Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3407/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 197/18 w sprawie ze skargi T.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T.R. kwotę 1137 (tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa197/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, po wznowieniu postępowania.

Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2009 r. Starosta Powiatowy w [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] sp. z o.o. spółka komandytowa pozwolenia na budowę osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego z lokalami usługowymi i garażem podziemnym na terenie działek nr ewid. [...], [...] obręb [...] (etap [...]) przy ul. [...] [...] w [...].

Pismem z dnia [...] maja 2011 r. T.R. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej. Jako podstawę wniosku wskazała, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, zaś jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

Postanowieniem nr [...] z [...] marca 2012 r. Starosta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Starosty z dnia [...] listopada 2009 r.

Postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2012 r. Starosta nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji dotyczącej budowy osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] przez złożenie analizy zacienienia projektowanej zabudowy wykonanej w stosunku do istniejących budynków znajdujących się na działce skarżącej, oznaczonej nr ew. [...] przy ul. [...][...] w [...].

Decyzją Nr [...] z [...] września 2012 r. Starosta orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] listopada 2012 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 349/13 oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 maja 2015 r., sygn. akt OSK 2641/13 oddalił skargę kasacyjną od tego powyższego wyroku.

Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. Starosta ponowienie orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, wskazując na upływ 5-letniego terminu od jej doręczenia. Wojewoda decyzją nr [...] z [...] stycznia 2016 r. uchylił ww. decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 565/16 oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody.

Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. Starosta orzekł o przeniesieniu pozwolenia na budowę, wydanego decyzją ostateczną z [...] listopada 2009 r., na nowego inwestora - [...] sp. z o.o.

Decyzją nr [...] z [...] września 2017 r. Starosta, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 104 k.p.a. oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., zwanej dalej: p.b.), orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. W ocenie Starosty projekt budowlany odpowiada wymaganiom § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm., zwanego dalej: r.w.t.). Analiza wskazuje, że budynki na działce wnioskodawczyni mają zapewnione nasłonecznienie pokoi mieszkalnych określone ww. przepisami prawa. W związku z zachowaniem przez inwestora odległości określonych w § 13 r.w.t., działka skarżącej nr ewid. [...] obręb [...] w jednostce ewidencyjnej Dzielnica [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, co uniemożliwia uznanie wnioskodawczyni za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Wnioskodawczyni nie wskazała na konkretny przepis prawa pozwalający uznać ją za stronę w postępowaniu, tj. nie wskazała oddziaływania na nieruchomość już zabudowaną budynkami w sposób ograniczający jej zagospodarowanie.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty. Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 p.b., pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405, zwanej dalej: u.i.o.ś). Z kolei art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. obliguje organ do sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji środowiskowej, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.o.i.ś. Stanowiąca przedmiot decyzji ostatecznej inwestycja nie jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 817; zwanego dalej: rozporządzeniem z 9 listopada 2010 r.).

Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem nieruchomości nr ewid. [...], położonej przy ul. [...][...] w [...] (obecnie działka nr [...]). Na działce tej znajdują się dwa budynki mieszkalne. Budynek mieszkalny oznaczony w dokumentacji symbolem W1 zlokalizowany jest w odległości ok. 7,5 m od granicy działki, natomiast budynek mieszkalny oznaczony symbolem W2 w odległości ok. 14 m od tej granicy. Realizacja inwestycji określonej decyzją ostateczną została podzielona na 4 etapy: budynek realizowany w 1 etapie zlokalizowany jest w odległości ok. 10 m od granicy działki, budynek realizowany w 2 etapie w odległości ok. 30 m od granicy działki, budynek realizowany w 3 etapie w odległości ok. 5 m od granicy działki, budynek realizowany w 4 etapie w odległości ok. 5 m od granicy działki. Nieruchomość skarżącej oddzielona jest od działek inwestycyjnych działką drogową. Wojewoda podał, że na powyższym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego południowej części miasta [...] etap [...] i [...], zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2005 r. Nr 166, poz. 5304). Zgodnie z postanowieniami ww. uchwały, podstawowym przeznaczeniem tego terenu jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, wielorodzinna i usługowa. Przedmiotem inwestycji jest zabudowa wielorodzinna.

Sporna inwestycja zlokalizowana jest zgodnie z przepisami r.w.t. Wysokość przesłaniania wynosi 18,59 m, natomiast odległość przesłanianego obiektu 35,68 m. Odległość między budynkami (istniejącym i projektowanym) jest większa niż wysokość przesłaniania, stąd na gruncie przepisów § 13, § 60 i § 271 - 273 r.w.t. nie można mówić o ich naruszeniu. Nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Planowane przedsięwzięcie nie wprowadza żadnych ograniczeń wynikających z obowiązujących przepisów prawa, które miałyby negatywny wpływ na nieruchomość wnioskodawczyni. Oddziaływanie przedmiotowej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa197/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.R. na decyzję ww. Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...].

