Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1329/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 11, art. 11, art. 16 ust. 2, 3, 4, 6, 7, 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Marcin Kamiński /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej dotyczącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. K. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. K. (skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] (organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] o uchyleniu decyzji własnej w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 16 ust. 6, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (u.p.p.w.d.) - uchylił od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. prawo do świadczenia wychowawczego na K. K. i Z. K. przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że skarżąca w dniu 10 maja 2016 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: K. i Z. K.. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] zostało skarżącej przyznane świadczenie wychowawcze na K. i Z. K. w kwotach po 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r.

Organ I instancji podał, że pismem z dnia 28 maja 2020 r. nr [...] [...] poinformował, że w niniejszej sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 31 lipca 2018 r. Oznacza to, że w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 30 września 2017 r. organ I instancji przestał być uprawniony do realizacji świadczenia wychowawczego.

Organ I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 27 ust. 1 u.p.p.w.d. organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. wyrażające się w braku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także przyjęciu za udowodnioną okoliczność będącą podstawą uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko,

art. 16 u.p.p.w.d. poprzez zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

art. 27 u.p.w.d. poprzez uchylenie decyzji, podczas gdy nie podlegają uchyleniu lub zmianie decyzje już wcześniej skonsumowane, czyli decyzje, których okres zasiłkowy upłynął,

art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z prawem, opartej na błędnej wykładni przepisów, co całkowicie podważa zaufanie obywateli do organów.

Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 11 u.p.w.d., organem właściwym do wydawania decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub otrzymującej świadczenie wychowawcze.

W myśl przepisu art. 11 ust. 1 u.p.w.d., wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze:

1) pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej;

2) wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Wojewoda może, w formie pisemnej, upoważnić pracownika urzędu wojewódzkiego do załatwiania w jego imieniu spraw dotyczących realizacji świadczenia wychowawczego w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także do wydawania w tych sprawach rozstrzygnięć, w tym decyzji, oraz przekazywania informacji, o której mowa w art. 13a ust. 2 (art. 11 ust. 2 u.p.p.w.d.). Świadczenie wychowawcze przyznane przez wojewodę wypłaca organ właściwy (art. 11 ust. 3 u.p.p.w.d.).

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona przez skarżącą decyzja nie jest decyzją uznaniową - podejmując ją organ administracji publicznej nie działa w sferze swobodnego uznania. Przesłanki jej wydania są bowiem ściśle określone przepisem art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Natomiast art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d. stanowi, że w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie.

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z załączonej do akt sprawy informacji [...] nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., w niniejszej sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 31 lipca 2018 r. Organ podkreślił, że podstawą (dowodem) - zarówno jeśli chodzi o stwierdzenie faktu podlegania osoby ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak i określenie początku okresu (daty) podlegania temuż ustawodawstwu - jest informacja wojewody dotycząca tych kwestii (w przedmiotowej sprawie ww. informacja z dnia [...] maja 2020 r.). W związku z tym organ właściwy związany jest ustaleniami zawartymi w rzeczonej informacji i nie dokonuje odnośnie tych kwestii ustaleń we własnym zakresie.

Organ odwoławczy stwierdził więc, że organ I instancji był zobligowany regulacją zawartą w art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. do wydania decyzji uchylającej w okresie od dnia 1 czerwca 2016 r. do 30 września 2017 r. prawo do świadczenia wychowawczego na K. i Z. K. przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Organem właściwym do wydania decyzji jest bowiem w takim przypadku wyłącznie wojewoda, który w oparciu o art. 16 ust. 7 u.p.p.w.d. rozstrzyga - zgodnie z art. 11 ust. 2 - o świadczeniu wychowawczym od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wszelkie zatem podnoszone przez skarżącą okoliczności będą mogły być brane pod uwagę przez Wojewodę w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji zgodnie z art. 16 ust. 7 u.p.p.w.d.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję organu odwoławczego, zaskarżając ją w całości. Skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt [...] na okoliczność ustalenia kierowania gróźb karalnych przez D. K. wobec skarżącej, braku porozumienia, negatywnego nastawienia D. K. do skarżącej co w konsekwencji przełożyło się na brak wiedzy skarżącej w przedmiocie sytuacji majątkowej i finansowej D. K..

