Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 421/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 716/15 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 716/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] r. Starosta Poznański, na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 oraz art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz.518), określanej dalej jako "u.g.n.", w wyniku rozpoznania wniosku x.y., odmówił zwrotu części nieruchomości (działki nr [...]), położonej w Poznaniu przy ulicy J., stanowiącej obecnie własność Miasta Poznania. Podstawą odmowy było ustalenie, że na nabytej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) od poprzedników prawnych wnioskodawców tj. x.z. nieruchomości cel nabycia polegający na realizacji zespołu budownictwa mieszkaniowego został zrealizowany, a zatem nie zachodziły przesłanki do jej zwrotu określone w przepisach art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n.

W odwołaniu od powyższej decyzji x.y. podniosły, że wbrew stanowisku organu cel nabycia nieruchomości określony w akcie notarialnym z dnia 6 kwietnia 1973 r. i wymienionej w nim decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Poznań – Jeżyce nr [...] z [...] r. zatwierdzającej plan zagospodarowania terenu dla realizacji zespołu budownictwa mieszkaniowego w Poznaniu przy ul. P. nie został zrealizowany. Wskazały, że jedynie na części nabytej nieruchomości o wielkości zaledwie kilku metrów usytuowany został budynek mieszkalny, pozostała zaś jej część, będąca przedmiotem wniosku, jest częścią otwartą bez zabudowy. Usytuowane na niej garaże nie powinny natomiast być brane pod uwagę przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia, gdyż nie były przewidziane w planie realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z [...], lecz w późniejszym planie zmieniającym ten z 1971 roku. Ponadto budowa niektórych garaży miała miejsce po upływie dwudziestu lat od momentu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, a więc po upływie terminów przewidzianych w art. 137 ust. 1 u.g.n..

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, (dalej jako "kpa"), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy dostatecznie dowodzi realizacji celu wywłaszczenia polegającego na realizacji zespołu budownictwa mieszkaniowego. Z przeprowadzonych w toku postępowania oględzin wynika bowiem, że działka numer [...] stanowi w części środkowej fragment utwardzonego asfaltem placu rekreacyjnego, na którym znajdują się wydzielone dwie piaskownice oraz huśtawki. Wokół niego rozmieszczone są obiekty małej architektury - ławki, kosz na śmieci i lampy oświetleniowe, a otoczenie placu porośnięte jest trawnikiem. W części południowej działka zabudowana jest fragmentem murowanego, trwale związanego z gruntem parterowego kompleksu garażowego. W części północnej przez działkę przebiegają fragmenty utwardzonych asfaltem ciągów pieszych, w tym dojście do budynku nr [...] położonego na działce sąsiedniej oraz metalowe słupki ograniczające przejazd pojazdów. Pomiędzy garażami a placem asfaltowym znajdują się trzy drzewa, zaś przestrzeń nieutwardzona porośnięta jest trawnikiem. Organ stwierdził, że stan ten jest zgodny z mapą zasadniczą, a cały teren jest zagospodarowany. Na działce znajduje się ponadto wybudowany w 1976 r. gazociąg niskiego ciśnienia, zrealizowane w latach 1973-1978 wodociąg i kanał sanitarny, a także fragmenty sieci ciepłowniczej przejęte przez Wojewódzkie P. w Poznaniu od zewnętrznego inwestora w 1977 r. Natomiast znajdujące się na tej nieruchomości linie kablowe zostały pobudowane w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości określonego jako "budowa osiedla mieszkaniowego" nie niweczyła ani realizacja infrastruktury osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych i urządzeń towarzyszących, takich jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia, ani też późniejszy, zamienny plan realizacyjny. Zdaniem organu plan ten należy bowiem traktować jako uszczegółowienie, swoistą modyfikację celu wywłaszczenia, a nie jego zmianę. Wojewoda podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że w granicach całości przedsięwzięcia obejmującego wnioskowaną część działki nr [...] zaplanowana została infrastruktura osiedlowa obejmująca kompleks garaży, projektowane chodniki oraz zieleń. Elementy te, w ocenie organu odwoławczego, służyły realizacji celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Z tego względu, wobec niewykazania zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nie było podstaw do jej zwrotu. Organ odwoławczy wyraził też pogląd, że przewidziane w przepisie art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.n. terminy wskazujące na zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia nie mogły mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, albowiem zarówno umowa nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości, jak i realizacja celu tego nabycia, miały miejsce przed ich wprowadzeniem do porządku prawnego ustawą o gospodarce nieruchomościami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.S. zasadniczo powtórzyła zarzuty odwołania, kwestionując ocenę organów co do realizacji celu wywłaszczenia i argumentując, że przedmiotem badania w sprawie powinien być plan realizacyjny z 1971 r. zatwierdzony decyzją wskazaną w umowie sprzedaży nieruchomości z dnia 6 kwietnia 1973 r.

Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną organów administracji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego nie zmienia realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, czy usługowych, bowiem takie osiedle obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom, w związku z czym za wręcz niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się pawilony handlowe, usługowe, szkoły i boiska sportowe, garaże, parkingi, zieleń osiedlową, ciągi piesze. Wskazał, że infrastrukturę osiedlową stanowią również instalacje podziemne, takie jak linie komunikacyjne, kable elektryczny, czy instalacje gazowe i sanitarne. Na uzasadnienie swojego stanowiska Sąd odwołał się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym tj. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2009 r. I OSK 1324/06, z dnia 3 września 2010 r. I OSK 1537/09, z dnia 16 kwietnia 2004 r. I OSK 581/08, 27 listopada 2014 r. I OSK 846/13 dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na https://cbois.nsa.gov.pl ). Stwierdził, że w świetle powyższego fakt, iż tylko część działki 80/7 została zajęta pod budowę budynku (bloku) nie oznacza, że pozostała jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W sytuacji gdy tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, pozostała część została przeznaczona na cel funkcjonalnie powiązany z celem wywłaszczenia, uznać należy, że nieruchomość taka nie jest zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz że cel ten został zrealizowany. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w decyzji z dnia 30 czerwca 1971 r. nr 16/71 zatwierdzającej plan realizacyjny – ogólny zagospodarowania terenu inwestycji zespołu budownictwa mieszkaniowego osiedla mieszkaniowego wskazano, że "w planie realizacyjnym należy rozwiązać problem garażowania – parkowania samochodów; w przyległych terenach brak miejsca" co oznacza, że w decyzji stanowiącej podstawę wywłaszczenia przewidziano nie tylko budowę budynku mieszkalnego – bloku, ale również parkingu lub garaży. Ponadto również realizacja dwóch piaskownic i huśtawki nie może być postrzegana jako realizacja innego celu wywłaszczenia niż wskazany w umowie i powołanej w niej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia pozostaje również posadowienie na terenie spornej nieruchomości elementów infrastruktury technicznej, bowiem również one są nieodłącznie powiązane z budową osiedla mieszkaniowego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że gazociąg niskiego ciśnienia został wybudowany w 1976 r., wodociąg oraz kanał sanitarny powstały w latach 1973-1978, a fragmenty sieci ciepłowniczej zostały przejęte przez Wojewódzkie P. w Poznaniu od zewnętrznego inwestora w 1977 r. Natomiast znajdujące się na tej nieruchomości linie kablowe zostały pobudowane w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Sąd uznał, że pomimo iż realizacja inwestycji ostatecznie nastąpiła na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta Poznania z dnia [...] r. zatwierdzającej zamienny plan realizacyjny inwestycji zespołu budynków mieszkalnych w Poznaniu przy ul. N., a nie na podstawie powołanej w akcie notarialnym nabycia nieruchomości decyzji z [...] r., to okoliczność ta nie ma większego znaczenia dla oceny realizacji celu wywłaszczenia, albowiem inwestycje wskazane w obu decyzjach są tożsame. Odwołując się do poglądu wyrażonego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1988 r.- III AZP 11/87 (publ. OSNC 11/88/149) wyjaśnił, że "należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu; zmianą celu jest jakościowa zmiana inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości; modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru. Nie stanowią jakościowej zmiany celu takie odstępstwa od zamierzonej inwestycji, przy których charakter inwestycji zamierzonej i zrealizowanej pozostaje taki sam". Podzielając powyższy pogląd uznał, że w rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia 31 maja 1973 r. zatwierdzająca zamienny plan realizacyjny inwestycji zespołu budynków mieszkalnych nie skutkowała zmianą celu wywłaszczenia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej, że niektóre garaże wybudowane zostały w 1994 r., a zatem po upływie terminów przewidzianych w art. 137 ust. 1 u.g.n., Sąd pierwszej instancji podobnie jak organ odwoławczy przyjął, że okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na ocenę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a to z tego powodu, że ocena ta poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie mogła odnosić się do wywłaszczenia dokonanego przed ich wprowadzeniem do obrotu prawnego. Tym samym, mimo że niewątpliwie część garaży wybudowana została po upływie terminów określonych w tym przepisie, to wobec ich zrealizowania w 1994 r., a więc przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, okoliczność ta nie może świadczyć o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

W skardze kasacyjnej skarżąca, zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

a) przepisów postępowania - art. 151 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącej podniesionych w skardze i brak jednoznacznego ustalenia, jaki cel publiczny miał być zrealizowany na działce nr [...] na podstawie decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Poznań - Jeżyce z dnia [...].

b) przepisów prawa materialnego - art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n., art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. i art. 216 ust. 1 u.g.n poprzez przyjęcie, iż nie nastąpiły podstawy do zwrotu nieruchomości w sytuacji gdy cel publiczny określony w w/w decyzji nie został zrealizowany.

W uzasadnieniu tak skonstruowanych podstaw skargi kasacyjnej skarżąca, odwołując się szeroko do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazującego na konieczność precyzyjnego ustalania w sprawach o zwrot wywłaszczonej nieruchomości celu wywłaszczenia, jak również jego ścisłe rozumienie, argumentowała, że w rozpoznawanej sprawie dla ustalenia celu wywłaszczenia i oceny jego realizacji miarodajne znaczenie powinna mieć wyłącznie decyzja z [...] r. zatwierdzająca plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego wymieniona w umowie zawartej w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a zatem wyłącznie w oparciu o jej treść oraz jej załączniki w postaci map organy obowiązane były poczynić szczegółowe ustalenia odnośnie celu wywłaszczenia tj. ustalenia, jaki dokładnie element infrastruktury planowanego osiedla miał powstać na tej części działki, o której zwrot wystąpili wnioskodawcy. Skarżąca podniosła, że wprawdzie w decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego z 30 maja 1971 r. rzeczywiście wskazano na potrzebę rozwiązania problemu garażowania – parkowania samochodów, tym niemniej takie stwierdzenie nie musiało oznaczać budowy garaży, lecz mogło wskazywać na budowę parkingu, co oznacza, że organy rozstrzygające sprawę nie ustaliły prawidłowo celu wywłaszczenia, a w konsekwencji i jego realizacji. Nawiązując do przepisów prawa regulujących w przeszłości zwrot wywłaszczonych nieruchomości skarżąca stwierdziła, że na ich podstawie już z chwilą wydania decyzji z dnia [...] r. zatwierdzającej zamienny plan realizacyjny inwestycji zespołu budynków mieszkalnych nabyła uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości. Wydanie tej decyzji skutkowało bowiem zmianą celu wywłaszczenia, zmianą, o której nie zawiadomiono poprzedników prawnych skarżącej. Okoliczność ta w świetle licznie cytowanego w skardze kasacyjnej orzecznictwa, zdaniem skarżącej, powinna w rezultacie skutkować obowiązkiem zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżąca zwróciła uwagę, że ustalony przez organy aktualny stan zagospodarowania działki [...] świadczący w ich ocenie o realizacji celu wywłaszczenia powstał dopiero w czasie trwającego od wielu lat postępowania administracyjnego. Wskazała także na orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszace się do konieczności realizacji celu wywłaszczenia w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawy skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny, o ile w sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., ani nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, co wynika z treści art. 183 § 1 tej ustawy. Rozpoznawanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd ten jest związany granicami skargi kasacyjnej, które to granice wyznaczają jej wnioski i podstawy. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza badanie sprawy tylko do zarzutów skargi kasacyjnej, co powoduje, że jej skuteczność w istocie zależy od postawionych zarzutów. Okoliczność ta wymagała zwrócenia uwagi, gdyż w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły ani podstawy nieważnościowe, ani inne okoliczności brane pod uwagę z urzędu, a podstawy skargi kasacyjnej nie umożliwiały zweryfikowania wszystkich twierdzeń i argumentów skarżącej podniesionych w jej uzasadnieniu.

