Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 682/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18  § 1, art. 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2675/14 w przedmiocie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi J. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2675/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek J. K. (dalej: Skarżący) o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Jarosława Trelki od orzekania w sprawie ze skargi J. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2014 r. w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Uzasadniając wniosek o wyłączenie Skarżący wskazał, iż sędzia Jarosław Trelka był również sprawozdawcą w jego sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą akt III SA/Wa 2626/14, która odbyła się w dniu 25 marca 2015 r. W ocenie Skarżącego, sędzia sprawozdawca rozpoznając sprawę w dniu 25 marca 2015 r. uchybił elementarnym obowiązkom, bowiem złożył zaledwie kilkuzdaniowe sprawozdanie pomijając zasadnicze wątki argumentacji Skarżącego. Skarżący podniósł, że jego ustne wyjaśnienia składane na sali sądowej w dniu 25 marca 2015 r. nie zostały odnotowane, co w jego ocenie wynikało z pośpiechu składu sędziowskiego. Podkreślono, że sędzia sprawozdawca nie był bezstronny ani obiektywny oraz nie dopełnił podstawowych obowiązków. Wyjaśniono, że niniejsza sprawa jest analogiczna do sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą III SA/Wa 2626/14, gdzie sędzia Jarosław Trelka był sędzią sprawozdawcą a w niniejszej, sprawie poza funkcją sędziego sprawozdawcy również pełnił on funkcję przewodniczącego składu, co w ocenie Skarżącego nie gwarantuje bezstronności, sprawiedliwości ani właściwego przygotowania się do jej przeprowadzenia.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że podniesiona przez Skarżącego we wniosku okoliczność nie może stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Zdaniem Sądu kwestionowanie zasadności rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania, czy też kwestionowanie zasadności podejmowanych przez sędziego czynności nie jest przesłanką uzasadniającą żądanie wyłączenia sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, zaś takich przyczyn zdaniem Sądu brak było w sprawie rozpoznawanej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, że sędzia Jarosław Trelka jako sędzia sprawozdawca udowodnił jednoznacznie, że nie jest osobą bezstronną, obiektywną i właściwie przygotowaną, co skutkowało wyrokiem rażąco sprzecznym ze standardami państwa prawa, zasadami interpretacji i stosowania prawa. Powtórzono także argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego na wniosek strony następuje wówczas, gdy zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przepis ten łącznie z art. 18 P.p.s.a. ustanawia instytucję wyłączenia sędziego, będącą gwarancją procesową zasady obiektywizmu i bezstronności, a więc gwarancją tego, że rozstrzygnięcie w sprawie zawisłej przed sądem nie będzie determinowane przez osobiste zapatrywania, uprzedzenia lub interesy osoby je wydającej. Stosownie zaś do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny.

Okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste należy, w świetle ugruntowanego już orzecznictwa, zarówno sądów administracyjnych jak i sądów powszechnych, rozumieć relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć np. wcześniejszych związków sędziego z daną, konkretną sprawą (poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego). Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie WSA w Warszawie zasadnie oddalił wniosek Skarżącego, ponieważ nie uprawdopodobniono przesłanek wyłączenia sędziego. Subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nie może być uznane za okoliczność uzasadniającą wyłączenie sędziego. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie okoliczności, wskazanych w art. 19 P.p.s.a." (por. postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2012 r., I OZ 490/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w dniu 12 maja 2015 r. sędzia WSA Jarosław Trelka złożył do akt sprawy oświadczenie z którego wynika, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w sprawie. Skarżący nie podważył skutecznie wiarygodności tego oświadczenia, wobec czego, jakkolwiek nie przesądza ono o kierunku rozstrzygnięcia, stanowi istotny argument za oddaleniem wniosku. W tym miejscu wypada jedynie przytoczyć stanowisko Sądu Najwyższego, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55’ LEX nr 1633339). Ponadto Skarżący nie podał istniejącej przyczyny – w nawiązaniu do okoliczności tej konkretnej sprawy, uzasadniającej wyłączenie sędziego. W szczególności, sędzia nie podlega wyłączeniu z tej tylko przyczyny, że Skarżący ogólnie kwestionuje obiektywizm tego sędziego. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączenia sędziego.

Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie należało oddalić jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.