Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1098/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. )oraz art. 54ust.1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 3, art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) ustalił od dnia [...] r. odpłatność za pobyt M. H. w Domu Pomocy Społecznej w L. w następujących częściach:

- [...] , czyli różnicę pomiędzy kosztem utrzymania pensjonariusza w DPS ([...] zł), a częścią wnoszoną przez wnioskodawczynię ([...] zł) oraz częścią wnoszoną przez rodzinę ([...] zł) pokryje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K.

Zgodnie z zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia [...] r. (ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego z dnia 21 marca 2016 r., poz. 1158) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w L. w roku [...] wynosi [...] zł. W trakcie postępowania ustalono, że dochód M. H. wynosi [...] zł (emerytura – [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny – [...] ). M. H. jest mężatką i ma pięcioro dzieci, które zgodnie z art. 61 ustawy o pomocy społecznej są zobowiązane do ponoszenia odpłatności za jej pobyt w domu pomocy społecznej. Do dnia [...] r. zostały przeprowadzone wywiady alimentacyjne u A. H, K. H. oraz A. H. Natomiast od pozostałych osób MOPS w K. oczekuje na dostarczenie zaświadczeń o dochodach jak również wywiadów alimentacyjnych z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S.. W toku postępowania ustalono, co następuje.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że A. H. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego ZUS w wysokości [...] zł. Kryterium dochodowe wynosi: [...] zł 300 % kryterium: [...] zł x 300 % = [..] zł. Kwota obowiązkowej odpłatności:[...] . Na podstawie wywiadu A. H. dobrowolnie zobowiązał się do ponoszenia odpłatności za pobyt żony w Domu Pomocy Społecznej w L. w wysokości [...] zł.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że K. H. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. H.. Nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Żona K. H. zatrudniona jest w Spółdzielni [...] w K. . Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony. Na podstawie wywiadu ustalono, że K. H. nie jest zobowiązany do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Wynika to z następującego wyliczenia: [...] zł - dochód K. H.. Kryterium dochodowe rodziny: [...] zł. Kwota obowiązkowej odpłatności: [...] K. H. w dalszym ciągu zobowiązał się do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie zgodnie z aneksem nr[...] .

Z wywiadu środowiskowego wynika, że A. H. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Obecnie czasowo jest zameldowany

w miejscowości H. w W., gdzie podjął zatrudnienie. Ponadto oświadczył, iż z powyższego dochodu od stycznia 2016 r. opłaca osobę obcą do opieki nad ojcem. Zgodnie z oświadczeniem jego dochód wynosi [...] miesięcznie. Średni kurs waluty funta szterlinga w NBP na dzień 15 kwietnia 2016 r. [...] kryterium dochodowego [...] zł. Kwota obowiązkowej odpłatności: [...] zł. A. H. dobrowolnie zobowiązał się do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej w L. w wysokości [...] zł miesięcznie (aneks [...] r.).

W odniesieniu do T. H. ustalono, że w [...] r. jego dochód wynosił brutto: [...] zł. Po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne [...] zł oraz [...] zł należnego podatku dochodowego, dochód wynosił: [...] zł.

W związku z powyższym organ postanowił ustalić odpłatność wszystkich osób zobowiązanych w wysokości zaakceptowanej przez te osoby w umowach zawartych

w trybie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Istotne w sprawie jest,

że wszystkie osoby zobowiązane do ponoszenia odpłatności, podpisały stosowne umowy dotyczące odpłatności za pobyt M. H. w domu pomocy społecznej. Oznacza to, że wysokość odpłatności wskazana w tych umowach nie jest przez każdą z tych osób kwestionowana. Ustalono zatem od dnia [...] r. opłatę za pobyt M. H. w DPS w L. w sposób określony decyzją.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła córka J. W. . Jej zdaniem, w świetle obowiązujących przepisów, brak jest podstaw do obciążania jej należnościami za okres przypadający przed dniem wydania tej decyzji. Ze względu na konstytutywny charakter decyzja taka może wywierać wyłącznie skutki ex nunc tj. na przyszłość. Nie znajduje również żadnego uzasadnienia przywoływanie w decyzji w odniesieniu do jej osoby umowy nr [...] z dnia [...] r. Organ nie mogąc zebrać materiału dowodowego i ustalić wysokości opłat w sposób niebudzący wątpliwości i zastrzeżeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznał, iż najprostszym rozwiązaniem będzie odwołanie się do umów zawartych w [...] r. dotyczących partycypowania w kosztach pobytu w DPS w C.. Zdaniem odwołującej się, istnieje uzasadniona obawa, iż pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym w takim kształcie jak obecnie, posłuży właśnie do tego by bezprawnie ściągnąć od niej należności za okres sprzed daty wydania zaskarżonej decyzji. Odwołująca się wskazała następnie, że ostatnią należność w deklarowanej przez siebie kwocie [...] zł wniosła

w miesiącu [...] r., czyli w ostatnim miesiącu pobytu matki M. H.

w DPS w C.. Podpisana przez nią umowa dotyczyła pobytu w DPS w C. Skarżąca podkreśliła, że nie była inicjatorką przeniesienia matki do DPS w L.. Nawet nie miała świadomości o tym, iż takie przeniesienie będzie miało lub ma miejsce. O fakcie zmiany DPS-u dowiedziała się z kolejnej decyzji administracyjnej ustalającej wysokość odpłatności. Skoro do daty wydania zaskarżonej decyzji nie funkcjonowała żadna prawomocna decyzja ustalająca wysokość jej zobowiązania tym samym nie ciążył na niej obowiązek uiszczania jakiejkolwiek opłaty. Nadto, według skarżącej, organ orzekający zapomniał o tym, że od daty zawarcia umów, na które powołuje się organ, nastąpiły istotne zmiany okoliczności faktycznych, które stanowiły istotne elementy tych umów. Tym samym trudno te umowy uważać za ważne i obowiązujące, tym bardziej, że istotne warunki umów zostały zmienione decyzjami samego organu I instancji. Natomiast zgodnie z treścią tych umów zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy uznać, iż niniejsza decyzja została wydana z rażącym naruszeniem kodeksu postępowania administracyjnego i wbrew zasadom logiki.

Decyzją z dnia [...] r. Nr SKO.[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. W. , utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

Zdaniem Kolegium organ I instancji wydając kwestionowaną decyzję uczynił to

w sposób przewidziany przywołaną wyżej ustawą i z należytą starannością zebrał niezbędny materiał dowodowy. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej, a w szczególności jej art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy i art. 61 ust. 2. Wyjaśniając mechanizm naliczania opłaty za pobyt M. H. w domu pomocy społecznej organ I instancji przypomniał, że wspomniany art. 61 ust. 1 ustawy wskazuje enumeratywnie krąg podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej indywidualizuje przewidziany w art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 i 2 obowiązek ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, przez wymienione w tych przepisach podmioty. Nadto, wbrew wywodom odwołania, organ I instancji miał z prawo do ustalenia odpłatności na podstawie zarządzenia nr [...] z miesiąca [...] r. wydanego przez Starostę od miesiąca następnego przypadającego po miesiącu, w którym zarządzenie to zostało opublikowane, czyli od [...] r.

W ocenie Kolegium, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma wysokość odpłatności zadeklarowanej przez nią pierwotnie w umowie z dnia [...] r. na kwotę [...] zł, a którą to kwotę w złożonym przed pracownikiem socjalnym MOPR w S. oświadczeniu z dnia [...] r. zobowiązała się uiszczać tytułem pobytu jej matki w domu pomocy społecznej. Wobec faktu, iż do dnia wydania przez organ I instancji kwestionowanej decyzji nie wpłynął do MOPS w K. wywiad środowiskowy, jaki przeprowadzić miał z J. W. pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. , uprawnione jest stanowisko organu I instancji o ustaleniu wobec córki J. W. [...] złotowej odpłatności za pobyt matki w Ośrodku, zadeklarowanej pierwotnie w umowie z dnia [...] r. w oparciu o zaświadczenie o zarobkach J. W. i jej męża R. W. .

Następnie organ II instancji podkreślił, że obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy kreuje decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS, a nie umowa o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy. Z brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy wynika, że celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty "wnoszonej" przez te osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony.

Organ zaznaczył dalej, że przepisy ustawy nie określają precyzyjnie kryteriów dla określenia konkretnej kwoty odpłatności tj. nie wskazują, że przy określonym dochodzie kwota odpłatności powinna wynosić taki czy inny procent. Ponadto ustawodawca obciążył obowiązkiem ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej małżonka i krewnych bez względu na to, jak układały się stosunki pomiędzy rodzicami i dziećmi.

W ocenie Kolegium przedmiotowa sprawa została przez organ I instancji należycie wyjaśniona oraz oceniona i dokonano tego z uwzględnieniem zasad wyrażonych art. 7, 77 i 80 k.p.a., co znalazło swoje pełne odzwierciedlenie zarówno

w uzasadnieniu prawnym jak i faktycznym decyzji organu, stosownie do treści art. 107 k.p.a. Nadto, wbrew wywodom zawartym w odwołaniu, dokonana na wniosek męża A. H. zmiana domu pomocy społecznej nie niweczy skutków umowy, w której J. W. zobowiązała się do uiszczania kwoty [...] zł z tytułu opłat za pobyt jej matki w domu pomocy społecznej. Bez znaczenia dla osoby zobowiązanej do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej jest w jakim domu przebywa świadczeniobiorca, gdyż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na zakres obowiązku ponoszenia odpłatności. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są także podnoszone w odwołaniu, kwestie dotyczące składanych w [...] r. pism

w odrębnym od niniejszego postępowaniu i decyzji zobowiązującej ją do zwrotu poniesionych zastępczo przez MOPS kwot opłat za pobyt jej matki w domu pomocy społecznej. Dochodzenie należności związanych z pobytem w domu pomocy społecznej zastępczo poniesionych przez Ośrodek następuje w innym trybie niż decyzja o ustaleniu wysokości opłaty z jaką mamy do czynienia w przedmiotowym postępowaniu.

J. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w K. zarzucając jej naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 15, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że do dnia wydania przedmiotowej decyzji MOPS w K. nie uzupełnił zebranego w sprawie materiału w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia

18 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1272/14. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał, że "Organ winien przy tym dokonać ustaleń w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, ewentualnie w razie potrzeby materiał ten uzupełnić (np. o stosowną informację z właściwego Urzędu Skarbowego dotyczącą wysokości dochodów wskazanych przez B. P. i jej męża), a następnie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym". W ocenie skarżącej, w żadnym wypadku nie można uznać, iż przedmiotowa decyzja jest zgodna z tym do czego organ został zobowiązany przez Sąd. W dalszym ciągu nie zostały w sposób rzetelny przeprowadzone wnioskowane przez nią dowody.

Ponadto, zdaniem skarżącej, w świetle obowiązujących przepisów, brak jest podstaw do obciążania jej należnościami za okres przypadający przed dniem wydania tej decyzji. Takie działanie jest niezgodne z prawem, bowiem powyższa decyzja ma konstytutywny charakter i może wywierać wyłącznie skutki ex nunc ,tj. na przyszłość. Wszystkie wcześniejsze decyzje będące podstawą ustalenia odpłatności zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. ze względu na rażące naruszenie prawa, a wydanie nowej decyzji obejmującej ten sam okres prowadziłoby do wydania decyzji konstytutywnej z mocą wsteczną, co jest oczywiście niedopuszczalne.

Nie znajduje również żadnego uzasadnienia przywoływanie w decyzji organu

I instancji, jak i decyzji SKO w K. umowy nr [...] z dnia [...] r. Tego typu postępowanie pozbawione jest podstaw prawnych i sprzeczne jest

z zasadami logiki i mogłoby ono nawet zostać zaakceptowane przez nią gdyby niejeden fakt wskazujący na niekonsekwencję organu I instancji. Powyższa niekonsekwencja dotyczy stwierdzenia tego, czy decyzja ustalająca odpłatność ma charakter deklaratoryjny, czy konstytutywny. Niekonsekwencja widoczna jest również

w uzasadnieniu decyzji SKO, które stwierdza, że obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, kreuje decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS, a nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy. Skoro tak, to jaki sens i podstawę ma odwoływanie się do umów zawartych w 2008 r. Poza tym,

w dalszej części uzasadnienia decyzji, SKO stwierdza, że "z brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy wynika, że celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty "wnoszonej" przez te osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony". Tymczasem w niniejszej sprawie do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie było żadnej prawomocnej decyzji administracyjnej, o której mowa powyżej. Po drugie, zawarte w 2008 r. umowy nie dotyczą pobytu mamy w DPS w L., tym samym nie mogą mieć zastosowania w odniesieniu do odpłatności za pobyt w tym DPS. W ocenie skarżącej, jeśli zmianie uległy okoliczności istotne wskazane w zawartej umowie, to w takim razie winno dojść do podpisania stosownego aneksu zgodnie z treścią zapisu zawartego w umowie, który stanowi, że wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej, pod rygorem nieważności. Skoro w ocenie SKO konkretyzacja obowiązku następuje w decyzji administracyjnej, a do daty wydania zaskarżonej decyzji nie było żadnej prawomocnej decyzji administracyjnej konkretyzującej ten obowiązek, a do umowy nie został zawarty stosowny aneks to należy uznać, iż brak jest podstaw do domagania się od niej należnych opłat wstecz od [...] r. W odniesieniu do powyższej okoliczności należy mieć w pamięci działania organu I instancji wyrażone w decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zobowiązania jej do zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez MOPS w K. z tytułu odpłatności za pobyt w DPS w L., w której to decyzji podjęto próbę obciążenia jej należnością obejmującą okres od [...] r.

do [...] r. w oparciu o decyzję z dnia [...] r., uznając, iż są podstawy do obciążania jej należnościami za okres przypadający przed dniem wydania tej decyzji. Mając na względzie wyżej opisane działania, które są niezgodne z prawem, skarżąca obawia się, iż również przedmiotowa decyzja może posłużyć organowi I instancji do takich działań. Nadto, według skarżącej, nie jest zgodne z prawdą, iż "bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są także podnoszone w odwołaniu, kwestie dotyczące składanych w [...] r. pism w odrębnym od niniejszego postępowaniu i decyzji zobowiązującej ją do zwrotu poniesionych zastępczo przez MOPS kwot opłat za pobyt jej matki w domu pomocy społecznej. Właśnie ta kwestia pokazuje co tak naprawdę jest celem jaki ma zostać osiągnięty przez zaskarżoną decyzję. A tym celem jest działanie wstecz decyzji administracyjnej, po to by na podstawie decyzji wydanej w [...] r. naliczyć należności od [...] roku, uzasadniając to istnieniem umowy z [...] r. Skarżąca podniosła również, że SKO w K. przemilcza fakt, iż pracownik MOPR w S. chciał przeprowadzić rzeczony wywiad środowiskowy koniecznie u w domu, do tego w godzinach, które są jej godzinami pracy. Próby ustalenia innych godzin nie powiodły się. Również nie udało się uzyskać porozumienia w kwestii jej wizyty w MOPR w S. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Domaganie się by wykorzystała dzień urlopu wypoczynkowego celem przyjęcia w domu pracownika MOPR jest nielogiczne i nieuzasadnione. Takie żądania można kierować w stosunku do podopiecznych tej instytucji, którzy są bezrobotni, a nie do osoby pracującej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Sąd działając w ramach ustawowych kompetencji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a wniesiona skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930), zwanej dalej "u.p.s.", decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 60 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej: o zasięgu gminnym ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta), o zasięgu powiatowym ustala starosta, o zasięgu regionalnym ustala marszałek województwa, a informacje o powyższym są ogłaszane w dziennikach urzędowych ww. podmiotów. Ogłoszenie stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Jak wynika z treści art. 61 ust. 1 pkt 1-3 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2. małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zgodnie z art. 61 ust.2 opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą na podstawie art. 103 ust 2 u.p.s.

- w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

- w przypadku zaś osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez wymienione wyżej osoby. W art. 61 ust. 3 u.p.s. wskazano, iż w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 2a z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te wnosi zastępczo gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, gminie zaś przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Prezydent Miasta K. orzekł w decyzji z dnia [...] r., że od dnia [...] r., w związku

z zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia [...] r. ustalającym średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej

w L. w roku [...] w kwocie [...] zł., odpłatność za pobyt M. H.

