Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 629/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art.243 §1, art 245 §1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 629/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 czerwca 2017 r. w przedmiocie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do maja i od lipca do grudnia 2014 r. oraz zabezpieczenia na majątku spółki zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

[...] [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w [...], składając skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzupełniając wniosek na urzędowym formularzu PPPr Spółka wprawdzie nie zaznaczyła zakresu wniosku, jednakże ze skargi oraz z uzasadnienia wniosku wynikało, że ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadniając wniosek, Spółka podała, że prowadzi działalność w zakresie produkcji urządzeń elektronicznych i sprzedaży usług [...]. Wskazała, że od 2014 r. realizowała projekt współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, jednakże ze względu na szereg zaniedbań ze strony ww. podmiotu projekt został

w 2015 r. przerwany, a Spółka została narażona na ogromne straty. Wystąpiła

z pozwem o odszkodowanie i w tej sprawie, została przez Sąd Okręgowy w [...] pod sygn. akt [...] zwolniona z kosztów sądowych.

W chwili obecnej Skarżąca nie posiada na rachunku bieżącym środków pieniężnych, rachunki Spółki zostały zablokowane przez urząd skarbowy. Nie posiada też jakichkolwiek nieopłaconych należności, a suma zadłużenia (zaciągniętego

w związku z realizacją ww. projektu) wynosi ponad [..]. zł. W związku z trudną sytuacją Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę w trybie art. 233 § 1 Kodeksu spółek handlowych.

Spółka wskazała, że wskutek działania nieuczciwego kontrahenta popadła

w problemy finansowe i nie ma już jakiegokolwiek wpływu na swoją sytuację ekonomiczną i możliwość poniesienia kosztów sądowych, utraciła możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Jej zdaniem celowe działania [...] doprowadziły ją do wielomilionowych strat oraz do utraty możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka nie ma również możliwości zaciągnięcia dodatkowej pożyczki i kredytu, czy gwarancji bankowej, gdyż bilans wskazuje ujemną wartość kapitałów własnych, która przewyższa nawet wycenę posiadanych niematerialnych wartości prawnych. Spółka wskazała, że przed ubieganiem się o zwolnienie od kosztów sądowych poczyniła wszelkie możliwe oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów egzystencji. Oszczędności te nie dają możliwości wniesienia nawet kwoty [...] zł tytułem kosztów sądowych, z uwagi na blokadę rachunków bankowych.

W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, aktywa obrotowe 0 zł, środki finansowe 0 zł, kapitały własne (wg bilansu na 31.05.2016 r.) minus [...] zł; wartość środków trwałych za ostatni rok obrotowy to kwota [...] zł; poniosła stratę w kwocie [...] zł. Skarżąca wykazała dwa rachunki bankowe w [...], których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł.

Dodatkowo wskazała na zajęcie jej rachunku bankowego w dniu 6 września 2016 r. i utratę możliwości dysponowania jakimikolwiek środkami finansowymi. Podniosła, że w związku z tym zmuszona była do redukcji zatrudnienia, zmniejszenia powierzchni biurowej i innych czynności koniecznych do funkcjonowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie. Spółka opisała przebieg czynności związanych z dokonanymi w 2016 r. dwiema sprzedażami (pkt 10 formularza PPPr, k.24), oświadczyła, że w 2017 r. nie dokonała żadnej sprzedaży.

