Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 192/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G. (...) Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez G. sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor OR ARiMR") z dnia ... grudnia 2016 r. Nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Z. w W. (dalej: "organ I instancji", "Kierownik BP ARiMR") z dnia ... października 2016 r. Nr ... w sprawie płatności ONW na rok 2015.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu ... czerwca 2015 r. Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej: "płatność ONW") na rok 2015 r. wraz z załącznikami graficznymi, informacją dotyczącą działek deklarowanych do płatności i oświadczeniem.

W dniu ... września 2015 r. wezwano Stronę do złożenia wyjaśnień wskazując, że wniosek nie został wypełniony w polu nr 08. Ustalono również, iż Wnioskodawca prowadzi jedną z wykluczonych działalności, o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia UE Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. L 347/608 z 20.12.2013 r.), dalej: "rozporządzenie Nr 1307/2013", obejmującą PKD 68.10.Z, tj. "Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek". Wezwanie doręczono w dniu ... października 2015 r.

Strona stwierdziła, iż nie świadczy usług określonych w art. 9 ust. 2 rozporządzenia Nr 1307/2013. Ponadto wskazała, że mają do niej zastosowanie przepisy art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Nr 1307/2013, tj. występują okoliczności, które i tak klasyfikują Spółkę jako rolnika aktywnego zawodowo (pismo z dnia 21 października 2015 r.). Jedyną działalnością Spółki w 2014 r. była działalność rolnicza polegająca na uprawie traw wieloletnich, a przychód z działalności pozarolniczej stanowił kwotę marginalną (tj. 10,46 zł).

Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia ... . października 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, odmówił przyznania Stronie płatności ONW na rok 2015.

Strona wniosła odwołanie.

Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując obowiązujące w tej materii przepisy prawa stwierdził, że zgodnie z art. 31 ust. 2 rozporządzenia Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487 ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 1305/2013", do płatności ONW zastosowanie mają przepisy art. 9 ust. 2 rozporządzenia Nr 1307/2013.

Z art. 9 ust. 2 rozporządzenia Nr 1307/2013 wynika, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit a-c tego rozporządzenia, podmioty objęte zakresem "wykazu negatywnego" należy uznać za rolników aktywnych zawodowo, jeżeli są one w stanie udowodnić, że spełniają jedno z kryteriów wymienionych w tym przepisie. Kryteria te dotyczą:

wysokości płatności bezpośrednich w relacji do ogółu przychodów - jeżeli roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody takie są dostępne,

znaczenia działalności rolniczej w całości prowadzonej działalności gospodarczej - jeżeli działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego oraz

głównego przedmiotu działalności - jeżeli główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 rozporządzenia Nr 1307/2013 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349), dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich", przepisy powyższe stosuje się do rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali tylko płatności bezpośrednie przekraczające równowartość w złotych kwoty 5000 euro.

Rolnik, który prowadzi jedną z "wykluczonych" działalności (działalność z "listy negatywnej") ma możliwość wykazania i udokumentowania, że spełnia kryteria rolnika aktywnego zawodowo, a rodzaje dokumentów potwierdzających wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit a-c rozporządzenia Nr 1307/2013 zostały określone w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U z 2015 poz. 351 ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie przyznawania płatności bezpośrednich".

Stosownie do § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2015 r. poz. 352), dalej: "rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski", wykonujący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1307/2013, składa oświadczenie, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo.

Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski, jeżeli rolnik wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1307/2013 i w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich uzyskał kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą równowartość w złotych kwoty określonej w art. 7 ust. 3 ustawy, do wniosków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-f dołącza - w przypadku, o którym mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci:

lit. a rozporządzenia Nr 1307/2013 - zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy, lub

lit. b rozporządzenia Nr 1307/2013:

zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy,

faktury w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.), w tym faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 2 tej ustawy, albo ich kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji lub inne równoważne dowody potwierdzające sprzedaż produktów rolnych,

zaświadczenie o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozp. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 1), dalej: "rozporządzenie Nr 639/2014", wydane przez organ lub podmiot, który wypłacił takie wsparcie.

Dokumenty, o których mowa w ust. 1, dołącza się także do wniosków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. h-j, jeżeli podmiot składający te wnioski nie składał w danym roku wniosków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-f.

W trakcie kontroli administracyjnej organ ustalił, że Strona prowadzi działalność pozarolniczą obejmującą PKD 68.10.Z "Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek" - według Głównego Urzędu Statystycznego jest to działalność przeważająca Spółki. Jednocześnie Strona nie zaznaczyła na pierwszej stronie wniosku, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo, ani nie przedstawiła wraz z wnioskiem żadnych dowodów potwierdzających spełnienie warunku uznania za rolnika aktywnego zawodowo. Strona nie wykazała, ani że roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, ani że działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (DE) Nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika do tego rozporządzenia (Dz. U. UE L z dnia 20 czerwca 2014 r.), dalej: "rozporządzenie Nr 639/2014", do celów art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. b) rozporządzenia Nr 1307/2013 działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego, jeżeli całość przychodów uzyskanych z działalności rolniczej w rozumieniu art. 11 niniejszego rozporządzenia w ostatnim roku obrotowym, za który dowody takie są dostępne, stanowi co najmniej jedną trzecią całości przychodów uzyskanych w ostatnim roku obrotowym, za który dowody takie są dostępne.

Zgodnie zaś z art. 13 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 639/2014, dla celów art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. c) rozporządzenia Nr 1307/2013 oraz, w stosownych przypadkach, art. 9 ust. 3 lit. b) tego rozporządzenia uznaje się, że działalność rolnicza stanowi główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności osoby prawnej, jeżeli została zarejestrowana jako główna działalność gospodarcza lub przedmiot działalności w urzędowym rejestrze przedsiębiorstw lub jakiejkolwiek równoważnej urzędowej ewidencji danego państwa członkowskiego. W przypadku osoby fizycznej wymagana jest równoważna ewidencja.

Organ odwoławczy podkreślił, że jeżeli w trakcie kontroli administracyjnej zostanie stwierdzone, że zgodnie z PKD wnioskodawca prowadzi działalność z tzw. negatywnej listy, a nie zaznaczył we wniosku pola 08 i nie dołączył do wniosku dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich w terminie składania wniosków, należy odmówić przyznania wszystkich płatności, dla których warunkiem ich przyznania jest spełnienie kryterium aktywnego rolnika (tj. płatności bezpośrednie, płatność ONW i płatność ekologiczna (PRO W 2014-2020).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, płatności bezpośrednie są przyznawane na wniosek rolnika składany w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Natomiast z art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 653) wynika, że w 2015 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy łub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia (art. 13 ust. 1 akapit drugi). Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.

Organ wskazał, że w 2015 r. ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności bez zastosowania sankcji terminowych jest dzień 15 czerwca, zaś ostatecznym terminem sankcyjnym jest dzień 10 lipca 2015 r. (15 czerwca 2015 + 25 dni kalendarzowych). Powyższe dotyczy składania również dokumentów, które rolnik ma obowiązek przedstawić organowi, a które stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia.

Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 bez oświadczenia, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo. Nie wykazała również, że spełnia kryterium rolnika aktywnego zawodowo. Organ odwoławczy stwierdził, że Strona składając wniosek miała obowiązek poinformować organ ARiMR o okoliczności świadczenia przez nią jednej z "wykluczonych" działalności. Mogła jednocześnie udowodnić, iż spełnia kryteria rolnika aktywnego zawodowo, mimo że prowadzi taką działalność i mimo, iż w poprzednim roku otrzymała płatności bezpośrednie przekraczające równowartość w złotych kwoty 5000 euro. Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów w terminie do składania wniosków.

Z tych powodów, jak stwierdził organ odwoławczy, Strona nie spełniła warunków przyznania płatności.

Strona wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. ze skargą na decyzję z dnia 2 grudnia 2016 r. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organowi, iż decyzja:

1. została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego nie zastosowanie, a w konsekwencji nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co stanowi o niedopełnieniu przez organ prowadzący postępowanie obowiązków określonych przepisami procesowymi;

art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dowody oraz wyjaśnienia przedstawiane przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego nie stanowią dowodów, w rozumieniu przywołanego przepisu, mogących stanowić podstawę do przyznania płatności w żądanej wysokości;

2. została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 14 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego nie zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji błędne ustalenie, że w sprawie nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy, podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy należało zastosować art. 14 ust. 1 w.wym. ustawy, zgodnie z którym pomoc powinna być przyznana Skarżącej;

2) art. 31 ust. 2 rozporządzenia Nr 1305/2013 poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji nie udzielenie płatności, podczas gdy na podstawie niniejszego przepisu w zaistniałym słanie faktycznym płatności powinny być udzielone;

art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wpis w KRS przedmiotu działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) przesądza o świadczeniu danego rodzaju usług przez Spółkę, podczas gdy przepis ten nie nakazuje by wpisy obejmowały wyłącznie działalność faktycznie i rzeczywiście wykonywaną w danym momencie; w świetle powyższego art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym w ogóle nie powinien był zostać zastosowany w przedmiotowej sprawie, albowiem w żaden sposób nie przesądza on o istnieniu okoliczności wymienionej w art. 9 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia 1307/2013, tj. o świadczeniu przez Skarżącą usług w zakresie obrotu nieruchomościami;

art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1307/2013, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wpis do KRS w zakresie rodzajów prowadzonej działalności przesądza o świadczeniu usług danego rodzaju, a w dalszej kolejności uznanie, iż przedmiotowy wpis przesądza o prowadzeniu działalności zakazanej wymienionej w katalogu z art. 9 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia 1307/2013;

art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Nr 1307/2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne ustalenie, że Skarżąca nie jest rolnikiem aktywnym zawodowo, podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy Spółka spełnia kryteria rolnika aktywnego zawodowo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.); dalej: ,,p.p.s.a.’’ sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania Skarżącej płatności na rok 2015 dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności ONW).

Tryb składania wniosków o przyznanie płatności ONW reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 poz. 364), dalej "rozporządzenie ONW" oraz ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Oz. U z 2015, poz. 349), dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich".

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW płatność ta przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Nr 1307/2013, którego gospodarstwo jest położonej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jeżeli spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFERROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487 ze zm.). Zgodnie z art. 31 ust. 2 rozporządzenia Nr 1305/2013 płatności udziela się rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia Nr 1307/2013. Przepis art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1307/2013 stanowi, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych i prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. W akapicie drugim powyższego przepisu przewidziano, że w stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą na podstawie obiektywnych i nie dyskryminujących kryteriów zadecydować o dodaniu do listy w akapicie pierwszym wszelkich innych podobnych nierolnicznych przedsiębiorstw lub rodzajów działalności, a następnie mogą zadecydować o usunięciu tych dodatków. Osobę lub grupę osób objętych zakresem akapitu pierwszego lub drugiego – zgodnie z akapitem trzecim art. 9 ust. 2 rozporządzenia Nr 1307/2013 - uważa się jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje, że:

a) roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych przez na z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowych, za który dowody są dostępne,

b) jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego, lub

c) jej główną działalnością gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 rozporządzenia Nr 1307/2013 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przepisy powyższe stosuje się do rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali płatności bezpośrednie przekraczające równowartość w złotych kwoty 5000 euro.

W art. 13 rozporządzenia Nr 639/2014 określono kryteria służące wykazaniu, że działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego i że główna działalność gospodarcza lub przedmiot działalności polegają na prowadzeniu działalności rolniczej. Zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu dla celów art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. c) rozporządzenia Nr 1307/2013 oraz, w stosownych przypadkach, art. 9 ust. 3 lit. b) tego rozporządzenia uznaje się, że działalność rolnicza stanowi główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności osoby prawnej, jeżeli została zarejestrowana jako główna działalność gospodarcza lub przedmiot działalności w urzędowym rejestrze przedsiębiorstw lub jakiejkolwiek równoważnej urzędowej ewidencji danego państwa członkowskiego.

W § 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich określono rodzaje dowodów umożliwiających uznanie osoby prawnej za rolnika aktywnego zawodowo (potwierdzających wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013 - odpowiednio ust. 1, 2 i 3 § 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich). Dowodami tymi w odniesieniu do okoliczności z art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 są: 1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy; 2) dokumenty zawierające informacje o wysokości rocznej kwoty płatności bezpośrednich, obliczonej zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 639/2014, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549 ze zm.). Dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. b rozporządzenia Nr 1307/2013, są: 1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy; 2) faktury w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), w tym faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 2 tej ustawy, lub inne równoważne dowody potwierdzające sprzedaż produktów rolnych; 3) dokumenty zawierające informacje o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 639/2014, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia nr 1306/2013; 4) zaświadczenie o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 639/2014, wydane przez organ lub podmiot, który wypłacił takie wsparcie. Natomiast dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, są: 1) dokumenty zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia nr 1306/2013; 2) zaświadczenie o wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności; 3) odpisy, wyciągi, zaświadczenia oraz informacje z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1203, ze zm.), zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności; 4) dokumenty zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności, pochodzące z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 591 ze zm.).

Treść art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 wskazuje, że płatność ONW nie jest przyznawana osobom prawnym, które świadczą usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, która to okoliczność stanowiła podstawę odmowy przyznania Skarżącej płatności ONW na rok 2015.

Skarżąca podnosi natomiast w skardze, że nie świadczyła usług z zakresu obrotu nieruchomości, co wyjaśniła w trakcie postępowania przed organem I instancji (składając w tym zakresie stosowne oświadczenie) oraz, że nie powinna być w związku z tym wzywana do wykazywania okoliczności, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo.

W ocenie Sądu stanowiska Skarżącej nie można podzielić. Zgodnie z informacjami wynikającymi z wydruku danych z wypisu w rejestrze REGON (udostępnienie danych na stronie Głównego Urzędu Statystycznego jest równoznaczne z potwierdzeniem dokonania wpisu tych informacji w rejestrze REGON), uzyskanymi na etapie kontroli administracyjnej wniosku Skarżącej o płatność ONW, organ pierwszej instancji stwierdził, że Skarżąca prowadzi działalność w zakresie obrotu nieruchomościami: ,,Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek’’ (kod PKD 68.10.Z), ,,Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi’’ (kod 68.20.Z).

Wobec nie wypełnienia przez Skarżącą we wniosku o płatność pola nr 8 (oświadczenia, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo) organ I instancji wezwał Skarżącą do przedstawienia dowodów w celu ustalenia czy na dzień złożenia wniosku nie prowadziła żadnej z wykluczonych działalności, o których mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia na 1307/2013. Podkreślenia wymaga, że Skarżąca pomimo wezwania nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie nie prowadzenia wykluczonych, powyższym przepisem, działalności pozarolniczych. Skarżąca nie udokumentowała również by była rolnikiem czynnym zawodowo w rozumieniu art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Nr 1307/2013. Złożyła jedynie pisemne oświadczenie, że w roku 2014 i 2015 nie prowadziła działalności wykluczającej płatność, w tym również w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, uwidocznionego w KRS Spółki.

W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała, że nie prowadziła działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, uniemożliwiającej przyznanie wnioskowanej płatności na podstawie art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013. Oświadczenie złożone przez Skarżącą, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, jest niewystarczające do przyznania racji Skarżącej w omawianej kwestii. Wskazać należy, co uszło uwadze Skarżącej, iż zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich na strony – beneficjentów pomocy – został nałożony obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodniania faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W tej sytuacji oświadczenie Skarżącej o nieprowadzeniu działalności w zakresie obrotu nieruchomościami stanowiło wyłącznie polemikę, która nie mogła w żadnym zakresie podważyć wiarygodnych ustaleń organów poczynionych na podstawie dowodów z wpisu w rejestrze REGON oraz w KRS.

