Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 240/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 4 w zw .z art. 15 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem P. a Prezydentem Miasta O. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. M. o przyznanie zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne postanawia: wskazać Burmistrza P. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] listopada 2016 r., Burmistrz P. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem P., reprezentowanym przez Ośrodkek Pomocy Społecznej w P., a Prezydentem Miasta O., reprezentowanym przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. przez wskazanie Prezydenta Miasta O. - Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. jako organu właściwego do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne na rzecz B. M.

W uzasadnieniu wniosku, wskazano, że decyzją [...] z dnia [...].07.2016 r., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. skierował B. M. zameldowanego w [...] do Domu Pomocy Społecznej w O. ul. [...], na czas nieokreślony.

W dniu 19.07.2016r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Burmistrza P. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawa do dalszego wypłacania B. M. zasiłku stałego i opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne przez ten organ. Pismem [...] z dnia [...]-07-2016r. Ustalono, iż B. M. od dnia [...].07.2016r. jest mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej w O. na pobyt stały.

W dniu [...].07.2016 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w P., decyzją [...], na podst. art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", uchylił w całości swoją wcześniejszą decyzję [...] z dnia [...]-05-2016r. dotyczącą przyznania B. M. prawa do zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Powodem uchylenia decyzji była zmiana miejsca zamieszkania. Wskazano, że zgodnie z art. 101 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 930), zwanej dalej "u.p.s." właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia.

W ślad za tą decyzją Ośrodek Pomocy Społecznej w P., postanowieniem [...] z dnia [...]-07-2016r., a także zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., przekazał komplet dokumentów celem kontynuowania wypłacania zasiłku stałego i opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne B. M., co uzasadniono faktem zamieszkania podopiecznego w Domu Pomocy Społecznej w O. na stałe.

Wskazano, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Argumentowano, że skoro u.p.s., nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania", należy odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia tego pojęcia w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 53 ze zm.), dalej: "k.c.", zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

W związku z powyższym Ośrodek pomocy Społecznej w P. uznał, iż nie jest organem właściwym miejscowo do dalszego wypłacania B. M. zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Wskazano, że jak ustalono, dnia [..] lipca 2016r., B. M. został zameldowany na pobyt stały w O. ul. [...]( Dom Pomocy Społecznej w O.).

W odpowiedzi na wniosek, Prezydent Miasta O., reprezentowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość poprzez wskazanie Burmistrza P., jako organu właściwego do przyznania i wypłacania zasiłku stałego B. M., ewentualnie o oddalenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek wskazano, że właściwość Burmistrza P. do kontynuowania B. M. wypłaty zasiłku stałego, wynika z art.101 ust. 6 u.p.s., zgodnie z którym dla mieszkańca domu pomocy społecznej właściwa jest gmina, która skierowała go do tego domu. Podniesiono, że przepis ten ma charakter lex specialis w stosunku do przepisu art.101 ust. 1 u.p.s., który wskazuje ogólną zasadę dotyczącą właściwości gminy według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ta ogólna zasada nie ma zastosowania w przypadku przyznawania świadczeń z pomocy społecznej w odniesieniu do pensjonariuszy domów pomocy społecznej, bowiem dla takich osób właściwą jest gmina, która kierowała takie osoby do domu pomocy społecznej. Argumentowano, że powyższa wykładnia wskazanych przepisów znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że "gmina, która spowodowała umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.".Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem P. a Prezydentem Miasta O., ponieważ oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku B. M. o wypłatę zasiłku stałego i opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisem o charakterze szczególnym jest art. 101 ust. 6 tej ustawy, zgodnie, z którym dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Interpretując przepis art. 101 ust. 6 u.p.s., należy mieć na względzie, że przypisuje on istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i zakłada, że gmina, która spowodowała umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że decyzja ta zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym (zob. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt I OW 48/14, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OW 56/12, z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OW 110/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt sprawy, B. M. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w O. na podstawie decyzji z dnia [...].07.2016 r., wydanej z upoważnienia Burmistrza P.. Zatem, stosownie do regulacji art. 101 ust. 6 u.p.s., Burmistrz P. jest organem właściwym do rozpoznania wniosku B. M. o dalszą wypłatę zasiłku stałego i przyznanie pomocy finansowej w postaci zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.