Wyrok NSA, sygn. akt III SA 454/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 165 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Złożenie deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą do zwrotu różnicy podatku od towarów i usług nie jest żądaniem strony wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 165 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Niezbędne jest w sytuacji, kiedy organ podatkowy uzna, że zachodzi konieczność badania zasadności zwrotu, wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania.

TEZY

Złożenie deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą do zwrotu różnicy podatku od towarów i usług nie jest żądaniem strony wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 165 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Niezbędne jest w sytuacji, kiedy organ podatkowy uzna, że zachodzi konieczność badania zasadności zwrotu, wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi Sławomira T. obecnie Z. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 7.01.2000 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 13.05.1999 r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego deklaracja VAT-7 za marzec 1999 r. z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy z wysokości 33.531 zł. W dniu 24.05.1999 r. Urząd Skarbowy W.-B. decyzją (...) wstrzymał zwrot do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.

Od wyżej wymienionej decyzji strona w dniu 9.06.1999 r. wniosła odwołanie do Izby Skarbowej zarzucając, że:

- nie wskazano przyczyn z powodu których niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego,

- nie doręczono postanowienia o wszczęciu postępowania.

Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia 7.01.2000 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podała, że przepis art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowi, iż zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli natomiast zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, Urząd Skarbowy może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.

Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku zaistnienia wątpliwości co do zasadności wykazanego zwrotu podatku Urząd Skarbowy ma prawo do przedłużenia terminu w celu wyjaśnienia tych wątpliwości.

Należy również podkreślić, że ustawodawca w powołanym przepisie nie wymienił konkretnych przesłanek powodujących przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług wynikającego ze złożonej deklaracji podatkowej VAT-7 to w tym stanie rzeczy argument strony o konieczności występowania określonych przesłanek przedłużenia zwrotu nie może być brany pod uwagę.

W rozpatrywanej sprawie Izba Skarbowa stwierdziła, iż zasadne było przedłużenie terminu wykazanego przez stronę zwrotu podatku, gdyż marzec 1999r był pierwszym miesiącem działalności podatnika, a sprzedaż eksportowa wykazana w deklaracji VAT-7 wyniosła 154.679 zł.

Wyżej wymieniona okoliczność spowodowała, że Urząd Skarbowy przedłużył termin zwrotu celem zbadania, czy transakcje opisane w dokumentach przedstawionych przez stronę zostały faktycznie przeprowadzone o czym świadczą załączone do akt sprawy pisma z dnia 21.05.1999 r. (...), a dotyczące faktur zakupu oraz SAD (...). Izba Skarbowa nie zgodziła się z zarzutem strony, że w rozpatrywanej sprawie Urząd Skarbowy obowiązany był wydać postanowienie o wszczęciu postępowania, ponieważ zostało ono wszczęte zgodnie z art. 165 par. 3 Ordynacji podatkowej przez złożenie deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą różnicy podatku.

Deklaracja ta stwarza dla organu podatkowego obowiązek prowadzenia postępowania w sprawie zasadności żądanego zwrotu, w ramach którego istnieje również możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego i przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku, zgodnie z art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W sytuacji zatem, gdy już zostało wszczęte postępowanie na żądanie strony poprzez złożenie deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą zwrotu różnicy podatku do zwrotu, podatnik nie mógł skutecznie domagać się wydania postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zasadności żądanego zwrotu różnicy podatku, gdyż doprowadziłoby to do wszczęcia postępowania dwukrotnie.

W skardze na powyższą decyzję podatnik zarzucił naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej z uwagi na brak jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego. Tym samym organy podatkowe naruszyły zasady ogólne postępowania tj. art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Dalej podatnik zarzucił naruszenie art. 165 par. 2 albowiem organ I instancji nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania oraz art. 139 i art. 140 Ordynacji podatkowej bowiem nie załatwiono sprawy w terminie i nie powiadomiono o przyczynie i nie wskazano innego terminu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew wywodom zawartym w zaskarżonej decyzji złożenie deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą do zwrotu różnicy podatku od towarów i usług nie jest żądaniem strony wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 165 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Niezbędne jest w sytuacji, kiedy organ podatkowy uzna, ze zachodzi konieczność zbadania zasadności zwrotu, wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania.

W przeciwieństwie do kodeksu postępowania administracyjnego Ordynacja podatkowa określa w art. 165 jednoznacznie formę i datę wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu.

Mając te okoliczności na uwadze oraz fakt, ze postępowanie podatkowe, podobnie jak i inne rodzaje postępowań stanowią określony układ czynności charakteryzujących się odpowiednim stopniem sformalizowania, stwierdzić należy, iż jakiekolwiek czynności dokonywane przed momentem wszczęcia nie powinny wywoływać skutków prawnych albowiem to postępowanie w istocie nie toczyło się.

Dopiero doręczenie stronie postanowienia o wszczęciu postępowania powoduje, że podejmowane przez organ podatkowy czynności wywołują określone skutki prawne.

Ponieważ w sprawie niniejszej organ podatkowy wydał decyzję bez uprzedniego wszczęcia postępowania naruszone zostały również zasady ogólne postępowania - art. 120-129 Ordynacji podatkowej.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA orzeczono jak w sentencji.