Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 562/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie : WSA Alina Dominiak WSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 września 2004 roku sygn akt [...] w przedmiocie: dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 września 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 i art. 7 ust.4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 listopada 2003 r. [...] w przedmiocie odmowy przyznania W. S. dodatku mieszkaniowego.

Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następujących ustaleń:

Wnioskiem z dnia 8 maja 2003 r. W. S. zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji wskazał, że w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 30.11.1999 r. sygn. akt [...] określono sposób korzystania z lokalu przy ul. [...] w G. przez skarżącego oraz jego byłą małżonkę.

W dniu 7 lipca 2001 r. wnioskodawca zawarł kolejny związek małżeński i zamieszkał z żoną T. w lokalu przy ul. [...] w G. Pomimo tych okoliczności, składane przez niego wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego dotyczą lokalu przy ul. [...] w G. W oświadczeniu o stanie majątkowym nie wykazał majątku objętego wspólnością ustawową ani majątku odrębnego żony T., która posiadając spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego również ubiegała się o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Organ I instancji ustalił, że T. S. prowadziła działalność gospodarczą, w której pomagał jej wnioskodawca. Powyższych informacji nie ujawniono we wniosku.

Przeprowadzona wizja lokalna, informacje o zużyciu przez wnioskodawcę energii elektrycznej uzyskane z "A" S.A., ustalenia wywiadu środowiskowego, zeznania byłej żony – B. oraz jej córki, nie potwierdziły faktu zamieszkiwania przez W. S. w lokalu przy ul. [...] w G.

Po zawarciu związku małżeńskiego w 2001 r. i zamieszkaniu z żoną, ww. lokal pełnił funkcję biura w prowadzonej działalności gospodarczej, następnie był podnajmowany, nadto wnioskodawca nosił się z zamiarem jego sprzedaży.

Wobec powyższych okoliczności oraz odmowy okazania niezbędnych do podjęcia dokumentów ujawniających wysokość dochodów wnioskodawcy organ I instancji uznał, że składane przez wnioskującego oświadczenia są nieprawdziwe i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego.

W odwołaniu od tej decyzji W. S. zakwestionował ustalenia organu podając m.in., iż dane zawarte w złożonych przez niego wnioskach i deklaracjach są zgodne z prawdą. Stwierdził, ze samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oddzielne rozlicza się z podatków, a ponadto w toku jest sprawa o rozwód.

Organ II instancji nie podzielił argumentacji odwołującego się, podnosząc w uzasadnieniu decyzji, że podstawowym kryterium, od którego ustawodawca uzależnił przyznanie dodatku mieszkaniowego, jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego.

Nie ulega wątpliwości, że wobec współmałżonków, tak długo jak długo pozostają w związku małżeńskim i nie posiadają prawomocnego orzeczenia sądu o separacji lub rozwodzie, należy – zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego przyjmować, iż wspólnie zamieszkują i gospodarują.

Głównym zadaniem dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody kosztów utrzymania mieszkania, których nie są w stanie ponieść, a które ponosić muszą. Odwołujący się posiada tytuł prawny do lokalu i ponosi w związku z tym wydatki mieszkaniowe. Nie znajduje się jednak w sytuacji, która zmusza go do jego utrzymania albowiem posiada również prawo do zamieszkiwania w lokalu współmałżonki – T. S. Nadto postawa wnioskodawcy, odmawiającego przedstawienia dokumentacji umożliwiającej ustalenie jego faktycznej sytuacji majątkowej, uzasadniała odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego.

Na powyższą decyzję W. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając, iż została wydana z naruszeniem zasad: prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. W uzasadnieniu ponownie zakwestionował ustalenia organów administracji. W jego ocenie nie jest prawdą, iż odmawiał okazania dokumentów niezbędnych do podjęcia decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, ujawniających wysokość dochodów oraz faktyczny stan majątkowy. Jedynymi dokumentami stwierdzającymi wysokość jego dochodów są odcinki renty, oraz decyzja organu zatrudnienia w przedmiocie statusu bezrobotnego. Nadto jego stan majątkowy jest doskonale znany z oświadczeń, jakie składał w Urzędzie Miasta [...].