Sąd I instancji wyjaśnił, że inwestor w dniu [...] września 2012 r. oraz w dniu [...] grudnia 2012 r. złożył analizę w zakresie przesłaniania i zacieniania przez projektowany budynek P1 wobec istniejących na działce skarżącej budynków W1 i W2, z której wynika, że projekt budowlany zgodny jest z § 13 oraz z § 57 i § 60 r.w.t.

Rysunek nr 1 analizy przedstawia możliwość nasłonecznienia dla istniejących budynków na działce skarżącej, posiadających ekspozycję okien południowych, tj. budynek oznaczony symbolem W1 ma zapewnione nasłonecznienie pokoi mieszkalnych przez 10 godzin (od 7.00 do 17.00), a budynek oznaczony symbolem W2 przez 7 godzin (od 7.00 do 14.00) - z wymaganych 3 godzin. Rysunek nr 2a i 2b przedstawia z kolei skrajny przypadek przesłaniania, wykazując na brak przesłaniania projektowanego budynku na istniejące na działce skarżącej budynki, przy czym projektant dokonał analizy dla najbardziej niekorzystnego przypadku dla okna w przedsionku wejściowym w budynku istniejącym. Przeprowadzona w toku postępowania wznowieniowego analiza zacienienia była podstawą do oceny przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. czy skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Z tej oceny wynika, że w postępowaniu głównym nie było podstaw prawnych do uznania skarżącej jako strony, bowiem z punktu widzenia wymogów rozporządzenia Ml (zarówno przepisów § 12, jak i § 13 oraz § 57 i § 60) działka skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.

Zasadnie orzeczono o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Wskazana przez wnioskodawczynię przesłanka wznowieniowa nie zaistniała. Wbrew jej stanowisku, w dacie wydawania decyzji ostatecznej nie było podstaw do stwierdzenia, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Sąd stwierdził, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, zobowiązując inwestora do złożenia pełnej analizy zacienienia, która była podstawą do zbadania zarzutów strony w zakresie podstawy wznowieniowej, czy jej nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Analiza zacienienia była więc przedmiotem oceny organów jako dowodu w sprawie. Tym samym nie naruszono przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Wojewoda, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie powielił jedynie argumentacji z decyzji Starosty, ale zgodnie z art. 15 k.p.a. ponownie przeanalizował sprawę, przedstawiając znacznie szerszą argumentację swojego stanowiska, aniżeli organ I instancji, sporządzoną zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej T.R. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od wymogu rozpoznania w granicach sprawy i wszechstronnego zbadania legalności obu zaskarżonych decyzji Wojewody oraz wnikliwego rozważania podniesionych w skardze zarzutów, co w konsekwencji skutkowało błędnym oddaleniem skargi;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a poprzez błędne oddalenie skargi przez Sąd I instancji, wskutek wadliwego wykonania funkcji kontroli sądowo-administracyjnej legalności zaskarżonych decyzji Wojewody [...], w tym braku wnikliwego zbadania zarzutów naruszeń: art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 82 ust. 3 p.b. art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., art 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 p.b., art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., art. 85 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. oraz błędów w zastosowaniu prawa materialnego § 13, 57 i 60 r.w.t.

3. § 13, 57 i 60 r.w.t. poprzez bezkrytyczne podzielenie ustaleń Wojewody, że dz. nr ewid. [...] przy ul. [...][...] w [...], będąca własnością skarżącej kasacyjnie nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, co stwierdzić można by było jedynie po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości oraz po umożliwieniu stronie skarżącej zapoznania się z dostarczoną przez inwestora analizą zacienienia i zgłoszenia do niej ewentualnych zastrzeżeń.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie pogląd WSA jest błędny a Sąd I instancji naruszył art 134 § 1 p.p.s.a. odstępując od wymogu rozpoznania w granicach sprawy i wnikliwego zbadania legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Sąd I instancji nie dokonał własnej oceny analizy nasłonecznienia, ograniczając się do podzielenia oceny organów. Nie odniósł się głębiej do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia m.in. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. podczas dokonywania ustaleń faktycznych i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów oraz prawidłowości zastosowania przez organy prawa materialnego tj, § 13, 57 i 60 r.w.t.

Sąd I instancji błędnie ocenił, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie miało ostatecznie wpływu na wynik sprawy. Sąd podzielając ustalenia organów, że dostarczona przez inwestora analiza zacienienia odpowiadała wymogom przewidzianym r.w.t. pominął zupełnie że analiza sporządzona została na zlecenie inwestora, który miał interes w uzyskaniu pozwolenia budowlanego. Bezkrytyczne obdarzenie wiarygodnością dowodu z rzeczonej analizy zacienia bez jakiejkolwiek weryfikacji oraz naruszenie wymogu z art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie skarżącej zapoznanie się z dostarczoną przez inwestora analizą zacienienia i złożenia do nie zastrzeżeń i wniosków dowodowych, stanowiło uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji oddalił skargę, pomimo naruszenia przez organy art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., w tym braku odniesienia się do zarzutu odwołania, czy dostarczona przez inwestora analiza zacienia została sporządzona w sposób prawidłowy i rzetelny, zgodny z wymogami przewidzianymi w r.w.t Skarżąca nigdy nie została powiadomiona przez Starostę o dostarczeniu do akt postępowania analizy zacienia, możliwości zapoznania się z jej treścią oraz zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń do jej prawidłowości.

