Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 252/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1) oddala skargę, 2) zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na rzecz adwokata P. S. kwotę [...](dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 252/18

UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. na podstawie tytułu wykonawczego

z dnia [...] lipca 2012 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. prowadzi postępowanie egzekucyjne na zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za 2012 r. Zakładu Remontowo-Budowlanego "I." Sp. z o.o. z siedzibą

w G., której skarżący jest prezesem i jedynym udziałowcem.

W celu wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. protokołem z dnia [...] kwietnia 2014 r. dokonał zajęcia samochodu ciężarowego [...] nr rej. [...]. Czynności dokonano

w miejscu zamieszkania skarżącego w miejscowości B. [...], gm. J. W.. [...] pozostawiono pod dozorem skarżącego.

W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. podjął działania zmierzające do odebrania pojazdu, aby dokonać jego sprzedaży celem uzyskania środków pieniężnych na pokrycie egzekwowanej należności.

Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] października 2017 r. wezwał skarżącego do dostarczenia w dniu [...] października 2017 r. na parking Urzędu Skarbowego

w Ż. przedmiotowego samochodu wraz kompletem dokumentów i kluczy.

W wezwaniu nadmieniono, że w przypadku niedostarczenia pojazdu w ustalonym terminie dostarczenie tego pojazdu zostanie zlecone specjalistycznej firmie, w związku z czyni wzrosną koszty egzekucyjne. Poinformowano również, że warunkiem odstąpienia od egzekucji z ruchomości jest zapłata w całości należności na wskazany rachunek Urzędu Skarbowego w Ż.. Wezwanie zostało doręczone w dniu

[...] października 2017 r.

W dniu [...] października 2017 r. skarżący złożył w organie egzekucyjnym pismo

z dnia [...] października 201.7 r. p.n. "skarga o przywrócenie naruszonego prawa" wskazując, że dotyczy ono wezwania z dnia [...] października 2017 r. do dostarczenia na parking Urzędu Skarbowego w Ż. zajętego samochodu wraz z kompletem kluczy

i dokumentów. W skardze podniesiono zarzut "bezprawnego wymuszania przez pracowników reprezentujących organ zaboru z cudzej posesji pojazdu niebędącego własnością skarżącego i dostarczenia tegoż pojazdu na parking Urzędu Skarbowego". Zdaniem skarżącego przedstawione w wezwaniu warunki odstąpienia od egzekucji oraz niedostarczenia pojazdu należy przedstawić firmie I. Sp. z o.o. bowiem przestał on pełnić funkcję członka zarządu tej firmy wraz z wygaśnięciem mandatu za 2011 r. Ponadto wskazał na okoliczność uchylenia przez Sąd, na mocy prawomocnego wyroku, rozstrzygnięć wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz Ministra Finansów w sprawie dotyczącej zajęcia przedmiotowego pojazdu.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż., mając na uwadze argumentację zawartą w skardze uznał, że zaistniała potrzeba uzyskania dodatkowych wyjaśnień, które w ocenie organu egzekucynego mogły mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia

w przedmiocie skargi i prawidłowość prowadzenia dalszej egzekucji. W związku z tym organ pismem z dnia [...] listopada 2017 r. zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o informacje o aktualnym sumie sprawy, który udzielił odpowiedzi w żądanym zakresie pismem z dnia [...] listopada 2017 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał skargę za nieuzasadnioną i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. ją oddalił.

P. z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Administracji w B., zarzucając rozstrzygnięciu organu egzekucyjnego szereg uchybień i nieprawidłowości, co podważa konstytucyjną zasadę rzetelności oraz praworządności prowadzonego postępowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podał, że organ egzekucyjny zasadnie podjął działania zmierzające do odebrania samochodu ciężarowego marki [...]. Jest bowiem zobligowany do wyegzekwowania należności wynikającej z tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2012 r. Mając na uwadze czas trwania prowadzonej egzekucji (zajęcie samochodu nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2014 r.) i konieczność realizacji obowiązku na rzecz wierzyciela – Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. organ uznał, że skierowanie do skarżącego – jako osoby pełniącej dozór nad samochodem należącym do "I." Spółka z o.o., której jest prezesem – wezwania do dostarczenia pojazdu wraz z kluczami i dokumentami na parking Urzędu Skarbowego było działaniem właściwym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. przedmiotowym wezwaniem nie naruszył żadnego przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sytuacji organ miał uprawnienie do tego, aby wezwać skarżącego do dostarczenia samochodu na wskazane miejsce, a skarżący był zobowiązany do wykonania tej czynności. Wynika to z treści art. 102 § 1 powołanej ustawy, który stanowi min. o tym, że dozorca obowiązany jest wydać zajętą ruchomość na wezwanie organu egzekucyjnego. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie ma podstaw do tego, aby uznać, że wezwanie z dnia [...] października 2017 r. było nieprawidłowe.

