Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 136/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 79
journal: Dz.U. 2019 poz 330
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dowódcy [...] Flotylli Okrętów z dnia 17 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia stawki w grupie uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. K. (dalej również jako: "strona", "odwołujący", "żołnierz" lub "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę decyzję Dowódcy [...] z dnia 17 listopada 2021 r., nr 240/2021 r. wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania strony od rozkazu personalnego Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r., nr 57.

Podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzedzały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Komendant [...] punktem drugim rozkazu personalnego nr 57 z dnia 14 września 2015 r., zwolnił [...] M. K. z zajmowanego stanowiska służbowego referenta prawnego i wyznaczył go z dniem 1 października 2015 r. na stanowisko służbowe referenta prawnego z zaszeregowaniem do grupy uposażenia U:13 oraz ustalonym okresem kadencji od 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r.

Strona wniosła odwołanie od powyższego rozkazu personalnego - wyłącznie w zakresie przyznanej grupy uposażenia - zarzucając:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 [4] ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 5, art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j.: Dz.U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.) oraz pkt 18 decyzji Nr 419/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie organizacji służby prawnej w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz w niektórych jednostkach organizacyjnych przez niego nadzorowanych z dnia 20 października 2006 r. (Dz. Urz. MON Nr 19, poz. 255) - w szczególności poprzez nie uwzględnienie przez organ zapisu art. 75 ww. ustawy, zgodnie z którym stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają odrębne przepisy oraz pkt 18 decyzji Nr 419/MON Ministra Obrony Narodowej, potwierdzającego wskazaną normę ustawową, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w zakresie, w jakim dotyczy zaszeregowania w stawce niższej, niż głównego specjalisty;

2. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z niezastosowaniem pkt 16 decyzji Nr 419/MON poprzez brak uzyskania pozytywnej opinii Szefa Wojskowej Służby Prawnej;

3. zupełne pominięcie faktów ustalonych już uprzednio w długim i wyczerpującym postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez Dowódcę [...] zakończonym jego decyzją Nr 1 O/Pers z dnia 28 stycznia 2013 r.,

tj. naruszenie zasady ostateczności i trwałości decyzji administracyjnych,

w szczególności, że od dnia wydania ostatecznej decyzji Dowódcy [...] faktyczny zakres wykonywanych przez niego obowiązków zastrzeżonych wyłącznie do czynności radcy prawnego poszerzył się, a nie zmniejszył;

4. zupełne pominięcie faktu znanego organowi z urzędu, iż odwołujący jest i był pełnomocnikiem Skarbu Państwa - Komendy [...] przed sądami różnych instancji;

5. z uwagi na powyższe zarzuty - naruszenie w sposób oczywisty art. 7 i art. 77 k.p.a.

Odwołujący wniósł o zmianę określonej grupy uposażenia U:13 na grupę uposażenia w stawce nie niższej niż przysługującej na stanowisku głównego specjalisty lub innym równorzędnym stanowisku służbowym oraz nadanie temu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

Strona zaznaczyła, że w razie nieuwzględnienia wyższych zarzutów, rozkazowi nr 57 zarzuca rażące naruszenie art. 79 ustawy o zawodowej służbie żołnierzy, który stanowi, że żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego. Wskazując, że pomimo uprzedniego zaszeregowania jego stanowiska do grupy uposażenia U:15B przez czas jego zajmowania, organ wyznaczając go na stanowisko służbowe od dnia 1 października zaszeregował go do grupy U:13, nie stosując tej normy prawnej.

Decyzją z dnia 29 grudnia 2015 r., nr 359/2015 Dowódca [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżony rozkaz i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - po rozpatrzeniu skargi M. K. na powyższą decyzję - wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 415/16, uchylił decyzję tego organu z dnia 29 grudnia 2015 r., nr 359/2015.

W motywach orzeczenia Sąd w pierwszej kolejności wskazał, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w powołanym przepisie. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji.

Jeżeli zatem stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie, organ odwoławczy ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy.

Następnie Sąd wskazał, że z ustaleń organu odwoławczego powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że stan faktyczny sprawy nie powinien budzić zastrzeżeń organu. Organ nie powołał wszakże żadnych przepisów postępowania, których naruszenia dopuścił się organ pierwszej instancji. Sąd zaznaczył, że dla zachowania prawidłowego toku instancyjnego rozpoznania sprawy nie ma znaczenia toczące się w trybie nadzwyczajnym postępowanie (zaskarżenie rozkazu nr 56). Nie istnieją również żadne pozostające do wyjaśnienia okoliczności, które miałyby istotny wpływ na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. W reasumpcji Sąd stwierdził, że rozpatrywanej sprawie w toku instancji nie doszło do dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, z tych względów przedwczesne byłoby zajęcie przez Sąd stanowiska co do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Dowódca [...] decyzją z dnia 6 sierpnia 2020 r., Nr 127/2020 - działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 79 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.) zmienił rozkaz personalny nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r. w ten sposób, że:

- uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części określającej grupę uposażenia (pkt 2 rozkazu nr 57);

- ustalił [...] M. K. na czas pełnienia służby na stanowisku służbowym Referent prawny w Komendzie [...] w okresie kadencji, to jest od dnia 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r., uposażenie zasadnicze w wysokości przewidzianej grupą uposażenia U:15B w stawce obowiązującej we wskazanym okresie kadencji;

- w pozostałym zakresie pozostawił rozkaz personalny nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r. w obrocie prawnym.

Organ odwoławczy na wstępie przywołał treść art. 153 p.p.s.a., a następnie podniósł, że WSA w Gdańsku prawomocnymi wyrokami: z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 415/16, uchylił decyzję Nr 359/2015 Dowódcy [...] z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie określenia grupy uposażenia, natomiast orzeczeniem z tego samego dnia w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 505/16 uchylił decyzję Nr 154/2016 Dowódcy [...] z dnia 12 lutego 2016 r. w przedmiocie dodatku za długoletnią służbę wojskową. W tym zakresie zaakcentowano, że w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt III SA/Gd 505/16 WSA w Gdańsku stwierdził, że organ odwoławczy rozstrzygając ponownie sprawę w drugiej instancji powinien ustalić należną grupę uposażenia skarżącego, w tym określić swoje stanowisko co do prawa skarżącego do zachowania stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku (art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).

Dalej wskazano, że decyzją Nr 63 Komendanta [...] z dnia 11 lutego 2020 r., kierując się wiążącą dyrektywą zawartą w decyzji Dowódcy [...] Nr 453/Pers. z dnia 29 listopada 2017 r., z której wynikało, że wykonywanie obowiązków przez [...] M. K. na stanowisku Referenta prawnego w okresie kadencji przypadającej miedzy 1 października 2012 r. a 30 września 2015 r. w istocie stanowiło wykonywanie przez ww. oficera zawodu radcy prawnego, a tym samym w sprawie ustalenia wysokości uposażenia przysługującego stronie w omawianym okresie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy o radcach prawnych, przyznano stronie uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy U:15B. Decyzja ta stała się prawomocna.

W okresie kadencji ustalonej rozkazem personalnym nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r., to jest od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2018 r., strona zajmowała stanowisko Referenta prawnego, na którym nie jest wymagane posiadanie uprawnień radcy prawnego. Obowiązki te może wykonywać każda osoba, posiadająca wyższe wykształcenie prawnicze. Ocena taka znalazła wyraz w art. 78 ust. 1b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Niemniej, w rozpatrywanej sprawie miał zastosowanie przepis art. 79 tej ustawy, który stanowi, że żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego. Wynika to z faktu, że przepis ten ma charakter gwarancyjny w odniesieniu do wysokości uposażenia żołnierza zawodowego. Organ odwoławczy dodał, że zmiana przepisów ustawy polegająca na uzupełnieniu art. 78 o ust.1a i 1b, w okolicznościach niniejszej sprawy, doprowadziła do spełnienia przesłanek z art. 79 ustawy.

