Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2056/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w A., Niemcy na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez licencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. z siedzibą w A.,Niemcy kwotę 1520 /jeden tysiąc pięćset dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania ; 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Dnia 21 czerwca 2004r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej autobus nr rej. [...] należący do niemieckiej firmy B.GmbH z siedzibą w S.. Autobus ten wykonywał międzynarodowy transport drogowy osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie regularnej komunikacji autobusowej z miejscowości K. w Niemczech do miejscowości S. w Rosji i przez terytorium Polski przejeżdżał tranzytem. W toku kontroli kierowca okazał udzielone przez Ministra Infrastruktury zezwolenie nr [...] na wykonywanie opisanego wyżej transportu firmie B. GmbH z siedzibą w S.. W protokole kontroli zapisano, że w czasie kontroli nie okazano licencji lub wypisu z licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu osób. Brak tej licencji uznany został przez kontrolera za naruszenie art.1 ust.3 Rozporządzenia Rady WE nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997r. zmieniającego Rozporządzenie EWG nr 684/92 z dnia 16 marca 1992r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem /Dz. Urzędowy Wspólnot Europejskich nr L 4 z dnia 8 stycznia 1998r. oraz art.5 Rozporządzenia Rady EWG nr 12/98z dnia 11 grudnia 1997r. ustanawiające warunki dostępu przewoźników nie mających stałej siedziby w Państwie członkowskim do transportu drogowego osób w Państwie Członkowskim /Dz.Urz.WE nr L 4 z dnia 8 stycznia 1998r./. Kierowca odmówił podpisania protokołu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art.92 ust.1 i art.92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr125 z 2001r. poz.1371 z późn. zmianami/ oraz poz. Lp.1.1.1. załącznika do tej ustawy nałożył na B. GmbH z siedzibą w S. w Niemczech karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że brak licencji wspólnotowej stanowi naruszenie wskazanych wyżej przepisów wspólnotowych, za które to naruszenie nakładana jest kara pieniężna na podstawie polskiej ustawy o transporcie drogowym.

Od tej decyzji 5 lipca 2004r. odwołała się B. GmbH O. z siedzibą w A. oddział w S. wnosząc o jej uchylenie.

Od tej decyzji 5 lipca 2004r. odwołała się B. GmbH O. z siedzibą w A. oddział w S. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podnosiła, że posiada licencję wspólnotową i wyjaśniła, że przesłała ją [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu dnia [...] czerwca 2004r. Wskazała, że siedzibą firmy B.GmbH O. jest miejscowość A., zaś w miejscowości S. znajduje się jej filia stanowiąca niesamodzielny oddział. Na tę okoliczność przesłała dokument w języku niemieckim. Przede wszystkim jednak skarżąca podniosła, że w świetle cytowanych wyżej Rozporządzeń unijnych nr 684/92 z dnia 20 marca 1992r. i nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997r. nie spoczywa na niej obowiązek posiadania licencji wspólnotowej w sytuacji, gdy wykonuje przewozy tranzytowe z Niemiec przez kraj Wspólnoty do państwa trzeciego. Powołała się na art.1 ust.1, ust.2 i ust.3 Rozporządzenia 684/92, które to przepisy regulują zakres podmiotowy obowiązywania rozporządzenia i stanowią, że Rozporządzenie stosuje się w przewozach z państwa członkowskiego do państwa trzeciego do części podróży na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów jeżeli zostanie zawarta odpowiednia umowa dwustronna między Wspólnotą a państwem trzecim. Z Rosją taka umowa nie została zawarta, zatem przepisy Rozporządzenia w ogóle nie znajdują zastosowania.

Do akt postępowania administracyjnego dołączone zostało wyjaśnienie skarżącej dotyczące jej siedziby w A. i oddziału w S.. Do tego wyjaśnienia dołączone jest tłumaczenie dokumentu wystawionego dnia [...] czerwca 2004r. stanowiącego niemieckie zgłoszenie do działalności gospodarczej w miejscowości S., z którego punktu 13 wynika, że siedzibą firmy jest A., zaś zgodnie z punktem12 w S. jest siedziba zakładu a stan taki, zgodnie z punktem17, trwa od 1 września 1999r. W aktach znajduje się również tłumaczenie oświadczenia Burmistrza Gminy S., że działalność gospodarcza skarżącej w tej miejscowości prowadzona jest od 1 września 1999r. Oba tłumaczenia nie są tłumaczeniami urzędowymi.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]września 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art.138 § 1 p.1 KPA, oraz art.1 Rozporządzenia Rady EWG nr 684/92 i art.1 ust.3 Rozporządzenia Rady WE nr 11/98 oraz art.92 ust.1 p.6 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym i lp.1.1.1. załącznika do tej ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z powołanymi przepisami do wykonywania międzynarodowego przewozu pasażerów autobusem konieczna jest licencja wspólnotowa wydana przez właściwe władze państwa członkowskiego, która poświadcza, że przewoźnik jest dopuszczony do rynku międzynarodowego drogowego przewozu osób. Kopia licencji wspólnotowej, poświadczona za zgodność z oryginałem, powinna znajdować się w pojeździe i być okazywana do kontroli. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca wykonywała transport drogowy bez licencji zatem zasadnie nałożono na nią karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. W ocenie organu do przewozu tranzytowego z Niemiec przez Polskę do państwa trzeciego- Rosji wymagana jest licencja wspólnotowa a wynika to z art.1 Rozporządzenia nr 684/92.

