Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 671/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 434/18 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] maja 2018 r. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] lutego 2018 r. Wójt Gminy Piekoszów nakazał Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad jako zarządcy drogi ekspresowej S-7 na odcinku Janowa, w granicach działek nr [...], przywrócić powierzchniowy spływ wód opadowych i zapewnić ich odprowadzanie do systemu odwodnienia drogi ekspresowej S-7 tj. do zachodniego rowu przydrożnego. Organ I instancji ustalił termin wykonania czynności do 30 czerwca 2018 r. i nakazał uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli jest wymagane. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek R.B. (dalej: wnioskodawca), właściciela działki nr [...]/3.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący.

Decyzją z [...] maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i nakazało Skarbowi Państwa – Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad, jako zarządcy drogi ekspresowej S-7 na odcinku Janowa, w granicach działek nr [...] przywrócić powierzchniowy spływ wód opadowych i zapewnić ich odprowadzanie do systemu odwodnienia drogi ekspresowej S-7, tj. do zachodniego rowu przydrożnego. Jako niezbędne organ odwoławczy wskazał wykonanie rowu odwadniającego o szerokości 0,3 m w dnie po południowej stronie drogi gminnej obejmującej działkę nr [...] obr. [...] oraz przepustu o średnicy 0,4 m pod drogą serwisową zapewniającego odpowiednie warunki odpływu wód opadowych z rowu przydrożnego drogi gminnej wylotem do rowu zachodniego przy drodze ekspresowej. Rzędna dna rowu odwadniającego przy drodze gminnej powinna zostać dostosowana do rzędnej dna przepustu odprowadzającego wody opadowe do rowu odwadniającego drogę ekspresową S-7 (zgodnie z przedstawionym załącznikiem graficznym nr 1).

Organ odwoławczy wskazał, że 10 października 2017 r. przeprowadzono wizję terenu. Pracownicy organu I instancji ustalili, że na działce nr ewid. [...] w północno - wschodnim narożniku widoczne jest zastoisko wody. Działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działką nr ewid. [...], która stanowi drogę gminną i na której również widoczne są zastoiska wód opadowych, uniemożliwiające przejazd w pasie drogi ekspresowej S7 na odcinku Janów. Pomiędzy drogą serwisową równoległą do drogi S7 biegnie rów odwadniający, a pod drogą serwisową został wykonany przepust, który zbiera wody opadowe z przyległego terenu. Natomiast działka nr ewid. [...]/5, która bezpośrednio graniczy z działką nr ewid. [...]/3, pozbawiona jest rowów przebiegających wzdłuż drogi. Pracownik skarżącego oświadczył, że inwestycja rozbudowy drogi ekspresowej S-7 na odcinku [...] została wykonana zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz pozwoleniem wodnoprawnym. Ponadto, w celu poprawy odwodnienia przedmiotowego terenu wykonano dodatkowo przepust pod drogą serwisową, który zbiera wody opadowe z przyległego terenu. W ocenie przedstawiciela skarżącego, to nie skarżący swoimi działaniami doprowadził do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Z kolei wnioskodawca oświadczył, że na skutek działań skarżącego zostały zakłócone stosunki wodne i woda opadowa zbiera się na działce jego rodziców. Podkreślił, że przed modernizacją drogi S-7 takiego problemu nie było. Jednocześnie strony postępowania zgodnie wyraziły potrzebę sporządzenia opinii biegłego.