w Domu Pomocy Społecznej w L. ponosić będzie mieszkanka DPS, jej mąż oraz dzieci. Odpłatność ustalono w tej sposób, że M. H. uiszczać będzie kwotę [...] zł miesięcznie, co stanowi 70% jej dochodu, mąż A. H. – [...] zł miesięcznie, synowie: K. H. [...] zł miesięcznie, T. H. – [...] zł miesięcznie, A. H. [...] zł miesięcznie, córki J. W. [...] zł miesięcznie i B. P. [...] zł miesięcznie. Pozostałą kwotę w wysokości [...] zł miesięcznie, czyli różnicę pomiędzy kosztem utrzymania M. H. w DPS ([...] zł), a częścią wnoszoną przez wnioskodawczynię ([...] zł) oraz częścią wnoszoną przez rodzinę ([...] zł) pokryje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. .

Podkreślić należy, że jakkolwiek kwestia odpłatności za pobyt M. H.

w domu pomocy społecznej nie jest pierwszą sprawą rozpoznawana przez Sąd, to jednak należy mieć na uwadze, że odpłatność objęta zaskarżoną decyzją związana jest z ustaleniem przez uprawniony organ nowej kwoty określającej miesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w L.. Z tego powodu Sąd nie jest związany orzeczeniami, które zapadły wcześniej w sprawie odpłatności, bowiem dotyczą innych okresów, za które odpłatność winna być ponoszona. Z tych względów Sąd nie jest związany m.in. wyrokiem 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1272/14, na który powołuje się skarżąca.

Zgodnie z art. 61 ust.2 pkt 2 u.p.s. małżonek, zstępni przed wstępnymi wnoszą opłatę za pobyt zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2, w której bierze się pod uwagę wysokość dochodów i możliwości osoby zobowiązanej.

W niniejszej sprawie organy ponownie przeprowadziły postępowanie mające na celu ustalenie, w jakiej wysokości zobowiązani członkowie rodziny M. H mogą ponosić odpłatność za jej pobyt w DPS w L..

Z J. W. jako jedyną z osób zobowiązanych organy pomocy społecznej nie przeprowadziły wywiadu środowiskowego w celu ustalenia, czy zmieniła się jej sytuacja dochodowa na tyle, że nie może ponosić zadeklarowanej

w oświadczeniu z [...] r. kwoty [...] zł, albowiem pracownik socjalny nie zastał skarżącej w miejscu zamieszkania a propozycja spotkania w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S. w godzinach jego urzędowania nie spotkała się z akceptacją.

Z akt administracyjnych sprawy oraz z ustaleń organu nie wynika, że J. W. w jakikolwiek sposób zakwestionowała dotychczas zadeklarowaną odpłatność, czy zgłosiła zmiany w sytuacji rodzinnej i dochodowej. Z zaświadczeń

o dochodach i zatrudnieniu skarżącej i jej męża z [...] r. uzyskanych przez organ na podstawie art. 105 u.p.s. wynika, że w [..] r. J. W. uzyskała dochód netto [...] zł, zaś jej małżonek [...] zł.

W ocenie Sądu, organy zasadnie zatem przyjęły, że należy utrzymać w stosunku do J. W. , w kwestii części odpłatności za pobyt jej matki w DPS w L., kwotę [...] zł.

W tym miejscu należy wskazać, że przeniesienie matki skarżącej z Domu Pomocy w C. do Domu Pomocy w L., pomimo różnicy w wysokości kosztów utrzymania, nie wpłynęło na wzrost odpłatności, którą ponosić ma skarżąca.

Odnosząc się do zasadniczej kwestii podnoszonej przez skarżącej w skardze, czyli braku podstaw do wydania decyzji z mocą wsteczną, tj. zobowiązania skarżącej do ponoszenia części odpłatności za pobyt M. H. w DPS w L. od

[...] r. na podstawie decyzji z dnia [...] r., stwierdzić należy,

że zarzut ten jest niezasadny.

Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 922/16, "deklaratoryjność lub konstytutywność decyzji nie przesądza bowiem o jej temporalnej skuteczności. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że kwestia, jaki skutek– ex tunc, czy ex nunc – ma określony akt administracyjny jest związana nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, lecz zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str. 47 i nast. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy zatem uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II GSK 153/09, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt IOSK982/12 i z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 221/16, dostępne w CBOiS i A. Mączyński Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Kraków 1974, s. 151)". Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela.

Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, właściwie go oceniły i wydały decyzje zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. ,

na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.