Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1075/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi "D." - Spółka Jawna w Ś. z siedzibą w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu kontroli przedsiębiorstwa nr [...] wynika, iż w dniu 26 października 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w [...] przeprowadził w M. D., L. D., Ł. D. "D." Sp. Jawna w Ś. z siedzibą w Ś., dalej zwaną skarżącą, kontrolę tego przedsiębiorstwa. Protokół nie zawiera stwierdzonych naruszeń, natomiast w załączniku nr 1 do protokołu wskazano, iż "wstępna analiza pobranych do kontroli dokumentów dostarczonych przez stronę w wyznaczonym terminie wykazała naruszenia dotyczące ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204 poz. 2088 rok 204 tekst ujednolicony) oraz regulacji dotyczących czasu pracy kierowców"(ustawa o czasie pracy kierowców Dz. U. Nr 92 poz. 879 rok 2004, oraz rozporządzenia Rady EWG 3820/85 oraz 3821/85)". Załącznik zawiera wykaz wykresówek kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie (K. Krawczyk, Z. Tatarynowicz, A. Bugnacki, W. Prokop) z różnych dat września 2004 r. W wykazie dotyczącym wykresówek A. H. za miesiąc czerwiec 2004 r., wskazano stwierdzone naruszenia, z adnotacją, iż przedsiębiorca będąc zobowiązany do okazania wykresówek za cały czerwiec 2004 r. okazał jedynie 8 sztuk wykresówek oraz wskazano brak 9 (dopisek ręczny po skreśleniu liczby 18) sztuk wykresówek za ten miesiąc (dopisek ręczny – urlop 4.06-11.06). Ponadto w omawianym załączniku wskazano, iż kontrolującemu nie okazano żadnej wykresówki M. F. za marzec 2004 r., w związku z czym stwierdzono brak 31 wykresówek. Cały omawiany dokument zawiera szereg odręcznie sporządzonych skreśleń i dopisków (bez parafek osoby dokonującej skreśleń i poprawek), nie został opatrzony żadnym podpisem.

Pismem z dnia 20 grudnia 2004 r. zawiadomiono skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym zgodnie z informacjami zawartymi w załączniku nr 1 do protokołu kontroli, nie podano konkretnych naruszeń. W zawiadomieniu dwukrotnie błędnie wskazano numer protokołu kontroli ([...]) jak też odręcznie poprawiono datę, w której sporządzono omawiany protokół, nie parafując tej zmiany.

W odpowiedzi na ww. zawiadomienie skarżąca w piśmie z dnia 28 grudnia 2004 r. poinformowała, iż zgadza się ze stwierdzonymi naruszeniami dotyczącymi pracy kierowców: K. K., Z. T., A. B. i W. P., których pouczyła ich o czasie pracy i prawidłowym posługiwaniu się tachografem.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących czasu pracy A. H., skarżąca wyjaśniła, iż zatrudniony jest on jako kierowca i mechanik, nie wykonuje pracy w soboty i niedziele co wynika z warunków jego zatrudnienia, których zawarta jest informacja o tym, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Skarżąca podkreśliła, iż podczas kontroli przedstawiono 8 wykresówek A. H. za czerwiec 2004 r., gdyż w pozostałe dni wykonywał on pracę mechanika lub były dni wolne od pracy – sobota, niedziela. Do pisma załączyła listę obecności za miesiąc czerwiec 2004, umowę o pracę A. H., jego podanie o urlop oraz warunki zatrudnienia.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących czasu pracy M. F. skarżąca wyjaśniła, iż pracuje on w ośmiogodzinnym czasie pracy na dobę i czterdziestogodzinnym pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie pracując w soboty i niedziele. Podniosła, iż M. F. wykonuje pracę kierowcy na samochodzie marki [...] nr. rej. [...], do którego nie jest wymagane urządzenie rejestrujące czas pracy, bowiem dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu nie przekracza 3,5 tony. Ww. kierowca w marcu 2004 r. wykonywał pracę kierowcy przez 23 dni, pozostałe 8 dni były dniami wolnymi od pracy. Skarżąca załączyła warunki zatrudnienia, umowę o pracę ww. kierowcy, dowód rejestracyjny ww. pojazdu wraz z aktualnym ubezpieczeniem OC.

W oparciu o wyniki tej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wydał w dniu [...] maja 2005 r. decyzję nr [...], którą nałożył na M. D., L. D., Ł. D. "D." Sp. Jawna w Ś. z siedzibą w Ś. karę pieniężną w wysokości 17.450 zł.

W powyższej kwocie zawarta była kara pieniężna w kwocie 5.150 zł za naruszenie przez kierowców zatrudnionych przez skarżącą przepisów o czasie pracy kierowców w postaci skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby, przekroczenia maksymalnego okresu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego oraz braku na wykresówce przepisowych wpisów.

Ponadto na podstawie przepisów art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088.), cytowana dalej jako ustawa o transporcie drogowym, jak również na podstawie lp. 1. 11.11. pkt 1 lit. a załącznika do tej ustawy oraz art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym(Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.) oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) kwota w wysokości 12.300 zł (41 x 300 zł) za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie 41 wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Brak ww. wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu dotyczył:

- braku wykresówki za dzień 19 września 2004 r. – pojazd o nr rej. [...] (1 sztuka)

- braku wykresówek A. H. za dni 12, 13, 19, 20, 21, 22, 25, 26, 27 września 2004 r. (9 sztuk),

- braku wykresówek M. F. za miesiąc marzec 2004 r. (31 sztuk).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w świetle art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców przedstawiony przez skarżącą rozkład pracy kierowców A. H. i M. F. nie może stanowić podstawy do anulowania naruszenia, jakim jest brak wykresówek lub dokumentu poświadczającego fakt nieprowadzenia pojazdu za ww. okresy dotyczące ich pracy. Pracodawca zobowiązany jest do wystawienia stosownego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, jeżeli rozkład pracy kierowców zawiera inne czynności niż prowadzenie pojazdów. Organ uwzględnił - na podstawie podania o urlop A. H. zatwierdzonego przez pracodawcę, za okres od 24 maja 2004 r. do 1 czerwca 2004 r. oraz od 4 czerwca 2004 r. do 11 czerwca 2004 r. - brak wykresówek, jednakże wskazano, iż skarżąca nie dostarczyła żadnych innych dokumentów poświadczających fakt nieprowadzenia pojazdów przez kierowców.

Odwołanie od ww. decyzji pismem z dnia 23 maja 2005 r. złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie w zakresie nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez A. H. (kara 2.700 zł – 9 sztuk) oraz M. F. (kara 9.300 zł – 31 sztuk).

Odnośnie kary nałożonej w związku z czasem pracy A. H. skarżąca ponowiła argumenty przedstawione w piśmie z dnia 28 grudnia 2004 r., iż w dniach 21, 22, 25 czerwca 2004 r. wykonywał on pracę mechanika, natomiast w dniach 12, 13, 19, 20, 26, 27 czerwca 2004 r. nie pracował, ponieważ były to soboty i niedziele, w myśl warunków pracy dni wolne od pracy. Dołączyła zaświadczenia, iż w dniach 21-22, 25 czerwca 2004 r. nie kierował samochodem, natomiast dni 12-13, 19-20, 26-27 czerwca 2004 r. były dla niego dniami wolnymi.

Odnosząc się do kary nałożonej w związku z czasem pracy M. F. skarżąca również przywołała argumenty zawarte w piśmie z dnia 28 grudnia 2004 r., dodatkowo podnosząc, iż pracownik ten jest osobą, która pracuje na placu składowym i obsługuje samochody dowożące węgiel do klientów. Jednym z tych samochodów jest samochód marki [...] o nr rej. [...], do którego ze względu na masę nie jest wymagany tachograf. Dołączyła zaświadczenia, iż w dniach 1-5, 8-12, 15-19, 22-16, 29-31 marca 2004 r. M. F. nie kierował samochodem, natomiast dni 6-7, 13-14, 20-21, 27-28 marca 2004 r. były dla niego dniami wolnymi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu ww. odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] uchylił ww. decyzję I instancji z dnia [...] maja 2005 r. w części dotyczącej kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek przez M. F. (9.300 zł) oraz A. H. (2.700 zł) i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ I instancji oceniając miesiąc pracy kierowcy (marzec 2004 r.) przyjął, iż funkcjonuje on w przedsiębiorstwie na podstawie 7 dniowego tygodnia pracy, nakładając karę pieniężną za brak wykresówek za każdy dzień okresu miesięcznego. Kierowca w okresie dwutygodniowym nie może przekroczyć łącznie 90 godzin prowadzenia pojazdu, co w związku z normami określającymi dziennymi prowadzenia pojazdu oznacza, iż w okresie dwutygodniowym kierowca może prowadzić pojazd maksymalnie 10 dni. Przyjęcie innego założenia stawiałoby kierowcę w sytuacji naruszenia norm czasu prowadzenia pojazdu, a tego organ nie ustalił. W ocenie organu II instancji celowym byłoby ustalenie sposobu i wymiaru aktywności ww. kierowcy, w związku z czym zobligowano organ I instancji do ponownej wnikliwej analizy przedstawionych przez stronę dokumentów świadczących o formie i wymiarze zatrudnienia kierowców i wydania orzeczenia w oparciu o dokładną weryfikację powyższego.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego z siedzibą w [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], nałożył karę pieniężną:

- za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień pracy kierowcy M. F. w łącznej wysokości 6.900 zł (23 x 300 zł),

- za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień pracy kierowcy A. H. w łącznej wysokości 1.500 zł (5 x 300 zł).

