Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2031/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz Asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. Z. i E. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2031/04

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2002 r., po rozpatrzeniu wniosku J. Z. i E. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1993 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1993 r., którą organ ten orzekł o zwrocie na rzecz E. Z. i J. Z. części nabytej przez Skarb Państw nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. [...]. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 27 maja 1994 r. sygn. akt SA/Lu-2001/93 została oddalona skarga Zarządu Miasta L. na powyższą decyzję Wojewody [...].

Pismem z dnia [...] stycznia 2002 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2002 r., E. Z. i J. Z. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. z dnia [...] września 1993 r. Rozpatrując złożony wniosek Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził w zaskarżonej decyzji, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalając wyrokiem z dnia 27 maja 1994 r. skargę Zarządu Miasta L. nie był związany granicami skargi, a zatem oddalenie skargi oznacza, że Sąd nie stwierdził by przedmiotowa decyzja w jakimkolwiek zakresie naruszała prawo. Ustalenie przez Sąd, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, zobowiązywałoby do stwierdzenia jej nieważności. W związku z powyższym organy administracji orzekające w rozpatrywanej sprawie są związane oceną prawną zawartą w tym wyroku, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1993 r.

Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r. złożyła E. Z. i J. Z., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżące podniosły, że pomimo złożenia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dodatkowych wyjaśnień, organ centralny utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, chociaż wykazane zostało, że zarówno decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. jak i Wojewody [...]. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast występując jako organ nadzoru i mając przez to obowiązek rozpatrzenia sprawy tylko w granicach określonych w art.156 §1 k.p.a., zajął się rozpatrywaniem różnych jej wątków, pomijając całkowicie istotę problemu. Swoje rozstrzygnięcie organ ten sprowadził do kwestii związanej z częściowym rozpoznaniem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Nie wziął jednak pod uwagę faktu, że skarżący cofnęli w odpowiednim czasie skargę obawiając się, że zwrócona im część nieruchomości zostanie ponownie odebrana. Z uwagi na okoliczność, że cofnięcie skargi było prawem dopuszczone i skuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Lubline nie zajął się tą kwestią przy wydawaniu orzeczenia i postępowanie w tej części umorzył. Pomimo stwierdzenia przez organ centralny faktu rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o zwrocie nieruchomości, które nie zostały wykorzystane na cele, na które zostały wywłaszczone, organ ten zupełnie pominął te kwestie. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej mogłaby nastąpić, gdyby w toku postępowania wyjaśniającego, organ prowadzący postępowanie ustalił, że nie istnieje żadna z ustawowych przyczyn nieważności. Takiej oceny prawnej organ odwoławczy nie przeprowadził, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] grudnia 2002 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).

Podniesione w skardze zarzuty nie są uzasadnione i nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Nie można w szczególności podzielić stanowiska skarżących, że w rozpatrywanej sprawie wykazane zostało, że zarówno decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. jak i Wojewody [...] wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...] lipca 1993 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. orzekł o zwrocie na rzecz E. Z. i J. Z. części nabytej przez Skarb Państw nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i ul. [...], stanowiącej działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. [...] . W uzasadnieniu powyższej decyzji organ ten stwierdził, że wywłaszczona działka o powierzchni [...] została tylko w części zagospodarowana zgodnie z celem, na jaki została nabyta. Teren znajdujący się poza linią rozgraniczającą zrealizowanej ul. [...] stanowi rezerwę terenową i stał się zbędny dla funkcjonowania ulicy. Dla ustalenia dokładnych granic nieruchomości opracowano operat geodezyjno-prawny, na podstawie którego dokonano zwrotu działek o łącznej pow. [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1993 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1993 r.

Decyzje powyższe rozstrzygają więc o zwrocie nieruchomości stanowiącej działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. [...] . Decyzje te nie zawierają natomiast w sentencji rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu części nieruchomości o pow. [...] , znajdującej się we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", na której wybudowała ona budynki wielorodzinne.

