Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 510/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1,2, pkt2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80,82, 81 ust. 2, 85 ust. 1,2, art. 77, 37,66,
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 79 par. 2, art. 7, 77 par. 1, art. 142, art. 80, 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 15, art. 61 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), określanej dalej skrótem "u.d.o.ś.", Burmistrz, po rozpatrzeniu wniosku B. Spółki z dnia [...]r., ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych, składającego się z [...] turbin wiatrowych o łącznej mocy nominalnej [...] MW, w obrębach geodezyjnych: [...]k wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą – "[...]".

Powyższą decyzję organ wydał po uprzednim wydaniu postanowienia z dnia [...]r. o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko oraz określeniu zakres raportu oraz po uzyskaniu:

- przedłożonego przez inwestora w dniu [...]r. raportu,

- postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia

[...], który uzgodnił realizację zamierzonego przedsięwzięcia określając warunki jego realizacji,

- postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...], wyrażającego pozytywną opinię w sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosło Stowarzyszenie L., wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości. Stowarzyszenie zarzuciło wydanie decyzji z naruszeniem:

- art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 u.d.o.ś., poprzez uchybienie obowiązkowi uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym ;

- art. 80 ust. 1 pkt 3 u.d.o.ś., poprzez zaniechanie uwzględnienia wyników postępowań z udziałem społeczeństwa;

- art. 79 § 2 K.p.a., poprzez naruszenie praw procesowych strony polegające na zignorowaniu zarzutów i dowodów przedkładanych przez Stowarzyszenie, zmierzających do podważenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz zaniechaniu poddania raportu ocenie biegłego specjalisty, który posiadałby wiedzę pozwalającą ocenić merytoryczną poprawność raportu;

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie zgromadzenia i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji naruszenie art. 80 i art. 107 K.p.a. i art. 85 ust. 2 u.d.o.ś., poprzez uchylenie się od wyjaśnienia, jakie okoliczności zostały udowodnione, a także uchylenie się od przedstawienia motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie Stowarzyszenie zażądało uchylenia w trybie art. 142 K.p.a. postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia

[...]r. oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...]r.

W uzasadnieniu odwołania Stowarzyszenie wskazało, że zasadniczym uchybieniem formalnym było wydanie kwestionowanej decyzji środowiskowej w oparciu o postanowienie uzgadniające z dnia [...]r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które obarczone jest wadami merytorycznymi, polegającymi na nieprawidłowym określeniu przedsięwzięcia i warunków jego realizacji, a które to wadliwości organ sprostował postanowieniem wykluczonym później z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym.

Wadliwością dotknięte jest także postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, ponieważ zostało wydane w oparciu o niekompletny raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Powyższe przesądza o tym, że organ pierwszej instancji nie spełnił wymogów z art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 u.d.o.ś.

Stowarzyszenie postawiło także organowi zarzut polegający na załatwieniu sprawy bez uwzględnienia stanowiska społeczeństwa. Stwierdzenie, że przedstawiciele społeczeństwa nie zajęli jednolitego stanowiska nie jest wystarczające. Przede wszystkim organ zaniechał odniesienia się do prezentowanych stanowisk. W szczególności nie wyjaśnił dlaczego przychylił się do głosów tej części społeczeństwa, która jest za planowaną inwestycją.

Ponadto, Stowarzyszenie wskazało na wadliwość prowadzonego postępowania administracyjnego, polegającą na zaniechaniu ustalenia prawdy obiektywnej i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem Stowarzyszenia, organ winien zweryfikować raport pod kątem kompletności, rzetelności i poprawności. Natomiast ocena raportu sprowadzona została do stwierdzenia, że organy uzgadniające poddały analizie przedłożony raport w kształcie, w jakim był on zaproponowany przez inwestora. Wszelkie uwagi i zarzuty organ przesyłał do inwestora, przyjmując następnie jego stanowisko, a następnie uznawał uwagi za bezzasadne. Istotne jest również to, że składający raport inwestor nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów kierowanych w stosunku do tego dokumentu. W ocenie Stowarzyszenia, takie zachowanie nie wypełnia ustawowego wymogu zebrania pełnego materiału dowodowego. Jeśli organ nie dysponował merytoryczną wiedzą, należało rozważyć powołanie biegłego, który byłyby w stanie odnieść się do stanowisk poszczególnych stron.

