Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2636/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia [...] października 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania H. C. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

Ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]nakazał H. C. rozbiórkę murowanej altany o wymiarach 5,40 m x 3,70 m i wysokości 3,60 m z pomieszczeniem garażowym, wybudowanej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "H." w [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej wystąpił H. C. zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa. Nie kwestionując daty wybudowania altany, wskazano na wybudowanie gazociągu w warunkach samowoli budowlanej, zarzucono organowi bezpodstawne powołanie się na normy branżowe dla uzasadnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, cyt. dalej k.p.a.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.

W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 27 października 2010 r. oględzin ustalono, że na działce oznaczonej numerem ew. [...] znajduje się altana murowana o wymiarach 5,40 m x 3,70 m i wysokości 3,60 m z pomieszczeniem garażowym na poziomie piwnic, z dachem czterospadowym krytym blachą płaską, stanowiąca własność H. C. Obiekt został wybudowany w 1975 roku w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji J. - R. Budowa przedmiotowej altany nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Gazociąg wysokoprężny Ø 700/6,3 MPa relacji J. – R. wykonany został w roku 1963.

W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. nakazującą, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010, nr 243, poz. 1623), H. C. rozbiórkę przedmiotowej altany. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazano, że "wybudowanie altany w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa (niezależnie od okoliczności w jakich do tego doszło) stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa". W uzasadnieniu organ wskazał, że przed 1 września 1978 r., gazociągi budowano na podstawie wytycznych Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego z listopada 1959 r., następnie Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z listopada 1965 r. W późniejszym okresie zostały opracowane i ogłoszone, jako obowiązujące normy branżowe określające odległości bezpieczne, dotyczące lokalizacji różnych obiektów, nie związanych z siecią gazową, względem gazociągów i stacji gazowych, ustanowione przez Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 18 marca 1971 r. (M. P. nr 30 poz. 193) – norma 71/8976-31 -"Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi", obowiązująca od dnia 1 października 1971 r. Zgodnie z tymi wytycznymi dopuszczalna minimalna odległość budynków gospodarczych, w tym altan od gazociągu wysokoprężnego Ø 700 powinna wynosić 100 m. Ww. norma branżowa określała, że podstawowa odległość bezpieczna budynków niemieszkalnych od gazociągu wysokoprężnego Ø 700 powinna wynosić 30 m, natomiast zmniejszona odległość bezpieczna przy zastosowaniu odpowiednich zabezpieczeń specjalnych przy ciśnieniu nominalnym 2,5 do 6,4 MPa wynosi 15 m. Przedmiotowa altana murowana z pomieszczeniem garażowym na poziomie piwnic została wybudowana w odległości 3,40 m od istniejącego gazociągu wysokoprężnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego weryfikując w trybie nieważnościowym decyzję o nakazie rozbiórki z dnia 14 stycznia 2011 r. wskazał na dwa odmienne stanowiska prezentowane w orzecznictwie sądowo-administrcayjnym w zakresie zastosowania w podobnym stanie faktycznym i prawnym art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczące kwestii, czy samo wybudowanie altany z naruszeniem odległości wskazanych w obowiązującej w dacie budowy przedmiotowego obiektu normie branżowej stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia wykonania robót budowlanych powodujących zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i w konsekwencji zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W związku z powyższym wskazał, że różna interpretacja art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, wywodząca się z rozbieżnego orzecznictwa sądowo-administracyjnego nie może stanowić przesłanki do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, badana decyzja nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Odwołanie od tej decyzji złożył H. C. zarzucając organowi błędne przyjęcie, wbrew treści art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, iż samo niezachowanie odległości altany od gazociągu, wbrew normom branżowym, powoduje zaistnienie zagrożenia o którym mowa w tym przepisie.

Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że prowadzone postępowanie jest postępowaniem nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji.

