Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 67/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Monika Nowicka WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

I SAB/Wa 67/06

UZASADNIENIE

A. P. w dniu 30 grudniu 2005 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie "załatwienia" odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w W., oznaczoną hip. [...] o pow. całkowitej [...] m2 zgodnie z art. 7,8,9 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

W uzasadnieniu wskazał, że jest następcą prawnym właścicieli tej nieruchomości w [...] części. Powołał się na orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...] odmawiające J. i J. małżonkom J. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że sprawa odszkodowania za nieruchomość zostanie załatwiona na zasadzie art. 7,8,9 dekretu z dnia 26 października 1945 r. W ocenie skarżącego z powyższego orzeczenia wynika, że niepotrzebny jest wniosek o odszkodowanie, gdyż tymże orzeczeniem zostało przyznane do niego prawo na podstawie przytoczonych w nim przepisów i rozporządzenia o odszkodowaniach. Zdaniem skarżącego brak rozporządzenia nie zwalnia organu z zapłaty stosownego odszkodowania.

Skarżący podał, że zażalenie na bezczynność organu złożył 12 października 2005 r.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak podstaw do wniesienia skargi. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość od dnia 21 listopada 1945 r. stała się własnością gminy W.; od 1950 r. była własnością Skarbu Państwa, a obecnie stanowi własność W.

Byli właściciele nieruchomości złożyli w dniu 19 października 1948 r. w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279) wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej. Wniosek ten został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...], które zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lutego 1962 r. Prezydent podniósł, że wobec nie ukazania się rozporządzenia, o którym mowa w art. 9 dekretu, nie było możliwości do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) ustalenia odszkodowania. Z kolei przepis art. 82 ust. 1 tej ustawy wygasił prawo do odszkodowania z dekretu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana jako "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach enumeratywnie wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 do 4 ppsa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.

Zgodnie z treścią art. 61 § 1 kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis art. 61 § 2 kpa dopuszcza możliwość wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania z urzędu w sprawie, w której przepis wymaga wniosku strony, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes strony. Postępowanie administracyjne może być także wszczęte, gdy żąda tego prokurator (art. 182 kpa – w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem), a także wskutek żądania organizacji społecznej, o ile jest to uzasadnione jej celami statutowymi i interesem społecznym (art. 31 §1 i § 2 kpa).

Jak wyżej wspomniano, przepis art. 61 § 2 kpa dopuszcza wyjątkowo i tylko wówczas, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes strony, możliwość wszczęcia przez organ postępowania z urzędu (a więc nie jest to obowiązek organu), w tym także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Jednakże organ w takiej sytuacji obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nie uzyskania takiej wyraźnej zgody – postępowanie umorzyć. Przenosząc te wywody na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania na podstawie art. 9 w związku z art. 7 i 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279 ze zm., dalej zwanego "dekretem") nigdy nie zostało wszczęte.

Wbrew twierdzeniu skarżącego – przepis ten nie został zobowiązywał, organu administracji publicznej do wszczęcia postępowania z urzędu. Wynika to bezpośrednio z brzmienia przepisu art. 9 dekretu, który zawiera zwrot: "Prawo do żądania odszkodowania powstaje ...". Niezasadne jest również twierdzenie skarżącego, jakoby zbędne było złożenie przez byłego właściciela wniosku o odszkodowanie z art. 9 dekretu, skoro prawo do odszkodowania zostało przyznane orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1956 r., odmawiającym J. i J. małżonkom J. ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...] w W. Tymczasem z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia organu pierwszej instancji wynika, że organ zawarł w nim jedynie informację o załatwieniu sprawy odszkodowania w trybie wskazanych w orzeczeniu przepisów dekretu, w tym art. 9. W orzeczeniu tym brak jest stwierdzenia, że sprawa odszkodowania zostanie załatwiona z urzędu. Nie wynika powyższe także z orzeczenia ostatecznego z dnia [...] lutego 1962 r. Jak wyżej zaznaczono, przepis art. 9 dekretu wymagał złożenia odrębnego żądania. Ponadto należy podkreślić, że orzeczenie z [...] czerwca 1956 r. wydane było pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 33, poz. 341 ze zm.), którego przepisy nie przewidywały działania organów z urzędu. Oznacza to, że skoro ani pod rządami powyższego rozporządzenia ani po wejściu w życie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wniosek o odszkodowanie z dekretu nie został złożony, nie zachodziła bezczynność organu administracyjnego.

Istotne w niniejszej sprawie jest również to, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) z dniem wejścia w życie tej ustawy wygasły prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu. Z kolei przepis ust. 2 tego artykułu stworzył możliwość dla byłych właścicieli nieruchomości w tym przepisie wymienionych złożenie w terminie do 31 grudnia 1988 r. wniosków o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste.

Nadmienić należy, że wniosek w trybie powyższego przepisu złożyła J. J. Na jego podstawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, które prowadzone jest obecnie na podstawie art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603).

Dodać też trzeba, że obecnie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują przyznania odszkodowania na podstawie przepisów dekretu z 26 października 1945 r.

Wprawdzie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przewiduje prawo do odszkodowania w przypadkach w nim wskazanych, jednakże przepis nie zobowiązuje organu do działania z urzędu. Wniosek w trybie tej ustawy nie został złożony, a ponadto zarzuty skargi dotyczą odszkodowania przewidzianego w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. Również na przepisy dekretu skarżący powołał się w zażaleniu z dnia 12 października 2005 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Mając na uwadze wyżej omówione okoliczności stwierdzić należy, ze brak jest podstaw do przyjęcia, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).