Wyrok NSA, sygn. akt III SA 5154/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. "a"
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ - wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem przewidzianych w prawie pracy odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

TEZY

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ - wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem przewidzianych w prawie pracy odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Romana i Małgorzaty C. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 10 lutego 1998 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarźoną decyzją z dnia 10 lutego 1998 r. (...) Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 335 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia 12 czerwca 1997 r. (...) określającą Małgorzacie i Romanowi Ch. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie 33.256,50 zł.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa stwierdziła, iż odwołujący bezpodstawnie nie zaliczyli do przychodów kwoty 25.836,61 zł wypłaconej Romanowi Ch. przez zakład pracy tj. Spółka z o.o. "P.-P.". Podniosła, iż powyższa kwota wypłacona przez pracodawcę jako "odszkodowanie za niepodejmowanie działań konkurencyjnych" nie jest odszkodowaniem otrzymanym na podstawie przepisów prawa cywilnego, administracyjnego i na podstawie innych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm.; t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Wywodziła, iż nie jest wolne od podatku dochodowego odszkodowanie przewidziane w prawie pracy.

W skardze Roman Ch. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucał obrazę prawa materialnego przez naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 122 Ordynacji podatkowej przez nie wyjaśnienie dokładne stanu faktycznego.

W uzasadnieniu wywodził, iż Izba Skarbowa nie dokonała swobodnej oceny sprawy lecz powtórzyła ustalenia, które były zawarte w decyzji organu I instancji, a nadto że swoją decyzję Izba Skarbowa oparła na błędnej informacji dotyczącej uzyskanego przychodu zawartej w piśmie z dnia 27 maja 1997 r.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do treść art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym również spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcji rolną, praca nakładcza, emerytura lub rent.

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się, w myśl art. 12 ust. 1 cyt. ustawy, wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną w naturze bądź ich ekwiwalentu bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe; różnego rodzaju dodatki; nagrody; ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia. pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

O tym czy świadczenie jest przychodem z jednego z wyżej wymienionych rodzajów przychodów, decyduje okoliczność czy może je otrzymać wyłącznie pracownik, czy także inna osoba nie związana aktualnie i w przeszłości z pracodawcą /wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1993 r. III SA 2219/92/.

Natomiast w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy, został wymieniony enumeratywnie katalog zwolnień przedmiotowych od podatku dochodowego.

I tak, stosowanie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. "a" - wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem przewidzianych w prawie pracy odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

Kwestia odszkodowania jest nierozerwalnie związana z pojęciem szkody.

W rozpoznawanej sprawie strony umowy o pracę zwarły zapis; iż pracodawca wypłaci podatnikowi odszkodowanie za niepodejmowanie działań konkurencyjnych.

Przyjęcie, iż sporna kwota stanowi odszkodowanie, świadczyłoby, iż skarżący poniósł szkodę polegającą na niepodejmowaniu działań konkurencyjnych.

Z całą pewnością taki wniosek jest z gruntu fałszywy. Zagwarantowana w umowie o pracę kwota, a następnie wypłacona skarżącemu przez pracodawcę stanowiła przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 cyt. ustawy.

Fakt, że strony nazwały powyższą kwotę odszkodowaniem nie ma żadnego znaczenia dla wymiaru podatku dochodowego bowiem zwolnienie wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy, dotyczy wszelkiego rodzaju odszkodowań poza odszkodowaniami wymienionymi w ustawie jako niezwolnione, wypłacone na podstawie przepisów prawa pracy w związku z nieprawidłowym wypowiedzeniem umowy o pracę, a więc niezgodnie z prawem.

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa materialnego, a w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani też w istotny sposób nie narusza norm prawa procesowego, a w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej.

W związku z tym, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ miał obowiązek orzec jak w sentencji.