Skarżący wcześniej zajmował stanowisko referenta prawnego, jednak będąc wyznaczony na to stanowisko został (decyzją nr 63 Komendanta [...] z dnia 11 lutego 2020 r.) zaszeregowany do wyższej grupy uposażenia zasadniczego (U:15B). Natomiast stanowisko służbowe referenta prawnego zajmowane od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2018 r. było zaszeregowane do niższej grupy uposażenia (U:13). W tej sytuacji, na podstawie art.79 ww. ustawy, stronie przysługuje prawo do zachowania stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zawodowego.

M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dowódcy [...] z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr 127/2020, domagając się stwierdzenia jej nieważności i poprzedzającego ją rozkazu personalnego nr 57 Komendanta [...] w zakresie przysługującej mu grupy oraz zobowiązanie organu odwoławczego do ustalenia grupy uposażenia w poziomie zgodnym z art. 22 [4] ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych.

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1155/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną przez M. K. decyzję Dowódcy [...] z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr 127/2020 wydaną w przedmiocie ustalenia grupy uposażenia.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że uchylenie wcześniej przez Sąd decyzji z dnia 29 grudnia 2015 r. nr 359/2015 (wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 415/16) spowodowało, że organ odwoławczy zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia odwołania z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku. Przy czym związanie organu wskazaniami odnosiło się wyłącznie do wyroku sądowego zapadłego w sprawie, której przedmiotem jest grupa uposażenia skarżącego.

Natomiast organ ponownie rozpoznając sprawę powołał się na uzasadnienie wyroku WSA w Gdańsku, z tego samego dnia, o sygn. akt III SA/Gd 505/16 a więc zapadłego w innej sprawie, a w konsekwencji czego wadliwe przyjął, że jest związany oceną prawną zawartą w przedmiotowym wyroku. Innymi słowy, organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę w oparciu o treść wytycznych zawartych w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 505/16 wywodząc, że w sprawie musi mieć zastosowanie art. 79 tej ustawy. Organ tym samym nie tylko naruszył art. 153 p.p.s.a ale również pominął zupełnym milczeniem treść zarzutów i twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu.

Wskazano, że Sąd uwzględniając skargę w sprawie sygn. akt III SA/Gd 415/16 na decyzję z dnia 29 grudnia 2015 r., nr 359/2015, stwierdził zaś jedynie, że organ drugiej instancji błędnie przyjął, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie zajął przy tym stanowiska w zakresie zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazując że w toku instancji nie doszło do dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym w wyroku tym nie ograniczono zakresu orzekania, jednak wskazano na obowiązek organu drugiej instancji ponownego rozpoznania sprawy zgodnie z podstawową zasadą dwuinstancyjności postępowania. Organ zaś ponownie nie rozpatrzył sprawy, albowiem znów nie doszło de facto do dwukrotnego jej rozstrzygnięcia, co wynikało z wadliwego założenia o związaniu przepisem art. 79 ww. ustawy.

Podkreślono, że organ odwoławczy zobligowany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tzn. do poczynienia własnych ustaleń faktycznych, w tym dotyczących charakteru czynności wykonywanych przez skarżącego w okresie spornej kadencji (od 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r.), wskazanie mających zastosowane przepisów prawa i odniesienie się także do zarzutów odwołania.

Rozpoznając po raz kolejny sprawę, Dowódca [...] decyzją z dnia 17 listopada 2021 r., nr 240/2021, powołując w podstawie prawnej art. 104 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity:: Dz.U. z 2021 r., poz.1131 ze zm.) zmienił rozkaz personalny nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r. w ten sposób, że:

- uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części określającej grupę uposażenia (pkt 2 rozkazu nr 57);

- ustalił [...] M. K. na czas pełnienia służby na stanowisku służbowym Referent prawny w Komendzie [...] w okresie kadencji, to jest od dnia 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r., uposażenie zasadnicze w wysokości ustalonej dla wyżej wymienionego oficera grupą uposażenia U:15B w stawce zachowanej;

- w pozostałym zakresie pozostawił rozkaz personalny nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r. w obrocie prawnym.

Na wstępie uzasadnienia decyzji wskazano, że w stanie prawnym określającym zasady pełnienia zawodowej służby wojskowej nie było, zarówno w okresie objętym czasem kadencji określonym w rozkazie personalnym nr 57, jak i w chwili orzekania przez organ, normy prawnej z której wyprowadzić można nakaz obligujący organ do wyznaczenia żołnierza zawodowego - radcy prawnego wyłącznie na stanowisko służbowe "radca prawny". Podobnie - ale przeciwnie - nie istnieje przepis zakazujący wyznaczenia żołnierza zawodowego będącego radcą prawnym na inne stanowisko służbowe aniżeli stanowisko "radca prawny".

Powyższe wynika wprost z treści art. 35 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w myśl którego żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, w drodze decyzji administracyjnej (rozkaz personalny), stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych, posiadanej oceny w opinii służbowej oraz modelu przebiegu służby w poszczególnych korpusach osobowych (grupach osobowych). W ścisłym związku z tym przepisem pozostaje art. 6 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy. Uposażenie żołnierza zawodowego składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Art. 78 tej ustawy stanowi, że wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe.

Dowódca [...] (w stanie prawnym sprzed dnia 5 grudnia 2013r.) stwierdził nieważność rozkazu personalnego Komendanta [...] nr 1 z dnia 12 stycznia 2012 r., w części uposażenia skarżącego i przyjął, że ów będąc na stanowisku "referent prawny" faktycznie wykonywał także czynności zastrzeżone dla radcy prawnego i ustalił uposażenie w stawce dla grupy U:15B, od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia 30 września 2015 r. lub też do dnia zaprzestania świadczenia pomocy prawnej wynikającej z ustawy o radcach prawnych (decyzja nr 10/Pers. z dnia 28 stycznia 2013 r.). Natomiast Minister Obrony Narodowej decyzją nr 215 z dnia 16 maja 2017 r. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...]nr 10/Pers. z dnia 28 stycznia 2013 r. w części jej pkt 3, gdzie Dowódca [...] przyznał oficerowi uposażenie zasadnicze przewidziane dla grupy U:15B od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia 30 września 2015 r. lub też do dnia zaprzestania świadczenia pomocy prawnej wynikającej z ustawy o radcach prawnych. Jednocześnie, w pozostałej części w zakresie pkt 1 i pkt 2 decyzji nr 10/Pers. z dnia 28 stycznia 2013 r. - Minister Obrony Narodowej pozostawił ją w obrocie prawnym.

Decyzją nr 63 z dnia 11 lutego 2020 r. Komendant [...] kierując się dyrektywą zawartą w decyzji Dowódcy [...] nr 453/Pers. z dnia 29 listopada 2017 r., z której wynikało, że wykonywanie przez skarżącego na stanowisku "referent prawny" w okresie kadencji przypadającej między 1 października 2012 r. a 30 września 2015 r. w istocie stanowiło wykonywanie przez ww. oficera zawodu radcy prawnego, a tym samym do ustalenia wysokości uposażenia przysługującego stronie w omawianym okresie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy o radcach prawnych, przyznał stronie uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy U:15B. Decyzja stała się ostateczna i prawomocna z dniem 14 lutego 2020 r. Podkreślono, że skarżący zrzekł się prawa do odwołania, a wydając decyzję nr 453/Pers. z dnia 29 listopada 2017 r. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych uznał za stosowne stwierdzić, że za wyrażoną w przytoczonej decyzji racją przemawia również treść decyzji nr 10/Pers. z dnia 28 stycznia 2013 r., jak również decyzji nr 215 Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 maja 2017 r.

