Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 100/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c,  art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), Protokolant referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. J. i J. J. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 listopada 2021 r. nr DO.1.7614.206.2021.AŁ w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz M. J. i J. J. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Technologii decyzją nr DO.1.7614.206.2021.AŁ z 29 listopada 2021 r. - po rozpatrzeniu odwołania M. i J. małż. J. (dalej jako skarżący) - uchylił w całości decyzję Wojewody Pomorskiego z 21 sierpnia 2019r. nr NSP-VI.7533.18.7.2017.IC odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] cz. o pow. 0,1 ha i nr [...] cz. o pow. 0,05 ha i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

M. i J. J. pismem z 8 sierpnia 2005 r. zwrócili się do Wojewody Pomorskiego o: "wydanie decyzji o odszkodowanie za grunt zabrany pod drogę asfaltową [...] gm. [...] w latach 1960-70".

Wojewoda Pomorski, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, pismem z 6 kwietnia 2006 r. wyjaśnił, że art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej jako "ustawa", nie ma w tym przypadku zastosowania, a w sprawie roszczenia odszkodowawczego właściwy jest sąd powszechny.

Pismem z 4 lutego 2015 r. M. J. (dalej jako skarżąca) zgłosiła Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarzuty "dotyczące prac geodezyjnych wykonywanych na zlecenie Gminy [...] przez geodetę uprawnionego Z. D. oraz legalności działań Starosty [...], jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej".

W odpowiedzi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z 14 maja 2015 r. wyjaśnił, że: "źródłem nieprawidłowości jest, w jego ocenie, włączenie w 1972 r. działek nr [...] cz. i [...] cz. w skład działki nr [...], która stanowiła drogę publiczną, nie poparte odpowiednimi dokumentami w postaci aktu notarialnego lub decyzji administracyjnej, która legalizowałaby zmianę granic oraz powierzchni nieruchomości nabytej przez M. J. na mocy przekazania gospodarstwa rolnego".

Kolejnym pismem z 21 października 2015 r., skarżąca - w nawiązaniu do wniosku z 8 sierpnia 2005 r. i powołując się na stanowisko Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego - wniosła o ustalenie odszkodowania za obszar 0,15 ha (działka nr [...] cz. o pow. 0,10 ha i działka nr [...] cz. o pow. 0,05 ha) zajęte pod drogę publiczną.

Starosta [...] postanowieniem z 14 stycznia 2016 r. - wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - odmówił wszczęcia postępowania o wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za działki nr: [...] cz. o pow. 0,1000 ha i nr [...] cz. o pow. 0,0500 ha, położone w [...] gm. [...] - stwierdzając, że nie znalazł przesłanki do zastosowania w niniejszej sprawie art. 73 ustawy w celu ustalenia odszkodowania.

Uzasadniając zajęte stanowisko wskazał, że działka nr [...] położona w [...] gm. [...], zajęta pod drogę publiczną, w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności M. J. ani jej poprzedników prawnych. Z posiadanej przez niego dokumentacji wynika, że działki: nr [...] cz. i [...] cz., w wyniku prac geodezyjnych związanych z regulacją drogi publicznej w 1972 r., zostały włączone do działki nr [...] o łącznej pow. 2,0300 ha (droga), a jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Stan taki istnieje w ewidencji gruntów od 1972 r., co potwierdza wykaz zmian gruntowych.

W konsekwencji stwierdził, że działka nr [...] o pow. 2,0300 ha, położona w [...] gm. [...], obecnie zapisana w księdze wieczystej [...], w dniu 31 grudnia 1998 r., była własnością Skarbu Państwa, we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...]. Część działki zapisana była w księdze wieczystej [...] o pow. 0,7700 ha, a część działki o pow. 1,1300 ha, była bez oznaczenia.

Z uwagi na brak dokumentów potwierdzających nabycie prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, wystąpił on w dniu 18 listopada 2005 r. z wnioskiem do Sądu Rejonowego w [...] o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,1300 ha, położonej w [...] gm. [...] poprzez zarządzenie obwieszczenia publicznego zgodnie z § 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001 w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów. W wyniku powyższych czynności została założona księga wieczysta [...], gdzie w dziale II jako właściciela wpisano Skarb Państwa, następnie zamknięto księgę wieczystą [...], a wpisy przeniesiono do księgi wieczystej [...].

W wyniku przeprowadzonej aktualizacji ewidencji gruntów nastąpiła zmiana numeru działki, powierzchni i położenia, sporządzono wyciąg z wykazu zmian gruntowych na podstawie którego w księdze wieczystej [...] wykreślono stan dotychczasowy, a ujawniono stan nowy tj. działkę nr [...] o pow. 2,0300 ha, położoną w [...] gm. [...].

Powiat [...] w dniu 14 października 2015 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody Pomorskiego o przekazanie na jego rzecz działki nr [...] o pow. 2,0300 ha, położonej w [...] gm. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa - w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wojewoda Pomorski, decyzją z 18 grudnia 2015 r. potwierdził przekazanie działki Skarbu Państwa na rzecz Powiatu [...].

Na powyższe postanowienie Starosty [...] skarżąca wniosła zażalenie podnosząc, że zebranie części działek nr [...] i nr [...], położonych w [...] na poszerzenie drogi nr [...] powinno być załatwione za odszkodowaniem ustalonym na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację.

