Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 768/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 3 pkt 7a
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2017 r., nr [..], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2017 r., nr [..] i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, nakazano M. M. zamurowanie otworu okiennego w mieszkaniu nr [..] (poddasze) – w ścianie wielorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [..] przy ul. P. w P., usytuowanej w odległości 3 m od granicy z działką budowlaną nr [..] - materiałem spełniającym wymogi nierozprzestrzenia ognia przez ściany zewnętrzne (luksfery, bloczki lub pustaki szklane) w celu doprowadzenia tego budynku do stanu poprzedniego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na skutek przeprowadzonej w dniu 12 maja 2010 r. kontroli robót budowlanych dotyczących demontażu płyty gipsowo-kartonowej zasłaniającej okno w lokalu nr [..] przy ul. P. w P. i na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że okno zostało wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 9 marca 2004 r., nr [..], zatwierdzającym projekt zamienny i udzielającym odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego. Stwierdzono także, że odległość budynku przy ul. P. w P. od granicy z działką budowlaną nr [..] wynosi 3 m, a odległość między budynkami nr [..] i [..] – 8,5 m. Sporne okno zostało wykonane podczas budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 1 grudnia 1998 r. udzielonym dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego - segment [..]-[..] na działkach nr [..] i [..] w P. przy ul. P. oraz zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Na skutek podziałów wtórnych nieruchomości (decyzje Burmistrza Miasta z dnia 23 lutego 1999 r., nr [..] oraz z dnia 27 grudnia 2001 r., nr [..]), segmenty [..]-[..] budynku przy ul. P. zlokalizowane zostały na działkach nr [..], [..] i [..]. Ponadto, w dniu 14 października 2010 r. Wojewoda wydał decyzję nr [..] o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę z dnia 9 marca 2004 r., jednakże z uwagi na brak możliwości doręczenia ww. decyzji nadzwyczajnej inwestorowi, nie weszła ona do obrotu prawnego.

W dniu 2 lutego 2017 r. przeprowadzono kolejne oględziny i potwierdzono, że w ścianie szczytowej, na poziomie poddasza, wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. P., usytuowanej w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, znajduje się otwór okienny o wymiarach 1,47 m x 1,43 m. Według oświadczenia skarżącej złożonego wówczas otwór ten istniał w dacie zakupu przez nią mieszkania i powinien nadal tam pozostać.

Decyzją z dnia 9 czerwca 2017 r., nr [..],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2017 r., nr [..], nakazującą M. M., w oparciu o art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, zamurowanie w terminie do dnia 30 grudnia 2017 r. otworu okiennego w lokalu nr [..] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [..] przy ul. P. w P. w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z przepisami - i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy za niezasadne uznał orzekanie w niniejszej sprawie o obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, albowiem w przypadku jego niewykonania, możliwe byłoby wydanie jedynie takiego samego nakazu. Ponadto, w kwestionowanej decyzji nie wskazano, jakim materiałem należy wypełnić otwór okienny dla spełnienia wymogów przeciwpożarowych.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wskazał, że stosownie do § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), budynek zwrócony ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy z działką sąsiednią należy sytuować w odległości nie mniejszej niż 4 m od tej granicy, zaś zgodnie z projektem zamiennym, zatwierdzonym decyzją z dnia 9 marca 2004 r., okno znajdujące się w ścianie szczytowej segmentu [..], zlokalizowanej w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką nr [..], to w istocie pustaki szklane. W związku z tym decyzją z dnia 11 sierpnia 2017 r. nakazał M. M., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zamurowanie w terminie do dnia 30 grudnia 2017 r. otworu okiennego znajdującego się w lokalu nr [..] przy ul. P. w P. - materiałem spełniającym wymogi dla ścian zewnętrznych i nie rozprzestrzeniającym ognia (dopuszcza się zamurowanie otworu pustakami szklanymi), w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr [..] w P. przy ul. P. do stanu zgodnego z przepisami.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że zawarte w opisie technicznym w pkt 1.3.2. określenie "dodatkowe okno w ścianie szczytowej w mieszaniu na poddaszu w segmencie [..] /luksfery/" oraz zapis w decyzji z dnia 9 marca 2004 r. "dodatkowe okno w ścianie szczytowej na poddaszu w segmencie [..]" okazały się dla niej, jako nabywcy lokalu, mylące. Ponadto jej zdaniem, spełnienie wymagań § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odnosi się przede wszystkim do budynków nowo projektowanych dla zapewnienia minimalnych odległości pomiędzy budynkami projektowanymi a istniejącymi na sąsiedniej działce budowlanej.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 września 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i nakazał skarżącej zamurowanie przedmiotowego otworu okiennego - materiałem spełniającym wymogi nierozprzestrzenia ognia przez ściany zewnętrzne (luksfery, bloczki lub pustaki szklane) w celu doprowadzenia tego budynku do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem ponownie rozpatrywanej sprawy jest stan faktyczno-prawny, który obejmuje wykonanie w wielorodzinnym budynku mieszkalnym, na poziomie poddasza, otworu okiennego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Udzielone pozwolenie nie przewidywało bowiem w odnośnym miejscu ściany szczytowej ww. budynku okna, lecz pustaki szklane. Zgodnie z pozostającą w obrocie prawnym decyzją z dnia 9 marca 2004 r. inwestorowi –A. udzielono pozwolenia na odstępstwo od pierwotnego projektu budowlanego zgodnie z załączoną dokumentacją. Na rysunku elewacji południowo-wschodniej "zatwierdzonego projektu budowlanego będącego w posiadaniu Starosty ", o którym mowa w piśmie Wojewody z dnia 17 listopada 2016 r., wrysowane są natomiast, na poziomie poddasza, kontury otworu o kształcie okna, wypełnionego pustakami szklanymi. Także w punkcie 1.3.2 Opisu technicznego - części architektonicznej zawarty jest zapis "projekt zamienny obejmuje powiększenie mieszkania w segmencie [..], zaprojektowanie dostawionego balkonu w segmencie [..] i wstawienie pustaków szklanych w ścianie szczytowej w mieszkaniu na poddaszu w segmencie [..]".

Wskazując na wypracowane w orzecznictwie wyjątki od rygorystycznych norm dla ściany budynku z otworami przy granicy działek lub w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy, tj. jeżeli "znalazła się" ona w takim miejscu w następstwie wtórnego podziału terenu lub gdy właściwy organ wyraził na to zgodę - w uznanej przez prawo formie - w sposób bezpośredni i jednoznaczny (nie może to być zgoda dorozumiana czy poszlakowa) organ ocenił, że wykonanie przedmiotowego otworu w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną narusza § 12 ust. 1 pkt 1, a także § 224 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie konieczne jest doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albowiem w stanie tym, w ścianie wielorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [..] przy ul. P. w P. usytuowanej w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną - w miejscu wykonanego samowolnie otworu okiennego były pustaki szklane, które spełniają wymogi elementu oddzielenia przeciwpożarowego, o którym mowa w § 226 rozporządzenia.

W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, że działania inwestora były bezprawne wskazując, że dysponował on pozwoleniem zamiennym, na podstawie którego zostało wykonane przedmiotowe okno. Pozwolenie to w swej sentencji wyraźnie wskazywało możliwość umiejscowienia okna w ścianie szczytowej budynku, a jednocześnie nie precyzowało z jakich materiałów okno ma zostać wykonane i w ocenie strony nie wynika to również, jak uważa organ, z ręcznego dopisku w treści uzasadnienia. Natomiast likwidacja (zmurowanie) spornego okna mogłoby spowodować, iż pomieszczenie, w którym się znajduje, pozbawione zostanie dopływu światła słonecznego, mimo iż zgodnie z § 57 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi muszą mieć zapewnione oświetlenie dzienne.

Skarżąca zarzuciła także, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie badał zaistnienia przesłanek pozwalających na wdrożenie postępowania naprawczego, w szczególności zaś nie stwierdził, że roboty prowadzone były w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, względnie w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu. Organ nie badał również kwestii całościowej odległości pomiędzy działkami, mimo iż ich podział nastąpił już po wybudowaniu części obiektów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, że zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał otworu okiennego, lecz pustaki szklane. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia § 57 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wskazał, że wypełnienie obowiązku zapewnienia pomieszczeniom dostępu do światła dziennego nie może odbywać się z naruszeniem innego przepisu tego rozporządzenia, a ponadto w technologii oświetlenia dziennego funkcjonują np. okna połaciowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Kontrola legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że wydano ją zgodnie z prawem, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego spełniającego wymogi określonych w k.p.a. oraz po prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, w tym wypadku ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym.

W przeprowadzonym postępowaniu Sąd badał zgodność z prawem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2017 r. i orzeczono merytorycznie nakazując skarżącej M. M. zamurowanie otworu okiennego w mieszkaniu nr [..] (poddasze) – w ścianie wielorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [..] przy ul. P. w P., usytuowanej w odległości 3 m od granicy z działką budowlaną nr [..] – materiałem spełniającym wymogi nierozprzestrzeniania ognia przez ściany zewnętrzne (luksfery, bloczki lub pustaki szklane) w celu doprowadzenia tego budynku do stanu poprzedniego.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy, w tym przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W zaskarżonej decyzji organ, po ustaleniu, że skarżąca wykonała okno w ścianie szczytowej budynku przy ul. P. w P. bez pozwolenia na budowę, a więc w warunkach objętych dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, naruszając tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazując przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego jest prawidłowe. Wprawdzie organ odwoławczy mógł w sposób szerszy i bardziej szczegółowy odnieść się do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy aspektów, jednakże uchybienia w tym zakresie nie miały wpływu na wynik sprawy, albowiem poczynione przez organ ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i są wystarczające dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.

Organy w toku postępowania ustaliły, czego nie kwestionowała skarżąca, że po zakupie przez nią w 2004 r. przedmiotowego lokalu na poddaszu wykonała ona roboty budowlane polegające na demontażu istniejących w otworze okiennym w ścianie szczytowej tego budynku płyt gipsowo-kartonowych i wstawieniu w to miejsce okna. Z materiału dowodowego wynika, że zgodnie z zatwierdzonym decyzją z dnia 9 marca 2004 r. projektem budowlanym zamiennym w ścianie szczytowej budynku nr [..] przewidziany był otwór okienny (w sentencji decyzji wskazano "okno"), który miał być wypełniony pustakami szklanymi (luksferami). Potwierdza to dokumentacja projektowa zatwierdzona decyzją z dnia 9 marca 2004 r., której kopie zgromadzono w aktach sprawy. Zarówno z rysunków graficznych, jak i z opisu technicznego projektu budowlanego zamiennego wynikało, że otwór we wskazanej ścianie nie miał być oknem, ale miał być wypełniony pustakami szklanymi. Co do tego, w ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, a zarzuty skargi w tym zakresie są nietrafne. Projekt budowlany bowiem, zgodnie z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, oraz projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia. Natomiast w myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. nr 120, poz. 1133 ze zm.), obowiązującego w dacie zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego, projekt architektoniczno-budowlany obiektu budowlanego powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową. Oznacza to, że obie jego części: opisowa i rysunkowa, stanowią dopiero kompletną całość będącą przedmiotem zatwierdzenia w decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie decyzji obejmuje zatwierdzenie konkretnego projektu budowlanego w jego całokształcie i nie abstrahuje od żądnych zawartych w nim rozwiązań. Powoływanie się zatem przez skarżącą na samą treść sentencji decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny z dnia 9 marca 2004 r., w której użyto terminu "okno", nie jest wystarczające do ustalenia, jaki element został dopuszczony do realizacji w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku. Dopiero analiza całości projektu, zarówno części opisowej, jak i rysunkowej, mogła stać się podstawą do wiążących ustaleń. Z dokumentacji tej wynika natomiast, że we wskazanej ścianie nie przewidywano okna, tylko otwór wypełniony pustakami szklanymi, który w orzecznictwie sądowym zgodnie nie jest traktowany jak okno (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r., II OSK 409/14, LEX nr 1987250).

Pomimo tego, że organy nie dokonały kwalifikacji wykonanych robót budowlanych w świetle przepisów Prawa budowlanego, to jednak prawidłowo uznały, że wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że roboty budowlane polegające na demontażu płyty gipsowo-kartonowej w otworze w ścianie szczytowej budynku przy ul. P. i wstawieniu w zamian szyby okiennej skarżąca wykonała w 2010 r. Potwierdza to protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 12 maja 2010 r. wraz z oświadczeniem skarżącej złożonym w ich toku oraz pismo sąsiada – R. L. z dnia 2 kwietnia 2010 r., w którym wyraźnie wskazał on, że w marcu 2010 r. dokonano demontażu płyty gipsowo-katronowej i montażu okna. W tym czasie, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego). Takimi robotami jest np. wymiana okien. Nie jest natomiast remontem likwidacja bądź tworzenie otworów okiennych. Tego rodzaju roboty stanowią bowiem przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i nie zostały wymienione w art. 29 Prawa budowlanego jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym zarówno wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, jak i likwidacja poprzez zamurowanie takiego otworu kwalifikowane są jako przebudowa obiektu budowlanego, albowiem następstwem tych robót jest zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego (wielkości fizyczne, np. przepuszczalność, ogniotrwałość itp.) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2018 r., II SA/Rz 1337/17, LEX nr 2466661). Wobec tego, w ocenie Sądu, wykonanie stolarki okiennej w otworze umieszczonym w ścianie budynku, który dotychczas był zaślepiony płytą giposowo-kartonową, a według projektu budowlanego miał zostać wypełniony pustakami szklanymi, wyczerpuje definicję przebudowy i wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała. Na tym polegała sprzeczność z prawem działań podjętych przez skarżącą, dla oceny których fakt posiadania przez inwestora całego budynku pozwolenia zamiennego z 2004 r. obejmującego dopuszczenie otworu z pustakami szklanymi w ścianie szczytowej, nie ma znaczenia prawnego. Tym okolicznościom skarżąca w toku postępowania nie przeczyła, wobec czego zarzut skargi odnośnie braku ustalenia przesłanek z art. 50 Prawa budowlanego okazał się niezasadny. Fakt, że zapis sentencji decyzji z 2004 r. brzmiał myląco dla skarżącej, nie usprawiedliwia wykonanych przez nią robót. Skarżąca odebrała lokal nr [..], który nie miał okna, ale tylko otwór w ścianie szczytowej zasłonięty płytą gipsowo-kartonową. Zanim skarżąca dokonała jej demontażu powinna była sprawdzić dopuszczalność tego rodzaju działań w świetle obowiązujących przepisów oraz treści projektu budowlanego zamiennego dopuszczającego otwór w ścianie szczytowej. Treść projektu natomiast nie pozostawia natomiast wątpliwości, że otwór ten nie miał być oknem, tylko otworem wypełnionym pustakami szklanymi. Ze względu na usytuowanie budynku względem granicy z działką nr [..] tylko takie rozwiązanie było i jest bowiem zgodne z warunkami technicznymi.

Skoro roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, to organ pierwszej instancji prawidłowo wdrożył procedurę "naprawczą", w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, a organ odwoławczy ją kontynuował i zakończył. W myśl art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jednakże w sprawie niniejszej, z uwagi na to, że prace zostały już zakończone, brak było podstaw do wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Zastosowanie znajdował natomiast art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Odnosząc się do trybu postępowania zawartego w przepisie art. 51 Prawa budowlanego wskazać należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować, np.: gdy okaże się że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Wówczas organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego. Nakaz rozbiórki lub doprowadzenie do stanu poprzedniego jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się, gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Taki stan faktyczny zaistniał w rozpoznawanej sprawie.

Organy administracji prawidłowo ustaliły, że sporny otwór okienny został wykonany w drodze samowoli budowlanej niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Fakt jego wykonania w drodze samowoli budowlanej był jednak tylko jedną z przesłanek przemawiających za wydaniem decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego. Kolejną, równie istotną, przesłanką było naruszenie przepisów techniczno - budowlanych. Przy ustaleniu ram czasowych, w których sporne okno nie istniało, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący od 1928 r. do dziś (w różnym brzmieniu, jednak zakazywał wykonywania okien na ścianach budynków usytuowanych na granicy z działką sąsiednią bądź w odległości mniejszej niż 4 m od niej), do stwierdzenia, że okno zostało wykonane bezprawnie nie jest konieczne ustalenie dokładnej daty jego wykonania.

Organy prawidłowo ustaliły, że ściana, w której jest sporny otwór okienny zlokalizowana jest w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką nr [..] zabudowaną budynkiem wielorodzinnym przy ul. P. Jednocześnie trafnie wskazały, że stan prawny obowiązujący od 1928 r. nie pozwala na wykonywanie otworów okiennych w ścianach budynków zlokalizowanych w granicy z działką sąsiednią lub w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy. Dla oceny realizacji powyższych wymogów bez znaczenia pozostaje całkowita odległość ściany budynku, w którym wykonano okno od budynku sąsiedniego. Przepisy bowiem określają wymogi w zakresie odległości odnosząc ją do granicy z działką sąsiednią, a nie do budynku sąsiedniego. Zgodnie z art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, jak również z § 80 ust. 2 pkt 3 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. oraz § 12 rozporządzenia z dnia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w ścianie budynku, która znajdowała się w granicy z działką sąsiednią lub w odległości mniejszej niż 4 m od niej, nie można było wykonywać m.in. otworów okiennych. Również w obecnie obowiązującym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych ustawodawca wskazał, że nie jest możliwe istnienie ściany w granicy z działką sąsiednią lub w odległości mniejszej niż 4 m od niej, w której to ścianie wykonane zostały otwory okienne. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.

Wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, która znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną bądź w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych dotyczące odległości budynków. Narusza również przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym art. 232 ust. 6 rozporządzenia, który stanowi, że w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy określonej klasie odporności ogniowej wypełnień.

W tej sytuacji doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wymagało przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zamurowanie przedmiotowego otworu okiennego materiałem w postaci luksferów, bloczków lub pustaków szklanych. Stan zgodny z prawem ukształtowała również treść decyzji z dnia 9 marca 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, przewidująca w ścianie szczytowej budynku przy ul. P. od granicy z działką nr [..] otwór wypełniony pustakami szklanymi, a nie okno.

Podkreślić przy tym należy, że bez wpływu na ocenę legalności kontrolowanego rozstrzygnięcia pozostaje kwestia podziałów nieruchomości, na której obecnie zlokalizowany jest budynek przy ul. P., albowiem do podziałów tych doszło w 2001 r., czyli jeszcze przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny zatwierdzony decyzją z dnia 9 marca 2004 r. dopuszczający otwór w ścianie szczytowej. Oznacza to, że decyzja ta uwzględniała już dokonany podział, a nie odwrotnie, że podział wkraczał w zatwierdzoną decyzję o pozwoleniu na budowę, co stałoby na przeszkodzie podjęciu działań naprawczych w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Na marginesie wskazać należy, że likwidacja otworu okiennego w przedmiotowym lokalu mieszkalnym w żaden sposób nie pozbawi tego lokalu funkcji mieszkalnej pogarszając warunki przewidziane dla lokali przeznaczonych na pobyt ludzi, bowiem ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów projektowych, w tym z rzutów wewnętrznych lokalu nr [..] wynika, że dla pomieszczenia, z którego wychodzi przedmiotowe okno, przewidziano trzy okna połaciowe. Oznacza to, że utrzymanie jego funkcji mieszkalnej nie zależy od zamurowania otworu okiennego w tym pomieszczeniu.

Podsumowując, w niniejszej sprawie wojewódzki organ nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, które odpowiada zasadom wynikającym z dyspozycji przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., i na podstawie kompletnego materiału dowodowego zebranego w toku tego postępowania ustalił stan faktyczny sprawy, w tym w sposób niewątpliwy okoliczności o kluczowym znaczeniu dla zastosowania prawa materialnego w postaci art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Niedostatki uzasadnienia przejawiające się głównie w braku wyjaśnienia kwalifikacji wykonanych przez skarżącą robót budowlanych doprowadziły co prawda do naruszenia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., ale nie wywarły istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju uchybienie mogłoby zagrozić bytowi prawnemu zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy może doprowadzić do uchylenia decyzji, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści, a z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.