Na tę decyzję skarżąca B. GmbH O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że posiada licencję wspólnotową a jej kopię przesłała do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do sprawy [...]. Wyjaśniła, że siedzibę główną ma w A. zaś niesamodzielny oddział w S. i dlatego w licencji jest wskazany adres w A., zaś w zezwoleniu adres w S.. Podniosła ponadto, że wedle jej oceny przepisy Rozporządzeń Wspólnoty nr 684/92 i 11/97 nie mają w ogóle zastosowania do przewozów wykonywanych do państwa trzeciego, a wynika to z uregulowań art. 1ust.2 i ust.3 Rozporządzenia nr 684/92, które wyłączają jego zastosowanie do przewozów do państw trzecich, jeżeli nie została zawarta odpowiednia umowa dwustronna. Z Rosją takiej umowy nie ma, zatem wskazane Rozporządzenia Wspólnoty nie mają do wykonywanego przewozu zastosowania, a wobec tego obowiązek posiadania licencji wspólnotowej nie istniał i kara za jej brak została nałożona bezzasadnie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wnosił także o uzupełnienie postępowania dowodowego i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - poświadczonej kopii licencji wspólnotowej posiadanej przez skarżącą i w tym celu zażądanie tego dokumentu od skarżącej. W uzasadnieniu wskazał, że strona nie wykazała dotychczas posiadania licencji, ale może to wykazać również w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Dalej wywodził jak w uzasadnieniu decyzji, że w jego ocenie w świetle przepisów powołanych Rozporządzeń unijnych strona powinna legitymować się licencją unijną.

Skarżąca przy piśmie z dnia 17 września 2005r. skierowanym do Sądu przedłożyła kopię i swobodne tłumaczenie pisma z dnia 17 września 2005r. urzędnika Federalnego Ministerstwa do spraw komunikacyjnych budownictwa i mieszkaniowych skierowanego do adw. S. B., w którym wyraża on pogląd, że zgodnie z art.1 ust.2 Rozporządzenia nr 684/92 po zmianach zawartych w Rozporządzeniu nr 11/97, regulacje Rozporządzenia znajdują zastosowanie do wewnątrz wspólnotowych przewozów transgranicznych do państw trzecich tylko wówczas, gdy między Wspólnotą a danym państwem zostanie podpisane odpowiednie porozumienie. Porozumienie takie istnieje tylko ze Szwajcarią. Skarżąca wskazała też, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, a spór dotyczy jedynie wykładni przepisów europejskich, zaś w takiej sytuacji możliwe jest skierowanie pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządził dołączenie do sprawy niniejszej akt tego Sądu sygn. VI SA/Wa 1047/05 dotyczących skargi B. GmbH O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...]. W aktach tych znajduje się powoływana przez skarżącą kopia licencji wspólnotowej w języku niemieckim. Sąd dopuścił dowód ze wskazanego dokumentu i jego kpię włączył do akt sprawy niniejszej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona.

W sprawie niniejszej zasadnicze znaczenie ma rozstrzygnięcie problemu prawnego: czy na przejazd tranzytowy przez Polskę z Niemiec do Rosji bez wsiadania i wysiadania pasażerów w Polsce potrzebna jest licencja unijna.

Z art.1 ust.1 Rozporządzenia EWG nr 684/92 wynika, że jego przepisy stosuje się do międzynarodowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty przez przewoźników prowadzących działalność w Państwie Członkowskim przy użyciu pojazdów, przeznaczonych do przewozu więcej niż 9 osób, zarejestrowanych w tym państwie. Od tej zasady art.1 w ust.2 przewiduje wyjątek: w przypadku przewozu z Państwa Członkowskiego do państwa trzeciego i z powrotem, Rozporządzenie stosuje się do części podróży na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów, po zawarciu niezbędnej umowy między Wspólnotą a państwem trzecim. Zgodnie z art.1 ust.3 do czasu zawarcia umów między Wspólnotą a państwem trzecim Rozporządzenie nie ma wpływu na postanowienia zawarte w umowach dwustronnych między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi.

W sprawie niniejszej Państwem Członkowskim, z którego zabiera się lub dowozi pasażerów są Niemcy. Państwem trzecim jest Rosja. Umowy między Wspólnotą i Rosją nie ma. Oznacza to, że do części podróży, która odbywa się na terytorium Niemiec /to jest Państwo Członkowskie, z którego zabiera się lub dowozi pasażerów/ przepisów Rozporządzenia nie stosuje się, bo nie ma stosownej umowy między Rosją a Wspólnotą. Polska jest jednak w tej sytuacji Państwem Członkowskim, którego nie dotyczy wyjątek z art.1 ust. 2, bowiem na jej terytorium nie zabiera ani nie dowozi się pasażerów. Przejazd tranzytem z Niemiec przez Polskę do Rosji jest na odcinku podróży przebiegającym przez Polskę przewozem uregulowanym w art.1 ust.1 i stosuje się do niego przepisy Rozporządzenia. Skoro tak, to zgodnie z art.3a Rozporządzenia Rady EWG nr 1684/92, dodanym przez art.1 p.3 Rozporządzenia Rady WE nr 1/98, przewoźnik w celu prowadzenia przewozu międzynarodowego pasażerów musi mieć licencję wspólnotową. Niemiecka firma przewożąc pasażerów z Niemiec /kraju Wspólnoty/ przez Polskę /kraj Wspólnoty/ co do części podróży odbywającej się w Polsce powinna legitymować się licencją wspólnotową. Załącznik do wskazanego Rozporządzenia nr 11/98 regulujący szczegółowo wzór i treść licencji w punkcie 3 potwierdza, że uprawnia ona do przejazdu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich. Dalej zawarte jest zastrzeżenie, będące odpowiednikiem art.1 ust.2 Rozporządzenia 684/92, iż rozporządzenie to /684/92/ stosuje się dla podróży w obrębie terytorium Państwa Członkowskiego będącego miejscem zbierania lub wysadzania pasażerów, po zawarciu umowy między Wspólnotą a państwem trzecim. Uregulowanie to potwierdza wniosek, iż przepisów o obowiązku licencji nie stosuje się tylko do tej części przewozu, która odbywa się na terytorium Państwa Członkowskiego, z którego zabiera się lub dowozi pasażerów.

W sprawie niniejszej na terytorium Polski nie zabierano ani nie dowożono pasażerów, zatem jej terytorium nie dotyczył omawiany wyjątek od obowiązku posiadania licencji. Skarżąca powinna więc jadąc tranzytem przez Polskę mieć licencję wspólnotową i posiadać ją w pojeździe.

Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że skarżąca nie posiadała licencji w autobusie w czasie kontrolowanego przejazdu. Jednak nie jest jasne czy w ogóle posiadała licencję wspólnotową i powinna być ukarana tylko za jej brak w pojeździe, czy też w ogóle licencji wspólnotowej nie miała i wykonywała międzynarodowy transport drogowy bez wymaganej licencji.

Podstawowym zadaniem organu administracji jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą zawartą w art.7 KPA. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organ powinien zastosować właściwe przepisy prawa regulujące ustaloną w sposób niewątpliwy sytuację. W sprawie niniejszej, wbrew twierdzeniu strony skarżącej stan faktyczny nie jest niesporny. Wedle skarżącej posiada ona licencję wspólnotową, a jedynie nie miała jej ze sobą w kontrolowanym autobusie. Organ natomiast przyjął, że skarżąca wykonywała międzynarodowy transport drogowy nie mając w ogóle licencji. Wskazana rozbieżność wywołuje daleko idące skutki co do wysokości kary. Kara z wykonywanie transportu bez licencji wynosi 8000zł, zaś kara za nieposiadanie licencji w pojeździe przez podmiot, który w ogóle licencję ma – wynosi 500zł.

W ocenie Sądu, organ II instancji z naruszeniem art.138 § 1 p.1 KPA utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję mimo, że nie została ustalona zasadnicza okoliczność czy spółka posiada licencję, oraz mimo informacji od strony, że licencję posiada a jej oryginał znajduje się w dyspozycji organu złożony przez stronę do akt innej sprawy administracyjnej.

Dopiero po ustaleniu w sposób niewątpliwy czy skarżąca posiadała licencję wspólnotową, można oceniać do jakiego naruszenia prawa doszło i jaka kara powinna zostać wymierzona. W sprawie niniejszej z naruszeniem zasad postępowania dowodowego tj. art.7 KPA, art.77 § 1 KPA i 78 § 1 KPA organ kwestii tych nie ustalił. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Zważywszy powyższe Sąd uchylił decyzję II instancji, który mimo istniejących wątpliwości i niejasności utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawie nie budzących wątpliwości dokumentów zgromadzonych w oryginałach lub w stosownie potwierdzonych kopiach złożonych do akt sprawy niniejszej organ wyjaśni czy strona skarżąca posiadała w dacie kontroli licencję wspólnotową na wykonywanie transportu międzynarodowego osób autobusem. Dokumenty obcojęzyczne o kluczowym dla sprawy znaczeniu winny zostać urzędowo przetłumaczone zgodnie z wymogami ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim /Dz.U. nr 90 z 1999r. poz. 999 z późn. zmianami/.

Ze wskazanych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 p.1, lit.c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie w związku z § 18 ust.1 p.1 lit.a w związku z § 6 p.4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej /Dz.U. nr 123 z 2002r. poz. 1058 z późn. zmianami/ i zasądził kwotę 320 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego i kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.