Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1798/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie NSA Jan Bała Janusz Zajda(spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1868/10 w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 2 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1868/10 oddalił skargę Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W okresie od 12 lutego do 12 marca 2008 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa: E. Z. L., której przedmiotem było m.in. sprawdzenie obowiązku użytkowania tachografów samochodowych i wykresówek podczas wykonywania przewozów drogowych. Kontrolerzy zażądali od przedsiębiorcy wykresówek za okres od 12 lutego 2007 r. do 11 lutego 2008 r. oraz wytypowali do kontroli trzech zatrudnionych w tym czasie kierowców. Podczas kontroli została okazana tylko jedna tarcza tachografu.

Z. L. w pisemnych wyjaśnieniach podał, że na podstawie zawartej z nim umowy Centrum Edukacji i Doradztwa w O. na bieżąco weryfikuje i ewidencjonuje pracę kierowców przedsiębiorstwa. W dniu 12 lutego 2008 r., w związku z wezwaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, Centrum przekazało tarcze tachografu za okres, którego dotyczyła kontrola. Tego też dnia w siedzibie firmy przy ul. [...] w O. doszło do kradzieży przywiezionych dokumentów wraz z teczką, w której się znajdowały. Z przyczyn niezależnych i niezawinionych skarżący nie jest więc w stanie przedłożyć żądanych tarcz tachografu. Na potwierdzenie tego faktu przedstawił postanowienie Komendy Miejskiej Policji w O. z [...] lutego 2008 r., nr [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży w firmie E., z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa. Wyjaśnił, że zaginęły tarcze wszystkich trzech kierowców zatrudnionych w okresie, którego miała dotyczyć kontrola.

Mając na uwadze treść przepisu lp. 11.4 pkt 1 załącznika do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej: utd), zgodnie z którym za naruszenie polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie nakłada się karę w wysokości 500 zł - za każdy dzień, przy czym stosownie do art. 92 ust. 2 pkt 2 utd suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30 000 zł w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie, decyzją z [...] maja 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w O. nałożył na Z. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. Z. L. karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za stwierdzone naruszenie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2008 r. utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy.

Decyzja GITD została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2009/08.

Sąd pierwszej instancji nakazał organom administracyjnym w toku ponownego rozpoznania sprawy - ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym rozważenie celowości przeprowadzenia dowodów wskazanych przez stronę w odwołaniu, na okoliczność ustalenia prawidłowości wypełnienia przez skarżącego obowiązku przechowywania wykresówek.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego - Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] grudnia 2009 r. uchylił decyzję z [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonując analizy zebranego materiału dowodowego stwierdził, że pierwotnie dokonane ustalenia nie wymagają potwierdzenia w dodatkowym materiale dowodowym i decyzją z [...] marca 2010 r. nałożył na Z. L. E. karę pieniężną w wysokości 30 000 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji zasadnie powołał się na przepis art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8 ze zm.; dalej: Rozporządzenie Nr 3821/85). W ocenie organu przywołany przepis nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przechowywania m.in. wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu. Organ odwoławczy za bezprzedmiotowy uznał wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków na okoliczność prawidłowego przechowywania wykresówek przez Centrum Edukacji i Doradztwa. Dowodzenie tej okoliczności nie ma znaczenia w sprawie, gdyż w momencie podnoszonej przez stronę kradzieży dokumentów, wykresówki nie znajdowały się w posiadaniu Centrum Edukacji i Doradztwa, a były już w posiadaniu przedsiębiorcy, który podjął je z powyższej jednostki, celem przedstawienia kontrolerom podczas mającej mieć miejsce kontroli. Zdaniem organu, w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 utd, ze względu na fakt, iż do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Pozostawienie takich dokumentów, jak dokumentujące czas pracy kierowców wykresówek lub dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę, bez dozoru, świadczy o braku staranności zagrażającym zniszczeniem, kradzieżą lub pożarem. Ponadto, skoro skarżący powołuje się na zaistnienie okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, to zgodnie z art. 93 ust. 7 utd powinien przedłożyć dowody na okoliczności wynikające z tych przepisów, a mianowicie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę podniósł, że znaczenie w sprawie ma fakt, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2010 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2010 r. zostały wydane w ponownym postępowaniu, w związku z uchyleniem przez Sąd pierwszej instancji decyzji GITD z [...] lipca 2008 r. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wypełnienia przez organ odwoławczy zaleceń Sądu wyrażonych we wcześniejszym wyroku Sąd doszedł do przekonania, że organy obydwu instancji ponownie rozpatrując sprawę uwzględniły ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z 13 stycznia 2009 r. W tym orzeczeniu WSA w Warszawie nakazał Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego rozważenie zasadności przeprowadzenia dowodów polegających na przesłuchaniu konkretnych osób na okoliczność prawidłowego przechowywania tarcz tachografu, a nie nakazał, jak to podnosił skarżący, przeprowadzenie tych dowodów. Organy obydwu instancji stwierdziły, że prawidłowe przechowywanie wykresówek w okresie przed kontrolą pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem z treści powoływanych przez organy przepisów wynika, że penalizowany jest fakt nieokazania do kontroli dokumentów dotyczących aktywności kierowcy, a sankcji tej nie znosi okoliczność, że w okresie przed kontrolą przewoźnik dysponował i w sposób prawidłowy przechowywał wykresówki. Sąd podzielił to stanowisko.

