Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 586/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32, art. 110c
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik - Bury, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ nadzoru") postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia Z. S. (dalej: zobowiązany, dłużnik, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] oddalające jako niezasadną skargę na czynność egzekucyjną z dnia [...] r. nr [...] nr [...] polegającą na zajęciu nieruchomości nr [...].

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ egzekucyjny po podjęciu w dniu [...] r. zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku dłużnika na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...], skierował egzekucję do nieruchomości zobowiązanego położonej w N. gmina [...], powiat [...], dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...], zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] wzywającym do zapłaty długu w terminie 14 dni od daty jego otrzymania. Powyższe zawiadomienie dłużnik odebrał w dniu [...] r.

Na powyższą czynność wniósł skargę podnosząc:

1. nieistnienie obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek w związku z niewskazaniem okresów wyłączenia naliczania odsetek za zwłokę, co stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33 pkt 10 u.p.e.a.;

2. brak wyszczególnienia terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu dochodzonej kwoty oraz rozliczenia kosztów egzekucji, co powoduje, że strona nie jest w stanie ustalić prawidłowej kwoty naliczonych odsetek oraz kosztów egzekucji;

3. naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z powodu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: listopad 2009 r. - z dniem 1 stycznia 2015 r., a za grudzień 2009 r. z dniem 1 stycznia 2016 r.;

4. nieprawidłowe zajęcie całej nieruchomości oraz niezawiadomienie pozostałych właścicieli nieruchomości o jej zajęciu.

Wskazał także, że we wznowieniowym postępowaniu podatkowym został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organu podatkowego z dnia [...] r., nr [...], który nie został dotychczas rozstrzygnięty.

Tym samym wniósł o:

- umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] oraz [...] z uwagi na wygaśnięcie obowiązku stanowiącego podstawę do dochodzenia należności objętych tymi tytułami, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego, błędne oznaczenie osoby zobowiązanej i brak doręczenia upomnienia zobowiązanemu;

- uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny oddalił skargę na powyższą czynność egzekucyjną z dnia [...] r.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanego wniósł zażalenie, w którym zarzucił:

1. brak doręczenia upomnienia;

2. brak wszczęcia egzekucji z powodu niedoręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia, bowiem nie zawiera ustawowych okresów, za które nie nalicza się odsetek za zwłokę, w związku z niewskazaniem okresów i nie wyłączeniem okresu naliczania odsetek za zwłokę, czym naruszono art. 27 § 1 u.p.e.a.;

4. brak wyszczególnienia terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu dochodzonej kwoty oraz rozliczenia kosztów egzekucji, co powoduje, że zobowiązany nie jest w stanie ustalić prawidłowej kwoty naliczonych odsetek oraz wysokości należnych kosztów egzekucji;

5. naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z powodu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług;

6. niekompletne metryki akt;

7. naruszenie przepisów K.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu egzekucyjnym ustanowionego przez zobowiązanego w dniu 22 października 2013 r. pełnomocnika - J. K., które to pełnomocnictwo zostało złożone w tym samym dniu w kancelarii organu pierwszej instancji;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. zastosowanie wadliwego wzoru zawiadomienia.

Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] r. po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanego utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego

Skargę na powyższe postanowienie wniósł zobowiązany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 870/19, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd nakazał, by organ nadzoru ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności ustalił kiedy doręczono zobowiązanemu tytuły wykonawcze będące podstawą dokonanej czynności egzekucyjnej. Wskazał, że dopiero ustalenie w jakiej dacie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne pozwoli na ocenę zaskarżone czynności i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Wątpliwości Sądu budzi bowiem, czy I w jakiej dacie doręczono zobowiązanemu tytuły wykonawcze o numerach [...] do [...], będące podstawą zajęcia, gdyż w aktach sprawy znajduje się jedynie zwrotne potwierdzenie odbioru tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...].

Organ nadzoru, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W pierwszej kolejności organ nadzoru ustalił, że tytułom wykonawczym organ egzekucyjny nadał następujące numery kodów kreskowych:

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...].

Jednocześnie na zwrotnym potwierdzeniu odbiorów, w miejsce numerów tytułów wykonawczych została wskazana numeracja (kodów kreskowych) nadana przez organ egzekucyjny. Zatem organ nadzoru uznał, że zobowiązany w dniu [...] r. otrzymał ww. tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami z dnia [...] r. o zajęciu rachunków bankowych w A S.A. oraz w B oddział w C.