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej - Wojewoda Pomorski postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z 14 stycznia 2016 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że z treści art. 73 ust. 4 ustawy wynika, że ma on zastosowanie tylko do takich nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu Skarbu Państwa, ale nie stanowiły własności tego podmiotu, a właściciel nieruchomości złożył wniosek w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Stwierdził, że przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż działka nr [...] cz. o pow. 0,10 ha i działka nr [...] cz. o pow. 0,05 ha weszły w roku 1972 w skład działki nr [...], która stanowiła własność Skarbu Państwa.

Wyjaśnił, że z ustaleń zawartych w piśmie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 14 maja 2015 r. wynika, iż: "z działki nr [...] o pow. 6,96 ha odłączono pas gruntu o pow. 0,10 ha, który oznaczono jako działka nr "[...]" i następnie włączono w skład działki nr [...] stanowiącej drogę publiczną. (...) Również z działki nr [...] o pow. 0,47 ha odłączono pas gruntu o powierzchni 0,05 ha, który oznaczono jako działka nr "[...]" i włączono w skład działki nr [...] (...) Jednym z dokumentów jaki powstał w trakcie tych prac geodezyjnych, jest wykaz zmian gruntowych Nr dz. ewidencji zmian [...], na podstawie którego dokonano zmiany oznaczenia działek nr [...] i nr [...] w rejestrze ewidencji gruntów i budynków wraz ze zmianą powierzchni". W cytowanym piśmie wskazano również, że na podstawie aktu własności ziemi z 7 lutego 1973 r. J. T. i H. T. nabyli nieodpłatnie nieruchomości po S. M., m. in. działkę nr [...] o pow. 6,96 ha i nr [...] o pow. 0,47 ha, natomiast aktem notarialnym umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 14 stycznia 1987 r. - przekazali m. in. powyższe działki na rzecz M. J. i J. J.. Odnosząc się do niezgodności powierzchni działek nr [...] i nr [...], wynikającej z ww. wykazu zmian gruntowych z 1972 r. oraz z aktu notarialnego z 1987 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyjaśnił, że: "w mojej ocenie niezgodność powierzchni nieruchomości z powierzchnią wynikającą z treści aktu notarialnego umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 14 stycznia 1987 r. nie jest wynikiem niezgodnego z prawem działania geodetów działających na zlecenie Gminy [...]. Źródłem nieprawidłowości jest, w mojej ocenie, włączenie w 1972 r. działek nr "[...]" i nr "[...]" w skład działki nr [...], która stanowiła drogę publiczną, nie poparte odpowiednimi dokumentami w postaci aktu notarialnego lub decyzji administracyjnej, która legalizowałaby zmianę granic oraz powierzchni nieruchomości nabytej na mocy przekazania gospodarstwa rolnego".

W ocenie Wojewody, stan faktyczny, ustalony na podstawie pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 maja 2015 r., jest bezsporny

Z uwagi na powyższe stwierdził, że wobec zaistnienia "innej uzasadnionej przyczyny", o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. tj. braku przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania za działkę nr [...] cz. o pow. 0,10 ha i działkę nr [...] cz. o pow. 0,05 ha, które w 1972 r. weszły w skład działki nr [...], której właścicielem był Skarb Państwa - wydanie przez Starostę postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania było prawidłowe.

Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli M. i J. małż. J..

Wyrokiem z 19 października 2016 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 307/16 WSA w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...] z 14 stycznia 2016 r.

W uzasadnieniu Sąd przesądził, że pismo wnioskodawczyni z 21 października 2015 r. nie stanowiło nowego wniosku, ale żądanie kontynuacji wszczętego wnioskiem z 8 sierpnia 2005 r. postępowania i wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania. Należy więc uznać, że złożyła ona wniosek o odszkodowanie do 31 grudnia 2005 r. - zatem jej roszczenie nie wygasło.

Dodał, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ustawy, przysługuje właścicielowi, lub jego następcy prawnemu, który złożył stosowny wniosek w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., a którego nieruchomość: w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, ale nie stanowiła ich własności; nieruchomość ta zajęta została przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego pod drogę publiczną; nieruchomość ta, z dniem 1 stycznia 1999 r., stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Odszkodowanie jest bowiem rekompensatą za odebrane na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego prawa własności.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy z akt administracyjnych wynika, że część działki nr [...] o pow. 0,10 ha i część działki nr [...] o pow. 0,05 ha zostały w 1972r. zajęte pod budowaną w czynie społecznym drogę asfaltową relacji [...] gm. [...]. W tym czasie działki te - nr [...] o pow. 6,96 ha i nr [...] o pow. 6,96 ha (przed podziałem) stanowiły część gospodarstwa rolnego którego właścicielem był S. M.. Już po wykonaniu drogi, na podstawie aktu własności ziemi z 7 lutego 1973 r., J. T. i H. T. (córka S. M.) nabyli nieodpłatnie nieruchomości po S. M., w skład której wchodziła in. działka nr [...] o pow. 6,96 ha i nr [...] o pow. 6,96 ha. Następnie aktem notarialnym umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 14 stycznia 1987 r., przekazali m. in. powyższe działki na rzecz następców – M. J. i J. J.. Zatem kolejni właściciele nieruchomości - zarówno w księdze wieczystej jak i aktach dotyczących zbycia przedmiotowego gospodarstwa rolnego - byli wykazywani jako właściciele całych działek o nr [...] i nr [...], w tym także ich części stanowiących od 1972 r. element drogi publicznej. Akta te nie zawierają odpowiednich dokumentów w postaci aktu notarialnego lub decyzji administracyjnej, która legalizowałaby zmianę granic oraz powierzchni tych nieruchomości, pozbawiając skarżących lub ich poprzedników prawnych prawa własności części działek o nr [...] i nr [...] zajętych pod drogę.

Podsumowując Sąd uznał, że w tych okolicznościach sprawy dokonana przez organy ocena przedmiotowych dokumentów, prowadząca do wniosku, że część działki nr [...]. o pow. 0,10 ha i część działki nr [...] cz. o pow. 0,05 ha weszły w 1972 r. w skład działki nr [...], która stanowiła własność Skarbu Państwa - została sformułowana z naruszeniem art. 80 k.p.a..

W ponownym postępowaniu organ I instancji powinien zatem rozpoznać wniosek skarżącej w oparciu o przepis prawa materialnego - art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - badając przesłanki z niego wynikające.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda Pomorski - działając na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, decyzją nr NSP-VI.7533.18.7.2017.IC z 23 lutego 2018 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] cz. o pow. 0,1 ha i nr [...] cz. o pow. 0,05 ha.

Odmowa przejścia przedmiotowej nieruchomości na własność Powiatu [...] podyktowana została faktem, iż części działek nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 0,1500 ha w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły własność Skarbu Państwa i dlatego nie podlegają przejściu z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Powiatu w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r.

Po rozpoznaniu odwołania M. i J. małż. J., Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją nr DO.1.6614.156.2018.AG z 22 czerwca 2018 r. uchylił w całości ww. decyzję Wojewody Pomorskiego z 23 lutego 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Stwierdził, że w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dokumentów wskazujących podstawę nabycia przez Skarb Państwa gruntu stanowiącego część działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], takich jak np. akt notarialny, na podstawie którego przekazano ten grunt na rzecz Skarbu Państwa, czy też decyzja wywłaszczeniowa. Zatem zebrany dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że przedmiotowy grunt stanowił w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa

Rozpoznając po raz kolejny przedmiotową sprawę Wojewoda Pomorski decyzją z 21 sierpnia 2019 r. nr NSP-VI.7533.18.7.2017.IC odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] cz. o pow. 0,1 ha i nr [...] cz. o pow. 0,05 ha.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy stwierdzając, że w latach 1971 - 1972, w celu wybudowania drogi lokalnej [...] dokonano podziału nieruchomości przylegających do drogi. Wówczas z nieruchomości określonej jako własność S. M. tj. z działek nr [...] o powierzchni 6,9600 ha wydzielono 0,1000 ha, a z działki nr [...] o powierzchni 0,4700 ha wydzielono 0,0500 ha - łącznie 0,1500 ha pod budowę drogi. Wydzielone części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,15 ha weszły wówczas w skład działki drogowej nr [...], będącej własnością Skarbu

Państwa.

W celu ostatecznego uregulowania spraw własnościowych związanych z dobrowolnym i nieodpłatnym odstąpieniem gruntów pod budowę drogi [...], wybudowaną w ramach czynu społecznego, właściciele względnie użytkownicy danej nieruchomości, zostali wezwani do stawienia się celem sporządzenia aktu notarialnego zrzeczenia się własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa - w myśl art. 179 k.c. Jednak nie doszło do zawarcia umowy nieodpłatnego zrzeczenia się spornych nieruchomości. S. M. wówczas nie żył, natomiast Akt Własności Ziemi potwierdzający nabycie z dniem 4 listopada 1971 r. nieruchomości przez małżonków T., został wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] 7 lutego 1973 r. Przy czym Akt Własności Ziemi dotyczył nieruchomości rolnej o powierzchni 9,73 ha - mimo tego, że w chwili wydania przedmiotowego dokumentu, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] i nr [...], była już po faktycznym podziale, pomniejszona o 0,1500 ha.

Odłączenie działek nr [...] cz. i nr [...] cz. o łącznej powierzchni 0,15 ha z działek nr [...] i nr [...] oraz włączenie ich do działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa potwierdza wykaz zmian gruntowych z 1972 r. Jednakże, nie zostały wówczas przeprowadzone zmiany w zakresie odłączenia części działek nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 0,15 ha z księgi wieczystej nr [...]. Zmiany zostały bowiem przeprowadzone jedynie w ewidencji gruntów.

Dopiero w 1995 r. - w celu doprowadzenia do zgodności zapisów w ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej, w oparciu o wyciąg z wykazu zmian gruntowych z 17 lipca 1995 r. - odłączono z księgi wieczystej nr [...] części z działek nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni wynoszącej 0,1500 ha. W dniu 20 lipca 1995 r. - na podstawie wykazu zmian gruntowych z 17 lipca 1995 r. - wpisano do ww. księgi wieczystej działkę nr [...] o powierzchni 6,8600 ha oraz działkę nr [...] o powierzchni 0,4200 ha, czyli o powierzchnię pomniejszoną o 0,1500 ha, którą w latach 70-tych włączono do działki drogowej.

