Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1659/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 ust. 1 i 2, arrt. 140 ust. 1, art. 153 ust. 1.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej E. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

E. B. (skarżąca) wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne, na terenie gminy P., o kodzie postępowania numer [...].

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 16 września 2010 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie konkursowe [...] w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. w rodzaju: leczenie stomatologiczne w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne.

Przedmiotowe postępowanie konkursowe odbyło się na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. nr 273 poz. 2719) zwane dalej rozporządzeniem Ministra Zdrowia.

Ogłoszenie o postępowaniu zawierało obligatoryjne elementy określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wskazano wartość zamówienia nie większą niż 316 970,00 zł na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.

Oferty należało złożyć w terminie do dnia 30 września 2010 r.

W przedmiotowym konkursie złożono 4 oferty.

Odwołująca, w wyniku ogłoszenia przedmiotowego konkursu, złożyła ofertę [...].

W części jawnej postępowania komisja konkursowa, stosownie do dyspozycji art. 142 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert. Następnie komisja dokonała oceny formalno-prawnej ofert.

W dniu 12 października 2010 r. komisja konkursowa wezwała Odwołującą do usunięcia braków formalnych do dnia 18 października 2010 r. Odwołująca uzupełniła braki w terminie.

W części jawnej postępowania komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę u Odwołującej w dniu [...] października 2010 r.

W wyniku kontroli przeprowadzonej u Odwołującej stwierdzono stan zgodny ze złożoną ofertą. Wynik kontroli został ujawniony innemu oferentowi tj. A.C. (v. załącznik Nr 25 akt administracyjnych).

Oferta złożona przez Odwołującą, po zakończeniu części jawnej postępowania, została zakwalifikowana do części niejawnej postępowania.

Oferta Odwołującej w rankingu otwarcia zajęła 2 pozycję i uzyskała 51,66 pkt, w tym:

1) ciągłość 10 pkt.

2) kompleksowość 0 pkt.

3) jakość 23,33 pkt.

4) dostępność 3,33 pkt.

5) cena 15 pkt.

Komisja konkursowa zaprosiła na negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, tj. których oferty spełniały stawiane wymagania i nie zostały odrzucone.

"Cena oczekiwana" przedstawiona przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ w rodzaju: leczenie stomatologiczne w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne została zaplanowana na kwotę 1,00 zł.

Komisja konkursowa dnia 18 listopada 2010 r. przeprowadziła negocjacje z Odwołującą w zakresie ceny i ilości świadczeń. Odwołująca zmodyfikowała swoją ofertę w części ceny obniżając ją do wysokości 0,96 zł za pkt, uzyskując tym samym wartość punktową w kryterium ceny - 21 pkt. Protokół końcowy z negocjacji zawiera ostateczne (zbieżne) stanowiska stron w procesie negocjacji do ilości i ceny.

Oferta Odwołującej się, w rankingu końcowym zajęła 3 pozycję i uzyskała 57,66 pkt, w tym za:

1) ciągłość 10 pkt.

2) kompleksowość 0 pkt.

3) jakość 23,33 pkt.

4) dostępność 3,33 pkt.

5) cena 21 pkt.

Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania w dniu 29 listopada 2010 r. wybrała 2 oferentów, którzy będą udzielać świadczeń w zakresie określonym zamówieniem. Oferta na 2 miejscu w rankingu końcowym uzyskała 65,83 pkt i zamknęła listę oferentów wyczerpujących kwotę przeznaczoną przez [...] OW NFZ na przedmiotowe postępowanie.

Ze względu na liczbę punktów uzyskanych w rankingu końcowym, tj. 57,66 pkt, oferta Odwołującego nie została wskazana do zawarcia umowy o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Odwołująca złożyła odwołanie do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania.

W dniu [...] grudnia 2010 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wydał decyzję nr [...] nieuwzględniającą odwołania Oferenta, z uwagi na brak stwierdzenia naruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego.

Od powyższej decyzji, pismem z dnia 5 stycznia 2010 r., Odwołująca wniosła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu, w ustawowym terminie.

