Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2050/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 119 pkt 2, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2020 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2019 r.

nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), zwanej dalej również ustawą

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), odmówił wyłączenia stosowania wobec Z. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy.

W uzasadnieniu organ przedstawił informacje zawarte we wniosku strony. Organ ustalił, że Z. K. został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2003 r. r., posiada prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a powołanej ustawy, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.

Organ wskazał, że zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stanowiącym informację o przebiegu służby, wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. I3b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] stycznia 1984 r. do dnia [...] lipca 1990 r. tj. przez okres 6 lat i 7 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 33 lata, 9 miesięcy i 11 dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono także okres zasadniczej służby wojskowej od dnia [...] maja 1967 r. do dnia [...] kwietnia 1969 r., tj. 1 rok, 11 miesięcy i 15 dni.

Organ wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, obejmujących materiały archiwalne z akt osobowych nie wynika, aby Z. K. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Podał, że z opinii przekazanej przez Komendanta Głównego Policji wynika, że wnioskodawca w toku pełnionej służby rzetelnie wykonywał zadania

i obowiązki, o czym świadczą informacje zawarte m. in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Ponadto w analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, jak również nie były prowadzone wobec wnioskodawcy żadne postępowania karne lub karno-skarbowe. Jednocześnie poinformowano, iż wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Organ przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje

się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania

i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy

i realizowania obowiązków dodatkowych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia

i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Odnosząc się do konieczności ustalenia w sprawie, że stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) zdaniem organu spełnienie tego warunku postrzegać należy przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów, mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Organ wskazał, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., pełnionej nawet z narażeniem zdrowia i życia nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne.

Minister wskazał, że całkowity okres pełnionej przez Z. K. służby wynosi 33 lata, 9 miesięcy i 11 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 6 lat i 7 miesięcy, co stanowi około 19,5% ogółu służby. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazany okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Kilkuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, ani epizodycznego.

Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy Minister wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Z. K. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Organ podkreślił jednocześnie, że brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba zainteresowanego pełniona była z narażeniem jego zdrowia i życia.

Organ wskazał, że świadczenie emerytalne wypłacane wnioskodawcy nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu

i zdrowiu, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734, z poźn. zm.). Organ zaznaczył, że służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone.

Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. "Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia

i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Odnosząc się do argumentów podniesionych przez stronę w uzasadnieniu wniosku Minister wskazał, że jeżeli strona nie zgadza się z informacją

o przebiegu służby wydaną przez Instytut Pamięci Narodowej na podstawie wyżej powołanych przepisów z uwagi na fakt błędnych jej zdaniem zapisów dotyczących przebiegów służby, jak i dat jej pełnienia na rożnych stanowiskach, to powinna

tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej,

ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r.

nr [...] stała się przedmiotem skargi Z. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucił:

1.naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 w zw. z art. 180 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie

i odstąpienie od podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całości materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszenie nakazu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej przy uwzględnieniu interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli, tj. odstąpienie od weryfikacji, czy skarżący służbę na rzecz totalitarnego państwa pełnił w sposób krótkotrwały,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 180 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie

i odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez zebranie

i rozpatrzenie całości materiału dowodowego sprawy, obejmujące odstąpienie od weryfikacji i pełnej analizy sytuacji, czy skarżący pełnił służbę z narażeniem życia

i zdrowia,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 180 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie

tj. odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego sprawy, obejmujące odstąpienie od weryfikacji i pełnej analizy sytuacji, czy wyłączenie wobec skarżącego zastosowania

art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ww. ustawy,

2. naruszenie prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez błędną jego wykładnię polegającą na tym, że organ przyjął, iż dla spełnienia warunku uwzględnienia wniosku o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy konieczne jest nie tylko pełnienie przez funkcjonariusza służby w sposób rzetelny, ale konieczne jest jednoczesne narażenie życia i zdrowia funkcjonariusza. Organ niewłaściwie zinterpretował pojęcie narażenia życia i zdrowia uważając, że narażenie zdrowia i życia o którym mowa w ustawie zaopatrzeniowej jest tożsame z pojęciem zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest zagrożenie życia i zdrowia.

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z orzeczenia

o niepełnosprawności z dnia [...].04.2018 r. i pisma ZUS z dnia [...].07.2018 r.

W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że wysokość wysługi uzależniona jest od lat służby i pracy, od której odprowadzane były składki z tytułu ubezpieczenia społecznego, tworzą ją również tzw. okresy nieskładkowe, np. z tytułu ukończenia studiów wyższych. Nie tworzą jej zatem, jak zdaje się błędnie przyjmować organ, tylko i wyłącznie lata samej służby. Skarżący "tworzył" swoją wysługę emerytalną przez okres 51 lat i 6 miesięcy oraz 4 dni i właśnie ta liczba powinna być użyta przez organ w wyliczeniu proporcji. W takim przypadku okres służby na rzecz totalitarnego państwa wyniósłby nie ok. 19,5 %, ale zdecydowanie mniej: 12,78 %. Skarżący podniósł m.in., że organ pominął jego osiągnięcia w służbie. Wskazał, że w służbie wykonywał swoje obowiązki z pełnym zaangażowaniem i przy kreatywnym wykorzystaniu swoich kwalifikacji. Przedstawił informacje dotyczące wykonywanych zadań. Skarżący podał, że ma stwierdzony ubytek na zdrowiu, posiada grupę inwalidztwa oraz przyznaną rentę inwalidzką. Inwalidztwo

to powstało w związku ze służbą a więc - wbrew temu co twierdzi organ - to służba w Policji naraziła zdrowie skarżącego. Zarzucił, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie zebrał odpowiednio materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego w dostateczny sposób, czym ewidentnie naruszył przepisy postępowania.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2020 r., [...] marca 2020 r., [...] kwietnia 2020 r. i z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący podtrzymał skargę. Wniósł o wydanie decyzji wyłączającej stosowanie art. 15c, 22a i 24 a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) oraz załączenie do akt niniejszej sprawy akt innych spraw rozpatrywanych przez NSA oraz WSA dotyczących skarg na decyzje MSWiA w przedmiocie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wniósł też o przeprowadzenie dowodu z dokumentu "Legitymacje służbowe Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej w poszczególnych jednostkach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – wykaz ilościowy", celem stwierdzenia faktu potwierdzającego wykluczenie jego służby ze służby na rzecz państwa totalitarnego.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy

w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem,

z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną

(v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków.

Służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 6 lat i 7 miesięcy. Organ dokonując oceny, czy ten okres służby był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), stwierdził, że nie można

w tym przypadku mówić o krótkotrwałej służbie.

Sąd oceny dokonanej przez organ nie podziela. Biorąc pod uwagę długość okresu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) przede wszystkim w ujęciu proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całego okresu służby skarżącego wynoszącego

33 lata, 9 miesięcy i 11 dni, przyjąć należało, że służba przez okres 6 lat i 7 miesięcy była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Podkreślenia wymaga, na co także organ zwracał uwagę, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu stosunkowo krótko. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Okres około 19,5% całego okresu pełnienia służby

nie stanowi w tej sprawie trwałego okresu i winien być traktowany jak okres krótkotrwały. Organ naruszył zatem art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym,

że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Organ powołał się w tym zakresie na pismo Komendanta Głównego Policji. Jednocześnie jednak Minister stwierdził, że brak jest dowodów, aby służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia.

Ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Organ nie kwestionował jednakże w decyzji spełnienia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Wskazania jednocześnie wymaga, że organ nie dokonał w istocie w tej sprawie oceny, czy stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek. Organ stwierdził jedynie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a. Minister nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu nie pozwalają na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Nie wyjaśnił w szczególności dlaczego przypadek skarżącego nie daje podstaw do zakwalifikowania sprawy, jako przypadku szczególnie uzasadnionego. Uchybienia we wskazanym wyżej zakresie przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie przybliżył postawy skarżącego, która w jego ocenie nie przemawia za uznaniem tego przypadku za szczególnie uzasadniony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., co stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego Sąd uznał za uzasadnione. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, które nie pozwalałyby przyjąć, że w sprawie - mimo spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz spełnienia przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. - brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Z tego względu zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem granic uznania administracyjnego, nie mogła się ostać.

Odnosząc się do twierdzenia organu, że związany jest treścią informacji

o pełnieniu służby sporządzoną przez IPN wskazania wymaga, że dowód w postaci dokumentu urzędowego podlega takiej samej ocenie organu, jak każdy inny prawem dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym. Nie było natomiast, wbrew twierdzeniom skargi, podstaw do uwzględnienia do całkowitego okresu służby okresów pracy.

Warto wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym nawet brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma

– z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych (v. wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań

i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego.

Ustaleń takich w aspekcie szczególnie uzasadnionego przypadku organ

nie dokonał. Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu

art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia, związku inwalidztwa ze służbą

i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki. Organ uzasadni decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji – stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawcy – nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki a nie inny sposób. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny, organ podejmie stosowną decyzję. W sprawie tej nie zaistniały żadne istotne wątpliwości, które uzasadniałyby uzupełnianie materiału dowodowego, czy dołączanie akt innych spraw, jak chciał tego skarżący. Każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, albowiem ich nie wykazano. W sprawie tej skarżący nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy).