Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 745/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.12 ust. 4a, i 5
journal: Dz.U. 2013 poz 687
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity
article: art. 134 ust. 1,  art. 156 par. 1, art. 157 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: par. 36
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014r. sprawy ze skargi B. S. i W. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat E. M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania B.S. i W. S. od decyzji Starosty z dnia [...], orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości 8.419,00 zł, za przejęcie z mocy prawa na rzecz Gminy prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...]o pow. 0,0156 ha, przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi klasy D gminnej na łączniku wsi Jaworze - Siodła wraz z przebudową istniejącej infrastruktury technicznej - sieci gazowej gm. Zagnańsk", na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 4c, ust. 4f i ust. 5, art. 18 ust. 1, ust. 1 a, ust. 1 b, ust. 1 c, ust. 1d i ust. 3, a także art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 687), uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 1 i w tym zakresie orzekł o:

- ustaleniu odszkodowania na rzecz W. i B. małż. S. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Gminy prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], przeznaczonej dla realizacji celu publicznego pn. "Budowa drogi klasy D gminnej na łączniku wsi Jaworze-Siodła wraz z przebudową istniejącej infrastruktury technicznej - sieci gazowej gm. Zagnańsk" w kwocie 8.419,00 zł,

-pomniejszeniu ww. odszkodowania o kwotę 8.419,00 zł z tytułu wygaśnięcia hipotek umownych: zwykłej i kaucyjnej, ustanowionych na ww. nieruchomości na rzecz Banku Polska Kasa Opieki S.A.,

- ustaleniu odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego Banku Polska Kasa Opieki S.A. z siedzibą w Warszawie w wysokości 8.419,00 zł, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [...], Starosta Kielecki zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi klasy D gminnej na łączniku wsi Jaworze - Siodła wraz

z przebudową istniejącej infrastruktury technicznej - sieci gazowej gm. Zagnańsk" obejmując nią m.in. nieruchomość położoną w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0156 ha. Decyzja ta stała się ostateczna

z dniem 30.08.2010 r. Prawo własności do ww. nieruchomości na dzień uostatecznienia się tej decyzji zostało ustalone na podstawie księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy, zgodnie z którą, w dziale II tej księgi wieczystej jako właściciele nieruchomości ujawnieni zostali B. i W. małż. S. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Natomiast w dziale IV ww. księgi wpisane zostały hipoteki umowne: zwykła w kwocie 42.986,00 CHF i kaucyjna w kwocie 23.300,00 CHF ustanowione na rzecz Banku BPH S.A. z siedzibą w Krakowie Oddział w Kielcach, którego następcą prawnym jest Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie. Decyzją z dnia [...] zatwierdzony został również podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] na działki: nr [...] i nr [...].

Po wszczęciu przez Starostę postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Gminy w/w nieruchomości, w dniu [...] organ ten wydał decyzję o ustaleniu odszkodowania w wysokości 4.229,00 zł. Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone przez organ odwoławczy, z uwagi na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie, w oparciu o aktualne dane i poziom cen. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji uzyskał nowy operat szacunkowy z dnia 30.01.2013 r. W dniu 24.04.2013 r. Starosta wydał decyzję o ustaleniu odszkodowania w wysokości 8.419,00 zł płatnego na rzecz Banku BPH S.A. Oddział w Kielcach.

W dniu [...] Wojewoda wydał decyzję, w której uchylił ww. decyzję, z uwagi m. in. na błędne uznanie Banku BPH S.A. Oddział w Kielcach za stronę postępowania. Ponadto zarzucił, że organ I instancji w sentencji decyzji orzekł o ustaleniu odszkodowania bezpośrednio na rzecz wierzyciela hipotecznego - banku, a powinien ustalić na rzecz byłych właścicieli, a następnie pomniejszyć

i przyznać je bankowi z tytułu wygaśnięcia hipotek.

Decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 8.419,00 zł za przedmiotową nieruchomość gruntową, obciążoną hipotekami na rzecz Banku Polska Kasa Opieki S.A. Warszawa oraz postanowił, że odszkodowanie wypłacone zostanie przez Wójta Gminy na rzecz ww. Banku w terminie 14 dni od dnia, w którym w/w decyzja stała się ostateczna.

Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Wojewoda wskazał, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz gminy prawa własności przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 30.01.2013 r. wraz z nadaną przez tego rzeczoznawcę w dniu 14.05.2014 r. klauzulą operatu szacunkowego sporządzonego dla tej nieruchomości. Wartość gruntu biegła oszacowała na kwotę 8.419,00 zł, (tj. 53,97 zł za 1m2) w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami, przyjmując do porównania 3 transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi. Wojewoda podał, że analiza tego operatu wskazuje, że został on sporządzony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ dodał, że w piśmie z dnia 20 maja 2014 r. Bank Polska Kasą Opieki S.A. poinformował, że kwoty hipotek wpisane w księdze wieczystej nr KI1L/00097383/1 odpowiadają wielkości istniejącego w księgach Banku zadłużenia B. i W. małżonków S. z tytułu niespłaconego kredytu.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnego orzeczenia o wypłacie odszkodowania na rzecz banku Wojewoda podał, że przejmowana nieruchomość w dniu uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej była obciążona hipotekami umownymi: zwykłą w kwocie 42.986 CHF i kaucyjną w kwocie 23.300,00 CHF na rzecz Banku Polska Kasa Opieki S.A. z siedzibą w Warszawie. Wierzytelność zabezpieczona w/w hipotekami nie została dotychczas spłacona i dlatego w pierwszej kolejności należało zabezpieczyć wierzyciela hipotecznego. Zatem ww. Bank z tytułu wygaśnięcia hipotek umownych ustanowionych na nieruchomości, powinien otrzymać odszkodowanie w wysokości 8.419,00 zł, czyli całość kwoty określającej wartość prawa własności nieruchomości zostanie wypłacona na rzecz wierzyciela hipotecznego, gdyż wartość przejętej nieruchomości jest mniejsza od wierzytelności zabezpieczonej hipotekami.

Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na fakt, że Starosta

w sentencji decyzji orzekł o ustaleniu odszkodowania jedynie na rzecz wierzyciela hipotecznego jakim jest Bank Polska Kasa Opieki S.A., zaś nie ustalił odszkodowania na rzecz byłych właścicieli nieruchomości, należało w tym zakresie uchylić jego rozstrzygnięcie.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję B. S. i W. S. wnieśli o "przywrócenie działki" oraz podali, że decyzja ta jest dla nich bardzo krzywdząca.

W dniu 12 grudnia 2014 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżących złożył pismo, w którym domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji, poprzez uznanie, że odszkodowanie ustalone za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości spełnia przesłankę "słusznego odszkodowania", w sytuacji gdy nie jest ono ekwiwalentne do wartości wywłaszczonej nieruchomości.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że zgodnie z wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji zasadą, wywłaszczenie jest dopuszczalne na cele publiczne tylko za słusznym odszkodowaniem. Oznacza to, że tylko pełne odszkodowanie w znaczeniu pełnego wyrównania praw utraconych przy wywłaszczeniu, traktowane może być jako przejaw dochowania całkowitej ochrony własności.

Pełnomocnik także dodał, że w wyniku podziału działek i wydzielenia działki nr [...], jedna z wydzielonych działek nie ma obecnie drogi dojazdowej do drogi publicznej, co znacznie utrudnia jej użytkowanie i rzutuje na jej wartość w przypadku ewentualnej sprzedaży. Wskazał, że ceny rynkowe działek na terenie Gminy o podobnym przeznaczeniu i sposobie użytkowania jak wywłaszczona działka kształtują się na poziomie znacznie wyższym niż odszkodowanie ustalone

w toku postępowania administracyjnego.

Z uwagi na powyższe ustalone odszkodowanie nie stanowi wyrównania praw utraconych przez skarżących przy wywłaszczeniu i dlatego nie spełnia zasady słuszności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że

w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest

w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była legalność decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2013 poz. 687 ze zm.) zwanej dalej "specustawą drogową".

Bezspornym w sprawie jest, iż ostateczną decyzją z dnia 22 lipca 2010 r. Starosta zezwolił na realizację inwestycji drogowej – budowę drogi gminnej klasy D na łączniku wsi Jaworze - Siodła wraz z przebudową istniejącej infrastruktury technicznej - sieci gazowej gm. Zagnańsk obejmującej m.in. stanowiącą własność skarżących nieruchomość położoną w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...]o pow. [...].

Z tego tytułu zgodnie z treści art. 12 ust. 4a specustawy drogowej skarżącym przysługuje odszkodowanie, którego wysokość ustala organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r.

o gospodarce nieruchomościami (tekst. jedn. Dz.U.2014.518 ze zm.) dalej "u.g.n.",

w myśl którego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. Z kolei szczegółowe zasady dotyczące wyceny nieruchomości, w tym nieruchomości przeznaczonych pod inwestycje drogowe reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207. poz. 2109). Jak wynika z § 36 ust. 1 powołanego rozporządzenia wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Z kolei art. 36 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy u.g.n. oraz ww. rozporządzenia znajdują zastosowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone w trybie specustawy drogowej, na podstawie odesłania zawartego w art. 12 ust. 5 tej ustawy, w myśl którego do ustalenia wysokości

i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 specustawy wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Kluczowym dowodem w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości stanowi operat szacunkowy, który w myśl art. 156 § 1 u.g.n. jest opinią o wartości nieruchomości, którą rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie. W niniejszej sprawie organy ustalając wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość oparły się na operacie szacunkowym z dnia 30 stycznia 2013 r. wraz z nadaną mu przez sporządzającego rzeczoznawcę w dniu 14 maja 2014 r. klauzulą aktualizacyjną stwierdzającą, że operat szacunkowy jest aktualny na dzień potwierdzenia. Wartość gruntu rzeczoznawca majątkowy oszacował na kwotę 8.419,00 zł, (tj. 53,97 zł za 1m2) w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami, przyjmując do porównania 3 transakcje dotyczące nieruchomości przeznaczonych pod drogi.

Rozstrzygające w sprawie organy uznały ww. operat szacunkowy za prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Ocenę tę Sąd w pełni podziela. Wskazać bowiem należy, że operat został sporządzony i podpisany przez uprawnioną do tego osobę, nie zawiera pomyłek ani braków czy niejasności. Podkreślić należy, że operat szacunkowy, jako opinia biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. O wyborze podejścia

i metody szacowania nieruchomości decyduje wyłącznie rzeczoznawca. Podobnie zdefiniowanie rynku, jego obszaru i przeprowadzenie analizy stanowi wiedzę specjalną o charakterze ekonomicznym, a nie prawnym.

W tym miejscu stwierdzić należy, że nie są trafne zarzuty postawione w piśmie z dnia 8 grudnia 2014 r. przez pełnomocnika skarżących, że ustalone odszkodowanie nie spełnia przesłanki słuszności, gdyż ceny rynkowe działek na terenie gminy Zagnańsk o podobnym przeznaczeniu i sposobie użytkowania jak wywłaszczona działka, kształtują się na poziomie znacznie wyższym niż przyznane odszkodowanie oraz że w wyniku podziału przejętej nieruchomości, jedna z wydzielonych działek nie ma obecnie drogi dojazdowej do drogi publicznej, co znacznie utrudnia jej użytkowanie i rzutuje na jej wartość w przypadku ewentualnej sprzedaży.

Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy wartość nieruchomości jest określana przez biegłego, zarówno Sąd jak i organ administracji nie jest zobligowany do analizowania prawidłowości zastosowanych rozwiązań merytorycznych w zakresie zasad szacowania, ponieważ są to reguły z zakresu wiadomości specjalnych rzeczoznawcy majątkowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1834/13, dostępny w CBOiS www.nsa.gov.pl). Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Przepis art. 157 ust. 2 u.g.n stanowi natomiast, że sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1. Z przytoczonych przepisów wynika m.in., że kwestionując – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - ustalenia operatu, co do wysokości ustalonego odszkodowania, strona powinna przedstawić dowody znajdujące się w jej posiadaniu na tę okoliczność. Podstawowym środkiem dowodowym jest przy tym operat szacunkowy wykonany przez innego rzeczoznawcę majątkowego, szacujący wartość tej samej nieruchomości. Przedłożony organowi przez stronę operat, wykonany na jej zlecenie, będzie podlegał takiej samej ocenie organu administracji, jak każdy inny dowód zgromadzony w sprawie.

Żadne takie dowody nie zostały jednak w sprawie przedstawione. Argument podniesiony przez pełnomocnika skarżących stanowił jedynie polemikę z ustaleniami rzeczoznawcy i jako taki nie mogły stanowić dowodu w sprawie, skutecznie podważającego operat szacunkowy sporządzony na użytek niniejszej sprawy. Należy przy tym zauważyć, że skarżący nie przedstawili żadnych zarzutów dotyczących wyboru przez rzeczoznawcę majątkowego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, doboru nieruchomości przyjętych do porównań, zastosowanych współczynników korygujących, czy przyjętego trendu czasowego. Zarzuty skarżących opierały się bowiem wyłącznie na ich subiektywnym poglądzie, że wartość ich nieruchomości ustalona w operacie została zaniżona oraz na nieudokumentowanym twierdzeniu, że ceny rynkowe działek na terenie gminy Zagnańsk o podobnym przeznaczeniu i sposobie użytkowania jak wywłaszczona działka, kształtują się na poziomie znacznie wyższym.

