Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 913/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 3 ust. 10 lit. c,  art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3 pkt 34, art.  45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako: organ, GIJHARS) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., (dalej jako "k.p.a."), art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych – Dz. U. nr 187, poz. 1577, (dalej jako "ustawa o jakości" lub jhars) w zw. z art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 40a ust. 5 ustawy o jakości oraz art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwie Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - Dz. Urz. UE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r., sir. 1, z późn. zm. (dalej jako "rozporządzenie Rady"), art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225, z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966, z późn. zm., (dalej jako rozporządzenie), uchylił w całości decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] i wymierzył spółce B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (zwanej dalej skarżącą) karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego o nazwie "F." w butelkach a’500 ml, oznaczenie partii 20.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 13540 sztuk butelek (67,7 hl), wartości 38182,80 złotych.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...] lipca 2011 r. – [...] lipca 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS, przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej piwa w B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. W wyniku kontroli prawidłowości oznakowania piwa "F." stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- na etykiecie nie umieszczono wszystkich składników użytych do produkcji przedmiotowego piwa, co jest niezgodne z § 5 ust. 1 rozporządzenia;

- użycie do produkcji acesulfamu K bez umieszczenia w oznakowaniu informacji: "zawiera substancje słodzące", co stoi w sprzeczności z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia;

- umieszczenie w oznakowaniu informacji: "wyprodukowano z naturalnych składników", podczas gdy do produkcji użyto syntetycznej substancji słodzącej (acesulfamu K), co narusza zapisy art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały również, że próbka pobrana z przedmiotowej partii piwa "F." nie spełnia wymagań umieszczonych w Zarządzeniu wewnętrznym nr [...] pod względem zawartości alkoholu. Producent zadeklarował zawartość alkoholu na poziomie 4,8 – 6,2 % obj., natomiast zgodnie ze sprawozdaniem z badań, zawartość alkoholu wyniosła 4,60 ± 0,04 % obj.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, w dniu [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor JHARS w [...] wszczął postępowanie administracyjne, zakończone w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydaniem decyzji nr [...], zakazującej skarżącej wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego "F." w butelkach a’500 ml, oznaczenie partii 20.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 13.540 szt. butelek, wartość partii 38.182,80 zł oraz nakazującej poddanie ww. partii produktu zabiegowi poprawnego oznakowania. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja nr [...] stała się ostateczna.

W wyniku wszczętego w dniu [...] września 2011 r. postępowania administracyjnego, Wojewódzki Inspektor IJHARS w [...] w dniu [...] listopada 2011 r. wydał decyzję nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego piwa "F." w butelkach a’500 ml, oznaczenie partii 20.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 13540 sztuk butelek (67,7 hl), wartości 38182,80 złotych.

Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub uchylenie decyzji i wymierzenie kary pieniężnej na poziomie 1.000 zł. Wskazanej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 ustawy jakości oraz art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady poprzez przyjęcie, że piwo o nieznacznie niższej zawartości alkoholu w stosunku do wewnętrznej deklaracji jest produktem zafałszowanym, gdyż niezgodność ta nie narusza w istotny sposób interesów konsumentów,

- art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości poprzez nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego piwa, podczas gdy wskutek decyzji nr [...], piwo to nie zostało wprowadzone do obrotu,

- art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości poprzez wymierzenie kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej w stosunku do stwierdzonych naruszeń.

Skarżąca podkreśliła, że nie wszystkie uchybienia w zakresie składu, czy też oznakowania świadczą o zafałszowaniu produktu. O zafałszowaniu można mówić tylko wtedy, gdy uchybienia prowadzą do naruszenia w sposób istotny interesów konsumenta, których definicja zawarta jest w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady. Wskazany przepis stanowi, że prawo żywnościowe ma zapobiegać wprowadzaniu konsumenta w błąd, a o wprowadzeniu w błąd konsumenta można mówić jedynie w przypadku przekazania (zakomunikowania) mu nieprawdziwej informacji. W przedmiotowej sprawie, dane w zakresie zawartości alkoholu znajdowały się w wewnętrznym dokumencie zakładowym (Zarządzenie wewnętrzne nr [...]), który nie był udostępniany publicznie ani też przekazywany do wiadomości konsumentów. W opinii skarżącej, niezgodność pomiędzy rzeczywistą zawartością alkoholu a zawartością deklarowaną, nie świadczy o zafałszowaniu produktu. Rozbieżność ta jest "obiektywnie nieznaczna".