Jednocześnie rozkazem personalnym nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r. organ ten wyznaczając stronę na stanowisko służbowe "referent

prawny" przyznał skarżącemu uposażenie zasadnicze w stawce określonej dla grupy U:13, na okres kadencji na tym stanowisku, to jest od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2018 r. Skarżący odwołał się od tej decyzji.

Odnosząc się do treści zarzutów odwołania, organ uznał je za niezasadne, wskazując, że określenia stawek uposażenia zasadniczego i grup uposażenia do których odnosi się art. 78 cyt. ustawy normują: rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 572), a w dacie rozpoczęcia kadencji objętej zaskarżoną decyzją obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2006 r., Nr 59, poz. 423 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2014 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. z 2014 r., poz. 617).

Pierwszy z ww. aktów wskazuje grupy uposażenia i przypisane do nich, określone wartości kwotowe miesięcznego uposażenia, drugi - przyporządkowuje stopień etatowy do określonej grupy uposażenia.

Organ zaznaczył, że nie budzi wątpliwości, że skarżący w okresie kadencji od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2018 r. zajmował stanowisko "referent prawny", co - zważywszy na rozróżnienie wynikające z art. 78 ust. 1a i ust. 1b cyt. ustawy - w sensie prawnym oznacza, że nie wykonywał on zawodu radcy prawnego. Odwołując się w tym zakresie do orzeczeń sądów administracyjnych organ podkreślił m.in., że istotnym jest bowiem nie to, czy żołnierz posiada uprawnienia radcy prawnego i jakie czynności wykonuje (w tym jaki ustalono mu zakres obowiązków), lecz to czy na stanowisku, na które został wyznaczony, wymagane jest posiadanie uprawnień radcy prawnego.

Wobec podnoszonego przez skarżącego faktycznego wykonywania przez niego czynności zastrzeżonych dla żołnierzy - radców prawnych, na stanowisku "referent prawnym", organ nie podzielił stanowiska, że tego rodzaju okoliczności winny skutkować stosowaniem wobec niego zasad wynikających z art. 22(4) ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych. Organ wskazał, że zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 2009 r. w sprawie korpusów osobowych, grup osobowych i specjalności wojskowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 216, poz.1678 ze zm.) w korpusie sprawiedliwości i obsługi prawnej (§ 1 pkt 14) występują 3 stanowiska służbowe dla żołnierzy zawodowych wykonujących obsługę prawną jednostek, tj. referent prawny (46C03), radca prawny (46C02) oraz legislator (46C01). Już to jednoznaczne rozróżnienie stanowisk określone w przywołanym rozporządzeniu nie daje zdaniem organu żadnych podstaw do uznania, że żołnierz zawodowy pełniący służbę na stanowisku "referent prawny" nawet posiadający tytuł zawodowy "radca prawny" w przedmiocie należnej grupy uposażenia winien być traktowany na takich samych zasadach jak żołnierz - radca prawny wykonujący obowiązki w ramach stanowiska służbowego "radca prawny".

Nie będą więc miały zastosowania przepisy art. 22(4) ustawy o radcach prawnych. W tym zakresie będą bowiem znajdować zastosowanie zasady wspólne dla wszystkich żołnierzy zawodowych (art. 78 ust. 1 cyt. ustawy). Zgodnie z obowiązującymi w resorcie obrony narodowej przepisami, stanowisko "referent prawny" przyporządkowane jest do grupy uposażenia U:13, (U: 13A, U:13B), czego skutkiem, dla dowódcy jednostki wojskowej, jest obowiązek wydania rozkazu personalnego (decyzji) ustalającej dla żołnierza wyznaczonego na takie stanowisko zaliczenie go do grupy uposażenia U:13, (U: 13A, U:13B). W stanie prawnym właściwym dla kadencji, której dotyczy zaskarżona decyzja nie można uznać, iż art. 22(4) ustawy o radcach prawnych stanowi swoiste lex specialis w stosunku do przepisów pragmatyki obowiązującej żołnierzy zawodowych i winien (nadal) stanowić podstawę do ustalenia wysokości należnego skarżącemu uposażenia, albowiem nigdy nie zajmował on w Komendzie [...] stanowiska "radca prawny". Ustawa o radcach prawnych nie może być zatem stosowana wobec żołnierzy zajmujących inne niż "radca prawny" stanowiska służbowe, nawet jeśli żołnierze ci w istocie posiadają uprawnienia radców prawnych. W tym stanie rzeczy bez znaczenia muszą pozostać zatem argumenty, że skarżący de facto wykonywał czynności radcy prawnego. Tego rodzaju czynności są bowiem "zarezerwowane" jedynie dla żołnierzy zawodowych pełniących służbę na stanowisku służbowym "radca prawny", także ze skutkami w zakresie wysokości uposażenia.

Przeprowadzona w sprawie analiza dowodów, w tym powoływanych przez skarżącego, nie uzasadnia poza tym poglądu, iż wykonywał on podczas służby czynności zarezerwowane jedynie dla radcy prawnego. Określone w jego Karcie Opisu Stanowiska Służbowego (Nr 1092) czynności mógł de facto wykonywać każdy żołnierz posiadający wyższe wykształcenie prawnicze. Podobnie, wśród zadań (obowiązków) określonych Rozkazem specjalnym Komendanta [...] Nr 42 z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie nadania zakresów obowiązków dla stanowisk służbowych (...) Zakres obowiązków (pracy) Referent prawny (DO 00160 00100 030), na wskazanym stanowisku nie ma takiego, które wymagałoby szczególnych kwalifikacji zawodowych, właściwych jedynie dla radcy prawnego. Posiadanie przez oficera tytułu zawodowego radcy prawnego nie miało więc żadnego znaczenia dla jego działalności służbowej. Szczególny charakter ma tu więc swoiste "uzupełnienie" (wobec treści poprzedniego dokumentu, z dnia 14 maja 2013 r.), załącznika do rozkazu Komendanta [...] nr 6 z dnia 27 grudnia 2016 r. w sprawie nadania zakresów obowiązków dla stanowisk służbowych (...) Zakres obowiązków (pracy) Referent prawny (DO 00160 00100 030), gdzie (pkt 10) poruczono stronie sprawowanie zastępstwa procesowego Komendanta [...] oraz sporządzanie w jego imieniu pism procesowych oraz (pkt 11) - koordynacja obsługi prawnej. W ocenie organu, wskazane "uzupełnienie" (co najmniej odnośnie ww. pkt 11) nie ma jednak żadnego uzasadnienia w treści, właściwej dla stanowiska służbowego skarżącego Karty Opisu Stanowiska Służbowego (nr 1092), nadto, nastąpiło z naruszeniem aktu prawnego obowiązującego w przedmiotowej kadencji, to jest z naruszeniem decyzji Nr 233/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 lipca 2016 r. w sprawie organizacji Wojskowej Służby Prawnej (Dz. Urz. MON z 2016 r. poz. 128).

Zgodnie z przepisem § 22 powyższej decyzji prawa i obowiązki radców prawnych pełniących służbę wojskową lub zatrudnionych na stanowiskach radców prawnych reguluje ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

Mając więc na uwadze fakt, że skarżący nigdy nie pełnił służby wojskowej na stanowisku radcy prawnego, wyłączone było wobec niego uprawnienie i obowiązek, wynikające z art. 6 ust. 1 powyższej ustawy, tj. występowanie przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy czy "koordynacja obsługi prawnej w [...]" o której mowa w art. 9 ust. 2 cyt. ustawy. Przywołana "koordynacja" wiąże się z faktem, że przez cały okres służby skarżącego na stanowisku "referent prawny", był tam i nadal jest zatrudniony jako r. pr. R.W.