W odwołaniu do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Odwołująca nie zgadza się z decyzją dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ twierdząc, iż doszło do naruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego przez komisję konkursową. Według Odwołującego naruszono przepisy art. 149 ust. 1 pkt 6, art. 134 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 1 oraz 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach.

Odwołująca podnosi także, że postępowanie konkursowe prowadzone przez Narodowy Fundusz Zdrowia naruszyło rzetelną ocenę wprowadzonych kryteriów, w szczególności w zakresie harmonogramu pracy.

Ponadto, pismem z dnia 5 kwietnia 2011 r., Odwołująca poinformowała, że świadczeniodawca, którego oferta została wybrana utworzył w miejsce dotychczas prowadzonej praktyki stomatologicznej filię NZOZ P.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Prezes Funduszu stwierdził, że przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania.

Podkreślił, iż oferenci przystępujący do konkursu ofert w przedmiotowym postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w tym rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. nr 140 poz. 1145 z późn. zm.), powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach w:

1) zarządzeniu nr 55/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie stomatologiczne, zwanym dalej zarządzeniem nr 55/2010/DSOZ;

2) zarządzeniu nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwanym dalej zarządzeniem nr 49/2010/DSOZ;

3) zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 roku w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 85/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 grudnia 2009 r. oraz zmienionym zarządzeniem nr 50/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 września 2010 r., zwanym dalej zarządzeniem nr 73/2009/DSOZ.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 art. 140 ust. 2 pkt 1 oraz 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach polegającego, według Odwołującej, na przeprowadzeniu postępowania konkursowego pominięciem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z naruszeniem zasady zachowania uczciwej konkurencji w wyniku nie określenia jasnych i czytelnych reguł przyznawania punktów z tytułu zapewnienia przez oferenta warunków oferowanych świadczeń należy stwierdzić, iż komisja prowadziła postępowanie konkursowe zgodnie z zachowaniem równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Kryteria oceny ofert, które stosuje się do postępowań w celu zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zawarte są w zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ. Podkreślił, iż przepisy powyższego zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia określają bardzo dokładnie parametry kryteriów ocen, wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w podziale na poszczególne rodzaje lub zakresy świadczeń, sposób oceny ofert pod względem kryteriów ceny.

Końcowa ocena oferty (liczba punktów oceny) jest wyliczana zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 73/2009/DSOZ, natomiast kryterium cenowe zgodnie z załącznikiem nr 2 do wyżej wymienionego zarządzenia.

Do obliczenia końcowej oceny ofert bierze się pod uwagę wartości danych, w szczególności: wagi skalujące (maksymalne liczby punktów oceny), liczby punktów jednostkowych odpowiadających poszczególnym parametrom oferty (odpowiedziom w ankiecie). Wagi skalujące oraz liczby punktów są przedstawione w tabelach załącznika nr 1 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ, odrębnie dla każdego rodzaju kontraktowanych świadczeń. Maksymalną liczbą punktów jednostkowych możliwych do uzyskania w zakresie parametrów szczegółowych objętych wspólną wagą skalującą jest uzależniona od wymagań i warunków dodatkowych określonych dla danego zakresu świadczeń. Zawarte w tabelach odesłania do załączników, dotyczące wymagań wobec świadczeniodawców, odnoszą się do odpowiednich zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych rodzajach świadczeń opieki zdrowotnej.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, iż komisja konkursowa dokonała oceny ofert złożonych przez oferentów na podstawie odpowiedzi udzielonych w ankietach. Oferta Odwołującej, tak jak i wszystkie inne oferty, została oceniona według jednolitych dla wszystkich oferentów kryteriów oceny i przyjęta do postępowania konkursowego. Kryteria oceny ofert oraz warunki zawierania i realizacji umów są jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania konkursowego.

Oferty zostały uszeregowane w kolejności wynikającej z uzyskanej łącznej liczby punktów oceny, z uwzględnieniem wyników negocjacji. Wyboru dokonuje się spośród ofert, co do których strony podpisały protokół końcowy ze zbieżnym stanowiskiem co do ilości i ceny.