Kolejny zarzut odwołania dotyczył bezkrytycznego przyjęcia przez organ

I instancji stanowiska inwestora. Nawet jeśli organ uznał to stanowisko za prawidłowe, to nie dał temu wyrazu w treści uzasadnienia decyzji, co uniemożliwia obecnie kontrolę legalności postępowania w trybie instancyjnym. Raport ma charakter dokumentu prywatnego więc w szczególny sposób powinien być poddany wnikliwej kontroli, skoro pochodzi od osoby zainteresowanej wydaniem decyzji. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Stowarzyszenie wyprowadziło zarzut uchylenia się przez organ od oceny raportu. Uzasadnienie decyzji zawiera opis stanu faktycznego. Brak jest elementów oceny materiału dowodowego. Nadto, organ naruszył prawa strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie poddał merytorycznej ocenie przedstawionego przez stronę dowodu, tj. materiałów przygotowanych przed Przedsiębiorstwo A. Opierając się jedynie na raporcie organ naruszył tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów. Reasumując Stowarzyszenie stwierdziło, że powołane wyżej uchybienia świadczą o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a w konsekwencji także art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W piśmie z dnia [...]r., będącym uzupełnieniem odwołania, Stowarzyszenie zgłosiło szczegółowe zastrzeżenia do raportu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Według strony, raport nie odpowiada ustawowym wymogom. W szczególności brak jest konkretnych informacji o czasie realizacji inwestycji, brak wskazania etapów budowy, brak określenia planowanego terminu oddania inwestycji do użytku, a dane te pozwoliłyby ocenić skalę ingerencji zamierzenia na środowisko. W raporcie nie określono szczegółowo takich elementów przedsięwzięcia jak opis elementów farmy, transport materiałów budowlanych i elementów elektrowni (jego częstotliwość, ilość i rodzaje pojazdów), a także ilości materiałów oraz terenu użytego w trakcie budowy. Brak jest opisu sposobu użytkowania terenu przed rozpoczęciem inwestycji, w trakcie jej trwania oraz zmian jakie nastąpią w trakcie budowy, a także w trakcie eksploatacji farmy wiatrowej. Brak jest również informacji o technologii użytej przez inwestora (lokalizacje placów serwisowych, terenów składowych, dokładnego typu i parametru turbin).

Zdaniem Stowarzyszenia, nie określono szczegółowo i nie zbadano zakresu oddziaływania na środowisko ilości i rodzaju wytworzonych odpadów, zwiększenia zużycia istniejących dróg, a w przypadku likwidacji, zakresu transportu zdemontowanych elementów. Zaniechano także oceny wpływu na środowisko, pod kątem możliwości wystąpienia awarii elektrowni, jak też zignorowano informacje pochodzące od mieszkańców oraz służb leśnych, dotyczące występowania ptaków i nietoperzy na obszarze objętym raportem, a które powinny być objęte monitoringiem. Dodatkowo zarzucono nie przeprowadzenie uszczegółowienia monitoringu nietoperzy i ptaków, w szczególności nie wykonano w tej mierze zaleceń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie czasu i miejsca badań poszczególnych gatunków. Z uwagi na zmianę ilości wiatraków należało także dokonać badań w taki sposób, aby odpowiadały nowo planowanej inwestycji. Dodatkowo brak jest danych umożliwiających weryfikację wyników badań (brak dat pomiarów, pór doby, punktu pomiaru). Nie wyjaśniono także, czy obserwowane ptaki i nietoperze zaliczane są do gatunków znajdujących się w obszarach chronionych NATURA 2000, występujących w sąsiedztwie. Stowarzyszenie stwierdziło także, że akta postępowania wskazują na znacząco negatywny odbiór społeczny planowanej inwestycji. Należało zatem rozważyć jakiego rodzaju konflikty społeczne mogły w tej mierze zaistnieć.

W raporcie brak jest także przedstawienia analizy oddziaływania na środowisko w aspektach wariantowych. Przedstawione dane nie zapewniały możliwość kontroli, czy proponowany wariant był optymalny. Podniesiono również braki raportu w części obejmującej wskazanie oddziaływania inwestycji na krajobraz. Autorowi raportu zarzucono, że korzystał z danych sprzed kilkunastu lat, podczas gdy stan wiedzy i techniki uległ w tym czasie zmianie.

