Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2668/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 17 § 1, art. 33 pkt 1 oraz art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.e.a. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu zażaleń S. sp. z o.o. zwanego dalej Skarżącą z dnia [...] listopada 2004 r., utrzymał w mocy postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2004 r. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

W motywach uzasadnienia organ podał, że decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. określił Skarżącej kwotę długu celnego i wysokość podatku od towarów i usług oraz powiadomił Skarżącą o obowiązku uiszczenia kwot wynikających z decyzji w terminie 10 dni.

W związku z nieziszczeniem należności we wskazanym wyżej terminie, po uprzednim doręczeniu upomnień, Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] z dnia 1 września 2004 r. postępowanie egzekucyjne przeciwko Skarżącej. W ramach tego postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego Skarżącej. W wyniku realizacji zajęcia w dniu 8 września 2004 r. B.SA przekazał na konto Izby Celnej w W. środki pieniężne stanowiące całkowitą spłatę ww. należności.

W zażaleniach z dnia 4 listopada 2004 r. Skarżąca podniosła, że ww. decyzja będąca podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych nie została jej doręczona, a w związku z tym nie jest wymagalna, gdyż nie istnieje w obrocie prawnym. Jako uzasadnienie powyższego Skarżąca wskazała, że po przeprowadzeniu wyjaśnień z Agencją Pocztową przy ul. [...] w W., gdzie została złożona przesyłka z przedmiotową decyzją, ustalono, iż przesyłka ta złożona została w dniu 22 marca 2004 r. i tego samego dnia awizowana po raz pierwszy. W dniu 1 kwietnia 2004r. Skarżąca otrzymała powtórne awizo z datą wystawienia 31 marca 2004 r. i z terminem do odbioru do dnia 6 kwietnia 2004 r. W dniu 2 kwietnia 2004 r. upoważniony pracownik zgłosił się w Agencji Pocztowej po odbiór przesyłki, gdzie został poinformowany, że przesyłka ta została zwrócona do nadawcy, tj. Izby Celnej w W. po 9 dniach od dnia złożenia w urzędzie pocztowym. W związku z tym, że zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej ord. pod. pismo powinno być przechowywane w placówce pocztowej przez okres 14 dni, natomiast decyzja została przez organy celne uznana za doręczoną w dniu 31 marca 2004 r. tj. 9 dnia od momentu złożenia jej w urzędzie pocztowym, nie można zdaniem Skarżącej, stwierdzić, że przesyłka może być uznana za doręczoną zgodnie z przepisami ord. pod.

W celu ustalenia terminu oraz prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji wszczęte zostało postępowanie wyjaśniające. Zwrócono się z zapytaniami do P.P.U.P. "Poczta Polska" Rejonowy Urząd Pocztowy W., a także do organu celnego.

W wyniku podjętych czynności ustalono, iż przesyłka polecona nr [...] oznaczona przez Urząd Celny [...] w W. nr "[...]" adresowana do S. sp. z o.o. ul. [...], [...] W., została wydana do doręczenia listonoszowi Urzędu Pocztowego W. w dniu 22 marca 2004 r. Listonosz podjął próbę doręczenia przesyłki pod wskazanym adresem, jednak z uwagi na fakt, iż w siedzibie Skarżącej odmówiono jej przyjęcia, pozostawił w sekretariacie zawiadomienie o nadejściu przesyłki (na kopercie widnieje pieczątka: "mieszkanie zamknięte. Awizowano dnia 22.03.2004 r. Awizo pozostawiono w skrzynce"). Zawiadomienie pozostawiono w sekretariacie, a nie w skrzynce pocztowej, ponieważ Skarżąca nie posiada oddawczej skrzynki pocztowej. Następnie w tym samym dniu listonosz przekazał list polecony do Agencji Pocztowej przy ul. [...] w celu wydania odbiorcy. W dniu 31 marca 2004 r. ww. Agencja Pocztowa wystawiła powtórne zawiadomienie, które również pozostawione zostało w sekretariacie Skarżącej (pieczątka na kopercie: "awizo powtórne 31.03.2004 r."). Z powodu nie zgłoszenia się adresata, przedmiotowa przesyłka została w dniu 9 kwietnia 2004 r. zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie" (pieczątka "nie podjęto w terminie" i datownik "W., 09.04.2004 r.").

Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu celnego, doręczenie decyzji można uznać za dokonane dopiero w dniu 5 kwietnia 2004 r., a nie 31 marca 2004 r., z uwagi na to, że czternastodniowy termin przeznaczony do odbioru pisma, który rozpoczął swój bieg w dniu pierwszej awizacji, tj. 22 marca 2004 r., upłynął w dniu 5 kwietnia 2004 r. W związku z tym, że termin płatności należności określonych w decyzji wynosi 10 dni, licząc od dnia otrzymania decyzji, zmianie uległ również i ten termin i powinien być on oznaczony na dzień 15 kwietnia 2004 r., a nie na 13 kwietnia 2004 r.

Z postanowieniem tym nie zgodziła się Skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 33 pkt 1 i art. 34 § 5 u.p.e.a. oraz art. 150 ord. pod. Przede wszystkim Skarżąca podniosła, iż do dnia dzisiejszego nie doręczono jej decyzji, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze.

Skarżąca podkreśliła, że Dyrektor Izby Celnej w W. w upomnieniach i w postanowieniach wydanych w I instancji uznał przesyłkę poleconą nr [...] za doręczoną w dniu 31 marca 2004 r., tj. po 9 dniach złożenia jej w urzędzie pocztowym. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Celnej w W. uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 9 kwietnia 2004 r., nie wyjaśniając przy tym dziewięciodniowej rozbieżności w terminie doręczenia. Zdaniem Skarżącej przesyłka z decyzjami została zwrócona w dniu 31 marca 2004 r., tj. po 9 dniach od jej złożenia, co narusza art. 150 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 1a ord. pod. Ponadto Skarżąca zauważyła, iż na trzeciej stronie zaskarżonego postanowienia organ mija się z prawdą, twierdząc, iż awiza zostały pozostawione w sekretariacie Skarżącej, ponieważ nie ma skrzynek oddawczych. Tymczasem w biurowcu, w którym Skarżąca wynajmuje pomieszczenia na biuro znajdują się pocztowe skrzynki oddawcze na parterze budynku, przy portierni. Każda wynajmująca firma posiada swoją skrzynkę. Skrzynki te zostały zamontowane przez wynajmującego, tj. Spółdzielnię [...] na początku lat 90. Skarżąca zaznaczyła, iż awiza, które otrzymała z poczty były pozostawione w skrzynce oddawczej firmy S. sp. z o.o. i oznaczone przez pocztę jako adresat tylko "S.". Organy celne dysponują tym awizem, ponieważ do zażaleń Skarżąca je dołączyła. Zdaniem Skarżącej również sposób w jaki został oznaczony adresat na awizie jest powodem do uznania zarzutów do tytułu wykonawczego jako nieprawidłowe doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., wskazanym przez Skarżącą, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Skarżąca zarzuciła, iż wobec niedoręczenia jej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., określających wysokość należności celnych, a stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, nie powstał obowiązek, którego realizacji służyć miała egzekucja.

Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania decyzji, o których mowa wyżej, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Przepis art. 212 ord. pod. stanowi z kolei, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis ten określa moment, w którym decyzja staje się elementem obrotu prawnego. Z tym też momentem wywiera ona określone w niej skutki w zakresie wynikających z niej uprawnień i obowiązków strony.

Skoro w tytułach wykonawczych wskazano na przedmiotowe decyzje organu celnego i egzekucją objęto zobowiązania w nich określone, to dla stwierdzenia istnienia egzekwowanego obowiązku niezbędnym było ustalenie, iż decyzje te zostały Skarżącej doręczone.

Od stwierdzenia tej okoliczności uzależniona jest ocena prawidłowości stanowiska wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela w przedmiocie zarzutów, których podstawą są okoliczności wskazane w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla wyrażenia stanowiska przez wierzyciela naruszało art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej powoływanej jako k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ I, jak i II instancji, który jako organ odwoławczy niejako ponownie rozstrzyga sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.

Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu należy przede wszystkim odnieść się do dowodu w postaci awiza zaadresowanego do "S.". Należy również ustalić czy, jeżeli odmowa przyjęcia pisma miała miejsce, to dokonała jej osoba uprawniona.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Zakres w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz Skarżącej stosownie do art. 200 p.p.s.a.