Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 489/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: 116§1 pkt 1 lit. b, 116 §1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. i 2014 r oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] września 2019 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") orzekł o solidarnej odpowiedzialności Justyny L. (dalej: "Skarżąca") za zaległości F.P. M. 1 sp. z o.o. (dalej: "Spółka") wraz ze Spółką z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za okresy od grudnia 2013 r. do lipca 2014 r. w kwocie głównej: 30.555,60 zł wraz z odsetkami w kwocie 14.017 zł. naliczonymi na dzień wydania decyzji.

2. Od ww. decyzji Skarżąca złożyła odwołanie zarzucając naruszenie art. 122, w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), polegające na ich niezastosowaniu i zgromadzeniu materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, tj. braku precyzyjnego ustalenia czy w czasie sprawowania przez Skarżącą funkcji członka zarządu w Spółce zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, która to okoliczność winna zostać ustalona przy pomocy dowodu z opinii właściwego biegłego, co spowodowało, że w sprawie stan faktyczny nie został ustalony w stopniu wystarczającym dla zbadania czy w stosunku do Skarżącej zachodziły przesłanki z art. 116 § 1 i § 2 O.p.

3. Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2019 r.

MRPiPS uznał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione pozytywne przesłanki solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki wskazane w art. 116 § 1 i 2 O.p., tj. pełnienie przez członka zarządu funkcji członka zarządu w okresie, w którym powstały sporne zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji w stosunku do Spółki.

Na podstawie pełnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców KRS, uchwały nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 7 lipca 2012 r., rezygnacji Skarżącej z funkcji członka zarządu z dniem 30 września 2014 r., ustalono że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki w okresie od 7 lipca 2012 r. do 30 września 2014 r., w związku z powyższym zobowiązania objęte decyzją powstały w czasie sprawowania funkcji w zarządzie.

Odnosząc się do przesłanki bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce organ odwoławczy wskazał, że została wykazana na podstawie postanowień Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. akt KM 1372/15, 1373/15, 1374/15, 1375/15. Postanowieniami tym Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na wniosek Prezesa Zarządu PFRON wskazując, że egzekucja przeciw dłużnikowi okazała się bezskuteczna. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 10 czerwca 2015 r. wystawionych na podstawie deklaracji DEK-I-0 składanych przez Spółkę.

W ocenie MRPiPS, w przedmiotowej sprawie doszło również do bezskutecznej egzekucji uniwersalnej, gdyż Sąd Rejonowy K. w K. postanowieniem z dnia [...]stycznia 2016 r. sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku złożony przez Spółkę uznając, że prognozowane wpływy z likwidacji majątku dłużnika są znacznie niższe od prognozowanych kosztów postępowania upadłościowego. Sąd ustalił, że na dzień 30 września 2013 r. dłużnik posiadał 100 wierzycieli, a łączna kwota jego zobowiązań wynosiła 79.763.092,26 zł. Przeciwko dłużnikowi wydane zostały liczne tytuły wykonawcze i egzekucyjne. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie było szans nawet na minimalne zaspokojenie wierzycieli.

W ocenie organu odwoławczego, zasadnie również Prezes Zarządu PFRON wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącej.

Zdaniem MRPiPS, Prezes Zarządu PFRON prawidłowo przyjął, że w okresie, w którym Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu, podstawa do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki niewątpliwie istniała. Zaznaczył, że podstawę do zgłoszenia wniosku stanowiło zaprzestanie regulowania należności wobec PFRON. Podniósł, że w okresie sprawowania przez Skarżącą funkcji w zarządzie, Spółka nie wywiązała się z obowiązku wpłat wobec Funduszu, jak również wobec innych wierzycieli – zarówno prywatnych jak i publicznych.

MRPiPS zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej: "P.u.n."), dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W tych okolicznościach uznał, że pierwsza przesłanka, wynikająca z art. 11 P.u.n., tj. niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, świadcząca o niewypłacalności Spółki i obligująca Spółkę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała z chwilą, gdy podmiot ten przestał regulować zobowiązania wobec PFRON. MRPiPS zaznaczył, że Spółka w okresie sprawowania przez Skarżącą funkcji członka zarządu była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa, wypełnienie tych obowiązków w terminach i we właściwej wysokości było obowiązkiem zarządu.

Zdaniem organu odwoławczego wyjaśnieniom Skarżącej, że stan majątkowy Spółki w okresie sprawowania funkcji w zarządzie tj. od 7 lipca 2012 r. do 30 września 2014 r. nie uzasadniał zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaprzecza fakt, iż w tym okresie powstały zaległości wobec PFRON.

Argumentował, że nie ma żadnych podstaw do traktowania zaległości wobec PFRON jako pozbawionych znaczenia w aspekcie sytuacji finansowej Spółki i przyjęcia w związku z tym, że – mimo powstania tych zaległości, nie doszło do niewywiązywania się przez Spółkę z zobowiązań, których termin płatności upływał w okresie kiedy Skarżąca była członkiem zarządu. Minister argumentował, że jeżeli w ocenie Skarżącej taki obowiązek nie powstał, to należy się liczyć z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny, prowadzi to do subsydiarnej odpowiedzialności finansowej, gdyż doszło do sytuacji rodzącej w konsekwencji niemożność zaspokojenia długów przez Spółkę.

Podkreślił, że zwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. możliwe jest w razie wykazania, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. Wniosek taki został zgłoszony dopiero w dniu 6 października 2015 r., czyli już po rezygnacji Skarżącej z funkcji w zarządzie Spółki i w sytuacji, gdy majątek Spółki nie był w stanie pokryć nawet kosztów postępowania upadłościowego.

MRPiPS stwierdził, że w trakcie postępowania Skarżąca nie wykazała, że we właściwym czasie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie takiego wniosku. Nie wskazała również mienia Spółki, z którego egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zaległości w całości lub znacznej części.

4. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ treść zaskarżonej decyzji, tj.:

- art. 122 § 1 O.p., 187 § 1 O.p. w zw. z art. 197 § 1 O.p. przy zastosowaniu art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, polegające na ich niezastosowaniu i zgromadzeniu materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, tj. braku precyzyjnego ustalenia czy w czasie sprawowania przez Skarżącą funkcji członka zarządu Spółki zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, która to okoliczność winna zostać ustalona przy pomocy dowodu z opinii właściwego biegłego, co spowodowało, że w sprawie stan faktyczny nie został ustalony w stopniu wystarczającym dla zbadania czy w stosunku do Skarżącej zachodziły przesłanki stwierdzone art. 116 § 1 i § 2 O.p.,

- art. 233 § 2 O.p. przy zastosowaniu art. 49 ustawy o rehabilitacji, polegające na ich bezzasadnym niezastosowaniu i nieuchyleniu decyzji Prezesa Zarządu PFRON i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, choć należyte rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, w szczególności dopuszczenia dowodu z opinii właściwego biegłego celem ustalenia czy w czasie sprawowania przez Skarżącą funkcji członka zarządu Spółki zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji MRPiPS oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

5. W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

6.1. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 30 grudnia 2020 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).

6.2. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd w sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

6.3. W niniejszej sprawie istotę sporu stanowi zasadność orzeczenia, na podstawie art. 116 O.p., o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2013 r. do lipca 2014 r.

6.4. Przypomnieć w związku z tym należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Stosownie do tego przepisu do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu PFRON.

Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.).

Stosownie do art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 O.p.

6.5. Odnosząc się w pierwszej kolejności do pozytywnych przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności na podstawie art. 116 O.p., a zatem pełnienia przez Skarżącą funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 O.p. oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce, Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane.

Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki w okresie, w którym powstały zaległości, co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej. Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki w okresie 7 lipca 2012 r. do 30 września 2014 r. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w znajdującym się w aktach sprawy odpisie pełnym z KRS, uchwale nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 7 lipca 2012 r. oraz rezygnacji Skarżącej z funkcji członka zarządu z dniem 30 września 2014 r.

Okoliczności te nie są w sprawie kwestionowane.

Spełniona również została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności byłego członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki.

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie egzekucyjne prowadzone było przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2015 r. wystawionych na podstawie deklaracji DEK-I-0 składanych przez Spółkę. Postanowieniami z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. akt KM 1372/15, 1373/15, 1374/15, 1375/1 Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na wniosek Prezesa Zarządu PFRON wskazując, że egzekucja przeciw dłużnikowi okazała się bezskuteczna.

Jak prawidłowo zauważył MRPiPS, w przedmiotowej sprawie doszło również do bezskutecznej egzekucji uniwersalnej, gdyż Sąd Rejonowy K. w K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku złożony przez Spółkę uznając, że prognozowane wpływy z likwidacji majątku dłużnika są znacznie niższe od prognozowanych kosztów postępowania upadłościowego. Sąd ten stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie było szans nawet na minimalne zaspokojenie wierzycieli.

Okoliczności te, również nie są w niniejszej sprawie sporne.

Zdaniem Sądu, ustalenia i oceny w zakresie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności zostały dokonane zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.).

6.6. Zasadnicza kwestia sporna w rozpoznanej sprawie dotyczy natomiast tego, czy w okresie, kiedy Skarżąca sprawowała funkcję członka zarządu, tj. w okresie od 7 lipca 2012 r. do 30 września 2014 r., zaistniały przesłanki obligujące do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki.

Skarżąca argumentowała, że postępowanie dowodowe w powyższym zakresie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, przede wszystkim, z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wskazywała, że organy powołując się na wielość wierzycieli i wysokie zadłużenie Spółki nie sprecyzowały, czy całość zadłużenia był wymagalna już w okresie kadencji Skarżącej, ponadto pominięto, że Spółka posiadała wówczas znaczny kapitał zgromadzony na rachunkach bankowych (kredyt opiewający na kilkadziesiąt milionów złotych z przeznaczaniem na cele restukturyzacyjne, w tym uregulowanie zadłużenia).

Odnosząc się do powyższego, Sąd podziela stanowisko organów, że w stanie faktycznym sprawy, z uwagi nieregulowanie przez Spółkę wymagalnych zobowiązań, w tym z tytułu wpłat na PFRON, Skarżąca chcąc się uwolnić od odpowiedzialności za zaległości Spółki, zobligowana była do złożenia wniosku o upadłość, na początku 2014 r. Tym samym wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszony już po rezygnacji Skarżącej z funkcji w zarządzie, tj. w dniu 6 października 2015 r., był wnioskiem spóźnionym.

Formułując powyższą ocenę, także z uwagi na zarzuty skargi, należało odwołać się do treści art. 11 i art. 21 oraz do art. 10 P.u.n.

Zgodnie z art. 10 P.u.n., w brzmieniu obowiązującym na dzień zaistnienia stanu niewypłacalności, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Z powyższego wynika, że w art. 11 P.u.n. ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań (ust. 1) oraz sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek (ust. 2).

Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki.

W myśl art. 21 ust. 1 P.u.n. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

W ocenie Sądu, w przypadku Spółki niewątpliwą przesłankę do złożenia wniosku o upadłość stanowiło zaprzestanie uiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym.

Jak wynika z akt sprawy Spółka nie uiściła wpłat na PFRON za okresy objęte skarżoną decyzją, tj. od grudnia 2013 r. do lipca 2014 r. Ponadto, jak wskazał Prezes Zarządu PFRON zaległości te nie były regulowane już od września 2013 r. Co niemniej istotne, jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...] (oddalającego wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku) na dzień 30 września 2013 r. Spółka posiadał 100 wierzycieli, a łączna kwota jej zobowiązań wynosiła 79.763.092,26 zł.

Tym samym niewątpliwie, w okresie kiedy Skarżąca sprawowała funkcję członka zarządu, zaistniały przesłanki obligujące do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki.