Przyznanie wnioskowanej grupy uposażenia (i to na podstawie przepisu art. 78 ust. 1a ww. ustawy, a nie w oparciu o art. 22 (4) ust. 1 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 8 ust. 5 i art. 75), byłoby możliwe jedynie gdyby zajmował w tej jednostce stanowisko "radca prawny" (skarżący w kolejnych kadencjach był jednak zawsze wyznaczany na stanowisko "referent prawny") i gdyby w etacie Komendy [...] takie stanowisko wojskowe w ogóle istniało (w tej jednostce stanowiska takiego nie ma i okresie całej służby skarżącego nie było).

W stanie prawnym sprzed nowelizacji, możliwe było zastosowanie do żołnierza zawodowego - radcy prawnego, który nie zajmował w jednostce stanowiska radcy prawnego, przywileju wynikającego z art. 22(4) ustawy o radcach prawnych, czego efektem było, ustalenie skarżącemu uposażenia w stawce przewidzianej dla grupy U:15B, od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia 30 września 2015 r. (decyzja Dowódcy [...] Nr 10/Pers. z dnia 28 stycznia 2013 r.).

Żądanie strony o ustalenie grupy uposażenia na poziomie zgodnym z art. 22(4) ust. 1 ustawy o radcach prawnych jest pozbawione podstaw prawnych jako że: skarżący posiadał już grupę uposażenia (U:15B) ustaloną właśnie w oparciu o zasady określone w art. 22(4) ust. 1 ustawy o radcach prawnych, czego efektem było pobieranie uposażenia w stawce wynikającej z tej grupy do dnia 30 września 2015 r., po drugie - okres kadencji na stanowisku "referent prawny" pomiędzy 1 października 2015 r. a 30 września 2018 r. przypadał już po rozpoczęciu obowiązywania (od dnia 5 grudnia 2013 r.) znowelizowanego art. 78. Dlatego skutkiem tego mogło być więc jedynie skorzystanie z dyspozycji art. 79 cyt. Ustawy, co oznacza, że wobec skarżącego nie mógł być także stosowany art. 78 ust. 1a.

Skarżący wcześniej (kadencja między dniem 1 października 2012 r. a 30 września 2015 r.) zajmował stanowisko "referent prawny" jednak będąc wyznaczony na to stanowisko zaszeregowany był do wyższej grupy uposażenia zasadniczego (U:15B) niż to wynikało z etatu jednostki (grupa: U:13). Zajmowane przez stronę stanowisko służbowe "referent prawny" (kadencja między dniem 1 października 2015r. a 30 września 2018 r.) zaszeregowane jest do tej niższej grupy uposażenia. W tej sytuacji na podstawie art. 79 ustawy, mającego charakter gwarancyjny, przysługiwało mu prawo do zachowania uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku (referent prawny) do czasu uzyskania stawki wyższej.

Decyzja Dowódcy [...] nr 240/2021 r. z dnia 17 listopada 2021 r. została zaskarżona przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W skardze podniesiono zarzuty obejmujące:

1. rażące naruszenie art. 42b ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez wyznaczenie żołnierza zawodowego (strony) na niższe stanowisko służbowe bez zaistnienia przesłanek uzasadniających wypowiedzenie żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego przez właściwy organ, o których mowa w art. 114 ust. 2 tej ustawy oraz wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe żołnierza zawodowego nie pełniącego służby w rezerwie kadrowej, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z kwalifikowaną wadą prawną skutkującą jej nieważnością w zakresie sposobu i wysokości ustalenia grupy uposażenia strony, tj. przesłanką o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.

2. naruszenie art. 42b ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez wyznaczenie żołnierza zawodowego na niższe stanowisko służbowe zaszeregowane o dwa stopnie etatowe niżej od zajmowanego, tj. wyznaczenie ze stanowiska określonego grupą U:15B na stanowisko określone grupą U:13 z zachowaniem stawki;

3. naruszenie art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego zastosowanie w sprawie, w której organ nie stosując obligatoryjnego przepisu 42b ust. 1 i ust. 2 ustawy nie był do tego uprawniony;

4. naruszenie art. 4, art. 6, art. 7 i art. 22[4] ust. 1 oraz art. 75, a także art. 8 ust. 5 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 35 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na dokonaniu wykładni ww. przepisów ustawy wojskowej z pominięciem treści wskazanych przepisów ustawy o radcach prawnych, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z kwalifikowaną wadą prawną skutkującą jej nieważnością w zakresie sposobu i wysokości ustalenia grupy uposażenia strony, tj. przesłanką o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tych względów skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości;

2. przeprowadzenie dowodów z zawnioskowanych w niniejszej skardze dokumentów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygnaturze III SA/Gd 1155/20 dostarczonych przez skarżącego oraz będących w posiadaniu organu;

3. zobowiązanie organu drugiej instancji do przedłożenia dowodu w postaci wyciągu z decyzji nr Z - 9/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia Tabeli zaszeregowania do stopni etatowych typowych stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych w resorcie obrony narodowej - w zakresie zaszeregowania stanowiska "głównego specjalisty" do stopnia etatowego pułkownika (Tabela nr 1) lub innej decyzji w tym zakresie aktualnej - na okoliczność prawidłowego ustalenia grupy uposażenia strony zgodnego z dyspozycją art. 22[4] ustawy o radcach prawnych;

4. w przypadku niestwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającego ją rozkazu Komendanta [...] w części dotyczącej określenia grupy uposażenia skarżącego oraz o zobowiązanie organu do określenia skarżącemu od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2018 r. na stanowisku służbowym w [...] uposażenia odpowiadającego dyspozycji art. 22[4] ustawy o radcach prawnych;

W zakresie dowodów z dokumentów o przeprowadzenie, których wniósł skarżący sprecyzowano i wystąpiono o:

1. zobowiązanie przez Sąd do udzielenia informacji przez Komendanta [...], czy [...] jest jednostką pozostającą na zaopatrzeniu [...], kto zawiera umowy na dostawy i usługi na rzecz [...], kto występuje w imieniu tej jednostki przed sądami powszechnymi w sprawach z zakresu zawartych umów w trybie prawa zamówień publicznych, kto dochodzi w imieniu [...] naprawienia szkód w mieniu tej jednostki wojskowej - na okoliczność wykazania faktycznego stanu sprawy przeczącemu ustaleniom oraz wnioskom organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji;

2. dowód z teczki akt personalnych [...] M. K. znajdującej się w obecnym miejscu pełnienia służby skarżącego, tj. w A. w B., celem prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o pełny materiał dowodowy;

3. zobowiązanie przez Sąd do udzielenia informacji przez Komendanta [...] o dotychczasowym okresie pozostawania radcy prawnego R. W. w stosunku pracy w [...] - na okoliczność wykazania faktycznego stanu sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że zarzut nieważności zaskarżonej decyzji poprzez rażące naruszenie przez organ art. 42b ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych znajduje swoje oparcie w okolicznościach faktycznych sprawy, tj. w wyznaczeniu żołnierza zawodowego (strony) na niższe stanowisko służbowe bez zaistnienia jakiejkolwiek wymaganej ustawową przesłanki, która uprawniałaby do tego organ.

W świetle treści art. 42b ust. 1 tej ustawy wyznaczenie żołnierza zawodowego na niższe stanowisko służbowe może nastąpić 1) za pisemną zgodą żołnierza, 2) w przypadku zaistnienia przesłanek uzasadniających wypowiedzenie żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego przez właściwy organ, o których mowa w art. 114 ust. 2, tj. gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową uległa rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełni służbę 3) lub w odniesieniu do żołnierza pełniącego służbę w rezerwie kadrowej. Żadna z tych okoliczności nie miała zaś miejsca w przedmiotowej sprawie.

W związku z czym, w ocenie skarżącego, organ nie miał podstaw prawnych do wyznaczania oficera na niższe stanowisko służbowe określone grupą uposażenia na poziomie U:13, a także do wyznaczania go na stanowisko określone grupą U:13 z zachowaniem prawa do uposażenia na poprzednio zajmowanym stanowisku (art. 79). Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 pkt. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowisko służbowe to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska: a) nazwą, b) stopniem etatowym, dla którego określono jeden lub kilka stopni wojskowych, c) grupą lub grupami uposażenia, d) korpusem osobowym, e) grupą osobową, f) specjalnością wojskową. Jakakolwiek zmiana parametrów stanowiska wskazanych w tym przepisie, w szczególności parametru grupy uposażenia niesie za sobą obowiązek badania przez organ prawnej możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko o nowych parametrach i konsekwencji prawnych z tym związanych. Zastosowanie przez organ art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych może się odbyć tylko w sytuacjach przewidzianych przepisami cytowanej ustawy, a więc w przypadku zgodnego z ustawą wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe niższe od zajmowanego. Innymi słowy, wyznaczenie na stanowisko zaszeregowane do niższej grupy uposażenia jest co do zasady niedopuszczalne w świetle ustawy, z wyjątkiem przypadków wprost w niej przewidzianych, a konkretnie w katalogu zawartym w art. 42b ust. 1 cyt. ustawy.

Skarżący zarzucił, że organ nawet nie badał prawnej dopuszczalności wyznaczenia go na inne niż poprzednio zajmowane stanowisko służbowe, lecz po prostu zwolnił ze stanowiska zaszeregowanego do grupy uposażenia U:15B oraz obowiązkami radcy prawnego, a następnie wyznaczył go na stanowisko z grupą U:13 z zachowaniem stawki (art. 79), obowiązków radcy prawnego nie zmieniając. Skarżący został więc wyznaczony na niższe o dwa stopnie etatowe stanowisko służbowe i niższe o 10 grup uposażenia z rażącym naruszeniem prawa, bez poszanowania jego kwalifikacji zawodowych oraz wykonywanych dotychczas obowiązków służbowych, które nie uległy zmianie.

Do momentu zmiany ww. ustawy w związku z wejściem w życie art. 1 pkt 46 ustawy zmieniającej z dnia 11 października 2013 r., stanowisko służbowe skarżącego (na czas zajmowania tego stanowiska) zostało prawomocnie dwukrotnie zaszeregowane do grupy uposażenia U:15B (najpierw Decyzją nr 10/Pers. Dowódcy [...] z dnia 28 stycznia 2013 r., a następnie po stwierdzeniu jej nieważności w części, w roku 2020 decyzjami Dowódcy [...] Nr 60 oraz Komendanta [...] nr 63 (co nie zostało uwzględnione przy wydaniu zaskarżonej decyzji). Z powyższego wynika, że oficera nie można było wyznaczyć na stanowisko o niższej grupie uposażenia (art. 6 ust. 2 pkt 3 ppkt c tej ustawy) bez zaistnienia przesłanek ustawowych oraz bez pisemnej zgody żołnierza zawodowego, a tym samym organ winien wyjaśnić w jakim trybie ustawowym wyznaczył skarżącego na niższe od zajmowanego poprzednio stanowisko służbowe. Szczególnie, że w toku postępowania skarżący składał wniosek do organu o rozpatrzenie ewentualnego naruszenia art. 42b ww. ustawy. Obniżenie uposażenia o 10 grup nie można uzasadniać wyłącznie wprowadzeniem do ustawy art. 78 ust. 1a i 1b w oderwaniu od treści art. 42b oraz stanu faktycznego tej konkretnej sprawy, ponieważ każdy żołnierz zawodowy podlega tym samym przepisom w przypadku wystąpienia konieczności wyznaczania go na niższe stanowisko służbowe. Każdemu żołnierzowi zawodowemu, który ma zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe ustawa gwarantuje najpierw badanie przez organ możliwości wyznaczenia go na stanowisko równorzędne lub wyższe odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. W niniejszej sprawie tak się nie stało, bowiem organ nie zbadał możliwości wyznaczenia oficera na stanowisko równorzędne lub wyższe od zajmowanego, lecz bezrefleksyjnie wyznaczył go na stanowisko zaszeregowane do grupy U:13 z zachowaniem prawa do uposażenia, o którym mowa w art. 79 ustawy. Zdaniem skarżącego, w sytuacji niemożliwości wyznaczenia żołnierza na równorzędne lub wyższe stanowisko służbowe organ winien wystąpić ze stosownym wnioskiem do Dyrektora Departamentu Kadr o przeniesienie oficera do rezerwy kadrowej (art. 20 ust. 1 i ust. 3 cyt. ustawy) oraz skierowanie go do wykonywania obowiązków w dotychczasowej jednostce wojskowej. Instytucja rezerwy kadrowej została bowiem przewidziana przez ustawodawcę właśnie w celu umożliwienia zagospodarowania oficera w sytuacji, w której w chwili zwolnienia go ze stanowiska zachodzą przeszkody etatowe lub prawne powodujące niemożność płynnego wyznaczenia go na stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym.

Skarżącemu odmówiono tych gwarancji, o czym może zaś świadczyć, że skarżący pełniąc dalszą zawodową służbę wojskową od dnia 12 kwietnia 2021 r. w A. w B. został wyznaczony na stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym w trybie art. 42d cyt. ustawy na stanowisko rady prawnego, zaszeregowane do grupy U:15C. Zachowanie grupy uposażenia, o którym mowa w art. 79 tej ustawy, miałoby może prawne zastosowanie w sprawie, ale wyłącznie w sytuacji, w której oficer zostałby prawidłowo skierowany do rezerwy kadrowej albo też w przypadku uznania przez organ zmiany przepisów jako likwidacji stanowiska służbowego skarżącego i wyznaczeniu oficera za jego pisemną zgodą na stanowisko zaszeregowane o jeden stopień etatowy niższy od uprzedniego, tj. U:14, U:14A, U:14B lub U:14C, zgodnie z art. 42b ust 2 ustawy. Skarżący podkreślił, że zachowanie stawki uposażenia otrzymywanego przez skarżącego w roku 2015, tj. 5.450 zł brutto zdezaktualizowało się z początkiem roku 2019, kiedy to na skutek dokonanych podwyżek uposażeń żołnierzy zawodowych uposażenie kapitana przekroczyło stawkę U:15B z roku 2015, do której to stawki zdaniem organu skarżący zachował prawo. Zastosowany przez organ zabieg stanowi obejście przepisów gwarancyjnych, takiej zaś gwarancyjnej funkcji z pewnością w sytuacji skarżącego nie spełnia art. 79 tej ustawy.

W ocenie skarżącego, powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ wyroki sądów administracyjnych są nieadekwatne, a organ winien był uwzględnić wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., I OSK 1863/14. W sprawie tej stwierdzono nieważność rozkazu w zakresie grupy uposażenia na stanowisku referenta prawnego z powodu rażącego naruszenia art. 22[4] w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych. Po drugie, w sprawie tej również podnoszono zmianę przepisów (art. 78 ust. 1a i 1b). Stan faktyczny tej sprawy różni się od sprawy zakończonej wyrokiem NSA jedynie tym, iż skarżącemu organy wojskowe nie tylko dwukrotnie stwierdzały nieważność rozkazu w zakresie grupy uposażenia ze względu na rażące naruszenie przepisów ustawy o radcach prawnych, ale również w następstwie powyższego, prawomocną decyzją administracyjną skarżącemu zmieniano grupę uposażenia na stanowisku referent prawny. Właśnie w związku z tymi faktami Komendant [...] zawarł ze skarżącym umowę, o której mowa w art. 22[4] ust. 2 ustawy o radcach prawnych, udzielił pełnomocnictwa procesowego oraz w dniu 27 grudnia 2016 r. zmienił zakres obowiązków dodając zastępstwo procesowe Komendanta, sporządzanie w jego imieniu pism procesowych oraz wyznaczył skarżącego na koordynatora, o którym mowa w art. 9 ustawy o radcach prawnych. Ostatni obowiązek podyktowany był głównie faktem, iż [...] ze względu na dużą ilość spraw wymagających konsultacji i porad prawnych miała podpisaną umowę cywilnoprawną zlecenia z r. pr. R. W., jednakże z uwagi, iż zlecenie nie obejmowało pełnego wymiaru czasu pracy jak w przypadku pracownika wojska oraz ze względu na brak jego formalnego zatrudnienia w [...], Komendant ustanowił koordynatorem skarżącego, który pozostawał w stosunku służbowym.

