Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1863/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6,7,8,9,10,28,39, 40 par. 1, 46 par. 1, 61 par. 4, 68, 73 par. 1, 75, 78, 109 par. 1, 127 i 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 183 i 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 66 i 81 c ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędzia del. WSA Mirosława Pindelska (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 128/11 w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 128/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", w L., na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", nałożył na E. K. obowiązek wykonania oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego, będącego jej własnością, położonego w [...], gmina R. i przedłożenie jej do organu w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 sierpnia 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w [...], gmina R. W wyniku przeprowadzenia przez organ w dniu 20 października 2010 r. czynności kontrolnych na terenie ww. nieruchomości, PINB w L. stwierdził liczne przecieki i pęknięcia podsufitek w pomieszczeniu mieszkalnym na pierwszym piętrze budynku, jak również zły stan techniczny instalacji elektrycznej, trzonów kominowych oraz stolarki okiennej i drzwiowej. Ponadto ustalono, że budynek ten nie posiada instalacji wodno-kanalizacyjnej.

W tak kształtującym się stanie faktycznym, wobec wątpliwości dotyczących stanu technicznego ww. budynku, PINB w L. wydał postanowienie nr [...].

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła E. K.

Zaskarżonym postanowieniem D. WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a., uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 28 lutego 2011 r., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ II instancji, przywołując treść art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, wywiódł, że obowiązek wynikający z tego przepisu może zostać nałożony tylko w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten należy rozpatrywać łącznie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym (...) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Jeżeli więc organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu, powinien wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jeżeli jednak ma wątpliwości, czy stan techniczny obiektu jest odpowiedni, czy nie, może nakazać wymienionym wcześniej podmiotom przedłożenie na ich koszt odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz. Wątpliwości te muszą być jednak uzasadnione.

Ponadto wskazał, że organ prowadzący postępowanie zobligowany jest każdorazowo wykazać istnienie obiektywnej przyczyny uzasadniającej nałożenie na stronę postępowania obowiązku, o którym mowa w art. 81 c ust. 2. Pogląd niniejszy jest spójny ze stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2003 r., SA/Bd 1367/03, niepubl.; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 755/06). Dopiero, gdy organ wykaże, że dokonanie takiej oceny ze względu na znaczny stopień skomplikowania robót lub inne trudności nie jest możliwe lub gdy samodzielnie dokonana ocena wykazała uzasadnione wątpliwości co do wykonanych robót, możliwe jest nałożenie na stronę omawianego obowiązku.

W świetle ustaleń stanu faktycznego nie budzi zastrzeżeń organu II instancji zasadność wydanego postanowienia. Dokonana przez PINB w L. ocena ww. budynku mieszkalnego wykazała wątpliwości co do jego stanu technicznego i możliwości dalszego bezpiecznego użytkowania przedmiotowego budynku, czemu organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego dał wyraz w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Również określenie osoby zobowiązanej do wykonania skarżonego postanowienia nie budzi wątpliwości tutejszego organu. Organ II instancji, powołując się na znajdujący się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 2 grudnia 2010 r., wskazał, że właścicielem ww. jest Pani E. K. Przepis art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego kompleksowo reguluje tryb żądania dostarczenia wymaganej oceny technicznej. Wprost przewiduje możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz na wskazane w tym przepisie podmioty. Umożliwia, więc przerzucenie obowiązku przeprowadzenia tego dowodu, który zgodnie z regułami postępowania administracyjnego obciąża organ, na stronę tego postępowania.

Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu, że zobowiązanie E. K. do ponoszenia kosztów sporządzenia oceny technicznej jest dla niej krzywdzące, gdyż nie ma dostępu do przedmiotowego budynku mieszkalnego, który jest użytkowany wyłącznie przez E. S., D. WINB wskazał, że argument ten nie ma znaczenia dla zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Za stan techniczny obiektu oraz jego utrzymanie w należytym stanie odpowiada jego właściciel. Jeśli natomiast zły stan techniczny spowodowany jest przez osoby trzecie to poszkodowany może wystąpić o zwrot poniesionych kosztów w związku z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem na drodze postępowania cywilnego. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nakładając obowiązek wynikający z art. 81c Prawa budowlanego na właściciela obiektu budowlanego nie może kierować się ustaleniami dotyczącymi tego, kto przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Ustalenie tych okoliczności nie leży w kompetencji organów administracji publicznej, w związku z czym nie może mieć wpływu na orzeczenie wydane w trybie art. 81c.

Odnośnie wyznaczenia nowego terminu na wykonanie obowiązku, organ II instancji wskazał, że w związku z toczącą się procedurą zażaleniową, skutkiem czego był upływ terminu wyznaczonego przez organ I instancji, D. WINB postanowił przedłużyć termin jego wykonania do dnia 28 lutego 2011 r.

Podsumowując D. WINB stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jako prawidłowe powinno się ostać w obrocie prawnym. Stanowisko takie przyjął organ II instancji wobec jednoznaczności przedłożonego materiału dowodowego.

Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. K., wnosząc o jego uchylenie jako bezprzedmiotowego i naruszającego prawo. W uzasadnieniu skargi powołała się na okoliczność, że w toku postępowania administracyjnego nie miała dostępu do nieruchomości, albowiem uniemożliwiał to poprzedni właściciel nieruchomości. Nieruchomość utraciła całkowicie możliwości mieszkalne, wobec czego na tym miejscu zamierza wybudować nowy budynek. Ponadto Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] grudnia 2010 r. zniósł służebność osobistą w postaci dożywotniej i nieodpłatnej służebności mieszkania w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Na tej podstawie skarżąca uważa, że nieruchomość w [...] utraciła znaczenie mieszkalne. Wykonanie zatem oceny stanu technicznego takiego budynku, który nadaje się do rozbiórki, jest bezprzedmiotowe, co ma być zdaniem skarżącej, przesądzone prawomocnie przytoczonym wyżej wyrokiem.

W odpowiedzi na skargę D. WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 128/11, oddalając skargę, przywołał treść art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Następnie podniósł, że stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie tego przepisu jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1407/05, Lex nr 321507). W ocenie Sądu wydanie postanowienia na podstawie ww. przepisu ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie – Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt 2440/06). Przepis ten upoważnia organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego do żądania dostarczenia w odpowiednim terminie ocen technicznych lub ekspertyz, natomiast nie daje uprawnień organom do żądania np. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, czy inwentaryzacji geodezyjnych. Zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce jedynie po uprzednim przeprowadzeniu wstępnych wyjaśnień. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wiąże się to jednak z obciążeniem strony kosztami tych ocen i ekspertyz. Stąd rzeczą organu jest wykazanie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych. Organ powinien więc nakładając na stronę określony obowiązek wykazać, że istnieją uzasadnione wątpliwości wymagające przedstawienia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy (wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2977/02, niepubl.).

Sąd wskazał, że do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, zgodność rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami, zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b-c Prawa budowlanego). Ponadto kompetencje organów nadzoru budowlanego pozwalające realizować wymienione wyżej zadania, są uregulowane w wielu przepisach prawa budowlanego, w tym m.in. w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości m.in. co do stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na właściciela obiektu obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

W ocenie Sądu, warunkiem wystarczającym do zażądania ekspertyzy zgodnie z dyspozycją art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest, jak już wskazano wyżej, istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu, wbrew odmiennym sugestiom skarżącej materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie na takie właśnie wątpliwości w pełni wskazuje, dlatego też nałożenie na stronę obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej jest słuszne, celowe i zgodne z przepisami Prawa budowlanego. Te wszystkie omówione wcześniej warunki formalne zostały w sprawie spełnione. W świetle przytoczonych regulacji prawnych, wbrew zarzutom skargi, skarżone postanowienia były zasadne i zgodne z prawem.

Sąd stwierdził, że stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób niesporny przez organ I instancji w oparciu o oględziny przedmiotowego budynku, w toku których stwierdzono liczne przecieki i pęknięcia podsufitki w pomieszczeniu mieszkalnym na I piętrze, zły stan techniczny instalacji elektrycznej i trzonów kominowych. W budynku brak jest instalacji wodno-kanalizacyjnej. Właścicielka nie posiada żadnej dokumentacji technicznej obiektu, nie przeprowadzono też tam żadnych prac remontowych ani zabezpieczających. O złym stanie technicznym budynku pisała skarżąca w pozwie do Sądu Rejonowego [...], żądając zniesienia służebności osobistej. Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniu skarżącej treść sentencji wyroku w tej sprawie dotyczący sfery zobowiązań cywilnoprawnych, nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego organów nadzoru budowlanego, albowiem są to odrębne zagadnienia, uregulowane odrębnymi przepisami, omówionymi wyżej. Wyrok sądu cywilnego o zniesieniu służebności mieszkania w przedmiotowym budynku nie może być także podstawą do uznania, że budynek ten ze względu na jego stan techniczny nie nadaje się do zamieszkania i podlega rozbiórce, na co wskazuje w skardze skarżąca. Ten stan techniczny budynku jest właśnie przedmiotem toczącego się postępowania właściwych w tym względzie organów administracji szczególnej, a skarżone postanowienia zmierzają do precyzyjnego ustalenia tego stanu technicznego i podjęcia, w zależności od treści wykonanej oceny, dalszych merytorycznych decyzji, odnoszących się do tego budynku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła E. K., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 2, art. 109 § 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 28, art. 39, art. 40 § 1, art. 46 § 1, art. 61 § 4, art. 73 § 1, art. 75, art. 77, art. 127 § 1 k.p.a., uzasadniające uchylenie postanowienia i stwierdzenie nieważności postanowienia ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na nie zapewnieniu stronom udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że powyższe uchybienia wynikają z tego, że PINB w L. nie zawiadomił skarżącej o wszczęciu postępowania oraz nie zachował terminu 7 dni na doręczenie korespondencji oraz przy wydaniu postanowienia nr [...], naruszył słuszny interes skarżącej i interes społeczny, poprzez uniemożliwienie złożenia wyjaśnień co do treści protokołu oględzin (którego skarżącej nie doręczono), poprzez przeprowadzenie kontroli i oględzin obiektu budowlanego bez poinformowania i wyjaśnienia skarżącej skutków prawnych i faktycznych przeprowadzonych oględzin, jak również poprzez nie przedstawienie skarżącej wyników i wniosków z kontroli i treści protokołu oględzin oraz uniemożliwił stronie wypowiedzenie się przed wydaniem postanowienia, co powoduje, że funkcjonuje w obrocie prawnym orzeczenie, które nie można pogodzić z wymogami praworządności. Ponadto wskazano, że skarżąca kasacyjnie nie ma interesu w dokonaniu oceny budynku, w którym mieszka E. S., a do którego ona nie ma dostępu. Oceny tej dokonał już Sąd Rejonowy [...]. Prawo zamieszkania jakie miał E. S. w budynku w [...] zostało zniesione prawomocnym wyrokiem sądowym sygn.akt [...]. WSA mimo zastrzeżeń skarżącej uznał, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został zgodnie z procedurą wyjaśniony, pomijając, że naruszono prawo skarżącej do obrony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia prawa procesowego. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2, art. 109 § 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 pkt 2, art. 28, art. 39, art. 40 § 1, art. 46 § 1, art. 61 § 4, art. 73 § 1, art. 75, art. 77 i art. 127 § 1 k.p.a.

Redakcja tego zarzutu budzi wątpliwości, zważywszy, że Sąd kontroluje prawidłowość zastosowania przez organy procedury administracyjnej, a nie stosuje jej. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest orzeczenie sądu, a nie decyzja bądź postanowienie administracyjne. Z uwagi jednak na treść uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wskazującej na potrzebę rozpoznania wszystkich podniesionych zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do tak postawionego zarzutu. Zarzutowi temu towarzyszy ogólna argumentacja skarżącej kasacyjnie dotycząca głównie pozbawienia strony prawa do aktywnego udziału w postępowaniu i brak uwzględnienia okoliczności, iż nie jest ona zainteresowana wykonaniem oceny technicznej budynku, z uwagi na fakt, że tam nie mieszka i nie ma dostępu do budynku. Mieszka tam E. S., którego prawo do zamieszkania zostało zniesione prawomocnym wyrokiem sądowym.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, że kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego wydane zostało w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i było postanowieniem dowodowym.

Z ustaleń organów podzielonych przez Sąd I instancji wynika, że było ono podjęte w ramach wyjaśnienia wątpliwości, które mogłyby uzasadniać wszczęcie postępowania administracyjnego z art. 66 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przepis art. 81c Prawa budowlanego zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy zatytułowanym "organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81c. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2016/98, w którym stwierdził, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter ogólny i procesowy, i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przesłankami szczegółowymi ustawy – Prawo budowlane. Zatem postanowienie oparte na wymienionym przepisie nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym. Do jego wydania prowadziły czynności wyjaśniające.

Zgodnie z ustaleniami organu, zaakceptowanymi przez Sąd I instancji, skarżąca kasacyjnie została wezwana przez organ I instancji, pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r., do złożenia, jako strona postępowania, wyjaśnień co do stanu technicznego obiektu budowlanego w [...] oraz do złożenia posiadanych dokumentów związanych z tą sprawą. W tak zredagowanym wezwaniu zawarta była informacja, którą można było odczytać, jako zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia stanu technicznego budynku. W sprawie nie było wcześniejszych czynności proceduralnych. O kolejnych czynnościach procesowych – kontroli budynku skarżąca kasacyjnie była powiadomiona prawidłowo. Tym samym zarzut kasacyjny, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu postępowania z art. 61 § 4 k.p.a. w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy nie znajduje uzasadnienia.

Z tych samych ustaleń, co wyżej, wynika, że skarżąca kasacyjnie została uznana za stronę postępowania i adresatkę postanowienia, z uwagi na fakt, iż jest właścicielką nieruchomości i posadowionego na niej przedmiotowego obiektu budowlanego. Fakt ten potwierdza dowód - odpis aktu notarialnego z umową kupna-sprzedaży przedmiotowej nieruchomości znajdujący się w aktach sprawy. Zgodnie z treścią art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego adresatem postanowienia jest uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Krąg ten jest zakreślony wyżej wymienionym przepisem i nie podlega zmianom. Zarzut kasacyjny naruszenia w ramach kręgu stron art. 28 k.p.a. określającego, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek nie znajduje uzasadnienia.

Nietrafny też jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie interesu skarżącej. Raz jeszcze podkreślić należy, że kontrolowane przez Sąd I instancji, postanowienie o charakterze dowodowym, nie jest postanowieniem merytorycznym. Prawidłowo jest adresowane do właściciela obiektu budowlanego. Słusznie Sąd I instancji ustalił, że utrudniony dostęp do budynku i problemy skarżącej kasacyjnie związane z byłym właścicielem nieruchomości odnoszą się do sfery zobowiązań cywilnoprawnych i pozostają bez związku z przedmiotem postępowania administracyjnego dotyczącego wyjaśnienia stanu technicznego budynku przez organ nadzoru budowlanego. Argumentacja skarżącej kasacyjnie, iż nie ma ona interesu w dokonaniu oceny stanu technicznego budynku, do którego nie ma dostępu, a w którym mieszka E. S., nie jest okolicznością wyłączającą zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Hipoteza wymienionego przepisu została ujęta w następujący sposób "organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz". Pojęcie uzasadnionych wątpliwości dotyczy stanu budynku, a nie uprawnień cywilnoprawnych do korzystania z budynku, w których to uprawnieniach, a dokładnie ich odjęciu skarżąca kasacyjnie upatruje swój słuszny interes strony.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez przeprowadzenie kontroli i oględzin obiektu budowlanego bez poinformowania i wyjaśnienia skarżącej skutków prawnych przeprowadzonych oględzin. Obowiązek z art. 9 k.p.a. udzielenia pełnej informacji stronom postępowania nie stawia organu w pozycji pełnomocnika strony. Celem tego przepisu nie jest doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy na korzyść obywatela lecz jedynie wyrównanie szans. Podstawą wydania postanowienia kontrolowanego przez Sąd I instancji nie był fakt przeprowadzenia kontroli, tylko stan faktyczny budynku mieszkalnego ustalony podczas tej czynności.