Następnie organ nadzoru wyjaśnił, że skarga złożona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie jedynie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13). Podkreślił ponadto, że w toku postępowania wywołanego wniesieniem skargi na czynności egzekucyjne nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co wynika z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. Nie jest zatem możliwe podnoszenie w postępowaniu skargowym zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., czyli zarzutu niedoręczenia upomnienia, nieprawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dochodzenia należności w nieprawidłowej wysokości, czy przedawnienia dochodzonych zobowiązań, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Tak więc powyższe zarzuty nie mogły być uwzględnione w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynność egzekucyjną.

Następnie organ nadzoru omówił przepisy art. 110c § 2-4 u.p.e.a. i wskazał, że treść powołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że elementami, które musi bezwzględnie zawierać zajęcie nieruchomości jest wysokość należności pieniężnej, wyliczonych od nich odsetek, kosztów egzekucyjnych oraz określenie nieruchomości ze wskazaniem numeru księgi wieczystej.

Analizując zawiadomienie z dnia [...] r. nr [...], organ nadzoru uznał, że powyższe wymogi formalnoprawne zostały spełnione. Stwierdził zatem, że wobec doręczenia zawiadomienia zobowiązanemu w dniu [...] r. doszło do zajęcia nieruchomości położonej w N., gmina [...], powiat [...], dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...]. Ponadto organ egzekucyjny przesłał wniosek do sądu powszechnego prowadzącego ww. księgę wieczystą o dokonanie w niej wpisu w dziale III – Prawa, Roszczenia i Ograniczenia, a wpis taki został dokonany w dniu 28 września 2018 r.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego określenia wysokości odsetek za zwłokę, organ odwoławczy wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny został poinformowany o przerwie w naliczaniu odsetek. Wobec tego zawiadomieniem z tego samego dnia poinformował o zmianie wysokości zajęcia w tym zakresie. Tytuły wykonawcze nie mogły więc uwzględniać przerwy w naliczaniu odsetek, gdyż okoliczność ta zaistniała dopiero po wystawieniu tytułów wykonawczych.

W odniesieniu do zarzutu pominięcia w postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnika zobowiązanego poprzez niedoręczenie mu zawiadomienia o zajęciu, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 110c § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności następuje poprzez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości. Wskazał, że odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym, a wynikające z art. 18 u.p.e.a., oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tak też należy ocenić zastosowanie art. 32 k.p.a. Bez wątpienia zatem zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym. Niezależnie jednak od przyznania prawa do działania przez pełnomocnika, przepis powyższy wyłącza takie działanie z uwagi na szczególny charakter określonej czynności, który może wynikać z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Charakter taki ma doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu jego składnika majątkowego. Skoro bowiem to zobowiązanego obciąża obowiązek uiszczenia należności, to jego należy osobiście zawiadomić o zajęciu składnika majątkowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 532/05). Tym samym uznał, że doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego zobowiązanemu nie może być uznane za niedopuszczalne. Podkreślił przy tym, w oparciu o wyrok tutejszego Sądu z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1016/19, że zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia zawiadomienia pełnomocnikowi może odnieść skutek wówczas, gdy zobowiązany wykaże, że naruszenie miało istoty wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie doręczenie zawiadomienia zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi, nie wpłynęło na sytuację skarżącego, albowiem zachowany został termin na złożenie skargi na czynność egzekucyjną.

W skardze na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił naruszenie:

1. przepisów u.p.e.a., w szczególności:

- art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 – poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo niedoręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych wymienionych w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej;

- art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art.33 § 1 pkt 3 i 7 – poprzez zaniechanie umorzenia egzekucji pomimo wystąpienia zasadnych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, obligujących organ do umorzenia postępowania, tj. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, poprzez nieuwzględnienie przerwy w naliczaniu odsetek od zaległości podatkowej i niespełnieniu wymogów określonych w 27 u.p.e.a.;

- art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1, art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowo (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako "O.p.") w związku z nieuznaniem zarzutu egzekwowania należności z tytułów wykonawczych po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego;

2. Przepisów postępowania, tj. k.p.a. w szczególności:

- art. 7, art. 8 i art. 9 -.poprzez prowadzenie postępowania bez przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwo, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony;

- art. 144 poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art.7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.., które ma istotny wpływ no wynik sprawy;

3. Naruszenie przepisów O.p., w szczególności:

- art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 9 i orf. 70c - przez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w związku ze wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie karnej skarbowej, pomimo niedoręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi zobowiązanego;

- "art.70c - zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowo w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowo w art. 70 § 1 O.p. jest niezbędne, aby można było ponad wszelką wątpliwość"

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor opisał przebieg postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że wystawione tytuły wykonawcze o nr [...] – [...], [...] - [...] dotyczą zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. W jego ocenie postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuły wykonawcze powinno być umorzone na podstawie art. 59 1 pkt 2 u.p.e.a., albowiem zobowiązanie w nich wskazane uległo przedawnieniu z upływem 2014 r. oraz w odniesieniu do grudnia 2009 r. – z upływem 2015 r. Podniósł, że w niniejszej sprawie nie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia, bowiem jego pełnomocnikowi nie doręczono zawiadomienia w trybie art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. W konsekwencji nie doszło w tym przypadku do skutecznego przerwania biegu przedawnienia zobowiązania.

Wniósł także o doręczeniu mu tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, podnosząc, że dotychczas nie zostały mu one doręczone. Wskazał, że zostały one wysłane na adres wynikający z tytułów wykonawczych, a zatem na adres nie będący miejscem wykonywania przez niego działalności gospodarczej, jak również adresem do doręczeń. Stwierdził także, że znajdujące się w aktach administracyjnych potwierdzenie odbioru zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] r. nie zawiera jego podpisu, a nadto dokument ten nie został mu doręczony. Jednocześnie składane przez niego wnioski o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa co do autentyczności podpisu na ww. dowodzie nadania, organy nie wszczęły czynności w celu potwierdzenie czy podpis na tym dokumencie jest autentyczny, czy tęż został podrobiony lub przerobiony. Stwierdził przy tym, że złożone zostało zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa podrobienia podpisu w celu użycia za autentyczny podpis zobowiązanego, a właściwy organ postępowania przygotowawczego wszczął w tej sprawie dochodzenie. Pomimo tego organy nie zwróciły się o informacje dotyczące ustaleń w tym postępowaniu. Uznał zatem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie zostało wszczęte nieskutecznie. Brak doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego następstwem jest brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być podejmowane wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego.

Podniósł także, że w podczas zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie jego pełnomocnik stwierdził braki dokumentów, które nie zostały także ujęte w spisie przekazanych dokumentów przez organ egzekucyjny:

1 . zawiadomienia zobowiązanego z dnia [...] r.

2. pisma z dnia [...] r., w którym B S.A. odpowiedział na zajęcie wskazując, że ,,Konta klienta zostały zablokowane''

3. postanowień o zawieszeniu egzekucji;

4. postanowienia o umorzeniu egzekucji z dnia [...] r. dotyczących tytułów o nr: [...], [...] i [...]

5. pełnomocnictwa udzielonego przez zobowiązanego - P. J. K. w dniu 22 października 2013 r. do reprezentacji w postępowaniu egzekucyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia nieruchomości, a w konsekwencji zasadność oddalenia skargi zobowiązanego na tę czynność.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 69/08, Lex nr 486251). Zwrócić należy ponadto uwagę, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 789/16, Lex nr 2227159; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13, Lex nr 1783606).

Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (zob. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3048/15, Lex nr 2416502; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, Lex nr 1774564).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (zob. wyroki NSA: z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, Lex nr 1592003; z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 2972/17, Lex nr 2561873).

Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego strony, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 880/15, Lex nr 2113619).