Podniósł, że istota sporu sprowadza się do przekonania skarżącego, iż żądane tarcze tachografu przechowywał w sposób prawidłowy, a jedynie wskutek kradzieży dokumentów, na które to zdarzenie nie miał wpływu i nie mógł go przewidzieć, nie był w stanie okazać ich do kontroli, co uzasadnia zastosowanie przez organ art. 93 ust. 7 utd.

Powołując się na art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 2 utd i lp. 11.4 ust. 1 załącznika do utd, art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Nr 3821/85 oraz art. 25 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879, ze zm.) Sąd stwierdził, że po stronie przewoźnika istnieje obowiązek przechowywania wykresówek oraz ich okazywania na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przepisy nie precyzują sposobów, w jaki dokumenty mają być przechowywane, pozostawiając to decyzji przedsiębiorcy. Z faktu jednak zawodowego wykonywania przewozów wynika istniejąca po stronie przewoźnika powinność takiego zabezpieczenia dokumentów, by zminimalizować ryzyko ich utraty. Ponadto przepisy penalizują karą pieniężną w wysokości 500 zł fakt nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu podczas kontroli drogowej w przedsiębiorstwie - za każdy dzień, nie zaś fakt nienależytego przechowywania wykresówek. To, czy takie okazanie było możliwe w okresie przed kontrolą, nie ma znaczenia dla ustalenia zaistnienia naruszenia.

Z. L. - właściciel przedsiębiorstwa E. w czasie kontroli nie okazał wykresówek za okres od 12 lutego 2007 r. do 11 lutego 2008 r., dotyczących trzech wytypowanych do kontroli, w tym czasie zatrudnionych kierowców, co uzasadniało nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości i na warunkach określonych w powyższych przepisach.

Sąd stwierdził, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenie przepisów regulujących sprawy transportu drogowego są decyzjami wydawanymi w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone w utd oraz innych przepisach, jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę.

Przekonanie skarżącego, że utrata żądanych do okazania przez kontrolerów wykresówek nastąpiła wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, nie znajduje oparcia w ustalonym stanie faktycznym. Przywołany przez skarżącego art. 93 ust. 7 utd ma charakter wyjątkowy i odnosi się do stanów i sytuacji nadzwyczajnych. W sprawie nie można dopatrzeć się żadnych zdarzeń lub okoliczności, których skarżący, będący koncesjonowanym przewoźnikiem, nie mógł przewidzieć. Z pozostawieniem dokumentów bez dozoru, nawet na krótki okres, zawsze wiąże się ryzyko ich utraty, a gdy istotnie dochodzi w takiej sytuacji do ich utraty, to zdarzenie to nie może stanowić przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności, bowiem sytuację tę skarżący mógł i winien był przewidzieć. Przedsiębiorca jest bowiem profesjonalistą, od którego można i należy wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia fakt, czy w okresie poprzedzającym kontrolę skarżący prawidłowo przechowywał wykresówki, dlatego organ prawidłowo nie przeprowadził dowodów na tę okoliczność.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z. L. złożył od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania.

Zarzucił wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; dalej: ppsa) naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Nr 3821/85 poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż przedsiębiorcę obciążają nawet skutki wydarzeń, które nie są przez niego zawinione i na które nie miał wpływu, np. kradzież, podczas gdy przedsiębiorca należycie wykonujący swoje obowiązki w zakresie archiwizacji tarczek, który stał się ofiarą przestępstwa, nie może ponosić odpowiedzialności za bezprawne działania osób trzecich;

2. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 93 ust. 7 utd i nieuwzględnienie skargi, mimo że w sprawie istniały podstawy do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, bowiem rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, również w zakresie zgłoszonych przez skarżącego świadków, spowodowałoby konieczność przyjęcia, iż naruszenie przepisów w zakresie obowiązku przechowywania tarczek nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, tj. niemożliwe było wydanie tarczek organowi, bowiem na skutek kradzieży zuchwałej skarżący je w sposób niezawiniony utracił;

3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt c/ ppsa w zw. z art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej: kpa), w zw. z art. 77 kpa i w zw. z art. 7 kpa, poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzje GITD i nieuchylenie decyzji, mimo że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i dokonał dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, nie przeprowadził wszystkich dowodów niezbędnych do ustalenia okoliczności sprawy oraz przyjął, że wszelkie wątpliwości stanu faktycznego przemawiają na niekorzyść skarżącego, i że Z. L. wykonywał przewozy drogowe, naruszając obowiązki wynikające z przepisów ustawy i ustawy o czasie pracy kierowców, w szczególności nie przechowywał należycie wykresówek i wydruków;

4. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 § 4 ppsa poprzez nienależytą analizę przedstawionych w skardze zarzutów, brak ich konfrontacji z ustaleniami organu i materiałem dowodowym oraz niewłaściwe i niejednoznaczne zinterpretowanie wszelkich wątpliwości w uzasadnieniu;

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt c/ ppsa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 7 kpa, poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję GITD i nieuchylenie decyzji mimo to, że tarcze okazane przez świadka W. Ł. i jego twierdzenia posłużyły organowi za podstawę do dokonywania ustaleń, mimo iż zeznania tego świadka były sprzeczne z zeznaniami innych świadków (kierowców) oraz na ocenę wiarygodności tego świadka winien mieć wpływ jego negatywny stosunek do skarżącego;

6. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt c/ ppsa w zw. z art. 136 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję GITD i nieuchylenie decyzji, mimo że organ nie przeprowadził dowodu ze zgłoszonych przez skarżącego świadków, które to dowody zmierzały do wykazania, że fakt niewywiązania się przez skarżącego z obowiązku okazania tarczek tachografu za okres od 12 lutego 2007 r. do 11 lutego 2008 r. wynikał z okoliczności od skarżącego niezależnych i niezawinionych oraz, że skarżący w prawidłowy sposób przechowywał tarczki.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślając, że należycie wykonywał wszelkie obowiązki ciążące na nim z powodu prowadzenia przewozu drogowego. Dopełnił wszystkich obowiązków związanych z przechowywaniem tarcz tachografu. Zarówno w siedzibie firmy, jak i w siedzibie firmy zajmującej się pomocą w obsłudze czasu kierowców, tarczki były zabezpieczone. Wszechstronnie przeprowadzone postępowanie dowodowe niewątpliwie potwierdziłoby tę okoliczność. Świadkowie wskazywani przez skarżącego mają wiedzę na temat prawidłowości wypełniania przez skarżącego obowiązków. Skarżący dlatego nie był w stanie przedstawić kontrolującym tarczek tachografu, bowiem na ich żądanie obowiązany był przywieźć je do siedziby organu. W tym celu zażądał przywiezienia mu tarczek i włożył je do teczki, która następnie została skradziona. Zatem niemożliwość okazania tarczek tachografu funkcjonariuszom organu przeprowadzającego kontrolę wynikała z przyczyn od skarżącego niezależnych i niezawinionych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Granice rozpoznania skargi kasacyjnej wyznaczają jej elementy konstrukcyjne i treściowe, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wskazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest uzasadnienie podstaw kasacyjnych, zatem autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do wskazania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Ma również obowiązek przedstawić, w czym dopatruje się uchybienia temu przepisowi.

Przedstawienie powyższych ogólnych uwag w sprawie jest niezbędne, bowiem uzasadnienie skargi kasacyjnej ogranicza się do kwestii niewzięcia pod uwagę przez organy administracyjne i Sąd pierwszej instancji, że tarcze tachografu zostały skradzione, a zatem fakt nieprzedstawienia ich organowi wynikał z okoliczności od skarżącego niezależnych, których nie mógł przewidzieć.

Odnosząc się w tym zakresie do skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że przewidziane w art. 92 ust. 1 utd kary pieniężne za naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z ustawy i przepisów tam wymienionych mają charakter administracyjnych kar pieniężnych. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 stycznia 2007 r. w sprawie sygn. akt P 19/06 (Dz.U z 2007 r. Nr 10, poz. 69) istotą kary administracyjnej jest przymuszanie do respektowania nakazów i zakazów, sama zaś kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Nie jest zatem wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale w istocie formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków takiego naruszenia prawa. Oznacza to, że przepisy dotyczące nakładania administracyjnych kar pieniężnych stosuje się obligatoryjnie w każdym przypadku naruszenia prawa.

Wyjątek od tej zasady unormowany został w art. 93 ust. 7 utd.

Zgodnie ze wskazaną regulacją, przepisów ust. 1-3 (dot. nakładania sankcji administracyjnej) nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Przepis art. 93 ust. 7 utd wprowadza ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisów. Chodzi zatem o tego rodzaju sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiła ona wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć. Omawiana regulacja uprawnia do zajęcia stanowiska, zgodnie z którym organ prowadzący postępowanie powinien na podstawie całości materiału dowodowego stwierdzić, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Oczekiwane od przedsiębiorcy standardy zachowania mieszczą się w granicach zachowania oczekiwanego od przedsiębiorcy, jako profesjonalisty, prowadzącego działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego lub co najmniej wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne (por. R. Stachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, komentarz do art. 93. Lex 2012 r.). Jednocześnie należy zauważyć, iż przedsiębiorca powołujący się na ten przepis powinien udowodnić zaistnienie okoliczności w nim wskazanych, a więc, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08, LEX nr 563516).

Mając na uwadze treść powoływanego przepisu należy stwierdzić, że nie jest trafny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 7 utd, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że kradzież tarczek tachografu nie stanowi zdarzenia, na które skarżący nie miał wpływu lub którego skarżący nie mógł przewidzieć.

Z akt sprawy, m.in. uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że 12 lutego 2008 r. tarczki tachografu zostały wyjęte z metalowej, zabezpieczonej szafy i umieszczone w pozostawionej w biurze teczce bez nadzoru. Tam też, w pomieszczeniu dostępnym dla innych osób, pod nieobecność skarżącego i jego pracowników teczka miała zostać skradziona. Wynika z powyższego, że w momencie zdarzenia (kradzieży), tarczki nie były właściwie zabezpieczone.

Tak więc organy administracyjne nie miały podstaw do przyjęcia wystąpienia okoliczności wymienionej w art. 93 ust. 7 utd. Naruszenie przepisów związanych z obowiązkiem przechowywania wykresówek (art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Nr 3821/85) nastąpiło wskutek zdarzenia, któremu podmiot wykonujący przewozy miał możliwość zapobiec, a w konsekwencji nie zostaje wyłączona jego odpowiedzialność w rozumieniu art. 93 ust. 7 utd.

Okoliczność, że przed kradzieżą tarczki były prawidłowo przechowywane, ale skarżący musiał je podjąć dla okazania organom kontroli, nie mają znaczenia dla oceny, czy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

Kradzież pozostawionej w biurze dokumentacji nie była zdarzeniem, którego skarżący nie mógł przewidzieć, jej pozostawienie bez należytego nadzoru było lekkomyślne, a Z. L. winien liczyć się z możliwością utraty mienia.

Niezbędnym warunkiem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości jest wykazanie przez przedsiębiorcę, że nie przyczynił się on swoim zachowaniem do ich powstania, co oznacza, że musi on wykazać takie okoliczności i zdarzenia, które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu osób w transporcie drogowym. Musi wykazać, że dołożył należytej staranności, tzn. uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby na żądanie organu przedstawić dokumenty do kontroli, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań organizacyjnych obciąża jego samego i nie stanowi usprawiedliwienia dla stwierdzonych naruszeń. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 93 ust. 7 utd spoczywa na przedsiębiorcy.

W związku powyższym niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie prawidłowości przeprowadzonego postępowania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego na okoliczność, że naruszenie przepisów polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień, nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Jak również organy dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego w oparciu o art. 80 kpa.

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ppsa jest chybiony.

Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zwrot "stan sprawy" jest przy tym interpretowany, bądź to jako zrelacjonowanie dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, obejmujące te kwestie, które są niezbędne do wyczerpującego przedstawienia pozostałych elementów uzasadnienia wyroku, bądź też jako przedstawienie stanu faktycznego sprawy przyjętego przez sąd. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ppsa w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, nie zaś gdy zarzut ten dotyczy ograniczenia się sądu pierwszej instancji do kontroli legalności.

Stan faktyczny sprawy, w zakresie pozwalającym na ocenę dopełnienia przez skarżącego obowiązków związanych z przechowywaniem tarcz tachografu, został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiony zgodnie z wymogiem omawianego przepisu.

A zatem Sąd pierwszej instancji nie dokonywał samodzielnie ustaleń faktycznych, a jedynie opierając się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uporządkował wnioski organu, zajmując się możliwością zastosowania przepisu prawa materialnego, to jest wykazaniem istnienia czy też braku przesłanek z art. 93 ust. 7 utd.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt. 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z zm.).