Ponadto, zdaniem skarżącej, nieuzasadnione jest nakładanie na spółkę kar pieniężnych, bowiem przesłanką niezbędną do wymierzenia kary jest wprowadzenie do obrotu, nie zaś usiłowanie czy też przygotowanie do wprowadzenia do obrotu.

Skarżąca wskazała również, że zastosowana kara jest niewspółmierna do stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż wytworzenie piwa o zawartości alkoholu niższej niż przewiduje to wewnętrzna deklaracja producenta, nie jest czynem podlegającym kwalifikacji jako naruszenie prawa podlegające karze pieniężnej. W opinii skarżącej, niezgodność w zakresie zawartości alkoholu była nieznaczna, nie wynikała z zaniedbania, ani z celowych działań spółki, a więc nie świadczy to o wysokim stopniu zawinienia oraz wysokim zakresie naruszenia. O niskim stopniu zawinienia może natomiast świadczyć fakt, iż w okresie pokontrolnym został zwiększony nadzór w zakresie produkcji piwa "F." oraz jego brak wprowadzenia do obrotu wskutek decyzji nr [...].

W odniesieniu do nieprawidłowości w zakresie umieszczenia składu produktu niezgodnego z recepturą skarżąca wskazała, że nie były to uchybienia o wysokim stopniu szkodliwości. Podanie w składzie informacji o obecności chmielu, podczas, gdy faktycznie użyto do produkcji granulatu chmielowego jest praktyką powszechnie stosowaną w przemyśle browarniczym, gdyż granulat posiada te same właściwości fizyko - chemiczne co szyszka chmielowa. Skarżąca podkreśliła również, że w swojej długoletniej działalności naruszenia miały charakter incydentalny oraz zostały stwierdzone po raz pierwszy, a więc okoliczność ta powinna być wzięta pod uwagę podczas wymierzania kary pieniężnej.

Ponadto skarżąca wskazała, że w maju 2011 r. doszło do przekształceń własnościowych oraz do zmiany zarządu spółki, natomiast przeprowadzona kontrola wykazała uchybienia wynikające z zaniedbań poprzedniego zarządu. Nie mniej jednak nowe władze podjęły szereg działań mających na celu podniesienie jakości i zapewnienie bezpieczeństwa produkowanych wyrobów (szkolenia okresowe pracowników w zakresie bezpieczeństwa produkcji, co będzie miało wpływ na jakość wyrobów). Zdaniem skarżącej z uwagi na przekształcenia oraz inwestycje w spółkę i pracowników, nałożona kara, niewspółmierna do stwierdzonych nieprawidłowości, jest dodatkowym obciążeniem.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wobec faktu, że w sentencji decyzji brak było wskazania, za wprowadzenie do obrotu jakiej partii produktu wymierzona została kara pieniężna, uchylił w całości decyzję organu I instancji i wymierzył skarżącej karę w wysokości 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego o nazwie "F.".