Wojewoda [...] oceniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dostarczona przez inwestora do akt postępowania analiza zacienia spełnia prawne wymogi określone w § 13, 57 i 60 r.w.t. pominął zupełnie, że została sporządzona na zlecenie inwestora zainteresowanego wydaniem pozytywnej dla niego decyzji. Co prawda sporządzenie analizy nasłonecznienia leży w gestii osoby uprawnionej, nie oznacza to jednak, że organ prowadzący postępowanie jest zwolniony z obowiązku dokonania wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu, a wszelkie wątpliwość odnośnie prawidłowości jej sporządzenia powinny zostać przez organ wyjaśnione, zwłaszcza, że do obowiązków projektanta należy nie tylko sporządzenie projektu budowlanego, ale również wyjaśnienie wątpliwości dotyczących projektu i rozwiązań w nim zawartych.

Zarówno Sąd I instancji jak i organy administracji podzieliły dostarczoną przez inwestora analizę zacienienia w stopniu bezkrytycznym, nie dokonując wszechstronnej i obiektywnej oceny tego dowodu, nie zakreślając również skarżącej żadnego terminu do zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń do przedstawionej analizy zacienia, co należy uznać za uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.

Błędne ustalenia Wojewody odnośnie zachowania wymogu odległości mogą zdaniem skarżącej wynikać z błędnego przyjęcia, że na nieruchomości skarżącej znajdują się dwa budynki mieszkalne, podczas gdy w rzeczywistości na działce skarżącej posadowiony jest tylko jeden budynek mieszkalny, natomiast drugi budynek jest wyłącznie gospodarczy nie nadaje się do celów mieszkalnych, co potwierdza w pełni decyzja nr [...] z dnia [...] września 1985 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. Stwierdzenie zatem, że nieruchomość dz. nr ewid. [...] przy ul [...][...] w [...] należąca do skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, należy uznać za zbyt pochopne i nieuprawnione

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. Naruszenie wskazanego przepisu może natomiast polegać na uznaniu przez sąd, że jest związany zarzutami i wnioskami skargi albo na wyjściu poza granice sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Zasadne okazały się natomiast zarzuty podniesione w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej. Zarzuty te sprowadzają się do zakwestionowania oceny Sądu I instancji , iż skarżącej kasacyjnie nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Powiatowego w [...] z [...] listopada 2009 r. nr [...].

Krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę ustalany jest w oparciu o normę art. 28 ust. 2 p.b. Wynika z niego, że stronami w takim postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 28 ust. 2 p.b. wymienia dwie przesłanki, od których wystąpienia zależny jest status jednostki jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę:

– po pierwsze, tytuł prawny do nieruchomości;

– po drugie, położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.

Wskazany w cytowanym przepisie obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 p.b. i jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu.

Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem odziaływania obiektu. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem.

Art. 3 pkt 20 p.b. definiując pojęcie obszaru oddziaływania odsyła do licznych regulacji, przewidujących m.in. szczegółowe wymagania dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 p.b., to regulacje prawa powszechnie obowiązującego, które wyznaczają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Należą do nich m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Na potrzeby konkretnej inwestycji organ powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Zaznaczyć przy tym należy, iż przy ocenie czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ma interes prawny w sprawdzeniu zachowania stosownych przepisów prawa, a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością.

W toku wznowionego postępowania inwestor przedłożył, analiza zacienienia i przesłaniania, która posłużyła organom do ocen, czy budynki na działce skarżącej kasacyjnie mają zapewnione nasłonecznienie pokoi mieszkalnych, określone w § 13, § 57 i § 60 r.w.t.. Skoro więc organ analizował kwestię zacienienia i przesłaniania planowanej inwestycji w stosunku do działki będącej własnością skarżącej, to uznać należało, że skarżąca kasacyjnie posiada przymiot strony postępowania. Przeprowadzona w sprawie analiza dotyczyła działki skarżącej i wpływu inwestycji na posadowione na niej budynki, a jak wskazano wcześniej – dla przyjęcia, że dany podmiot ma interes prawny na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. istotne jest, że przepisy przewidują obowiązek zbadania wpływu inwestycji na jego nieruchomość, a nie to, czy wpływ ten jest negatywny.

Mając na uwadze, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oraz zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.