Chybiony jest zwłaszcza pierwszy z zarzutów skonstruowany w oparciu o przepisy art. 151 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. Pierwszy z nich określa, że nieuwzględnienie skargi w całości lub w części skutkuje jej oddaleniem w całości albo w części przez sąd administracyjny, drugi z kolei wymienia, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę, stosownie do powołanego przepisu, powinno zatem zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie te elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Skarżąca, jak wynika z treści tego zarzutu i jego uzasadnienia, naruszenia w/w normy upatruje, po pierwsze - w nieustosunkowaniu się przez Sąd do zarzutów skargi, a po drugie – w zaakceptowaniu wadliwych w jej ocenie ustaleń organów w zakresie celu wywłaszczenia, który to cel w rozpoznawanej sprawie powinien być ustalony precyzyjnie, co według skarżącej oznacza jego ustalenie wyłącznie w kontekście decyzji z [...] roku. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała na wadliwość ustaleń dotyczących okresu w jakim przyjęto zrealizowanie celu, podnosząc, że miało to miejsce już po złożeniu wniosku z żądaniem zwrotu nieruchomości. Pomijając, że w świetle dokumentacji zgromadzonej w sprawie, jak również samych twierdzeń skarżącej o wybudowaniu garaży w 1994 r., to ostatnie stwierdzenie jest wysoce wątpliwe, to ta okoliczność, jak i pozostałe wskazane wyżej, nie uprawniały do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Nieustosunkowanie się przez Sąd do któregoś z zarzutów skargi nie jest jeszcze równoznaczne z naruszeniem tego przepisu. Wielokrotnie bowiem, już samo wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawiera w sobie także ocenę zawartych w skardze zarzutów, bądź też jednoznacznie przesądza o ich bezpodstawności. Ponadto skuteczność podstawy określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a tj. naruszenia przepisów postępowania warunkowana jest wykazaniem możliwego jego wpływu na wynik sprawy, co w przypadku wniesionej w sprawie skargi kasacyjnej nie miało miejsca. Dodatkowo w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniono, że przepis ten jedynie wyjątkowo może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, a mianowicie gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09), bądź gdy treść uzasadnienia nie pozwala prześledzić toku rozumowania sądu i poznania racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1751/11). Żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Ponadto w orzecznictwie jednoznacznie zajęto stanowisko, że w ramach zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie oceny Sądu pierwszej instancji, jak też dokonanej przez ten Sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego (por. w/w uchwała NSA z 15 lutego 20101 r., a ponadto wyrok z 20 lipca 2016 r., II OSK 2786/14 dostępny w CBOIS). W konsekwencji należało uznać, że w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie prawidłowości oceny Sądu I instancji co do należytego wyjaśnienia i ustalenia przez organy wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia, jaki był cel wywłaszczenia oraz czy i w jakim okresie został on zrealizowany.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego. Jego istota bowiem opiera się na błędnym założeniu, a mianowicie, że z chwilą wydania decyzji z dnia [...] r. zatwierdzającej zamienny plan realizacyjny inwestycji zespołu budynków mieszkalnych nastąpiła zmiana celu wywłaszczenia, a dokładniej celu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości na podstawie umowy przewidzianej w art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Tymczasem, jak prawidłowo przyjął Sąd, decyzja ta nie zmieniała celu określonego w umowie z dnia 6 kwietnia 1973 r. oraz wskazanej w niej decyzji z [...] r. zatwierdzającej plan realizacyjny – ogólny zagospodarowania terenu inwestycji. Celem tym pozostawała bowiem nadal budowa osiedla mieszkaniowego przez którą należy rozumieć nie tylko budowę budynków mieszkalnych, ale jak prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji, także całą infrastrukturę tego osiedla. Wobec tego, że zarówno w decyzjach organów obu instancji, jak również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokładnie wyjaśniono z odwołaniem się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jak należy rozumieć cel polegający na budowie osiedla mieszkaniowego i na czym polega jego realizacja zbędne jest powtarzanie tych wywodów. Także tego stanowiska Sądu pierwszej instancji nie podważono w skardze kasacyjnej. Można natomiast dodać, że wszelkie zmiany związane z realizacją osiedla polegające na zmianach jego infrastruktury czy usytuowania obiektów i innych elementów osiedla mieszczą się w pojęciu modyfikacji celu wywłaszczenia, które to pojęcie również wyczerpująco wyjaśnił Sąd pierwszej instancji.

W odniesieniu do powołanego w skardze kasacyjnej orzecznictwa sądowoadministracyjnego należy wskazać, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie pozostaje z nim w jakiejkolwiek sprzeczności. W żadnym z tych orzeczeń nie wyrażono odmiennego poglądu prawnego ani nie postawiono przeciwnej tezy. Przywołując orzeczenia wskazujące na konieczność realizacji celu wywłaszczenia w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. tj. konieczność jego rozpoczęcia w terminie 7 lat i jego ukończenia przed upływem 10 lat od wywłaszczenia jednocześnie nie zakwestionowano poglądu Sądu pierwszej instancji, który przyjął, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, a mianowicie gdy wywłaszczenie i realizacja celu wywłaszczenia miały miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, to terminy te nie mają zastosowania. Stąd argumenty skarżącej zawarte w skardze kasacyjnej, że wobec wybudowania części garaży w 1994 r. realizacja celu nastąpiła po upływie terminów określonych w art. 137 u.g.n. nie mogła być przydatna dla podważenia tej oceny Sądu pierwszej instancji. Sąd ten wyraźnie bowiem stwierdził, że budowa garaży niewątpliwie miała miejsce po upływie wskazanych terminów, jednak okoliczność ta nie świadczyła o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a tym samym i zasadności zwrotu. Zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 137 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. powinien oponować przeciwko temu poglądowi. Niezależnie od powyższych racji można wyjaśnić, że zagadnienie prawne odnoszące się do terminów realizacji celów wywłaszczenia w odniesieniu do wywłaszczeń dokonanych pod rządem wcześniejszych regulacji prawnych zostało szeroko omówione i przedstawione w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 (Dz. U. z 2014 r. poz. 376) odnoszącym się właśnie do przepisu art. 137 u.g.n. Pogląd Sądu pierwszej instancji również i w tym przedmiocie był zatem prawidłowy.

W tych okolicznościach, stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej, a wobec zawartego w skardze kasacyjnej oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania pozostałych stron jej przeprowadzenia, wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a.