Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 633/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 2 ust. 7
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 24 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz art. 104 i art. 163 k.p.a., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., uchyliła z dniem [...] decyzję nr [...] z dnia [...] przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A., C. i S.G. oraz decyzję ją zmieniającą nr [...] z dnia [...] przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A.G.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał brzmienie art. 24 oraz art. 2 ust. 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów a następnie stwierdził, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały przyznane i wypłacone na podstawie świadomego wprowadzenia w błąd organu przyznającego świadczenia na C. i S.G., a w przypadku A.G. z powodu otrzymywania alimentów w okresie przyznania i pobierania świadczeń. W toku postępowania ustalono, że strona nie złożyła u komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] o pozbawieniu wykonalności tytułu wykonawczego – punkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] w części dotyczącej alimentów na rzecz małoletnich C. i S.G. Ponadto ustalono, że dłużnik alimentacyjny regularnie płacił na A.G. alimenty zgodnie z obowiązującym wyrokiem.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.G. nie zgodziła się z twierdzeniem, że świadomie wprowadziła w błąd organ przyznający jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Podniosła, że wszystkie wpłaty były wykazywane oraz przy składaniu wniosków o świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Ponadto dłużnik D.G. do tamtego czasu nie płacił w ogóle alimentów na dzieci. Dokonywane wpłaty były częściowe, gdyż z przyznanych [...] zł wpłacał tylko [...] zł pomimo, że od roku dzieci przebywały już wraz z nią zaś dłużnik znał jej trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wskazała także, że o dokonywanych wpłatach OPS był informowany, wszystkie wpłaty były wpisywane we wnioskach, również Komornika prosiła o wyjaśnienie tej kwestii. Ze względu na te właśnie wpłaty i odpowiedź od Komornika przedłużyły się formalności i czas przyznania świadczeń na okres 2009/2010.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach tej decyzji, po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z 24 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia. Dalej podkreślił, że stosownie do art. 2 pkt 7 w/wym. ustawy za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia z funduszu alimentacyjnego: wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części (lit. a), jak również wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty (lit. d).

Następnie Kolegium zauważyło, że w aktach sprawy znajdują się następujące orzeczenia Sądów:

- wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...], sygn. akt [...], na mocy którego Sąd orzekł rozwód K.G. z D.G. oraz zobowiązał D.G. do płacenia alimentów na rzecz małoletnich: A., C.G. po [...] zł miesięcznie na każdą nich, a na S.G. [...] zł. miesięcznie;

- wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia [...], sygn. akt: [...], na mocy którego Sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy - punkt 3 powyżej wskazanego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...], w części dotyczącej małoletnich C. i S.G., począwszy od dnia [...];

- protokół z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K. z dnia [...], sygn. akt [...], na mocy której D.G. zobowiązał się płacić alimenty na rzecz małoletnich A. i S.G. w kwocie po [...] zł miesięcznie na każdą z nich, począwszy od [...] w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] na łączną kwotę [...] zł oraz na rzecz C.G. w kwocie po [...] zł miesięcznie, począwszy od [...] w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...], sygn. akt: [...] na kwotę [...]zł.

Dalej Kolegium wskazało, że z akt wynika, iż o fakcie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego - punkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] w części dotyczącej małoletnich C. i S. począwszy od dnia [...], organ I instancji powziął informację od pełnomocnika dłużnika alimentacyjnego. Natomiast K.G. o powyższym wyroku organu I instancji nie poinformowała, mimo, iż składając wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego w dniu [...] osobiście podpisała się pod pouczeniem, iż zobowiązuje się niezwłocznie powiadomić organ właściwy wierzyciela o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z obowiązku tego strona się nie wywiązała, przez co doszło do nienależnego pobrania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2009/2010, albowiem wyrok zasądzający alimenty na rzecz małoletnich C. i S.G. został od dnia [...] pozbawiony klauzuli wykonalności, co oznacza, że od tego dnia małoletnie C. i S.G. nie były uprawnione do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Świadczenia te nie przysługiwały więc stronie od dnia [...]. Natomiast odnośnie świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej A.G. Kolegium stwierdziło, że dłużnik alimentacyjny płacił regularnie alimenty na to dziecko, co potwierdzają dowody wpłat alimentów w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie świadczeniowym 2009/2010 dokonywanych bezpośrednio wierzycielce K.G. Ponadto w aktach sprawy znajdują się wyciągi z rachunku bankowego strony, potwierdzające powyższy fakt. W związku z tym również na córkę A.G. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2009/2010 nie przysługiwały. Natomiast od [...] D.G. płaci alimenty na trzy córki: A., C. i S.G., zgodnie z wyrokiem z dnia [...], sygn. akt: [...].