Skarżący zakwestionował uzasadnienie organu, dotyczące rozbieżności pomiędzy kartą opisu stanowiska służbowego i zmienionego zakresu obowiązków oraz niezgodność tego ostatniego z § 22 decyzji 233/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 lipca 2016 r. w sprawie organizacji Wojskowej Służby Prawnej, albowiem w przepisie mowa o prawach i obowiązkach dwóch kategorii radców prawnych, tj. doradców prawnych (radców prawnych) pełniących służbę wojskową oraz radców prawnych pozostających w stosunku pracy. Jeżeli organ przytoczyłby pozostałe niżej wskazane przepisy, doszedłby do zgoła odmiennych wniosków, gdyż zgodnie z § 22 ww. decyzji, prawa i obowiązki skarżącego oficera reguluje ustawa o radcach prawnych. Wskazanie przez organ, że skarżący był obowiązany do wyeliminowania z obrotu prawnego zapisów dotyczących zastępstwa procesowego Komendanta [...], czy też koordynacji obsługi prawnej [...] z własnego zakresu obowiązków pozbawione są wszelkich logicznych podstaw i są sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy. Zważywszy, że w uzasadnieniu decyzji Nr 63 Komendanta [...] z dnia 11 lutego 2020 r., wyraźnie wskazano jaki zakres zadań wykonywał skarżący oraz powody, które legły u podstaw przyznania grupy uposażenia U:15B. W tym zakresie wskazano bowiem, że "kryterium ustalania wysokości uposażenia strony nie powinno pomijać istotnej w sprawie okoliczności, tj. ilości spraw [...] wymagających zaangażowania radcy prawnego, właściwości i kompetencji organu, w którym radca prawny wykonuje swoje obowiązki oraz ilości stanowisk cywilnych i służbowych radcy prawnego, których [...] nie posiada." Jednym z kluczowych argumentów obok licznych obowiązków związanych ze statusem [...] występującej w roli wojskowego oddziału gospodarczego był brak stanowisk cywilnych oraz wojskowych radcy prawnego w [...]. Mimo to organ w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji podał nieprawdziwą informację o zatrudnieniu w [...] r. pr. R. W. przez cały okres służby skarżącego. Faktycznie zaś wobec tak dużej liczby spraw oraz ich wagi (procesy sądowe) [...] była zmuszona korzystać z usług radcy prawnego w postaci zlecenia, niemniej jednak R.W., aż do roku 2020 nie był zatrudniany w [...]. Został zatrudniony w [...] dopiero w roku 2020. Skarżący, jak i Komendant [...] po rozstrzygnięciu w 2013 r., sprawy uposażenia skarżącego przez Dowódcę [...] uznali, iż skarżący będzie pełnił służbę w jednostce wojskowej w charakterze radcy prawnego. Charakter takiego zatrudnienia potwierdza m.in. fakt, że w dniu 30 marca 2015 r. kiedy to Komendant [...] podpisał ze skarżącym umowę dotyczącą zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w mocy pozostawała Decyzja nr 10/Pers. Dowódcy [...] w zakresie określenia grupy uposażenia i w oparciu o nią wypłacano skarżącemu uposażenie ustalone jak dla radcy prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto, organ odniósł się do argumentów skarżącego przedstawionych w skardze.

Na rozprawie sądowej w dniu 11 sierpnia 2022 r. skarżący cofnął wnioski dowodowe zawarte w złożonej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane wyżej kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie może zostać uwzględniona i podlega oddaleniu.

Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 415/16, została uchylona decyzja Dowódcy [...] z dnia 29 grudnia 2015 r., nr 359/2015, wydana w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od rozkazu personalnego nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r., w sprawie określenia grupy uposażenia. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z tego samego dnia, tj. 16 czerwca 2015 r. uchylił decyzję nr 154/2016 Dowódcy [...] z dnia 12 lutego 2016 r. w przedmiocie dodatku za długoletnią służbę wojskową (sygn. akt III SA/Gd 505/16).

Aktualnie w rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu poddana została zaskarżona przez M. K. decyzja Dowódcy [...] z dnia 17 listopada 2021 r., nr 240/2021, która została wydana - w następstwie - uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1155/20, decyzji Dowódcy [...] z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr 127/2020, dotyczącej określenia grupy uposażenia.

Przedmiotowa decyzja między innymi uchyliła rozkaz personalny nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r. w części określającej grupę uposażenia i ustaliła skarżącemu uposażenie zasadnicze w wysokości grupy uposażenia U:15B (cała treść kontrolowanej decyzji została przywołana na str.6-7 niniejszego uzasadnienia). Decyzja ta została wydana w wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania od rozkazu personalnego nr 57 Komendanta [...] z dnia 14 września 2015 r.

Tak więc niniejsza sprawa była już dwukrotnie rozstrzygana przez tutejszy Sąd, co ma znacznie dla prawidłowego jej rozpoznania. Po pierwsze - zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Po drugie - uchylenie przez sąd decyzji administracyjnej powoduje skutek materialnoprawny ex nunc, tj. od chwili wyrokowania, przywracając stan sprzed wydania decyzji, a przez to rodząc konieczność powrotu sprawy do stadium postępowania administracyjnego.

Uchylenie przez Sąd decyzji Dowódcy [...] z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr 127/2020, spowodowało, że organ odwoławczy zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia ww. odwołania skarżącego z uwzględnieniem wytycznych sądu administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku Sądu wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę organ w sposób nieuprawniony przywołał wytyczne sądu administracyjnego z innej sprawy, a mianowicie ze sprawy sygn. akt III SA/Gd 505/16, zamiast ze sprawy sygn. akt III SA/Gd 415/16, naruszając w ten sposób art. 153 p.p.s.a. (w dniu 16 czerwca 2016 r., jak zaznaczono powyżej, zapadły dwa wyroki w dwóch odrębnych sprawach administracyjnych).

Organ bowiem wadliwe przyjął, że jest związany oceną prawną zawartą w wyroku III SA/Gd 415/16, w tym art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Takie zachowanie przełożyło się bezpośrednio na stanowisko organu reprezentowane w uzasadnieniu decyzji, w tym na dokonane przez ten organ ustalenia. W konsekwencji też, organ pominął zupełnym milczeniem treść zarzutów i twierdzeń zawartych w odwołaniu od rozkazu personalnego nr 57 z dnia 14 września 2015 r., co skutkowało brakiem rozważenia przez organ całokształtu okoliczności sprawy i możliwości zastosowania innych przepisów prawa, co stanowiło w istotę sporu w sprawie. Niewątpliwie, wydając ponownie kontrolowaną obecnie decyzję w niniejszej sprawie organ uwzględnił otrzymane wytyczne, odniósł się zarzutów odwołania i rozważył możliwe do zastosowania przepisy. Tym samym sprostał nałożonym na niego obowiązkom.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy przypomnieć, że stosunek służbowy łączący żołnierza zawodowego z organami państwa jest oparty na podporządkowaniu organom wojskowym i możliwości jednostronnego kształtowania statusu żołnierzy zawodowych przez te organy. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że w sprawach o wyznaczenie, przeniesienie czy zwolnienie ze stanowiska służbowego zasadniczo zostało wyłączone prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Dopuszczalne jest natomiast zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji w zakresie określenia grupy uposażenia żołnierza zawodowego wydanej w sprawie o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe (co będzie jeszcze przedmiotem dalszych rozważań Sądu). Tym samym kontrola sądu administracyjnego w zakresie stosunku służbowego nie jest nieograniczona. Niewątpliwie, decyzja o zwolnieniu i wyznaczeniu na stanowisko służbowe określa również wysokość należnego żołnierzowi zawodowemu uposażenia. Tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Dopuszczalne ograniczenie prawa do sądu żołnierza zawodowego w sprawach wyznaczenia, zwolnienia lub przeniesienia na stanowisko służbowe wiąże się z koniecznością zapewnienia możliwości realizacji przez Siły Zbrojne ich zadań określonych w art. 26 Konstytucji. Ograniczenie to spełnia wymóg niezbędności w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do zapewnienia większej mobilności i zdolności do osiągania wyższych stanów gotowości wojska oraz w celu spójnego i sprawnego działania Sił Zbrojnych.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło rozstrzygnięcie dotyczące uposażenia skarżącego ustalonego na czas pełnienia przez niego służby na stanowisku służbowym referent prawny w Komendzie [...] w okresie kadencji od dnia 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r. (rozstrzygnięcie to stanowiło element decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe).

