Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1487/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 247 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 28, art. 24 ust. 3,
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... lipca 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; Oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... sierpnia 2009 r. wniesionej przez A. K. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... lipca 2009 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr ... z ... kwietnia 2009 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia oraz o odmowie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia ... grudnia 2008 r. (data wpływu do organu) A. K. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. o umorzenie długu (należności z tytułu składek) jaki posiada wobec ZUS, wskazując iż nie jest w stanie spłacić zadłużenia.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż działalność gospodarczą zlikwidowała w 2008 r. i zarejestrowała się w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Jest w separacji z mężem, mieszka z dziećmi w domu swoich rodziców, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, który otrzymuje ... zł netto emerytury. Ma on jednak problemy zdrowotne, a ponadto od 30 lat jest ... . Mąż płaci ... zł alimentów na niepełnoletnią córkę. Ponadto wskazała, iż nie posiada odpowiedniego wykształcenia i ma trudności w znalezieniu pracy. Utrzymuję ją starsza córka, która opłaca rachunki dotyczące kosztów utrzymania domu tj. energia - ... zł, szambo - ... zł, gaz- ... zł, woda - ... zł (kwartał), w sezonie grzewczym opał - ... zł.

Decyzją z dnia ... kwietnia 2009 r. nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie ... zł oraz odmówił umorzenia odsetek należnych od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych liczonych na dzień złożenia wniosku tj. ....12.2008 r. w kwocie ... zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż A. K. od ... stycznia 1999 r. z tytułu prowadzonej działalności zobowiązana była do:

1. obliczania, rozliczania i przekazywania co miesiąc składek na ubezpieczenia społeczne własne i za zatrudnionych pracowników

2. opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne za siebie i za zatrudnionych pracowników

3. obliczania należności i dokonywania wpłat na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W okresie wymienionym w sentencji decyzji obowiązek opłacania składek w ustawowym terminie i wysokości nie został wypełniony.

Organ wyjaśnił, iż prowadząc postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek Zakład nie ogranicza się jedynie do ustalenia sytuacji materialnej i finansowej dłużnika. Pod uwagę brane są możliwości ściągnięcia na drodze egzekucji, spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego, czy też zabezpieczenia spłaty na majątku dłużnika. Analiza sytuacji przedstawionej przez wnioskującą oraz danych zawartych w zebranych dokumentach była podstawą do stwierdzenia, iż z uwagi na możliwości skutecznego zabezpieczenia wierzytelności Zakładu na ujawnionych nieruchomościach oraz wdrożenia do nich egzekucji, nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności zadłużenia w myśl art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ponadto organ wskazał, iż w zakresie przesłanek wynikających z przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarski, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, można rozpatrywać w przedmiotowej sprawie jedynie należności wynikające z nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za płatnika. Przedłożone w sprawie dowody są jednak niewystarczające do umorzenia należności na podstawie tych przepisów. Nie zostało bowiem dostatecznie wykazane, iż spłata zadłużenia pozbawi płatnika i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Pismem z dnia ... maja 2009 r. A. K. wiosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących jej możliwości zarobkowych i majątkowych. Wskazała, iż całe życie tylko ona pracowała. Dochody z ... nie starczały jej na płacenie składek. Dom, w którym obecnie mieszka wybudowali jej rodzice, jest stary i zniszczony, nigdy nie był remontowany. Wartość masy spadku po zmarłej matce urząd skarbowy określił na kwotę ... zł, a udział skarżącej wynosi ¼ czyli ... zł. Dodatkowo skarżąca nie mając pracy zadłuża się u brata. Samochód, który posiada ma wartość najwyżej ... zł.

Decyzją z dnia ... lipca 2009 r. nr ... Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 13,10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą zobowiązana jest jako płatnik składek, obliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Z uwagi na fakt, iż wnioskodawczym nie wywiązywała się z ww. obowiązku powstała zaległość, która podlega spłacie wraz z odsetkami za zwłokę. Trudności finansowe dłużnika nie mogą stanowić podstawy do automatycznego umorzenia należności. Ponowna analiza akt pozwoliła uznać, iż nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałyby umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przedstawione w sprawie nowe dowody w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia ....10.2003 r. (sygn. akt ...), decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia ....08.2006 r. oraz kserokopii dowodu rejestracyjnego samochodu marki ... z ... r. nie wniosły nowych okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie zadłużenia. Natomiast zebrane w toku postępowania dowody są niewystarczające do umorzenia należności na podstawie ww. przepisów. Ponadto organ wskazał, iż instytucja umorzenia należności z tytułu składek winna mieć zastosowanie w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach uniemożliwiających wywiązywanie się z zobowiązań wobec Zakładu. Jest zatem ona zastrzeżona dla sytuacji szczególnie drastycznych, a taka w opinii Prezesa Zakładu nie zachodzi.

Pismem z dnia ... sierpnia 2009 r. (data wpływu do organu) skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... lipca 2009 r. wnosząc o jej uchylenie oraz o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w kwocie ... zł.

W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o umorzenie wskazując, iż jej sytuacja majątkowa jest bardzo trudna i nie jest w stanie podołać ciążącemu na niej zadłużeniu. Nie może przyjąć układu ratalnego, gdyż nie jest w stanie spłacać. To co przeżywa to nie są przejściowe trudności tylko trwała niemożność. Nie dołączyła dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, gdyż ich nie ma, za prąd płaci ojciec, a węgiel kupuje zięć.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98; poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) dalej: u.s.u.s,, nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 28 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i

dodatkową opłatę mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Całkowita nieściągalność zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2} sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w

postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w zacytowanym art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (przesłanki całkowitej nieściągalności należności) jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których należy uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Literalna wykładnia art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie pozostawia wątpliwości, że wymienione w tym przepisie okoliczności, jeżeli zaistnieją, samoistnie stanowią o całkowitej nieściągalności należności dłużnika, Okoliczności potwierdzające całkowitą nieściągalność nie podlegają zatem dodatkowej ocenie organów właściwych do umorzenia należności z tytułu składek lecz wiążą te organy w zakresie ustalenia całkowitej nieściągalności, Natomiast wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., daje możliwość umorzenia powstałego

wobec ZUS zadłużenia.

W ocenie Sądu prawidłowo zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z akt administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż wobec skarżącej było prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. postępowanie egzekucyjne zakończone w dniu ... lipca 2007 r. zwrotem tytułów wykonawczych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z powodu braku składników majątkowych, do których można by skierować egzekucje, jednakże w toku niniejszego postępowania - prowadzonego z wniosku skarżącej o umorzenie należności - zostało ustalone, iż skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości w postaci następujących działek: nr ... i ... (nr księgi wieczystej KW ... - obręb G.), działek nr ... i ... (nr księgi wieczystej KW ... - obręb O. ) oraz działki nr ... (nr księgi wieczystej KW ... - obręb O.). Z uwagi na możliwość zabezpieczenia wierzytelności Zakładu na ww. nieruchomościach oraz możliwość wdrożenia do nich egzekucji, nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności zadłużenia. Skarżąca nie przedłożyła żadnych innych dowodów, które mogłyby potwierdzać zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a stanowiących o całkowitej nieściągalności należności,

Z kolei, w myśl! ust. 3a art. 28 u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o których mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z § 3 ust 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego

rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. tak przepis ust. 2 jak i ust 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się zatem sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. Niemniej jednak Sąd może badać czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, właściwie uzasadniając swoje stanowisko.

Kierując się powyższym - zdaniem Sądu - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo uznał, iż Skarżąca nie wykazała, ażeby w stosunku do niej miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj, dokumenty złożone przez stronę oraz podniesione przez nią okoliczności, istotne z punktu widzenia możliwości umorzenia należności na podstawie §3 powoływanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.

W toku postępowania Skarżąca przedłożyła m.in. dokumenty dotyczące zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej - decyzja z ....01.2008 r. Prezydenta Miasta O. dotycząca wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, zeznania o wysokości osiągniętych dochodów w latach 2006-2007, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy o pozostawaniu skarżącej bezrobotną bez prawa do zasiłku, odpis aktu małżeństwa z adnotacją o separacji, oświadczenie płatnika o nieskorzystaniu z pomocy publicznej, oświadczenie o posiadanym majątku ruchomym, nieruchomościach oraz prawach majątkowych, decyzję umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nabycia praw do spadku po zmarłej matce, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz kopię dowodu rejestracyjnego posiadanego samochodu marki ... z ... r.

Uwzględniając powyższe organ orzekający zasadnie stwierdził, że wskazane okoliczności i przedłożone dokumenty w świetle ustalonej sytuacji majątkowej i rodzinnej nie uzasadniają umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym, gdyż ich wyegzekwowanie od skarżącej nie zagraża bytowi rodziny skarżącej i nie uzasadnia umorzenia zadłużenia w oparciu o wyżej omówione przepisy rozporządzenia.

Ponadto podkreślić także należy, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy należy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów, z których wynikałoby, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżąca nie jest w stanie opłacić należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej i jej rodziny. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających stan zdrowotny ojca, na który się powoływała, zamieszkuje wraz z nim oraz z dwoma córkami, z których jedna jest już zamężna i ponosi - zgodnie z oświadczeniem - koszty utrzymania domu. Skarżąca nie przedstawiła również żadnej dokumentacji, z której wynikałoby, że jest ona osobą niezdolną do pracy, czy mającą dolegliwości zdrowotne ograniczające jej możliwości zarobkowe. W toku postępowania, co podkreślił organ I i lI instancji, skarżąca nie przedstawiła szczegółowego zestawienia dotyczącego kosztów utrzymania się rodziny - osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a także wszystkich dochodów tychże osób.

Podnieść w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji

w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogły mieć natomiast żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego przyczyny oraz okoliczności związane z powstaniem przedmiotowego zadłużenia. Przesłanki, na podstawie których organ może umorzyć należności z tytułu składek zostały omówione powyżej i nie wynika z nich, aby okoliczność, iż prowadzona działalność gospodarcza przynosiła niewielkie dochody i skarżąca nie posiadała środków finansowych na uregulowanie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych, mogła uzasadniać umorzenie.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

9