Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 369/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 2 maja 2022 r. nr 9002-2022-000281 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz M.J. kwotę 7.417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2020 r. M. J. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w T. wniosek o przyznanie płatności na 2020 r., który to wniosek był jeszcze trzykrotnie zmieniany. Ostatecznie skarżąca ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 245,92 ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności związanej do powierzchni 22,66 ha upraw roślin pastewnych, płatności związanej do powierzchni 8,59 ha upraw buraków cukrowych, płatności związanej do 20 sztuk zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) i płatności związanej do krów w liczbie 20 sztuk.

Po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych kontroli sprawa wniosku obszarowego została zatwierdzona i w dniu [...] lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydał decyzję w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której odmówił przyznania skarżącej wnioskowanej płatności obszarowej (JPO) na 2020 r. i nałożył sankcję wieloletnią w wysokości [...] zł, z uwagi na stwierdzenie tzw. błędu kontroli krzyżowej polegającym na deklaracji tych samych gruntów co skarżąca o pow. 155,80 ha przez inny podmiot – [...] P. w T.. Jednocześnie organ przyznał skarżącej wnioskowane płatności za zazielenienie, dodatkową (redystrybucyjną) płatność związaną do powierzchni upraw roślin pastewnych, płatność do powierzchni uprawy buraków cukrowych, płatność do bydła i pomniejszoną płatność do krów, z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy liczbą zwierząt zadeklarowanych we wniosku a liczbą zwierząt zatwierdzonych bez stwierdzonych nieprawidłowości.

Skarżąca nie zgadzając się wydanym rozstrzygnięciem złożyła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., które zostało uwzględnione. Organ odwoławczy uchylił w/w decyzję Kierownika BP ARiMR, wskazując, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w tym w szczególności organ I instancji nie zweryfikował należycie wszystkich zebranych w sprawie dowodów, stąd też powinien on ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem dokumentów przedstawionych przez [...] P. w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do wnioskowanych tych samych działek rolnych co skarżąca.

Kierownik BP w T., mając na względzie dodatkowo zgromadzony materiał dowodowy – uwzględniający dokumenty przedstawionych przez [...] P. – wydał w dniu [...] lutego 2022 r. decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ponownie odmawiając skarżącej płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) na 2020 r. i nałożył sankcję wieloletnią w wysokości [...] zł. W pozostałym zakresie przyznał płatności w takiej wysokości, jak w poprzednio uchylonej decyzji.

Skarżąca od powyższej decyzji wniosła odwołanie, które tym razem nie zostało uwzględnione, bowiem Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W uzasadnieniu organ podał, że istotną kwestią jest ocena, czy skarżąca była posiadaczem spornych działek ewidencyjnych. Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie zawiera definicji posiadania, zatem organ wskazał na art. 336 k.c. definiujący posiadanie jako stan faktyczny związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnień dla siebie. Jako stan faktyczny posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Zdaniem organu cechy posiadania wyłączają uznanie za posiadacza osoby, która legitymując się tytułem prawnym do władania rzeczą, uzyskała ten tytuł w innym zamiarze niż władanie rzeczą dla siebie i ten odmienny zamiar kontynuuje. Nie jest też posiadaczem osoba, która ponadto nie sprawuje fizycznego władztwa nad rzeczą.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ ponownie rozpatrując wniosek M. J. o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2020 r. odniósł się do zaleceń i wskazań zawartych w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] maja 2021 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Przyznanie wnioskowanych płatności uzależnione jest od spełnienia warunków wskazanych przepisami oraz od pozytywnego wyniku kontroli administracyjnej przewidzianej przepisami prawa unijnego, której każdorazowo poddawany jest wniosek obszarowy. W przedmiotowej sprawie podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, iż suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty, wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych do płatności, jest większa od powierzchni tych działek ewidencyjnych uprawnionej do uzyskania jednolitej płatności obszarowej. W związku z powyższym w celu wyjaśnienia błędu kontroli krzyżowej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wystosował do stron sporu, tj. do M. J. oraz [...] P. wezwania do złożenia wyjaśnień. Każda z wezwanych stron wniosła dowody w postaci złożonych dokumentów, oświadczeń, zeznań świadków, dokumentacji w postaci nagrań video i fotografii, potwierdzające wg każdej ze stron faktyczne użytkowanie wskazanych działek. Na podstawie wniesionych przez strony dowodów, Kierownik BP ARiMR w T. dokonał rozstrzygnięcia konfliktu kontroli krzyżowej, przyznając płatność na sporne działki ewidencyjne na rzecz [...] P., natomiast odmawiając jej przyznania M. J..