Okoliczność wyznaczenia skarżącego do pełnienia służby na stanowisku służbowym referenta prawnego na okres powyższej kadencji (trwającej trzy lata), pozostawała poza sporem w niniejszej sprawie. Jednak skarżący wskazywał, że przez ten cały czas pełnił de facto obowiązki radcy prawnego (wykonywał czynności radcy prawnego) w konsekwencji czego, jego uposażenie powinno być ukształtowane tak samo jak uposażenie radcy prawnego.

Innymi słowy, skarżący stał na stanowisku, że mając uprawnienia radcy prawnego i wykonując czynności radcy prawnego, niezależnie od zajmowanego przez niego stanowiska (w realiach niniejszej sprawy - referenta prawnego), powinien otrzymywać uposażenie na podstawach prawnych przewidzianych dla radcy prawnego. Ze stanowiskiem tym, z przyczyn wskazanych poniżej, nie sposób się zgodzić.

Jednak przed przystąpieniem do dalszych rozważań trzeba zaznaczyć, że skarżący złożył odwołanie "wyłącznie w zakresie określenia w rozkazie personalnym grupy uposażenia U:13". Zaskarżoną zaś decyzją uchylono rozkaz personalny nr 57 w części określającej grupę uposażenia i ustalono skarżącemu uposażenie zasadnicze w grupie uposażenia U:15B.

Przy czym - co ważne - skarżący nie kwestionował ustalonej zaskarżoną decyzją grupy uposażenia. Skarżący oświadczył, że grupa uposażenia U:15B została ustalona prawidłowo lecz powinna być mu przyznana na innej podstawie prawnej, a mianowicie na podstawie przepisu art. 78 ustawy pragmatycznej (vide: protokół rozprawy sądowej z dnia 11 sierpnia 2022 r.). Organ natomiast nie zgadzał się z poglądem skarżącego o możliwości zastosowania w sprawie powyższego przepisu, gdyż w okresie od 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r., a więc w czasie spornej kadencji, skarżący zajmował stanowisko referenta prawnego, na którym nie jest wymagane posiadanie uprawnień rady prawnego. W konsekwencji też organ, w odniesieniu do skarżącego wyznaczonego do pełnienia służby na przedmiotowym stanowisku na kolejną kadencję, zastosował regulację przewidzianą w przepisie art. 79 tej ustawy.

Przepis art. 75 ustawy o radcach prawnych mówi, że stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej (...) w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw. W art. 8 ust. 5 tej ustawy, wskazano, że ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie".

Przepis art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe.

W związku z pojawiającymi się rozbieżnościami interpretacyjnymi dotyczącymi uposażeń żołnierzy będących radcami prawnymi (tak jak w przypadku skarżącego) na tle między ustawą o radcach prawnych a wojskową ustawą pragmatyczną, w celu doprowadzenia do spójności tych aktów prawnych w tym zakresie, ustawodawca dokonał zmiany w dotychczasowej regulacji poprzez dodanie do art. 78 tej ustawy ustępów 1a i 1b. Ten zabieg ustawodawcy miał również na celu zawarcie w tej ustawie całości unormowań dotyczących zasad przyznawania uposażenia żołnierzom zawodowym, posiadającym uprawnienia radcy prawnego i wysokości tego uposażenia.

I tak, ustawą z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1355), z dniem 5 grudnia 2013 r. do art. 78 ustawy zostały dodane ustępy 1a i 1b w brzmieniu:

"1a. W przypadku gdy w jednostce wojskowej nie występuje stanowisko służbowe głównego specjalisty, stanowisko radcy prawnego, uwzględniając przepis art. 22(4) ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (...) zaszeregowuje się do stanowiska służbowego o stopniu etatowym o jeden stopień niższy od stanowiska zastępcy dowódcy tej jednostki w najwyższej grupie uposażenia przewidzianej dla tego stopnia, nie wyżej jednak niż do stanowiska o stopniu etatowym i grupy uposażenia przewidzianej dla stanowiska służbowego głównego specjalisty w urzędzie Ministra Obrony Narodowej.

1b. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do stanowisk służbowych zajmowanych przez żołnierzy zawodowych posiadających uprawnienia radcy prawnego, na których nie jest wymagane posiadanie takiego uprawnienia".

Natomiast art. 22 (4) ust.1 ustawy o radcach prawnych, o którym mowa w art. 78 ust. 1a ustawy stanowi, że radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że w aktualnym stanie prawnym, obowiązującym - co istotne - w okresie spornej kadencji (1 października 2015 r. - 30 września 2018 r.) nie zawsze żołnierz zawodowy, posiadający uprawnienia radcy prawnego, otrzyma wynagrodzenie nie niższe niż uposażenie przewidziane dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Wynagrodzenie w takim wymiarze otrzyma jedynie żołnierz na stanowisku radcy prawnego. Taki pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku został zawarty w wyroku z dnia 19 lutego 2015 r., III SA/Gd 929/14, a następnie został podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r., I OSK 1796/15.

NSA podniósł, że "z nowych regulacji należy wywieść, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnym jest nie to, czy żołnierz posiada uprawnienia radcy prawnego i jakie czynności wykonuje (w tym jaki ustalono mu zakres obowiązków), lecz to czy na stanowisku, na które został wyznaczony, wymagane jest posiadanie uprawnień radcy prawnego. Bowiem z przepisu art. 78 ust. 1b ustawy o służbie wojskowej ustanowionego przed wydaniem kwestionowanej decyzji i rozkazu, wynika, że żołnierzowi posiadającemu uprawnienia radcy prawnego wyznaczonemu na stanowisko służbowe, na którym nie jest wymagane posiadanie takiego uprawnienia, nie przysługuje uprawnienie do uposażenia przysługującego żołnierzowi wyznaczonemu na stanowisko radcy prawnego. Nie wymaga szerszych wywodów stwierdzenie, że na stanowisku referenta prawnego nie są wymagane uprawnienia radcy prawnego i wynikające z tego faktu stosowne, znacznie szersze, potwierdzone wpisem na listę radców prawnych kwalifikacje (...).

Nie ma zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy to czy skarżąca wykonuje obowiązki, których część mógłby wykonywać również radca prawny. Ustawodawca nowelizując przepisy dotyczące uposażenia żołnierzy posiadających uprawnienia radców prawnych, wyraźnie odróżnił dwie grupy, tych którzy zajmują stanowiska służbowe radcy prawnego od tych, którzy zajmują stanowiska na których takie uprawnienia nie są wymagane. Zatem to organom Sił Zbrojnych pozostawiono swobodę w określaniu obsady etatowej z podziałem na stanowiska służbowe w poszczególnych jednostkach wojskowych, stosownie do potrzeb każdej z nich. Dlatego wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej, nawet określenie w zakresie obowiązków służbowych żołnierza zastępstwa przed sądami, których w pewnym zakresie nie może wykonywać osoba nieposiadająca uprawnień radcy prawnego, w aktualnym stanie prawnym nie uprawnia tego żołnierza do zaszeregowania go jak żołnierza wyznaczonego na stanowisko radcy prawnego". Stanowisko to, Sąd orzekający w pełni aprobuje.

Tym samym, w realiach niniejszej sprawy, nie może odnieść skutku obszerna argumentacja skarżącego dotycząca wykonywania przez niego w sporym okresie czynności radcy prawnego. Okoliczności te nie mogą mieć bowiem rozstrzygającego znaczenia dla prawidłowego rozpoznania sprawy albowiem z uwagi na obecne brzmienie przepisów ważne jest czy na zajmowanym stanowisku, wymagane jest posiadanie uprawnień radcy prawnego (art. 78 ust. 1b ustawy), nie zaś rodzaj wykonywanych czynności. Jak wynika z uzasadnienia przywołanego wyroku NSA, także w przypadku określenia w zakresie obowiązków służbowych - zastępstwa procesowego przed sądami, w aktualnym stanie prawnym, nie uprawnia to żołnierza do zaszeregowania go tak, jak żołnierza wyznaczonego na stanowisko radcy prawnego. Skarżący został wyznaczony i zajmował stanowisko referenta prawnego, na którym nie jest wymagane posiadanie uprawnień radcy prawnego, a obowiązki te może wykonywać osoba, posiadająca wyższe wykształcenie prawnicze. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, dotyczącej uposażenia skarżącego w kadencji od 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r., a więc okresu objętego w całości nową regulacją prawną, nie będzie mógł mieć zastosowania art. 22 (4) ust. 1 ustawy radcach prawnych w związku z art. 78 ust. 1 i 1a ustawy. Niewątpliwe, racjonalny ustawodawca dokonując zmian w obowiązujących przepisach, jednoznacznie odróżnił dwie grupy żołnierzy posiadających uprawnienia radców prawnych, tj. tych którzy zajmują stanowiska służbowe radcy prawnego od tych, którzy zajmują stanowiska, na których takie uprawnienia nie są wymagane, co słusznie podniósł NSA w powyższym orzeczeniu.

Organ był uprawniony zastosować przepis art. 79 ustawy, który stanowi, że żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego. Jak wskazano w uzasadnieniu rozkazu personalnego nr 57 z dnia 14 września 2015 r., skarżącego zwolniono i wyznaczono z dniem 1 października 2015 r. na stanowisko służbowe referenta prawnego w ustalonym okresie kadencji od 1 października 2015 r. do 30 września 2018 r. z uwagi na upływ terminu poprzedniej kadencji. Nie było natomiast w sprawie kwestionowane, że skarżący wcześniej zajmując stanowisko referenta prawnego zaszeregowany został do wyższej grupy uposażenia zasadniczego niż grupa ustalona rozkazem personalnym nr 57 z dnia 14 września 2015 r. (U:13). Prawidłowo więc zaskarżoną decyzją uchylono ww. rozkaz personalny w części dotyczącej wysokości uposażenia skarżącego, ustalając grupę uposażenia U:15B, wysokość której nie była objęta sporem. W zaistniałej więc sytuacji, wbrew poglądowi skarżącego, przysługiwało mu zachowanie prawa do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego (art. 79 ustawy).

Nie może ujść uwadze, że zaaprobowanie stanowiska skarżącego zmierzającego do zmiany podstawy prawnej decyzji, de facto prowadziłoby również do podważania zapadłego rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym stosunku służbowego, do której to kontroli sąd administracyjny nie jest uprawniony. Tym samym przedstawiona w skardze argumentacja w tym przedmiocie, dotycząca między innymi rażącego naruszenia art. 42b ust.1 i 2, jak też naruszenia art.114 ust. 2 tej ustawy, nie może zostać przez Sąd uwzględniona. Trzeba przy tym pamiętać, że to organom wojskowym pozostawiono swobodę w określaniu obsady etatowej z podziałem na stanowiska służbowe w poszczególnych jednostkach wojskowych, stosownie do istniejących potrzeb.

Ponadto, zgodnie z uchwałą z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 3/06

- przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179 poz. 1750 ze zm.), który wyłącza wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzje w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, nie ma zastosowania do skargi na zawarte w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe rozstrzygnięcie o należnym żołnierzowi uposażeniu.

W uzasadnieniu tej uchwały NSA podniósł, że - istota wyznaczenia lub przeniesienia na stanowisko służbowe - to przede wszystkim usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej na określonym stanowisku, natomiast przysługujące żołnierzowi uposażenie jest konsekwencją zajmowania określonego stanowiska, na które żołnierz został wyznaczony lub przeniesiony. To, że w decyzji o wyznaczeniu lub przeniesieniu na stanowisko służbowe określa się dla tego stanowiska grupę uposażenia, nie oznacza, że określenie grupy uposażenia jest tym samym co wyznaczenie stanowiska (przeniesienie na stanowisko). Racje, które przemawiają za ograniczeniem prawa żołnierza zawodowego do sądu w zakresie dotyczącym wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska, wskazane przez Trybunał Konstytucyjny, nie odnoszą się do określenia należnego żołnierzowi uposażenia i nie mogą uzasadniać ograniczenia prawa do sądu w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego należnego żołnierzowi uposażenia.

Jednak, co niemniej ważne w rozpatrywanej sprawie, NSA zaznaczył również, że rozstrzygnięcie o należnym żołnierzowi zawodowemu uposażeniu stanowi na tyle samodzielny element decyzji o wyznaczeniu żołnierza na określone stanowisko służbowe, iż zaskarżenie takiej decyzji w części dotyczącej uposażenia i kontrola sądowa takiej decyzji w tej części jest możliwa bez potrzeby kwestionowania rozstrzygnięcia dotyczącego określenia stanowiska służbowego i wyznaczenia żołnierza na to stanowisko. Zatem wniesienie skargi od całości ww. decyzji, tj. nie tylko w zakresie samego uposażenia, nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku.

Na zakończenie rozważań należy podkreślić, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie była konkretna decyzja administracyjna. Okoliczność istnienia w obiegu prawnym innych decyzji (rozkazów personalnych), dotyczących uposażenia i wyznaczenia na stanowisko służbowe skarżącego w poprzednich wcześniejszych kadencjach, nie może determinować sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kontrolowana decyzja, dotyczy innego stanu faktycznego, i co należy jeszcze raz podkreślić - okresu - który w całości został objęty przywołanymi zmianami prawnymi.

Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie dopatrzył się naruszeń prawa, które mogłyby przemawiać za istnieniem wad, pozwalających na jej uchylenie, ani tym bardziej za występowaniem wad kwalifikowanych. W ocenie Sądu, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, czy też stwierdzenia nieważności zapadłych rozstrzygnięć.

Nie każde też stwierdzenie naruszenia prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenie istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie. Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia, i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał.

W związku z treścią wniesionej skargi i złożonymi wnioskami dowodowymi (następnie cofniętymi) należy wyjaśnić skarżącemu, że rolą sądu administracyjnego nie jest czynienie w sprawie ustaleń faktycznych za organ rozpatrujący sprawę, nawet jeżeli w aktach sprawy znajdują się dokumenty mające dla sprawy istotne znaczenie. Kognicją sądu jest wyłącznie poddanie kontroli legalności ustaleń, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa. Sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego (art. 106 § 3 p.p.s.a.), wydaje natomiast wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Wobec tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do uwzględnienia okoliczności, które winien wziąć pod uwagę z urzędu rozstrzygając w granicach danej sprawy, wniesiona skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).