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na art. 14 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/05 z dnia 20 grudnia 1985 r., art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, art. 92 ust. 1 ustawy transporcie drogowym oraz lp. 1.11.11 pkt 1 lit. a załącznika do tej ustawy, organ wskazał, iż ponowna analiza sprawy wykazała, że przedsiębiorca powinien wystawić kierowcy zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu za każdy dzień, w którym kierujący faktycznie pojazdu nie prowadził lub prowadził pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. W trakcie kontroli w przedsiębiorstwie oraz w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających faktu nieprowadzenia pojazdu przez A. H. i M. F. Z analizy pozostałej dokumentacji pobranej w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie oraz dokumentów dostarczonych przez stronę w toku postępowania nie wynika jednoznacznie, iż przedsiębiorstwo nie pracuje w soboty oraz niedziele, ponieważ na wykresówkach pozostałych kierowców, których dokumenty zostały także poddane kontroli, w dniach ustawowo wolnych od pracy widnieją zapisy jazdy.

W związku z powyższym, po weryfikacji ilości dni, za które strona powinna przedstawić zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu uznano, iż przedsiębiorca dopuścił się naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie:

- w odniesieniu do kierowcy A. H. – za 21, 22, 23, 24 i 25 września 2004 r. (5 sztuk),

- w odniesieniu do kierowcy M. F. – za 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 17, 18, 19, 22, 23, 24, 25, 26, 29, 30, 31 marca 2004 r. (23 sztuk).

Dodatkowo wskazano, iż przedstawione przy odwołaniu z dnia 23 maja 2005 r. zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, ze względu na fakt długości okresu od pobrania i analizy dokumentacji do wydania decyzji z dnia [...] maja 2005 r. są niewiarygodne dla organu wydającego decyzję.

Skarżąca pismem z dnia 27 stycznia 2007 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżąca podnosiła, iż z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców nie wynika podstawa do żądania okazywania zaświadczenia przez przedsiębiorcę podczas kontroli w przedsiębiorstwie, więc nie może być karany na podstawie lp. 11.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącej, gdyby ww. przepis ustawy o transporcie drogowym uznać jako samoistną podstawę obowiązku do okazania omawianego zaświadczenia, to z tego przepisu nie wynika, jakie dane ma zawierać zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu ww. odwołania, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 i ust. 2. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz lp. 1.11.11 ust. 1 lit. a załącznika do tej ustawy, art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/05, art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 180 poz. 1497) wydał w dniu [...] marca 2005 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Główny Inspektor Transportu Drogowego, dalej GITD, wskazał, iż skarżąca dopuściła się naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w odniesieniu do kierowców A. H. (wrzesień 2004 r. ) i M. F. (marzec 2004 r.)

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, iż nie stanowią one podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, albowiem przytoczone regulacje prawne art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/05 precyzyjnie określają, iż kierowca w dniach, w których nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy Rozporządzenia nr 3820/85, powinien otrzymać zaświadczenie. Naruszenie tego przepisu sankcjonuje zapis zawarty w lp. 1.11.11 ust. 1 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu pojęcie "dokument" użyte w ustawie o transporcie drogowym ma bardzo szeroki zakres i zawiera w nim także pojęcie "zaświadczenie". Ponadto organ wskazał, że dokumenty te powinny znajdować się w przedsiębiorstwie w momencie kontroli a pracodawca zobligowany jest do ich wystawiania na bieżąco, przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego.

Na powyższą decyzję strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji I instancji. W skardze skarżąca powtórzyła zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji, iż przepis art. 31 ustawy o czasie pracy kierowcy nie stanowi podstawy do żądania okazywania zaświadczeń przez przedsiębiorcę podczas kontroli w przedsiębiorstwie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej nazwana p.p.s.a.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego jest uzasadniona, przy jej wydawaniu naruszono zarówno przepisy proceduralne jak i przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r.

Jedną z naczelnych zasad tego postępowania jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych kodeksu, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Realizacji wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten obciąża zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, który ponownie rozstrzyga sprawę.