Odwołująca podpisała protokół końcowy z negocjacji pod treścią którego zawarta została uwaga w brzmieniu: "Zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy".

Prezes NFZ zaakcentował, że wyższa punktacja uzyskana przez oferentów uczestniczących w postępowaniu konkursowym w kryteriach pozacenowych, wskazuje na zapewnienie przez oferentów lepszych warunków wykonywania świadczeń świadczeniobiorcom. Zaproponowanie natomiast przez oferentów ceny niższej niż oczekiwana cena Funduszu skutkuje możliwością zakupu większej ilości świadczeń w ramach określonej zamówieniem kwoty, a w konsekwencji zwiększeniem dostępności świadczeń dla świadczeniobiorców. W związku z tym, zgodnie z ideą konkursu ofert, zadaniem komisji konkursowej jest wybór ofert najkorzystniejszych.

Odnosząc się natomiast do podniesionej w złożonym odwołaniu kwestii wystąpienia niedogodności dla pacjentów zamieszkałych na terenie gminy P., wobec niezakontraktowania świadczeń z Odwołującą, wskazał, iż ustawa o świadczeniach nie przewiduje zabezpieczenia świadczeń w każdej lokalizacji kraju. Podczas realizacji zadań, dotyczących kontraktowania świadczeń oddziały Funduszu są zobowiązane do przeprowadzenia analiz dostępności do świadczeń w zakresie ogólnego rozkładu terytorialnego, z uwzględnieniem różnych potrzeb świadczeniobiorców oraz specyfiki świadczenia usług medycznych w konkretnym rodzaju i zakresie świadczeń na danym terenie. Zdaniem organu, oczywistym jest, że w przypadku wybrania na drodze konkursu oferenta w konkretnej lokalizacji, zawsze będzie istniała niedogodność lokalizacyjna dla określonej grupy świadczeniobiorców. Jest to sytuacja nieunikniona przy ograniczonej ilości publicznych środków na finansowanie opieki zdrowotnej, a co za tym idzie ograniczonego wyboru oferentów.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach uznał, że zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach "nie można zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z lekarzem, pielęgniarką, położną, inną osobą wykonującą zawód medyczny lub psychologiem, jeżeli udzielają oni świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem", natomiast lekarz stomatolog A. C. udzielająca świadczeń w Indywidualnej Praktyce Lekarskiej nie została wykazana jako personel medyczny i tym samym nie będzie udzielać świadczeń w "NZOZ P. A. C.". W związku z powyższym zarzut Odwołującej jest bezpodstawny.

Podniósł, że zarzuty zawarte w piśmie z dnia 5 kwietnia 2011 r. odnoszą się do kwestii przekształceń podmiotowych oferentów wybranych w toku postępowania i nie są przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego dotyczącego wydanej decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego.

Prezes NFZ podkreślił również, iż organ I instancji zgodnie z art. 10 kpa poinformował Odwołującą skutecznie o prawie do wglądu do dokumentacji postępowania pismem z dnia 14 grudnia 2010 r., błędnie oznaczonego w decyzji nr [...] jako pismo z dnia 7 grudnia 2010 r.

W odniesieniu do zarzutu ujawnienia innemu oferentowi protokołu kontroli z przeprowadzonej wizytacji w dniu 20 października stwierdził, że Odwołująca nie wniosła zastrzeżeń co do treści protokołu kontroli i faktu istnienia anulowanego przez przekreślenie podpisu innego oferenta (zlokalizowanego obok gabinetu Odwołującej), a także nie skorzystała z prawa przysługującego jej na podstawie art. 153 ustawy o świadczeniach i w toku postępowania nie wniosła protestu w terminie 7 dni roboczych od dnia dokonania zaskarżonej czynności. W przypadku złożenia protestu postępowanie, co do zasady, ulega zawieszeniu, a uwzględnienie protestu skutkuje powtórzeniem zaskarżonej czynności.

Reasumując wskazał, że nie zostały naruszone zasady postępowania konkursowego wobec czego odwołanie nie może zostać uwzględnione.

W skardze na powyższą decyzję Prezesa NFZ, E. B. zarzuciła naruszenie:

1. art. 149 ust. 1 pkt 6, art. 153 oraz art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także zasądzenie zwrotu postępowania skarżąca ponowiła zarzuty podniesione w odwołaniu.

Zaakcentowała, że powyższe zarzuty dotyczyły dopuszczenia do konkursu dwóch ofert złożonych przez jeden z podmiotów uczestniczących w postępowaniu, które to oferty powinny być uznane za oferty alternatywne, a także nieprawidłowości w toku postępowania przejawiających się w ujawnieniu informacji o ofercie Strony podmiotowi konkurencyjnemu.

W ocenie strony naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach polegało na tym, że nie odrzucono oferty świadczeniodawcy (A. C.) pomimo, że złożył on ofertę alternatywną.

Wskazała, że A. C. złożyła dwie oferty, tj. jako indywidualna praktyka stomatologiczna "P." A. C. oraz jako "NZOZ P. A. C.". W wyniku rozstrzygnięcia postępowania dyrektor [...]OW NFZ dokonał wyboru obu powyższych ofert, co zaaprobował Prezes NFZ w zaskarżonej decyzji.

W świetle obowiązujących przepisów prawa, w tym ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 14, poz. 89 z późn. zm.) niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, którego założycielem jest osoba fizyczna nie ma osobowości prawnej, a tym samym nie może być podmiotem praw i obowiązków, które w takim przypadku przysługują lub obciążają założyciela - osobę fizyczną. Zarówno niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, jak i indywidualna praktyka stomatologiczna są jedynie formami wykonywania zawodu lekarza, będącego w tym przypadku osobą fizyczną, a nie odrębnymi podmiotami prawa. Stąd stroną umów zawartych w wyniku wyboru obu w/w ofert, a wcześniej oferentem jest ta sama osoba fizyczna. Oferty złożone przez ten sam podmiot w tym samym postępowaniu stanowią oferty alternatywne, a tym samym powinny być odrzucone. Co więcej nie ma podstaw by na podstawie tego samego konkursu zawrzeć z tym samym podmiotem dwie odrębne umowy, co miało miejsce w sprawie niniejszej.

Powyższe okoliczności uzasadniają twierdzenie, iż w sprawie niniejszej doszło do naruszenia przez Prezesa NFZ art. 149 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego błędną wykładnię prowadząc do uznania, iż oferty złożone przez panią A. C. nie stanowiły ofert alternatywnych, co skutkowało niewłaściwym zastosowanie (niezastosowanie) w/w przepisu.

Z niewiadomych dla Strony przyczyn Prezes NFZ potraktował jednoznacznie sformułowany w odwołaniu zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jako zarzut naruszenia art. 132 ust. 3 w/w ustawy, podczas gdy są to przepisy regulujące różne stany faktyczne. W przypadku art. 132 ust. 3 w/w ustawy mamy do czynienia z ofertami złożonymi przez różne podmioty. Przepis ten bowiem będzie miał zastosowanie do ofert lekarzy, pielęgniarek itd. jako oferentów w przypadku, gdy udzielają oni już świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę z Funduszem.

Jako okoliczność uzupełniającą argumentację przedstawioną w odwołaniu Strona już na etapie postępowania przed Prezesem NFZ wskazała w piśmie z dnia 5 kwietnia 2011 r., iż z dniem 7 marca 2011 r. świadczeniodawca, którego oferta została wybrana przez [...]OW NFZ w ramach zaskarżonego postępowania przekształcił dotychczas prowadzoną indywidualną praktykę stomatologiczną w filię "drugiego oferenta", tj. Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej P. (nr w rejestrze [...]-[...]). Okoliczność ta potwierdza tożsamość oferentów, a tym samym fakt złożenia przez jeden podmiot dwóch ofert w jednym konkursie.

W ocenie skarżącej Prezes NFZ nie wyjaśnił w swej decyzji dlaczego wskazywany przez Stronę w odwołaniu art. 149 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie powinien mieć - w jego ocenie - zastosowania w sprawie niniejszej i dlaczego złożone w postępowaniu konkursowym oferty przez w/w podmiot konkurencyjny nie są ofertami alternatywnymi.