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W myśl art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. i nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Naruszeniem zasad postępowania administracyjnego jest niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy. Takie naruszenie stanowi podstawę dla sądu uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m. in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się ze sformułowaną w art. 11 k.p.a. zasadą, zgodnie z którą organy powinny wyjaśnić zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwianiu sprawy. Uzasadnienie decyzji pełni więc doniosłą rolę i nie może być sformułowane ogólnikowo.

Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie organ nie zbadał, czy mąż skarżącej – D. K. był uprawniony do świadczeń na rodzinę w państwie, w którym pracował w tym okresie. Małżeństwo skarżącej w chwili wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze przechodziło mocny kryzys zakończony postępowaniem rozwodowym. Skarżąca nie posiadała i do dnia dzisiejszego nie posiada informacji gdzie pracował jej mąż, ani jaka była jego sytuacja finansowa. D.K. zatajał przed żoną, gdzie pracuje i czy jest to praca legalna. Co istotne, relacje pomiędzy małżonkami były bardzo złe. D. K. wielokrotnie groził skarżącej pozbawieniem życia. Groźby były kierowane od grudnia 2013 r. do sierpnia 2015 r., od marca 2016 r. do grudnia 2017 r. przy czym na okres kierowanych gróźb miał wpływ kontakt stron. Przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. [...] toczyło się postępowanie karne zakończone wyrokiem z dnia 26 lutego 2018 r., w którym Sąd uznał D. K. za winnego popełnienia przestępstwa groźby karalnej wobec skarżącej. Ponadto obecnie toczy się sprawa rozwodowa przed Sądem Okręgowym w [...].

W ocenie skarżącej wydane rozstrzygnięcie jest więc przedwczesne. Z akt sprawy poza stwierdzeniem okresów pobytów D. K. za granicą nie wynika charakter jego aktywności zawodowej. Stwierdzenie faktu wyjazdów za granice jest niewystarczające. Konieczne jest bowiem ustalenie czy podlegał on ustawodawstwu państwa w zakresie wnioskowanych świadczeń w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponadto świadczenia wychowawcze przysługuje na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka. Świadczenie przyznane decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. zostało wykorzystane zgodnie z jego celem. Skarżąca nie ma wiedzy, czy D. K. pobierał świadczenia w innym państwie, a jeśli tak to z pewnością nie przeznaczył ich na utrzymanie dzieci. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 171/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 154/17, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1035/11.

Skarżąca zwróciła również uwagę na naruszenie art. 16 u.p.p.w.d. poprzez zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przytaczając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2020 r" sygn. akt III SA/Gd 701/19.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu niezależnie od oceny zasadności zarzutów w niej podniesionych. Sąd nie będąc związany granicami skarg (art. 134 § 1 p.p.s.a.), wziął bowiem pod rozwagę z urzędu naruszenia prawa, które są konieczną i wystarczającą podstawą do wzruszenia decyzji organów pierwszej i drugiej instancji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, po uprzednim umożliwieniu skarżącym i uczestnikom postępowania przedstawienia nowych okoliczności, twierdzeń i dowodów na ich poparcie, w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 13 stycznia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Zasadnicza wadliwość kontrolowanych decyzji organów pierwszej i drugiej instancji sprowadza się do przedwczesnego pozbawienia skarżącej praw nabytych na mocy ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2016 r., orzekającej o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r., w części dotyczącej okresu od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o częściowym "uchyleniu" prawa do świadczenia przyznanego decyzją z dnia [..] lipca 2016 r. została wydana jedynie na podstawie pisemnej informacji [...] z dnia [...] maja 2020 r. o tym, że w weryfikowanej sprawie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego "mają zastosowanie w okresie od 01.06.2016 do 31.07.2018" przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tego rodzaju podejście, odpowiadające błędnej i podważanej w orzecznictwie sądów administracyjnych praktyce organów weryfikujących decyzje o przyznaniu świadczenia wychowawczego, nie może być jednak zaakceptowane, albowiem powoduje ono wkroczenie niezgodnie z regułami materialnoprawnymi i procesowymi w trwałość praw nabytych na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych.