W kolejnym piśmie, z dnia [...]r., będącym uzupełnieniem odwołania, Stowarzyszenie sformułowało zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 61 § 1 K.p.a. Zgodnie z treścią wniosku, pierwotnie inwestycja obejmowała plan budowy [...] turbin wiatrowych. Natomiast raport przedłożony w dniu [...]r. obejmował ocenę oddziaływania na środowisko [...] turbin wiatrowych. W opinii Stowarzyszenia, organ nie podjął kroków celem wyjaśnienia, czy zakres oceny obejmujący zmianę ilości turbin wiatrowych był tożsamy ze zmianą wniosku o wydanie decyzji.

Ponadto, naruszony został art. 81 ust. 2 u.d.o.ś. oraz art. 34 ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.). Użycie w raporcie stwierdzenia, że planowana inwestycja wpłynie na środowisko, wskazując przy tym na występujący w sąsiedztwie inwestycji obszar NATURA 2000, był bezwzględną podstawą do wydania decyzji odmownej. Organ I instancji nie dokonał analizy sprawy pod kątem wymogów jakie stawia art. 34 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, a niespełnienie tych przesłanek znajduje potwierdzenie w pkt VI decyzji, w którym organ nie stwierdził obowiązku sporządzenia kompensacji przyrodniczej.

Według Stowarzyszenia, organ dokonał także błędnej oceny oddziaływania inwestycji na występującą chiropterofaunę. Mając powyższe naruszenia prawa materialnego Stowarzyszenie wniosło o uchylenie kwestionowanej decyzji i odmowę uwzględnienia wniosku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., ewentualnie uchylenie decyzji z dnia [...]r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W piśmie z dnia [...]., uzupełnionym pismem z dnia [...]r., uczestnik postępowania Spółka B. wniosła o umorzenie postępowania a w przypadku nieuznania tego wniosku, o utrzymanie w mocy zarówno decyzji Burmistrza jak i rozstrzygnięć organów opiniujących.

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 33 – art. 38 oraz art. 73 – art. 85 u.d.o.ś., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji z dnia [...]r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i uznało, że zarzuty stawiane raportowi oraz decyzji organu pierwszej instancji są niezasadne. Kolegium stwierdziło, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez Burmistrza [...] art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 u.d.o.ś. polegający na nie uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia z Regionalnych Dyrektorem Ochrony Środowiska. Kolegium przyznało, że w części opisowej, a nie w rozstrzygnięciu postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zostały pominięte dwa obręby, tj. [...], ale biorąc pod uwagę treść wniosku Burmistrza o zaopiniowanie skierowany do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak również biorąc treść innych pism kierowanych do organu opiniującego, gdzie wymienione zostały wszystkie obręby ewidencyjne, należy przyjąć, że był to oczywisty błąd przy sporządzaniu przedmiotowego postanowienia. Jeżeli zaś chodzi o postanowienie organu sanitarnego, to opinia ta nie jest wiążąca dla organu orzekającego w przedmiocie decyzji, a ponadto nie wskazywała konieczności uzupełnienia raportu, w przeciwnym przypadku organ sanitarny zwróciłby się o takie uzupełnienie.

Kolegium nie uznało także zarzutu braku uwzględnienia wyników konsultacji społecznych. Zdaniem organu, sprawa była konsultowana szeroko, a z uwagi na składane uwagi i zastrzeżenia, odpowiedzi na nie były udzielanie w trakcie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji przedstawiono wyniki tych konsultacji. Z faktu, że społeczeństwo ma prawo zgłaszać uwagi i zastrzeżenia, nie wynika, że organ powinien je uwzględnić. W przypadku nieuwzględnienia uwag (protestu) nie można wyprowadzać wniosku o braku konsultacji.

Odnosząc się do uwag Stowarzyszenia o brakujących danych w raporcie, dot. sytuacji awaryjnych, wariantów przedsięwzięcia, ochrony ptaków oraz wpływu inwestycji na krajobraz, Kolegium zajęło stanowisko, że przepisy nie ustanawiają wymogu szczegółowego określania na etapie ustalenia środowiskowych uwarunkowań warunków realizacji przedsięwzięcia, gdyż zostaną one określone na dalszym etapie, tj. ustalenia warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę. W ocenie organu, autorzy raportu w stopniu wystarczającym odnieśli się do wymienionych w nim kwestii.

Kolegium wskazało, że w raporcie przedstawione zostały wyniki obserwacji ptactwa (załącznik nr [...]), z których wynika czas i miejsce obserwacji. Dodatkowo informacje z obserwacji, z przedstawieniem szczegółowym metodyki badań awifauny oraz chiropterofauny, zamieszczono w aneksie do raportu.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 81 ust. 2 u.d.o.ś. oraz art. 34 ustawy o ochronie przyrody. Z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wynika, że może ono znacząco oddziaływać na obszar NATURA 2000. Z faktu, że inwestycja zaliczona jest do mogących negatywnie oddziaływać na środowisko i ustalono dla niej obowiązek sporządzenia raportu, nie wynika także, że jest to inwestycja mogąca negatywnie oddziaływać na obszar NATURA 2000.

Powołując się na treść raportu, Kolegium wyjaśniło, że użyty w tym dokumencie zwrot: "inwestycja ze względu na jej zlokalizowanie w pobliżu Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków NATURA 2000 "[...]" może znacząco na ten obszar oddziaływać", nie jest tożsamy z pojęciem "może znacząco negatywnie oddziaływać".

W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sprawie z uwzględnieniem procedury u.d.o.ś. W trakcie tego postępowania wyjaśniane były powstające wątpliwości i zastrzeżenia. Przeprowadzona była także rozprawa administracyjna, w której uczestniczyli autorzy raportu oraz ludzie nauki, zajmujący się na co dzień pomiarami i analizą hałasu infradźwiękowego towarzyszącego pracy elektrowni wiatrowych, jak też pomiarami hałasu emitowanymi do środowiska. Zdaniem Kolegium, zebrany materiał dowodowy należało uznać za wystarczający. Przy sporządzaniu raportu wzięto pod uwagę opracowania krajowe i zagraniczne. Osoby opracowujące raport posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie, co nie daje podstaw do poszukiwania, czy też wyznaczania innych biegłych do oceny przedmiotowego opracowania.

Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty odnoszące się do raportu nie powinny być sformułowane ogólnie, ale w sposób określający konkretne naruszenie art. 66 ust. 1 u.d.o.ś. Dlatego za chybiony, Kolegium uznało zarzut, że nie został zebrany w pełni materiał dowodowy, czy też, że raport jest niepełny i ogólnikowy.

Ponadto, organ drugiej instancji uznał, że kwestionowana decyzja Burmistrza spełnia wymogi wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 85 ust. 2 u.d.o.ś., tj. zawiera pełną informację o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o zgłoszonych uwagach i sposobie ich rozpatrzenia. Z wydanej w sprawie decyzji wynika, że biorąc pod uwagę uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia, wzięto pod uwagę wszelkie możliwe źródła oddziaływania i zagrożenia. Z analizy raportu oraz oceny inwestycji dokonanej przez specjalistyczny organ ochrony środowiska wynika, że przy zastosowaniu określonych w nich warunkach, przedsięwzięcie nie spowoduje znaczących skutków w środowisku. Ponadto, zobowiązano inwestora do przeprowadzenia szczegółowego monitoringu proinwestycyjnego w zakresie ornitofauny i chiropterofauny, co pozwoli na określenie rzeczywistego wpływu planowanego przedsięwzięcia na wykorzystanie przestrzeni powietrznej przez ptaki i nietoperze.

Za chybiony Kolegium uznało zarzut zaniechania precyzyjnego zlokalizowania turbin, a w związku z tym również należytego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji. W raporcie znajduje się mapa w skali [...], przedstawiająca zarówno lokalizację poszczególnych turbin, jaki i obszar oddziaływania akustycznego tych urządzeń. W części opisowej wskazano odległości od najbliżej położonych turbin do zabudowy mieszkaniowej dla poszczególnych miejscowości. Organ podał wynik wykonanych obliczeń, z których wynika, że zasięg hałasu na poziomie [...] decybeli (normatyw nocny), będzie zawierał się w odległości [...]m, w zależności od miejsca usytuowania turbin. Najbliżej istniejąca zabudowa, tj. w miejscowości [...], znajdować się będzie w odległości [...]m od turbin. Izolinia przebiegać będzie w odległości około [...] m od granicy działek, a więc poza obszarem oddziaływania tych turbin. Dodatkowo, celem lepszego zobrazowania lokalizacji turbin, Kolegium zobowiązało inwestora do dokonania bardziej precyzyjnego wyliczenia odległości turbin od zabudowań, co też inwestor uczynił.

Odnosząc się do kwestionowanego przez Stowarzyszenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...]r., Kolegium wskazało, że organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Biorąc pod uwagę, że raport spełnia warunki określone przepisami, a jego ustalenia warunkują określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, Kolegium uznało, że kwestionowanemu postanowieniu nie można postawić zarzutu błędnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Odnosząc się do opinii wyrażonej w postanowieniu z dnia [...]r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Kolegium oceniło, że orzeczenie to nie podlega zaskarżeniu, skoro jest opinią nie wiążącą dla organu, a zatem nie mającą wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Stowarzyszenie L. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i nakazanie przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego. Ponadto, Stowarzyszenie wniosło o zasądzenie, na jej rzecz, kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła, wydanie jej z naruszeniem:

- art. 15 K.p.a., poprzez zaniechanie kompleksowego rozpatrzenia sprawy i ograniczenie postępowania przed organem drugiej instancji wyłącznie do rozpoznania części zarzutów zgłoszonych w środku odwoławczym;

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji jest pełny i miarodajny do rozpatrzenia sprawy, zaniechanie ustalenia prawdy obiektywnej oraz uchylenie się od rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy;

- art. 79 § 2 K.p.a., poprzez naruszenie praw procesowych strony, polegające na zignorowaniu zarzutów i dowodów przedkładanych oraz wnioskowanych przez stronę, zmierzających do podważenia raportu oddziaływania na środowisko oraz zaniechaniu poddania raportu ocenie biegłego specjalisty, który posiada wiedzę pozwalającą ocenić merytoryczną poprawność raportu;

- art. 37 u.d.o.ś., poprzez zaniechanie rozpatrzenia uwag i wniosków stron oraz bezpodstawne uznanie, że organ pierwszej instancji dochował wymogu przeprowadzenia konsultacji społecznych;

- art. 80 u.d.o.ś., poprzez brak rozpatrzenia podstawowego materiału dowodowego - raportu oddziaływania na środowisko oraz zaniechanie uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa;

- art. 85 u.d.o.ś. oraz art. 107 K.p.a., poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia według ustawowych reguł, co wyklucza możliwość poddania decyzji kontroli instancyjnej;

- art. 140 w związku z art. 107 i art. 7 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w decyzji do zarzutów strony skarżącej zawartych w odwołaniu oraz poprzez stwierdzenie, że uchybienia w zakresie uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji nie miały wpływu na wynik sprawy;

- art. 81 ust. 2 u.d.o.ś., poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 34 ustawy o ochronie przyrody, poprzez niewłaściwą jego wykładnię,

- art. 61 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi, tak, jak w odwołaniu oraz pismach je uzupełniających, Stowarzyszenie wskazało, że organ zaniechał przeprowadzenia pełnego postępowania umożliwiającego wydanie prawidłowej decyzji, co wynika bezpośrednio z uzasadnienia decyzji. Organ ten ograniczył się do opisania przebiegu postępowania oraz odniósł się tylko do części zarzutów zgłoszonych w odwołaniu.

Powołując się na stanowisko prezentowane w orzeczeniach sądów administracyjnych, Stowarzyszenie zwróciło uwagę na powinność organu odwoławczego do oceny nie tylko zarzutów odwołania, ale oceny zgodności decyzji z przepisami prawa procesowego i materialnego. Powołując się na zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), Stowarzyszenie podkreśliło obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpatrzenia sprawy w całokształcie, nie ograniczając się jedynie to kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz dwukrotnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz przeanalizowania wszystkich okoliczności sprawy przez dwa organy, czego, zdaniem Stowarzyszenia, w niniejszej sprawie zabrakło i powinno skutkować wykluczeniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Powołując się na art. 80 u.d.o.ś., strona skarżąca stwierdziła, że w zaskarżonej decyzji brak jest ustaleń, które pozwalają ocenić, czy spełnione zostały podstawowe wymogi ustawowe. Organ drugiej instancji nie sprawdził, czy uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i czy planowana lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami tego planu, a to jest podstawą oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odwoławczy błędnie ocenił, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji dopełniono obowiązku uzyskania uzgodnień i opinii. Postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, uzgadniające realizację zamierzonego przedsięwzięcia, jest dotknięte wadami merytorycznymi, polegającymi na nieprawidłowym określeniu przedsięwzięcia i warunków jego realizacji, które to uchybienia organ sprostował postanowieniem wykluczonym później z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym (stwierdzono jego nieważność). Skoro zaś postanowienie, którego uzyskanie jest ustawowym wymogiem wydania legalnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, jest dotknięte wadami merytorycznymi (nie są to drobne omyłki, które mogą być sprostowane przez organ w drodze postanowienia), to nie może ono stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Przepisy proceduralne nie przewidują usunięcia tego rodzaju wad w drodze wykładni, jak to uczynił organ odwoławczy tłumacząc, że błąd jest ewidentny a prawidłową treść rozstrzygnięcia można wyprowadzić w oparciu o brzmienie innych pism zgromadzonych w toku postępowania.

