Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 35/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 52, art. 57 par. 3, art. 149, art. 149a, art. 154 par. 6, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot- Szustowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi Elektrowni Wiatrowych w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) wymierza organowi grzywnę w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4) zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz strony skarżącej Elektrowni Wiatrowych w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.


UZASADNIENIE

W dniu 14 grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga Elektrowni Wiatrowych w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej turbiny wiatrowej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, liniami kablowymi i przyłączem do krajowej sieci elektroenergetycznej, zlokalizowanej na działce nr ewid: 709/2 oraz ustalenia uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o łącznej maksymalnej mocy do 2 MW wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej oraz infrastrukturą towarzyszącą przewidzianej do realizacji na działce nr ewid: 318/6.

Strona skarżąca zarzuciła Wójtowi Gminy P. naruszenie art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniosła o:

1. zobowiązanie Wójta Gminy P. do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej turbiny wiatrowej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, liniami kablowymi i przyłączem do krajowej sieci elektroenergetycznej, zlokalizowanej na działce nr ewid: 709/2, oraz do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o łącznej maksymalnej mocy do 2 MW wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej oraz infrastrukturą towarzyszącą przewidzianej do realizacji na działce nr ewid: 318/6 w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia akt organowi,

2. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,

3. zobowiązanie do ukarania dyscyplinarnego Wójta Gminy P. jako winnego niezałatwienie sprawy w terminie,

4. w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

5. wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – przywoływanej dalej w skrócie jako: p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a

6. zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając strona wyjaśniła, iż od prawie czterech lat – wnioski o wydanie decyzji zostały złożone 12 grudnia 2011 r. - bezskutecznie próbuje uzyskać decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięć. Dotychczas, decyzjami z dnia [...] Komisarz Rządowy dla Gminy P. określił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięć proponowanych przez Elektrownie Wiatrowe w P.. Powyższe decyzje zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzjami z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokami z dnia 29 października 2014 r. sygn. II SA/Łd 708/14 oraz II SA/Łd 706/14 uchylił decyzje Kolegium oraz poprzedzające je decyzje Komisarza Rządowego dla Gminy P.. W dniu 28 lipca 2015 r. Spółka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zażalenie na bezczynność Wójta Gminy P., ponieważ według uzyskanych informacji z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dokumenty dotyczące sprawy zostały po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. Akt II SA/Łd 706/14 oraz II SA/Łd 708/14) zwrócone do Urzędu Gminy w P. 13 lutego 2015 r. a wezwania do uzupełnienia braków raportu o oddziaływaniu na środowisko - pisma datowane są na 10 kwietnia 2015 r. i zostały dostarczone Spółce dopiero w dniu 27 kwietnia 2015 r. Strona zauważyła, iż z powyższych ustaleń wynika, że zanim Wójt przystąpił do ponownego rozpoznania sprawy, do czego został zobowiązany wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi minęło ponad dwa miesiące.

Po otrzymaniu w/w wezwań, Spółka w dniu 30 kwietnia 2015 r. złożyła w Urzędzie Gminy uzupełnienia do raportów o oddziaływaniu na środowisko. Niestety Wójt dopiero po upływie 28 dni powiadomił mieszkańców Gminy P. o możliwości wglądu do raportów wraz z ich uzupełnieniami oraz zawiadomił o rozprawie administracyjnej, co potwierdzają zamieszczone na stronie biuletynu informacji publicznej gminy P. obwieszczenia - datowane na 28 maja 2015 r. Uzupełniony przez Spółkę materiał dowodowy nie jest obszernym dokumentem, w związku z powyższym zupełnie niezrozumiałe dla strony jest przetrzymywanie przez prawie miesiąc tak ważnych dla mieszkańców dokumentów jakimi są raporty wraz z uzupełnieniami i które niewątpliwie będą miały wpływ na przebieg toczących się postępowań administracyjnych. Strona dodała, iż w dniu 19 czerwca 2015 r. odbyła się w urzędzie rozprawa administracyjna, po której do dnia 28 lipca 2015 r. Wójt nie podjął żadnych dalszych działań w celu należytego, rzetelnego i przede wszystkim bezstronnego rozpoznania spraw, które zresztą były już wcześniej przedmiotem postępowań z udziałem społeczeństwa, i które uzyskały wszystkie wymagane prawem opnie i uzgodnienia organów współdziałających.

Strona zarzuciła nadto, iż Wójt Gminy P. nie respektuje wyroków sądu administracyjnego wydanych w sprawie.

Kończąc strona skarżąca powtórzyła, iż zażalenie z dnia 28 lipca 2015 r., które Spółka złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało uznane za zasadne. Postanowieniem z dnia [...] Kolegium wyznaczyło dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 18 października 2015 r. i stwierdziło, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Do dnia 2 listopada 2015 r. Wójt Gminy P. nie dokonał rozpatrzenia sprawy zgodnie z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. Ograniczył się do wysłania do Spółki dwóch wezwań z dnia 10 września 2015 r. w sprawie złożenia wyjaśnienia: "kto w imieniu spółki podpisał pisma z dnia 29.04.2015 r. Elektrowni Wiatrowych w P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. nr 126, 98-335 P., oraz z czego wynika jego uprawnienie do działania w imieniu spółki Elektrownie Wiatrowe w P., w terminie 7 dni od otrzymania wezwań."

Następnie Wójt, postanowieniami z dnia [...]. w związku z wnioskiem z dnia 21 lipca 2015 r. odmówił Stowarzyszeniu A: przeprowadzenia dowodu z pomiaru odległości od planowanego miejsca inwestycji, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny o specjalności laryngologicznej lub neurologicznej na okoliczność wykluczenia negatywnego oddziaływania hałasu oraz nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia aneksu do raportu o oddziaływaniu na środowisko. Po upływie 17 dni od wydania w/w postanowień, Wójt wydał kolejne postanowienia z dnia [...] dotyczące tego samego wniosku Stowarzyszenia z dnia 21 lipca 2015 r. z których wynika, że jednak dopuszcza dowód z opinii biegłego akustyka na okoliczność weryfikacji metodologii oraz parametrów przyjętych przez wnioskodawcę przy sporządzeniu symulacji zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W ocenie strony, opisane działania Wójta Gminy P. wskazują ewidentnie, że postępowania administracyjne prowadzone są przewlekle i opieszale celem sztucznego wydłużania terminu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wójt nie przestrzega terminów wynikających z k.p.a., w związku z czym w przedmiotowym postępowaniu miało miejsce niezałatwienie sprawy w terminie z rażącym naruszeniem prawa. Zgromadzona dokumentacja oraz zebrane dowody w przedmiotowych sprawach, ich przebieg i procedura uzgodnień, jak również orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dają podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego bez konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów w sprawie. W związku z powyższym Wójt nie respektuje również wyroków sądów i postanowień organów nadzorczych.

W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona. Do dnia 6 listopada 2015 r. Wójt Gminy P. nie zastosował się do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej oddalenie. Organ obszernie opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Odnosząc się do wniosków skargi wskazał, iż zobowiązanie do wydania decyzji w sprawie w terminie 30 dni od daty zwrotu akt byłoby niecelowe. Obecnie bowiem zgodnie z art. 77 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko organ wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. o uzgodnienie oraz opinię po uzyskaniu których zamierza zamknąć postępowania i wydać decyzję. Termin zakończenia sprawy nie jest zatem zależny od działań organu I instancji. Nadto w dniu 9 grudnia 2015 r. wpłynęło zawiadomienie PPIS w W. o przedłużeniu terminu wydania opinii do dnia 31 grudnia 2015 r.

Odnośnie żądania zobowiązania do ukarania dyscyplinarnego Wójta Gminy winnego niezałatwienia sprawy w terminie, zdaniem organu nie sposób sobie wyobrazić w jaki sposób miałoby to nastąpić. Wójt jest bowiem organem wykonawczym gminy i zwierzchnikiem urzędu i jako taki podlega tylko odpowiedzialności politycznej, a nie dyscyplinarnej.