Mając na uwadze treść pism skarżącego organ stwierdził, że kwestionuje on sam fakt podjęcia przez organ egzekucyjny działania, które w konsekwencji ma doprowadzić do zrealizowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z zajętej ruchomości.

Organ wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne dotyczące prawidłowości działania organu egzekucyjnego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Podnoszone przez skarżącego argumenty takiego charakteru nie mają. W postępowaniu wszczętym

w trybie art. [...] § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych. Ze względu jednak na to, że zarówno w skardze, jak i w zażaleniu skarżący powołuje się na uchylenie przez Sąd rozstrzygnięć wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej

w B. oraz Ministra Finansów w wyniku wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie organ wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 883/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r.

w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi z dnia [...] kwietnia 2014 r. na czynność zajęcia samochodu ciężarowego marki [...]. W związku

z powyższym wyrokiem Dyrektor Izby Skarbowej w B. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie wskazanym przez Sąd, a następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., skargę oddalił. Na to rozstrzygnięcie pismem

z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący złożył zażalenie do Ministra Finansów, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Zatem prowadzone wcześniej postępowanie, na które się powołuje dotyczyło zajęcia samochodu i skargi na tę czynność, która została rozstrzygnięta w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. i jest zakończona

w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem niniejszego postępowania jest czynność zmierzająca do odebrania zajętego pojazdu.

Z uwagi na podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące nieprawidłowości uznania skarżącego przez organ egzekucyjny za Prezesa zarządu Spółki "I." i jej jedynego wspólnika Dyrektor zauważył, że kwestia ta w obszerny i wyczerpujący sposób została wyjaśniona w powyższym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B., który w prowadzonym (w związku z wyrokiem Sądu) postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że jest on Prezesem jednoosobowego Zarządu Spółki i jej jedynym udziałowcem. Oznacza to, że również w przedmiotowej sprawie reprezentuje Spółkę

i działa w jej imieniu. Zatem czynność organu egzekucyjnego została skierowana do właściwego podmiotu.

W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o zmianę powyższego postanowienia lub jego całkowite uchylenie, wskazując że wadliwość pod względem formalnoprawnym oraz merytorycznym podważa wiarygodność i praworządność postępowania. Pominięcie stanu rzeczywistego obarcza zaskarżone postanowienie nierzetelnością, stronniczym i represyjnym działaniem niemającym uzasadnienia w faktach. Dodał,

że nie jest mu znany tytuł wykonawczy Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.

z dn. [...] stycznia 2012 r. Poinformował, że w okresie, gdy sprawował funkcję prezesa zarządu w spółce I. z G. (tj. do wygaśnięcia mandatu członka zarządu za 2011 r.) firma ta nie miała żadnych zaległości wobec Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.

Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności

z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, mocą którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. oddalił skargę skarżącego w zakresie czynności, których celem było odebranie zajętego w trakcie postępowania egzekucyjnego auta [...] (postanowienie organu z dnia [...] kwietnia 2014 r.) oddanego stronie

w dozór, a którego zwrotu zażądał egzekutor postanowieniem z dnia [...] października 2017 r.

Wnosząc skargę na to postanowienie, skarżący nie wskazał żadnego przepisu prawa, którego naruszenie przez organ uzasadniałoby ogólnie sformułowany zarzut "wadliwego prowadzenia postępowania, niezgodnego z normami prawnymi

i obowiązującymi przepisami, z pominięciem stanu faktycznego", nie przedstawił również żadnej argumentacji uzasadniającej to stanowisko. Powołał się tylko na rozstrzygnięcie WSA w Warszawie III SA/Wa 883/15 z 15 stycznia 2016 r. , nie wskazując jednak tego, że Sąd uchylił wówczas postanowienia organów ze względów proceduralnych, gdyż w opinii Sądu rozstrzygającego tę sprawę wyjaśnienia wymagała jedynie kwestia prezesury skarżącego.