Zgodnie z art. 16 ust. 2, z zastrzeżeniem art. 16 ust. 3, ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (u.p.p.w.) w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 (a więc osoby, której przysługuje świadczenie wychowawcze), lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy (co do zasady wójt, burmistrz lub prezydenta miasta, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub otrzymującej świadczenie wychowawcze) występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Właściwy wojewoda po otrzymaniu ww. wniosku organu wykonawczego gminy ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 u.p.p.w.). Jeżeli wojewoda w sytuacji, o której mowa w art. 16 ust. 2 u.p.p.w., ustali, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w związku ze stosowaniem powyższych przepisów. Następnie wojewoda ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 u.p.p.w. od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 7 u.p.p.w.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 8 pkt 2 u.p.p.w., jeżeli wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego informuje o tym fakcie organ właściwy, który wystąpił do niego o stosowne ustalenie na podstawie art. 16 ust. 2 u.p.p.w.

Z powyższych przepisów można wyprowadzić następujące wnioski.

Po pierwsze, wojewoda, do którego organ właściwy zwrócił się na podstawie art. 16 ust. 2 u.p.p.w. o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z przebywaniem osoby, której przysługuje świadczenie wychowawcze, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie tylko w celu ogólnego stwierdzenia, że w sprawie "mają zastosowanie" przepisy unijne o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, lecz przede wszystkim w celu ustalenia, w jakim okresie, jakie i w związku z jakimi okolicznościami unijne przepisy koordynacyjne mają realne zastosowanie na tle świadczeń podlegających uchyleniu zgodnie z art. 16 ust. 6 u.p.p.w.

Po drugie, wojewoda musi ustalić, jakie świadczenia i w jakim okresie zostały przyznane w innym państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tylko wtedy można bowiem mówić o zastosowaniu unijnych przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które ze swej natury mają charakter antykolizyjny i gwarancyjny. Zgodnie z pkt. 15 i 35 Preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie nr 883/2004) niezbędne jest poddanie osób przemieszczających się we Wspólnocie systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu mających tu zastosowanie przepisów ustawodawstw krajowych oraz komplikacji, które mogłyby z tego wynikać, a ponadto w celu uniknięcia nieusprawiedliwionej kumulacji świadczeń istnieje potrzeba określenia zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa właściwego Państwa Członkowskiego i ustawodawstwa Państwa Członkowskiego, w którym mają miejsce zamieszkania członkowie rodziny.

Nie można zatem rozważać zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jedynie jako zagadnienia potencjalnego. Już w momencie przekazania na podstawie art. 16 ust. 4 w zw. z art. 16 ust. 2 u.p.p.w. organowi właściwemu przez wojewodę informacji o zastosowaniu przepisów koordynacyjnych w odniesieniu do danego podmiotu konieczne jest ustalenie realizacji przesłanek materialnoprawnych z rozporządzenia nr 883/2004, które przesądzają o podleganiu osoby, której przysługuje świadczenie wychowawcze, lub członka rodziny tej osoby ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Taki zakres obowiązku ustaleń prawnych i faktycznych wynika z art. 16 ust. 6 u.p.p.w., który wyraźnie stanowi, że podstawą uchylenia wynikającego z decyzji ostatecznej prawa do świadczenia wychowawczego za dany okres jest stwierdzenie, że w okresie tym dana osoba nie tylko podlegała ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń na rodzinę, lecz dodatkowo, że to podleganie obcemu ustawodawstwu doprowadziło do kumulacji praw do świadczeń na terytorium wielu (co najmniej dwóch) państw, a zatem niezbędne jest zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w celu usunięcia kolizji ustawodawstw oraz przestrzegania zasady zakazu kumulacji świadczeń (art. 10 rozporządzenia nr 883/2004).

