Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 184/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 3, art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2005 r. sygn. akt I SA/Lu 248/05 w sprawie ze skargi Wandy P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 kwietnia 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 września 2005 r., I SA/Lu 248/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi Wandy P. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 kwietnia 2005 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 16 marca 2005 r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że w oparciu o wystawione na skarżącą tytuły wykonawcze obejmujące zaległe składki na ubezpieczenia społeczne rolników za lata 1994-1997, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2004 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego.

W dniu 28 lipca 2004 r. zobowiązana złożyła pismo zakwalifikowane jako zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./.

Z uwagi na niewyrażenie przez wierzyciela stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów w formie postanowienia w terminie 14 dni, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w dniu 8 września 2004 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne i uchylił dokonane zajęcie.

Po otrzymaniu w dniu 13 października 2004 r. postanowienia wierzyciela z dnia 11 października 2004 r. uznającego zarzuty za nieuzasadnione, organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia 3 marca 2005 r. dokonał ponownego zajęcia, a następnie postanowieniem z dnia 16 marca 2005 r. odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozpatrując wniesione na powyższe postanowienie zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w L. wskazał, że z wypowiedzi wierzyciela, która jest dla organu egzekucyjnego wiążąca wynika, iż decyzją z dnia 18 lipca 2003 r. skarżąca została zobowiązana do zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za syna Janusza P. i nie odwołała się od tej decyzji do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.

W skardze do sądu administracyjnego Wanda P. przedstawiła okoliczności związane z przepisaniem gospodarstwa przez syna, zwracając jednocześnie uwagę na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną rodziny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w motywach rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel jest zobowiązany do podania w tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny. W przypadku, gdy obowiązek jest konkretyzowany w drodze decyzji administracyjnej konieczne jest podanie w tytule wykonawczym informacji o tej decyzji /por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2000 r., I SA/Ka 1187/99 oraz z dnia 12 listopada 2002 r., III SA 3457/00/.

W świetle powyższego za niewystarczające należy uznać powołanie w rozpatrywanej sprawie w tytułach wykonawczych, w sposób ogólny ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. oraz ustawy Ordynacja podatkowa.

Zdaniem Sądu do zbadania przez organ egzekucyjny z urzędu dopuszczalności egzekucji, stosownie do art. 29 par. 1 powołanej ustawy, niezbędna jest wiedza o decyzjach ustalających obowiązek, zawarta w swoistym dokumencie urzędowym jakim jest tytuł egzekucyjny. Z tego względu w rubryce tytułu wykonawczego dotyczącej podstawy prawnej w tego rodzaju sytuacjach powinny być określone dane identyfikujące decyzję administracyjną.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ poprzez przyjęcie błędnego stanu faktycznego sprawy, iż tytuły wykonawcze o numerach (...) nie zawierały podstawy prawnej, w sytuacji gdy podstawa prawna była w tych tytułach wskazana,

- art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak uzasadnienia dotyczącego wstrzymania wykonania w całości zaskarżonego postanowienia,

- art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 kwietnia 2005 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 16 marca 2005 r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy skarga powinna podlegać oddaleniu,

- art. 200 i 205 par. 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zasądzenie kosztów postępowania, w sytuacji, gdy skarga powinna podlegać oddaleniu;

2/ na podstawie art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie przez Sąd, że wierzyciel naruszył art. 27 cytowanej ustawy, gdyż w rubrykach wymienionych wyżej tytułów wykonawczych dotyczących podstawy prawnej brak jest danych identyfikujących decyzję administracyjną.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w znajdujących się w aktach sprawy tytułach wykonawczych widnieje, w rubrykach dotyczących podstawy prawnej należności w poz. 30 zakreślony kwadrat nr 1. Wierzyciel oznaczył zatem, że podstawą prawną należności jest orzeczenie /decyzja administracyjna/. W tej samej rubryce podano również dane identyfikujące decyzję administracyjną, to jest datę i numer odpowiednio 18 lipca 2003 r. i (...).

W dniu 12 grudnia 2005 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo stanowiące uzupełnienie wniesionej skargi kasacyjnej, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w L. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/, art. 3 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej, co spowodowało naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na uchyleniu postanowień organów obu instancji, w sytuacji gdy skarga powinna być oddalona - przy niewskazaniu przez Sąd naruszenia przez organy podatkowe przepisu prawa materialnego, a mylnym przyjęciu, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania:

- art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że analizowane w sprawie tytuły wykonawcze w rubrykach dotyczących podstawy prawnej nie posiadają danych identyfikujących decyzję administracyjną, gdy faktycznie podstawa prawna była w tych tytułach wskazana,

- art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że organ egzekucyjny badając z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej nie posiadał wiedzy o decyzji, będącej podstawą wystawionych tytułów wykonawczych, gdy faktycznie taką wiedzę posiadał.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznanej sprawie jest zasadna.

Niewątpliwie trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził w zaskarżonym wyroku, że art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ nakłada na wierzyciela wymóg między innymi podania w tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. W sytuacji, gdy obowiązek podlegający egzekucji wynika z decyzji administracyjnej /orzeczenia/ w tytule wykonawczym niezbędne jest wymienienie informacji o takim rozstrzygnięciu. Oznaczenie decyzji administracyjnej /orzeczenia/ jest też konieczne dla zbadania przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji w świetle przepisu art. 29 par. 1 cytowanej ustawy.

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 16 marca 2005 r. był brak w tytułach wykonawczych danych identyfikujących decyzje administracyjne, w oparciu o które powstał egzekwowany obowiązek.

Należy podzielić wywody autorki skargi kasacyjnej, że informacje w podanym wyżej zakresie znajdują się w wystawionych w sprawie tytułach wykonawczych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w L. W istocie bowiem w rubryce 30 tytułów wykonawczych "Podstawa prawna należności", zaznaczono krzyżykiem pole "orzeczenie z dnia..nr" i wstawiono cyfry "18-07-2003" i "410/361/03". Niezbyt precyzyjne rozmieszczenie tych danych w rubryce 30 tytułów wykonawczych może być spowodowane wykorzystaniem techniki komputerowej przy ich wystawieniu.

Wobec tego, że treść przedmiotowych tytułów wykonawczych spełnia w zakwestionowanym przez Sąd pierwszej instancji zakresie wymóg określony w art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w rezultacie zaskarżone postanowienie nie narusza także art. 29 par. 1 tej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej zawiera usprawiedliwione podstawy i w oparciu o przepis art. 185 par. 1 i art. 207 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.