Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1025/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1, ust. 4, art. 24 ust. 2, art. 32
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala-


UZASADNIENIE

sygn. akt II SA/Rz 102515

U z a s ad n i e n i e

Przedmiotem skargi S.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO, Kolegium) z dnia [...] lipca 2015 r.

Nr [...] wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz

art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U.

z 2006 r., Nr 139 poz. 992 ze zm., dalej: u.ś.r.), uchyliło decyzję Wójta Gminy G.

Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiającą S.W. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną A.R. i przyznało mu prawo do tego świadczenia od dnia złożenia wniosku ([...] czerwca 2012 r.).

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i 2 K.p.a. - po wszczęciu postępowania z urzędu - SKO stwierdziło nieważność decyzji własnej z dnia [...] lipca 2012 r. Wskazało, że decyzja ta dotknięta była istotną wadą formalną w postaci rażącego naruszenia prawa. Ustalono bowiem, że w dacie wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne S.W. pozostawał w stosunku pracy, zaś osobom zatrudnionym takie świadczenie nie przysługuje, gdyż nie spełniają przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną /wg zalegającego w aktach administracyjnych świadectwa pracy, zatrudnienie obejmowało okres od 2 lipca do 6 września 2012 r./.

Na skutek wniosku S.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] Kolegium utrzymało

w mocy swą decyzję z dnia [...] września 2012 r.

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 111/13 WSA

w Rzeszowie oddalił skargę S.W. na decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2012 r. Sąd wskazał, że skarżący podjął pracę po wydaniu decyzji przez organ I instancji, ale przed złożeniem od niej odwołania. W dacie złożenia odwołania pozostawał już w stosunku pracy, jednakże nie ujawnił tej okoliczności. Ponieważ organ II instancji orzeka na podstawie stanu faktycznego ustalonego na dzień wydawania przez siebie decyzji, zobligowany był do uwzględnienia faktu, że w dniu wydania decyzji ustała przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego

w postaci rezygnacji przez wnioskującego o przyznanie świadczenia z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Sąd podkreślił, że fakt rezygnacji z zatrudnienia lub też niepodejmowanie pracy w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad jedną z osób wymienionych w art. 17 u.ś.r. rozumiany musi być w taki sposób, że rezygnacja z zatrudnienia ma charakter ciągły, zarówno w czasie wydawania decyzji, jak i w czasie pobierania świadczenia, co oznacza, że podjęcie pracy zarobkowej po przyznaniu świadczenia stanowi przesłankę do zmiany decyzji na podstawie art. 32 powołanej ustawy.

Za chybione Sąd uznał stwierdzenie, że jeżeli przeszkoda pojawia się po dniu skutecznego nabycia prawa do świadczenia, zastosowanie znajduje tryb z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 grudnia 2011 r.

w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 298, poz. 1769 ze zm.), który może prowadzić do wstrzymania wypłaty świadczenia w warunkach określonych w art. 28 ust. 2 a contrario ustawy i § 11 rozporządzenia. Zdaniem Sądu, powyższe przepisy miałyby zastosowanie pod warunkiem skutecznego nabycia prawa do tego świadczenia. Natomiast w sytuacji, gdy w dniu wydania decyzji przyznającej to świadczenie brak było przesłanek do jego przyznania, brak jest także podstaw do zastosowania przepisów o wstrzymaniu jego wypłaty, bowiem w pierwszej kolejności należy wyeliminować z obrotu prawnego decyzję, na podstawie której świadczenie zostało przyznane.

Na skutek skargi kasacyjnej S.W. – reprezentowanego przez radcę prawnego – Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2014 r. I OSK 1621/13, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, uchylił wyrok WSA

z dnia 16 kwietnia 2013 r. oraz decyzje SKO z dnia [...] listopada i [...] września 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek

z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Słusznie zatem zarzucono w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji, akceptując stanowisko SKO, naruszył poprzez nieprawidłową wykładnię przepisy prawa materialnego.

W myśl wskazanej regulacji, nie mogła być uznana w postępowaniu nadzorczym za nieistotną okoliczność, że w dniu wpływu wniosku (8 czerwca 2012 r.) skarżący spełniał przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia i stan taki trwał do

1 lipca 2012 r. włącznie. W tej sytuacji nie można więc podzielić stanowiska, że rażące naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. również w tej części, która dotyczy tego okresu.

Mając na uwadze wyrok NSA, SKO decyzją z dnia [...] maja 2015 r.

Nr [...], na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz

art. 157 § 1 i 2 K.p.a. stwierdziło nieważność swej decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.

w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 2 lipca do 6 września 2012 r. Wskazało, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r., S.W. nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tym samym w dniu wpływu wniosku (8 czerwca 2012 r.) spełniał przesłanki do przyznania świadczenia. Z chwilą podjęcia zatrudnienia utracił to prawo na czas pozostawania

w stosunku pracy, tj. od 2 lipca do 6 września 2012 r., gdyż nie spełniał podstawowego kryterium przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r., w części dotyczącej przyznania prawa do tego świadczenia za wskazany wyżej okres, należy uznać za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co obliguje organ do stwierdzenia w tym zakresie jej nieważności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.W. wskazał, że nie zgadza się z wydaną decyzją, która jest dla niego krzywdząca. Jego zdaniem przysługuje mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 2 lipca do

6 września 2012 r.

Wydaną [...] lipca 2015 r. decyzją Nr [...] Kolegium, wskazując argumentację jak w decyzji z dnia [...] maja 2015 r., utrzymało tą decyzję w mocy.

We wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2015 r. pełnomocnik S.W. (radca prawny) zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 158 § 1

w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzję Kolegium

z dnia 23 lipca 2012 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa,

2. niewykonywanie przez Kolegium prawomocnego wyroku w sposób określony

w art. 154 § 1 P.p.s.a., poprzez notoryjne nieuwzględnianie oceny prawnej sądu administracyjnego i ponowne stwierdzenie nieważności decyzji, co do której sąd prawomocnie wypowiedział się, że nie jest obarczona ani w całości ani też

w części wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 K.p.a.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 P.p.s.a. wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [....] maja 2015 r. oraz na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. o wymierzenie Kolegium grzywny w wysokości 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wbrew poglądowi Kolegium, do wydania w dniu [...] lipca 2012 r. przez ten organ decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie doszło z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ani w części ani też w całości. Prawomocną ocenę w tym zakresie sformułował już NSA w wyroku z dnia 7 listopada 2014 r., uchylając poprzednio wydaną decyzję Kolegium o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro w wyroku tym sformułowano już ocenę, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą nieważności a także zawarto wskazanie obejmujące zakaz ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Kolegium z dnia [...] maja 2015 r. podlegają aktualnie stwierdzeniu nieważności, jako wydane z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. Skoro NSA nie orzekł o częściowym tylko uchyleniu decyzji stwierdzającej nieważność (a więc wykluczył wadę nieważności co do całości rozstrzygnięcia), tym samym wypowiedział się o zakazie stwierdzenia jej nieważności chociażby w części i zakazie prowadzenia dalszego postępowania w sprawie administracyjnej po wydaniu wyroku.

Podkreślono, że nieprawidłowa jest konstrukcja stwierdzenia nieważności decyzji

o przyznaniu świadczenia za okres od 2 lipca do 6 września 2012 r. Ustanie prawa do pobierania prawidłowo nabytego świadczenia, co zaakcentował już NSA akceptując wywód skargi kasacyjnej, odbywa się w drodze czynności materialno – technicznej wstrzymania wypłaty świadczenia (jeżeli podstawa do wstrzymania wypłaty w ogóle nastąpiła, co nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania). Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, organ wypłacający świadczenie obowiązany jest wówczas przeprowadzić szczególne postępowanie administracyjne zmierzające do pozbawieni skuteczności wydanej decyzji. Podczas badania dokumentów stanowiących podstawę do twierdzenia, że zaszła przeszkoda w kontynuacji wypłat, organ obowiązany jest uzyskać wyjaśnienia strony, od których uzależnione jest dalsze wypłacanie należności. Wykazanie tymi dowodami, że przeszkoda do kontynuacji wypłat nie zaszła (gdy osoba nadal spełnia warunki określone w ustawie), zgodnie z art. 28 ust. 2 u.ś.r., prowadzi do wyrównania wypłaty. Wykazanie zaś, że przeszkoda w kontynuacji wypłat zaszła (gdy osoba np. nie spełnia warunku stałości rezygnacji z zatrudnienia z art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r.), prowadzi do wstrzymania wypłaty świadczeń. Postępowanie w sprawie wstrzymania wypłat kończy się powiadomieniem o wstrzymaniu, wydawanym na podstawie § 11 wskazanego rozporządzenia. Ustanie zatem przeszkody do wypłaty świadczeń (trwającej w okresie od 2 lipca do 6 września 2012 r.) powinno stanowić podstawę do wznowienia wypłat z dniem 7 września 2012 r.

Z tych samych powodów, skoro nie wykonano prawomocnego wyroku NSA, dopuszczono się naruszenia określonego w art. 154 § 1 P.p.s.a., skutkującego wymierzeniem Kolegium grzywny. Niewykonanie wyroku może bowiem w ocenie strony skarżącej przyjmować postać nie tylko bierności, ale i pozytywnego zachowania procesowego – ponawiania wyeliminowanych już prawomocnie przez sąd aktów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumentację zaskarżonej decyzji. Wskazało, że podniesione w skardze zarzuty były mu znane przy rozpatrywaniu sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.); stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym zakresie Sąd uznał, że skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a mianowicie w trybie stwierdzenia nieważności. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2015 r., stwierdzającą nieważność - wydanej przez siebie w dniu [...] lipca 2012 r. w trybie odwoławczym - decyzji o przyznaniu S.W. świadczenia pielęgnacyjnego, w części dotyczącej prawa do tego świadczenia za okres od 2 lipca do 6 września 2012 r. Zaznaczenia przy tym wymaga, że sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r. jest już po raz drugi przedmiotem rozpoznania przez WSA, gdyż na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez S.W. od wyroku tego Sądu z dnia 16 kwietnia 2013 r. II SA/Rz 111/13, NSA wyrokiem z dnia 7 listopada 2014 r. I OSK 1621/13 uchylił wyrok WSA z dnia 16 kwietnia 2013 r. oraz poprzedzające go decyzje SKO z dnia

[...] listopada i [...] września 2012 r., mocą których Kolegium stwierdziło nieważność

(w całości) decyzji własnej z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Tak jak u podstaw decyzji wydanych przez SKO w toku pierwszego

z opisanych postępowań nieważnościowych, tak u podstaw wydania obecnie zaskarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającego je rozstrzygnięcia I-instancyjnego znalazła się przekazana 27 sierpnia 2012 r. przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] kopia umowy o pracę S.W. zawartej [...] czerwca 2012 r., a następnie - za pismem z dnia 10 września 2012 r. – kopia świadectwa pracy potwierdzającego świadczenie przez niego pracy w okresie od 2 lipca do

6 września 2012 r. W ocenie Kolegium, z chwilą podjęcia zatrudnienia S.W. utracił to prawo na czas pozostawania w stosunku pracy, tj. od 2 lipca do

6 września 2012 r., gdyż nie spełniał podstawowego kryterium przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; tym samym decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., w części dotyczącej przyznania prawa do tego świadczenia za wskazany wyżej okres, należało uznać za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co obligowało organ do stwierdzenia jej nieważności w tym zakresie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Stanowisko Kolegium co do tego, że przez okres świadczenia przez skarżącego pracy zarobkowej (2 lipiec – 6 wrzesień 2012 r.) świadczenie pieniężne mu nie przysługiwało, Sąd uznaje za prawidłowe. Odpadła bowiem podstawowa przesłanka jego przyznania wskazana w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jaką jest nie podejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stanowisko to pośrednio znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku NSA, którym niniejszy Sąd i organy są związane, a wg którego skarżący spełniał przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od momentu złożenia wniosku do dnia poprzedzającego podjęcie pracy (8 czerwiec – 1 lipiec 2012 r.)

i w tym zakresie decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. nie jest dotknięta rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w kontekście okoliczności sprawy oznacza to więc, że przesłanki te nie były spełnione w okresie od 2 lipca do 6 września 2012 r.). Tym samym, poprzez stwierdzenie – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r. w części dotyczącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 2 lipca do 6 września 2012 r., osiągnięty został cel, jakim było wyeliminowanie podstawy prawnej do wypłaty skarżącemu za ten okres świadczenia pielęgnacyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko dlatego, że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, lecz dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm.

Decyzja SKO z dnia [...] lipca 2012 r. podjęta w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną wydana została w oparciu o art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zdaniem Sądu nie sposób zatem stwierdzić, że rażąco naruszała prawo, skoro niezależnie od towarzyszących temu okoliczności, była rezultatem wykładni prawidłowo przyjętej normy prawa materialnego. Zdaniem Sądu nie zachodziła tym samym przesłanka stwierdzenia jej nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Sąd pragnie zwrócić uwagę, że u.ś.r. zawiera autonomiczną regulację odnoszącą się do instytucji zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych

(a więc również świadczenia pielęgnacyjnego). Zgodnie bowiem z jej art. 32 ust. 1, właściwy organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych

w innym państwie, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Zgodnie z ukształtowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem (m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2014 r. II SA/Łd 174/14, wyrok WSA w Poznaniu

z dnia 14 maja 2014 r. IV SA/Po 1271/13), decyzja w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie rodzinne jest decyzją konstytutywną, kształtującą sytuację strony wyłącznie na przyszłość; uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną.

Decyzja, która ma być zmieniana lub uchylana w trybie art. 32 u.ś.r. musi

być zatem wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

a świadczeniobiorca musi spełniać wszelkie przesłanki do jego uzyskania w dacie wydawania decyzji. Decyzja weryfikująca wpływa na dotychczasowy zakres uprawnień strony; ze względu na jej konstytutywny charakter, wywołuje ona wyłącznie skutki ex nunc - z mocą od wydania decyzji. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw, by w trybie art. 32 ust. 1 ustawy uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną (ex tunc). Istnienie zatem okoliczności będących negatywną przesłanką do przyznania danego świadczenia, które istniały już w dacie wydawania decyzji, ale nie były znane organowi przyznającemu świadczenie, a wyszły na jaw w trakcie pobierania świadczenia, nie mogą być kwalifikowane wg art. 32 u.ś.r.. W takim bowiem przypadku wzruszenie ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, może nastąpić wyłącznie w trybie wznowienia postępowania (zgodnie z ust. 2 tego artykułu, w sprawach nieuregulowanych w u.ś.r. stosuje się przepisy K.p.a.).

Jedną z przesłanek zastosowania tego trybu jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi który ją wydał (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2, jeżeli stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2). Zdaniem Sądu w orzekającym składzie, to ten tryb postępowania, jako adekwatny do niniejszego przypadku, powinien mieć zastosowanie w sprawie. Jak już wskazano powyżej, Kolegium poprzez zastosowanie instytucji częściowego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. doprowadziło jednak do osiągnięcia zamierzonego rezultatu, jakim było pozbawienie skuteczności decyzji o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenie pielęgnacyjnego za okres, w którym po rozpoczęciu pobierania świadczenia podjął on ponownie pracę zarobkową.

W tym zakresie - odnosząc się do zarzutów skargi kwestionujących w kontekście wyroku NSA dopuszczalność zastosowania przez SKO trybu stwierdzenia nieważności decyzji – należy stwierdzić, że Sąd ten w wyroku z dnia 7 listopada

2014 r. w ogóle nie wypowiadał się nt. trybu postępowania, ewentualnego zakazu stwierdzenia chociażby w części nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.

i dalszego prowadzenia postępowania w sprawie. Tym samym wywodzenie tego

z braku orzeczenia przez NSA o częściowym tylko uchyleniu decyzji stwierdzającej nieważność (co zdaniem strony skarżącej wyklucza także wadę nieważności co do całości rozstrzygnięcia) nie jest uprawnione i nie znajduje potwierdzenia. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu wyroku tego Sądu, jedyną przyczyną uchylenia wyroku WSA i poprzedzających go decyzji Kolegium było naruszenie przepisów prawa materialnego regulujących kwestię przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego, jego wypłaty za niepełnie miesiące kalendarzowe oraz terminu od jakiego to świadczenie jest ustalane (art. 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r.).

Całkowicie odrębnym zagadnieniem jest natomiast kwestia posiadania przez skarżącego uprawnień do pobierania świadczenia po zakończeniu wykonywania z dniem 6 września 2012 r. pracy zarobkowej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego, kwestionując zastosowany przez SKO tryb stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, powołał się na unormowania obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Zdaniem strony skarżącej, stosownie do zapisów rozporządzenia, wykazanie przeszkody w kontynuacji wypłat (np. w przypadku braku spełnienia warunku stałości rezygnacji z zatrudnienia z art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r.), prowadzi do wstrzymania wypłaty świadczeń. W konsekwencji, ustanie zatem

w przypadku S.W. przeszkody do wypłaty świadczeń powinno stanowić podstawę do wznowienia ich wypłat z dniem 7 września 2012 r.

W ocenie Sądu stanowisko to nie zasługuje na aprobatę, mimo że sposób sformułowania sentencji decyzji SKO z dnia [...] maja 2015 r. może być uznany za mylący, sugerując, że skoro stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r. nastąpiło w części dotyczącej okresu od 2 lipca do 6 września 2012 r., to po tej dacie skarżący jest nadal uprawniony do pobierania świadczenia. Jedyną możliwą konsekwencją podjęcia przez S.W. 2 lipca 2012 r. pracy zarobkowej była definitywna utrata przez niego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (fakt zatrudnienia stanowi bowiem obiektywną przeszkodę wyłączającą możliwość sprawowania opieki). Konsekwencje takie wypływają z wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r., gdzie przesłanka niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z pracy jest jednym z zasadniczych kryteriów przyznania prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że jeżeli nie jest ona spełniona na etapie wnioskowania o świadczenie, prawo do niego nie może być przyznane, a jeżeli do podjęcia pracy dojdzie w trakcie pobierania świadczenia, prawo do niego wygasa. Jeżeli zatem osoba uprawniona będzie chciała go ponownie pobierać i spełni wszystkie niezbędne kryteria (w tym wskazane powyżej niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia), niezbędne będzie ponowne uruchomienie przez nią procedury jego przyznawania (złożenie wniosku), tak jakby nie było ono wcześniej pobierane. Nawiązując do argumentacji skargi, w art. 17 ust. 1 u.ś.r. brak jest rozróżnienia, czy rezygnacja z zatrudnienia ma charakter stały czy czasowy.

W kontekście powyższego nie sposób zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja i utrzymania nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna stwierdzająca częściową nieważność decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Nie prowadzą one bowiem do rezultatów nie dających się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym.

W związku z powyższym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.