Powtórzył okoliczności, w jakich doszło do wydania nakazu rozbiórki altany. Wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu na dzień orzekania w postępowaniu zwykłym, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b (tj. budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy organ ten przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (pkt 1), albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (pkt 2), a w przypadku odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę - nakłada obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i ewentualnie inne czynności (pkt 3). Art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazuje stosować odpowiednio art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, jeżeli roboty, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym stanowiskiem, naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Tymczasem, orzecznictwo sądowoadministracyjne w zakresie zastosowania w podobnym stanie faktycznym i prawnym art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa budowlanego jest niejednolite. Prezentowane są dwa zupełnie odmienne poglądy w sprawach dotyczących zagadnienia budowy altany z naruszeniem odległości wskazanych w obowiązującej, w dacie budowy obiektu, normie branżowej, jako przesłankę wystarczającą do stwierdzenia, że wykonane roboty budowlane powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i w konsekwencji stwierdzenie, czy konieczne jest stosowanie art. 51 ust 1 pkt 1 tej ustawy.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2061/11, z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 47/12 oraz z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2223/11, uznał, że normy branżowe nie stanowiły przepisów budowlano-technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, a których ewentualne naruszenie skutkowałoby automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Tym samym skoro w dacie budowy altany nie było przepisów ustanawiających zakaz wznoszenia budynków w określonej odległości od gazociągu, to brak jest podstaw do tego, by zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wywodzić z faktu usytuowania danego obiektu budowlanego wobec gazociągu w odległości mniejszej niż wynikała z norm branżowych obowiązujących inwestora sieci w dacie budowy gazociągu.

Odmienny pogląd został przedstawiony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1467/11 oraz z dnia 17 stycznia 2013 . sygn. akt II OSK 1711/11, w których wskazano, że skoro ówcześnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Nr 97, poz. 1055) nie regulowało kwestii odległości obiektów budowlanych względem gazociągów należało więc uznać, że wartości te wynikają z normy branżowej BN-71/9876-31. W konsekwencji stwierdzono, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w powołanej normie branżowej BN-71/9876-31 należało uznać za wykonanie robót budowlanych, które powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a którego to zagrożenia nie da się wyeliminować w procedurze prowadzonej w trybie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż obecnie obowiązujące przepisy, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Nr 97, poz. 1055), nie przewidują zastosowania obecnej regulacji do gazociągów wybudowanych w okresie wcześniejszym.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawidłowo organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie administracyjne na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Skoro usytuowanie altany względem gazociągu naruszało normy bezpieczeństwa i obecnie nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, to prawidłowo też organ nadzoru budowlanego nałożył na właściciela altany obowiązek jej rozbiórki. Różna interpretacja art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa budowlanego w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, wywodząca się z rozbieżnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego nie może stanowić przesłanki do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można jako "rażąco" naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu. Tym samym, weryfikowana decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. nie jest obarczona żadną z wad zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., obligujących organ wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że w świetle wskazanych okoliczności pozostają bez wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że celem postępowania nieważnościowego nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną wydaną w przedmiocie rozbiórki altany wybudowanej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "H." w S.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł H. C. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a., i art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa wynikającym z wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego na wskazanej podstawie pomimo nieustalenia istnienia przesłanki zagrożenia dla ludzi mienia lub środowiska i nieprzeprowadzenie w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że istniejąca w orzecznictwie na tle analogicznych spraw sprzeczna interpretacja przepisów wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Powołując się na treść art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane podniósł, że zasadniczą przesłanką decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego jest jego wzniesienie w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Przy czym dla stosowania w/w przepisu nie ma znaczenia, czy obiekt został wzniesiony legalnie i zgodnie z wydanymi decyzjami lub zgłoszeniem, czy też przy jego wznoszeniu naruszono warunki zabudowy, przepisy ustawy, czy ustalenia i warunki wynikające z odrębnych przepisów. Jedyną konieczną i wystarczającą przesłanką jest ustalenie, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Okoliczność ta musi zostać ustalona - a więc udowodniona zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Ustawodawca racjonalnie wskazuje, iż w tym celu można stronę wezwać do przedłożenia stosownych ekspertyz i dokumentów.