Bezsporne jest, że wnioskiem z dnia [...] września 1992 r. E. Z. i J. Z. wystąpiły do Kierownika Urzędu Rejonowego w L. o zwrot, na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.), części działki nie wykorzystanej pod budowę trasy. Wniosek ten obejmował wiec zarówno działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. [...] , o zwrocie których orzeczono w decyzji z dnia [...] września 1993 r., jak również część wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...], na której Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", wybudowała budynki wielorodzinne.

Decyzja, zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a., powinna załatwiać sprawę co do jej istoty w całości albo w części. Podstawą oceny kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji powinno być żądanie strony. O niekompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1993 r., a tym samym również w utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody L. z dnia [...] września 1993 r. świadczy zarówno wniosek z dnia [...] września 1992 r. dotyczący zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości jak również uzasadnienie powyższych decyzji. W uzasadnieniu obie te decyzje w zakresie stanu faktycznego zawierają bowiem odniesienie do części wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...], na której Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wybudowała budynki wielorodzinne.

Wydanie decyzji częściowej nie kończy postępowania w sprawie, nawet gdy ta decyzja stanie się ostateczna. Trwa bowiem zawisłość sprawy administracyjnej, w której zapadła tylko decyzja częściowa (Borkowski, [w:] Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 6. wyd., Warszawa 2004, Art. 104 Nb 22).

Co do braku rozstrzygnięcia w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1993 r. w części odnoszącej się do wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...], na której Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wybudowała budynki wielorodzinne, odniósł się również Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który w postanowieniu z dnia 27 października 1994 r. sygn. akt SAB/Lu 12/94 stwierdził, że skoro przedmiotowa decyzja nie orzekała o całości zgłoszonego żądania, to osoby, które je zgłosiły mogły, zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji jej stosownego uzupełnienia. Nieuczynienie tego spowodowało, że dotychczas brak jest rozstrzygnięcia o części żądania zwartego we wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości.

W postanowieniu tym Sąd stwierdził wprawdzie, że powyższe uchybienie nie może być naprawione skargą na bezczynność organu, należy mieć jednak na uwadze, że Sąd nie oddalił skargi jako nieuzasadnionej, ale odrzucił ją z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych w art. 37 k.p.a.

Postanowienie o odrzuceniu skargi nie ma charakteru merytorycznego, nie rozstrzyga bowiem o legalności zaskarżonego aktu, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej oraz jego wydanie nie stanowi przeszkody do ponownego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, dotyczącej tego samego przedmiotu zaskarżenia w przypadku np. zmiany okoliczności faktycznych sprawy (L. Żukowski: Glosa do postanowienia NSA z dnia 12 stycznia 2000 r., II SA/Wr 499/99, OSP 200, nr 12, poz. 182).

W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie właściwy organ jest nadal obowiązany rozpatrzyć wniosek z dnia [...] września 1992 r. E. Z. i J. Z. skierowany do Kierownika Urzędu Rejonowego w L. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w części odnoszącej się do nieruchomości o pow. [...], na której Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wybudowała budynki wielorodzinne. W przypadku uchylania się właściwego organu od rozpatrzenia powyższego wniosku stronom służy prawo wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia, na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. oraz ewentualnie, w razie dalszej bezczynności organu, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu.

Nierozpatrzenie powyższego wniosku nie może natomiast, jak podnosi w skardze strona skarżąca, powodować wadliwości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1993 r. w zakresie wynikającym z art. 156 § 1 k.p.a. Decyzje te prawidłowo orzekają o zwrocie na rzecz E. Z. i J. Z. części nabytej przez Skarb Państw nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. [...], czego nie kwestionuje strona skarżąca, bowiem decyzje te są dla niej korzystne. Zgodność z prawem powyższych decyzji potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalając wyrokiem z dnia 27 maja 1994 r. sygn. akt SA/Lu-2001/93 skargę Zarządu Miasta L. Wyrok ten korzysta z powagi rzeczy osądzonej, na co nie ma wpływu fakt cofnięcia przez E. Z. i J. Z. skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.