Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 4081/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. M. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 06 sierpnia 2001 r. Nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił L. M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację decyzją z dnia 14 października 1982r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 15 maja 1947r. do 31 grudnia 1947r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w toku postępowania weryfikacyjnego na podstawie zaświadczenia Instytutu Pamięci Narodowej nr [...] z dnia 13 lipca 2001 r. oraz życiorysu sporządzonego przez stronę ustalono, że L. M. w latach 1949-1953 był zatrudniony w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w G. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, osoby, które pełniły służbę i były zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i Informacji Wojskowej pozbawia się uprawnień kombatanckich. Osobom tym nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. M. stwierdził, że był zatrudniony w Wojskowym Referacie Ds. Uzupełnień i Mobilizacji, który miał jedynie swoją siedzibę w budynku PUBP w G. Wskazał, że do 1966 roku był oficerem Wojska Polskiego i nie podlegał Urzędowi Bezpieczeństwa.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 26 września 2001 r. Nr [...], na podstawie art. 25 ust.2 pkt 1 lit. a w związku z art.21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy wydaną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że z zaświadczenia Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 13 lipca 2001 r. i załączonego do niego przebiegu służby ewidentnie wynika, że L. M. był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego od 08 sierpnia 1949r. do 31 grudnia 1954r. w PUBP G.. Nie była to służba wojskowa wbrew temu, co twierdzi strona, gdyż z kolei z przebiegu służby załączonego do pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 06 lipca 2001 r. wynika, że L. M. w okresie od 15 kwietnia 1949r. do 30 kwietnia 1955r. nie pełnił służby wojskowej. Organ wskazał, że w myśl art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego samo zatrudnienie w strukturach bezpieczeństwa publicznego jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich.

L. M. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Wskazał, że pełnił służbę wojskową w okresie od 15 maja 1947r. do 14 kwietnia 1949r. i od 01 stycznia 1955r. do 07 października 1966r., natomiast w okresie od 15 lipca 1949r. do 31 grudnia 1954r. pełnił służbę w MSW. Skarżący stwierdził, że w MSW zajmował się jedynie sprawami wojskowymi i nigdy nie podlegał Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniach wydanych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 25 ust. 2 tej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3, stanowiącego, iż uprawnienia kombatanckie zachowują osoby, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

Z przepisów powyższych wynika, że z woli ustawodawcy, uprawnień kombatanckich pozbawia się wszystkie osoby zatrudnione i pełniące służbę lub funkcję w Urzędzie Bezpieczeństwa w latach 1944 - 1956 bez względu na to jak długo trwał okres ich pozostawania w wymienionych stosunkach z tym Urzędem i jakie były przyczyny nawiązania tych stosunków oraz jakie czynności były podejmowane w ich ramach. Jedyny przewidziany w ustawie wyjątek zachowania uprawnień dotyczy osób skierowanych do UB przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowaniu przez nie w celu pomocy. L. M. nie wskazywał w toku postępowania okoliczności przewidzianych w 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Podnoszone przez niego okoliczności związane z nieuczestniczeniem w represjonowaniu organizacji niepodległościowych, w świetle brzmienia art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, nie mogły stanowić argumentu przemawiającego za zachowaniem przez skarżącego uprawnień kombatanckich. Z woli ustawodawcy rodzaj czynności wykonywanych w czasie zatrudnienia w UB nie ma bowiem znaczenia dla zachowania uprawnień kombatanckich. Z dniem 9 października 1999 r. z mocy art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 4 marca 1999 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 77 poz. 862) skreślony został bowiem art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach, umożliwiający uprzednio kombatantowi zatrudnionemu i pełniącemu służbę lub funkcję w UB, zachowanie uprawnień kombatanckich w razie udowodnienia, że wykonywał wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1995 r. sygn. akt III ARN 6/95 (OSNAPiUS 1995 Nr 16 poz. 199), orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 1999 r. sygn. akt K 11/99 (OTK 1999/6/116) oraz uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. sygn. akt OPS 2/02 (ONSA 2003/2/42) wyrażono pogląd, że dla oceny uprawnień osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu kombatanta nie ma znaczenia, kiedy i w jakich okolicznościach osoba ta znalazła się w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa ani też jakie wykonywała tam zadania. Ocena charakteru służby skarżącego nie mogła prowadzić do zachowania przez niego uprawnień kombatanckich, a podniesione w tym zakresie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Wyrażone przez skarżącego stanowisko, że organ administracji nie wyjaśnił wątpliwości co do pełnionej przez niego służby nie jest uzasadnione. Przede wszystkim wskazać należy, że w skardze do Sądu skarżący przyznał, że w okresie od 15 lipca 1949r. do 31 grudnia 1954r. pełnił służbę w MSW. Twierdził natomiast, że podlegał nigdy Urzędowi Bezpieczeństwa.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ustalił fakt służby skarżącego w PUBP w G. na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych materiału dowodowego, a w szczególności zaświadczenia Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 13 lipca 2001r. i dołączonego do niego przebiegu służby. Z dokumentu tego wynika, że L. M. w latach 1949-1954 zatrudniony był w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w G. Podkreślić należy, że skarżący ubiegając się przyznanie uprawnień kombatanckich powoływał się na fakt służby w UB. W załączonym do deklaracji członkowskiej życiorysie L. M. wskazał, że wiosną 1949 roku został skierowany przez Powiatowy Komitet PZPR w G. do pracy w służbie bezpieczeństwa w G., gdzie pełnił funkcję starszego referenta, a następnie kierownika sekcji uzupełnień. Z kolei z przebiegu służby dołączonego do pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 06 lipca 2001 r. wynika, że L. M. pełnił służbę wojskową w okresie od 15 maja 1947r. do 14 kwietnia 1949r.. a następnie od 1 maja 1955r. do 7 października 1966r.

Zasadnie zatem organ administracji uznał za udowodniony fakt zatrudnienia skarżącego w latach 1949-1954 w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w G. Organowi administracji nie można postawić zarzutu wadliwej oceny materiału dowodowego. W toku postępowania nie naruszono przepisów procesowych o postępowaniu dowodowym, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązującego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, ani też art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zatrudnienie w Urzędzie Bezpieczeństwa, w świetle art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wyklucza możliwość zachowania uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek tytułu. Decyzja pozbawiająca skarżącego uprawnień kombatanckich jest zatem zgodna z prawem.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.