Do wniosku Skarżąca dołączyła:

1. bilans za 2016 r. (w którym odnotowano: aktywa trwałe [..] zł, w tym środki trwałe o wartości [...] zł, inne wartości niematerialne i prawne

o wartości [...] zł; aktywa obrotowe o wartości [...] zł – w tym krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe: [...] zł, należności krótkoterminowe publicznoprawne i inne: [...] zł, kapitał własny:

minus [...] zł, kapitał podstawowy: [...] zł, zobowiązania: [...] zł, w tym długoterminowe: [...] zł, krótkoterminowe: [...] zł, rozliczenia międzyokresowe: [...] zł; stan środków pieniężnych w kasie

i na rachunkach: [...] zł);

2. bilans za okres od stycznia do maja 2017 r. (aktywa trwałe o wartości [...] zł; aktywa obrotowe: [...] zł, w tym: krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe: [...] zł, należności krótkoterminowe publicznoprawne i inne [...] zł, stan środków pieniężnych w kasie

i na rachunkach: [... zł; kapitał własny: minus [...] zł, kapitał podstawowy [...] zł; zobowiązania: [...] zł, w tym długoterminowe

z tytułu kredytów i pożyczek [...] zł, krótkoterminowe [...] zł, rozliczenia międzyokresowe [...] zł).

Wobec faktu, że Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy

w trakcie postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych toczącego się w drugiej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem z jej skargi, referendarz sądowy odstąpił od wezwania do uzupełnienia oświadczenia i nadesłania dodatkowych informacji w sprawie opierając się na oświadczeniach i dokumentach źródłowych, dołączonych przez Spółkę do akt sprawy o sygn. akt I SA/Sz 546/17, tj.:

1) kopii deklaracji CIT-8 za 2015 r. (wykazano: przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu [..] zł, strata [...] zł) i 2016 r. (wykazano: przychód w kwocie [...] zł, koszy uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł) wraz z urzędowymi poświadczeniami odbioru;

2) rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 lipca 2017 r. (przychody – brak, koszty działalności operacyjnej [...] zł, strata netto [...] zł);

3) ewidencji zakupów VAT za 4 kwartał 2016 r. (suma zakupów brutto [...] zł – łącznie pięć pozycji obejmujących: usługi rachunkowe, czynsz, energię elektryczną) oraz za 1 i 2 kwartał 2017 r. (zakupy - obejmujące: czynsz, energię elektryczną, ekspertyzę informatyczną) na kwotę brutto odpowiednio [...] zł);

4) wyciągach z rachunku bankowego Spółki za okres od 01.09.2016 r. do 22.08.2017 r. (saldo początkowe [...] zł, saldo końcowe 0 zł, ostatnia transakcja 30 września 2016 r.);

5) wydruku internetowym z dnia 22 sierpnia 2017 r. zawierający informacje o stanie konta i dostępnych środkach w kwocie 0 zł;

6) dokumentach dotyczących zajęcia rachunków bankowych Spółki: kopia postanowienia Naczelnika I US w [...] z dnia 24 listopada 2016 r.

w sprawie nie wyrażenia zgody na wypłaty z zajętego rachunku bankowego spółki kwot związanych z bieżącymi kosztami działalności; zawiadomienie Naczelnika I US w [...] z dnia 21 września 2016 r. o zajęciu zabezpieczającym rachunku bankowego spółki do kwoty [...] zł oraz zarządzenie z dnia 20 września 2016 r. zabezpieczenia należności; aktualizacja zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i przekształceniu w zajęcie egzekucyjne z dnia 7 czerwca 2017 r. (suma dochodzonych należności [...] zł), kopia tytułów wykonawczych z dnia 26 maja 2017 r.;

7) oświadczeniach Spółki, że w okresie ostatnich trzech kwartałów nie miała miejsce jakakolwiek sprzedaż, w związku z czym ewidencja sprzedaży VAT jest pusta, nie prowadzi ewidencji kasy, ani nie posiada raportów kasowych, a także, że umowa spółki przewiduje możliwości dokapitalizowania jej przez wspólników do kwoty [...] zł.

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 629/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy.

W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek Spółki nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego analiza złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych prowadzi do wniosku, że Skarżąca nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ani też nie wykazała, iż nie jest w stanie ich zdobyć. Uwzględniono przy tym okoliczność, że Skarżąca obecnie jest zobowiązana do poniesienia wpisów sądowych

w dwóch wszczętych przez nią przed tut. Sądem sprawach w łącznej kwocie [...] zł, a wpis sądowy w sprawie wynosi [...] zł.