Zaniechanie czynności wyjaśniających oraz braki uzasadnienia decyzji stanowią naruszenie podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 7 i art. 8, a także przepisów określających obowiązki organu, tj. art. 77 i art. 80 KPA oraz przepisu określającego wymogi decyzji administracyjnej, tj. art. 107 § 1 i § 3 KPA.

Z kolei naruszenie art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach skarżąca upatruje w ujawnieniu podmiotowi konkurującemu w stosunku do strony informacji o ofercie strony. Posiadanie takiej informacji postawiło ten podmiot w uprzywilejowanej sytuacji w trakcie negocjacji.

Powyższe uregulowania są jednoznaczne i nie powinny budzić wątpliwości interpretacyjnych co do obowiązku zachowania przez NFZ poufności o złożonych ofertach, z którego to obowiązku NFZ nie może się zwolnić choćby pod wpływem woli oferentów.

Skarżąca zakwestionowała jednocześnie, że wizytacja przeprowadzona w dniu [...] października 2010 r. była czynnością Komisji, gdyż przeprowadził ją zespół Nr 1 w składzie dwóch osób.

Wątpliwości strony budzi również sposób przeprowadzenia negocjacji – nie przez Komisję a jedynie przez dwie osoby, a więc skład mniejszy niż minimalny skład Komisji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zastrzeżeń do możliwości zawarcia umowy z osobą będącą właścicielem niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, wykonującą jednocześnie w formie indywidualnej praktyki zawód lekarza dentysty (posiadającą zdolność do czynności prawnych) zauważył, że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, będąc rodzajem przedsięwzięcia gospodarczego, jako taki nie posiada osobowości prawnej, a co za tym idzie zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych.

Żaden z przepisów ustawy o świadczeniach nie wyklucza możliwości zawarcia przez NFZ dwóch umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie - np. w wyniku różnych postępowań - z tą samą osobą w odniesieniu do tego samego albo różnych przedsięwzięć gospodarczych. Wyjątek od tej zasady został uregulowany w przepisie art. 156 ust. 2 powołanej ustawy i odnosi się do umów wieloletnich.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 132 ust. 3 warunkiem odmowy zawarcia umowy z lekarzem wykonującym zawód w formie indywidualnej praktyki byłoby stwierdzenie, że ta sama osoba udziela świadczeń u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Dodatkowo podniósł, że o sposobach i formach wykonywania zawodu lekarza przesądza ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 z późn. zm.). Prowadzenie zakładu opieki zdrowotnej nie jest formą wykonywania zawodu lekarza, a tym samym zawarcie umowy w ramach prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej nie może zostać uznane za umowę zawartą ze świadczeniodawcą - lekarzem, w rozumieniu art. 5 pkt 40 lit. a ustawy o świadczeniach, tylko z tej przyczyny, że właściciel zakładu jest jednocześnie lekarzem.

W przypadku wskazanego przez Skarżącą podmiotu (Pani A. C.), którego dotyczy powyższe zastrzeżenie, Pani C. udzielająca świadczeń w Indywidualnej Praktyce Lekarskiej nie została wskazana do realizacji umowy jako personel medyczny i nie będzie udzielać świadczeń w NZOZ P. A. C., dlatego zarzut skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do kwestii ujawnienia innemu oferentowi protokołu kontroli z przeprowadzanej wizytacji w dniu [...] października 2010 r. podkreślił, że Skarżąca nie wniosła zastrzeżeń do jego treści oraz istnienia na protokole anulowanego podpisu innego oferenta. Nie skorzystała również z prawa do złożenia protestu przysługującego mu na podstawie art. 153 ustawy o świadczeniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, z uwagi na trafność zarzutów dotyczących naruszenia art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją ww. świadczeń. Stanowi ponadto, podstawę dla określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Realizacja ustawowych obowiązków organów Narodowego Funduszu Zdrowia we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".

Okolicznością niesporną sprawy jest fakt ujawnienia innemu oferentowi (nota bene, który ostatecznie został wybrany w toku niniejszego postępowania konkursowego), wyniku kontroli przeprowadzonej u skarżącej w dniu 21 października 2010 r. Ujawnienie to nastąpiło przed przystąpieniem stron do negocjacji.