W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że badając skargę na czynność egzekucyjną ani organy, ani też Sąd nie jest uprawniony do oceny innych kwestii, niż dotyczące wymogów formalnoprawnych nakładanych przy dokonywaniu danej czynności. W szczególności nie jest możliwe dokonywanie oceny co do istnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym, czy też podstaw jego powstania. Skarga na czynności egzekucyjne nie może bowiem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że przedawnienie zobowiązania podatkowego może być badane w postępowaniu egzekucyjnym w postępowaniu z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. lub w postępowaniu w sprawie zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Natomiast w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogły wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych, w tym na podstawie art. 110c u.p.e.a.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wystawione wobec zobowiązanego tytuły wykonawcze (wskazane w zajęciu z dnia [...] r.) o nr [...] i [...] zostały opatrzone elektronicznym kodem kreskowym przypisanym tym tytułom odpowiednio o nr [...] i [...]. Jednocześnie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczenia tytułów wykonawczych oba te numery zostały wymienione. Zatem należało uznać, że doszło do wszczęcia egzekucji w niniejszej sprawie z dniem [...] r., tj. w dacie w jakiej zostały one doręczone zobowiązanemu. Tym samym w oparciu o powyższe tytuły było możliwe podjęcie kontrolowanej czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia nieruchomości położonej w N., gmina [...], powiat [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...].

W myśl art. 110c § 2 u.p.e.a. zajęcie nieruchomości następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną w terminie 14 dni od doręczenia wezwania pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości i równocześnie z wysłaniem zobowiązanemu wezwania, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji.

W ocenie Sądu, treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że to do zobowiązanego winna być kierowana korespondencja w oparciu o powyższy przepis. Zgodzić się bowiem trzeba ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1797/05, LEX nr 217391, zgodnie z którym: "Niedoręczenie pełnomocnikowi zobowiązanego wezwania do zapłaty należności, o którym mowa w art. 110c § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [...], nie mogło mieć żadnego znaczenia dla skuteczności samego zajęcia, tak jak nie miałby znaczenia brak doręczenia tego wezwania skarżącym, jako zobowiązanym. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależniają bowiem skuteczności zajęcia nieruchomości od doręczenia wezwania zobowiązanemu. Niedoręczenie zobowiązanemu wezwania do zapłaty należności wywołuje skutki nie co do samej skuteczności zajęcia nieruchomości, a wyłącznie w zakresie określenia momentu, z którym zajęcie to następuje. Zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym. Niezależnie jednak od przyznania prawa do działania przez pełnomocnika, art. 32 k.p.a. wyłącza takie działanie z uwagi na szczególny charakter określonej czynności, który może wynikać z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Charakter taki ma wezwanie zobowiązanego do zapłaty należności. Skoro bowiem to zobowiązanego obciąża obowiązek uiszczenia należności, to jemu należy doręczyć wezwanie do jego spełnienia". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko.

W niniejszej sprawie zawiadomienie o zajęciu nieruchomości zostało skierowane do zobowiązanego, zgodnie z powyższym wymogiem. Zatem z chwilą jego doręczenia zobowiązanemu (w dniu [...] r.) doszło do zajęcia nieruchomości, co wynika wprost z treści art. 110c § 4 u.p.e.a.

Jednocześnie w treści powyższego zawiadomienia zostało zawarte wezwanie wskazane w art. 110c § 2 u.p.e.a., a zatem by zobowiązany zapłacił, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania należności wskazane w tym zajęciu wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości. Wskazano także tytuły wykonawcze wraz z należnościami nimi dochodzonymi oraz oznaczono wprost o jaką nieruchomość chodzi poprzez wskazanie jej położenia oraz oznaczenie nr księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.

Należało zatem uznać, że w niniejszej sprawie wymogi formalnoprawne zostały przez organ spełnione. Organ nadzoru dokonywał w niniejszej sprawie jedynie oceny działań podejmowanych przez organ egzekucyjny zmierzających do zastosowania egzekucji z nieruchomości i oceny tej dokonał w sposób prawidłowy. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzające je postanowienie nie naruszają prawa.

Formułowane w skardze zarzuty nie mogły w konsekwencji podważyć kontrolowanych w niniejszej sprawie postanowień, albowiem w oparciu o nie domagano się stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania, nie zaś wadliwości samej czynności.

Zauważyć również należy, że z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika obowiązek rozstrzygania sprawy przez sąd administracyjny w granicach sprawy, wyznaczonej przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi. Określenie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd zobligowany jest do rozstrzygania wyłącznie w sprawie administracyjnej, której dotyczy skarga. Jak podkreślono w orzecznictwie NSA, rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę" (wyrok NSA z 6 września 2012 r., II FSK 168/11, LEX nr 1223815).

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy nadzoru prawidłowo uznały, że wniesiona przez Skarżącą skarga na czynności egzekucyjne podlegała oddaleniu. Organy działały na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa, w oparciu o wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.