Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1477/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, 3  ust. 2, 7  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 77  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z. P. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r, znak [...], którą to decyzją Wojewoda [...] potwierdził Z. P. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w D., pow. [...], woj. [...].

Minister Skarbu Państwa wnosił o oddalenie skargi w całości.

W dniu 31 grudnia 2008 r. Z. P. złożył do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej pozostałą część prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez L. P., E. P. i F. P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości D., woj. [...].

Pismem z dnia 1 czerwca 2010 r. wnioskodawca doprecyzował zakres wniosku w części dotyczącej właściciela nieruchomości i wskazał, że jedynym właścicielem nieruchomości pozostawionej w D. był L. P.

Pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r. Z. P. oświadczył, iż w złożonym wniosku omyłkowo zostało wpisane [...] ha ziemi, w tym [...] ha gruntów rolnych. Winno być natomiast [...] ha ziemi, w tym [...] ha ziemi ornej, a nie jak to wskazano w przedmiotowym wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r.

Z dniem 7 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z póź. zm.) regulująca zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] października 1971 r., sygn. akt [...], stwierdzającego nabycie spadku po L. P., ustalono, iż właściciel pozostawionych nieruchomości ostatnio zamieszkiwał w N. Wobec powyższego, organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy stał się Wojewoda [...].

Poddając weryfikacji materiał dowodowy zgromadzony w prowadzonym postępowaniu organ I instancji ocenił w oparciu o zebraną dokumentację czy spełnione zostały ustawowe przesłanki pozwalające na wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Organ przyjął, że przedstawione dokumenty spełniają wymogi określone w art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i stanowią wystarczający materiał dla wydania niniejszej decyzji.

Dowodem potwierdzającym fakt posiadania nieruchomości przez L. P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D., woj. [...], jest opis mienia pozostawionego w D., wydany przez Komisję Mieszaną do spraw ewakuacji w [...], zgodnie z którym L. P. posiadał w D., dom mieszkalny, murowany, kryty blachą cynkowaną o kubaturze [...] m3, wybudowany w 1901 r., stajnię murowaną krytą dachówką, o kubaturze [...] m3, wybudowaną w 1901r., stodołę z desek, krytą dachówką, o kubaturze [...] m3, wybudowaną w 1901 r., młyn wodny, turbinowy, drewniany, kryty blachą cynkowaną, o kubaturze [...] m3, wybudowany w 1901 r. oraz [...] ha ziemi, w tym [...] ha ziemi ornej oraz [...] drzew owocowych.

Z dokumentu tego wynika, że łączna powierzchnia nieruchomości wynosiła [...] ha ziemi, w tym [...] ha gruntu ornego, natomiast brak w nim informacji o powierzchni gruntów zajętych pod budynki i sad owocowy.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak [...], wydanym w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wezwał wnioskodawcę m.in. do dołączenia do wniosku operatu szacunkowego, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionych przez L. P. poza obecnymi granicami państwa polskiego w D., woj. [...].

W myśl art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. W pojęciu środków dowodowych, o jakich mowa w art. 75 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, mieści się także opinia biegłego. Opinia biegłego, a w sprawach o ustalenie uprawnień do rekompensaty - operat szacunkowy, jest dowodem, do którego stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie organ ma więc prawo i obowiązek zbadać, czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna.

Zawiadomieniem z dnia 20 lutego 2012 .r., Wojewoda [...] w trybie art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poinformował wnioskodawcę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, zapoznania się z aktami sprawy oraz składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.

Z. P. pismem z dnia 25 lutego 2012 r., przy którym ponownie przedłożył do akt sprawy pismo Starosty Powiatowego [...] z dnia 18 września 1933 r., [...], do L. P., plan hali motorowej i przekrój motoru spalinowego w młynie turbinowo-motorowym z dnia 21 listopada 1930 r., plan sytuacyjny z dnia 16 listopada 1927 r., [...], sporządzony przez J. K., rząd. upoważnionego inżyniera budownictwa w P., oraz pismem z dnia 2 marca 2012 r. zakwestionował zastrzeżenia organu do operatu szacunkowego z dnia 27 lipca 2011 r., sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego.

Sporządzająca operat, dokonując wyceny nieruchomości pozostawionych, przyjęła obszar o powierzchni [...] ha jako teren budowlany, jednocześnie pomijając fakt występowania na nieruchomości [...] drzew owocowych, wskazujących, że nieruchomość pozostawiona obejmowała również sad. Brak informacji na temat struktury pozostawionych gruntów, nie pozwalał na dokonanie założenia, że oprócz terenów zabudowanych, których wielkość rzeczoznawca określiła na [...] ha, pozostałe tereny również miały charakter budowlany.

W aneksie do operatu z dnia 27 lipca 2011 r., rzeczoznawca majątkowy G. O. przyjęła założenie, że dla [...] drzew owocowych powierzchnia sadu wynosiła [...] ha, natomiast pozostała część nieruchomości o powierzchni [...] ha stanowiła grunt o innym przeznaczeniu niż orny i budowlany.

Organ wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów, które uzasadniałyby przyjęcie przez rzeczoznawcę majątkowego obszaru o powierzchni [...] ha jako terenu budowlanego. Z planu sytuacyjnego z dnia 16 listopada 1927 r., sporządzonego przez J. K., rząd. upoważnionego inżyniera budownictwa w P., nie wynika, które działki należały do L. P. Z akt sprawy wynika jedynie, że młyn posadowiony był na parceli budowlanej [...]. Tym samym określenie wartości nieruchomości pozostawionych przez L. P. w D., nastąpiło ostatecznie na podstawie dołączonego do operatu szacunkowego z dnia 27 lipca 2011 r. aneksu, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego G. O.

Fakt zamieszkiwania przez L. P. w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej potwierdza opis mienia pozostawionego w D., wydany przez Komisję Mieszaną do spraw Ewakuacji w [...].

Dowodem potwierdzającym fakt opuszczenia przez właściciela nieruchomości L. P. byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. jest opis mienia pozostawionego w D., wydany przez Komisję Mieszaną do spraw Ewakuacji w [...].

Dokumentem potwierdzającym posiadanie przez L. P. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. jest opis mienia pozostawionego w D., wydany przez Komisję Mieszaną do spraw Ewakuacji w [...].

Jak stanowi art. 3 ust. 2 ustawy w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych prawo do rekompensaty przysługuje jego spadkobiercom, posiadającym obywatelstwo polskie. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w N. z dnia [...] października 1971 r., sygn. akt [...], spadek po L. P., zm. w dniu [...] lutego 1964 r. w N., na podstawie ustawy nabyli: żona E. P. w 1/4 części oraz syn F. P. w 3/4 częściach.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1980 r., sygn. akt [...], spadek po F. P., zm. w dniu [...] marca 1979 r. w N., na podstawie ustawy nabyli: wdowa M. P. oraz syn Z. P. po 1/2 części każde.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] listopada 1989r., sygn. akt [...], spadek po E. P., zm. w dniu [...] maja 1981 r. w P., na podstawie ustawy nabył wnuk Z. P. w całości.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 1999 r., sygn. akt [...], spadek po M. P., zm. w dniu [...] grudnia 1991 r. w P., na podstawie ustawy nabył syn Z. P. w całości.

Dowodem potwierdzającym posiadanie obywatelstwa polskiego przez Z.P. jest paszport, numer [...], wydany w dniu 14 lipca 2004 r. przez Wojewodę [...].

Posiadanie obywatelstwa polskiego przez nieżyjących spadkobierców po właścicielu nieruchomości ustalono na podstawie dowodów osobistych, którymi ostatnio się posługiwali, tj. E. P. z domu G., seria i numer [...], wydany przez Powiatową Komendę MO w N., F. P., seria i numer [...], wydany przez [...] N., oraz M. P., seria i numer [...], wydany przez [...] P. (nr PESEL: [...]).

Wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D., pow. [...], woj. [...], została ustalona w operacie szacunkowym z dnia 27 lipca 2011 r. oraz aneksie do operatu sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego G. O. (uprawnienia nr [...]) na kwotę [...] zł ([...] złote). Tym samym 20% wartości pozostawionych nieruchomości wynosi [...] zł ([...]).

Wartość prawa własności lokalu mieszkalnego nr [...] o ogólnej pow. użytkowej [...] m2 oraz, piwnic o łącznej powierzchni [...] m2 i udziału w częściach wspólnych budynku w N. przy ul. [...], a także udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...], obręb [...], o łącznej pow. [...] m2, objętej księgą wieczystą Nr [...], została ustalona w operacie szacunkowym z dnia 27 lipca 2011 r., sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego G. O. na kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych).

Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi również 20% wartości pozostawionych nieruchomości. W myśl art. 13 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy w przypadku gdy na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, wnioskodawca lub jego poprzednicy prawni nabyli na własność lub w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa (art. 6 ust. 3 ustawy), wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o których mowa w ust. 2, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali.

Organ przyjął, że wysokość przyznanego świadczenia pieniężnego po odliczeniu wartości częściowo zrealizowanej rekompensaty wynosi [...] zł ([...]) i przysługuje Z. P. w całości, zgodnie z przedłożonymi postanowieniami sądowymi o stwierdzeniu nabycia spadku po L. P., F. P., E. P. oraz M. P.

Działając na podstawie art. 5 ust. I i ust. 3 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 z póź. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku Z. P. w przedmiocie potwierdzenia pozostałej części prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez L. P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D., pow. [...], woj. [...], decyzją z dnia [...] marca 2012 roku:

1) Potwierdził, iż prawo do rekompensaty w pozostałej części z tytułu pozostawienia nieruchomości przez L. P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D., woj. [...], przysługuje Z. P., synowi F. i M., nr PESEL: [...], zam. w N. przy ul. [...] - w całości.

2) Ustalił wartość nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D., pow. [...], woj. [...], na kwotę [...] zł (słownie: [...] złote) w oparciu o operat szacunkowy z dnia 27 lipca 2011 r. oraz aneks do operatu (data wpływu 22 grudnia 2011 r.), sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego G. O. (uprawnienia nr [...]).

3) Ustalił wartość prawa własności lokalu mieszkalnego nr [...] o ogólnej pow. Użytkowej [...] m oraz piwnic o łącznej powierzchni [...] m i udziału w częściach wspólnych budynku w N. przy ul. [...], a także udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...], obręb [...], o łącznej pow. [...]m2, objętej księgą wieczystą Nr [...], na kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) w oparciu o operat szacunkowy z dnia 27 lipca 2011 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego G. O.;

4) Ustalił wysokość przysługującej wnioskodawcy rekompensaty na kwotę [...] zł (słownie: [...]).

5) Stwierdził, iż uprawniony Z. P. jako formę realizacji prawa do rekompensaty wskazał świadczenie pieniężne wypłacane ze środków Funduszu Rekompensacyjnego.

Od powyższej decyzji pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. za pośrednictwem Wojewody [...] Z. P. wniósł odwołanie do Ministra Skarbu Państwa. Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowo przewidzianego terminu.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czewrca 2012r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 roku.

Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest ustalenie przeznaczenia [...] ha ziemi wchodzącego w skład nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP. Organ odwoławczy zauważa, iż w pierwotnym operacie szacunkowym przyjęto, iż owe [...] ha stanowiło działkę budowlaną. Rzeczoznawca dokonując wyceny pominął fakt, iż m.in. na spornym terenie znajdowało się [...] drzew owocowych. W załączonym w dniu 10 grudnia 2011 r. aneksie do operatu szacunkowego rzeczoznawca wskazał, iż powierzchnia gruntu pod drzewami owocowymi wynosiła [...] ha, pozostałe zaś grunty [...] ha określono jako "o innym przeznaczeniu niż orny i budowlany". W materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy brak jest dowodów świadczących by [...] ha było gruntem o przeznaczeniu budowlanym. Z planu sytuacyjnego z dnia [...] listopada 1927 r. nie wynika, które działki należały do L. P. Z akt sprawy wynika jedynie, iż młyn posadowiony był na parceli budowlanej [...]. Organ podkreślał, iż poza twierdzeniami strony postępowania w aktach sprawy brak jest dokumentów mogących świadczyć o przeznaczeniu [...] ha ziemi jako działki budowlanej. Jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP Do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć: dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Minister Skarbu Państwa podzielił ustalenia Wojewody [...], iż z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika by sporny grunt miał przeznaczenie budowlane, a tym samym w ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] prawidłowo zakwestionował pierwotny operat szacunkowy.

Odnosząc się do kwestii podniesionej przez skarżącego w odwołaniu, iż: "organ nie dokonał oceny prawidłowości doboru przyjętej do analizy miejscowości, którą był G., w odniesieniu do miejscowości D. Należy zauważyć, że było to nieprawidłowe postępowanie, ponieważ D. był w okresie przed 1939 rokiem miastem powiatowym, siedzibą władz powiatowych, stacją i węzłem kolejowym; siedzibą sądu grodzkiego i sądu okręgowego, liczącym (według dostępnych źródeł) [...] mieszkańców. Natomiast G. był miasteczkiem (liczącym w 1939 roku [...] mieszkańców, oddalonym od stacji kolejowej o [...] km, siedzibą gminy. Były to więc miejscowości o zupełnie odmiennych charakterystykach zarówno pod względem liczby mieszkańców, stopniu urbanizacji jak i charakterze administracyjnym".

Minister Skarbu Państwa podzielił pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2011, sygn. II SA/Ol 826/11, w którym zawarta została teza, iż "Organ administracji nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, gdyż nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, zawiera wymagane przepisami prawa elementy, nie zawiera niejasności, pomyłek lub braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową". Należy wskazać, iż operat szacunkowy jest wykonywany na zlecenie strony postępowania i w wypadku kwestionowania merytorycznej zasadności przyjętego do porównania miasta, Skarżący mógł zwrócić się o jego weryfikację do Organizacji Zawodowej Rzeczoznawców w celu oceny jego prawidłowości stosownie do art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z. P. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 roku wnosząc o uchylenie niniejszej decyzji oraz poprzedzającej go decyzji Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie:

1. art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;

2. art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w trakcie postępowania;

3. art. 84 § 1 kpa poprzez ingerencje w opnie biegłego i tym samym naruszenie niezawisłości biegłego w zakresie sporządzonej opinii.

Skarżacy podnosił, że na gruncie przepisów kpa nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie, przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę (wyrok NSA z 26.10.1984 r. II SA 1205/84, ONSA 1984/2/98).

Skarżacy podkreślał, iż dwukrotnie wskazywał na przyjęcie błędnych założeń do wyceny (w pismach z dnia 27.12.2011r. oraz 25.02.2012r.), które to uwagi i zastrzeżenia nie znalazły żadnego odbicia w wydanej decyzji. Organ odwoławczy w osobie Ministra Skarbu Państwa błędnie przyznał słuszność decyzji Wojewody [...], że skoro na nieruchomości rosło [...] drzew owocowych to tym samym przesądza to o rolnym charakterze gruntu, podczas gdy faktycznie był to typowy ogród przydomowy, jakie niewątpliwie znajdują się praktycznie przy każdym domu.

Zdaniem skarżącego podstawowym błędem formalnym było przyjęcie w operacie szacunkowym nieruchomości z terenu miejscowości o zupełnie różnej funkcji administracyjnej i liczbie mieszkańców niż miasto powiatowe D. Nie do przyjęcia jest przytoczone w uzasadnieniu decyzji twierdzenie wyrażone w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2011 roku sygn. II SA/Ol 826/11 iż "Organ administracji nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego (...)" gdyż w tym przypadku nie zachodziła konieczność ingerencji w sferę wiedzy specjalnej rzeczoznawcy majątkowego, a jedynie stwierdzenie na podstawie powszechnie dostępnych źródeł czy miejscowości przyjęte do wyceny spełniały wymóg art. 11 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty tj. czy położone były w miejscowościach o zbliżonej liczbie mieszkańców, porównywalnym stopniu urbanizacji i charakterze administracyjnym. Nie podlega kwestii, że w sytuacji gdyby rzeczoznawca majątkowy przyjął do porównania w procesie szacowania nieruchomości zbywane na obszarze np. miasta R., organ niewątpliwie zakwestionowałby ten fakt. Wiedza na ten temat nie jest wiedzą specjalną rzeczoznawcy majątkowego, a zatem ocena prawidłowego doboru miejscowości jak najbardziej leży w gestii organu.

Odnośnie stwierdzenia iż operat szacunkowy wykonany został na zlecenie strony postępowania i w wypadku kwestionowania jego prawidłowości mogł wniskodawca zwrócić się w celu jego oceny do Organizacji Zawodowej Rzeczoznawców Majątkowych skarżący wskazywał iż rzeczoznawca majątkowy sam, bez uzgodnienia z nim jako zleceniodawcą, złożył aneks do operatu szacunkowego, który to aneks dwukrotnie kwestionował. Dodatkowo koszt sporządzenia takiej oceny to kwota około [...] zł, czyli to ponad połowa przyznanej decyzją rekompensaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga złożona w niniejszej sprawie jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) - przywoływanej dalej jako: "ustawa zabużańska". Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy.

W ocenie Sądu analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i właściwie zinterpretowały mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy ustawy zabużańskiej.

Zarzuty skarżącego koncentrowały się na próbach podważenia prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Na wstępie należy zaznaczyć, że sporządzenie operatu szacunkowego należy ustawowo do obowiązków strony, a nie organów, i leży w jej interesie (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy). Nie oznacza to jednocześnie, że treść operatu szacunkowego musi odpowiadać woli wnioskodawcy. Operat sporządzany jest przez rzeczoznawcę majątkowego w oparciu o jego wiedzę fachową i na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego G. O. spełniał te wymogi.

Zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej wyceny nieruchomości dokonano na podstawie analizy kształtowania się poziomu cen nieruchomości podobnych, położonych na obszarze porównywalnych rynków lokalnych funkcjonujących obecnie w Rzeczpospolitej Polskiej. Przy określaniu wartości nieruchomości uwzględniono przeciętne ceny transakcyjne uzyskane za nieruchomości podobne, zbywane w miejscowości o zbliżonej liczbie mieszkańców i porównywalnym stopniu urbanizacji i charakterze administracyjnym do miejscowości, w której leży pozostawiona nieruchomość, położonej na obszarze województwa z uwzględnieniem współczynników określających różnice w poziomie rozwoju gospodarczego tych województw w 1939 roku.

Zgodnie z art. 11 ust 2 cytowanej ustawy województwem porównywalnym do województwa [...] jest województwo [...], wartość współczynnika wynosi 1[...]. Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004r., Nr 207, poz.2109) wartość rynkową nieruchomości gruntowej zabudowanej rzeczoznawca określił przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metoda porównywania parami.

Jako rynek nieruchomości porównywalnych rzeczoznawca przyjęła województwo [...], powiat [...]. G. – miasto w woj. [...], w powiecie [...], stanowiące siedzibę gminy miejsko-wiejskiej, które według danych z 30 czerwca 2009 roku miało [...] mieszkańców. Czas badania obejmował okres od czerwca 2009r. do lipca 2011 roku.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, należy wskazać, że G. (w dacie sporządzania operatu szacunkowego) jest porównywalny do miasta D. (z 1939r,). Jest to miasto, które jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej, o liczbie mieszkańców porównywalnej do D. według danych z 1939 roku.

Operat szacunkowy pod tym względem odpowiada zatem wymogom formalnym ustawy.

Podobnie, nie można postawić rzeczoznawcy zarzutu, że uwzględnił w pewnym zakresie zastrzeżenia organu. Rzeczoznawca ma obowiązek sporządzania operatu zgodnie ze swoją wiedza fachową i widząc podstawy do jego korekty mógł sporządzić aneks. Rzeczoznawca, dokonując wyceny nieruchomości pozostawionych, przyjęła obszar o powierzchni [...] ha jako teren budowlany, jednocześnie pomijając fakt występowania na nieruchomości [...] drzew owocowych, wskazujących, że nieruchomość pozostawiona obejmowała również sad. Brak informacji na temat struktury pozostawionych gruntów, nie pozwalał na dokonanie założenia, że oprócz terenów zabudowanych, których wielkość rzeczoznawca określiła na [...] ha, pozostałe tereny również miały charakter budowlany. W aneksie do operatu z dnia 27 lipca 2011r., rzeczoznawca majątkowy przyjęła założenie, że dla [...] drzew owocowych powierzchnia sadu wynosiła [...] ha, natomiast pozostała część nieruchomości o powierzchni [...] ha stanowiła grunt o innym przeznaczeniu niż orny i budowlany. Należy przy tym podzielić stanowisko organów, że w sprawie nie ma dokumentów, które uzasadniałyby przyjęcie przez rzeczoznawcę majątkowego obszaru o powierzchni [...] ha jako terenu budowlanego. Z planu sytuacyjnego z dnia [...] listopada 1927 r., sporządzonego przez J. K., rząd. upoważnionego inżyniera budownictwa w P., nie wynika, które działki należały do L. P. Z akt sprawy wynika jedynie, że młyn posadowiony był na parceli budowlanej [...]. Tym samym określenie wartości nieruchomości pozostawionych przez L. P. w D., nastąpiło ostatecznie na podstawie dołączonego do operatu szacunkowego z dnia 27 lipca 2011 r. aneksu, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego G. O.

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art.80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Prawidłowo zatem Minister Skarbu Państwa podzielił ustalenia Wojewody [...], iż z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, by sporny grunt miał przeznaczenie budowlane.

Skarżący nie wskazuje konkretnie na czym miały polegać uchybienia organów w zakresie niezebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodwego. Skarżący w istocie nie zgadza sie jedynie z konkluzją wynikającą z oceny materiału dowdwego. Jak już jednak wskazywano nie ma w sprawie dokumentów, które uzasadniałyby przyjęcie przez rzeczoznawcę majątkowego obszaru o powierzchni [...] ha jako terenu budowlanego.

Mając powyższe na względzie i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 15;3:, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.