6.7. W tym miejscu Sąd zauważa, że skoro wystarczającą przesłanką zgłoszenia wniosku o upadłość jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, to kwestia oceny, kiedy Spółka znalazła się w sytuacji, w której, jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, nie mogła być oceniana jako decydująca o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

W konsekwencji, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy te okoliczności, które były wskazywane w skardze, a dotyczące posiadania przez Spółkę znaczących środków na rachunkach bankowych (znacznego kapitału). Ponadto niecelowym było przeprowadzanie w sprawie dowodu z opinii biegłego.

Przyczyna niewypłacalności, związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku Spółki (w tym zgromadzonego kapitału). W takim przypadku istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości zasadnicze znaczenie ma to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań (zob. np. wyroki NSA z: 17 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 798/14 i 24 lutego 2016 r., sygn. akt I FSK 1864/14). Ugruntowany w nim jest również pogląd, że w art. 11 ust. 1 P.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów (zob. wyroki NSA z: 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13; 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13; 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2557/14 i 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1359/16).

Skład orzekający w niniejszej sprawie powyższe zapatrywania orzecznicze podziela.

Innymi słowy, skoro organy za przyczynę niewypłacalności uznały brak wykonywania przez Spółkę jej wymagalnych zobowiązań, tj. wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 11 ust. 1 P.u.n., to istotnym elementem ustaleń w sprawie określenia "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest stan regulowania takich zobowiązań, a nie analiza stanu finansowego Spółki. Nie było więc potrzeby w tym przypadku ustalania sytuacji finansowej Spółki. Z tego powodu nie mogły przynieść oczekiwanego przez Skarżącą rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji argumenty prezentowane w skardze. W tej sprawie ustalono niezbędne okoliczności dla określenia "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku o upadłość. Nie doszło więc do naruszenia przepisów odnoszących się do zasady prawdy obiektywnej określonych w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., czy też przepisu określającego zasadę swobodnej oceny dowodów, tj. art. 191 O.p.

Z punktu widzenia wystąpienia przesłanki zaprzestania płacenia długów nie ma znaczenia ani wartość ani charakter zadłużenia (mogą to być zarówno zobowiązania publicznoprawne, jak i cywilnoprawne), ani też powód, dla którego dłużnik przestał płacić swoje zobowiązania. Nie ma tu znaczenia przyczyna takiego stanu rzeczy, a także to, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy tylko niektórych z nich.

Podkreślić należy, że aby uwolnić się od odpowiedzialności wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony nie wtedy, gdy członek zarządu uznaje to za stosowne, nawet gdy widzi szansę na wyjście z zadłużenia, ale wtedy gdy taki obowiązek nakładają na dłużnika przepisy prawa.

6.8. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że z jednej strony Skarżąca jako argument przemawiający za brakiem podstaw do złożenia wniosku o upadłość wskazuje na posiadanie znaczących środków z przeznaczaniem na cele restukturyzacyjne, w tym uregulowanie zadłużenia, z drugiej strony, z przyczyn sobie jedynie wiadomych, zarząd Spółki jednak tych zaległości nie uregulował.

Sąd zauważa jednocześnie, że oczywiście nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych, w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający Spółką takie ryzyko podejmują, to muszą czynić to ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji niemożność zaspokojenia długów przez Spółkę, to sami będą musieli ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową.

Zauważyć również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa (por. np. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2614/15). O "braku winy", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., w sytuacji niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych.

W toku postępowania Skarżąca nie wskazała na żadną przeszkodę, obiektywnie uniemożliwiającą jej złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, we właściwym czasie. Tym samym nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.

6.9. W toku postępowania Skarżąca nie wskazała mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie całości lub znacznej części zaległości podatkowych. Tym samym nie mogła uwolnić się od odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

6.10. Uwzględniając całokształt przedstawionych racji, stwierdzić należało, że w realiach tej sprawy organy prawidłowo oceniły spełnienie przesłanek warunkujących orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. W tej sprawie – odmiennie niż przyjęto to w skardze – nie doszło do naruszenia art. 116 O.p.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji także innych niż podniesione w skardze uchybień, które mogłyby uzasadniać jej uchylenie, orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).