Zdaniem skarżącego w sprawie organy pominęły, w swych ustaleniach i rozważaniach, w czym konkretnie niebezpieczeństwo wynikające z wzajemnego usytuowania obu obiektów się przejawia, skoro zarówno altana jak i gazociąg bezkolizyjne funkcjonują w tym samym miejscu ponad 40 lat i nikt w przeszłości, w tym zwłaszcza operator gazociągu nie wskazywał, iż takie sąsiedztwo obu obiektów powoduje sytuację przewidzianą w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ błędnie przyjął, iż samo niezachowanie odległości altany od gazociągu, wbrew normom branżowym, powoduje zaistnienie stanu zagrożenia, o którym mowa powyżej.

Skarżący podniósł również, że właściwy organ może nakazać rozbiórkę przedmiotowej altany, wobec zaistnienia przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy wyłącznie wówczas, gdy ustali, że wykonane roboty budowlane w istocie powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 170/98), ale w sprawie niniejszej organ nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia istnienia zagrożenia dla ludzi mienia bądź środowiska i okoliczność tę jedynie wywodzi z samego faktu niezachowania odległości altany od gazociągu zgodnie z normami branżowymi, tymczasem altana jak i gazociąg bezkolizyjne funkcjonują w tym samym miejscu ponad 40 lat. Wydanie zaskarżonej decyzji na wskazanej podstawie bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co do istnienia stanu zagrożenia jest rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący podniósł, że organ stwierdził, że skutki społeczno-gospodarcze są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności i istnieje stan zagrożenia spowodowany przebiegiem gazociągu co pozwala na ingerencję organu w prawo, zaś na sąsiednich działkach takiego zagrożenia nie ma.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nakazującej skarżącemu .rozbiórkę murowanej altany.

Zatem przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja podjęta w ramach postępowania nieważnościowego, które - obok postępowania wznowieniowego - jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) organ administracji publicznej nie przeprowadza ponownie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, lecz bada wyłącznie, czy objęty tym postępowaniem akt administracyjny dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przy czym niedopuszczalna jest ich wykładnia rozszerzająca, zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń wyrażonej w art. 16 k.p.a. i wymaga niekwestionowanego ustalenia, iż decyzja administracyjna jest obarczona jedną z wad wymienionych w powołanym przepisie.

Zgodzić się należy z organem orzekającym w niniejszej sprawie, że żadna z przesłanek nieważnościowych, określonych w 156 § 1 k.p.a. nie wystąpiła.

Kwestionowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nakazująca skarżącemu rozbiórkę murowanej altany wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zgodnie z którym (na dzień wydania decyzji) właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych lub rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Okolicznościami, które zdecydowały o orzeczeniu rozbiórkowym w postępowaniu zwykłym było ustalenie, że murowana altana ulokowana na terenie ogródków działkowych o wymiarach 5,40 m x 3,70 m i wysokości 3,60 m z pomieszczeniem garażowym na poziomie piwnic, z dachem czterospadowym krytym blachą płaską, wybudowana w 1975 roku pozostaje w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji J. - R. Powiatowy organ nadzoru budowlanego analizując przepisy właściwe dla daty wzniesienia altany ustalił, że jej wzniesienie nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Nakaz rozbiórki uznał jednak za konieczny w związku z jej usytuowaniem w stosunku do ww. gazociągu. Lokalizacja altany w sposób rażący narusza podstawowe odległości wskazane w normie branżowej BN-71/8976-31, określającej bezpieczne odległości obiektów budowlanych od gazociągów wysokiego ciśnienia, obowiązującej od 1 października 1971 roku. Wybudowanie altany murowanej z pomieszczeniem garażowym na poziomie piwnic w odległości 3,40 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa, stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa.

Oceniając więc nałożony na tej podstawie obowiązek rozbiórki altany, który w tej sytuacji był jedynym sposobem usunięcia występującego zagrożenia, w kontekście prowadzonego postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie można uznać, że decyzja rozbiórkowa Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. została wydana z rażącym naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.).

O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2525/10 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2565/10 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, rolą organu nie jest prowadzenie nowego postępowania dowodowego w celu rozstrzygnięcia o istocie sprawy, lecz wyjaśnienie, czy weryfikowana decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 k.p.a. przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego istniejących w dacie wydania decyzji.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie nawiązał do orzecznictwa sadowego - w rozbieżny sposób - prezentującego stanowisko co do kwestii, wybudowania altany ogrodowej z naruszeniem odległości określonych w normie branżowej, stanowiącej w dacie budowy altany jedyną formę legislacyjną, w tym przedmiocie.

Skoro kluczowa przesłanka, decydująca o wydaniu orzeczenia rozbiórkowego – naruszenie normy branżowej w zakresie odległości obiektu od gazociągu jest rozbieżnie oceniana w orzecznictwie to, należy zgodzić się z organem - oparcie orzeczenia rozbiórkowego na przepisie normy branżowej nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa.

Ponadto, zdaniem Sądu, orzekając w przedmiocie rozbiórki w decyzji wydanej w trybie zwykłym, organ mógł oprzeć konieczność zastosowania trybu z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane na poglądzie, zgodnie z którym sytuowanie altany ogrodowej w niedopuszczalnej w świetle obowiązującej normy branżowej odległości od gazociągu wymusza zastosowanie trybu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że bez znaczenia dla oceny decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym pozostaje to, czy gazociąg, który został wybudowany wcześniej, stanowił samowolę budowlaną czy inwestycję legalną. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11, podmiot przystępujący później do inwestycji na określonym terenie musi respektować zastany stan prawny i faktyczny na gruncie w zakresie zabudowy.

Sąd podziela także ustalenia organu, zgodnie z którymi decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym nie jest dotknięta żadną z pozostałych wad skutkujących stwierdzenie nieważności decyzji w świetle art. 156 § 1 k.p.a., bowiem nie narusza przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do prawidłowo określonych stron postępowania, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, zaś jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Decyzja ta nie była ponadto niewykonalna w dniu jej wydania.

W świetle powyższej argumentacji Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi.

Nie było rzeczą organów w niniejszym postępowaniu nieważnościowym (ani w postępowaniu zwykłym) badanie w czym faktycznie przejawia się niebezpieczeństwo wynikające z wzajemnego usytuowania altany i gazociągu na przestrzeni 40 lat, w warunkach naruszających ww. normę. Odpowiedź dyktuje zarówno doświadczenie życiowe, jak i rozwój unormowań prawnych w tym zakresie. Ustawodawca w kolejnych aktach, które weszły w życie już po dacie wzniesienia altany przywiązuje istotną rolę w kształtowaniu strefy ochronnej w pasie gruntu okalającego gazociąg, tak dla bezpieczeństwa jego samego, jak również dla bezpieczeństwa inwestorów pozostających na terenach przyległych do gazociągów.

Bez wpływu na sądową ocenę zaskarżonej decyzji pozostaje także zarzut skargi, że organ nie mógł powoływać się na niemożliwe do zaakceptowania skutki społeczno - gospodarcze jakie decyzja rozbiórkowa wywołuje, skoro organ ingeruje w konstytucyjne prawo własności skarżącego zaś na sąsiednich działkach w analogicznej sytuacji nie widzi zagrożenia.

Brak ingerencji nadzoru budowlanego w odniesieniu do innych obiektów pozostaje poza kontrolą tak organu jak i Sądu w niniejszej sprawie. Podnoszona ingerencja decyzją rozbiórkową w cyt. "prawo własności" nie może być oceniona inaczej niż dokonał to organ w niniejszym postępowanie. Brak wady nieważnościowej decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym musiał skutkować odmową stwierdzenia jej nieważności.

Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.