Zatem według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] część o powierzchni 0,1000 ha i nr [...] część o powierzchni 0,0500 ha, nie figurowały w księdze wieczystej nr [...], w której jako właściciele wpisani są M. i J. małż. J.

Natomiast nieruchomość oznaczona obecnie numerem [...] o powierzchni 2,0300 ha według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. w części uregulowana była w księdze wieczystej nr [...] (założonej w dniu 11 października1972 r., w której w dziale I na podstawie umów zrzeczenia się nieruchomości, zostały ujawnione działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - o łącznej powierzchni 0,7700 ha jako własność Skarbu Państwa), natomiast w części była bez oznaczenia hipotecznego.

Zaś w 2005 r. - w drodze obwieszczenia publicznego - została założona przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta nr [...] z wpisem w dziale I działki nr [...] o powierzchni 1,1300 ha (wchodząca w skład pasa drogowego), która wcześniej nie posiadała oznaczenia hipotecznego. W dziale II księgi wieczystej jako właściciela wpisano Skarb Państwa.

W dniu 15 czerwca 2015 r. została zamknięta księga wieczysta nr [...], a wpisy przeniesiono do księgi wieczystej nr [...], założonej w dniu 11 października 1972 r., czyli w księdze tej znalazły się zarówno działki przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie umów zrzeczenia się nieruchomości tj. nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - o łącznej powierzchni 0,7700 ha, także działka nr [...] o powierzchni 1.1300 ha (w skład której weszły w 1972r. części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,1500 ha). Łączna powierzchnia działek

wyniosła 1,9000 ha. Ponadto ujawniono przybytek powierzchni nieruchomości wynoszący 0,1300 ha. W dniu 27 sierpnia 2015 r., na podstawie wyciągu z wykazu zmian gruntowych z 25 sierpnia 2015 r., sporządzonego przez Starostę [...] połączone działki wraz z przybytkiem powierzchni oznaczono numerem [...] o łącznej powierzchni 2,0300 ha jako własność Skarbu Państwa.

W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że potwierdzenie przejścia na własność Państwa gruntów, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) następuje przez wydanie zaświadczenia, a osoba, która kwestionuje tytuł własności Skarbu Państwa do gruntu, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, może dochodzić swoich praw do tego gruntu w postępowaniu cywilnym, przed sądem powszechnym.

Takie zaświadczenie nie było podstawą wpisu w księdze wieczystej prawa własności

Skarbu Państwa, ponieważ nie dysponowano wówczas dokumentami świadczącymi

o wybudowaniu drogi [...] z udziałem czynu społecznego.

Jednakże w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki określone w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, a związku z tym wydzielone z działek nr 67 i 68 powierzchnie wynoszące łącznie 0,1500 ha przeszły na własność Państwa w oparciu o ten przepis.

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2018r., poz. 1916 ze zm.), który zawiera domniemanie, ze prawo jawne wpisane w księdze wieczystej, jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Odmienne założenie prowadziłoby do podważenia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Ponadto Wojewoda Pomorski decyzją nr NSP-IL7531.139.2015.MN2 z 18 grudnia 2015 r. potwierdził przekazanie działki nr [...] o pow. 2,0300 ha, położonej we wsi [...] gm. [...] na rzecz Powiatu [...] w oparciu o art. 64, art. 103 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Podsumowując Wojewoda uznał, że w rozpatrywanej sprawie części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,1500 ha w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły własność Skarbu Państwa i dlatego nie podlegają przejściu z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Powiatu [...] w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących Minister Rozwoju decyzją z 9 stycznia 2020 r., nr DO.1.7614.149.2019.AŁ, utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Pomorskiego z 21 sierpnia 2019 r. nr NSP-VI.7533.18.7.2017.IC - stwierdzając, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Podkreślił, że z akt sprawy, tj. pisma Starostwa Powiatowego w [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami z 27 marca 2006 r., pisma Geodety Powiatowego w [...] z 24 października 2005 r. i z 24 kwietnia 2007r. oraz pisma Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 14 maja 2015 r. wynika, że z działki nr [...] i nr [...] zostały wydzielone działki nr [...] cz. i nr [...] cz., które zostały włączone do działki drogowej nr [...] o pow. 2,0300 ha. Działka ta została ujawniona w księdze wieczystej nr [...], zaś z jej treści wynika, że właścicielem działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. był Skarb Państwa. Zatem przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca działki nr [...] cz. i nr [...] cz. w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa.

Dodatkowo zaznaczył, że droga [...] została wybudowana przy udziale czynu społecznego. Powyższe potwierdza obszerna dokumentacja zgromadzona przez organ wojewódzki, jak również szczegółowe uzasadnienie decyzji z 21 sierpnia 2019 r. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych grunty oddane i zajęte pod drogi publiczne wybudowane z udziałem czynu społecznego i istniejące w dniu 1 października 1985 r., stają się z mocy prawa własnością Państwa.

Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - podnosząc, że na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarb Państwa nie był właścicielem odłączonej od ich nieruchomości części dz. nr [...] i części dz. nr [...], a był jedynie władającym tą nieruchomości na skutek faktycznego przejęcia tych gruntów pod budowę drogi, co nastąpiło w 1972 r.

Wyrokiem z 15 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 541/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Ministra Rozwoju z 9 stycznia 2020r.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do zaaprobowania treści decyzji organu pierwszej instancji, co miało miejsce w sprawie niniejszej, lecz ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie a także ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania, z odniesieniem ich treści do ustalonego przez siebie stanu faktycznego sprawy, zgromadzonych dowodów oraz ich oceny prawnej.

Tymczasem analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ odwoławczy wskazanych wyżej obowiązków nie wykonał, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy potwierdza, że sporna nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998r. stanowiła własność Skarbu Państwa, co oznacza, że nie mogła z dniem 1 stycznia 1999r. przejść na własność Powiatu [...] na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Jednocześnie Wojewoda Pomorski wskazał, że będące przedmiotem postępowania części działek [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 0,1500 ha przeszły na własność Państwa w oparciu o art. 51 ust.1 i 2 ustawy o drogach publicznych jako części drogi zbudowanej w czynie społecznym.

Minister rozpoznając ponownie sprawę gołosłownie powołał się na dokumenty w postaci pisma Starostwa Powiatowego w [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami z 27 marca 2006 r. nr [...], pisma Geodety Powiatowego w [...] z 24 października 2005 r. i z 24 kwietnia 2007 r. oraz pisma Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 14 maja 2015 r. Organ nie przywołał ani także nie dokonał oceny zawartych w tych pismach informacji, zwłaszcza wobec stanowiska skarżących zaprezentowanego w odwołaniu. Pomimo zawartych w nim zarzutów oraz wniosków dowodowych organ odwoławczy zaniechał zarówno ich rozpoznania jak i dokonania własnej oceny dowodów.

W dalszej części uzasadnienia Sąd podniósł, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy sporne części działki nr [...] i nr [...] stanowiły w dniu 31 grudnia 1998r. własność Skarbu Państwa.

Tymczasem organ II instancji zaniechał jednoznacznego wskazania dokumentów stanowiących podstawę nabycia tego prawa w podanej dacie, z zastrzeżeniem faktu, że mogło ono nastąpić jedynie w sposób formalny np. w oparciu o notarialne przewłaszczenie, orzeczenie sądu lub decyzję wywłaszczeniową.

Za przedwczesną w tych okolicznościach sprawy należy uznać ocenę zawartą w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody można uznać, iż treść [...] potwierdza, że działka nr [...] w skład której weszły wydzielone części dz. nr [...] i nr [...] została w tej księdze wykazana jako stanowiąca własność Skarbu Państwa na dzień 31 grudnia 1998r. Z akt sprawy wynika bowiem, że nieruchomość stanowiąca obecnie działkę nr [...] jedynie częściowo była w tej dacie uregulowana w wymienionej księdze wieczystej i możliwym jest, że w części pozostawała ona bez oznaczenia hipotecznego. Ponadto założenie księgi wieczystej nr [...] nastąpiło 11 października 1972 r. - jednakże działka nr [...] do której przyłączono część dz.nr [...] i nr [...] nie została w niej wówczas wymieniona. Natomiast księga wieczysta nr [...] z wpisem wchodzącej w skład pasa drogowego działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, która wcześniej nie posiadała oznaczenia hipotecznego, została założona przez Sąd Rejonowy w [...], w drodze obwieszczenia publicznego w roku 2005.

W związku z tym Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę Minister ustali w jakiej dacie oraz w oparciu o jaką podstawę prawną działki stały się własnością Skarbu Państwa. Organ ustosunkuje się przy tym do stanowiska zaprezentowanego przez skarżących i wyjaśni motywy dokonanego rozstrzygnięcia. Wobec niejasnego sformułowania oceny zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ wskaże także jednoznacznie własne stanowisko odnośnie przejścia prawa własności spornych nieruchomości na podstawie art. 51 ust.1 i 2 ustawy o drogach publicznych.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rozwoju i Technologii decyzją nr DO.1.7614.206.2021.AŁ z 29 listopada 2021 r. uchylił w całości decyzję Wojewody Pomorskiego z 21 sierpnia 2019r. nr NSP-VI.7533.18.7.2017.IC odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] cz. o pow. 0,1 ha i nr [...] cz. o pow. 0,05 ha i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, że w postępowaniu opartym na dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, za stronę należy uznać osobę, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była właścicielem nieruchomości lub jej następców prawnych, Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego a także osoby, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości.

Następnie przedstawił stan faktyczny sprawy - który został już dokładnie ustalony w poprzednich decyzjach i który w zasadzie nie jest sporny między stronami.

Minister podniósł, że wniosek o założenie księgi wieczystej złożył Starosta [...] pismem z 18 listopada 2005 r. – w którym wskazał, iż w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentów potwierdzających tytuł własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz złożył wyciąg z wykazu zmian gruntowych z 15 listopada 2005 r., opis i mapę.

Zgodnie z § 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. z 2001 r.. Nr 102, poz. 1122) - obowiązującym w dniu złożenia wniosku - w przypadku gdy zakładana jest księga wieczysta, a prawo własności tego, kto ma być wpisany nie zostało dostatecznie wykazane, sąd zarządza obwieszczenie publiczne.