Zdaniem Sądu z analogicznych względów, jak powyżej wskazane, Skarżąca nie wykazała by pomimo prowadzonej działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, podlegającej wykluczeniu z pomocy na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, spełniała wymogi uznania za rolnika aktywnego zawodowo w rozumieniu akapitu 3 lit. a-c wskazanego przepisu. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów w tym zakresie, w tym określonych szczegółowo w § 4 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich.

W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a także art. 9 ust. 2 rozporządzenia Nr 1307/2013. Wskazać należy, że od producentów rolnych składających wnioski o przyznanie płatności należy wymagać, w zakresie wypełniania wniosków, należytej staranności. Wymaga się od nich nie tylko posiadanie wysokich kwalifikacji odnośnie produkcji rolniczej, ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy finansowej, zwłaszcza takiej jak w przypadku płatności rolniczych, która jest przyznawana na wniosek zainteresowanej takim wsparciem osobie. Przepisy unijne jak i krajowe w zakresie przyznawania płatności nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości. Natomiast Skarżąca, składając wniosek o przyznanie płatności ONW, podpisała oświadczenie, iż znane jej są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Nie przedkładając stosownych dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska, w realiach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy, Skarżąca powinna się liczyć z odmownym załatwieniem jej wniosku.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut skargi dotyczący naruszenia ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie bowiem z art. 17 tej ustawy domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe, co uzasadnia odwołanie się do wpisów w tym rejestrze w zakresie weryfikacji przedmiotu działalności podmiotu ubiegającego się o wsparcie bezpośrednie. W uzupełnieniu należy dodać, że główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności określa się w oparciu o kod i nazwę przeważającego rodzaju działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2007), wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz.U. Nr 251 poz. 1885 ze zm.).

Nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegające na nieustosunkowaniu się przez organ odwoławczy do wyjaśnień Strony. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zaś zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób obszerny przeanalizował przepisy prawa materialnego, zarówno unijne jak i krajowe, mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zainicjowanej wnioskiem Skarżącej o przyznanie płatności ONW. Jak zostało już wyjaśnione powyżej, prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy, Skarżąca prowadziła jedną z wykluczonych działalności, przewidzianych w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1307/2013 oraz, że nie wykazała by była pomimo tego rolnikiem czynnym zawodowo, co mogłoby uprawniać Skarżącą do otrzymania wnioskowanej płatności. Ustalenia i ocena organu w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które odnosiło się do spornej kwestii, podniesionej w odwołaniu, a dotyczącej braku podstaw do przyjęcia, że Skarżąca prowadziła działalność w zakresie obrotu nieruchomościami oraz niezasadności wykazania, że jest rolnikiem czynnym zawodowo. W tym stanie rzeczy nieprzyznanie racji Skarżącej przez organ II instancji nie może czynić skutecznym powyższego zarzutu.

Sąd, nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy też przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi na podstawie stosownych przepisów p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego oraz art. 13 rozporządzenia (UE) na 809/2014 wnioski oraz dokumenty, które należy złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie płatności, składało się w 2015 roku od 15 marca do 15 czerwca 2015 roku. Wniosek można było złożyć w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie do składania wniosków. Za wyjątkiem działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, złożenie wniosku o przyznanie płatności po terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy, kwot, do których rolnik był uprawniony, jeżeli wniosek o pomoc został złożony w terminie. Wniosek złożony po dniu 10 lipca 2015 roku nie jest rozpatrywany, czego konsekwencją jest pozbawienie rolnika płatności na rok 2015. Nie powinno więc budzić wątpliwości, że po 10 lipca 2015 roku niedopuszczalne jest dokonanie przez beneficjenta (z własnej inicjatywy lub po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach) poprawek (usunięcie braków w złożonym wniosku o płatność).

Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu (Skarżąca prowadziła działalność w zakresie obrotu nieruchomościami i nie wykazała w terminie do składania wniosku, że jest rolnikiem czynnym zawodowo).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.