Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1190/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a)
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. ustalił [...], na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 1, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. – dalej: "u.p.o.l.") oraz Uchwały Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 18 listopada 2016 r. poz. 7051), podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych.

Organ ustalił wysokość podatku od nieruchomości za 2017 r. od następujących przedmiotów opodatkowania:

1) budynek pozostały o powierzchni użytkowej 82,15 m2 w kwocie [...]zł

2) grunt pozostały o powierzchni 345,00 m2 w kwocie [...]zł

Organ wyjaśnił, że podatniczka jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem letniskowym w O. przy ul. [...], na terenie gminy P..

W toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, iż w ewidencji gruntów i budynków klasyfikacja budynku znajdującego się na działce nr [...] w O. zawiera trzy pozycje:

- wg Klasyfikacji Środków Trwałych to budynek mieszkalny,

- wg Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych to budynek mieszkalny jednorodzinny,

- wg głównej funkcji to dom letniskowy.

Organ zgodził się z korektą powierzchni budynku wykazaną przez stronę w informacji złożonej dnia [...] stycznia 2017 r., ale nie uznał za prawidłowe zaliczenie w/w budynku letniskowego - z główną funkcją określoną w kartotece budynku jako dom letniskowy - do opodatkowania jako budynku mieszkalnego.

Ponadto organ ustalił, iż w zakresie gruntów działka nr [...] w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego przeznaczona była na tereny rekreacyjne i turystyczne. Działka nr [...] w O. była sklasyfikowana jako Bi (tereny innej zabudowy), a dnia [...] stycznia 2017 r. ewidencja gruntów i budynków wprowadziła zmianę klasyfikacji w/w działki na B (tereny mieszkaniowe). Grunt sklasyfikowany jako Bi czy B o pow. 0,0345 ha podlega opodatkowaniu podatkowi od nieruchomości jako grunt pozostały ze stawką [...] zł za 1 m2, natomiast budynek z główną funkcją jako dom letniskowy podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ze stawką [...] zł za 1 m2, ustaloną na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości

W odwołaniu strona zarzuciła przyjęcie innej podstawy opodatkowania aniżeli wynikającej ze złożonej przez nią informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. W informacji tej strona wykazała przedmiotowy budynek jako mieszkalny, tymczasem organ podatkowy w rozstrzygnięciu sprawy nie uwzględnił tego faktu i przy ustalaniu zobowiązania podatkowego zastosował wyższą stawkę podatkową. Ponadto zarzuciła postępowaniu wadliwość i przewlekłość. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w oparciu o dane wynikające z ewidencji organ I instancji zastosował w odniesieniu do spornego budynku stawkę podatku przewidzianą dla budynków pozostałych. Podatniczka natomiast uważa, że budynek winien być opodatkowany jak budynek mieszkalny bowiem tej funkcji służy, a ponadto wynika to z ewidencji gruntów i budynków. Tak więc de facto spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ podatkowy jest związany zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy zapisy te dotyczą wszystkich przedmiotów opodatkowania, czy też może w ramach postępowania podatkowego dokonywać oceny stanu faktycznego wbrew tym zapisom.

Kolegium podkreśliło, iż nie neguje, że przedmiotowy budynek jest wykorzystywany przez odwołującą do celów mieszkaniowych, niemniej jednak w świetle obowiązujących przepisów prawa znaczenie dla ustalenia funkcji budynku do wymiaru podatku od nieruchomości mają zapisy w ewidencji - kartotece budynków.

Tak więc sporny budynek, wbrew twierdzeniom odwołującej, nie mógł podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż w ewidencji budynków nie została mu przypisana taka funkcja użytkowa.

W skardze z [...] listopada 2017 r. skarżąca wniosła o uznanie skargi za zasadną, a także o zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w sprawie nastąpiły istotne zmiany w stosunku do pierwotnego stanu, a mianowicie :

1. Zmieniono teren rekreacyjno-turystyczny oznaczony symbolem Bi na teren zabudowy mieszkaniowej oznaczony symbolem B, w ślad za tym zmianie uległ dom letniskowy na budynek mieszkalny jednorodzinny. Powyższe wynika z zawiadomienia Starosty [...] o zmianach ewidencyjnych z dnia [...] stycznia 2017 r.

2. Z zawiadomienia Sądu Rejonowego w W. Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że [...] stycznia 2017 r. dokonano stosownych zmian w księdze wieczystej w ten sposób, że określono sposób korzystania z przedmiotowej działki jako "B - teren mieszkaniowy".

3. Rada Gminy P. uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. dla działki nr [...] w O. zmieniła byłe tereny rekreacyjno - turystyczne na tereny zabudowy mieszkaniowej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a nawet wielorodzinną.