Kolejną zasadą jest zawarta w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepis ten w § 1 stanowi, że "organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań". Czynny udział strony w postępowaniu przejawia się w prawie wypowiadania się co do zebranych dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy; obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia (B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 5 wydanie –Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2003, str. 82 i dalsze).

Realizacją zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną.

Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu (vide: wyrok NSA z 5 kwietnia 2001r. sygn. akt II SA 1095/00 LEX nr 53441).

Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową.

Decyzja administracyjna powinna zawierać m. in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a.).

Z kolei zgodnie z art. 107 § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było jego wykonanie (por. B. Adamiak J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wyd. C.H.Beck, Warszawa 2003, str. 489). NSA w wyroku z 30 czerwca 1998 r. (I SA/Łd 1478/96 niepubl.) wskazał, że "rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji".

Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej oparł się o ustalenia określone w protokole sporządzonym z kontroli przedsiębiorstwa i załączniku nr 1 do protokołu. W protokole nie wskazano żadnych naruszeń, nie wskazano, jaki okres działalności przedsiębiorcy był kontrolowany, z informacji zamieszczonej w rubryce "Uwagi" wynika, iż zobowiązano przedsiębiorcę do dostarczenia w późniejszym terminie dokumentację, w tym wykresówki trzech kierowców (A. H., za czerwiec 2004 r., F. M. za marzec 2004 r., K. K. za maj 2004 r.), nie wskazano, iż do protokołu sporządzono załącznik. Załącznik nr 1 mający stanowić część protokołu nie został przez nikogo podpisany, z treści załącznika wynika, iż wskazane w nim naruszenia mają charakter wstępnej analizy, załącznik zawiera liczne skreślenia i odręczne adnotacje.

Wstępne stwierdzenie naruszeń nie stanowiło podstawy do wydania decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za te i inne naruszenia wynikające z analizy pobranych wykresówek. Organ winien postawić zarzuty w sposób ostateczny, wszcząć postępowanie i umożliwić stronie wypowiedzenie się do postawionych zarzutów.

Skarżącej nie przedstawiono ostatecznego wykazu stwierdzonych naruszeń uniemożliwiając jej zajęcie ostatecznego stanowiska przed wydaniem decyzji.

W rezultacie braku ostatecznego ustalenia naruszeń z rozstrzygnięcia organów nie wynika, czy nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w odniesieniu do A. H. dotyczy czerwca, września czy też obu miesięcy 2004 r.

W odniesieniu do oceny czasu pracy kierowcy F. M. organy zastosowały przepisy prawne nieobowiązujące w dacie zdarzenia.

W marcu 2004 r. nie miało zastosowanie Rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym(Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), które weszło do krajowego porządku prawnego dopiero po akcesji Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.).

W dacie naruszenia nie obowiązywała powołana przez organ ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.

W dacie zdarzenia obowiązywała wprawdzie ustawa o czasie pracy kierowców ale była nią ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.).

Wprawdzie w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada stosowania prawa obowiązującego w chwili wydawania decyzji ostatecznej ale reguła ta doznaje wyjątków w przypadkach, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia jest nałożenie na stronę sankcji za naruszenie przepisów prawa. Sankcję można nałożyć jedynie za naruszenie prawa obowiązującego w chwili, w której zaistniało zdarzenie ocenione jako naruszenie prawa.

Należy podkreślić, iż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1144/06) stosownie do literalnego brzmienia art. 31 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców, pracodawca przechowuje przez okres co najmniej dwunastu miesięcy po wykorzystaniu – i udostępnia kopie kierowcom oraz okazuje lub wydaje osobom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli – tylko zapisy z przyrządów kontrolnych oraz kart drogowych, i nie znajduje normatywnego uzasadnienia przekonanie, aby drogą wykładni, czy też przez porównanie z późniejszymi regulacjami – można było obowiązek ten odnieść również do zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2006 r. I OSK 1359/2005, LEX nr 281285) podkreśla się, iż odniesieniu do przepisów zawierających normę penalizującą określone zachowania istnieje zakaz stosowania wykładni rozszerzającej dopuszczającej możliwość karania także w sytuacjach, które wprost nie zostały wymienione w danym przepisie.

Przepisy sankcjonujące pewne zdarzenia należy interpretować ściśle, zgodnie z ich literalnym brzmieniem.

W ocenie Sądu powyższe stwierdzone naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie uzasadniają uwzględnienie skargi.

Rozpatrując ponownie sprawę nałożenia kary pieniężnej, Główny Inspektor Transportu Drogowego uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku.

Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i orzekł jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania decyzji w uchylonej części Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.