Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1342/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 33 par. 1 pkt 1, 6, 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent W. sześcioma decyzjami z [...] listopada 2013 r., ustalił W.L. ("skarżący") podatek od nieruchomości na 2013 r. w wysokości 227 zł, na 2012 r. (218 zł), na 2011 r. (209 zł), na 2010 r. (203 zł), na 2009 r. (192 zł), oraz na 2008 r. (183 zł).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO"), po rozpoznaniu odwołań skarżącego od ww. decyzji, [...] listopada 2014 r. utrzymało w mocy ww. decyzje organu pierwszej instancji. Prawomocnymi wyrokami z 24 listopada 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi skarżącego na decyzje SKO z dnia [...] listopada 2014 r.

Prezydent W. pismem z 29 marca 2017 r., wystosował wobec skarżącego upomnienie nr [...] , którym wezwał do uregulowania podatku od nieruchomości za lata 2008 - 2013 wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia.

Następnie, wobec nieuregulowania zobowiązania wynikającego z ww. decyzji z [...] listopada 2013 r., organ pierwszej instancji [...] maja 2017 r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach nr: [...], [...] [...] ,[...] , [...] , [...] obejmujące podatek od nieruchomości za lata odpowiednio: 2008-2013.

Pismem z 26 czerwca 2017 r., Prezydent W. zawiadomił o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia wraz z tytułem wykonawczym zostało doręczone skarżącemu 12 lipca 2017 r.

13 lipca 2017 r. do organu wpłynęły zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1,pkt 6, i pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").

Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., uznał za niezasadne zarzuty dotyczące przedawnienia i nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 29 § 1 i 2, art. 33 § 1 pkt 1,pkt 6 i pkt 8 u.p.e.a. na okoliczność bezprzedmiotowo i wadliwie wystawionych tytułów wykonawczych, art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 6, art. 7, i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a."). Wedle skarżącego, wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Ponadto – w jego ocenie - nie rozstrzygnięto prawidłowo zarzutów, które mają zasadnicze znaczenia dla ustalenia prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji, a tym samym dla ustalenia między innymi odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego.

Skarżący powoływał się na okoliczność braku doręczenia mu wydanych w jego sprawach wyroków WSA w Warszawie, przez co miał zostać został pozbawiony możliwości ich zaskarżenia. W jego ocenie, powyższe skutkować powinno niezgodnością z prawem prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż decyzje wymiarowe nie podlegają jeszcze wykonaniu.

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymało w mocy ww. postanowienie z [...] sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku przez zobowiązanego, który został na niego nałożony ostateczną decyzją administracyjną, a nie jest przez niego wykonywany dobrowolnie. Natomiast środki prawne przewidziane w ramach tego postępowania mają służyć jedynie zapewnieniu prawidłowego przebiegu egzekucji, nie zaś kwestionowaniu spraw już ostatecznie rozstrzygniętych.

Jak podkreślono w ww. postanowieniu, decyzje wymiarowe Prezydenta W. z [...] listopada 2013 r., utrzymane w mocy decyzjami SKO z [...] listopada 2014 r. pozostają w obrocie prawnym. Nie zostały wzruszone, są ostateczne oraz prawomocne i podlegają wykonaniu. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Skutkowałoby to sytuacją, w której organ egzekucyjny byłby niejako trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązek podlegający egzekucji został okreśIony. W postępowaniu egzekucyjnym nie można więc kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w zażaleniu, SKO uznało, że zobowiązanie podatkowe w przedmiotowej sprawie jest wymagalne, a wobec jego niewykonania przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego było konieczne.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 19 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm., dalej: "u.o.s.k.o."), w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a. przez nie zastosowanie się do jego treści, pominąwszy słuszny interes skarżącego w związku i brakiem dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, który miał wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- art. 19 u.o.s.k.o. w zw. z art. 77 k.p.a. przez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w powiązaniu i interesem prawnym i prywatnym skarżącego,

- art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. w związku z zaniechaniem badania z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej,

- art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6, pkt 8 u.p.e.a. w zw. z uzasadnioną przesłanką przedawnienia zobowiązania i wadliwie wystawionymi tytułami wykonawczymi;

