Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 954/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1; 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 262 § 1 i 2 ; art. 263 § 1; art. 264 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Ryk z dnia [...]., nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Burmistrz Miasta [...] ustalił na kwotę 1.900 zł koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w [...], oznaczonych jako działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...] (stanowiących własność [...]),[...], [...], [...] (stanowiących własność Gminy [...]),[...],[...],[...] (stanowiących przedmiot współwłasności: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]),[...],[...],[...] (stanowiącej własność [...]),[...] (stanowiącej własność [...]),[...] (stanowiącej własność [...]) i [...] (stanowiącej przedmiot współwłasności [...] i [...] małżonków [...]). Organ pierwszej instancji obciążył kosztami postępowania właścicieli rozgraniczanych nieruchomości proporcjonalnie do ilości ustalonych granic. Zgodnie z postanowieniem organu pierwszej instancji [...] – właściciel działek nr: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] - jest obciążony kwotą 950 zł; Gmina [...] - właściciel działek nr: [...],[...] i [...] - kwotą 339,30 zł; [...], [...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...], jako współwłaściciele działek nr: [...],[...] i [...] - kwotą 203,60 zł w równych częściach, stosownie do wielkości udziałów we współwłasności wynoszących po 1/8 części, to jest po 25,45 zł każde z nich; [...] - właściciel działek nr: [...],[...] i [...] - kwotą 203,57 zł; [...] - właściciel działki nr [...] - kwotą 67,85 zł; [...] - właściciel działki nr [...] - kwotą 67,85 zł; [...] i [...] małżonkowie [...] - właściciele działki nr [...] - kwotą 67,85 zł. Jednocześnie organ podniósł, iż uiszczona przez [...] na rzecz geodety na podstawie umowy cywilnoprawnej kwota 2.400 zł nie stanowi kosztów postępowania rozgraniczeniowego, bowiem koszty te nie zostały wydatkowane ze środków budżetu Gminy [...].

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek zażalenia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. W myśl art. 31 ust. 1 tej ustawy czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Na mocy art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ, w drodze postanowienia, rozstrzyga o kosztach postępowania, obejmujących składniki wymienione w art. 263 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Przy tym organ nie jest upoważniony do orzekania o kosztach postępowania między jego stronami.

Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie w stosunku do kwoty 2.400 zł uiszczonej przez [...] na rzecz geodety nie znajduje zastosowania art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., dotyczący kosztów rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej. Wymienionych kosztów, poniesionych przez skarżącego w toku postępowania rozgraniczeniowego, nie można zaliczyć do kosztów, o których mowa w powołanym przepisie. Wynagrodzenie geodety wykonującego czynności rozgraniczeniowe w sprawie zostało uiszczone przez [...] w kwocie 2.400 zł na podstawie umowy cywilnoprawnej, na co wskazują znajdujące się w aktach sprawy zlecenie oraz potwierdzenie uiszczenia wymienionej kwoty. Nie można zatem uznać, że organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe poniósł te koszty postępowania, to jest wydatkował środki finansowe na wynagrodzenie wskazanego przez siebie geodety. Nie została więc spełniona wynikająca z art. 262 § 1 k.p.a. przesłanka poniesienia kosztów przez organ. Wobec tego brak było podstaw do uznania wymienionej kwoty za koszty prowadzonego przez organ postępowania rozgraniczeniowego, jak również za zaliczkę na poczet kosztów i objęcia ich postanowieniem w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w trybie przewidzianym w art. 264 § 1 k.p.a.

Kolegium stwierdziło, że koszty postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie stanowi kwota 1.900 zł, gdyż kwota w tej wysokości została wskazana w rachunku z dnia 2 stycznia 2014 r. nr [...] wystawionym Gminie [...] przez geodetę [...] z tytułu prac geodezyjnych związanych z rozgraniczeniem.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do obciążenia stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego proporcjonalnie do ilości ustalonych granic. Kolegium wskazało, że ogólną kwotę 1.900 zł stanowiącą koszty postępowania podzielono na 14, gdyż w wyniku rozgraniczenia ustalono 14 odcinków granic: pierwszy odcinek – działki nr [...] i [...] z działką nr [...], drugi odcinek – działki nr [...] i [...] z działką nr [...], trzeci odcinek – działki nr [...] i [...] z działką nr [...], czwarty odcinek – działki nr [...] i [...] z działką nr [...], piąty odcinek – działki nr [...] i [...] z działką nr [...], szósty odcinek – działka nr [...] z działką nr [...], siódmy odcinek – działka nr [...] z działką nr [...], ósmy odcinek – działka nr [...] z działką nr [...], dziewiąty odcinek – działka nr z działką nr [...], dziesiąty odcinek – działka nr [...] z działką nr [...], jedenasty odcinek – działka nr z działką nr [...], dwunasty odcinek – działka nr [...] z działką nr [...], trzynasty odcinek – działka nr [...] z działką nr [...], czternasty odcinek – działka nr [...] z działką nr [...]. Zatem na każdy odcinek przypada kwota 135,71 zł. Tak wyliczoną kwotę podzielono na dwie części, jedną obciążającą wnioskodawcę, jako właściciela rozgraniczanych nieruchomości oraz drugą – obciążającą właściciela sąsiadującej nieruchomości. Kwota kosztów ustalenia jednego odcinka granicy przypadająca na jedną ze stron wyniosła więc 67,86 zł. Dla [...] ustalono 14 odcinków granic (od numeru jeden do numeru czternaście). Zatem kwotę jednostkową 67,86 zł pomnożono przez 14, co dało kwotę 950 zł. Dla Gminy [...] ustalono pięć odcinków granic (od numeru jeden do numeru pięć), co dało kwotę 339,30 zł. Dla współwłaścicieli działek nr: [...],[...] i [...] ustalono 3 odcinki granic (od numeru sześć do numeru osiem), co dało łącznie kwotę 203,60 zł, a 1/8 z tej kwoty wyniosła 25,45 zł. Dla [...] ustalono 3 odcinki granic (od numeru jedenaście do numeru trzynaście), co dało kwotę 203,57 zł. Dla [...] ustalono czternasty odcinek granicy, co oznacza do zapłaty kwotę 67,85 zł. Dla [...] ustalono dziewiąty odcinek granicy, co oznacza do zapłaty kwotę 67,85 zł. Dla [...] i [...] małżonków [...] ustalono dziesiąty odcinek granicy, co oznacza do zapłaty kwotę 67,85 zł.

W ocenie Kolegium, ustalenie przez organ pierwszej instancji wysokości kosztów postępowaniu na kwotę 1.900 zł stanowiącą wynagrodzenie geodety oraz obciążenie właścicieli rozgraniczanych nieruchomości w opisany wyżej sposób było prawidłowe i uzasadnione. Kolegium podkreśliło, że rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się wówczas, gdy granice nieruchomości stały się sporne, w związku z czym rozgraniczenie leży w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości i koszty postępowania winny obciążać wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego, to jest wszystkich właścicieli nieruchomości o spornych granicach, objętych rozgraniczeniem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

- 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wskazanie w podstawie prawnej art. 138 § 2 k.p.a., przewidującego uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, co pozostaje w sprzeczności z dalszą częścią postanowienia, wskazującą na utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, co w konsekwencji powoduje nieważność postanowienia z uwagi na rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, pomimo że organ pierwszej instancji dopuścił się oczywistego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności nie zweryfikował kwoty określonej przez geodetę jako jego koszty, opierając się wyłącznie na jego oświadczeniu o uiszczonych kosztach w kwocie 2.400 zł, pomimo załączenia przez skarżącego rachunku opiewającego na kwotę 2.600 zł.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie o oświadczenie geodety niepoparte jakimikolwiek dokumentami wskazującymi na wysokość rzekomo uzgodnionego wynagrodzenia. Organ drugiej instancji dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, bezkrytycznie przyjmując, iż [...] uiścił tytułem wynagrodzenia geodety kwotę 2.400 zł. W tym zakresie organy nie dokonały jakichkolwiek ustaleń mimo, że miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wpływają na prawidłowe ustalenie kosztów postępowania administracyjnego. Natomiast z załączonych do akt rachunków wystawionych przez geodetę wynika, że wypłacona została mu kwota 2.600 zł. Kwota 4.300 zł nie została uzgodniona przez strony i takiego uzgodnienia nie zawiera odpis umowy załączonej przez skarżącego. W ocenie skarżącego, w tej sytuacji za nieprawidłowe należało uznać utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno zastosować przepis art. 138 § 2 k.p.a., uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa wskutek wskazania w podstawie prawnej postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a., Kolegium wskazało na bezzasadność tego zarzutu. Kolegium podkreśliło, że było to wynikiem omyłki redakcyjnej, przy niebudzącej wątpliwości sentencji postanowienia, jak też niebudzącej wątpliwości treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyjaśniającego, jakimi motywami organ odwoławczy kierował się utrzymując w mocy prawidłowe orzeczenie organu niższego stopnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Po dokonaniu według wskazanych wyżej reguł kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że oba wymienione postanowienia podlegają uchyleniu, gdyż zostały wydane z naruszeniem prawa.

Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 z późn. zm.), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453).

Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic (art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 tej ustawy – jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic – zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy – wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.

Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym koszty postępowania rozgraniczeniowego nie mają charakteru kosztów, które w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. powinny być uiszczone przez stronę z góry, pod rygorem zwrotu wniosku na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2000 r., II SA/Kr 816/00, ONSA 2002/1/35, LEX nr 51474).

Według art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się, między innymi, koszty biegłych. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26, Prok.i Pr.-wkł. 2007/3/38, LEX nr 229485 oraz powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2000 r. II SA/Gd 2016/98, LEX nr 49056, a także J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582).

Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca zostały rozstrzygnięte w powołanej uchwale 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.

Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.). Postanowienie dotyczące kosztów postępowania określa je odpowiednio do okoliczności sprawy, a więc żądań stron, ich interesu, czy spowodowania dodatkowych kosztów z winy którejś ze stron postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007 r., VIII SA/Wa 436/07, LEX nr 392601).

W niniejszej sprawie przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji rozstrzygające o kosztach postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. W ramach kosztów organy obu instancji uwzględniły kwotę 1.900 zł, jako obejmującą poniesione przez organ wynagrodzenie geodety dokonującego czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym. Kwotą tą w połowie, to jest w zakresie kwoty 950 zł, obciążono [...], jako wnioskodawcę i właściciela rozgraniczanych nieruchomości, w zakresie których ustalono w postępowaniu przebieg 14 odcinków granic. Drugą połową wskazanych kosztów zostali obciążeni właściciele sąsiadujących nieruchomości, stosownie do liczby ustalonych dla nich odcinków granic, a także udziałów we współwłasności.

Jednocześnie na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w postaci zlecenia oraz potwierdzenia zapłaty organy ustaliły, że [...] uiścił ponadto na rzecz geodety [...] kwotę 2.400 zł tytułem wynagrodzenia za czynności rozgraniczeniowe w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Organy stwierdziły jednakże, iż wynagrodzenie geodety we wskazanym zakresie zostało uiszczone przez [...] na podstawie umowy cywilnoprawnej, nie stanowią zatem kosztów poniesionych przez organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe i w konsekwencji nie mogły zostać uznane za koszty podlegające rozliczeniu na mocy art. 262 § 1 k.p.a. i uwzględnieniu w postanowieniu wydanym na mocy art. 264 § 1 k.p.a.

W związku z powyższym wymaga podkreślenia, że w świetle przepisu art. 31 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne czynności ustalania przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym wykonuje geodeta upoważniony przez organ prowadzący postępowanie (odpowiednio wójta, burmistrza, prezydenta miasta). Obowiązek wskazania i upoważnienia geodety spoczywa więc na organie. Może być ono przez organ wydane osobno albo zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Geodeta dokonujący ustalenia przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym nie jest zatem podmiotem działającym na prywatne zlecenie stron tego postępowania. Geodeta jest wyznaczany i umocowany przez organ, a nie przez stronę postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., I OSK 445/07, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007 r., VIII SA/Wa 436/07, LEX nr 392601 i wyrok Eojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2014 r., III SA/Łd 742/14).

Jak podniesiono wcześniej, organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe zgodnie z art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Tak więc wyznaczając uprawnionego geodetę na podstawie tego przepisu organ ma prawo zażądać od strony zaliczki na poczet kosztów.

W rozpoznawanej sprawie organy w uzasadnieniach wydanych postanowień nie wyjaśniły dostatecznie, w jaki sposób przebiegało postępowanie rozgraniczeniowe w zakresie wyznaczenia i umocowania geodety, a także z jakich przyczyn i w jakich okolicznościach doszło do uiszczenia przez skarżącego na poczet wynagrodzenia geodety kwoty 2.400 zł, co do której w zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż brak było podstaw do uznania jej za zaliczkę na poczet kosztów postępowania. W aktach sprawy brak jest pełnych akt postępowania rozgraniczeniowego, pozwalających na ustalenie tych okoliczności i w szczególności dokonanie oceny czy organ faktycznie nie przerzucił na skarżącego ciężaru poszukiwania osoby geodety, a także poniesienia kosztów postępowania, jakie wiążą się z udziałem geodety w czynnościach rozgraniczenia, co mogłoby tłumaczyć treść zlecenia oraz pisma geodety [...] znajdujących się na kartach 1 i 2 akt administracyjnych.

Nie kwestionując, iż przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi podstawę orzekania o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji oraz nie przewiduje możliwości przyznania zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami, nie można zaś wykluczyć możliwości uwzględnienia faktu poniesienia przez stronę części kosztów wynagrodzenia geodety, jako okoliczności mogącej mieć wpływ na sposób obciążenia poszczególnych stron kosztami postępowania poniesionymi przez organ. Byłoby to uzasadnione tym bardziej w sytuacji, gdyby organ, nie żądając zaliczki w prawnie przewidzianej formie (art. 262 § 2 k.p.a.), swoim działaniem w istocie spowodował wyłożenie bezpośrednio przez stronę kwot na poczet niezbędnych kosztów postępowania rozgraniczeniowego obejmujących wynagrodzenie geodety.

Ma to zaś szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, w której już według dotychczasowych ustaleń organów obu instancji [...] uiścił na poczet wynagrodzenia geodety w postępowaniu administracyjnym kwotę 2.400 zł, a zatem wyższą od kwoty 1.900 zł podlegającej rozliczeniu w postanowieniu Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 r., jako odpowiadającej kosztom postępowania rozgraniczeniowego wyłożonym przez ten organ.

Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ na podstawie całości akt administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego dokona ustaleń w zakresie wskazanych wyżej okoliczności oraz rozstrzygnie w przedmiocie kosztów tego postępowania mając na względzie całokształt okoliczności sprawy.

Z tych przyczyn i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.