Organ podał, że M. J. zawarła umowę dzierżawy z [...] P. w dniu [...] maja 2019 r. w T.. W § 1 ww. umowy znajduje się stwierdzenie, iż użytkownikiem gruntów Skarbu Państwa o powierzchni 271 ha stanowiących płytę lotniska jest [...] P.. Zgodnie z § 3 umowy M. J. otrzymała uprawnienie na korzystanie z tzw. użytków zielonych przez zbieranie dla siebie z płyty lotniska trawy, pożytki te w postaci trawy miały być koszone minimum dwa razy w roku, zaś termin koszenia oraz zabiegów nie mógł kolidować z użytkowaniem lotniska, a terminy koszenia i zabiegów agrotechnicznych winny być uzgadniane z dyrekcją [...]. W § 4 umowy, skarżąca w zamian za plony zobowiązała się do świadczenia nieodpłatnie na rzecz [...] następujących prac: wyrównanie terenu lotniska w każdym roku na wiosnę, nawożenie, wapnowanie, wałowanie i koszenie traw, innych prac i nakładów ustalonych przez strony. W § 6 ww. umowy strony ustaliły, iż płatności obszarowe przysługujące po integracji z Unią Europejską określone będą odrębnym aneksem. Do chwili wydania decyzji organu I instancji strona nie przedstawiła aneksu, o którym mowa w § 6 umowy.

Z powyższego wynika, zdaniem organu, iż strona nie prowadziła działalności rolniczej na spornych gruntach, a jedynie na mocy ww. umowy (§ 3 umowy) zezwolono jej na korzystanie z tzw. użytków zielonych przez zbieranie dla siebie z płyty lotniska trawy przy zachowaniu określonych w umowie warunków. Na spornych gruntach działalność rolniczą faktycznie prowadził [...] P.. Tym samym skarżąca nie spełniała ustawowej przesłanki warunkującej przyznanie jej płatności bezpośrednich do spornych gruntów rolnych. Skarżąca nie była faktycznym posiadaczem – samoistnym lub zależnym – zadeklarowanych działek ewidencyjnych, co oznacza, iż nie była ona uprawniona do występowania z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2020 r. do w/w działek. W ocenie organu to [...] P. jest w stałym posiadaniu oraz we władaniu wskazanych działek ewidencyjnych, ponosi nakłady oraz w sposób faktyczny zarządza nieruchomością – regularnie zleca pielęgnacje terenu przez niwelacje terenu, podsiew traw oraz nawozi systematycznie teren na w/w działkach ewidencyjnych. Prace te wykonuje sprzętem będącym w posiadaniu [...], a także zlecając ich wykonania firmom zewnętrznym. Na tę okoliczność [...] dostarczył oświadczenia oraz faktury.

W związku z powyższym odmówiono skarżącej przyznania płatności obszarowych na 2020 r. do wskazanych działek ewidencyjnych na powierzchni 155,80 ha.

W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. Zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynika na sprawy:

- art. 7 ust 1 i 2 oraz 8 ust 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez ich niezastosowanie, mimo że skarżąca spełnia warunki wskazane w tych przepisach, w szczególności zadeklarowane we wniosku grunty były w jej posiadaniu;