Skarżąca kasacyjnie była prawidłowo poinformowana o czynności kontroli budynku mieszkalnego i z własnej woli nie była obecna podczas tej kontroli. Wskazać należy, że uprawnienia dla organów nadzoru budowlanego do czynności kontrolnych obiektu budowlanego zawarte są w art. 81a Prawa budowlanego. Szczególny tryb dokonywania czynności kontrolnych uregulowany w tym przepisie wskazuje, że do przeprowadzenia postępowania kontrolnego nie mają zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące oględzin, w tym dotyczące zawiadomień o terminie i miejscu oględzin z zachowaniem 7 dniowego terminu. W przedmiotowej sprawie organ pomimo treści art. 81a Prawa budowlanego zawiadomił skarżącą kasacyjnie o terminie czynności.

Nietrafny jest też zarzut kasacyjny naruszenia art. 68 k.p.a. i 73 k.p.a. poprzez nieprzedstawienie skarżącej protokołu oględzin (kontroli) obiektu budowlanego. Wymienione przepisy nie nakładają obowiązku doręczania stronom z urzędu odpisu protokołu z czynności kontrolnych. Analiza akt wykazuje, że skarżąca kasacyjnie nie składała wniosku o wydanie odpisu wymienionego protokołu. Analiza akt wskazuje też , że skarżąca aktywnie uczestniczyła w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, składając w dniu 24 sierpnia 2010 r. zeznanie, wnosząc pisma procesowe w dniach 23 i 25 sierpnia 2010 r. oraz 13, 15 i 26 października 2010 r. Były to pisma z wyjaśnieniami, z własnymi wnioskami dowodowymi z dokumentów oraz z dokumentami składanymi na żądanie organu. W tych warunkach zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia prawa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie nie znajduje uzasadnienia. Natomiast wydanie kontrolowanego przez Sąd I instancji postanowienia dowodowego, niebędącego rozstrzygnięciem merytorycznym w sprawie, bez zastosowania art. 10 § 1 k.p.a. przez organ administracji publicznej nie czyni naruszenia prawa procesowego w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

Prawidłowo też Sąd I instancji ustalił, że skarżąca kasacyjnie nie kwestionowała złego stanu budynku stwierdzonego w czasie kontroli, powodującego powstanie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. O złym stanie budynku skarżąca pisała w pozwie skierowanym do Sądu Rejonowego [...], żądając zniesienia służebności mieszkania ustanowionej dla E. S.

W odniesieniu do zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia pozostałych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z art. 6, 8, 39, 40 § 1, 46, 75, 77, 109 § 1 i 127 k.p.a. skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła żadnego uzasadnienia.

Wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie nie jest zwolniona z powinności uzasadnienia podstaw kasacyjnych w myśl art. 176 p.p.s.a.. Brak przytoczenia motywów zarzutu naruszenia przez zaskarżony wyrok określonego przepisu prawa uniemożliwia odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do takiego zarzutu. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie skarżącego w formułowaniu podstaw kasacyjnych.

Z powyższych względów zarzut naruszenia wskazanych przepisów procedury administracyjnej należało uznać za nieuzasadniony.

Nieuprawniony jest tez zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wymieniony przepis dotyczy podstaw stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, nie stosowanym w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.