Z treści sporządzonej w sprawie opinii wynikało, że biegły ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o dokumenty, materiały kartograficzne oraz wizję lokalną przeprowadzoną 15 listopada 2017 r., a także wyjaśnienia stron. Stan faktyczny w zakresie powierzchniowego spływu wód w zlewni lokalnej obejmującej sporny teren odbiega od naturalnych warunków spływu na przedmiotowym obszarze. Istniejące zastoiska wody, które utworzyły się w północno-wschodniej części działki nr [...]/3 i na drodze gminnej (działka nr [...]/5), jak również na gruntach sąsiednich (północne części działek nr [...], [...]/8 i [...]/6), wskazują na brak odpływu wód opadowych w naturalnie ukształtowanym w zlewni kierunku wschodnim. Ograniczenie spływu spowodowane jest antropogeniczną przeszkodą w postaci drogi serwisowej o asfaltowej jezdni wykonanej w pasie drogowym drogi ekspresowej S-7, co potwierdza mapa sytuacyjno-wysokościowa. Rzędna drogi serwisowej przy skrzyżowaniu z drogą gminną (działka nr [...]/5) wynosi 269,57 m n.p.m., natomiast rzędne drogi gminnej wynoszą od 269,1 do 269,3 m n.p.m. Stan ten blokuje spływ wód opadowych, które mogłyby dopływać do systemu odwadniającego drogę ekspresową. Biegły wskazał, że istnienie przepustu pod drogą S-7 przed jej rozbudową umożliwiało spływ wód opadowych na wschód od drogi S-7, ponieważ rzędna terenu przed wlotem do przepustu wynosiła 268,6 m n.p.m., a rzędne po wschodniej stronie drogi wynoszą 268,5 m n.p.m. Ponadto pierwotne usytuowanie przepustu pod drogą S-7 ułatwiało odwadnianie zachodniej części zlewni przez odprowadzanie wód ze spływów powierzchniowych do odbiornika znajdującego się po wschodniej stronie drogi S-7, co potwierdza mapa sytuacyjna w skali 1:1000. Ponadto w odległości 25m w kierunku północnym od połączenia drogi gminnej i drogi serwisowej wykonany został dodatkowo przepust średnicy 0,4 m pod drogą serwisową, który nie w pełni spełnia swoje zadanie, ponieważ przed wlotem utworzyło się zastoisko wody. Rzędna dna rowu w rejonie wylotu przepustu wynosi 268,57 m n.p.m., a rzędna dna przepustu 268,4 m n.p.m. Naturalny spływ wód opadowych w zlewni powierzchniowej odbywał się w kierunku wschodnim. Istniejący wcześniej przepust pod wschodnią jezdnią drogi ekspresowej pozwalał zachować ukształtowane warunki spływu powierzchniowego w kierunku cieku płynącego po wschodniej stronie drogi. Obecnie po rozbudowie drogi ekspresowej S-7 nastąpiła zmiana systemu odwadniania pasa drogowego. Wody opadowe z jezdni zachodniej i drogi serwisowej w przedmiotowym terenie odprowadzane są do zbiornika wód opadowych za pośrednictwem rowu odwodnieniowego usytuowanego między jezdnią zachodnią i drogą serwisową. Rów ma ujście do zbiornika wód opadowych usytuowanego w odległości 290 m na północ od skrzyżowania drogi gminnej z drogą serwisową.