Odnosząc się do zarzutu utraty dojazdu do jednej z wydzielonych działek, co ma utrudnić jej użytkowanie i wpłynąć na jej wartość, należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, iż dojazd do działki nr [...] był od frontu tj. z drugiej strony, gdzie nieruchomość skarżących przylega do drogi publicznej, natomiast takiego dojazdu nie było z tyłu działki nr [...], sąsiadującej bezpośrednio z wywłaszczoną działką nr [...], co przyznał sam skarżący na rozprawie sądowej. Z tego zatem wynika, że na skutek kwestionowanego wywłaszczenia nie nastąpiła żadna niekorzystna dla skarżących zmiana w dostępności komunikacyjnej ich nieruchomości, a nawet można stwierdzić, że przewidziane rozwiązanie polegające na budowie nowej drogi gminnej na tyłach ich nieruchomości zwiększy wartość ich działek.

Na marginesie jedynie należy zauważyć, że odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę publiczną może obejmować wyłącznie tę wywłaszczaną nieruchomość, a nie żadne inne straty, takie jak spadek wartości jej pozostałej części, uciążliwości i szkody spowodowane wywłaszczeniem i lokalizacją drogi, czy koszty zakupu nieruchomości zamiennej. Ustalanie odszkodowania w trybie decyzji administracyjnej obejmuje tylko rzeczywistą wysokość szkody, nie obejmuje natomiast odszkodowania za pozostałe poniesione straty np: z tytułu konieczności przebudowy pozostałej części nieruchomości.

Odszkodowanie przysługuje za odjęcie prawa własności w drodze wywłaszczenia, a ustalane jest na podstawie rynkowej wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot wywłaszczenia. Odszkodowanie nie stanowi więc wartości równej szkodzie, powstałej na skutek wywłaszczenia. Wartość szkody jest z reguły większa od wartości wywłaszczanego prawa, gdyż m.in. obok wartości wycenianej nieruchomości, obejmuje również: utracone korzyści, koszty przeprowadzki i inne towarzyszące wywłaszczeniu straty. Wartość prawa wywłaszczanego i wartość szkody wyrządzonej wywłaszczeniem są zatem różnymi kategoriami,

a odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość rekompensuje jedynie wartość nieruchomości. Wszystkie inne żądania mogą być dochodzone tylko na drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Nie było w sprawie kwestionowane, że na działce nr [...], z której została wydzielona wywłaszczona działka zostały na rzecz Banku Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie ustanowione hipoteki umowne: zwykła

w kwocie 42.986,00 CHF i kaucyjna w kwocie 23.300,00 CHF.

W związku z powyższym prawidłowo zastosowano w sprawie art. 18 ust. 1c specustawy, który stanowi, że jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się

w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz

z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz

z odsetkami. Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (1d).

Jeżeli wierzytelność zabezpieczona na nieruchomościach, hipoteką jest wyższa niż wartość przejętej nieruchomości, to zgodnie z art. 18 ust. 1a w wyniku pomniejszenia odszkodowania należnego uprzedniemu właścicielowi zostanie ono

w całości ustalone i wypłacone wierzycielowi hipotecznemu.

W niniejszej sprawie wartość nieruchomość przeznaczonej pod inwestycję drogową została ustalona na kwotę 8419 zł. Zatem mając na uwadze powołane przepisy oraz poczynione wyżej ustalenia należy stwierdzić, że prawidłowo organ odwoławczy całość ustalonego odszkodowania przyznał na rzecz wierzyciela hipotecznego. Prawidłowo też organ ten uchylił w tym zakresie decyzję organu I instancji stwierdzając, że ponieważ Starosta orzekł o ustaleniu odszkodowania jedynie na rzecz wierzyciela hipotecznego, nie ustalił zaś odszkodowania na rzecz byłych właścicieli nieruchomości, to należało orzec o ustaleniu odszkodowania w kwocie 8.419,00 zł na rzecz byłych właścicieli, o pomniejszeniu odszkodowania o tę kwotę z tytułu ustanowionych na nieruchomości hipotek umownych tytułem zabezpieczenia należności z tytułu kredytu oraz o ustaleniu odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego.

Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak jest

w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono zgodnie z art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013.461 j.t.).