- art. 19a ust 1 i 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, przez nałożenie na skarżącą sankcję w wysokości [...] zł w sytuacji, gdy podstaw do jej nałożenia nie było, albowiem skarżąca była posiadaczem zadeklarowanych gruntów;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów, błędne ustalenie, że skarżąca nie jest posiadaczem zadeklarowanych gruntów rolnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością jej uchylenia.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek M. J. o przyznanie płatności na 2020 r. Producentka rolna ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 245,92 ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności związanej do powierzchni 22,66 ha upraw roślin pastewnych, płatności związanej do powierzchni 8,59 ha upraw buraków cukrowych, płatności związanej do 20 sztuk zwierząt gatunku bydło domowe i płatności związanej do krów w liczbie 20 sztuk. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ uznał, że skarżąca nie spełniła ustawowe kryterium posiadania gruntów w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w obrębie 21, gmina T., powiat T., województwo [...], zadeklarowanych we wniosku na 2020 r. W konsekwencji organ odmówił skarżącej przyznania jednolitej płatności obszarowej (IPO) z jednoczesnym nałożeniem sankcji finansowej. Organ stwierdził, że na spornych gruntach działalność rolniczą faktycznie prowadził [...] P. w T. i jemu przyznał płatność. Z powyższym strona nie zgodziła się, zarzucając organowi brak ustalenia, kto był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów i komu należy się jednolita płatność obszarowa. Podkreśliła, że to ona w okresie objętym wnioskiem prowadziła na spornym gruncie faktyczną działalność rolniczą. Zarzuciła również naruszenie przepisów procesowych, polegające przede wszystkim na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca spełniła wszystkie przesłanki, aby przyznane jej zostały płatności, o które ubiegała się na 2020 r., a konkretnie rzecz ujmując, czy była ona w posiadaniu na dzień [...] maja 2020 r. wskazanych działek ewidencyjnych, które zgłosiła do rzeczonych płatności.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "u.p.s.w.b.") w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 u.p.s.w.b.).

Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na regulacja zawarta w art. 8 ust. 1 u.p.s.w.b., zgodnie z którą jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z regulacji tej wynika, że jedną z przesłanek przyznania jednolitej płatności obszarowej jest posiadanie przez rolnika działki w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, z którym tut. Sąd w pełni się zgadza, iż przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym gruntów przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1012/08). Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie osobę, której przysługuje jedynie formalnie tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów albo też na zadeklarowanych gruntach rolnych dokonuje incydentalnych zabiegów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie jest wystarczająca do przyznania płatności, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne i trwałe ich użytkowanie. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 228/07). Nie można tym samym otrzymać płatności za grunty rolne, na których w roku objętym płatnością nie prowadzi się działalności (upraw). Posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne ich użytkowanie. Ideą płatności jest bowiem dofinansowanie do produkcji rolnej i udzielenie pomocy rolnikom faktycznie użytkującym posiadane grunty rolne. Istotne jest więc rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek (por. wyroki NSA z dnia: 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 260/07; 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 258/06; 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11).

Decydujące znaczenie dla rozpatrywanej sprawy mają wnioski płynące z ustalonego przez organy stanu faktycznego. Istota sporu sprowadza się głównie do zagadnień dowodowych. Przystępując do rozważań w tej płaszczyźnie należy wskazać, że zebrany w aktach materiał dowodowy winien być przez organ rozpatrzony w całości (art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), zaś wynik tej oceny winien się znaleźć w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie, którym dowodom organ dał wiarę, a którym jej odmówił i z jakich przyczyn (art. 107 § 3 k.p.a.). Jest to szczególnie istotne wówczas, gdy zebrane dowody są ze sobą sprzeczne. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów ma bowiem prowadzić do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistym. Dowody winny być poddane analizie, każdy z osobna i we wzajemnym ze sobą związku, a z analizy tej winny być wyciągnięte syntetyczne, przekonywujące wnioski. Za prawdziwe winno się uznawać te z nich, które są oparte na określonych rozsądnych dyrektywach poznawczych, logiczne, wynikające faktycznie z danego dowodu (por. Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 174). Zebrane dowody muszą się ułożyć w logiczną całość, zgodną z doświadczeniem życiowym i zasadami wiedzy, pozwalającą przekonywująco stwierdzić, iż fakt ten miał w rzeczywistości miejsce (por. K. Piasecki w pracy zbiorowej Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 788-795).

W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że M. J. zawarła w dniu [...] maja 2019 r. umowę dzierżawy z [...] P. w T.. W § 1 ww. umowy wskazano, iż użytkownikiem gruntów Skarbu Państwa o powierzchni 271 ha, stanowiących płytę lotniska, jest [...] P.. Zgodnie z § 3 umowy skarżąca otrzymała uprawnienie na korzystanie z tzw. użytków zielonych poprzez zbieranie dla siebie z płyty lotniska trawy, pożytki te w postaci trawy miały być koszone minimum dwa razy w roku, zaś termin koszenia oraz zabiegów nie mógł kolidować z użytkowaniem lotniska, a terminy koszenia i zabiegów agrotechnicznych winny być uzgadniane z dyrekcją [...]. W § 4 umowy, M. J. w zamian za plony zobowiązała się do świadczenia nieodpłatnie na rzecz [...] następujących prac: wyrównanie terenu lotniska w każdym roku na wiosnę, nawożenie, wapnowanie, wałowanie i koszenie traw, innych prac i nakładów ustalonych przez strony.

Zdaniem organu z powyższego wynika, iż strona nie prowadziła działalności rolniczej na spornych gruntach, a jedynie na mocy ww. umowy (§ 3), zezwolono jej na korzystanie z tzw. użytków zielonych poprzez zbieranie dla siebie z płyty lotniska trawy przy zachowaniu określonych w umowie warunków. W ocenie Dyrektora ARMIR na spornych gruntach działalność rolniczą faktycznie prowadził [...] P., gdyż to on ponosił nakłady oraz w sposób faktyczny zarządzał nieruchomością – regularnie zlecał pielęgnacje terenu, poprzez niwelacje terenu, podsiew traw oraz nawoził systematycznie teren na w/w działkach ewidencyjnych.

W odniesieniu do przedstawionych przez stronę dowodów w postaci: wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] września 2020 r.; faktur imiennych; dokumentacji w postaci nagrania video oraz dokumentacji fotograficznej zawartej na dostarczonej płycie CD; oświadczeń i zeznań świadków: [...]; umowy dzierżawy z dnia [...] lutego 2013 r. oraz aneksu nr [...] do tej umowy zawartej przez [...] P. z J. J.; pozwu o zapłatę z dnia [...] sierpnia 2020 r.; oświadczenia o uznaniu umowy za niezawartą, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, ponieważ nie potwierdzają prawa posiadania i użytkowania spornych działek ewidencyjnych przez skarżącą.

Podkreślenia wymaga, że już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca podnosiła brak odniesienia się przez organ do przedłożonych przez nią dowodów. Zdaniem Sądu, jeżeli strona przypisuje określonym dowodom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, organ nie może uchylić się od ich oceny. Uzasadnienie decyzji, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a. nie może ograniczać się tylko do przedstawienia własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona, wskazując na odpowiednie dowody, zapatrywała się na się faktyczną ocenę sprawy odmiennie, niż organ administracji publicznej. Innymi słowy, skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne podjętego rozstrzygnięcia budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji organ winien się do nich odnieść.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji brak jest w ogóle analizy treści oświadczeń świadków i zawartości przedłożonej przez stronę płyty CD, a przede wszystkim brak jest wskazania motywów, którymi kierował się organ odmawiając wiarygodności dowodom przedłożonych przez skarżącą. Jeżeli według organu dowody te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, to powinien on wyjaśnić, dlaczego nie daje im wiary. Organ przypisał większą moc dowodom przedstawionym przez [...] P., nie podając jednak powodów takiej decyzji. Istotne znaczenia Dyrektor ARMiR nadał też wnioskom wynikającym z treści umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2019 r. zawartej między skarżącą a [...] P.. Należy jednak zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie [...] z dnia [...] października 2020 r. o uznaniu tej umowy za niezawartą (k. 151-152 akt adm.). Żaden z organów do tego oświadczenia się nie odniósł.

Zdaniem Sądu, przekonanie organu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych jest uzasadnione wówczas, gdy stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych, a więc przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść stron. Przy sprzecznych ze sobą dowodach należy rozbieżności te ocenić w świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego, rozważając wynikające z nich różnice przy zastosowaniu zasad doświadczenia życiowego. Ustalenia faktyczne oparte na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym należy traktować jako dowolne. Ustalenia dowolne nie prowadzą do prawdy materialnej, lecz pozostają z nią w sprzeczności i nie mogą służyć budowaniu prawidłowej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004, s. 30).

Sąd nie przesądza rozstrzygnięcia sprawy, stwierdza jedynie, że ustalenia faktyczne organu oparte są na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym.

W rezultacie należy zgodzić się ze stroną, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a nadto art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na względzie wskazania i wywody Sądu zawarte w tym wyroku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowione na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi (2.000 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł) oraz kwota opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).