Obwieszczeniem z 21 listopada 2005 r. Sąd Rejonowy w [...] wniósł o dokonanie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz Sądu Rejonowego w [...], ogłoszenia przez obwieszczenie publiczne dotyczące działki nr [...] o pow. 1,1300 ha. Z treści ww. obwieszczenia wynika, iż prawo własności przedmiotowej nieruchomości przypisuje sobie Skarb Państwa.

Ww. § 24 rozporządzenia pozostawia sądowi wieczystoksięgowemu możliwość oceny dokumentu (dowodu), co do tego, czy "dostatecznie wykazuje" on prawo własności wnioskodawcy, lecz ocena skuteczności materialnoprawnej danego zdarzenia odbywać się musi jedynie w oparciu o treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku o wpis, a możliwość dalszego dociekania, z wykorzystaniem innych środków dowodowych jest wykluczona (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2013r. sygn. akt II CSK 447/12, LEX nr 1324266, postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 7 listopada 2013 r., sygn. akt III Ca 836/13, LEK nr 1860048).

Dokumenty składane do wniosku nie są dokumentami potwierdzającymi prawo własności, które dostatecznie wykazują prawo własności wnioskodawcy i stanowią samoistną podstawę dokonania wpisu prawa własności, ale są dokumentami archiwalnymi, z których może wynikać, że objęta wnioskiem nieruchomość nie miała właściciela lub była uznawana za państwową, ale bez dokumentu potwierdzającego własność (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt I CSKP 58/21, LEK 3220157).

W związku z powyższym należy podkreślić, iż Sąd Rejonowy w [...] zakładając księgę wieczystą nr [...] nie miał wątpliwości do co właściciela nieruchomości - Skarbu Państwa.

W świetle powyższego, w ocenie Ministra Rozwoju i Technologii, działki nr [...] i nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r., ani obecnie, nie stanowią własności J. J. i M. J. - zatem nie posiadają oni przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

Co do zasady, zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, a organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Skoro Wojewoda Pomorski decyzją z 21 sierpnia 2019 r., orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...]o pow. 0,1 ha i nr [...] o pow. 0,05 ha - to należało uchylić wadliwą decyzję i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

M. i J. małż. J. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej;

I naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

- naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i w zw. z art.73 ustawy z 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym przez skarżących celem uzyskania odszkodowania za grunt zajęty pod drogę, skutkiem czego organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe,

- naruszenia art. 153 ustawy p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w sprawie wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 stycznia 2021 r.,

- obrazy art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, - - art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej,

- art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów,

II naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.73 ust.1 i 2 pkt 2, ust.3 i ust. 4 ustawy z 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki art. 73 do stwierdzenia przejścia na Skarb Państwa nieruchomości, o której mowa powyżej i co za tym idzie, że skarżący nie spełniają przesłanek powyższego przepisu do uzyskania na jego podstawie odszkodowania z tytułu utraconych nieruchomości.

W uzasadnieniu przedstawili argumenty na poparcie swoich zarzutów.

W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej i drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem merytorycznego rozpoznania sprawy lub uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących przed sądem administracyjnym od organu administracji publicznej wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie.

Odniósł się do zarzutów zawartych w skardze stwierdzając, iż stanowią one polemikę ze stanowiskiem Ministra zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie mogą one prowadzić do zmiany przedmiotowego rozstrzygnięcia, które zostało wydane po uwzględnieniu oraz wszechstronnej analizie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i oparte zostało na ugruntowanym stanowisku prezentowanym w orzecznictwie zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 29 listopada

2021 r. uchylił w całości decyzję Wojewody Pomorskiego z 21 sierpnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,1 ha i nr [...] o pow. 0,05 ha i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Powołał się na art. 61 a § 1 k.p.a. - zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, a organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Zaś przyczyną odmowy uznania skarżących za stronę tego postępowania, było stwierdzenie przez Ministra, że nie byli oni w dniu 31 grudnia 1998 r., ani nie są obecnie właścicielami działki nr [...] i nr [...] - gdyż Sąd Rejonowy w [...] zakładając w 2005 r. księgę wieczystą nr [...] nie miał wątpliwości do co właściciela nieruchomości - Skarbu Państwa.

Decyzje zapadłe w toku kontrolowanego przez Sąd postępowania były już uprzednio przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

WSA w Gdańsku stwierdził, że część działki nr [...] o pow. 0,10 ha i część działki nr [...] o pow. 0,05 ha zostały w 1972 r. zajęte pod budowaną w czynie społecznym drogę asfaltową relacji [...] gm. [...], jednakże w aktach sprawy nie ma dokumentów w postaci aktu notarialnego lub decyzji administracyjnej, która legalizowałaby zmianę granic oraz powierzchni tych nieruchomości, pozbawiając skarżących lub ich poprzedników prawnych prawa własności części działek o nr [...] i nr [...] zajętych pod drogę. Również umowa przekazania gospodarstwa rolnego skarżącym z 1987 r. obejmowała całość działek o nr [...] i nr [...], w tym także ich części stanowiących od 1972 r. element drogi publicznej. Dlatego tez Sąd nie podzielił stanowisko organów, że część działki nr [...] o pow. 0,10 ha i część działki nr [...] cz. o pow. 0,05 ha weszły w 1972 r. w skład działki nr [...], która stanowiła własność Skarbu Państwa.

Analogiczne stanowisko zajął WSA w Warszawie - który uznał przedwczesną ocenę organów, że w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody można uznać, iż treść [...] potwierdza, że działka nr [...] w skład której weszły wydzielone części dz. nr [...] i nr [...] została w tej księdze wykazana jako stanowiąca własność Skarbu Państwa na dzień 31 grudnia 1998r. Z akt sprawy wynika bowiem, że nieruchomość stanowiąca obecnie działkę nr [...] jedynie częściowo była w tej dacie uregulowana w wymienionej księdze wieczystej i możliwym jest, że w części pozostawała ona bez oznaczenia hipotecznego. Ponadto założenie księgi wieczystej nr [...] nastąpiło 11 października 1972 r. - jednakże działka nr [...] do której przyłączono część dz.nr [...] i nr [...] nie została w niej wówczas wymieniona. Natomiast księga wieczysta nr [...] z wpisem wchodzącej w skład pasa drogowego działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, która wcześniej nie posiadała oznaczenia hipotecznego, została założona przez Sąd Rejonowy w [...], w drodze obwieszczenia publicznego w roku 2005.

Rozpoznając po raz kolejny niniejszą sprawę Sąd w całości podzielił ww. stanowiska i argumentację.

Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy jest bezsporny - istnieje tylko spór co do skutków, które z niego wynikają.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w latach 1971 - 1972, w celu wybudowania drogi lokalnej [...] dokonano podziału szeregu nieruchomości przylegających do drogi. Z działki nr [...] o pow. 6,9600 ha wydzielono 0,1000 ha, a z działki nr [...] o pow. 0,4700 ha wydzielono 0,0500 ha - łącznie 0,1500 ha pod budowę drogi. Wydzielone części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,15 ha weszły wówczas w skład działki drogowej nr [...] - co potwierdza wykaz zmian gruntowych z 1972 r. Jednakże, nie zostały wówczas przeprowadzone zmiany w zakresie odłączenia części tych działek o łącznej pow. 0,15 ha z księgi wieczystej nr [...] - bowiem zmiany zostały przeprowadzone jedynie w ewidencji gruntów.

Nie doszło także do zawarcia umowy nieodpłatnego zrzeczenia się tej nieruchomości - gdyż poprzedni właściciel S. M. nie żył, natomiast Akt Własności Ziemi potwierdzający nabycie z dniem 4 listopada 1971 r. nieruchomości przez małżonków T., został wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] dopiero 7 lutego 1973 r. Przy czym należy mieć na uwadze, że Akt Własności Ziemi dotyczył nieruchomości rolnej o powierzchni 9,73 ha - mimo tego, że w chwili wydania dokumentu, nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...], była już po faktycznym podziale, pomniejszona o 0,1500 ha.

Tak więc wydzielone części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,15 ha nadal figurowały w księdze wieczystej skarżących nr [...] i nie zostały wpisane do księgi wieczystej nr [...], założonej w dniu 11 października 1972 r., w której znalazły się działki przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie umów zrzeczenia się nieruchomości tj. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - o łącznej powierzchni 0,7700 ha.

Zatem działki te zostały włączone do działki nr [...], która stanowi drogę publiczną - mimo braku dokumentów potwierdzających przeniesienie prawa własności ze skarżących na rzecz Skarbu Państwa (decyzja administracyjna lub akt notarialny).

Dopiero w 1995 r. - w celu doprowadzenia do zgodności zapisów w ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej, w oparciu o wyciąg z wykazu zmian gruntowych z 17 lipca 1995 r. - odłączono z księgi wieczystej nr [...] części z działek nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni wynoszącej 0,15 ha , a następnie w dniu 20 lipca 1995 r. wpisano do ww. księgi wieczystej działkę nr [...] o powierzchni 6,86 ha oraz działkę nr [...] o powierzchni 0,42 ha, czyli o powierzchnię pomniejszoną o 0,15 ha, którą w latach 70-tych włączono do działki drogowej.

Według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] część o powierzchni 0,10 ha i nr [...] część o powierzchni 0,05 ha, nie figurowały w księdze wieczystej nr [...], w której jako właściciele wpisani są M. i J. małż. J. - jednakże nie zostały też wpisane do żadnej innej księgi wieczystej.

Należy również podnieść, że w tej dacie skarżący nadal - zgodnie z Aktem Własności Ziemi - byli właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 9,73 ha.

Natomiast jeżeli chodzi o stan prawny nieruchomości oznaczonej obecnie numerem [...] o powierzchni 2,0300 ha to - na dzień 31 grudnia 1998 r. - w części uregulowana była w księdze wieczystej nr [...] (założonej w dniu 11 października 1972 r., w której w dziale I na podstawie umów zrzeczenia się nieruchomości, zostały ujawnione działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - o łącznej powierzchni 0,7700 ha jako własność Skarbu Państwa), natomiast w pozostałej części (w skład której weszły w 1972 r. części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,15 ha) była bez oznaczenia hipotecznego.

W 2005 r. - w drodze obwieszczenia publicznego - została założona (na wniosek Starosty [...] wskazujący brak dokumentów potwierdzających tytuł własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa) przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta nr [...] z wpisem w dziale I działki nr [...] o powierzchni 1,13 ha (wchodzącej w skład pasa drogowego, który obejmwał części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,15 ha), która wcześniej nie posiadała oznaczenia hipotecznego. W dziale II księgi wieczystej jako właściciela wpisano Skarb Państwa.

Zatem Skarb Państwa został ujawniony jako właściciel spornych działek w księdze wieczystej założonej w 2005 r.

Następnie w dniu 15 czerwca 2015 r. została zamknięta księga wieczysta nr [...], a wpisy przeniesiono do księgi wieczystej nr [...], założonej w dniu 11 października 1972 r. - czyli w księdze tej znalazły się zarówno działki przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie umów zrzeczenia się nieruchomości tj. nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,77 ha, także działka nr [...] o powierzchni 1,13 ha (w skład której weszły w 1972 r. części działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 0,15 ha). Łączna powierzchnia działek wyniosła 1,90 ha. Ponadto ujawniono przybytek powierzchni nieruchomości wynoszący 0,13 ha. W dniu 27 sierpnia 2015 r., na podstawie wyciągu z wykazu zmian gruntowych z 25 sierpnia 2015 r. sporządzonego przez Starostę [...], połączone działki wraz z przybytkiem powierzchni oznaczono numerem [...] o łącznej powierzchni 2,03 ha jako własność Skarbu Państwa.

Mając tak ustalony stan faktyczny - który w sposób oczywisty wynika ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego i który nie był kwestionowany przez skarżących - Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 29 listopada 2021 r. uchylił w całości decyzję Wojewody Pomorskiego z 21 sierpnia 2019r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] cz. o pow. 0,1 ha i nr [...] cz. o pow. 0,05 ha i umorzył postępowanie przed organem I instancji - uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

Swoje przekonanie w tym zakresie oparł na fakcie, że Sąd Rejonowy w [...] zakładając - w 2005 r. - księgę wieczystą nr [...] nie miał wątpliwości co do właściciela nieruchomości - Skarbu Państwa. Wobec powyższego działki nr [...] cz. i nr [...] cz. zarówno w dniu 31 grudnia 1998 r. jak i obecnie, stanowią własność Skarbu Państwa, nie stanowią zaś własności skarżących - zatem nie została spełniona jedna z przesłanek art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Z takim stanowiskiem organu Sąd nie może się zgodzić.

Fakt, że Sąd Rejonowy założył dla danej nieruchomości księgę wieczystą w 2005 r. świadczy tylko o tym, że dopiero od tej chwili Skarb Państwa stał się jej właścicielem - czego zresztą skarżący nie kwestionują.

Natomiast w żaden sposób nie wynika z tego, że sporna nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa.

Taki pogląd organu jest niczym nieuzasadniony - w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że powodem wniosku Starosty [...] z 18 listopada 2005 r. do Sądu Rejonowego w [...] o założenie księgi wieczystej - był właśnie brak dokumentów potwierdzających nabycie prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Ponadto - według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. - sporne działki nie figurowały co prawda w księdze wieczystej skarżących, jednakże nie zostały też wpisane do żadnej innej księgi wieczystej, zaś zgodnie z Aktem Własności Ziemi skarżący byli właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 9,73 ha.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że Minister Rozwoju i Technologii nie ocenił w sposób prawidłowy stanu faktycznego - ustalonego przez Wojewodę Pomorskiego w decyzji z 21 sierpnia 2019 r. w sposób bardzo dokładny i szczegółowy oraz nie dokonał właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a., zaś jego decyzja nie została należycie uzasadniona - art. 107 § 3 k.p.a. Nie wykonał także zobowiązania Sądu dotyczącego odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu oraz zobowiązania Sądu do jednoznacznego wskazania własnego stanowiska odnośnie przejścia prawa własności spornych nieruchomości na podstawie art. 51 ust.1 i 2 ustawy o drogach publicznych - czym naruszył art. 153 p.p.s.a.

Zatem jego stanowisko - że skarżący na dzień 31 grudnia 1998 r. nie byli właścicielami działki nr [...] cz. i nr [...] cz. - jest przedwczesne i zupełnie dowolne.

Rozpoznając ponownie sprawę organ najpierw poprawnie wykona dotychczasowe wskazania Sądu - wskaże jednoznacznie własne stanowisko odnośnie przejścia prawa własności spornych nieruchomości na podstawie art. 51 ust.1 i 2 ustawy o drogach publicznych, należycie je uzasadniając.

Jeżeli zaś ustali, że nabycie własności Skarbu Państwa nie nastąpiło w tym trybie - to w sposób rzetelny ustali, kto (skarżący czy Skarb Państwa) i na podstawie jakiego dokumentu (konkretna decyzja administracyjna, orzeczenie Sądu lub akt notarialny) był właścicielem spornych działek nr [...] i nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. (mając na uwadze treść Aktu Własności Ziemi z 7 lutego 1973 r. oraz fakt, że Skarb Państwa został ujawniony jako właściciel spornych działek w księdze wieczystej założonej w 2005 r.).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

.