Jak wynika z przywołanego wyroku organy miały wyjaśnić zgodność oświadczenia skarżącego o tym, że od 2011 r. nie jest już prezesem spółki i czy ten fakt znalazł odzwierciedlenie w KRS.

Uwadze składu orzekającego nie uszedł fakt, że sam skarżący co wynika z ww. wyroku złożył oświadczenie w dniu [...] czerwca 2012 r.: "że mienie spółki pozwoli na uregulowanie zadłużenia z tyt. podatku VAT za 2012 roku". W spisie mienia spółki

z [...] czerwca 2013 r. jako jeden ze składników wymieniony został przez skarżącego przedmiotowy [...]. Mając powyższe na uwadze uznano, że skarżący jest nadal prezesem zarządu ww. spółki i jedynym jej udziałowcem, co oznacza,

że reprezentuje spółkę na zewnątrz i odpowiada za jej zobowiązania.

Przedmiotem oceny składu orzekającego, orzekającego w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące

w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] grudnia

2017 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci wezwania skarżącego, pełniącego rolę dozorcy nad ww. autem do jego wydania (postanowienie z dnia

[...] października 2017 r.) Skarżący nie zgadzając się z tym postanowieniem organu złożył skargę w trybie art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1475 ze zm.) zwanej w skrócie "u.p.e.a.". Jak trafnie wskazał organ, skarga składana w tym trybie może dotyczyć wyłącznie kwestii formalnoprawnych dot. działań egzekutora w trakcie czynności egzekucyjnych. Przepis art. 54 § 1 ww. ustawy stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Porównaj: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lutego 2018 r. I SA/Po 1187/17, gdzie wyraźnie wskazano zakres rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne. Niniejszy skład orzekający podziela tezy wyrażone w tym wyroku, a mianowicie:

"1. Przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

2. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym

w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia". Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny

w Warszawie w wyroku z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nie ma podstaw, aby skargę składaną w tym trybie (art. 54 u.p.e.a.) na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, tak jak chce tego skarżący. W tym postępowaniu, za pomocą ww. skargi nie jest możliwe i skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów

i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (porównaj: wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać

w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku

o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. To oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

W sytuacji, gdy z uwagi na stadium postępowania egzekucyjnego dłużnikowi przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów tu obowiązuje 7-dniowy termin od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), to skarga na czynności egzekucyjne złożona w trybie art. 54 ww. ustawy nie może stanowić takiego właśnie konkurencyjnego środka zaskarżenia, w sytuacji złożenia zarzutów. NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11 stwierdził, że z tych względów nie mogą być przedmiotem rozpoznania zarzuty przedawnienia zobowiązania objętego egzekucją.

Ma rację organ, że postanowienie z dnia [...] października 2017 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi procedurami. Celem postępowania egzekucyjnego było wyegzekwowanie zaległości w podatku VAT za rok 2012, a środkiem do jego realizacji było najpierw zajęcie auta, oddanie go w dozór i wreszcie wydanie go organowi. Jak wynika z akt sprawy skarżący na tym etapie chce z tego środka uczynić uniwersalny środek do podważenia zasadności zajęcia auta, mimo, że sam w dniu [...] czerwca

2012 r. wskazał i wpisał ww. auto w spisie mienia ww. spółki.

Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie organów podatkowych jest zgodne z prawem. Istotnie w sentencji postanowienia wskazano błędną datę tytułu wykonawczego (TW), gdyż zamiast [...] lipca 2012 r. wpisano błędnie [...] stycznia 2012 r. TW ma jednak prawidłowy numer, a w treści rozstrzygnięcia organ podał zarówno prawidłową jego datę jak i prawidłowy numer. Można zatem stwierdzić, że była to omyłka pisarska, która w opinii Sądu nie miała wpływu na rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 cyt. powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalił.