Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 476/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] ds. aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. na podstawie art. 3310 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) - dalej urp. - ustalono negatywny wynik egzaminu kandydata na aplikację radcowską w 2006 r. D. T.. Z testu wyboru na 250 pytań zainteresowany udzielił prawidłowej odpowiedzi na 185 pytań, uzyskując tyle samo punktów.

W skierowanym do Ministra Sprawiedliwości odwołaniu D. T. wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę uchwały Komisji Egzaminacyjnej oraz wpisania go na listę aplikantów radcowskich na obszarze właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. W uzasadnieniu odwołania skarżący podał, iż:

1) w postępowaniu w wyniku braku dostępu do tzw. klucza odpowiedzi oraz podstaw prawnych stanowiących o prawidłowości odpowiedzi naruszono art. 9 Kpa.

2) wszystkie pytania z zakresu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz sądowoadministracyjnego wykraczają poza zakres ustalony ustawą i tym samym wszystkie udzielone przez skarżącego odpowiedzi z tej materii winny zostać uznane za prawidłowe ( pytania nr 26 i od 39 do 42 oraz 202 ),

3) w związku z wadliwą konstrukcją pytań o nr 18, 26, 32, 36, 39, 40, 41, 42, 58, 68, 74, 76, 94, 118, 128, 136, 150, 202, 209 i 219, która mogła spowodować u osoby zdającej stan dezinformacji - każda udzielona przez skarżącego odpowiedź winna zostać uznana za udzieloną prawidłowo, a jest to tym bardziej uzasadnione, że odpowiedzi te były albo udzielone zgodnie z sensem przepisów, orzecznictwem lub poglądami doktryny albo w przedstawionych pytaniach nie było takiej odpowiedzi. Skarżący wskazał, że pytania o nr 18, 26, 36, 58, 68, 74, 128 i 202 posiadały błędy konstrukcyjne i logiczne, zaprzeczające dyspozycji art. 339 urp., iż test składać się miał z 250 pytań zawierających po trzy odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Wskazane wyżej pytania były sformułowane wbrew tej zasadzie. Z kolei w pytaniu nr 18 i 128 żadna z odpowiedzi nie była prawidłowa, a w pytaniu nr 202 prawidłowa była więcej niż jedna odpowiedź. W pytaniach nr 32 i 58 z uwagi na istniejące spory doktrynalne nie można było jednoznacznie wskazać prawidłowej odpowiedzi, zaś w pytaniach 26, 68, 74, nie można było wskazać prawidłowej odpowiedzi z uwagi na niedostateczne określenie stanu faktycznego, powodujące u zdającego uczucie dezinformacji.

4) W dalszej części uzasadnienia skarżący omówił zarzuty merytoryczne wobec pytań o nr 26, 36, 76, 94, 118, 136, 150, 202, 209 i 219.

W podsumowaniu zarzucił, że szereg pytań sformułowanych zostało niezgodnie z zasadami logiki, jak też z ustawą o radcach prawnych, wykraczało poza zakres ustalony art. 331 ust. 3 urp. i naruszało konstytucyjną zasadę państwa prawa.

Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Po dokonaniu wnikliwej analizy akt osobowych skarżącego, zwłaszcza testu i kart odpowiedzi, ustalono, że egzamin, w którym uczestniczył skarżący przeprowadzony został zgodnie z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 ze zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzony został protokół, a uchwała Komisji podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po ponownym przeliczeniu punktów stwierdzono, że skarżący uzyskał ich 185.

Odnosząc się do zarzutu nieudostępnienia klucza odpowiedzi egzaminu konkursowego na aplikację radcowską w 2006 r. skarżący został pismem z dnia [...] września 2006 r. poinformowany o możliwości wglądu do klucza odpowiedzi na stronie internetowej Ministra Sprawiedliwości, a także bezpośrednio w Departamencie Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi. W trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez pracownika Ministerstwa w dniu [...] października 2006 r. skarżący oświadczył, nie będzie korzystał z klucza odpowiedzi.

Zarzuty pozostałe Minister ocenił jako bezzasadne. Przede wszystkim nie zgodził się, że pytania z zakresu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz pytania z postępowania sądowoadministracyjnego wykraczają poza zakres wskazany w art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych. Nieuprawnione jest stanowisko, iż sprawadzian wiedzy z prawa wykroczeń oznacza ograniczenie go do prawa materialnego z wyłączeniem znajomości reguł postępowania w tych sprawach. Radca prawny może być przecież obrońcą w sprawach o wykroczenia, a więc znajomość reguł tym procesem rządzących jest niezbędna. Ponieważ inaczej ma się rzecz z prawem karnym, ustawodawca precyzyjnie wskazał, że egzamin będzie obejmował i prawo karne i postępowanie karne. Dodatkowo, Minister nadmienił, iż ustawodawca nie posłużył się pojęciem Kodeksu postępowania karnego, zaś przepis art. 331 ust. 3 urp. jest tak sformułowany, że można przyjąć, iż termin "postępowanie karne" objął również postępowanie w sprawach o wykroczenia. Wreszcie, prezentowane poglądy w piśmiennictwie nakazują ujmować w pojęciu procedury karnej także postępowanie w sprawach o wykroczenia (np. prof. W. Daszkiewicz, "Prawo karne procesowe. Zagadnienia ogólne" Oficyna wyd. Brandta 1999, str. 42). Zamieszczenie w teście pytań z postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnione jest faktem, iż postępowanie stanowi "postępowanie administracyjne sensu largo", a uczelnie nie tworzą oddzielnych katedr prawa administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym Minister odrzucił jako niezasadne zarzuty dotyczące pytań nr 26, 39, 40, 41, 42 oraz 202 jako mających wykraczać poza ustawowy zakres materii egzaminacyjnej. Organ dokonał również powtórnej analizy pytań nr 18, 26, 32, 36, 58, 68, 74, 76, 94, 118, 128, 136, 150, 202, 209 oraz 219 i po szczegółowym wyjaśnieniu dlaczego podane w kluczu do tych pytań odpowiedzi są prawidłowe, stwierdził iż zarzuty skarżącego są bezzasadne.

Na tę decyzję Ministra Sprawiedliwości D. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, uznania udzielonych odpowiedzi na kwestionowane pytania za prawidłowe, a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania do zobowiązania organu do prowadzenia postępowania zgodne ze wskazówkami prawa oraz przy uwzględnieniu wskazówek zawartych w wyroku. Decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 8, art. 9 i art. 12 Kpa oraz art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Stwierdził, że odpowiedzi na pytania o nr 18, 26, 32, 36, 39, 40, 41, 42, 58, 68, 74, 76, 94, 102, 118, 128, 136, 150, 202, 209 i 219 powinny zostać uznane, a tym samym wynik egzaminu powinien być zmieniony na pozytywny. Skarżący powtórzył przedstawione już w odwołaniu zarzuty co do nieudostępnienia mu w trakcie weryfikacji testu klucza odpowiedzi i dodał, że rozpatrywanie przez Ministra jego odwołania naruszało zasadę szybkości postępowania i uniemożliwiało mu ewentualne podjęcie szkolenia aplikacyjnego w przewidzianym czasie. Ponowiony został zarzut wykroczenia materią egzaminacyjną poza zakres wskazany w art. 331 ust. 3 urp.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do zarzutu sformułowania pytań w sposób naruszający art. 339 ust. 1 urp. stwierdził, iż zarzut ten był trafny wyłącznie w odniesieniu do pytania nr 38, na które skarżący udzielił dobrej odpowiedzi. Co do zarzutu naruszenia zasady szybkości postępowania, organ zauważył iż zasada ta ma zastosowanie, gdy sprawa nie wymaga zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień. W przedmiotowej sprawie, jak też w innych sprawach tego rodzaju, Minister musi wystąpić do właściwego organu samorządu radcowskiego o nadesłanie akt osobowych zainteresowanego wraz z testem i kartą odpowiedzi z egzaminu konkursowego, musi zapoznać się z protokołem Komisji Egzaminacyjnej i dokonać powtórnego przeliczenia punktów, wreszcie musi powtórnie przeanalizować pytania w kontekście postawionych zarzutów. Z uwagi na fakt, iż odwołanie D. T. nie było jednostkowe, odwołania rozpatrywane były w kolejności wpływu, a rekordowa liczba kandydatów na aplikację radcowską w 2006 r. spowodowała wydłużenie postępowania. Organ ponownie rozprawił się z zarzutami skarżącego co do poszczególnych, wskazanych w skardze pytań i potwierdził, iż udzielone przez D. T. odpowiedzi były nieprawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości odpowiada prawu.

Rozpatrzeniu przez Sąd podlega decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. wydana w wyniku odwołania, które złożył skarżący D.T., od uchwały Komisji Egzaminacyjnej ustalającej negatywny wynik konkursu z uwagi na uzyskanie przez kandydata z egzaminu 185 pkt., tj. poniżej wymaganego minimum 190 pkt. Decyzja Ministra utrzymała w mocy uchwałę Komisji.

I. Egzamin konkursowy, w którym brał udział skarżący, odbył się w roku 2006, co oznacza, że w stosunku do skarżącego miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - dalej urp. (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w jej ostatecznym kształcie nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361).

Należy przede wszystkim stwierdzić, że postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego wynik ma bezpośredni wpływ na możliwość wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wynika to z brzmienia art. 33 ust. 1 urp. stanowiącego, iż nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na tę aplikację, a uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu, zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, uprawnia kandydata do złożenia, w przeciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników konkursu, wniosku o wpis na listę aplikantów. Samo postępowanie konkursowe w stosunku do określonej osoby rozpoczyna zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu konkursowego na aplikację (art. 333 ust. 1 urp.). Zgłoszenie nieodpowiadające warunkom formalnym określonym w ust. 2 cyt. wyżej artykułu, wymaga od przewodniczącego komisji konkursowej wezwania do usunięcia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 Kpa a w dalszej konsekwencji skutkuje pozostawieniem zgłoszenia bez rozpoznania - art. 333 ust. 4 i ust. 5. O tym, iż w przypadku postępowania konkursowego mamy do czynienia z samodzielnym postępowaniem administracyjnym, decyduje również możliwość uruchomienia przez kandydata faktycznej weryfikacji raz ustalonego wyniku egzaminu. Jak stanowi art. 3310 ust. 1 urp. wynik egzaminu konkursowego kandydata ustala, w drodze uchwały specjalnie do tego celu powołany, na podstawie art. 331 ust. 1 urp. przez Ministra Sprawiedliwości organ - komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej, od uchwały której to komisji, przysługuje zainteresowanemu odwołanie dotyczące wyników egzaminu do Ministra Sprawiedliwości; Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji (art. 3310 ust. 2 i art. 331 ust. 2 urp.). Jak już wyżej zaznaczono, pozytywny wynik egzaminu konkursowego daje kandydatowi uprawnienie do skutecznego złożenia przez niego wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich, który to wniosek zostanie rozpatrzony pod względem spełniania przez kandydata warunków, o których mowa w art. 33 ust. 2 urp.

Przywołane wyżej przepisy w sposób jednoznaczny wskazują więc, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej - postępowaniem konkursowym, w którym decyduje się indywidualna sprawa, gdzie strona tego postępowania (uczestnik postępowania konkursowego) oczekuje na przyznanie jej prawa, którego źródło znajduje się w obowiązujących przepisach. Reasumując, postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, w którym decyduje się czy stronie wszczynającej to postępowanie (zgłoszeniem o przystąpieniu do egzaminu) przyznane zostanie uprawnienie złożenia wniosku o wpisanie na listę aplikantów radcowskich, czy też nie. O uprawnieniu tym decyduje powołany w tym celu przez organ państwowy inny organ, od którego decyzji w sprawie indywidualnej przysługuje odwołanie. I choć przepisy ustawy o radcach prawnych nie formułują ani terminu do złożenia odwołania, ani nie określają w jakiej formie następuje rozstrzygnięcie tego odwołania, to jest oczywiste, że tam gdzie rozstrzygana jest sprawa indywidualna z zakresu administracji publicznej, a od rozstrzygnięcia w tej sprawie przysługuje odwołanie, to zastosowanie znajduje kodeks postępowania administracyjnego bez konieczności stwierdzania tego w akcie prawnym.

Dla ubiegania się przez osobę zainteresowaną o wpis na listę aplikantów radcowskich, możliwość dochodzenia, w odrębnym postępowaniu administracyjnym (w drodze odwołania od uchwały komisji) ponownego ustalenia wyniku egzaminu ma kapitalne znaczenie zważywszy, iż w tak rozumianym postępowaniu, od decyzji Ministra Sprawiedliwości przysługuje skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Skarżący w niniejszej sprawie skorzystał z obu tych możliwości.

II. W rozpatrywanej sprawie skarżący D. T. przystąpił do egzaminu konkursowego [...] lipca 2006 r. i otrzymał, z uwagi na uzyskanie 185 pkt, ocenę negatywną. Wynik konkursu skarżącego ustaliła uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna właściwa dla obszaru właściwości izby [...]. Stosownie do art. 339 ust. 3 urp. pozytywny wynik egzaminu otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 pkt. W złożonym odwołaniu od uchwały komisji skarżący podnosił następujące kwestie:

- naruszenie art. 9 Kpa przez nieudostępnienie przez organ klucza odpowiedzi przy weryfikacji testu,

- wprowadzenie do testu egzaminacyjnego pytań z zakresu wiedzy nieprzewidzianej ustawą o radcach prawnych tj. z zakresu postępowania w sprawach o wykroczenia i postępowania sądowoadministracyjnego,

- wadliwą konstrukcję pytań o nr 18, 26, 32, 36, 39, 40, 41, 42, 58, 68, 74, 76, 94, 118, 128, 136, 150, 202, 209 i 219, która powodowała stan dezinformacji w związku z czym udzielone odpowiedzi powinny być skarżącemu uznane jako prawidłowe.

1. Jak stanowi art. 331 ust. 3 urp. egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radców prawnych i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. Skarżący zarzuca, że przepis nie obejmuje postępowania w sprawach o wykroczenia oraz prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy wskazać, że lektura przepisu wskazuje na to, iż jest on, choć wydawać się może niekonsekwentnie, lecz jednak sformułowany dość jasno poprzez wyliczenie dziedzin prawa, z których wiedza kandydatów na aplikantów radcowskich będzie podlegała sprawdzeniu. Można zaakceptować stanowisko organu, według którego w pojęciu postępowania karnego (w szerokim ujęciu tej problematyki) mieszczą się również przepisy regulujące postępowanie w sprawach o wykroczenia. Ustawodawca nie użył w kwestionowanym przepisie nazw aktów prawnych regulujących daną dziedzinę prawa np. Kodeks postępowania karnego, a posługując się sformułowaniem "egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata (...) z zakresu (...) postępowania karnego (...)" ustawodawca wyraźnie nawiązał do całego bloku przedmiotowego przepisów składających się na to postępowanie - a więc do pełnego spektrum zagadnień wyczerpujących to postępowanie, którego elementem - przy takim szerokim rozumieniu, są przepisy postępowania w sprawach o wykroczenia (dotyczy to także postępowania egzekucyjnego w administracji, czego już skarżący nie zauważył). Dodatkowo, zauważyć wypada, że dyscyplina prawa - "postępowania w sprawach o wykroczenia" rzadko bywa wydzielona w dydaktyce akademickiej jako odrębna dyscyplina prawa; przedmiot jakim jest prawo wykroczeń obejmuje aspekt materialny i procesowy i wykładany jest jako jeden przedmiot w katedrze postępowania karnego.

Na marginesie powyższych uwag, wydaje się pozbawione uzasadnienia stanowisko, że od kandydata na aplikanta radcowskiego wymaga się wiedzy szerszej tj. umiejętności procedury karnej czyli postępowania w sprawach przestępstw - zbrodni i występków, a nie wymaga się wiedzy z zakresu postępowania w sprawach mniejszej wagi tj. w sprawach wykroczeń, wymagając znawstwa samej problematyki wykroczeń.

Również zawarcie w teście egzaminacyjnym pytań z zakresu postępowania sądowoadministracyjnego nie wzbudziło zasadniczych wątpliwości Sądu. Przepis art. 331 ust. 3 urp. wśród przedmiotów wchodzących w zakres egzaminu na aplikację radcowską wymienił prawo administracyjne i postępowanie administracyjne. Postępowanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne do sądu administracyjnego regulował do 30 września 1995 r. w dziale VI Kodeks postępowania administracyjnego i w sposób naturalny postępowanie to tworzyło jedną materię z postępowaniem administracyjnym. Wyodrębnienie procedury w sprawach takich skarg i umieszczenie jej pierwotnie w ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a następnie w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie spowodowało traktowania tego postępowania, również w dydaktyce akademickiej, jako wyodrębnionej, niezwiązanej w żaden sposób z postępowaniem administracyjnym wiedzy. Stanowisko organu określające postępowanie sądowoadministracyjne jako "postępowanie administracyjne sensu largo", mimo że określenie to jest niefortunne (postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem sądowym, nie administracyjnym), znajduje swoje uzasadnienie w tym, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi wszakże o weryfikację prawidłowości decyzji administracyjnej, podjętej w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy, istotą postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola aktów administracyjnych, a etap ten kończy postępowanie administracyjne w razie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu.

W podsumowaniu tej części uzasadnienia stwierdzić należy, że podlegający sprawdzianowi zakres wiedzy prawniczej na aplikację radcowską określony w art. 331 ust. 3 urp. uwzględniał zakwestionowane przez skarżącego dyscypliny prawa, a przynajmniej osoby przystępujące do egzaminu aplikacyjnego mogły i powinny przyjmować, że na egzaminie mogą pojawić się pytania zarówno z postępowania w sprawach o wykroczenia, jak też z prawa o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Żądanie zatem zaliczenia punktów za wadliwie udzielone odpowiedzi na pytania ze wskazanych przedmiotów jest niezasadne.

2. Skarżący zarzucił ponadto, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa z uwagi na niezaliczenie odpowiedzi na pytania, które zostały sformułowane błędnie pod względem konstrukcyjnym i logicznym (pytania o nr 18, 26, 36, 58, 68, 74, 128 i 202).

Wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie może być i nie jest trzecią instancją, która władna jest dokonać sprawdzenia testu. Jak na wstępie uzasadnienia podkreślono, sąd uprawniony jest jedynie do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Zatem, sąd administracyjny, choć nie jest powołany do ponownego sprawdzania testu egzaminacyjnego, jest zobligowany do skontrolowania, czy Minister, w świetle wymogów stawianych przez Kpa, należycie odniósł się do zarzutów merytorycznych sformułowanych w odwołaniu przez stronę skarżącą w zakresie ustaleń, co do poprawności odpowiedzi na poszczególne pytania testowe, gdyż tego właśnie wymaga kontrola legalności decyzji Ministra.

W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 3310 ust. 2 urp. Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu. Sąd ma za zadanie sprawdzić, czy to powtórne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru pozornego, skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów.

Należy przypomnieć, że w myśl przepisu art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, zaś kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organowi nie można postawić zarzutu, że sprawę załatwił z naruszeniem norm procesowych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i nie stwierdził, iż w sprawie miały miejsce uchybienia, które zaważyły na indywidualnym wyniku konkursu.

Co do warstwy merytorycznej zarzutów, wypada zauważyć, że mimo, iż brak jest podstaw do dokonania zbadania przez sąd, czy prawidłową jest odpowiedź zakreślona w kluczu odpowiedzi, czy też odpowiedź udzielona przez skarżącego, to jednak z uwagi na to, że skarga oparta jest na takich właśnie zarzutach, nie może być Sądowi obojętna pod względem treści. Wiąże się to z kontrolą prawidłowości działań procesowych organu i dokonywanych przez niego ustaleń co do każdej odpowiedzi wskazywanej przez skarżącego jako ocenionej wadliwie. Oznacza to, że odpowiedź, która jest oczywiście wadliwa, choć ujęta jest we wzorniku odpowiedzi jako prawidłowa, nie może być akceptowana przez organ sprawdzający test egzaminacyjny i nie może konsekwentnie być honorowana przez Sąd w razie pominięcia przez organ tej wadliwości. W sytuacji szczegółowego i nie budzącego wątpliwości Sądu uzasadnienia dlaczego odpowiedź wskazana w kluczu odpowiedzi jest prawidłowa, brak jest podstaw do zakwestionowania przez sąd administracyjny takiej odpowiedzi jako wadliwej procesowo, bo wyłącznie z tego powodu można byłoby uwzględnić skargę w tej części.

3. Sąd nie podzielił przekonania skarżącego, że pytania o nr 18, 26, 36, 58, 68, 74, 128 i 202 zbudowane są wadliwie (pytanie 36 zawiera wszystkie odpowiedzi prawdziwe, choć żadna nie jest wyczerpująca, pytania 18 i 128 nie mają żadnej odpowiedzi prawdziwej, pytanie 202 zawiera dwie możliwe prawidłowe odpowiedzi, pytania 32 i 58 - nie można w nim wskazać żadnej prawidłowej odpowiedzi z uwagi na spory doktrynalne i pytania 26, 68, 74, w których nie można wskazać prawidłowej odpowiedzi z uwagi na niedostateczny stan faktyczny ).

Istotę testu wyboru, który zawiera wynikającą z ustawy informację, że tylko jedna z trzech odpowiedzi jest poprawna, stanowi okoliczność, że wszystkie proponowane do wyboru odpowiedzi mają cechy prawdopodobieństwa albo też są w części poprawne. Do zdającego, który zna założenie testu, że tylko jedna odpowiedź jest poprawna, należy wybór jednej odpowiedzi najlepszej, zarazem najbardziej oczywistej i najpełniejszej. Nie jest rzeczą osoby udzielającej odpowiedzi rozważanie, bez specjalnego polecenia zawartego w pytaniu testowym, jak powinno być, gdyby różne ustawy należycie ze sobą współgrały (jak przy pytaniu 58 dotyczącym możliwości udzielenia prokury przez osobę fizyczną), ani rozpatrywanie sytuacji marginalnych (jak przy pytaniu 202 dotyczącym stosowania przepisów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji), ani też czynienie założenia, że wszystkie odpowiedzi są wadliwe (jak przy pytaniu 209 dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym na wniosek strony). Test, w odróżnieniu od egzaminu ustnego, ze swej istoty nie pozwala na przedstawienie pełnej wiedzy kandydata, co do całokształtu zagadnień, których dotyczą pytania, nie pozwala na wskazanie sytuacji wyjątkowych i odstępstw od reguł, nie daje pola na polemikę, dyskusję czy przedstawienie wątpliwości, które przecież niejednokrotnie istnieją. Kandydat przystępujący do egzaminu testowego te reguły zna i powinien je stosować przy rozwiązywaniu testu.

Stosownie do art. 339 ust. 1 urp. test podlegający rozwiązaniu na egzaminie konkursowym składać się ma z 250 pytań, zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Skarżący stwierdził, iż we wskazanych przypadkach przepis ten został naruszony, przez co nie uznane zostały skarżącemu odpowiedzi tak samo prawidłowe, jak te wskazane we wzorniku. Należy zauważyć, że na udzielenie prawidłowej odpowiedzi zasadniczy wpływ ma uważna lektura pytania. Jeżeli, jak np. w przypadku pytania nr 202 ("W postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy: A. Kpc, B. ordynacji podatkowej, C. Kpa") stawia się pytanie w sposób ogólny, nie podając sytuacji szczególnej regulowanej tym aktem, odpowiedź musi być dostosowana do pytania i odnosić się ma do takiej sytuacji ogólnej. Organ w sposób w miarę jasny wyjaśnił stronie dlaczego odpowiedź "C" jest tą jedyną prawidłową odpowiedzią, nie zaś odpowiedź "A", jak utrzymuje skarżący. Odpowiedź "A" jest prawidłowa, jednak tylko w określonym, szczególnym przypadku. Jeśli więc odpowiedź udzielona przez kandydata jest właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji, nie opisanej w pytaniu nr 202 testu konkursowego to znaczy, że nie będzie to odpowiedź prawidłowa na pytanie nr 202 i wcale nie oznacza to, że test został sformułowany w sposób naruszający przepis art. 339 ust. 1 urp. Podobnie ma się rzecz z odpowiedziami na inne kwestionowane przez skarżącego pytania. Wyjaśnienia Ministra, co do poszczególnych pytań i odpowiedzi wskazywanych przez skarżącego, są pełne, nie nastręczają żadnych wątpliwości oraz rodzą całkowite przekonanie, iż odpowiedź udzielona przez skarżącego była właściwie oceniona, co skutkować musiało negatywnym wynikiem egzaminu.

4. Wreszcie wskazywane przez skarżącego naruszenie przepisu art. 9 Kpa., polegające na nieudostępnieniu mu do wglądu przez organ, we właściwym czasie klucza odpowiedzi, przez co skarżący nie mógł zgłosić wszystkich zarzutów do poszczególnych pytań, nie mogło mieć ostatecznie wpływu na wynik sprawy. Nadmienić należy, że klucz odpowiedzi był dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, wprawdzie już po złożeniu przez skarżącego odwołania, lecz przed wydaniem decyzji i nie było przeszkód aby skarżący uzupełnił swoje odwołanie o zastrzeżenia, których nie zgłosił pierwotnie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.