- art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. oraz art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z doręczeniem decyzji ustalająca zobowiązanie po upływie 3 lat od 2008 r.;

- art. 59 § 1 pkt 7 i pkt 10, art. 64 § 6, § 9 pkt 2 i § 10, art. 64a § 1 pkt 3, art. 64e § 1 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w granicach wyżej wskazanych stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1) oraz pkt 6) u.p.e.a.. Lektura uzasadnienia skargi wskazuje, że naruszenie tych przepisów skarżący łączy z okolicznością niedoręczenia mu wyroków tutejszego sądu w sprawach dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za sporne, wskazane wyżej okresy. Z tą okolicznością skarży łączy brak istnienia po jego stronie obowiązku zapłaty należności wskazanych w tytułach egzekucyjnych.

W ocenie sądu powyższe stanowisko skarżącego nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Poza sporem pozostaje, że od decyzji organu I instancji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za wskazane wcześniej lata podatkowe skarżący wniósł odwołania do SKO. Niesporne jest również, że po rozpoznaniu odwołań skarżącego, SKO utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika również, że skargi wniesione przez skarżącego na przedmiotowe decyzje SKO zostały oddalone prawomocnymi wyrokami tutejszego sądu. Wyrokami z 19 listopada 2015 roku (w sprawach sygn. akt III SA/Wa 250/15 i III SA/Wa 251/15) zostały oddalone skargi na decyzje SKO w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2010 i 2011. Wyroki te są prawomocne od 22 grudnia 2015 roku. Wyrokami z 24 listopada 2015 roku (w sprawach sygn. akt IIII SA/Wa 248/15 i III SA/Wa 249/15) zostały oddalona skargi na decyzje SKO w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008 i 2009. Wyroki te są prawomocne od 25 grudnia 2015 roku. Natomiast skargi na decyzje SKO w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2012 i 20134 zostały oddalone wyrokami z 17 grudnia 2015 roku (w sprawach sygn. akt III SA/Wa 252/15 i III SA/Wa 253/15). Wyroki te są prawomocne od 12 stycznia 2016 roku. Wszystkie powołane wyroki tutejszego sądu wraz z klauzulą o ich prawomocności (ze wskazaniem daty) znajdują się w aktach administracyjnych.

Z uwagi na powyższe nie można uznać za zasadne zarzutów nieprawidłowego działania wierzyciela, który w 2017 roku wystawił sporne tytuły wykonawcze.

Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że organ egzekucyjny, w powyższych okolicznościach, nie był uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Słusznie podnosi SKO, że doszłoby wtedy do nieuprawnionego i niedopuszczalnego ponownego badania sprawy ostatecznie i prawomocnie rozstrzygniętej. Niedopuszczalne jest działanie organu egzekucyjnego jako kolejnej instancji merytorycznie badającej sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją, której zgodność z prawem była poddana ocenie sądu w prawomocnym wyroku.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W skardze wniesionej w niniejszej sprawie skarżący zarzucił naruszenie tego przepisu. W uzasadnieniu skargi, ani też w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie organu I instancji (gdzie taki zarzut również została postawiony) skarżący w ogóle go nie uzasadnił. Nie wskazał choćby jednej okoliczności, która potwierdzałaby jego stanowisko o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika natomiast, że w pierwszej kolejności organ zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego. Do zajęcia wynagrodzenia jednak nie doszło, gdyż – jak wynika z pisma B. (byłego pracodawcy skarżącego) – skarżący został zwolniony ze służby w tej jednostce z dniem [...] lipca 2016 roku. Następnie, z uwagi na wniesione przez skarżącego zarzuty, postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a.. Te okoliczności wskazują, że wobec skarżącego nie został zastosowany żaden środek egzekucyjny. W tych okolicznościach całkowicie bezzasadne są zarzuty zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, czy niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego, co słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu.

Mając na uwadze powyższe, sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń o charakterze materialnoprawnym czy procesowym. W konsekwencji postawione w skardze zarzuty nie zasługiwały na akceptację, zaś zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.