Wyrok NSA, sygn. akt OSK 773/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Joanna Runge-Lissowska(spr.), , Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 2307/01 w sprawie ze skargi SMS im. K. G. Liceum Ogólnokształcące w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 24 października 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz SMS im. K. G. Liceum Ogólnokształcące w Ł. kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 09.03.2004 r. II SA/Łd 2307/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi SMS im. K. G. Liceum Ogólnokształcącego w Ł., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 24.10.2001 r. (...) i poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia 9.04.2001 r. (...), w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji w sprawie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał: decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 21.04.2000 r. (...) utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium w Ł. z dnia 22.09.2000 r. (...) została wymierzona ww. Szkole kara pieniężna za wycięcie bez zezwolenia 16 sztuk pni wielopniowych topoli, a Szkoła wnioskiem z 31.01.2001 r. wystąpiła o wznowienie postępowania. Jako podstawę wznowienia Szkoła podała, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, a mianowicie, że wycięte topole nie rosły na terenie należącym do niej, a także, że nie dokonała ona wycinki drzew i wobec tego decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną. Odmawiając uchylenia decyzji Kolegium wskazało, że fakt iż teren nie jest własnością Szkoły i jest przez nią dzierżawiony był znany w dacie podejmowania decyzji o karze pieniężnej, ale nie miał on wpływu na treść rozstrzygnięcia z tego względu, że przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ obowiązku utrzymania drzew i krzewów we właściwym stanie nie wiążą z kwestią własności nieruchomości, natomiast druga okoliczność, że wycięcia pni nie dokonała Szkoła, ale rodzice uczniów, również była znana organom w dacie orzekania kary. Nie istniała zatem podstawa z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa do uchylenia decyzji o karze. Uznając, iż decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane we wznowionym postępowaniu są niezgodne z prawem Sąd stwierdził, że organ ten naruszył przepisy postępowania tj. art. 7-9 Kpa, bowiem nie ustalił istoty żądania Szkoły, która swój wniosek zatytułowała jako wznowienie postępowania, jako podstawę podając art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, ale stwierdziła w nim również, że przecież nie dokonała wycinki drzew i decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Z art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wynika, iż karę za wycięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia wymierza się podmiotowi, który dopuścił się tego naruszenia, zatem istotne jest ustalenie tego podmiotu, gdyż w przeciwnym razie decyzja jest skierowana do osoby nie będącej stroną i wobec tego zawiera wadę, o której mowa w art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa. Organ nie odniósł się w sposób właściwy do wniosku Szkoły w kwestii czy jest ona stroną w sprawie i dlatego decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - skonkludował Sąd.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 par. 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 147 i art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa poprzez uchylenie decyzji w sytuacji braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia, w konsekwencji błędnego zastosowania art. 147 Kpa i art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, skutkującego wadliwym ustaleniem stanu faktycznego oraz domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż Sąd naruszył art. 147 Kpa, zgodnie z którym wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, a jeżeli w sprawie jest wniosek strony, to organ administracji jest żądaniem strony związany i nie może z urzędu zmienić jego kwalifikacji, chyba, że istnieje wątpliwość co do treści żądania. W tej sprawie wniosek był wyraźnie zatytułowany, jako podstawę wskazywał art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, co prawda w jego końcowej części wskazany został zarzut, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, ale to należy traktować jako żądanie drugie, podlegające rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu, podkreślono dalej. Podniesiono również, iż Sąd naruszył art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa uznając, że poprzez jego niezastosowanie organ nie odniósł się do zarzutu, że Szkoła nie dokonała wycięcia pni, ale ta okoliczność była brana pod uwagę i była bezsporna, a zatem nie można mówić o naruszeniu przez Kolegium zasad postępowania administracyjnego. W związku z naruszeniem art. 147 Kpa Sąd uchybił art. 145 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakazuje uchylenie decyzji jeżeli zachodzi inne, niż uzasadniające wznowienie postępowania, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przyjmując, iż ta podstawa zachodzi, a gdyby Sąd nie naruszył art. 147 Kpa nie zastosowałby tego przepisu i wynik sprawy byłby inny.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Szkoła Mistrzostwa Sportowego im. Kazimierza Górskiego Liceum Ogólnokształcące w Ł., wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż wskazanego w podstawie skargi kasacyjnej art. 145 par. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie stosował, gdyż podstawą rozstrzygnięcia był art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy, natomiast co do art. 147 i 151 par. 1 Kpa, również wskazanych jako podstawy skargi kasacyjnej, to Sąd również ich nie stosował, ale oceniał prawidłowość stosowania przez organ.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 26.10.2004 r. pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdził, iż podanie jako podstawy skargi kasacyjnej art. 145 par. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest błędem technicznym, bowiem chodzi o art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i treść uzasadnienia odpowiada temu przepisowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rację należy przyznać Szkole Mistrzostwa Sportowego, iż wskazanie jako podstawy skargi kasacyjnej art. 145 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zwana dalej "p.p.s.a.", czyni ją nieusprawiedliwioną. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi stanowił art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy, Sąd stwierdził bowiem, że w jego ocenie nastąpiło inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Art. 145 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. dotyczy innej sytuacji procesowej, jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji lub postanowienia, wówczas zastosowanie ma ten przepis, zgodnie z którym sąd stwierdza, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Skarga kasacyjna obłożona jest dość ostrymi rygorami, jednym z nich jest przewidziana art. 175 par. 1 p.p.s.a. konieczność sporządzenia jej przez adwokata lub radcę prawnego.

Wymóg ten ma służyć właściwemu przytoczeniu podstaw kasacyjnych, celem uniknięcia m.in. "błędów technicznych". W niniejszej skardze ten "błąd techniczny", jak to określił na rozprawie pełnomocnik skarżącego Kolegium, przewija się w całej skardze kasacyjnej, zarówno w jej podstawie jak i uzasadnieniu. Z mocy art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Wobec tego nie jest zobowiązany, ani uprawniony do poprawiania jakichkolwiek błędów skargi kasacyjnej, sporządzonej przecież przez wykwalifikowanego prawnika, a takim jest adwokat czy radca prawny. Przytoczenie zatem jako podstawy skargi kasacyjnej przepisu, który nie miał w sprawie zastosowania, zarzut taki dyskwalifikuje.

Jednak gdyby przyjąć, iż powołanie art. 145 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. zamiast art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., który był podstawą wyrokowania, było błędem technicznym, to i tak skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naruszenie przepisu będącego podstawą wyrokowania skarżące kasacyjnie Kolegium upatruje w naruszeniu art. 147 Kpa i 151 par. 1 Kpa. Otóż jest to zarzut błędny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów tych nie naruszył w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem - jak zasadnie podkreślono w odpowiedzi na skargę - przepisów Kpa Sąd nie stosuje, a jedynie ocenia postępowanie organu pod względem zgodności z nimi /art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153 poz. 1269/. Zauważyć należy, iż uchylenie decyzji nastąpiło ze względu na to, że Sąd uznał, iż istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności nie zostały wyjaśnione, powołując się na obowiązki organu zawarte w zasadach ogólnych Kpa i przepisach zawierających dany tryb postępowania. W tym świetle Sąd oceniał rozstrzygnięcie Kolegium, nie zaś pod kątem art. 147 Kpa, jak podnosi się w skardze kasacyjnej uzasadniając zarzut wadliwego rozstrzygnięcia.

W tym stanie sprawy nie można uznać, że skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.