Zdaniem skarżącej wymienione wyżej zmiany zarówno dla SKO w L. jak i Wójta Gminy P. nie mają żadnego znaczenia.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia określenia rodzaju budynku podatników (mieszkalny czy pozostały) w celu zastosowania właściwej stawki podatku od nieruchomości za rok 2017.

Sąd uznaje, że co do zasady, prawidłowo twierdzą organy podatkowe, że podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101) podstawę między innymi, wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się do argumentacji Kolegium w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru zobowiązania w podatku od nieruchomości, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, Sąd jest zdania, że dane te nie w każdych okolicznościach przesądzają, że budynek nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a) u.p.o.l., a więc nie zawsze są wystarczające dla ustalenia charakteru budynku będącego przedmiotem opodatkowania.

W sprawie niniejszej z danych z ewidencji gruntów i budynków wynika, że główna funkcja budynku została określona jako "dom letniskowy". Fakt ten nie może decydować, że budynek nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a) u.p.o.l. Podobnie fakt wybudowania budynku w oparciu o pozwolenie na budowę budynku letniskowego nie przesądza, że jest to budynek letniskowy. Ustawa podatkowa nie posługuje się pojęciem budynku letniskowego. Ustanawia tylko podział budynków na mieszkalne i pozostałe. Wykazanie, że budynek został zakwalifikowany jako letniskowy nie wyklucza więc a priori, że nie może on być budynkiem mieszkalnym. W języku etnicznym uznanie danego obiektu za dom mieszkalny nawiązuje do przesłanek technicznych i funkcjonalnych. Za dom mieszkalny uznaje się budynek służący lub nadający się do mieszkania , a za mieszkanie uznaje się pomieszczenie, w którym stale się mieszka. Jeśli dany budynek jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe, to powinien być zakwalifikowany i uznany za budynek mieszkalny.

Sąd stoi więc na stanowisku, że ocenę taką przesądza ustalenie, że faktycznie funkcja użytkowa budynku sprowadza się do zaspokajania potrzeb mieszkalnych. W tym zakresie podziela ocenę prawną, która nie utraciła aktualności, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 lutego 2008 r. sygn. II FSK 1726/06 (Lex nr 361469), że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, że budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału). Pogląd taki został także wyrażony we wciąż adekwatnych (mimo zmian wprowadzonych od 1 stycznia 2003 r. ustawą z 30 października 2002 r. zmieniającą ustawę o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. Nr 200, poz. 1683, a zwłaszcza przez wprowadzenie nowego art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 (publikowane: ONSA 2002/4/143) i z 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02 (publikowane: ONSA 2003/2/50).

Podobnie w nowszym orzecznictwie sądy administracyjne w tym zakresie dokonują takiej wykładni prawa, według której o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich ( wyrok NSA z 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 950/17– dostępny: orzecznia.nsa.gov.pl, wyroki NSA z 25 października 2013 r. sygn. akt II FSK 2772/11, Lex nr 1396077, z 9 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 180/14, Lex nr 2036443 ).

W ocenie Sądu organy podatkowe w niniejszym postępowaniu wadliwie zinterpretowały art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Wprawdzie Kolegium nie neguje, że budynek jest wykorzystywany przez podatniczkę do celów mieszkaniowych, to w tym postępowaniu o ustalenie podatku od nieruchomości za 2017 r. organ I instancji nie ustalał ani nie oceniał, chociaż skarżąca przedstawiała stosowne dowody, czy podatniczka stale zaspokaja potrzeby mieszkaniowe w spornym budynku. Ponadto skarżąca na każdym etapie postępowania podkreślała, że zmieniono teren rekreacyjno-turystyczny oznaczony symbolem Bi na teren zabudowy mieszkaniowej oznaczony symbolem B.

Brak ustaleń w powyższym zakresie stanowi naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, które to przepisy zobowiązują organy podatkowe do zebrania pełnego materiału dowodowego i ustalenia obiektywnego stanu faktycznego sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organy podatkowe są obowiązane do zastosowania się do przestawionej w niniejszym wyroku oceny prawnej dotyczącej rozumienia pojęcia budynku mieszkalnego na gruncie ustawy podatkowej. Dla ustalenia właściwej stawki podatku organy podatkowe ustalą (potwierdzą) podstawową funkcję użytkową budynku w badanym roku podatkowym, a więc czy faktycznie i jakie potrzeby podatniczki zaspakaja budynek (czy potrzeby mieszkaniowe właściciela), czy właściwości techniczne budynku umożliwiają zamieszkanie w nim przez cały rok.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.