Po trzecie, organ właściwy (art. 2 pkt 11 u.p.p.w.) nie może poprzestać jedynie na bezkrytycznym przyjęciu informacji od wojewody, uchylając się od wystąpienia do tego organu o wyjaśnienie wskazanych wyżej okoliczności prawnych i faktycznych, istotnych z punktu widzenia ustalenia zasadniczej przesłanki do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego. Tylko prawidłowa i pełna informacja wojewody w przedmiocie ustalenia stosowalności przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 2 i 4 u.p.p.w.) może być podstawą uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na podstawie art. 16 ust. 6 u.p.p.w. Organ właściwy nie może zatem w oderwaniu od treści normatywnej wyrażonej w ww. przepisie i na podstawie niepełnej informacji wojewody pozbawiać uprawnionego podmiotu przyznanych mu uprzednio na podstawie ostatecznej decyzji świadczeń wychowawczych. Wojewoda musi zatem wyraźnie stwierdzić, że w sprawie rozstrzygniętej weryfikowaną decyzją jej adresat lub członek jego rodziny w danym okresie podlegali ustawodawstwu obcemu w zakresie świadczeń na rodzinę i w związku z tym nabyli w tym okresie prawo do tych świadczeń. Zakresem informacji, o której mowa w art. 16 ust. 2 i 4 u.p.p.w., muszą być objęte pełne dane co do nabycia oraz okresu pobierania świadczeń w państwie obcym, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. O ile bowiem określone w art. 68 rozporządzenia nr 883/2004 (z uwzględnieniem przepisów art. 58 i n. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego) zasady pierwszeństwa ustawodawstw w przypadku zbiegu praw do świadczeń są stosowane już na kolejnym etapie orzekania przez wojewodę w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 7 u.p.p.w.), o tyle warunkiem legalności uchylenia przez organ właściwy prawa w trybie art. 16 ust. 6 u.p.p.w. jest bezsprzeczne ustalenie, że dana osoba nie tylko podlegała ustawodawstwu więcej niż jednego państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, lecz także nabyła w tych państwach prawo do świadczenia o charakterze rodzinnym w tym samym okresie i dla tych samych

członków rodziny (por. art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004).

Na tle powyższych uwag Sąd stwierdza, że kontrolowane organy przedwcześnie uznały, że informacja uzyskana od Wojewody informacja z dnia [...] maja 2020 r., przekazana na podstawie art. 16 ust. 4 w zw. z art. 16 ust. 2 u.p.p.w., jest wystarczająca, aby przyjąć, że skarżąca podlegała ustawodawstwu więcej niż jednego państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, oraz w związku z tym nabyła w tych państwach prawo do świadczenia o charakterze rodzinnym w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny. Okoliczność, że skarżąca nabyła prawo do świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. w związku z opieką nad dziećmi (decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2016 r.) nie budzi wątpliwości. Niewyjaśniona pozostała jednak kluczowa kwestia, czy i w jakim zakresie (na jakie dzieci, na jaki okres i w jakiej wysokości) skarżąca nabyła prawo do świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów prawa norweskiego w związku z przebywaniem na terytorium Norwegii męża skarżącej i wykonywaniem tam przez niego pracy zarobkowej. Z oświadczenia męża skarżącej (D. K.) wynika, że w okresach od czerwca do listopada 2016 r., lutego 2017 r., od marca do sierpnia 2017 r., oraz od września 2017 r. do marca 2018 r. ww. przebywał na terytorium Norwegii i miał tam świadczyć legalnie pracę zarobkową oraz uzyskiwać dochody. Oświadczenie to nie jest jednak wystarczające jako podstawa ustaleń faktycznych i prawnych, które mogą być następnie podstawą do - nawet tymczasowego - pozbawienia prawa do świadczenia wychowawczego i podważenia trwałości już skonsumowanych skutków prawnych decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. co do okresu od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Jak już podniesiono, warunkiem legalnego wydania decyzji o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 6 u.p.p.w.), może być tylko wiarygodne ustalenie, że osoba ta nabyła (choćby nawet nie wydano w tym zakresie odpowiedniej decyzji) prawo do świadczenia rodzinnego w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego (państwa podlegającego przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego). Bez tego rodzaju ustaleń Wojewody nie można przyjąć, że organ właściwy otrzymał legalną informacje o ustaleniu, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 2 i 4 u.p.p.w.), a tym samym stał się uprawniony do uchylenia na podstawie art. 16 ust. 6 u.p.p.w. własnej decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia wadliwej wykładni i zastosowania prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego oraz organu pierwszej instancji (punkt pierwszy wyroku). O kosztach postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając w punkcie drugim wyroku od skarżonego organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Wykonanie niniejszego wyroku (art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a.) należy do kontrolowanych organów oraz Wojewody [...].