Skarżący nie zamieszkiwał z żoną T. S., która nie wyrażała zgody na jego zameldowanie. Małżonkowie nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego, a ich związek został rozwiązany wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 maja 2004 r. Natomiast oświadczenia sąsiadów co do wspólnego zamieszkiwania z żoną określił jako domysły i sugestie.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga nie jest zasadna.

Instytucja dodatku mieszkaniowego uregulowana jest w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734 ze zm.). Jest to szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3118/95, niepubl.; A. Mączyński, A. Proksa: Nowe prawo lokalowe z komentarzem, Wyd. Centrum Prawne, Kraków 1994, s. 61; A. Gola, J. Suchocki: Ustawa o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych - komentarz, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1996, s. 88). Głównym celem dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów regulowanych.

Podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku, jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Drugą przesłankę stanowi kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego (art. 5). A zatem dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą stanowi zagadnienie kluczowe i wymaga prawidłowych ustaleń.

Istotą rozpoznawanej sprawy jest to, czy skarżący w ustalonym stanie faktycznym prowadził odrębne gospodarstwo domowe, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten stanowi, że przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim stale zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora, czy też pozostawał nadal we wspólnym gospodarstwie domowym ze swą małżonką.

Z akt sprawy wynika, iż Sąd Okręgowy w Gd. wyrokiem z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt [...] orzekł rozwód związku małżeńskiego W. S. oraz T. S. Oznacza to, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący pozostawał w związku małżeńskim.

Zauważyć należy, iż w odniesieniu do małżonków istnieje domniemanie prawne, iż prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe dopóty, dopóki małżeństwo nie zostanie rozwiązane przez rozwód. Ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący nie podał żadnych dodatkowych informacji, pozwalających wyjaśnić nietypową raczej sytuację, w której małżonkowie niepozostający w rozdzielności majątkowej nie utrzymują ze sobą kontaktów i nie mają wiedzy o warunkach materialnych (źródłach dochodów) współmałżonka. Są to okoliczności szczególnie istotne w tej sprawie, jako że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9 poz. 59 ze zm.) małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż nie zamieszkiwał z żoną ze względu na brak zgody jej zgody na zameldowanie Sąd zauważa, że wpis w dowodzie tożsamości o zameldowaniu lub wymeldowaniu stanowi jedynie techniczną czynność w postaci potwierdzenia dopełnienia obowiązku meldunkowego (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r. III AZP 6/91 , OSNCP 1992, nr 4, poz. 51), i nie zawsze odzwierciedla faktyczne miejsce stałego zamieszkiwania oraz gospodarowania. Wskazać przy tym należy na zeznania złożone w postępowaniu administracyjnym przez byłą żonę skarżącego – B, oraz córkę M.. Osoby te nie potwierdziły faktu zamieszkiwania przez W. S. w lokalu przy ul. [...] w G, a wskazanego we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Zatem w sytuacji prawnej skarżącego, uregulowanej wyrokiem rozwodowym, decyduje stan faktyczny sprawy, a ten wskazuje, że w momencie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego W. S. prowadził gospodarstwo domowe z żoną T. W konsekwencji powyższego, organy administracji trafnie oceniły wniosek skarżącego jako nierzetelny. Nie zawierał bowiem danych o faktycznym miejscu zamieszania wnioskodawcy, wyczerpujących informacji dotyczących liczby osób w gospodarstwie domowym oraz łącznego dochodu wszystkich członków gospodarstwa domowego.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.

Prawa do dodatku mieszkaniowego nie nabywa się z mocy ustawy (ex lege) nawet wówczas, gdy określona osoba faktycznie spełnia warunki wymagane do uzyskania go. Prawo do dodatku mieszkaniowego nabywa się na podstawie decyzji administracyjnej, a ta musi być poprzedzona rzetelnym wnioskiem osoby zainteresowanej, oraz deklaracją o wysokości dochodów gospodarstwa domowego, według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156 poz. 1817)

Wbrew zarzutom skargi co do naruszenia zasad procesowych, Sąd zauważa, iż organy administracji zapewniły stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu. W sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne. Skoro twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe lub budzą wątpliwości, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski.

W świetle stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do podważenia ustaleń organu I instancji dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które nie narusza treści art. 107 § 3 k.p.a., a nadto ocena zebranego materiału dowodowego jaką organ przeprowadził zgodna jest z wymogami jakie nakreśla art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.