Od powyższej decyzji K.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając wydanie tego rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 2 ust. 7 lit. b) i d) oraz art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zdaniem skarżącej w sprawie nie wzięto pod uwagę szeregu okoliczności mających wpływ na pojęcie "świadomego wprowadzenia w błąd". Pomimo iż w trakcie postępowania jak i w odwołaniu podniosła argument złego stanu zdrowia organy do tego nie odniosły się. Akcentowała przy tym okoliczność przejścia operacji [...], długotrwałej rehabilitacji, co miało niekorzystny wpływ na jej stan psychiczny. W takim właśnie stanie znajdowała się w [...], gdy zapadł wyrok pozbawiający wykonalności tytułu wykonawczego. Przyznała, że ubiegając się w [...] o świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie wskazała na wyrok z [...], ale wynikało to z braku świadomości jego istnienia a nie z chęci wyłudzenia świadczeń. O wyroku tym wiedział D.G. i jego profesjonalny pełnomocnik i nie mogła liczyć na to, że nie wskażą oni na ten wyrok w trakcie postępowania egzekucyjnego. Podniosła także, że to komornik jest zobowiązany do okresowego kontaktu z dłużnikiem skoro wystawia zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji. Poinformowanie o tym wyroku było natomiast w interesie D.G. Dalej wskazał, że córki C. i C. od [...] ponownie z nią zamieszkały i pozostawały na jej utrzymaniu. Gdyby miała świadomość istnienia wyroku z [...] r. to bez przeszkód mogłaby wystąpić do sądu z pozwem o alimenty. Nie miała potrzeby wprowadzania organu w błąd. O istnieniu wyroku z [...] nie mogą także wnioskować na podstawie dokonywanych przez D.G. wpłatach kwoty [...] zł, gdyż na przekazach pocztowych nie wskazywał na czyją rzecz są to alimenty. Sądziła – wespół z pracownikiem socjalnym – że są to alimenty na troje dzieci. Dodała jednocześnie, że wszelkie informacje przekazywała organowi m.in. o przekazach pocztowych od D.G. Jej zdaniem można było zawezwać D.G. do sprecyzowania czy łoży na jedno czy troje dzieci. Zdaniem skarżącej cechą świadomego działania jest "chcenie". Ocenę tego, że "chciała" oparto tylko na istnieniu przedmiotowego wyroku z [...] i na tej podstawie domniemano jej zgodę na powstały skutek. Za niesłuszne uznała przyjęcie, że pobrała nienależnie świadczenia na A., ponieważ w okresie ich pobierania otrzymywała alimenty, gdyż pracownik socjalny sam zinterpretował, że kwota [...] zł wysłana przez D.G. jest kwotą alimentów na troje dzieci. Po czasie nie można zmienić tej interpretacji i obarczać ją odpowiedzialnością za przyznane i wypłacane alimenty, skoro sprawy tej wcześniej nie wyjaśniono. Jednocześnie skarżąca wskazała, że zaskarżyła decyzję Kolegium orzekającą o wysokości świadczeń nienależnie pobranych oraz obowiązku ich spłaty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że skarżąca przyznała, że ubiegając się [...] o świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie wskazała na wyrok Sądu z [...], który był jej znany, a zatem nie dopełniła obowiązku, nie poinformowała o kwestii, która miała kluczowe znaczenie do przyznania i wypłacania jej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ponadto Kolegium podniosło, że przy braku tytułu wykonalności wyroku zasadzającego alimenty na C. i S.G. kwota otrzymywanych alimentów odpowiadała kwocie alimentów zasądzonych na rzecz A.G., dlatego dłużnik alimentacyjny nie musiał wskazywać na czyją rzecz płaci alimenty.

W piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca podkreśliła, że Kolegium nie wyjaśniło, dlaczego uważa, że z obowiązku informowania o wszelkich zmianach w jej sytuacji się nie wywiązała. Oświadczyła, że stosowała się do udzielonego jej pouczenia i o zmianach informowała pracownika socjalnego oraz komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne, zaś wyrok z [...] nie był "zmianą" o jakiej mowa w pouczeniu. Dodała, że powoływanie się na wyrok z [...] wynikało tylko i wyłącznie z braku świadomości istnienia wyroku z [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w skrócie P.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji należy stwierdzić, że uchybiają one przepisom prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, który uchylił decyzję z dnia [...] przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A., C. i S.G. oraz decyzję ją zmieniającą nr z dnia [...] przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A.G.

Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., Nr 1, poz. 7 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia.

Organy uznały, że skarżąca nienależnie pobrała świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznane jej na okres zasiłkowy 2009/2010. Zatem w sprawie istotne było ustalenie czy zaistniały przesłanki uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane, określone w art. 2 pkt 7 w/wym. ustawy.

Powołany wyżej przepis formułuje legalną definicję tego pojęcia określającą, że należy pod nim rozumieć świadczenia z funduszu alimentacyjnego:

a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części,

b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia,

c) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia,

d) wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty,

e) wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 17 ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, chyba, że zostały zwrócone zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W sprawie jest poza sporem, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia [...], sygn. akt: [...], Sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy - punkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...], sygn. akt: [...] w części dotyczącej małoletnich C. i S.G., począwszy od dnia [...]. W punkcie 3 wskazanego wyroku Sądu Okręgowy zasądził od D.G. alimenty po [...] zł miesięcznie na rzecz córek C. i A. i po [...] zł miesięcznie na rzecz córki S. Oznacza to, że C. i S.G. nie posiadały statusu osób uprawnionych do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 2 pkt 11 cytowanej ustawy, status ten może posiadać uprawniony do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W konsekwencji, pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na podstawie którego wobec zobowiązanego w stosunku do ww. było prowadzone postępowanie egzekucyjne spowodowało, że uprawnienie tych dzieci do alimentów od ojca wygasło począwszy od dnia wskazanego w powyższym wyroku, tj. od [...]. Nie budzi zatem wątpliwości, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na C. i S.G. nie posiadały one statusu osoby uprawnionej w rozumieniu powyżej przytoczonego uregulowania, której przysługuje prawo do tych świadczeń. Z akt wynika także i to, że skarżąca w okresie zasiłkowym 2009/2010 otrzymywała bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego alimenty w wysokości [...] zł, a na dowodach wpłat widnieje adnotacja, za jaki miesiąc i rok alimenty są płacone. Wysokość ta odpowiada natomiast kwocie zasądzonych na rzecz A.G. alimentów.

Pomimo to, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że wydanie przedmiotowych decyzji - było przedwczesne.

W pierwszym rzędzie przechodząc do użytego w treści art. 24 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyrażenia "świadczenie nienależnie pobrane" przyjąć trzeba, że jest to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Wyrażenie to odnosić należy do sytuacji, gdy osoba uzyskała świadczenie w złej wierze, wiedząc, że jej się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która uzyskała świadczenie w przypadku świadomego zaniechania w przekazaniu organowi posiadanych informacji wywierających wpływ na prawo do świadczenia, jak też osoby, która była świadoma okoliczności, w jakich nie powinna pobierać świadczeń. Istnieje wtedy element obiektywny (wystąpienie okoliczności) oraz subiektywny (świadome i celowe działanie).

Przyjdzie wskazać, że rozstrzygnięcie organu I instancji uchylające prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia ich przyznania na C. i S. wskazał, iż świadczenie to zostało przyznane i wypłacone na podstawie świadomego wprowadzenia w błąd organu przyznającego to świadczenie, a zatem w oparciu o art. 2 ust. 7 lit. b) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Dla uznania, że w sprawie miała miejsce sytuacja określona w tym przepisie, a zatem, że skarżąca świadomie wprowadziła organ administracji w błąd niezbędne było przedstawienie takiego ustalenia w decyzji i wyjaśnienie okoliczności, które uzasadniały jego dokonanie. Tym samym wyjaśnienia wymagało, czy strona składając wniosek o przyznanie świadczeń świadomie, a zatem celowo wskazała nieprawdziwe dane bądź zataiła okoliczności, które były istotne dla ustalenia prawa do tych świadczeń. Zastosowanie tej przesłanki wymagało więc wykazania, że przyznanie wnioskowanego świadczenia nastąpiło z winy strony. Ponadto dla ustalenia, że "zaniechanie" miało charakter postępowania wprowadzającego organ w błąd, konieczne jest stwierdzenie, czy była ona świadoma, że fakty, o których nie powiedziała, były istotne dla sprawy.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że świadczenia objęte zaskarżoną decyzją można by uznać za nienależnie pobrane, o ile ich pozyskanie przez stronę stanowiło efekt jej świadomego działania nacechowanego złą wolą. Taka sytuacja mogłaby mieć miejsce wówczas, gdyby skarżąca otrzymała prawo do tych świadczeń będąc świadoma faktu, że zataiła informację mającą wpływ na ustalenie prawa do tych świadczeń przed organem przyznającym a następnie wypłacającym jej środki z tego tytułu. Okoliczności te winny zostać wykazane i wyartykułowane w uzasadnieniu decyzji uznającej dane świadczenie za pobrane nienależnie.

Tymczasem orzekające w sprawie organy kwestii tej w ogóle nie zbadały. Organ I instancji za wystarczający dla uznania, że skarżąca nienależnie pobrała świadczenie na S. i C. uznał sam fakt istnienia wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia [...] o pozbawienieniu wykonalności tytułu wykonawczego (wyroku Sądu Okręgowego w S. z [...] w części zasądzającej alimenty na rzecz w/wym.), nie badając nawet, dlaczego strona nie poinformowała organu o istnieniu tego orzeczenia. Kwestii tej również nie wyjaśnił organ odwoławczy, choć w odwołaniu strona przeczyła twierdzeniu organu I instancji co do świadomego wprowadzenia w błąd podnosząc okoliczności, które w jej ocenie nie uzasadniały takiego twierdzenia, jak: ciężka choroba skarżącej, przebywanie dzieci u ojca w okresie jej leczenia i rehabilitacji, przywrócenie skarżącej w [...] władzy rodzicielskiej nad dziećmi S. i C., przekonanie skarżącej, że ojciec dzieci jest zobowiązany do łożenia na ich utrzymanie w kwocie zasądzonych alimentów od czasu, gdy dzieci faktycznie pozostają na jej utrzymaniu, informowanie organu o dokonywanych wpłatach przez dłużnika alimentacyjnego. Tymczasem Kolegium utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie w konkluzji uzasadnienia stwierdziło jedynie, że K.G. nie poinformowała organu o przedmiotowym wyroku, mimo iż składając wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobiście podpisała się pod pouczeniem, iż zobowiązuje się niezwłocznie powiadomić organ właściwy wierzyciela o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Pomijając fakt, że pouczenie to należałoby odnosić do zmian zaistniałych już po złożeniu wniosku organ nie odniósł się do kwestii czy strona składając wniosek świadomie zataiła okoliczność istnienia przedmiotowego orzeczenia sądu istniejącego już w dacie, kiedy wniosek był złożony, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie stwierdzić należy, że brak ustaleń w przedstawionym zakresie narusza przepisy postępowania, a mianowicie art. 7 i art. 77 §1 k.p.a., które formułują obowiązującą w procedurze administracyjnej zasadę prawdy obiektywnej. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz. Organy administracyjne są tym samym zobowiązane z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Powyższe uprawnia przyjęcie, że cały ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uchylenia decyzji ostatecznej z przyczyn określonych w art. 24 ust. 1 ustawy spoczywa na organie, który wykorzystując dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Równocześnie organy obydwu instancji naruszyły przepis prawa materialnego poprzez błędną interpretację użytego w omawianej ustawie pojęcia "nienależnie pobranego świadczenia" polegającą na rozpatrywaniu kwestii nienależnie pobranego świadczenia w całkowitym oderwaniu od czynnika subiektywnego w postaci winy świadczeniobiorcy.

W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań, należy stwierdzić, że wskazane uchybienia rzutują na prawidłowość rozstrzygnięcia uznającego sporne świadczenia za nienależnie pobrane, co w efekcie skutkowało na tej podstawie uchyleniem decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na C. i C. i A.G. Przyjdzie wskazać, że w aktach brak dowodu wpłaty alimentów w kwocie [...] zł za [...] natomiast uchylenie decyzji dotyczącej A.G. dotyczyło całego okresu świadczeniowego.

Ponadto należy wskazać, że decyzja uchylająca ostateczną decyzję, na mocy której osoba uprawniona nabyła prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest decyzją wydaną w sprawie przyznania tego świadczenia. Toteż stroną tego postępowania jest osoba uprawniona do przedmiotowego świadczenia, bądź jeżeli nie jest pełnoletnia, jej przedstawiciel ustawowy. Tymczasem decyzja została skierowana wyłącznie do skarżącej, choć C.G. w dacie wydania decyzji była już osobą pełnoletnią. W aktach sprawy nie odnotowano pełnomocnictwa udzielonego przez C.G. jej matce. Natomiast brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy oznacza podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania skutkuje uchyleniem decyzji przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.).

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy uwzględni organ wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu. Rzeczą organu będzie, przy udziale stron postępowania, wyjaśnić sprawę w naprowadzonych kierunkach, przeprowadzając w tym zakresie niezbędne postępowanie dowodowe. Dokonując oceny stanu świadomości skarżącej organ w szczególności winien ustalić, kiedy powzięła ona wiadomość o wyroku z [...], a także - o ile uzna to za potrzebne - podjąć stosowne czynności zmierzające do weryfikacji jej oświadczeń w tej kwestii. Następnie organ dokona analizy merytorycznej oraz oceny całokształtu materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń w zakresie przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie. Pełne ustalenia faktyczne i rozważania prawne pozwolą dopiero na wydanie decyzji, którą organ uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132, art. 135 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, rozstrzygając w tym zakresie na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy.