Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 823/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 6h, art. 6i, art. 6m, art. 6q
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 62 § 1, § 1a i § 4 oraz art. 53 § 1 i § 3, art. 55 i art. 56
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 28 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej J. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 761/21 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej J. z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 17 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 761/21, oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej J. z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 17 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa J. z siedzibą we W. (Spółdzielnia) zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 2 ust. 3, art. 6h, art. 6i, art. 6m, art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm.) – dalej jako: "u.c.p.g." poprzez błędną wykładnię przyjmując, że obowiązek złożenia deklaracji podatkowych obciążało Spółdzielnię w spornym okresie tj. lipiec 2013 – styczeń 2015 r., podczas gdy przy prawidłowej wykładni należało przyjąć, iż obowiązek ten obciążał Spółdzielnię dopiero od 1 stycznia 2015 r.;

- art. 62 § 1, § 1a i § 4 oraz art. 53 § 1 i § 3, art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – dalej jako: "O.p." poprzez niewłaściwe zastosowanie przyjmując, iż Spółdzielnia w okresie lipiec 2013 - styczeń 2015 r. była podatnikiem, podczas gdy organ podatkowy przyjął w oparciu o istniejący stan prawny, iż podatnikami były osoby zamieszkałe w zasobach Spółdzielni, w imieniu których to Spółdzielnia złożyła deklaracje podatkowe w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie i w jego siedzibie, które w całości i bez jakichkolwiek zastrzeżeń zostały przyjęte przez organ podatkowy i rozliczane na bieżąco w całym spornym okresie łącznie z egzekucją przez tenże organ podatkowy. Wtórne złożenie deklaracji przez Spółdzielnię za sporny (lipiec 2013 – styczeń 2015) okres dotyczyło jedynie zaległości podatkowych nie wyegzekwowanych dotychczas przez organ podatkowy i miało na celu, w uzgodnieniu z organem podatkowym usprawnienie egzekucji tychże zaległości;

- art. 121 i art. 124 O.p. poprzez świadome utwierdzanie Spółdzielni przez organ podatkowy w spornym okresie (lipiec 2013 – styczeń 2015 r.), iż podatnikiem nie jest Spółdzielnia a lokatorzy mieszkający w tychże zasobach Spółdzielni, w imieniu których to Spółdzielnia złożyła deklaracje podatkowe, które przyjęto bez zastrzeżeń (a nie zwrócono jako wadliwe) i ściągano podatki od lokatorów łącznie z egzekucją bezpośrednio przez organ podatkowy.

Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o :

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Spółdzielnia oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do stwierdzenia, że gdyby Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 2 ust. 3 w zw. z art. 6h, art. 6i, art. 6m , art. 6q u.p.c.g. winien był ustalić, że w spornym okresie lipiec 2013 r. – styczeń 2015 r. Spółdzielnia nie była podatnikiem, a co za tym idzie nie miały do niej zastosowania przepisy art. 62 § 1 § 1a i § 4 oraz art. 53 § 1 i § 3, art. 55 i art. 56 O.p.

Niemniej, co pominięto w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji ustalił, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego we Wrocławiu z 22 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 941/18 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), dotyczącym Spółdzielni przesądzono kwestię daty początkowej obciążenia skarżącej obowiązkiem deklarowania i rozliczania opłat z tytułu gospodarowania odpadami. Sąd ten uznał, że taką datą początkową jest 1 lipca 2013 r. Wskazał, że z tym dniem na Spółdzielni spoczywał ww. obowiązek jako podmiotu sprawującego zarząd nieruchomością wspólną. Sąd podkreślił, że pogląd ten znajdował wówczas już potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych między innymi z tego powodu, że nie do zaakceptowania, w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, byłoby przyjęcie takiej interpretacji art. 2 ust. 3 u.c.p.g., według której uznaje się, że osoby sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi na podstawie umowy lub uchwały współwłaścicieli nieruchomości - bo to jest regułą na gruncie ustawy o własności lokali - podlegają obowiązkom określonym w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, natomiast nie podlegają im osoby prawne, tj. spółdzielnie mieszkaniowe, sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi z mocy przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych która odwołuje się w wielu kwestiach do ustawy o własności lokali.

W dalszej kolejności Sąd I instancji trafnie zauważył, że stosownie do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W myśl art. 171 P.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Następnie Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że wyrażona w art. 170 P.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 P.p.s.a. wskazują motywy. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4400/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu kwestionującego powyższe ustalenia Sądu I instancji, zatem należy powtórzyć za tym Sądem, że za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 2 ust. 3, art. 6h, art. 6i, art. 6m i art. 6q u.c.p.g. Słusznie bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu stwierdziło, że w postanowieniu o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie miał on możliwości rozważania tej kwestii.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 62 § 1 § 1a i § 4 oraz art. 53 § 1 i § 3, art. 55 i art. 56 O.p. należy podkreślić, że Spółdzielnia nie kwestionuje w tym obszarze sposobu naliczenia odsetek za zwłokę ale podważa zasadę zaliczenia proporcjonalnego dokonanej przez nią wpłaty na poczet zarówno należności głównej, jak i odsetek za zwłokę argumentując, że we wskazanym okresie nie była ona obowiązana do składania deklaracji i dokonywania stosowanych wpłat. Innymi słowy, że przepisy te nie mają do niej zastosowania.

Skoro jednak kwestia ta – data początkowa obciążenia Spółdzielni obowiązkiem deklarowania i rozliczania opłaty z tytułu gospodarowania odpadami - została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem, zasadnie organ właściwy w sprawach opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi dokonał rozliczenia wpłat dokonanych przez Spółdzielnie według zasad wynikających z art. 62 § 1 § 1a i § 4 oraz art. 53 § 1 i § 3, art. 55 i art. 56 O.p.

Co do zarzutu naruszenia art. 121 i 124 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie może zostać uznana za zasadny ze względu na treść powołanego wyżej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 941/18.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, stosownie do wniosku Spółdzielni i braku żądania przeprowadzenia rozprawy złożonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ww. ustawy oddalił skargę kasacyjną.

Bogusław Woźniak Bogusław Dauter Jolanta Sokołowska