Naruszenie przez Fundusz zasad postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, czyli zawartymi w dziale VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi podstawę wnoszenia środków odwoławczych oraz skargi. Niewątpliwie podstawowe zasady tego postępowania zawarte zostały w art. 134 ust. 1 u.s.o.z. Należą do nich: obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zasada równego traktowania nie wymaga głębszej interpretacji bowiem, stosownie do art. 134 ust. 2 u.s.o.z., polega ona na tym, aby wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane były świadczeniodawcom na takich samych zasadach.

Z kolei zasada prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami w sposób, który gwarantuje zachowanie uczciwej konkurencji wymaga odniesienia się do ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Ustawa ta wymienia czyny będące przejawem nieuczciwej konkurencji. Przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy jako czyn nieuczciwej konkurencji wskazuje: przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza to interes przedsiębiorstwa. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 4 powyższej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa należy rozumieć nieujawnianie do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, organizacji przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Stosując powyższe reguły, sposobem gwarantującym prowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zachowaniem uczciwej konkurencji będzie takie jego prowadzenie, które nie dopuści do przekazania, ujawnienia lub wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę usługodawcy.

Uzupełnieniem zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji zawartej w art. 134 ust. 1 u.s.o.z. są wymagania odnoszące się do opisu przedmiotu zamówienia zawarte w art. 140 ust. 1 u.s.o.z. stanowiącym, że przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.

Do podstawowych zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej należy zasada opisana w art. 147 u.s.o.z. stanowiącym, że kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 265/10).

Niewątpliwie protokoły kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy nie podlegały ujawnieniu innym świadczeniodawcom przed zainicjowanym postępowania odwoławczego. Dopiero bowiem ze złożeniem odwołania w trybie art. 154 ustawy o świadczeniach rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego, do którego zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach.

Nie można przy tym podzielić poglądu Prezesa NFZ, że niewniesienie przez skarżącą zastrzeżeń, co do treści protokołu kontroli a także nieskorzystanie z prawa do wniesienia protestu (v. art. 153 ustawy o świadczeniach) sanuje stwierdzone uchybienie. Zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach protestowi oferenta podlegają czynności komisji, a zatem na gruncie rozpatrywanego przypadku, w żadnym razie protestem nie mogło być objęte ujawnienie poufnych informacji pozostałym oferentom.

Zgodnie z art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (ust. 1). Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach (ust. 2).

W tym stanie rzeczy za zasadny należy uznać zarzut skarżącej naruszenia art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach poprzez brak zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Niewątpliwie posiadanie przez konkurenta informacji o ofercie skarżącej postawiło tego konkurenta w uprzywilejowanej sytuacji w trakcie negocjacji.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż naruszenie art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach miało istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa.

Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w niniejszym postępowaniu konkursowym doszło do naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach w myśl którego odrzuca się ofertę, jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną.

Jedynym kryterium alternatywności ofert jest tożsamość podmiotu składającego oferty na wskazane zakresy.

W rozpatrywanym postępowaniu konkursowym lekarz stomatolog A. C. udzielająca świadczeń w Indywidualnej Praktyce Lekarskiej nie została wykazana jako personel medyczny w NZOZ P. A. C.. Nie zachodzi więc przeszkoda do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zarówno z NZOZ P. A. C. jak i z A. C. prowadzącą Indywidualną Praktykę Lekarską (v. art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach). Przyjęcie rozwiązania z art. 132 ust. 3 ustawy ma zapobiegać sytuacji, w której jeden lekarz zostaje wskazany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w ramach dwóch odrębnych umów. Z kolei kwestie przekształceń własnościowych na które wskazuje skarżąca m.in. w piśmie z 5 kwietnia 2011 r. dotyczącą okresu już po wybraniu oferentów w toku postępowania a zatem nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w pkt 1 niniejszego wyroku.

O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.

Natomiast o kosztach postępowania obejmujących: wpis, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym oraz uiszczoną opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.