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z własną deklaracją. W przedmiotowej sprawie, w Zarządzeniu wewnętrznym, producent zadeklarował zawartość alkoholu etylowego na poziomie 4,8 ÷ 6,2 % obj. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Centralne Laboratorium GIJHARS w [...] wykazały zawartość alkoholu w piwie "F." na poziomie 4,6 ± 0,04 % obj. co oznacza, że nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru, badane piwo nie spełnia deklaracji producenta w zakresie zawartości alkoholu. W związku z powyższym, producent nie dołożył należytej staranności w zapewnieniu na wszystkich etapach produkcji wymaganej jakości handlowej, ponieważ zaistniały rozbieżności pomiędzy rzeczywistą jakością produktu a tą deklarowaną przez producenta. Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, zgodnie z którym konsument nie został wprowadzony w błąd, gdyż deklaracja zawartości alkoholu umieszczona była w dokumencie wewnętrznym. Podał, że informacje zawarte w dokumentacji zakładowej dla produktowego artykułu nie mogą wprowadzać w błąd bezpośrednio odbiorcy – pośrednika w obrocie tymi artykułami, a w konsekwencji również konsumenta finalnego. Powołał się na art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności żywienia, zgodnie z którym oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje (...) umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Zdaniem organu oznacza to, że przepisy w zakresie oznakowania dotyczącą również wszelkich dokumentów towarzyszących lub odnoszących się do środka spożywczego, (m.in. specyfikacje, normy zakładowe), które zawierają informacje na temat danego środka. Ponadto organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że "obiektywnie nieznaczna" rozbieżność między deklaracją a rzeczywistą zawartością alkoholu nie stanowi o zafałszowaniu produktu. Organ uznał, że "F." jest produktem zafałszowanym, gdyż niespełnienie deklaracji producenta w zakresie zawartości alkoholu w napoju alkoholowym, w istotny sposób narusza interes konsumenta, jak również w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu. Na puszce przedmiotowego piwa zadeklarowano zawartość alkoholu na poziomie 5,8 % alk. obj. Zdaniem organu, w przypadku piwa i innych napojów zawierających alkohol, to właśnie jego poziomo bardzo często determinuje wybór konkretnego produktu spośród innych dostępnych na rynku. Zdaniem organu o zafałszowaniu kontrolowanego produktu oraz naruszeniu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia świadczy również fakt użycia do produkcji syntetycznej substancji słodzącej - acesulfamu K, podczas gdy w składzie nie wykazano jego obecności, a dodatkowo na opakowaniu umieszczono zapis "wyprodukowano z naturalnych składników". Podkreślając naturalność swojego piwa, jednocześnie nie umieszczając w składzie informacji o dodanych składnikach syntetycznych producent bezpodstawnie nadał swojemu produktowi określone właściwości (naturalność). Dodatkowo, w oznakowaniu producent umieścił informację o zawartości chmielu, podczas gdy zgodnie z dokumentem "[...] Instrukcja piwa ciemnego 12,2 % wag. Czarne", do produkcji faktycznie zastosowano granulat chmielu, co wprowadza konsumenta w błąd sugerując, iż produkt powstał na bazie szyszki chmielowej. Organ podkreślił, że oznakowanie produktu ma być rzetelną i pełną informacją o składzie produktu, powinno w sposób jasny i dokładny informować o tym, co wchodzi w skład danego środka spożywczego. Dlatego też umieszczenie informacji o zawartości chmielu narusza prawo żywnościowe. Jeżeli producent użył do produkcji piwa "F." granulatu chmielu, to właśnie ten składnik powinien znaleźć się w oznakowaniu tego produktu. Ponadto producent w oznakowaniu nie umieścił wszystkich składników użytych do produkcji, tj. kaszki kukurydzianej, cukru, wody oraz syropu (acesulfam K, aromat coli, karmel, woda), co również wprowadza w błąd co do składu przedmiotowego piwa.

Organ nie podzielił również stanowiska skarżącej, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie nie doszło do wprowadzenia do obrotu przedmiotowego produktu. Ustawa o jakości w zakresie definicji obrotu odwołuje się do art. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady, zgodnie z którym wprowadzanie na rynek oznacza "posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania". Próbki przedmiotowego piwa zostały pobrane z magazynu wyrobów gotowych B. Sp. z o.o., a samo posiadanie piwa na magazynie wyrobów gotowych, z przeznaczeniem do sprzedaży, stanowi już wprowadzenie do obrotu.

Zdaniem organu, wymierzona kara jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości piwa "F.". Podniesiony przez skarżącą argument dotyczący zmian zarządu spółki jest bezzasadny, bowiem w ocenie organu skarżąca jako profesjonalny producent żywności zobowiązana jest wprowadzać na rynek artykuły rolno-spożywcze o właściwej jakości handlowej, a przekształcenia zarządu nie powinny mieć negatywnego wpływu na jakość wyrobu gotowego. Nadto zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, zatem zdaniem organu, aby kara miała charakter odstraszający, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu organ wziął pod uwagę fakt, iż producent nie dochował należytej staranności na każdym etapie procesu produkcyjnego, co doprowadziło do zafałszowania piwa. Dodatkowo producent wprowadził konsumenta w błąd sugerując, że jego produkt jest całkowicie naturalny, podczas gdy zawierał syntetyczne substancje słodzące, w związku z powyższym stopień szkodliwości został oceniony jako znaczny. Dodatkowo organ wziął pod uwagę, że nieprawidłowości w kontrolowanej spółce zostały stwierdzone po raz pierwszy i wymierzył karę stanowiącą 2,3 % kary maksymalnej.

Skargę na powyższą decyzją złożyła spółka B. Sp. z o.o. z/s w M. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, art. 8 ust.1 rozporządzenia Rady w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca wprowadziła do obrotu produkt zafałszowany w ten sposób, że na oznakowaniu produktu znajdowały się nieprawdziwe informacje o zawartości alkoholu w tym produkcie, podczas gdy informacje w rzeczywistości nie były umieszczone na oznakowaniu produktu, a ponadto piwo o nieznacznie zaniżonej zawartości procentowej (objętościowej) alkoholu w stosunku do wewnętrznego dokumentu skarżącego (Zarządzenia wewnętrznego nr [...]) nie jest produktem zafałszowanym w rozumieniu ustawy o jakości, ponieważ niezgodność taka nie prowadziła do naruszenia w istotny sposób interesów konsumentów,

2. art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. art. 3 pkt 10 ustawy jakości oraz w zw. z art. 3 ust. 3 pkt. 34 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że podanie przez skarżącą na etykiecie zakwestionowanego piwa informacji, iż w jego skład wchodzi chmiel, w sytuacji gdy do produkcji tego piwa użyto granulatu chmielowego, jest zafałszowaniem produktu;

3. art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości oraz art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady poprzez wymierzenie kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej w stosunku do stwierdzonych naruszeń.

Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniosła, że naruszeniem przepisów prawa żywnościowego nie może być działanie, które nie narusza interesów konsumentów. Nie można zatem uznać, że niezgodność pomiędzy rzeczywistą zawartością alkoholu w piwie, a zawartością deklarowaną w wewnętrznym dokumencie odwołującej się mogła naruszać istotny interes konsumenta, a w szczególności wprowadzać go w błąd, skoro konsument nie miał nigdy możliwości zapoznania się z Zarządzeniem wewnętrznym nr [...], a zatem nie mógł na jego podstawie wyrobić sobie określonych oczekiwań co do piwa "F.". Ponadto, zdaniem skarżącej, organ w sposób nieprawidłowy odczytał treść pojęcia "oznakowanie środka spożywczego". Podstawową bowiem funkcją oznakowań produktów spożywczych jest dostarczanie informacji o tych produktach konsumentom. Oznakowaniem środka spożywczego są co prawda dokumenty odnoszące się do środka spożywczego, ale tylko takie, które zostały zakomunikowane konsumentom, zatem wewnętrzny dokument producenta żywności, nieprzeznaczony do wiadomości konsumentów, nie może być traktowany jako oznakowanie żywności. Ponadto skarżąca zaprzecza, jakoby stwierdzone przez organ uchybienie dotyczące zawartości alkoholu w piwie miało charakter naruszenia istotnego.

Skarżąca wskazała, że podanie na etykiecie ogólnej nazwy składnika "chmiel", w sytuacji, gdy w procesie produkcyjnym wykorzystywany jest chmiel w formie przetworzonej, nie jest podaniem danych niezgodnych z prawdę. Zdaniem skarżącej nazwa "chmiel", jest określeniem ogólnym, które może odnosić się zarówno do szyszki chmielowej, jak i chmielu w formie granulatu, zatem brak jest przeciwwskazań, aby w informacji o składzie produktu spożywczego podać ogólną nazwę składnika nawet w sytuacji, gdy w produkcie występuje on w formie przetworzonej. Granulat chmielowy jest bowiem niczym innym, jak jedną z form chmielu i nie posiada jakichkolwiek innych właściwości fizyko-chemicznych.

W zakresie niewspółmierności wymierzonej kary administracyjnej do charakteru, zakresu oraz intensywności dostrzeżonych uchybień, skarżąca podała, że w jej ocenie odpadnięcie jednej z podstaw wymierzenia kary oraz częściowo także drugiej podstawy, powinno powodować, że kara ta wymierzona zostanie w niższej wysokości. Wpływ na niższy wymiar kary powinien mieć również nieznaczny stopień szkodliwości dostrzeżonych naruszeń, bowiem kontrolowany produkt nigdy nie trafił do konsumentów ani nawet pośredników. Ponadto nowy zarząd spółki podejmuje szereg działań mających na celu zwiększenie jakości oraz bezpieczeństwa oferowanych produktów, a inwestycje w kapitał spółki oraz w pracowników wiążą się z poniesieniem znacznych kosztów i stanowią istotne obciążenie finansowe dla spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej także: p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu, stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Już w decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. zakazującej spółce B. wprowadzanie do obrotu zafałszowanego wyrobu o nazwie Piwo "F." w butelkach a’500 ml, oznaczenie partii [...].01.2012, wielkość partii produkcyjnej 13540 sztuk butelek-67,7 hl, [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych stwierdził, że kontrolowana partia piwa nie spełnia wymagań w zakresie oznakowania poprzez brak umieszczenia na kontretykiecie tegoż wyrobu w wykazie wszystkich użytych do jego produkcji składników, a także użycia zapisu "wyprodukowano ze składników naturalnych" jak również braku informacji o użyciu substancji słodzącej, która została użyta oraz wymagań określonych w Zarządzeniu wewnętrznym nr [...] pod względem zawartości alkoholu. Tym samym organ ostatecznie stwierdził, że przedmiotowa partia nie spełnia wymagań jakości handlowej. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] września 2011 r.

W zaskarżonej decyzji z [...] marca 2012 r. organ ponownie poczynił szczegółowe ustalenia faktyczne sprawy w zakresie wprowadzenie do obrotu zafałszowanego produktu. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, który został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zastosował, w ocenie sądu, właściwe normy prawa materialnego. Nie budzi też wątpliwości Sądu dokonana przez Organ ich interpretacja.

1.Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego tj. art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, art. 8 ust.1 rozporządzenia Rady w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca wprowadziła do obrotu produkt zafałszowany. W jej ocenie nie każde uchybienie dotyczące składu czy oznakowania produktu czynią dany produkt zafałszowanym. Do takiego wniosku prowadzi analiza art. 3 pkt 10 ustawy o jhars. O zafałszowaniu produktu można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienia powyższe prowadzą do naruszenia w istotny sposób interesu konsumentów. W szczególności zaś nie narusza przepisów prawa żywnościowego działanie, które nie narusza interesów konsumentów.

Ten zarzut strony nie jest uzasadniony.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi; o czym stanowi art. 3 pkt 5 ustawy.

Analiza powyższej regulacji dowodzi, że producent zobowiązany jest do zapewnienia jakości towaru zgodnie z własną deklaracją. W przedmiotowej sprawie, właściwą charakterystykę jakościową przedmiotowego piwa "F." jest dokument - Zarządzenie wewnętrzne nr [...], w którym producent zadeklarował zawartość alkoholu etylowego na poziomie 4,8-6,2 % obj. Badania laboratoryjne wykazały zawartość alkoholu w piwie "F." na poziomie 4,6 ± 0,04 % obj. Oznacza to, że nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru, badane piwo nie spełnia deklaracji producenta. Zaistniała rozbieżność pomiędzy rzeczywistą jakością produktu a tą deklarowaną przez producenta.

Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o jakości do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego, o czym stanowi art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności. Oznacza to, że przepisy dotyczące oznakowania dotyczą również wszelkich dokumentów towarzyszących lub odnoszących się do środka spożywczego w tym: specyfikacje, normy zakładowe, które zawierają informacje na temat danego środka. Nie budzi wątpliwości, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Zatem obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób rzetelny i czytelny, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nie można więc podzielić stanowiska strony, że konsument nie został wprowadzony w błąd, gdyż deklaracja zawartości alkoholu była umieszczona na dokumencie wewnętrznym. Informacje zawarte w dokumentacji zakładowej dla produkowanego artykułu nie mogą wprowadzać w błąd bezpośrednio odbiorcy- pośrednika w obrocie tymi artykułami, a w konsekwencji także konsumenta finalnego. Zatem piwo "F." jest produktem zafałszowanym, gdyż nie spełnia deklaracji producenta w zakresie zawartości alkoholu. Wprowadzenie konsumenta w błąd poprzez produkcję piwa o niższej zawartości alkoholu, niż zostało określone w dokumentacji produktu świadczy o zafałszowaniu produktu, co wynika wprost z art. 3 ust. 10 lit. c) ustawy o jakości. Dowodzi także naruszenia jego istotnego interesu, albowiem już samo zawieranie niższej ilości alkoholu narusza ten interes Nadto zawartość alkoholu determinuje często wybór konkretnego produktu. Zatem zarzut sformułowany w pkt 1 skargi sąd uznaje za niezasadny.

2. Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. art. 3 pkt 10 ustawy jakości oraz w zw. z art. 3 ust. 3 pkt. 34 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Ten zarzut strony jest także nieuzasadniony.

Strona kwestionuje ocenę swojego produktu przez organ jako zafałszowanego przez bezpodstawne, jej zdaniem przyjęcie, że podanie przez skarżącą na etykiecie zakwestionowanego piwa informacji, iż w jego skład wchodzi chmiel, w sytuacji, gdy do jego produkcji użyto granulatu chmielowego narusza prawo. Sąd podziela argumentację organu w tym zakresie. Jak wyżej zostało podniesione oznakowanie produktu ma być rzetelną i pełną informacją o składzie produktu, powinno w sposób jasny i dokładny informować o tym, co wchodzi w skład danego środka spożywczego. Dlatego też umieszczenie informacji o zawartości chmielu podczas, gdy do produkcji piwa został użyty granulat chmielu narusza prawo żywnościowe. Jeżeli bowiem producent używa do produkcji piwa granulatu chmielowego to właśnie ten składnik winien znaleźć się w oznakowaniu produktu. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 34 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia składnik żywności to każda substancja występująca w żywności, w tym substancje dodatkowe i enzymy, użyta przy wytwarzaniu lub przygotowywaniu środków spożywczych, obecna w gotowym produkcie, nawet jeżeli jest ona w zmienionej formie. Z przepisu tego nie wynika, że nazwa składnika w tym wypadku chmielu, obejmuje wszystkie jego formy dodawane do produkcji piwa. Zatem użycie do produkcji piwa "F." granulatu chmielu oznacza, że to ten właśnie składnik winie znaleźć się w oznakowaniu tego produktu. Określenie "chmiel" nie jest tożsame z określeniem "granulat chmielowy". Dlatego też umieszczenie informacji o zawartości chmielu narusza prawo żywnościowe, wprowadza konsumenta w błąd sugerując, że produkt powstał na bazie szyszki chmielowej.

Powyższa informacja wespół z innymi zarzutami podniesionymi w decyzji, których skarga nie podnosi, a dotyczącymi określenia "wyprodukowano ze składników naturalnych", podczas, gdy do produkcji użyto acesulfamu K i niewskazano jego użycia do produkcji, pominięcie na etykiecie takich składników jak woda i cukier narusza art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i świadczy o zafałszowaniu produktu.

3. Trzeci z zarzutów dotyczy naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości oraz art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady poprzez wymierzenie kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej w stosunku do stwierdzonych naruszeń, które wynikały z zaniedbania, nie zaś celowych działań.

Także i ten zarzut nie jest zasadny.

Przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej nie uzależnia nałożenia kary od stwierdzenia winy po stronie producenta we wprowadzeniu do obrotu zafałszowanego artykułu. Odpowiedzialność przewidziana w tym przepisie ma charakter obiektywny. Przesłanką przyjęcia tej odpowiedzialności jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie, wprowadzenie do obrotu spornego piwa ograniczyło się do wyprodukowanie tego piwa i umieszczenia go w magazynie wyrobów gotowych. Stosownie do definicji zawartej w Rozporządzeniu Rady (WE) 178/2002 wprowadzenie na rynek oznacza "posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania". Zatem nie można zgodzić się ze skarżącą, że nie doszło do wprowadzenia do obrotu przedmiotowego produktu.

Zgodnie z art. 40a ust. 5 tejże ustawy ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Podnieść przy tym należy, iż sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo, zdaniem Sądu, odniosły podstawę wymiaru kary do przychodu uzyskanego przez Spółkę w 2010 r. ze sprzedaży produktów i usług, a przy jej wymiarze uwzględniły przewidziane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych okoliczności takie jak stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalności podmiotu. Wobec powyższego wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do przedmiotowego naruszenia, zaś wydana w sprawie decyzja nie ma charakteru dowolnego. Ponadto kara, w tej wysokości zdaniem Sądu spełni swoją funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowi poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego (wielkość przychodów skarżącej w 2010 r. to [...] zł.). Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami kupieckimi. Obowiązkiem producenta jest dołożenie należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach. Zatem zmiany w zarządzie spółki nie powinny mieć wpływu i znaczenia dla jakości wyrobu gotowego.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną.