Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1880/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art.29 ust. 3,  art. 14 pkt 17, art. 78
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1  art. 181a, art. 178 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 139, art. 140, art. 121, art. 122, art. 187 par 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [... w przedmiocie określenia wartości celnej, kwoty długu celnego i zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz M.B. kwotę 291 zł (dwieście dziewięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przez M.B. (dalej "skarżący" lub "strona") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2010r. nr [...] i określająca kwotę wynikającą z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu dla importowanego towaru w wysokości: 1123 zł, określająca kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu w wysokości: 3552 zł oraz określająca kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru w wysokości 6528 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

M.B. w dniu [...] lutego 2008 r. dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie importowanego samochodu osobowego marki H.C., wyprodukowanego w 2007r., nr [...], poj. 2400 cm3 procedurą dopuszczenia do obrotu (SAD nr [...]). Do zgłoszenia celnego skarżący załączył m.in. fakturę zakupu z dnia [...] grudnia 2007r. wystawioną przez importera C.F.A. na kwotę 4534 USD, dokument S.C.T., fakturę transportową wystawioną przez C.S.G., INC na kwotę 500 USD dotyczącą kosztów transportu zagranicznego oraz opinię nr [...] z dnia [...] lutego 2008r przygotowaną przez L.K. rzeczoznawcę samochodowego.

Z uwagi na fakt, iż zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 ust. 1 i ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ celny przyjął je, w wyniku czego towar w nim wymieniony został z mocy prawa objęty procedurą dopuszczenia do obrotu.

W wyniku kontroli zgłoszenia celnego dokonanej przez funkcjonariuszy celnych Wydziału Kontroli Wewnętrznej Izby Celnej w W. ustalono, że skarżący mógł zadeklarować wartość celną sprowadzonego do Polski pojazdu samochodowego w nieprawidłowej wysokości.

Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie mające na celu sprawdzenie, czy zachodzą przesłanki wynikające z art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego uzasadniające retrospektywne zaksięgowanie kwoty należności odnośnie towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na obszarze celnym Wspólnoty Europejskiej według zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] lutego 2008r., a także sprawdzenie prawidłowości określenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wydał w dniu [...] września 2010 r. decyzję, w której orzekł o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty cła z tytułu importu według zgłoszenia celnego SAD nr [...] w wysokości 1837 zł stosownie do art. 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu importu w wysokości 4622 zł, stosownie do art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 8493 zł, stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Ponadto, organ wezwał skarżącego do wpłaty różnicy kwoty cła w wysokości 1837 zł, podatku akcyzowego w kwocie 2750 zł oraz do wpłaty podatku od towarów i usług w kwocie 5052 zł wraz z odsetkami.

Przy ustalaniu wartości celnej importowanego pojazdu Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. posłużył się danymi zawartymi w katalogu EurotxGlass's w wersji elektronicznej. Według katalogu, średnia cena rynkowa samochodu, model importowany przez skarżącego, wynosi 75000 zł. Kwotę tę organ celny pomniejszył o daniny publicznoprawne, tj. 10% cła, 13,6% podatku akcyzowego, 22% podatku VAT, a ponadto o 10% marży oraz dokonał korekty wartości rynkowej samochodu z tytułu uszkodzeń według wskaźnika określonego w opinii rzeczoznawcy samochodowego załączonej przez skarżącego do zgłoszenia celnego tj. 48,1%. Wartość celną importowanego pojazdu organ I instancji określił na kwotę 30893 zł.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uznanie i przyjęcie wartości samochodu zgodnie ze złożonym zgłoszeniem celnym SAD tj. w kwocie 4534 USD + 500 USD (koszt transportu i ubezpieczenia) jako wartości transakcyjnej stosownie do art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w oparciu o dokument zakupu pojazdu w postaci faktury z dnia [...] grudnia 2007 r.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie okoliczności udowodnionych, mających istotny wpływ na jej wynik, sprzeczność ustaleń organu celnego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie procedury mającej wpływ na rozstrzygnięcie organu. Skarżący zarzucił całkowite lub częściowe naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 125, art. 139 § 2, art. 180 § 1 i § 2, art. 187 §1 i § 3, art. 194 § 1 - § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, całkowite lub częściowe naruszenie przepisów art. 29, art. 30, art. 31, art. 68, art. 78 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 oraz art. 181a Rozporządzenia Komisji EWG Nr 2454/93.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w całości, określił kwotę wynikającą z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu dla sprowadzonego towaru w wysokości 1123 zł, określił kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu towaru w wysokości 3552 zł oraz określił kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 6528 zł.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż organy celne są upoważnione do kwestionowania w uzasadnionych przypadkach wartości transakcyjnej wynikającej z dokumentów załączonych przez stronę do zgłoszenia celnego oraz ustalania wartości celnej towaru m.in. metodą "ostatniej szansy". W ocenie organu celnego przedłożony przez skarżącego dokument w postaci faktury z dnia [...] grudnia 2007r. nie mógł być traktowany jako wiarygodny dokument pod względem materialnym, o czym zadecydowała niska cena importowanego pojazdu. Za podstawę do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej posłużyła opinia rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. załączona przez stronę do zgłoszenia celnego. Cena rynkowa importowanego pojazdu przedstawiona w opinii z [...] lutego 2008r. sporządzonej w oparciu o uśrednione notowania pojazdów na rynku kraju eksportu w znaczącym stopniu odbiegała od ceny zadeklarowanej przez stronę. Oferowane na amerykańskiej aukcji internetowej pojazdy marki H.C. przedstawiały wartości kilka razy wyższe od tej zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnym. Organ podkreślił, że odpowiednio sporządzona opinia rzeczoznawcy samochodowego, z której wynikają ceny określonego modelu samochodu na rynku kraju eksportu, wskazująca podstawy w oparciu o które została sformułowana, daje podstawy do odstąpienia od zasady ustalania wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną. Następnie organ wyjaśnił dlaczego odstąpił od określenia wartości celnej towaru na podstawie kolejnych metod ustalania wartości celnej mających zastosowanie przed ostateczną metodą, jaką stanowi metoda "ostatniej szansy" (art. 31 ust. 1 WKC), a więc na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. oraz przepisów niniejszego rozdziału.

Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, iż Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. prawidłowo przyjął jako wartość rynkową pojazdu cenę podaną w katalogu EurotaxGlass's 2/08 w wersji elektronicznej w systemie CARWERT uwzględniając, zgodnie z wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zawartymi w Studium 1.1. "Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych", przy ustalaniu wartości celnej samochodu markę i model samochodu, a ponadto stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość takie jak: nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, organ I instancji w nieprawidłowy sposób uwzględnił korektę z tytułu koniecznych napraw, dlatego organ II instancji przeprowadził ponownie kalkulację w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego pojazdu.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał wyliczeń wraz z podaniem podstawy prawnej odnośnie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania, iż organ celny nie podjął wszystkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wskazał, że w art. 181a Rozporządzenia Wykonawczego nie nałożono na organy celne obowiązku żądania od importera dodatkowych, uzupełniających informacji, w tym również księgowych. Uzasadniał, że organ celny nie musi udowadniać, że dokument zakupu zawiera nieprawdziwe oświadczenie, istotne jest bowiem, że wskazana przez obie strony transakcji cena budzi wątpliwości, które są uzasadnione okolicznościami sprawy.

W ocenie organu celnego nieusprawiedliwiony jest zarzut, że organy nie dokonały weryfikacji przedstawionych przez skarżącego dokumentów. Zauważył, że przedłożona przez stronę faktura kupna pojazdu została skutecznie zakwestionowana. Wątpliwości organu nie mógł usunąć dowód w postaci bankowego polecenia wypłaty. Wprawdzie w dokumencie tym w tytule przelewu wskazano "zapłata za samochód H.C." jednakże beneficjentem kwoty 5.034 USD była osoba fizyczna "A.L.", a nie eksporter i wystawca faktury - firma C.F.A.. Zatem pominięcie metody wartości transakcyjnej było czynnością prawidłową w świetle dyspozycji art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny).

Dyrektor Izby Celnej w W. podkreślił, że wartość celna pojazdu nie może być ustalona na podstawie cen towaru na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Organ celny ustalając wartość celną używanego pojazdu odtwarza jego wartość w momencie przywozu na obszar celny Wspólnoty, a informacje dotyczące sprzedaży samochodów na rynku eksportera wykorzystuje jedynie w celu ustalenia zaniżenia ceny transakcyjnej, co stanowi podstawę do określenia wartości celnej w oparciu o przepisy art. 31 WKC.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w W. skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, ze względu na naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie granicy swobodnej oceny materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych i ważnych okoliczności sprawy, pominięcie okoliczności udowodnionych mających istotny wpływ na jej wynik, bezpodstawne zanegowanie wartości towaru określonej w dokumencie jego zakupu, w oparciu o przypuszczenie, bez przedstawienia wiarygodnego przeciwdowodu, bezpodstawne negowanie materiału dowodowego w sprawie, nie rozpatrzenie i nie odniesienie się do całego materiału dowodowego (w tym oświadczenia o wartości zakupu samochodu oraz dokumentacji kontroli funkcjonariuszy Kontroli Wewnętrznej Izby Celnej w W.), sprzeczność ustaleń organu celnego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak bezstronności w prowadzonym postępowania i naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez dokonanie dowolnej jego oceny, naruszenie zasad prawdy materialnej i prawdy obiektywnej przy gromadzeniu i rozpatrywaniu materiału dowodowego.

Skarżący zarzucił również naruszenia przepisów:

- art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez działanie niezgodne z przepisami prawa i oparcie całego postępowania jedynie na przypuszczeniach i niewiarygodnym materiale dowodowym. W ocenie skarżącego przypuszczeń swoich organ podatkowy nie poparł wiarygodnym materiałem dowodowym oraz bezpodstawnie odrzucił i pominął już raz zweryfikowany, przyjęty i uznany za wiarygodny materiał dowodowy,

- art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób odmienny od postępowania, jakie powinno być prowadzone przez organy podatkowe, w tym zaniechanie działania dla dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz bezczynność i opieszałość w prowadzonym postępowaniu,

- art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych i niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i właściwego wyjaśnienia sprawy w tym pominięcie w całości lub w części wiarygodnych i niepodważalnych dowodów, jak dokument zakupu samochodu, materiał porównawczy w postaci wydruków ze strony www.cars.com zawierający średnie ceny pełnosprawnych podobnych samochodów H.C. z rynku amerykańskiego, opinii rzeczoznawcy, polecenia zapłaty, oświadczenia o wartości i zakupie pojazdu i innych dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym w dniu dokonania odprawy samochodów, błędnej ocenie okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności niewłaściwe określenie wartości celnej samochodu bez uznania znacznych różnicy cen samochodów pomiędzy rynkiem europejskim i amerykańskim,

- art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie, z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy,

- art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa z powodu bezczynności i opieszałości organu podatkowego w prowadzonym postępowaniu,

- art. 139 i art. 140 ustawy Ordynacja poprzez niezałatwienie sprawy w wymaganym przepisami terminie oraz niepoinformowanie o powodach niezałatwienia spraw we właściwym terminie,

- art. 180 § 1 poprzez niedopuszczenie do wyjaśnienia sprawy wszystkich zgromadzonych dowodów w tym istotnych dowodów, których na etapie dodatkowego postępowania nie zanegowano, a pomimo tego pominięto oraz przyjęcie, jako podstawy nieprawidłowego materiału dowodowego,

- art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pominięcie wiarygodnego materiału dowodowego i przyjęcie, jako podstawy prowadzonego postępowania niewiarygodnego materiału dowodowego w postaci średnich cen samochodów z rynku europejskiego z katalogu EROTAXGLASS wersja elektroniczna CARWERT,

- art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci sprawdzenia transakcji zakupu samochodu w firmie C.F.A. oraz roli znajomej skarżącego, która pomagała w transakcji zakupu samochodu, mające ważne znaczenie dla sprawy,

- art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, jako podstawę prowadzenia postępowania do ustalenia nowej wartości celnej niewiarygodnego dowodu, bez wiarygodnego zanegowania faktury zakupu samochodu oraz jego wartości,

- art. 216 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak właściwego pouczenia (niepełne pouczenie) w wydanych postanowieniach o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy,

- art. 181a Przepisów Wprowadzających Wspólnotowy Kodeks Celny (Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93 ze zmianami) poprzez bezpodstawne zakwestionowanie zweryfikowanej i przyjętej za zgodną wartości celnej, bez właściwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego uzasadniającego bezpodstawne przypuszczenie, naruszenie ogólnie przyjętych zasad stosownych wobec dokumentów, które w postępowaniu podatkowym korzystają z zasady domniemania rzetelności i prawdziwości i jako takie nie mogą być negowane na zasadzie zwykłego przypuszczenia lub wątpliwości, do których należy deklaracja celna (zgłoszenie celne) i dokumentów, które zgodnie z przepisami stanowią załącznik do deklaracji celnej,

- art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) (Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2913/92 ze zmianami) poprzez bezpodstawne odrzucenie wartości transakcyjnej i zakwestionowanie już raz uznanej za zgodną wartości celnej samochodów bez właściwego zebrania i rozpatrzenia wiarygodnego materiału dowodowego,

- art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) (Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2913/92 ze zmianami) poprzez odrzucenie ustaleń dokonanych w dniu dokonania odprawy ostatecznej, w tym dokonanej weryfikacji wartości celnej samochodów i ich uznania za zgodne,

- art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) (Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2913/92 ze zmianami) poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji towaru i podjęcie działań w oparciu o same przypuszczenia, pomimo braku nowych wiarygodnych dowodów w sprawie,

- art. 89 ust. 1 ustawy Prawo Celne oraz art. 180 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezpodstawne odrzucenie złożonego oświadczenia o wartości i zakupie samochodu (w wydanych decyzjach zarówno Dyrektor Izby Celnej w W. jak i Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. nie odnieśli się do oświadczenia skarżącego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej),

- naruszenie wytycznych dotyczących kwestionowania i ustalania wartości celnej pojazdów określonych w piśmie Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r.,

- naruszenie ustaleń wynikających z opinii 2.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej "Dopuszczalność ceny niższej od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary", z której wynika, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucić z punktu widzenia Artykułu 1, z zastrzeżeniem Artykułu 17 Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu, który mówi o prawie administracji celnych do upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej,

- naruszenia zasad praworządności oraz zasady zaufania przedsiębiorców do organów Państwa wynikających z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez ich niewłaściwe działanie, błędną wykładnię przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie i interpretację oraz dowolną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawną jego negację oraz brak obiektywizmu i w związku z tym działanie na niekorzyść strony skarżącej,

- naruszenie art. 77 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w części dotyczącej szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, naruszenie obowiązujących Dyrektorów Izb i Naczelników Urzędów Celnych zasad przekazanych do stosowania przez Departament Polityki Celnej MF, dotyczących weryfikowania wartości celnej samochodów zakupionych na rynku amerykańskim w oparciu o materiał dowodowy pozyskany ze stron internetowych zawierających dane z tego rynku.

Jednocześnie skarżący wniósł o uzupełnienie przedmiotowej skargi przez Dyrektora Izby Celnej w W. o dokumenty i dowody w oparciu, o które funkcjonariusze Kontroli Wewnętrznej stwierdzili, że wartość uszkodzonego samochodu mogła zostać zadeklarowana w nieprawidłowej wysokości oraz pismo Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. stanowiące wytyczne do ustalania i weryfikowania wartości celnej samochodów

W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna a wydaną w dniu [...] czerwca 2012 r. decyzję należy wyeliminować z obrotu prawnego.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności, a w konsekwencji prawidłowości ustalenia, w rezultacie przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego, wartości celnej używanego samochodu osobowego, który został importowany z państwa trzeciego (USA) na terytorium państwa członkowskiego i dopuszczony do obrotu na terytorium WE w sytuacji gdy, według strony skarżącej, organy celne nie miały podstaw, aby podważać akceptowalną jej zdaniem, wartość transakcyjną zakupionego samochodu osobowego, który był pojazdem używanym i uszkodzonym.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem że:

a) nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego inne niż ograniczenia, które: są nakładane lub wymagane przez prawo bądź przez władze publiczne we Wspólnocie, ograniczają obszar geograficzny, na którym towary mogą być odsprzedane lub nie mają istotnego wpływu na wartość towarów;

b) sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość, w odniesieniu do towarów, dla których ustalana jest wartość celna, nie może zostać ustalona;

c) jakakolwiek część dochodu z odsprzedaży, dyspozycji lub późniejszego użytkowania towarów przez nabywcę nie przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu, chyba że zgodnie z art. 32 może zostać dokonana odpowiednia korekta, i

d) kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana na potrzeby celne.

Nadto w myśl art. 29 ust. 3 WKC ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego.

Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 WKC jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem (ust. 1). Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:

a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;

d) wartość kalkulowana, która jest sumą:

–kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów;

–kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty;

–kosztów lub wartości elementów wskazanych w art. 32 ust. 1 lit. e) i ust. 2.

Stosownie do art. 31 WKC, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i. 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów niniejszego rozdziału (tzw. metoda "ostatniej szansy").

Co istotne, wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie:

a) ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie;

b) systemu polegającego na przyjmowaniu na potrzeby celne wyższej z dwóch alternatywnych wartości;

c) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu;

d) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla identycznych lub podobnych towarów na podstawie art. 30 ust. 2 lit. d);

e) cen na wywóz do kraju niebędącego częścią obszaru celnego Wspólnoty;

f) minimalnych wartości celnych, lub

g) arbitralnych lub nieprawdziwych wartości (art. 31 ust. 2 WKC).

Ponadto, zgodnie z art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 1[...] października 1993r.) (tzw. Rozporządzenie Wykonawcze) jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej (ust.1). Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie organy celne uznały, że przedłożona przez skarżącego faktura z dnia [...] grudnia 2007 r. nie jest wiarygodnym dokumentem pod względem materialnym, o czym zadecydowała niska cena importowanego pojazdu. Za podstawę do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej posłużyła opinia rzeczoznawcy samochodowego z [...] lutego 2008 r. Cena rynkowa importowanego pojazdu przedstawiona w opinii sporządzonej w oparciu o uśrednione notowania pojazdów z kraju rynku eksportu (www.cars.com) w znaczącym stopniu odbiegała od ceny zadeklarowanej przez skarżącego, a wynikającej z faktury. W związku z powstałymi wątpliwościami, czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowiła całkowitą płatność za importowany towar organ celny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie prawidłowego określenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy w niedostateczny sposób uzasadniły i wykazały wątpliwości, co do wiarygodności zadeklarowanej w fakturze ceny nabycia importowanego samochodu osobowego, a w konsekwencji w nieprzekonujący sposób uzasadniły odstąpienie od ustalenia wartości celnej pojazdu marki H.C. na podstawie wartości transakcyjnej.

Związku z powyższym za zasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania celnego poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych i niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i właściwego wyjaśnienia sprawy, w tym pominięcie takich dowodów jak: dokument zakupu samochodu, polecenie zapłaty, oświadczenie o wartości i zakupie pojazdu oraz błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że skarżący jeszcze na etapie postępowania administracyjnego wskazywał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie sprawdzenia transakcji zakupu samochodu w firmie C.F.A. oraz "roli znajomej" skarżącego, która pomagała w transakcji zakupu. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych polecenia przelewu wynika, że skarżący złożył dyspozycję zapłaty za samochód H.C. wskazując jako odbiorcę A.L. Argumentacja organu celnego ograniczająca się do stwierdzenia: "wątpliwości organu nie mógł usunąć dowód w postaci bankowego polecenia wypłaty. Wprawdzie w dokumencie tym w tytule przelewu wskazano "zapłata za samochód H.C." jednakże beneficjentem kwoty 5.034 USD była osoba fizyczna "A.L.", a nie eksporter i wystawca faktury - firma C.F.A." nie może zostać uznana za wystarczające uzasadnienie zakwestionowania wiarygodności faktury zakupu samochodu. Zatem pominięcie przez organy celne metody wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej było czynnością przedwczesną.

Niezależnie od powyższych ustaleń stwierdzić należy, że bezpodstawne są zarzuty skarżącego wyłączające co do zasady możliwość przeprowadzenia przez organy celne postępowania w celu ustalenia wartości celnej towaru sprowadzanego na obszar WE, w przypadku gdy wartość celna towaru została już: "raz zweryfikowana i przyjęta za zgodną". Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 14 pkt 17 WKC zgłoszenie celne to czynność, poprzez którą importer wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Organ celny przyjmując zgłoszenie celne weryfikuje przede wszystkim, czy spełnia ono wymogi formalne do przyjęcia. Kontroluje dokumenty załączone do zgłoszenia celnego i może zażądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów (art. 68 i nast. WKC oraz art. 239 i nast. RWKC). Jednoznacznie stwierdzić należy, że organ celny może dokonać weryfikacji zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towaru i prawo do takiej weryfikacji nie jest ograniczone wyłącznie do sytuacji, w której doszło do ujawnienia nowych dowodów czy okoliczności. Takie uprawnienie daje organowi przepis art. 78 WKC, zgodnie z którym po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji, pomimo że nie zakwestionowały skutecznie wartości transakcyjnej importowanego samochodu i nie uzasadniły wątpliwości, czy skarżący zadeklarował wartość celną we właściwej wysokości, ustaliły tę wartość metodą "ostatniej szansy".

W związku z powyższym Sąd odstąpił od badania zgodności z prawem działania organów celnych w zakresie kwestionowania określenia wartości celnej według wartości transakcyjnej i jej ustalenie według metody "ostatniej szansy", uznając, że jest ono w realiach rozpoznawanej sprawy przedwczesne. Ocena postępowania celnego w tym zakresie może być uzasadniona dopiero po skutecznym podważeniu zadeklarowanej wartości transakcyjnej.

W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia przepisów art. 120, art. 121,art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zgromadzenie niepełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenia stanu faktycznego. Takie postępowanie organu uprawnia również do stwierdzenia, że występujące w sprawie niejasności i wątpliwości dotyczące stanu faktycznego zostały w konsekwencji rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika, co czyni trafnym także zarzut naruszenia zasady zaufania obywateli do organów podatkowych (art. 124 Ordynacji podatkowej).

Tego rodzaju uchybienie procesowe należy potraktować, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 i art. 140 Ordynacji podatkowej, Sąd wyjaśnia, że termin 2 miesięcy wprowadzony przez ustawodawcę na załatwienie sprawy nie jest terminem materialnoprawnym lecz instrukcyjnym. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ zobowiązany jest powiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] września 2009 r. wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] października 2010 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. organ poinformował skarżącego, że jego odwołanie nie zostanie rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3 zgodnie z art. 140 § Ordynacji podatkowej. Równocześnie organ odwoławczy wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2011r. W związku z prowadzonym postępowaniem przedłużano ten termin do [...] czerwca 2011 r., a następnie do [...] września 2011 r. Wskazać należy, że przepisy ordynacji podatkowej nie ograniczają możliwości wielokrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy stosując przepis art. 140 Ordynacji podatkowej. Sąd nie aprobuje działania organów administracji polegających na niezałatwianiu sprawy w terminie i wielokrotnym wyznaczaniu kolejnych terminów. Jednocześnie nie można zanegować, że organ przedłużając postępowanie wypełniał treść przepisów Ordynacji podatkowej wyznaczających terminy załatwiania spraw i wykonywał nałożone na niego w tym zakresie obowiązki. Równocześnie Sąd podziela ocenę organu celnego, że dotrzymanie terminu załatwienia sprawy nie może odbyć się kosztem prawidłowego jej rozpoznania.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o załączenie do akt sprawy administracyjnej przesłanych do Sądu łącznie ze skargą, pisma Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., wskazać należy, iż pismo to nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. Organ wyjaśnił, że jest to akt prawa wewnętrznego, skierowany do jednostek organizacyjnie podległych organowi, który ten akt wydał. Wskazane przez skarżącego pismo miało charakter "wytycznych", jak określa je skarżący. Organy administracji, w tym organy celne działają na podstawie przepisów prawa realizując zasadę praworządności określoną w art. 120 Ordynacji podatkowej.

Podsumowując całość powyższych rozważań stwierdzić trzeba, iż organy naruszyły przepisy postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.