Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 42/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uwzględnienia skargi w całości I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W.M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W wyniku rozpoznania złożonego przez E Sp. z o.o. wniosku z [...] września 2015r. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, Starosta, powołując się na przepis art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 782 ze zm., dalej: u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.), decyzją z [...] listopada 2015 r. znak [...], orzekł o :

1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w [...], oznaczonej działką nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą numer [...], stanowiącej własność W. i M.M. - w ten sposób, że:

- zezwolił E Sp. z o.o. na przeprowadzenie przez wymienioną nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej o długości ok. 2040 m 110 kV relacji [...], wybudowaniu ośmiu słupów, a także na eksploatację linii po jej wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 10 m (2 x 5m od osi linii) i powierzchni 20 450 m2.

- zezwolił E Sp. z o.o. na wstęp na nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano - montażowych związanych z przeprowadzeniem przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej o długości ok. 2040 m 110 kV relacji [...], wybudowaniu 8 (ośmiu) słupów a także na eksploatację linii po jej wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 10 m (2 x 5m od osi linii i powierzchni 20450 m².

Od decyzji tej odwołali się M.M. i W.M., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania.

Decyzją z [...] lutego 2016 r. znak [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę na powyższą decyzję złożył W.M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 29 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Go 344/16, uchylił ww. decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] listopada 2015 r. (orzeczenie nieprawomocne).

25 listopada 2015 r. Starosta wydał – na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., decyzję nr [...], udzielającą E Sp. z o.o. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości na wykonanie czynności związanych z założeniem i przeprowadzeniem przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], polegające na podwieszeniu napowietrznych przewodów na odcinku ok. 2040m oraz wybudowaniu 8 stanowisk słupów, w pasie technologicznym linii o szerokości 10m (2x5m od osi linii) i powierzchni 20450m2. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...], Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania M. i W.M. od decyzji Starosty z [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wnioskiem z [...] marca 2016 r. EN S.A, składając pełnomocnictwo udzielone przez E Sp. z o.o., zwróciła się do Wójta Gminy o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew z działki nr [...], z jednoczesnym wyrażeniem zgody na wykonanie nasadzeń zastępczych. Dla wykazania tytułu prawnego do władania nieruchomością wnioskodawca dołączył wyżej wymienione: decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] Wójt Gminy zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte na wniosek E S.A w sprawie wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że 19 lipca 2016 r. do siedziby organu przybył W.M., który oświadczył, że wniósł za pośrednictwem Wojewody skargę na decyzję tego organu z [...] lutego 2016 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] listopada 2015 r. znak [...], ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. W związku z powyższym, zdaniem organu, zasadne było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem E Sp. z o.o., złożyła na nie zażalenie, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 97 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania w postaci konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia (zagadnienia wstępnego) skargi na decyzję Starosty z [...] listopada 2015 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Postanowieniem z [...] września 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za nieuzasadnione. Zdaniem Kolegium decyzja Wójta Gminy w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew jest rozstrzygnięciem stricte związanym z decyzją w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W sytuacji zaś gdy decyzja w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości została w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego uchylona, prowadzi to do oczywistej konkluzji, iż dokonana przez Wójta Gminy subsumpcja normy art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. jest słuszna tj. implikuje po stronie organu obowiązek zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 344/16.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi E Sp. z o.o., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania i treść orzeczenia:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w związku z uznaniem za zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania w postaci konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia (zagadnienia wstępnego) skargi na decyzję Starosty z [...] listopada 2015 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy skarżący dysponuje również ostateczną decyzją z art. 124 ust. 1a u.g.n., zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, przesądzającą o jej prawie do dysponowania i posiadania nieruchomością na cele budowlane, w tym wycinkę drzew i krzewów, która zastępuje również zgodę właściciela nieruchomości,

- art. 7 i 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie, że pomimo prawnie wiążącej (stanowiącej prawo do dysponowania gruntem na potrzeby inwestycji) ostatecznej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajecie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, nie posiada prawa dysponowania, co w ocenie organu prowadzi do konieczności zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania skargi na decyzje z art. 124 ust. 1 u.g.n.,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1652), poprzez ich błędną wykładnię i w związku z tym przyjęcie, że ostateczna decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, że spełnia kryterium posiadania i zastępuje zgodę właściciela nieruchomości, a tym samym jest samodzielną podstawą prawną dysponowania nieruchomością uzasadniającą uprawnienie do wystąpienia o uzyskanie zgody na wycinkę drzew i krzewów z nieruchomości poprzedzającą wykonywanie prac budowlano-montażowych linii, na podstawie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83b ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. – uwzględniło ww. skargę w całości, uchyliło w całości swoje postanowienie z [...] września 2016 r. nr [...] oraz chyliło w całości postanowienie Wójta Gminy z [...] lipca 2016 r. nr [...] i przekazało sprawę z zażalenia E Sp. z o.o. do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że rozpatrując ponownie sprawę, podzieliło zarzut skarżącej, albowiem zaskarżone postanowienie zostało błędnie wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. i zawierało błędne pouczenie, co już stanowi naruszenie prawa. Uchybienia tego – zdaniem Kolegium – nie niweluje powołanie się w uzasadnieniu postanowienia na przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W ocenie Kolegium uzasadnione jest również uchylenie "decyzji Wójta Gminy z [...] lipca 2016r." z tego powodu, iż postanowienie to nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi W.M., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania, w uzasadnieniu wskazując, że Kolegium w swoim rozstrzygnięciu błędnie powołuje się na decyzję Wójta Gminy z [...] lipca 2016 r. nr [...], bowiem Wójt takiej decyzji nie wydawał.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując, że na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia wpływać nie powinno omyłkowe nazwanie w uzasadnieniu tego postanowienia "decyzją" aktu wydanego przez Wójta Gminy z [...] lipca 2016r. w formie postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć nie z powodu zarzutów, podniesionych dla jej uzasadnienia.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z powołaniem się na art. 54 § 3 p.p.s.a. i na przewidziany w tym przepisie tryb tzw. autokontroli. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie sądu, treść tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości i wynika z niego jednoznacznie, że organ administracji publicznej jest uprawniony zastosować art. 54 § 3 p.p.s.a. tylko w takiej sytuacji, w której zamierza uwzględnić skargę w całości, a więc wyłącznie wówczas, kiedy zgadza się w pełni ze stanowiskiem skarżącego zaprezentowanym w skardze. W konsekwencji prawidłowe zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. może prowadzić wyłącznie do wydania rozstrzygnięcia przez organ zgodnego dokładnie z oczekiwaniami skarżącego.

Tymczasem w okolicznościach analizowanego postępowania tak się nie stało. E Sp. z o.o. w skardze z [...] października 2016 r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2016 r. nr [...], uznające zażalenie E Sp. z o.o. na postanowienie Wójta Gminy z [...] lipca 2016 r. nr [...] za nieuzasadnione, zarzuciła rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 7 i 77 K.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego (art. 124 ust. 1 i ust. 1a u.g.n. oraz art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody), podnosząc, że wprawdzie działka skarżącego nr [...] objęta jest decyzją Starosty z [...] listopada 2015 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, która została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 344/16, który nie posiada waloru prawomocności, to jednak Starosta [...] listopada 2015r. wydał decyzję zezwalającą E Sp. z o.o. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, która to decyzja stała się ostateczna i prawomocna. To zaś oznacza – zdaniem skarżącej spółki – że pomimo braku prawomocności wyroku Sądu wydanego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, inwestor nadal posiada tytuł prawny do gruntu w postaci ostatecznej decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n, bowiem decyzja wydana na podstawie tego przepisu może stanowić samodzielne źródło prawa do dysponowania nieruchomością na cele wycinki drzew i krzewów i na cele budowlane. Z tej też przyczyny - zdaniem skarżącej - nie było podstaw do zawieszenia, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., postępowania w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości skarżącego.

E Sp. z o.o., nie sformułowała w skardze, jak przyjęło Kolegium, zarzutu błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 37 § 2 K.p.a) oraz błędnego pouczenia o niemożności złożenia środka zaskarżenia, a w zasadzie jego braku. Na tę ostatnią kwestię E Sp. z o.o. zwróciła tylko uwagę w treści uzasadnienia skargi.

Wobec powyższego uznać należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie, w istocie nie uwzględniło skargi, tym bardziej w całości. Wynika to wprost z porównania treści stanowiska skarżącej E Sp. z o.o. z rozstrzygnięciem oraz jego uzasadnieniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu. Zestawienie treści stanowiska skarżącej spółki z treścią zaskarżonego postanowienia niewątpliwie prowadzi do wniosku, że organ nie uwzględnił skargi, pomimo że powołał się na instytucję autokontroli. W następstwie rozstrzygnięcie przyjęte przez organ w zaskarżonym postanowieniu pozostaje w oczywistej sprzeczności treścią art. 54 § 3 p.p.s.a., który jednoznacznie uprawnia organ do stosowania instytucji autokontroli tylko w celu uwzględnienia stanowiska skarżącego w całości.

Nadto wskazać należy, że Kolegium uzasadniając uchylenie postanowienia Wójta Gminy z [...] lipca 2016 r., albowiem nie spełnia ono wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a, samo - prezentując swoje stanowisko jednozdaniowo - nie sprostało obowiązkowi prawidłowego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a ściślej art. 54 § 3 p.p.s.a. Tym samym zaistniała podstawa do jego uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt II wyroku). Na koszty te składa się wpis w wysokości 100 zł.