W ocenie referendarza sądowego, okoliczności, na które powołuje się skarżąca argumentując wniosek o przyznanie prawa pomocy tj. brak przychodów i środków pieniężnych, brak majątku, strata z działalności gospodarczej, zajęcie rachunków bankowych, będące konsekwencją działań kontrahenta jak też organów podatkowych, nie stanowią automatycznie przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie.

Referendarz stwierdził, że Spółka nie wykazała, że utraciła płynność finansową, a tylko taka sytuacja kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy.

Zwrócił uwagę, że Spółka nie odnotowuje przychodów, twierdzi, że redukuje koszty działalności, ale jednocześnie z przedłożonego wyciągu z ewidencji VAT zakupów wynika, że ponosi wydatki. Przy tym nie ma środków na rachunkach bankowych oraz twierdzi, że nie prowadzi obrotów kasowych. Referendarz sądowy dostrzegł także zwiększenie zobowiązań z tytułu wynagrodzeń w bilansie Spółki za 2017 r. w stosunku do roku poprzedniego, co poddało w wątpliwość oświadczenia dotyczące redukcji zatrudnienia. W ocenie referendarza sądowego, istnieje jakieś źródło finansowania działalności gospodarczej, powodujące, że jest ona kontynuowana. Zwrócił nadto uwagę, że Skarżąca posiada majątek w postaci wartości niematerialnych i prawnych oraz znaczne aktywa obrotowe, których wartość przewyższa wysokość wpisów sądowych w obydwu sprawach Spółki.

Zdaniem referendarza, nie można tym samym uznać, aby Spółka nie miała żadnej już możliwości zarobkowania, skoro posiada majątek i cały czas występuje w obrocie, pomimo tego, że w dwóch kolejnych latach wykazuje straty i jak twierdzi nie może prowadzić działalności gospodarczej. Z dostępnej w Internecie, a odnoszącej się do Spółki aktualnej informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie wynikają żadne wpisy o rozwiązaniu spółki, postępowaniu upadłościowym czy zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka nie udokumentowała swojego oświadczenia o podjęciu przez Walne Zgromadzenie działań zmierzających do likwidacji przedsiębiorstwa.

W ocenie referendarza, z przedstawionych powyżej danych jednoznacznie wynikało, że Skarżąca, pomimo trudności finansowych, znacznego zadłużenia, kontynuuje działalność, co oznacza, że może uzyskiwać przychody lub też może uzyskać środki w formie dopłat czy pożyczki od wspólników.

W świetle zatem ciągłej aktywności gospodarczej Spółki (brak zawieszenia ani też zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej) oraz możliwości pozyskania środków z dopłat wspólników, udzielenie jej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby swoistego rodzaju jej uprzywilejowanie. Referendarz sądowy podkreślił, że przedsiębiorca w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się

z możliwością, albo koniecznością, dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku planowania, bądź wystąpienia na drogę sądową, powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Dodał, że koszty sądowe przedsiębiorca powinien traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2013 r., II GZ 42/13, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy, odmówił Skarżącej uwzględnienia wniosku, gdyż, w jego ocenie Spółka nie wykazała, że nie ma, czy też nie może zdobyć dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych.

Końcowo, odnosząc się do twierdzeń Spółki o orzeczonym przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie sygn. akt II C 306/17 zwolnieniu Spółki od kosztów sądowych, referendarz sądowy wyjaśnił, że rozpoznając wniosek o udzielenie prawa pomocy dokonuje oceny sytuacji materialnej w kontekście spełnienia przesłanek zawartych w p.p.s.a. Okoliczność zwolnienia Skarżącej z kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, nie oznacza automatycznie, że zostanie jej przyznane prawo pomocy w postępowaniu sądowo – administracyjnym.

Odpis postanowienia referendarza sądowego wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 września 2017 r.

W dniu 5 września 2017 r. (data nadania pisma) skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, twierdząc, że nie zgadza się z dokonaną w postanowieniu oceną jej sytuacji.

Skarżąca odniosła się w sprzeciwie do wybranych twierdzeń referendarza sądowego, przedstawiając własną argumentację, m.in w odniesieniu do kwestii utraty przez nią płynności finansowej, do kwestii ponoszenia kosztów wynagrodzeń, ponoszenia przez Spółkę wydatków, a także do posiadanych przez nią aktywów obrotowych.

Wyjaśniła m.in. że ponoszone wydatki stanowią wyłącznie opłaty czynszowe; z zapisów w rejestrach VAT wynika, że Spółka jedynie otrzymuje faktury, nie wynika z nich, że Spółka ponosi wydatki. Spółka oświadczyła w sprzeciwie, że wydatki te pokrywane są przez inny podmiot (NC Investments sp. z o.o., która finansuje czynsz do końca 2017 r.) bezpośrednio na rzecz wystawcy faktury.

Z kolei aktywa obrotowe są niezbywalne, gdyż stanowi je wartość inwestycji wykonanej w latach 2011-2013, jej pozostałością jest prawo własności kodów źródłowych, jednakże wartość rynkowa tego know-how jest trudna do oszacowania (produkt był produktem nowatorskim, natomiast po upływie 5 lat od zakończenia badań utracił cechę innowacyjności i nie może być jako taki zbyty). Odnośnie pozostałych aktywów, wyjaśniła że ma nadpłatę w podatku VAT ([...] tys. zł), jednak nie może uzyskać tych środków ponieważ nie spełnia warunków do wystąpienia o zwrot), ponadto wartość blokady środków na rachunkach bankowych do kwoty przekraczającej [...] mln zł powoduje, że Spółka nie otrzymałaby środków pozwalających na opłatę kosztów sądowych.

Spółka wyjaśniła dodatkowo, że po redukcji kosztów, funkcjonuje obecnie przy koszcie rzędu [...] zł miesięcznie, ma zapewnione utrzymanie do końca 2017 r. Zatem wartość pożyczki, którą Spółka może wykorzystać do końca 2017 r. wynosi ok.[...] zł.

W jej ocenie, twierdzenie o możliwości poniesienia kosztów postępowań w kwocie [...] zł jest stwierdzeniem zupełnie oderwanym od dowodów, które wskazują, że:

- Spółka nie dysponuje żadnymi aktywami finansowymi,

- Spółka nie ma możliwości zaciągnięcia nowej pożyczki,

- Spółka zwolniła 100 % pracowników,

- obecnie zabezpieczone finansowanie pozwala Spółce jedynie na wynajem minimalnej powierzchni biurowej do końca 2017 r.,

- biorąc pod uwagę blokady na koncie Spółka musiałaby otrzymać kwotę [...] mln zł, żeby mieć jakiekolwiek środki, którymi mogłaby dysponować.

Powołując się dalej na art. 45 Konstytucji RP oraz stwierdzenie, że jedynym kryterium przyznania prawa pomocy jest kryterium finansowe, Spółka stwierdziła, że spełnia wszystkie przesłanki, aby przyznać jej prawo pomocy. Wynika to z wszechstronnej oceny sytuacji Spółki, która nie uzyskuje przychodów, nie może ponosić kosztów zatrudnienia nawet jednego pracownika, a gdyby zrealizowała wszelkie możliwe środki uzyskania dodatkowego finansowania (dopłaty, zwrot VAT, sprzedaż środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych), to wszystkie te środki i tak zostałyby zablokowane i nie dałyby nawet złotówki, którą mogłaby ponieść na rzecz opłat sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia.

Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.

Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.s.a.). Zatem stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje wprost, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stwierdzić przy tym należy, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. znaczenie ma nie tylko sytuacja finansowa danego podmiotu na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja tegoż podmiotu we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Kompleksowa analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala bowiem ocenić czy trudności podmiotu wnioskującego o prawo pomocy mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08 oraz z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 66/99; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 2/13 oraz sygn. akt II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1005/12, publ. j.w.). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać przy tym nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się ponadto, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i jej aktualnych możliwości płatniczych (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 października 2008 r.; sygn. akt I SA/Po 825/08; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując analizy wniosku Skarżącej, zgromadzonych dokumentów dołączonych do wniosku oraz w sprawie o sygn. I SA/Sz 546/17 oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie, Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie uznał, iż Skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ani nie wykazała, że jest w stanie ich zdobyć i w konsekwencji zasadnie odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Należało podzielić przywołany w zaskarżonym postanowieniu pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym koszty sądowe przedsiębiorca powinien traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze.

Dostrzeżono, że dane z przedłożonych dokumentów obrazujących przedstawioną wyżej aktualną sytuację finansową w zestawieniu z zablokowaniem środków pieniężnych na rachunku bankowym do kwoty [...] wskazują na brak możliwości swobodnego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku bankowym. Zwrócono przy tym uwagę, odnosząc się do wspomnianego w sprzeciwie źródła pokrywania przez Spółkę bieżących wydatków, że Spółka oświadczyła w sprzeciwie, że ma zabezpieczoną do swej dyspozycji do końca 2017 r., kwotę [...] zł na bieżące utrzymanie. Spółka podała bowiem, że bieżące koszty utrzymania pokrywa inny podmiot – [...] Spółka z o.o., który wcześniej udzielił Spółce i zgodził się finansować czynsz do końca 2017 r. bezpośrednio do wystawcy faktury z tego tytułu. Zatem, wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie, okoliczność zajęcia środków na rachunkach bankowych nie jest przeszkodą w funkcjonowaniu skarżącej Spółki.

W ocenie Sądu, trafnie stwierdził referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, że nie można uznać, aby Spółka nie miała żadnej już możliwości zarobkowania, skoro cały czas występuje w obrocie, pomimo tego, że w dwóch kolejnych latach wykazuje straty i jak twierdzi nie może prowadzić działalności gospodarczej. Z dostępnej w Internecie, a odnoszącej się do Spółki aktualnej informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie wynikają żadne wpisy o rozwiązaniu spółki, postępowaniu upadłościowym czy zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka nie udokumentowała swojego oświadczenia o podjęciu przez Walne Zgromadzenie działań zmierzających do likwidacji przedsiębiorstwa, a to na niej – zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy – spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie.

Należało podzielić pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel, ani też

w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności np. poprzez wystąpienie

w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości (por. postanowienie NSA z dnia

2 października 2015 r. o sygn. akt II GZ 506/15, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżąca nie przedstawiła okoliczności uniemożliwiających wsparcie jej w zakresie zainicjowanego postępowania sądowego przez wspólników w formie dopłat gotówkowych, a jak wynika z odpisu KRS Spółkę tworzą dwaj wspólnicy – jej Prezes [...] oraz zagraniczna spółka: [...].

Odnosząc się jeszcze do podniesionego zarzutu zamknięcia drogi do Sądu, zagwarantowanego przez Konstytucję, wyjaśnić należy, że istotnie, gdyby koszty sądowe miałyby stanowić tamę do sądowego rozpatrzenia sprawy, to obowiązkiem sądu jest takie rozstrzygniecie o kosztach sądowych, które zapewni stronie realny dostęp do sądu. Podkreślić jednak trzeba, że do naruszenia prawa do sądu mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy mimo ustalenia, że strona nie ma środków finansowych niezbędnych dla wypełnienia wymogów formalnych warunkujących dostęp do sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie do takiego ustalenia nie doszło, bowiem w Spółka nie wykazała, że nie że nie ma, czy też nie może zdobyć dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł.

Dlatego mając na uwadze wszystko powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.