Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 897/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skarg Gminy K., Nadleśnictwa K. oraz Powiatu K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Gminy K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych, na rzecz Nadleśnictwa K. kwotę 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz Powiatu K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. stwierdzającą, że byłe parcele katastralne, objęte dawnymi wykazami hipotecznymi [...], stanowiące byłą własność A. P., nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm., dalej w skrócie: dekret).

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Wnioskiem z dnia [...] października 2001 r. A. P. zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie, że będące byłą własnością jego poprzednika prawnego, A. P., następujące parcele katastralne:

[...]

nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] stwierdził, że będące przedmiotem powyższego wniosku nieruchomości stanowiące na dzień 1 września 1939 r. oraz 13 września 1944 r. własność A. P., podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

W wyniku rozpoznania odwołania A. P., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzył postępowanie w pierwszej instancji wskazując, iż w sprawie właściwy jest sąd powszechny.

Wyrokiem z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 661/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, iż dopuszczalne jest rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w drodze decyzji administracyjnej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 25 czerwca 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazał, iż Wojewoda winien rozważyć czy wymienione we wniosku parcele miały charakter nieruchomości ziemskich w rozumieniu dekretu oraz czy były powiązane z częścią majątku wykorzystywaną do prowadzenia działalności rolniczej.

Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. następcy prawni wnioskodawcy rozszerzyli wniosek o działki nr [...] położone K., odpowiadające dawnym parcelom katastralnym [...].

W dniu [...] września 2008 r. Wojewoda [...] wydał decyzję, którą orzekł, że byłe parcele katastralne, objęte dawnymi wykazami hipotecznymi zgodnie z wnioskiem spadkobierców A. P. nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż przedmiotowe parcele katastralne (odpowiadające obecnie działkom ewidencyjnym nr [...], położonym w K. i działce ewidencyjnej nr [...] położonej w R. o łącznej powierzchni przekraczającej 33 ha, stanowiące własność: Skarbu Państwa, Gminy K., Powiatu [...], Skarbu Państwa - Nadleśnictwa K., Agencji Nieruchomości Rolnych, Województwa [...] oraz osób fizycznych i prawnych), mieszczące się zarówno na terenie zespołu dworsko - parkowego, uzdrowiska, "L." (szpital) oraz na terenie ruin zamku "T." w R., nie stanowiły nieruchomości ziemskich oraz nie były funkcjonalnie powiązane z gospodarstwem rolnym majątku K.

Powyższe stanowisko zostało wywiedzione przez organ z ustalonego i przedstawionego szczegółowo w uzasadnieniu decyzji stanu faktyczno – prawnego przedmiotowych parceli na dzień 1 września 1939 r. oraz na dzień 13 września 1944 r.

Przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wykazało, że majątek "K." stanowił w dacie wejścia w życie dekretu własność jednej osoby - hr A. P. Powierzchnia ogólna majątku przekraczała normy określone w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W skład majątku "K." wchodziły parcele o różnym przeznaczeniu:

- parcele należące do zespołu pałacowo-parkowego, na których mieściły się budynki o charakterze mieszkalnym, rekreacyjnym,

- parcele mieszczące się na terenie uzdrowiska zabudowane budynkami mającymi charakter leczniczy, uzdrowiskowy (gdyż znajdowały się tam słynne złoża wód siarczanych), jak również służące na pobyt i rozrywkę dla kuracjuszy,

- parcele należące do "L."- czyli części związanej z uzdrowiskiem, na której znajdował się szpital,

- parcele należące do folwarku - części rolnej, związanej z prowadzeniem produkcji rolnej.

Działalność rolna nie stanowiła jedynego źródła dochodów rodu P. Znaczne dochody przynosiły przedsiębiorstwa przemysłowe, jak tartak, kopalnia, fabryka gontów czy cegielnia. Mimo iż właścicielem pałacu był A. P., to do roku 1939 nowy pałac w K. zamieszkiwany był przez jego matkę, brata A. P., jego żonę i dzieci. A. P. był namiestnikiem [...], zajmował się polityką, natomiast właściciel K. – A. P. jak wynika ze sprawozdania z roku 1921 sporządzonego przez komisarza ziemskiego, wówczas zamieszkiwał w Z., a w 1939 r. opuścił Polskę. W czasie wojny pałac w K. był letnią rezydencją generała [...]. Powyższe wskazuje, iż A. P. nie uczestniczył bezpośrednio w administrowaniu nieruchomością.

Zespół pałacowo-parkowy wraz z obszernym parkiem o powierzchni ponad 12 ha stanowił jeden kompleks mieszkalno - rekreacyjny, wypoczynkowy. Zespół uzdrowiskowy pełnił funkcje lecznicze, zdrojowe, gdyż wykorzystywano znajdujące się tam złoża wód siarczanych. Do dnia dzisiejszego budynek zdroju "Z." (przebudowany i zmodernizowany) wykorzystywany jest na cele lecznicze. Także budynek "[...]" pełni podobną funkcję jak w XIX i XX wieku jako centrum kulturalno-oświatowe. Obecnie mieści się w nim "[...] Ośrodek Kultury Pałac [...]". Zespół leczniczo-uzdrowiskowy związany był z L. Poprzez budowę obiektów reprezentacyjnych takich jak: pałac, kościół, K. zyskały rangę rezydencji.

Część rolna przedmiotowego majątku - folwark (która z uwagi na jej produkcję rolną niewątpliwie była nieruchomością ziemską) mieściła się po południowej stronie ul. [...] i ul. [...], poniżej torów kolejowych. Ulice i tory oddzielały część rolną majątku od L., zespołu pałacowo-parkowego i kompleksu. Każda z wymienionych części posiadała odrębne wjazdy na swój teren.

Powyższe pozwala zdaniem organu stwierdzić, iż przedmiotowe parcele katastralne, tworzące zespoły: pałacowo-parkowy, uzdrowiskowy powiązany z L. oraz ruiny zamku "T." w R., mogły prawidłowo funkcjonować bez gospodarstwa rolnego (części rolnej) majątku "K." i odwrotnie. Zatem nie pozostawały one w faktycznej funkcjonalnej łączności z pozostałą resztą przedmiotowego majątku, stanowiącego byłą własność A. P., podlegającego przejęciu na cele reformy rolnej.

Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wnieśli: J. P., Gmina K., Województwo [...], Powiat [...] i oraz Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwa K.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pełni podzielając stanowisko Wojewody [...] wyrażone w kwestionowanej decyzji, szczegółowo opisał funkcje poszczególnych parcel, odniósł się do wielu zarzutów odwołań i wyprowadził wniosek, że wnioskowane parcele mogły prawidłowo funkcjonować bez nieruchomości o charakterze rolnym i na odwrót. Nie miały one związku z prowadzeniem produkcji rolnej w majątku "K.", a zatem nie mogą zostać uznane za nieruchomości ziemskie w rozumieniu przepisów dekretu. Z tych względów w ocenie organu za prawidłowe należało uznać rozstrzygnięcie uznające, że nie podpadały one pod działanie art. 2 ust 1 lit e dekretu.

Skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. wnieśli do Sądu: Gmina K., Powiat [...], Województwo [...] oraz Nadleśnictwo K.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/WA 169/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Województwa [...] z uwagi na wniesienie jej po upływie przewidzianego prawem terminu.

W skardze wniesionej przez Gminę K. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej:

• naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewystarczający, nieustalenie przedmiotu postępowania, a to przez powielenie przytoczonej w decyzji organu I instancji numeracji działek i parcel, w tym numerów dawnych parcel katastralnych i numerów obecnych działek ewidencyjnych, stosowanych zamiennie bez weryfikacji, czy tereny te oznaczone w różny sposób nie są ze sobą tożsame;

• naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niepowiadomienie skarżącej o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału;

• naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez pominięcie udziału w postępowaniu jako stron właścicieli działek wchodzących w skład terenów objętych decyzją;

• naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w decyzji motywów rozstrzygnięcia, w szczególności brak wskazania dlaczego organ uznał, iż obecne działki ewidencyjne są równoważne i identyczne z dawnymi parcelami katastralnymi.

Skarżący, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej ‘P.p.s.a.") wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj.: z wypisów z rejestru gruntów oraz z mapy uzupełniającej podziału [...] z dnia [...] września 1994 r. i wyrysu z mapy ewidencji gruntów z dnia [...] czerwca 1996 r. na okoliczność braku tożsamości obszarów będących przedmiotem decyzji z nieruchomościami stanowiącymi przed wykonaniem dekretu PKWN własność A. P.;

- z treści książki Ryszarda Abramowicza, Stefana Bratkowskiego i Romana Wójcika "Mieliśmy kilkaset sióstr i braci", Książka i Wiedza, Warszawa 1984 r. na okoliczność, iż przejęte tereny spełniały cele reformy rolnej jako bezpośrednio nadające się do wykorzystania dla szkół oraz na potrzeby komunikacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w toku postępowania Gmina K. dokonała w ewidencji gruntów sprawdzenia szeregu działek objętych decyzją. Ustalenia te wykazały, że organy obu instancji nie sprawdziły stanu terenów, co do których orzekały i w konsekwencji decyzjami objęte zostały również obszary wykazane jako działki osób prywatnych. I tak np. objęta decyzją parcela gruntowa nr [...] uległa podziałowi na mniejsze jednostki (działki ewidencyjne nr [...]) a niektóre z nich włączono w obszar działek ewidencyjnych osób fizycznych. Mimo to zaskarżona decyzja orzeka o tych terenach z pominięciem udziału ich właścicieli.

Podniesiono ponadto, iż błędne jest ocenianie związku funkcjonalnego między nieruchomościami wchodzącymi w skład nieruchomości ziemskiej a nieruchomościami o charakterze rolniczym przez pryzmat ustania bytu danej części majątku. W przypadku [...] dóbr oceniać należy łączność funkcjonalną badając, czy możliwe byłoby funkcjonowanie majątku w dotychczasowym kształcie i na dotychczasowych zasadach, gdyby doszło do likwidacji części rolniczej (bądź odwrotnie). Skarżąca Gmina dowodziła istnienia związku funkcjonalnego nie tylko w odwołaniu ale również w piśmie z dnia [...] października 2008 r. oraz w piśmie z dnia [...] października 2009 roku. Decyzja argumentacji tej nie omawia, ograniczając się do omówienia dowodów na poparcie rozstrzygnięcia decyzji.

Wskazano również, iż w świetle uregulowań art. 1 ust. 2 lit. d) oraz e) dekretu reformie rolnej podlegały tereny, które bezpośrednio nadawały się do wykorzystania m.in. dla szkół oraz na potrzeby komunikacji publicznej.

Organ administracji nie badał tych okoliczności. Tymczasem dnia [...] maja 1946 r. Minister Oświaty wydał zarządzenie powołujące do życia m.in. gimnazjum ogrodnicze, które funkcjonowało na terenie majątku rodziny P. Na przejętym na cele reformy terenie w 1945 r. powstało również liceum (w domu gościnnym uzdrowiska, na którego istnienie wskazują fotografie oraz wypowiedzi zawarte w dołączonym do skargi fragmencie książki).

Nie zbadano także czy przy przejęciu majątku spełniono cel reformy, jakim była możliwość bezpośredniego wykorzystania przejętych terenów na potrzeby komunikacji publicznej oraz czy decyzja nie obejmuje terenów zajętych pod drogi publiczne, które stały się własnością Skarbu Państwa lub innych jednostek zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 872).

Powiat [...] w skardze wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając:

• naruszenie art. 10 K.p.a. polegające na uniemożliwieniu skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji,

• art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP polegające na rozstrzygnięciu sprawy na podstawie nieobowiązujących aktów prawnych tj. dekretu oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm. – dalej w skrócie jako: rozporządzenie),

W przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów skarżący zarzucił naruszenie:

• § 5 i 6 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji stwierdzającej niepodleganie nieruchomości pod działanie dekretu mimo braku stosownego wniosku uprawnionego podmiotu, złożonego w oparciu o ww. przepisy, w którym strona zgłaszałaby żądanie wydania decyzji stwierdzającej, że przedmiotowa nieruchomość jest wyłączona spod działania art. 2 ust. 1 lit e dekretu,

• art. 6 i 7 K.p.a. w związku z art. 239 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 107 § 3 K.p.a., polegające na oparciu rozstrzygnięcia na uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. zawierającej wykładnię pojęcia "nieruchomości" oraz pojęcia "nieruchomości ziemskiej" zastosowanych w dekrecie, mimo utraty mocy powszechnie obowiązującej uchwał Trybunału Konstytucyjnego,

• art. 7, 77 § 1 i 3 oraz 107 K.p.a. polegające na zaniechaniu przez organ wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a to w szczególności w zakresie ustalenia wykorzystania wskazanych w decyzji nieruchomości w zakresie rzeczywistego jak również potencjalnego ich przeznaczenia zgodnie z celem określonym w dekrecie, a także polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego od decyzji organu I instancji,

• art. 2 ust 1 dekretu poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy przepis ten stanowił podstawę do przejęcia dla celów określonych w dekrecie wskazanych w decyzji nieruchomości poprzez przyjęcie wykładni pojęć "nieruchomości", "nieruchomości ziemskich" oraz "użytków rolnych" pozostającej w sprzeczności z brzmieniem przepisów dekretu, w tym określonych w dekrecie celów.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w jego ocenie przedmiotowe nieruchomości podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, z uwagi na fakt, iż stanowiły własność jednej osoby i tworzyły całość terytorialną, wchodzącą w skład nieruchomości ziemskiej o powierzchni ogólnej i powierzchni użytków rolnych przekraczających normy obszarowe wyznaczone w dekrecie. Dotyczy to również tych niewielkich części całej nieruchomości A. P., które zabudowane były budynkami dworskimi, przemysłowymi, terenów, na których znajdowały się źródła mineralne, jak również terenów zabudowanych zabytkowym zamkiem w R.

Skarżący podniósł również, iż stanowiące podstawę prawną decyzji organu przepisy rozporządzenia utraciły moc obowiązującą. Niezależnie jednak od powyższego, na wypadek gdyby w ocenie Sądu rozporządzenie było aktem prawnym mogącym stanowić podstawę prawną decyzji organu, zdaniem skarżącego, decyzja i tak powinna zostać uchylona z powodu naruszenia przez organy obu instancji przepisów rozporządzenia i dekretu. Prawidłowo interpretując i stosując do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy przepisy wskazanych aktów organ winien bowiem stwierdzić, że:

- cały zorganizowany kompleks dóbr nieruchomych będących własnością A. P. stanowił jedną nieruchomość ziemską,

- "nieruchomościami ziemskimi" w rozumieniu art. 2 dekretu były nie tylko nieruchomości o charakterze rolniczym, czyli wykorzystywane do produkcji rolnej bądź też wykazujące związek funkcjonalny z nieruchomościami wykorzystywanymi do celów rolniczych, ale wszystkie posiadłości ziemskie. Świadczy o tym dokonana przez prawodawcę zmiana treści art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, która miała na celu przejście na własność Skarbu Państwa większego obszaru nieruchomości ziemskich. Przed dniem 19 stycznia 1945 r., tj. dniem, w którym zaczął obowiązywać dekret zmieniający wskazany przepis, na własność państwa przechodziły tylko nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, zaś począwszy od dnia 19 stycznia 1945 r., własnością Skarbu Państwa stawały się z mocy prawa wszystkie nieruchomości ziemskie spełniające kryteria obszarowe wskazane w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, niezależnie od tego, czy nieruchomości te miały charakter rolniczy, czy też nie.

- ocena, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie dekretu winna być dokonywana w odniesieniu do całej nieruchomości ziemskiej, nie zaś w odniesieniu do poszczególnych parceli bądź też w odniesieniu do niewyodrębnionych prawnie "części majątku" posiadających "własność terytorialną", stworzonych przez organ ad hoc, na potrzeby niniejszego postępowania.

W ocenie skarżącego organ wydając rozstrzygnięcie pominął również istotną dla sprawy okoliczność, a mianowicie, że nieruchomość ziemska A. P. została zagospodarowana i wykorzystana, niezwłocznie po jej przejęciu, w sposób w pełni odpowiadający określonym w art. 1 ust. 2 dekretu celom reformy. Na części przedmiotowych nieruchomości prowadzona jest obecnie działalność oświatowa tzn. szkoła muzyczna oraz szkoła - liceum ogólnokształcące. Skarżący nie może wskazać, które parcele gruntowe zajęte są na działalność oświatową, ponieważ mimo zarzutu sformułowanego w odwołaniu do decyzji, organ nie wskazał które parcele objęte dawnymi lwh odpowiadają obecnym działkom ewidencyjnym. Brak powołania równoważników dla aktualnie obowiązującej ewidencji gruntów nie pozwala ocenić także, czy prawidłowo ustalono strony postępowania.

Nadleśnictwo K. w skardze wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:

• art. 2 ust 1 lit e dekretu poprzez jego błędną wykładnię, przyjmującą, że wskazane w decyzji tereny nie mają charakteru nieruchomości ziemskiej w rozumieniu dekretu, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,

• art. 80 K.p.a. poprzez nadmierne skoncentrowanie się na opracowaniu pt. [...] przy dokonywaniu oceny stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury, wyrażonym m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2007 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1213/07, LEX nr 368415, pojęcie nieruchomości ziemskiej, którym operuje dekret, nie może być utożsamiane z pojęciem gruntów bądź użytków rolnych, a decydującym i jedynym kryterium pozwalającym na stosowanie jego przepisów było i jest tzw. kryterium obszarowe. Oznacza to, że uznanie danego obszaru za nieruchomość ziemską w rozumieniu dekretu nie jest uwarunkowane jej stricte rolniczym charakterem. W przypadku, gdy majątek składa się z różnorodnych części istotnym dla przyjęcia, że podlegał pod przepisy dekretu jest przede wszystkim spełnienie kryterium obszarowego. Łączna powierzchnia majątku "K." spełnia wymogi normy obszarowej.