W opinii wskazano także, że dla przywrócenia i zachowania ukształtowanego w zlewni spływu wód opadowych po zachodniej stronie drogi ekspresowej S-7, na odcinku działki wnioskodawcy i działek sąsiednich, w tym drogi gminnej, skarżący powinien przywrócić powierzchniowy spływ wód opadowych w granicach działek nr [...]/3, [...]/4 i [...]/1 i zapewnić ich odprowadzanie do systemu odwodnienia drogi ekspresowej S-7, tj. do zachodniego rowu przydrożnego. Jako niezbędne należy przyjąć wykonanie rowu odwadniającego o szerokości 0,3 m w dnie po południowej stronie drogi gminnej obejmującej działkę nr [...]/5 oraz przepustu o średnicy 0,4 m pod drogą serwisową, zapewniającego odpowiednie warunki odpływu wód opadowych z rowu przydrożnego drogi gminnej wylotem do rowu zachodniego przy drodze ekspresowej S-7. Rzędna dna rowu odwadniającego przy drodze gminnej powinna zostać dostosowana do rzędnej dna przepustu odprowadzającego wody opadowe do rowu odwadniającego drogę ekspresową S-7. Proponowaną lokalizację przepustu przedstawiono w załączniku do opinii biegłego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę, jak i pozwolenie wodnoprawne, na które powołuje się skarżący, odnosiły się wyłącznie do inwestycji polegającej na rozbudowie drogi ekspresowej S-7. Decyzje te nie obejmowały wpływu inwestycji na ewentualne zakłócenie stosunków wodnych na gruncie, ale zawierały tylko rozwiązania dotyczące samej inwestycji. Jak wynika z opinii biegłego oraz oświadczenia wnioskodawcy, naturalny spływ wód opadowych został zablokowany przez drogę serwisową o rzędnej przewyższającej okoliczny teren.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że biegły podtrzymał w całości swoją opinię po zapoznaniu się z argumentami odwołania wniesionego przez skarżącego. Rozwiązanie zaproponowane przez biegłego zostało zaaprobowane przez organ I instancji, ponieważ pokrywało się z ustaleniami, których organ ten dokonał w czasie wizji lokalnej.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że obowiązek dokonania prac mających za zadanie naprawę stosunków wodnych, spowodowanych rozbudową drogi ekspresowej S-7, należało nałożyć na Skarb Państwa, a nie na zarządcę tej drogi. Za konieczne uznał również wyeliminowanie z rozstrzygnięcia terminu wykonania prac, ponieważ przepisy nie przewidują możliwości określenia takiego terminu. Natomiast warunek dotyczący ewentualnego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego należało przenieść do uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że kluczowe znaczenie w sprawie miała sporządzona opinia biegłego. W ocenie Sądu I instancji, organy prawidłowo przyjęły, że wywody opinii mają charakter logiczny i znajdują oparcie w pozostałych dowodach, w tym protokole oględzin i dokumentacji fotograficznej, jak też w załącznikach w postaci mapy sytuacyjno-wysokościowej i mapy topograficznej, a także mapy przedstawiającej stan sprzed budowy drogi ekspresowej. Dowody te potwierdzają wnioski wynikające z opinii. W szczególności analiza rzędnych terenu prowadzi do wniosku, że naturalny spadek terenu w ramach zlewni lokalnej następował w kierunku wschodnim. Aktualnie, po budowie drogi ekspresowej, rzędne tzw. drogi serwisowej, w sposób wyraźny przewyższają rzędne terenu po zachodniej stronie drogi, stanowiąc – jak wskazała biegła – "antropogeniczną przeszkodę". Ponadto jak wynika z opinii, wykonany w ramach przebudowy drogi przepust pod drogą serwisową nie w pełni spełnia swoje zadanie. Przed wlotem utworzyło się zastoisko wody. Rzędna dna rowu w rejonie wylotu przepustu wynosi 268,57 m n.p.m., a rzędna dna przepustu 268,4 m n.p.m.

Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie zakwestionował skuteczne opinii biegłego. W szczególności twierdzenia, że do zmiany stanu wód doszło na skutek podniesienia terenu działki nr [...]/2, mają charakter gołosłowny. Skarżący nie uprawdopodobnił tej okoliczności, a dokumentacja fotograficzna nie potwierdza nawiezienia ziemi na tę działkę, która jest porośnięta trawą.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.

W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 77 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącego, organy przekroczyły zasadę prawdy obiektywnej i nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy oraz w sposób nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny w sprawie. Organy nie wyjaśniły, czy w tej sprawie zachodzą przesłanki zastosowania art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 – dalej: Prawo wodne).

Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego, organy w sposób nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny w sprawie, nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych i oparły się na niepełnym materiale dowodowym. W konsekwencji przyjęły, że po rozbudowie drogi ekspresowej S-7 na odcinku Janowa nastąpiła zmiana systemu odwadniania pasa drogowego na odcinku przy skrzyżowaniu drogi gminnej obejmującej działkę nr ew. [...]/5 i drogi serwisowej w obrębie działek nr [...]/3 i [...]/1. Ponadto przyjęły, że przyczynia się to do zakłócenia stosunków wodnych w obrębie działki nr ew. [...]/3 i działek sąsiednich w tym drogi gminnej zajmującej działkę nr ew. [...]/5. W ocenie skarżącego, nie miało to znaczenia dla stosunków wodnych utrwalonych na gruncie, bowiem mapa topograficzna przedstawiająca stan przed rozbudową drogi S7 obrazuje naturalne ukształtowanie terenu przez układ warstwic, który w sposób jednoznaczny wskazuje na naturalny kierunek spływu wód.

Po trzecie, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji nieprawidłowo ustalił okoliczności faktyczne sprawy i przyjął, że aktualnie po budowie drogi ekspresowej S-7, rzędne tzw. drogi serwisowej w sposób wyraźny przewyższają rzędne terenu po zachodniej stronie drogi stanowiąc przeszkodę antropogeniczną. Zdaniem skarżącego, naturalny odpływ wód poprzez drogę gminną, na działce nr ew. [...]/5 do nieistniejącego przepustu pod drogą ekspresową S7 nie był możliwy ze względu na naturalne ukształtowanie terenu. Rzędne terenu wskazują na naturalne obniżenie terenu drogi gminnej w jej środkowej części, co obrazują rzędne terenowe na mapie sytuacyjno-wysokościowej, przedstawiającej stan przed rozbudową drogi ekspresowej S-7.

Po czwarte, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 §1 k.p.a. Zdaniem skarżącego, nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, w tym pominięto, jak ukształtowanie terenu i występująca szata roślinna wpływa na stosunki wodne na gruncie. Powyższe okoliczności mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i ustalenia przesłanek odpowiedzialności z art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego, a także dla prawidłowości rozwiązania przyjętego w decyzjach.

Po piąte, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. Polegało to na oddaleniu skargi na skutek uznania przez Sąd I instancji, że rozwiązanie przyjęte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i racjonalne, a w konsekwencji doprowadzi do uregulowania stosunków wodnych na gruncie. W ocenie skarżącego, rozwiązanie to jest nieprawidłowe i nieuzasadnione, ponieważ pogorszenie odwodnienia działki o nr ew. [...]/3 stanowiącej własność wnioskodawcy, nastąpiło na skutek zmiany stosunków wodnych na działce nr ew. [...]/2 przez podniesienie terenu działki (nawiezienie ziemi). Działanie to zakłóciło naturalny spływ wód powierzchniowych i spowodowało tworzenie się zastoisk wodnych na drodze gminnej. Rzędna terenu przy drodze gminy Piekoszów w obrębie posesji wnioskodawcy jest około 40 cm wyższa od rzędnej dna rowu przy drodze S-7 na odcinku Janowa.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego przez jego zastosowanie przez organy obu instancji do okoliczności stanu faktycznego w sprawie.

Po drugie, § 102 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r., poz. 124) przez jego niezastosowanie przez organy obu instancji do okoliczności stanu faktycznego w sprawie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, ponieważ tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy możliwe jest prawidłowe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego. Zarzuty kasacyjne sformułowane przez skarżącego w tym zakresie podnoszą nieprawidłowe ustalenie przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, co polegało na przyjęciu, że organy obu instancji wyjaśniły okoliczności sprawy w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie.

Skarżący wskazał między innymi, że sporządzona w sprawie opinia biegłego jest nierzetelna oraz zawiera rozbieżności, co tym samym uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej. W ocenie skarżącego, z analizy opinii biegłego nie wynika jednoznacznie, co doprowadziło do zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz, że pomiędzy zmianą kierunku przepływu wód opadowych spowodowaną rozbudową drogi S-7, a powstałą szkodą istniał związek przyczynowo-skutkowy. Twierdzenia te są jednak gołosłowne i nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności skarżący nie złożył żadnego dokumentu opartego o wiadomości specjalne (którymi dysponował przecież biegły), które podważałyby ustalenia opinii sporządzonej na zlecenie organu I instancji. Skarżący wskazuje natomiast, że mapa topograficzna przedstawiająca stan przed rozbudową drogi S-7 obrazuje naturalne ukształtowanie terenu przez układ warstwic, który w sposób jednoznaczny wskazuje na naturalny kierunek spływu wód. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ naturalne ukształtowanie terenu sprzed budowy drogi jest nie jest obecnie przedmiotem sprawy. Przedmiotem sprawy jest natomiast zmiana stosunków wodnych spowodowana budową drogi, a jak wynika z opinii biegłego, której wnioski zostały podtrzymane również po złożeniu przez skarżącego odwołania w administracyjnym toku instancji, obecnie to różnice wysokości związane z budową drogi skutkują zmianą w odpływie wód w tym fragmencie zlewni. Przy obecnym zagospodarowaniu, rzędna drogi serwisowej przewyższa rzędne drogi gminnej i północnej części działek do niej przylegających. To z kolei oznacza naruszenie stosunków wodnych na skutek budowy drogi. Do kwestii tej odniósł się szczegółowo Sąd I instancji akceptując w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji. Bez znaczenia jest również podnoszona kwestia kompetencji do budowy odwodnienia drogi nie będącej w jego zarządzie, ponieważ przedmiotem sprawy jest tylko wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, a szkody te zostały spowodowane przez budowę drogi przez skarżącego. Nie można również podzielić stanowiska skarżącego dotyczącego nawiezienia przez wnioskodawcę ziemi na jego działkę, co miało spowodować zmianę stosunków wodnych na gruncie. Sąd I instancji prawidłowo orzekł w tym zakresie, że okoliczność ta nie została uprawdopodobniona przez skarżącego. Załączone do odwołania fotografie przedstawiają jedynie niewielką hałdę ziemi na działce skarżącego i nie świadczą o tym, że ziemia ta została przeznaczona do podwyższenia terenu działki, a tym bardziej, że spowodowała zmianę stosunków wodnych na gruncie. Ponadto twierdzenia skarżącego dotyczące naturalnie występującej szaty roślinnej występującej na tym terenie są gołosłowne i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy. Dotyczy to także twierdzenia, że powierzchna zlewni nie została zwiększona na skutek budowy drogi.

Zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak w postępowaniu przed Sądem I instancji i w skardze kasacyjnej, skarżący wskazywał, że budowa drogi została wykonana zgodnie z ostatecznym decyzjami administracyjnymi zezwalającym na realizację inwestycji drogowej (w tym przypadku pozwoleniem na budowę i pozwoleniem wodnoprawnym). Kwestia ta nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ w tego rodzaju decyzji nie określa się skutków ewentualnego naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Z kolei przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie jest naruszenie warunków udzielonego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia na budowę. W szczególności nie do zaakceptowania jest stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym, dopóty działania będące następstwem realizowania pozwolenia nie mogą być uznane za działania naruszające prawo. Kwestia realizacji inwestycji zgodnie z warunkami pozwolenia wodnoprawnego i kwestia ewentualnego naruszenia stosunków wodnych na gruncie nie wykluczają się wzajemnie i są badane w odrębnych trybach postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia prawa procesowego podnoszące naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 107 § 1 k.p.a. jak i w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organy odwoławczy orzekający w tej sprawie miał podstawy do zastosowania art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego.

Ponadto, jako gołosłowne należy również ocenić twierdzenia skargi kasacyjnej dotyczące braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niemożność zachowania spadku podłużnego do rowu przy drodze, umożliwiającego grawitacyjny odpływ wody. Stąd też nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia § 102 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ponadto tego rodzaju zarzut powinien zostać sformułowany w postępowaniu administracyjnym, ponieważ Sąd I instancji nie prowadzi postępowania dowodowego poza wyjątkami z art. 106 § 3 p.p.s.a., które nie miały w tej sprawie zastosowania.

Z tych względów i na podstawie 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.