półkoli występujących w górnej części butelki, a także pominięcie innych istotnych cech górnej części butelki,

3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku przeanalizowania wszystkich zarzutów zawartych w skardze, bądź przeanalizowaniu pobieżnym

Kasator zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. błędnej wykładni art. 117 ust. 2 p.w.p. poprzez mylną interpretację treści przepisu, w szczególności w zakresie nieprawidłowego uznania, że to organ, a nie sąd powszechny był w niniejszej sprawie uprawniony do oceny, czy "wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich", a także na pominięciu w ocenie pojęcia samego wykorzystywania wzoru przemysłowego, jak również niedopuszczalne utożsamienie istnienia podobieństwa z faktem naruszenie praw osób trzecich.

2. błędnym zastosowaniu art. 117 ust. 2 p.w.p.. który nie powinien znaleźć zastosowania w sprawie jako niezgodny z art. 11 dyrektywy 98/71/WE.

Kasator wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 481/09, uwzględniając skargę, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a..

Sąd ten nie podzielił poglądu skarżącego, że Urząd Patentowy nie był właściwy do rozpoznania wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, opartego na przesłance z art. 117 ust. 2 p.w.p.

Jednocześnie zauważył, że Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie tylko na podstawie art. 117 ust. 2 p.w.p., ale także na podstawie art. 102, 104 w zw z art. 316 ust. 1 p.w.p.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego kwestionującego właściwość Urzędu Patentowego RP w zakresie orzekania na podstawie przesłanki z art. 117 ust. 2 p.w.p. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że Urząd Patentowy uprawniony jest do rozstrzygania kwestii naruszenia praw osobistych lub majątkowych, o ile kwestia ta dotyczy sfery przedmiotowej znaku, a nie jest sporne, której ze stron przysługuje prawo do określonego oznaczenia.

Z kolei rozpoznając zarzuty naruszenia prawa procesowego, NSA uznał, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego stanowiska Sądu I instancji co do stanu faktycznego ustalonego przez organ oraz brak przeanalizowania wszystkich zarzutów zawartych w skardze. Sąd I instancji odniósł się prawie wyłącznie do zarzutów braku kompetencji Urzędu Patentowego RP do rozstrzygania, wniosku opartego na przesłance z art. 117 ust. 2 p.w.p. Tymczasem zasadność wniosku o unieważnienie prawa na podstawie art. 117 ust. 2 p.w.p. powinna być przedmiotem rozważań Sądu dopiero po ustaleniu, że organ słusznie uznał, że przeciwstawione przedmioty objęte prawem wyłącznym są do siebie podobne w takim zakresie, że korzystanie ze wzoru narusza prawa majątkowe do znaku towarowego oraz, że ewentualne podobieństwo powoduje brak indywidualnego charakteru po stronie wzoru przemysłowego. Do tej ostatniej kwestii, w ocenie NSA, Sąd I instancji odniósł się lakonicznie, pomijając zarzuty skarżącego co do niepełnego opisu znaku przestrzennego w zakresie pominięcia koloru, korpusu i zakrętki. Nie ocenił stanowiska organu pod kątem zarzutów skarżącego w zakresie braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących podobieństwa. Ocena decyzji organu w takim zakresie powinna być dokonana również w kontekście ewentualnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Sąd kasacyjny podkreślił, że w sprawach z zakresu konfliktu praw własności przemysłowej prawidłowe ustalenie stanu faktycznego nie polega jedynie na ustaleniu zakresu obu praw, które w zasadzie nie powinny budzić sporów, bowiem wynikają bezpośrednio z decyzji o ich udzieleniu. Powinny przede wszystkim zostać ustalone wzajemne relacje tych praw. Należy zatem ustalić, czy sporne prawa kolidują ze sobą, to jest, czy przedmioty tych praw są wystarczająco podobne do siebie, aby powodować bądź ryzyko konfuzji, bądź skutkować brakiem cech konstytutywnych dla niektórych praw własności przemysłowej (nowości, indywidualnego charakteru). Sąd ten powołał się na stanowisko Sądu Europejskiego zawartego w wyroku z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie T-148/08 Beifa Group Co.Ltd. przeciwko OHIM, iż art. 25 ust. 1 pkt e) rozporządzenia Rady 6/2002 z 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych (Dz. Urz. L z 2002 r., Nr 3, s. 1) pozwala właścicielowi krajowego oznaczenia odróżniającego unieważnić późniejszy wzór wspólnotowy, jeśli prawo wspólnotowe lub prawo krajowe upoważnia właściciela do zakazania takiego używania.

W świetle powyższego NSA zalecił, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, czy organ prawidłowo przeprowadził analizę podobieństwa wzoru przemysłowego i znaku przestrzennego pod kątem prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Skarżący bowiem wskazał na szereg elementów występujących w wytworze stanowiącym wzór przemysłowy, które jego zdaniem nie zostały odpowiednio zbadane przez organ. Bez odpowiedniego natomiast wyjaśnienia ewentualnego podobieństwa przeciwstawionego znaku przestrzennego z zakwestionowanym wzorem nie można mówić o naruszeniu przez korzystanie ze wzoru praw majątkowych do przeciwstawionego znaku towarowego.

Co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, NSA przyjął, że uchylenie zaskarżonego wyroku z powodów wyżej przytoczonych oznaczało bezprzedmiotowość pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Należy także zauważyć, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a.

Jednocześnie na mocy art. 190 p.p.s.a., rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu przez NSA wyroku I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie zasadne były zarzuty kasacji dotyczące naruszenia prawa procesowego przez WSA tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie braku analizy przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów zawartych w skardze. W uzasadnieniu uchylonego wyroku zabrakło stanowiska co do wzajemnych relacji badanych praw, szczególnie w kontekście ewentualnego podobieństwa przedmiotów tych praw oraz pod kątem ewentualnego wprowadzenia w błąd.

Co do zarzutu braku właściwości Urzędu Patentowego w przypadku orzekania na podstawie art. 117 ust. 2 p.w.p., NSA podzielił pogląd Sądu I instancji o kompetencji Urzędu do rozstrzygania żądania unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego właśnie w oparciu o wyżej powołany przepis. Zaznaczył jednak NSA, że zasadność wniosku o unieważnienie prawa na podstawie art. 117 ust. 2 p.w.p. powinna być przedmiotem rozważań dopiero po ustaleniu podobieństwa przeciwstawionych przedmiotów w takim stopniu, że korzystanie ze wzoru narusza prawa majątkowe do znaku towarowego oraz że ewentualne podobieństwo powoduje brak indywidualnego charakteru po stronie wzoru przemysłowego.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przede wszystkim należy zauważyć, że organ błędnie zastosował przepisy ustawy – Prawo własności przemysłowej w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru przemysłowego Nr [...] czyli w dniu 10 kwietnia 2001 r. Urząd Patentowy podniósł, że wzór ten został zgłoszony jako wzór zdobniczy. Zatem na mocy art. 316 ust. 1 i 4 p.w.p. organ uznał, że Prawo własności przemysłowej w pierwotnym brzmieniu, ogłoszonym w Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 będzie stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku o unieważnienie spornego prawa.

Stanowiska organu w tym zakresie nie można zaakceptować. Odwołując się właśnie do art. 316 ust. 1 p.w.p. (stanowiącego, że zgłoszenia wzorów zdobniczych dokonane przez dniem wejścia w życie tej ustawy czyli przed dniem 22 sierpnia 2001 r. i nierozpatrzone do tego czasu uważa się za zgłoszenia wzorów przemysłowych), a także art. 316 ust. 4 p.w.p. (mówiącego, że postępowanie związane m.in. ze zgłoszeniem wzoru przemysłowego w Urzędzie Patentowym toczy się od dnia wejścia w życie powołanej ustawy według jej przepisów), należy przyjąć, że przepisami stanowiącymi podstawę do rozstrzygnięcia wniosku o unieważnienie przedmiotowego prawa z rejestracji jest Prawo własności przemysłowej w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji kwestionowanego wzoru przemysłowego czyli w dniu 14 stycznia 2003 r. (do p.w.p. zostały wprowadzone istotne zamiany, także w zakresie regulacji odnoszących się do wzorów przemysłowych i prawa z rejestracji wzorów przemysłowych – Dz. U. z 2002 r. Nr 108, poz. 945, Nr 153, poz. 1271).

Stanowisko takie zajął NSA w powołanym wyroku, w którym wskazał jako cechy konstytutywne wzoru przemysłowego: nowość, indywidualny charakter (str. 15 uzasadnienia), co przesądza, że winny znaleźć zastosowanie przepisy z daty rejestracji zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego.

Sąd jednocześnie zauważa, że stanowisko co do rozstrzygania wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego według przepisów z daty rejestracji zgłoszenia zaprezentował także WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 31 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1654/05 i z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 30/06.

Należy wskazać, że organ w skarżonej decyzji nie był konsekwentny co do wersji przepisów Prawa własności przemysłowej mających zastosowanie w niniejszej sprawie (data rejestracji czy data zgłoszenia, str. 4 decyzji). Ponadto strony postępowania administracyjnego w trakcie tego właśnie postępowania również nie były konsekwentne. Wnioskodawca we wniosku o unieważnienie powołał przepisy z daty rejestracji wzoru przemysłowego [...] , by na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. zmienić podstawę prawną żądania unieważnienia i wskazać na przepisy obowiązujące w dacie zgłoszenia (protokół rozprawy, k. – 190 akt adm.). Z kolei pełnomocnik skarżącego w kwestii przepisów według których ma być rozstrzygnięty wniosek o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego nie zajął jednoznacznego stanowiska (odpowiedź na wniosek o unieważnienie, k.-.96 - 100, protokół rozprawy, k. – 189 akt adm.).

Na mocy ustawy z dnia 6 czerwca 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 108, poz. 945) zostało nadane nowe brzmienie m.in. art. 102, 103 i 104 p.w.p. Przepisy te określają cechy konstytutywne wzoru przemysłowego i nie chodziło jedynie o zmiany terminologiczne, ale o zmiany merytoryczne, mające na celu implementację dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. o ochronie prawnej wzorów przemysłowych (vide: uzasadnienie projektu tej ustawy, druk sejmowy Nr IV.249).

W tej sytuacji w niniejszej sprawie Urząd Patentowy podczas rozstrzygania w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego powinien zastosować przepisy Prawa własności przemysłowej w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji tego wzoru czyli w dniu 14 stycznia 2003 r.

Odnosząc się do naruszeń prawa procesowego należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 30 i 32 k.p.a. Przepis art. 6 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z kolei art. 30 § 1 k.p.a. mówi, że zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W przepisie art. 32 k.p.a. wprowadzono zasadę, że strona może działać przez swego pełnomocnika.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego wniesiony został przez pełnomocnika U. – radcę prawnego D. R. (wniosek, k. – 83-90 akt administracyjnych). Pełnomocnictwo dla D. R. zostało podpisane przez H. G. B. w dniu 2 czerwca 2005 r. (kopia pełnomocnictwa, k. – 82 akt administracyjnych). Wśród dokumentów dołączonych do wniosku brak jest dokumentu wykazującego umocowanie dla H. G. B. do reprezentacji wnioskodawcy, będącego publiczną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (tłumaczenie wyciągu z rejestru handlowego Izby Handlowo – Przemysłowej R., k. – 60 - 71 akt adm.). Organ nie podjął działań na mocy art. 64 § 2 k.p.a. w celu usunięcia tego braku formalnego. W trakcie postępowania administracyjnego wnioskodawca ustanowił nowych pełnomocników, w tym rzecznika patentowego M. F. Nie odwołał wcześniejszego pełnomocnictwa ani nie zajął stanowiska co do czynności dokonanych przez radcę prawnego D. R. Kwestia prawidłowego umocowania M. F. została wyjaśniona dopiero na etapie postępowania sądowego przez Naczelnym Sądem Administracyjnym. Na wezwanie tego Sądu M. F. przedstawił kopię pełnomocnictwa m.in. dla H. B., jednakże podpisanego i obowiązującego od dnia 10 stycznia 2007 r. (kopia pełnomocnictwa, k.-.309 – 311 akt sądowych). Zatem kwestia prawidłowości umocowania dla radcy prawnego D. R. nadal pozostaje niewyjaśniona. Należy jedynie nadmienić, że działanie pełnomocnika bez umocowania powoduje nieważność czynności.

Z kolei co do ustalonego przez organ stanu faktycznego, NSA wskazał, że powinna być wyjaśniona kwestia wzajemnych relacji prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] i prawa udzielonego na znak towarowy [...]. Jednakże, aby dokonać porównania obu praw, zakres obu praw nie powinien budzić wątpliwości. W aktach administracyjnych brak jest jednak dokumentów jednoznacznie wskazujących zakres prawa ochronnego przeciwstawionego znaku towarowego, np. decyzji udzielającej to prawo. Organ w zaskarżonej decyzji dokonał porównania wytworów według obu praw, choć nie wskazał na jakim materiale dowodowym się oparł. Z uwagi na wątpliwości co do zakresu prawa dotyczącego znaku towarowego nie można, w oparciu o znajdujący się w aktach administracyjnych materiał dowodowy, dokonać oceny stanowiska organu w przedmiocie porównania obu praw (ich wytworów), a także stwierdzić czy występuje kolizja obu praw i w jakim zakresie.

Z powyższych względów, zdaniem Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w zakresie wyżej opisanym nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz art. 2558 ust. 1 pkt 8 p.w.p. Sąd zauważa, że decyzja zaskarżona została w trybie postępowania spornego i wniosek o unieważnienie winien wskazywać także środki dowodowe, zgodnie z art.2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p. Jednocześnie zgodnie z art. 25511 p.w.p. do postępowania spornego stosuje odpowiednio art. 242 i 243 p.w.p. zobowiązujące organ do wyznaczania stronom odpowiednich terminów na dokonanie określonych czynności. Nadto w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przez Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. W aktach administracyjnych brak jest dowodów wykazujących, aby organ podejmował czynności zmierzające do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego według wskazanych wyżej uregulowań.

Organ rozstrzygając ponownie sprawę powinien mieć także na uwadze treść art.255 ust. 4 p.w.p., co do związania granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Co do możliwości porównania przedmiotów wzoru przemysłowego i znaku towarowego jednoznacznie wypowiedział się NSA w omawianym wyroku. Sąd kasacyjny zauważył, że porównanie powinno dotyczyć podobieństwa wzoru przemysłowego i znaku przestrzennego pod kątem prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Stanowisko to wiąże także niniejszy Sąd oraz organ.

Urząd Patentowy przy ponownym rozstrzyganiu sprawy winien kierować się wskazanymi wyżej wytycznymi.

Zatem z wyżej opisanych powodów zaskarżona decyzja nie może się ostać i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 tej ustawy.