Podniesiono ponadto, iż organ II instancji powinien wziąć pod uwagę, że pomiędzy kompleksem pałacowo - parkowym, uzdrowiskowym i o charakterze rolnym istnieją powiązania zarówno finansowe (korzystanie z dóbr uzyskanych w toku produkcji rolnej), organizacyjne (administrowanie majątkiem przez zarządcę powołanego przez właściciela), jak i terytorialne (zespół pałacowo - parkowy jako centrum majątku, jego baza). Fakt, że organ nie odnajduje bardzo wąsko pojmowanej współzależności pomiędzy terenami rolniczymi i nierolniczymi, nie może umniejszać istnienia związku funkcjonalnego w obrębie majątku K., a tym bardziej jego negować.

W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2010 r. uczestnik postępowania Województwo [...] poparło skargi i przyłączyło się do zawartych w nim dowodów i argumentów, a także zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło naruszenie przepisów prawa poprzez:

• oparcie rozstrzygnięcia na nieobowiązującym przepisie prawa tj. § 5 rozporządzenia, w zakresie w jakim na jego mocy orzekano w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu,

• naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co jest konsekwencją braku ustalenia pełnego kręgu uczestników postępowania,

• naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 i 2 ust. 1 lit. e dekretu poprzez niedopuszczalną wykładnię tego przepisu, sprzeczne z prawem uznanie, że przejęcie przez Skarb Państwa przedmiotowych nieruchomości nie nastąpiło,

• pominięcie przy ocenie przesłanek stosowania dekretu zagadnienia "celów" reformy rolnej.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 72/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg Gminy K., Nadleśnictwa K. oraz Powiatu K., uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że decyzje te dotknięte są wadą dającą podstawę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem Sądu obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było bowiem prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania, a następnie zapewnienie im czynnego w nim udziału. Z rozdzielników decyzji obu instancji wynika, że zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi doręczyli swoje rozstrzygnięcia i uznali za strony postępowania jedynie Gminę K., Powiat [...], Skarb Państwa - Nadleśnictwo K., Agencję Nieruchomości Rolnych, Województwo [...] oraz następców prawnych byłego właściciela majątku. Organy administracji publicznej pominęły jednak osoby fizyczne i prawne, będące aktualnymi właścicielami (użytkownikami wieczystymi) poszczególnych działek ewidencyjnych będących przedmiotem rozstrzygnięcia organów.

W wyniku wniesionej przez J. P. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. (sygn. akt I OSK 1239/11) uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w zakresie, w jakim zarzucają Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przez uznanie z urzędu, że w sprawie zachodzą przesłanki dające podstawę do wznowienia postępowania. Sąd I instancji nie mógł bowiem z urzędu tej okoliczności wziąć pod uwagę z tego względu, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu - co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Również Sąd nie jest władny wziąć pod uwagę tej okoliczności.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2012r. pełnomocnik skarżącej Gminy K. podniósł dwie kwestie. Mianowicie decyzją z dnia [...] października 1996r. wyłączono z zarządu Lasów Państwowych teren zamku T. i przekazano go w użytkowanie Gminie K.. Wobec tego decyzję skierowano do podmiotu nie będącego stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Dalej oddano grunty, na których posadowione jest uzdrowisko (działki z licznikiem [...]) w użytkowanie wieczyste, a posadowione na nich budynki stanowią odrębną własność Ośrodka Rehabilitacji Narządu Ruchu K. [...]. Zatem ów podmiot winien być adresatem decyzji, nie zaś Województwo [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Z art. 134 § 1 p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą.

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim określonej w art. 7 kpa zasadzie prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 kpa. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 kpa). Organ nie może więc pominąć przy ocenie żadnego zarzutu, również jeżeli został on zgłoszony przez stronę w odwołaniu. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych – winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 kpa.

Nie mniej istotna w postępowaniu administracyjnym jest zasada dwuinstancyjności (art. 15 kpa), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania administracyjnego. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 140 kpa w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Nie mniej podkreślić należy, że organ II instancji obowiązany jest rozpoznać sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich istotnych zarzutów zawartych w odwołaniu.

Strona Gmina K. oraz Powiat [...] w swoich odwołaniach powołały szereg zarzutów o różnym stopniu znaczenia dla istoty sprawy. Zasadnicza ich część została zbadana i rozważona przez organ odwoławczy, co znalazło wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Sąd natomiast stwierdza, że istotna kwestia mogąca mieć znaczenia dla treści rozstrzygnięcia nie została przeanalizowana przez Ministra. Przy czym wymaga podkreślenia, że organ II instancji rozpatrujący odwołanie nie ma obowiązku uwzględnienia owych zarzutów, jeżeli nie znajdują one oparcia w stanie faktycznym sprawy i obowiązujących przepisach. Nie mniej jednak koniecznie musi zająć w tym przedmiocie stanowisko. Wynika to z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. W innym wypadku postępowanie odwoławcze jest niepełne i nie realizuje generalnej dyrektywy zawartej w art. 15 kpa.

Przede wszystkim organ odwoławczy nie wyjaśnił okoliczności faktycznych sprawy mogących mieć istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a podniesionych w odwołaniu Powiatu [...], uzupełnionym pismem z dnia [...] listopada 2008r. Mianowicie wśród wielu zarzutów wymieniona strona skarżąca podkreśliła, że istnieją dowody, iż część majątku K. została przeznaczona na cele związane ze szkolnictwem rolniczym oraz pod komunikację publiczną. Jednocześnie nie sprecyzowane zostało, które konkretnie parcele budowlane lub gruntowe mogły zostać zagospodarowane w taki sposób.

Stosownie do art. 1 ust. 2 pkt d) i e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r, nr 3, poz. 13 ze zm.) przeprowadzenie reformy rolnej obejmuje m.in.: zarezerwowanie odpowiednich terenów dla szkół oraz poddanych zarządowi państwowemu lub samorządowemu ośrodków dla podniesienia kultury rolnej, wytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz przemysłu rolnego oraz zarezerwowanie odpowiednich terenów pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych i ogródków działkowych oraz terenów na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej lub melioracji.

Przede wszystkim Minister nie zajął stanowiska czy przejęcie określonych nieruchomości na wymienione cele mogło mieć znaczenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Przywołana norma stanowi, że strona ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej w zakresie przewidzianym w art. 2 ust. (1) pkt e) winna przedłożyć wojewódzkiemu urzędowi ziemskiemu dowody, stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, a w braku takich dowodów zwrócić się do wojewódzkiego urzędu ziemskiego o sporządzenie dowodów pomiarowych na swój koszt. W wypadku pozytywnego twierdzenia konieczne jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, które dokładnie nieruchomości majątku K. i na jaki cel wymieniony w art. 1 ust. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zostały przeznaczone.

Dalej Sąd podkreśla, że przesądzenie przez Sąd przy rozpatrywaniu niniejszych skarg tej kwestii oznaczałoby że wszedłby w kompetencje i obowiązki organu administracji publicznej, polegające na obowiązku rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Tymczasem sąd administracyjny powołany jest do oceny legalności zaskarżonej decyzji. Innymi słowy sąd jest władny dokonać oceny, czy z kolei stanowisko organu odwoławczego w stosunku do kwestii podniesionej w odwołaniu mieści się w granicach prawa materialnego i procesowego. Z tych względów Sąd doszedł do wniosku, że nie ustosunkowanie się przez Ministra do zarzutów wskazanych w omawianym odwołaniu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie nie można wykluczyć sytuacji, że organ doszedłby do wniosku, iż kwestia przeznaczenia nieruchomości ma znaczenie dla upaństwowienia nieruchomości, co oznacza, że zostały one objęte reformą rolną. Następnie zaś wskutek przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego organ ustaliłby, czy określone parcele zostały przeznaczone w bliższej lub dalszej perspektywie na cele określone w art. 1 ust. 2 dekretu. Sąd natomiast stwierdza, że w obszernym materiale dowodowym istnieją dokumenty wskazujące, że istniał zamiar przeznaczenia pewnych części majątku K. na cele choćby szkół o profilu rolniczym. Ustalenie tej okoliczności w ocenie Sądu mogłoby determinować treść decyzji w taki sposób, że część parceli objętych wnioskiem spadkobierców A. P. podpadałaby pod dekret o reformie rolnej.

Jednocześnie Sąd prezentuje pogląd, że w wypadku przesłanek określonych w art. 1 ust. 2 pkt d) i e) dekretu wystarczające było zaplanowanie wykorzystania nieruchomości do celów tam wskazanych. Dekret bowiem posługuje się pojęciem "zarezerwowanie". Oznacza to, że upaństwowienie obejmowało takie tereny, co do których zaplanowano takie ich wykorzystanie bez konieczności faktycznego ich zagospodarowania w sposób wskazany w art. 1 ust. 2 pkt d) i e) dekretu. Wykorzystanie nieruchomości zgodnie z pierwotnym zamiarem potwierdzałoby jedynie zamiar ówczesnego decydenta, nie ma jednak znaczenia przesądzającego.

Jednocześnie Sąd ponownie podkreśla, że odwołania nie precyzowały dokładnie jakie parcele zostały, zdaniem odwołujących, przeznaczone na cele wskazane w art. 1 ust. 2 pkt d) i e) dekretu, z tego względu nie było możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji w części rozstrzygającej o tych spornych parcelach, co oznaczałoby utrzymanie w mocy pozostałej części decyzji. Oczywiście za racjonalne należałoby uznać takie rozstrzygnięcie sądowe, które odnosi się wyłącznie do tych nieruchomości, co do których istnieje wątpliwość związana z ich wykorzystaniem na cele określone w art. 1 ust. 2 pkt d) i e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej i owa wątpliwość musi zostać omówiona przez Ministra przy ponownym rozpatrzeniu odwołań. Należy jednak stwierdzić, że wobec braku bezspornych ustaleń na etapie postępowania administracyjnego, które ewentualnie parcele mogłyby zostać uznane za spełniające omawiane cele reformy, nie było możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w części. Również strony podnoszące tę kwestię nie były w stanie sprecyzować jakie konkretne parcele zostały przeznaczone na cele dekretowe, stąd za konieczne należy uznać uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Wobec powyżej stwierdzonego uchybienia nabiera znaczenia kwestia fundamentalna dla zaskarżonej decyzji, a mianowicie Sąd uznaje, że przyjęty w rozumowaniu organów obydwu instancji pogląd o braku związku funkcjonalnego parceli stanowiących zespół pałacowo-parkowy, uzdrowiskowy, szpitalny i pozostałości ruin zamku, a pozostałą częścią majątku stanowiącą gospodarstwo rolne jest uzasadniony zarówno w świetle ustaleń faktycznych, jak również dominującej wykładni przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie.

Kwestia ta ma znaczenie wobec zarzutów podniesionych w skargach do sądu administracyjnego.

Mianowicie Sąd rozpoznający niniejsze skargi prezentuje pogląd odmienny od linii orzeczniczej, której reprezentantem może być przywołany w odwołaniu przez Nadleśnictwo K. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2007 roku, (sygn. akt IV SA/Wa 1213/07, LEX nr 368415) i stwierdza, że wykładnię przepisów dekretu tamże zaprezentowaną należy uznać za odosobnioną.

Sąd orzekający przywołuje na poparcie swojego stanowiska uchwałę siedmiu sędziów NSA podjętą w dniu 5 czerwca 2006 r. (sygn. akt I OPS 2/06). W jej uzasadnieniu NSA zajął stanowisko, że na podstawie § 5 rozporządzenia można orzekać nie tylko w zakresie norm obszarowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, tym samym nie wyłączając możliwości orzekania o tym, czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym (w części bądź w całości), a jeśli taką nie jest, to czy w takim razie pozostawała w związku funkcjonalnym (łączności) z nieruchomością ziemską.

Mianowicie na podstawie § 5 rozporządzenia można rozpatrywać wnioski dotyczące tego, czy cała nieruchomość, czy też jej część podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Ponieważ przepisy dekretu ani rozporządzenia nie definiowały pojęcia "nieruchomości ziemskiej", w orzecznictwie przyjęto rozumienie tego pojęcia wynikające z uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. sygn. akt W 3/89 (OTK 1990, nr 1, poz. 26), za którym przemawiają też przepisy dekretu (np. art. 1 ust. 2 lit. a/ i b/, art. 6 i art. 11 ust. 1). Opierając się na powyższej uchwale, jak również na uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 1996 r. sygn. akt W 15/95 (OTK 1996, nr 2, poz. 13) przyjmowano, że na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności rolniczej. Natomiast przy orzekaniu na podstawie § 5 rozporządzenia powinna być oceniana możliwość wyłączenia spod działania art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu tej części nieruchomości, która nie była funkcjonalnie powiązana z gospodarstwem rolnym, a więc nie mogła być przeznaczona na cele określone w art. 1 ust. 2 pkt a)-c) dekretu. Orzekając więc na podstawie § 5 rozporządzenia, organ powinien zbadać, czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską, która mogła być przeznaczona na cele rolnicze.

W ocenie Sądu przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie w stopniu wystarczającym wyjaśniło (za wyjątkiem kwestii tych parceli, które mogły zostać zarezerwowane na cele określone w art. 1 ust. 2 pkt d) i e)), że parcele stanowiące zespół pałacowo-parkowy wraz z zabudowaniami towarzyszącymi, kompleks uzdrowiskowy, szpital oraz ruiny zamku w T. nie pozostawały w związku funkcjonalnym z gospodarstwem rolnym i nie mogły zostać przeznaczone na cele sensu stricte produkcji rolniczej. Tok rozumowania przyjęty przez organy oraz rodzaj argumentacji znajduje oparcie w dominującej wykładni przepisów dekretu, jak również zasadach logicznego rozumowania.

Za uzasadniony należy uznać także sposób opisu spornych nieruchomości przyjęty w zaskarżonych decyzjach. Otóż posługiwaniu się poprzednią strukturą podziału ewidencyjnego obowiązującą w byłym zaborze austro-węgierskim i nazewnictwem nie stoją na przeszkodzie obowiązujące przepisy. Podział taki obowiązywał w dniu wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Orzekanie zatem za podstawie stanu prawno-geodezyjnego obowiązującego w tej dacie należy uznać za prawidłowe.

W ocenie Sądu bezzasadne jest stanowisko Gminy zmierzające do uzyskania wyroku stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4) kpa z tego powodu, że decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego stroną postępowania tj. Lasów Państwowych. Stosownie do ostatnio przywołanego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Nie dokonując oceny, czy w istocie Lasy Państwowe mają przymiot strony w niniejszym postępowaniu, czy też nie Sąd wyjaśnia, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu, na który powołuje się skarżąca Gmina K. Otóż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. została skierowana do spadkobierców byłego właściciela oraz Skarbu Państwa. W dacie wejścia w życie dekretu, który miał jednorazowe działanie podmiotami, których skutki dekretu dotyczyły, a zatem kształtowały ich prawa i obowiązki byli ówcześni właściciele oraz Skarb Państwa. Zatem obecnie prowadzone postępowanie stwierdzające, że konkretne parcele nie podpadały pod działanie dekretu, a działanie to miało miejsce z chwilą wejścia w życie tego dekretu tj. z dniem 13 września 1944r. kończy się wydaniem decyzji, której skutki kształtują sytuację prawną Skarbu Państwa oraz byłego właściciela, a konkretnie jego spadkobierców. Pozostałe strony są jedynie podmiotami mającymi interes prawny, co nie oznacza, że decyzja została do nich skierowana. Decyzja bowiem mogła być skierowana jedynie do Skarbu Państwa, nabywającego prawo własności oraz do spadkobierców właściciela, któremu dekret odjął to prawo.

Gmina K. podniosła, że dodatkowo stroną postępowania i adresatem decyzji powinien być Ośrodek Rehabilitacji Narządu Ruchu [...]. W ocenie Sądu zarzut ten nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w świetle poglądu prawnego wyrażonego w wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2012r. (sygn. akt I OSK 1239/11), którym stosownie do art. 190 p.p.s.a. związany jest obecnie orzekający skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. NSA wypowiedział się, że przesłanka wznowieniowa polegająca na tym, że strona nie bierze udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) może być brana pod uwagę wyłącznie w sytuacji gdy na tę przesłankę powołuje się ta strona, która nie brała udziału w postępowaniu. Inne osoby nie są uprawnione, aby skutecznie podnosić tę przesłankę. Jednocześnie Sąd stwierdza, że kwestia, czy w istocie Ośrodkowi przysługuje prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynków jest drugorzędna. Gdyby bowiem takie prawo rzeczywiście Ośrodkowi przysługiwało, wyłącznie tenże uprawniony byłby występować z zarzutem, że nie brał udziału w postępowaniu, nie zaś inne podmioty.

Uznając, że decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz reguł postępowania dowodowego określonych w art. 7, art. 77 kpa i 80 kpa konieczne było jej uchylenie. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. O kosztach na rzecz skarżących, którzy wnosi o zasądzenie zwrotu kosztów orzeczono na zasadzie art. 200, 205 § 1 i 2 P.p.s.a.