W kwestii twierdzeń skargi organ zauważył, iż są one gołosłowne. Spółka wywodzi, iż organ rzekomo prowadzi postępowania nierzetelnie, stronniczo oraz notorycznie nie załatwia ich w terminie. W okresie pełnienia funkcji wójt prowadził dziesiątki spraw i jedynie skarżąca Spółka stawia takie zarzuty. W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę organ skupił się na opisaniu trudności personalnych i finansowych w gminie.

W dniu 4 marca 2016 r. wpłynęło pismo procesowe Wójta Gminy P., do którego załączono m.in. decyzje wydane przez organ I instancji w dniu [...] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowych przedsięwzięć zlokalizowanych na działce nr 318/6 oraz na działce nr 709/2.

Na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r., wyznaczonej w sprawie o sygn.akt II SAB/Łd 214/15, Przewodniczący stwierdził, iż skarga Elektrowni Wiatrowych w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. dotyczy dwóch odrębnych postępowań administracyjnych. Wobec powyższego, w oparciu o art. 57 § 3 p.p.s.a., ze skargi Elektrowni Wiatrowych w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej turbiny wiatrowej o mocy 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, liniami kablowymi i przyłączem do krajowej sieci elektroenergetycznej, zlokalizowanej na działce nr ewid. 709/2 obręb [...], gmina P. oraz ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o łącznej maksymalnej mocy 2 MW wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej oraz infrastrukturą towarzyszącą przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. 318/6 obręb [...], gmina P. postanowieniem wyłączono do odrębnego rozpatrzenia skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o łącznej maksymalnej mocy 2 MW wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej oraz infrastrukturą towarzyszącą przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. 318/6 obręb [...], gmina P.. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Łd 35/16.

W wykonaniu zarządzenia Z-cy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 marca 2016 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z potwierdzenia wpłaty, w wyznaczonym w wezwaniu terminie, strona wywiązała się z nałożonego obowiązku i sprawie został nadany dalszy bieg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach niezakończonych decyzją administracyjną, postanowieniem, innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 – 4 p.p.s.a.).

Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i określone postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się przy tym, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy nie dotrzymuje on terminu załatwienia sprawy, a także w przypadku odmowy wydania stosownego aktu czy podjęcia czynności, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga podjęcia takich działań.

Rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu jest ustalenie trzech kwestii. Po pierwsze, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, jest sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Po drugie, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania bezczynności oraz, czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany. I o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, sąd musi ustalić, czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a tym samym – zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązać organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Dalsze rozważania poprzedzić należy wyjaśnieniem, iż stosownie do art. 57 § 3 p.p.s.a., jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Każdorazowo, gdy strona zaskarży jednocześnie kilka aktów, lub też uczyni przedmiotem skargi bezczynność w zakresie niewydania większej ilości aktów, ewentualnie też bezczynność kilku organów, to sąd - do którego złożona została skarga - zmuszony jest do rozdzielenia tych skarg, nadania każdej sprawie osobnej sygnatury i orzekania w każdej z tych spraw indywidualnie (postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 603/13 – dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do istoty niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, iż zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej takim środkiem jest zażalenie w trybie art. 37 § 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu, jak potwierdza lektura akt administracyjnych strona skarżąca złożyła zażalenie na bezczynność Wójta Gminy P., a tym samym wyczerpała tryb przewidziany w przepisie art. 37 k.p.a., co powoduje, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne. I co istotne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] oceniło zażalenie jako zasadne i wyznaczyło dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 18 października 2015 r. Na marginesie dodać trzeba, iż nawet gdyby ocena organu wyższego stopnia była odmienna to i tak sposób załatwienia wskazanego zażalenia pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności skargi, gdyż ma ono jedynie znaczenie formalne (vide: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2259/10 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SAB/Łd 2/12).

Na gruncie p.p.s.a., w brzmieniu nadanym jej przez ustawę z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która znajduje zastosowanie do skarg wniesionych po jej wejściu w życie, tj. po dniu 15 sierpnia 2015 r., a więc również do rozpoznawanej skargi, podstawą sformułowanego w skardze żądania był przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. Stanowi on, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Podkreślić należy, że z zestawienia przepisów art. 149 i art. 154 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym im ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że obecnie w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności stronie przysługują narzędzia prawne przewidziane w art. 149 p.p.s.a. Obecnie dopuszczalna jest bowiem skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, gdy sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje merytoryczne organu drugiej instancji bądź obu instancji, a właściwy organ nie załatwił sprawy pomimo upływu ustawowego terminu.

Z dyspozycji art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika również, że sąd rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania rozstrzyga według stanu sprawy na dzień orzekania. Uwzględnienie takich skarg polega bowiem co do istoty na zobowiązaniu organu do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności w określonym terminie. Aktualna treść art. 149 p.p.s.a. powoduje, że jeżeli po wniesieniu skargi organ wydał akt albo dokonał czynności, sąd umarza postępowanie w tym zakresie.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, okolicznością niekwestionowaną jest, iż strona skarżąca wystąpiła o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia w dniu 12 grudnia 2011 r. Nadto, iż decyzją z dnia [...] organ I instancji określił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, następnie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podzielając stanowisko Wójta Gminy P. utrzymało w mocy wydane przez ten organ rozstrzygnięcie. Wszystkie opisane akty organów administracji publicznej zostały jednakże wyeliminowane z obrotu prawnego, po ich zaskarżeniu do tutejszego sądu. Orzeczeniem z dnia 29 października 2014 r. sąd uchylił opisane akty (sygn. II SA/Łd 706/14), co skutkowało powrotem sprawy do postępowania przed organem I instancji, którym w sprawie niniejszej jest Wójt Gminy P.. I jak wynika z wyjaśnień organu I instancji i dokumentów zgromadzonych w sprawie, zwrot akt administracyjnych miał miejsce przy piśmie organu odwoławczego z dnia 9 lutego 2015 r. przy czym pierwsze czynności organ pierwszoinstancyjny podjął dopiero w kwietniu 2015 roku. Następnie organ przystąpił do gromadzenia materiału dowodowego, wyznaczył i przeprowadził rozprawę administracyjną, rozstrzygał wnioski dowodowe. Oznacza to, iż owszem organ stopnia powiatowego podejmował kroki zmierzające do załatwienia sprawy przy czym nie zmienia to faktu, iż sprawa mimo upływu kolejnych miesięcy nie była załatwiona co do istoty. Sytuacja taka nie jest możliwa do zaakceptowania, tym bardziej wobec zignorowania przez organ I instancji postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], które wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia wniosku strony skarżącej do dnia 18 października 2015 r. Organ I instancji nie załatwił sprawy w wyznaczonym terminie, niemniej jednak w dniu [...] wydał decyzję merytoryczną będącą odpowiedzią na wniosek strony skarżącej. A skoro sąd rozpatrując niniejszą skargę obowiązany jest uwzględniać stan sprawy na dzień orzekania, to ustalenie powyższe obliguje do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Okoliczność wydania decyzji merytorycznej skutkuje bezprzedmiotowością nałożenia na organ - pozostający bezsprzecznie do dnia 12 lutego 2016 r. w bezczynności – zobowiązania do wydania w określonym terminie aktu (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na powyższe sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu.

Powyższe ustalenia nie zwalniają sądu od obowiązku stwierdzenia czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Użycie w art. 149 § 1a p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ma on zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

Zdaniem sądu już samo zestawienie dat, okresów w jakich organ podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy co do istoty, ale i czynności, które jedynie pozornie zmierzały do jej merytorycznego załatwienia uzasadnia stwierdzenie, iż bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustalenie powyższe obligowało sąd do orzeczenia w tym zakresie w pkt 1 sentencji, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a.

W pkt 3 wyroku sąd, w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., biorąc pod uwagę bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000zł. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż grzywna w wysokości ustalonej wyrokiem będzie dostatecznie represyjna, a jednocześnie spełni cele w zakresie prewencyjnego oddziaływania i będzie dyscyplinować organ do sprawnego prowadzenia postępowania.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a., sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, o czym orzekł w pkt 4 sentencji.

ał