Niezrozumiałe jest dla strony skarżącej stanowisko organu odwoławczego, że bez znaczenia pozostaje to, iż organ uzgodnieniowy wydając rozstrzygnięcie nie dysponował całym materiałem dowodowym (po zaopiniowaniu uzupełniono raport oddziaływania na środowisko), skoro dodatkowe materiały i dowody przygotowano na żądanie innego organu.

Według strony skarżącej, taka ocena dokonana przez organ odwoławczy powoduje, że w zasadzie zastąpił on organ właściwy w dokonaniu uzgodnień a priori zakładając jaka byłaby ocena akt sprawy. Tego rodzaju postępowanie jest niedopuszczalne, stanowi przekroczenie kompetencji oraz naruszenie reguł procedowania w przedmiocie oceny wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Tym samym, w ocenie Stowarzyszenia, organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 u.d.o.ś.

Stowarzyszenie zauważyło, że wprawdzie organ pierwszej instancji informował społeczność o przebiegu postępowania, zapewnił czynny udział w rozprawie administracyjnej, nie oznacza to jednak, że organ spełnił ustawowe wymogi gwarancji udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Powołując się na art. 37 u.d.o.ś., strona skarżąca wywiodła, ze niezbędne było zawarcie w uzasadnieniu wyjaśnienia z jakich przyczyn niektóre uwagi i wnioski społeczeństwa uwzględniono, a inne nie. Zdaniem Stowarzyszenia, organ odwoławczy bezpodstawnie uznał, że dochowano wymogu konsultacji społecznych, błędnie rozumiejąc istotę tej instytucji prawnej.

Skarżące Stowarzyszenie nie zgodziło się z dokonaną przez organ odwoławczy oceną raportu oddziaływania na środowisko. Strona skarżąca stwierdziła, iż sprzeczny z doktryną jest pogląd organu, że na obecnym etapie nie jest konieczne podanie przez inwestora konkretnych warunków i danych technicznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia, ponieważ mogą one zostać doprecyzowane na dalszych etapach realizacji inwestycji. Stowarzyszenie argumentowało, że już na etapie wydawania przedmiotowej decyzji organy winny określać szczegółowe uwarunkowania techniczne realizacji przedsięwzięcia, co zmusiłoby inwestora od początku do zapewnienia współpracy podmiotów opracowujących raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z projektantami.

Według Stowarzyszenia, organ zbagatelizował zarzuty, które wskazują na wady raportu, z uwagi na pominięcie informacji wymaganych w art. 66 u.d.o.ś. Zdaniem Stowarzyszenia, organ odwoławczy dopuścił więc do sytuacji, w której w ogóle nie zostanie zbadany wpływ inwestycji na środowisko na dalszym etapie.

Sposób rozpatrzenia przez organ odwoławczy raportu oddziaływania na środowisko, w ocenie skarżącej, nie daje się pogodzić z zasadą prawdy obiektywnej. Organ nie tylko uchylił się od ustosunkowania się do merytorycznych argumentów wskazujących na wadliwość tego dowodu, ale zaniechał poddania go własnej ocenie. Ponadto bezpodstawnie stwierdził, że w odwołaniu nie wykazano niezgodności raportu z art. 66 u.d.o.ś.

W dalszej części uzasadnienia, strona powtórzyła, jak w odwołaniu te braki, które dostrzegła w treści raportu a dot. danych o infrastruktury technicznej, transporcie materiałów, użytych elementów budowlanych, czasie realizacji inwestycji, sposobie użytkowania terenu podczas budowy, technologii (określenie maksymalnej wielkości i mocy turbin), przez co możliwa jest do wyobrażenia sytuacja, że przeprowadzone badania dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko będą dotknięte zasadniczym błędem w przypadku zastosowania innych turbin. Zignorowano również konieczność szczegółowego określenia i zbadania zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko na wszelkich etapach jej istnienia, w szczególności na etapie budowy i likwidacji. Zaniechano oceny wpływu na środowisko w przypadku wystąpienia awarii ograniczając się do stwierdzenia, że przy odpowiedniej realizacji inwestycji jej wystąpienie jest mało prawdopodobne, podczas gdy przepis ustawy wymaga konkretyzacji wpływu na środowisko w przypadku wystąpienia awarii.

Bezpodstawnie zaniechano przeprowadzenia analizy akustycznej oddziaływania inwestycji na etapie jej budowy i likwidacji. Stowarzyszenie postawiło także zarzut zignorowania i pominięcie informacji o środowisku pochodzących od mieszkańców i służb leśnych, które winny być punktem wyjścia do przeprowadzenia właściwego monitoringu ptaków i nietoperzy. Jako zasadniczy w tej kwestii zarzut wskazano brak prawidłowej inwentaryzacji terenu, gdyż w raporcie pominięto skupiska leśne, jeziora, oczka wodne, bagna, tereny podmokłe, łąki, nieużytki znajdujące się w obszarze planowanej inwestycji, będące miejscem żerowisk, odpoczynku, noclegowisk, gniazdowisk fauny. Zarówno w raporcie, jak i w aneksie do niego, nie przedstawiono rzetelnie i wyczerpująco wszystkich istniejących i planowanych form ochrony przyrody. Badania awifauny i chiropterofauny nie odpowiadają wytycznym wydanym w tym względzie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w tym zaleceniu z pisma tego organu z dnia [...]r., o konieczności uszczegółowienia monitoringu chiropterofauny w związku ze stwierdzeniem występowania na terenie inwestycji gatunku bardzo silnie narażonego na oddziaływanie elektrowni wiatrowych.

W aneksie jest fragment o zastosowanej metodologii, jednak podane tam informacje są zbyt ogólnikowe, by uznać, że monitoring przeprowadzono prawidłowo,

a wyniki te są wiarygodne. W opisie badań, brak szczegółowych informacji o miejscach kontroli nietoperzy, dat tych badań, pór dobowych, dostrzeżonych zmian aktywności nietoperzy, przebiegu transeptów, miejsc rozrodczych. Przedstawiony opis metodologii dowodzi, że liczba przeprowadzonych kontroli była zbyt mała, by dać wynik reprezentatywny. Wykorzystana jako podstawa do badań bibliografia odnosi się do badań faunistycznych i nie jest adekwatna do potrzeb badania chiropterofauny. Strona podniosła, że nawet w dacie sporządzania badań istniały ogólnie obowiązujące wytyczne dotyczące przeprowadzania tego rodzaju badań (Porozumienie o ochronie nietoperzy w [...], którego Polska jest stroną we wrześniu 2006 r. przyjęło Rezolucję nr 5.6 p.t. Elektrownie wiatrowa a populacje nietoperzy (Wind Turbinek and Bat Populations), która w Aneksie nr 1 zawierała wytyczne do przeprowadzenia takich ocen).

Podobnie nie zostały, zdaniem Stowarzyszenia, prawidłowo wypełnione zalecenia zawarte w piśmie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia [...]., dotyczące wpływu inwestycji na gatunek bociana białego. Kontrolę występowania tego gatunku przeprowadzono w [...], czyli poza czasem występowania tego gatunku. Podobnie przeprowadzony na przełomie [...]monitoring awifauny może stanowić podstawę i dodatkowe źródło informacji po przeprowadzeniu nowego, zgodnego z ww. wytycznymi monitoringu.

Zdaniem strony skarżącej, inwestor nie wykazał w przedłożonym raporcie braku oddziaływania planowej inwestycji na gatunki chronione objęte Dyrektywami Ptasią i Siedliskową w pobliskich obszarach ochrony NATURA 2000, poprzestając na gołosłownym stwierdzeniu o braku tego wpływu.

Jak zauważyło Stowarzyszenie, zaniechano analizy oddziaływania na środowisko w aspektach wariantowych (art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 7 u.d.o.ś.).

Strona skarżąca przypomniała, że zgłosiła wnioski dowodowe w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, posiłkując się materiałami przygotowanymi przez przedsiębiorstwo A. i przedstawiając opracowanie tej firmy, jako własne stanowisko w sprawie. Organ zaniechał poddania tego dowodu merytorycznej ocenie.

Wobec powyższego strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W opinii Stowarzyszenia, organy wydające decyzję w niniejszej sprawie oraz organ uzgadniający, nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a w szczególności w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Organy nie skonfrontowały treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z treścią znajdującej się w aktach sprawy opinii odnoszącej się do tego raportu autorstwa dr A.K. (reprezentującego Towarzystwo Ochrony Przyrody [...]). Opinia ta poddaje w wątpliwość zgodności z przepisami prawa oraz rzetelność sporządzonego raportu (na zlecenie zainteresowanego uzyskaniem decyzji pozytywnej), a ponadto wskazuje na możliwość negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na znajdujący się w pobliżu miejsca planowanej inwestycji obszar Natura 2000, co tym bardziej czyni aktualnym zarzut naruszenia, przez organy obu instancji, art. 81 ust. 2 ustawy u.d.o.ś.

Następnie skarżące Stowarzyszenie sformułowało zarzuty w sprawie w oparciu o art. 81 ust. 2 u.d.o.ś. oraz art. 34 ustawy o ochronie przyrody. Stowarzyszenie odniosło się do stanowiska organu odwoławczego, który wskazał, że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wynika, że może ono znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a tylko takie powodują konieczność sporządzenia raportu w kontekście zbadania wpływu na obszary chronione NATURA 2000. Strona stwierdziła, że z powyższą wykładnią nie sposób się zgodzić. Wykładnia ta pozostaje w całkowitej sprzeczności z jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego - zasadą ostrożności (przezorności) w dziedzinie ochrony środowiska, która została ustanowiona jako obowiązkowa na podstawie art. 191 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. ETS wielokrotnie wskazywał, iż dla zezwolenia na przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko lub obszar Natura 2000 konieczne jest uzyskanie pewności, że nie ma ryzyka znaczącego negatywnego oddziaływania, natomiast nie rozwiane racjonalne wątpliwości w tym zakresie uniemożliwia wyrażenie zgody na realizację przedsięwzięcia. Nadto, organ winien dostrzec zastosowanie zasady prewencji (zasadę stosowania działań zapobiegawczych).

Przyjęcie przez Kolegium niewłaściwej wykładni powyższych przepisów należy uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana w duchu prowspólnotowych wykładnia powinna doprowadzić do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia na podstawie art. 81 ust. 2 u.d.o.ś. albo do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przy wykazaniu przez organy obydwu instancji, jak również organ uzgadniający (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska), że zostały spełnione przesłanki określone w art. 34 ustawy o ochronie przyrody (przy czym warunkiem obligatoryjnym jest tu nałożenie na wnioskodawcę obowiązku wykonania kompensacji przyrodniczej).

Strona skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 61 § 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. We wniosku inwestora z dnia [...]r., wskazano, że inwestycja obejmuje zespół elektrowni wiatrowych składających się z maksymalnie [...] elektrowni wiatrowych. Organ prowadził początkowo postępowanie według wyżej określonego zakresu wniosku. Obowiązek sporządzenia oraz zakres raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko został określony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowy Inspektor Sanitarny. W oparciu o powyższe, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]r., nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu.

Jak zauważyło Stowarzyszenie, wnioskodawca w dniu [...]r. przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia, polegającego na budowie zespołu [...] turbin wiatrowych. Natomiast w dniu [...]r. wnioskodawca poinformował organ o tym, że rezygnuje z obecnego wariantu inwestycji w postaci [...] turbin, a następnie w [...]r. przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] turbin.

Zdaniem skarżącej, organy obu instancji nie podjęły kroków do wyjaśnienia, czy przedłożenie przez wnioskodawcę raportu, uwzględniającego budowę zespołu

[...] elektrowni wiatrowych, jest tożsame ze zmianą wniosku o wydanie decyzji. W opinii skarżącej, tym samym organy naruszyły wyrażoną w art. 61 § 1 K.p.a. zasadę skargowości, gdyż rozstrzygały w sprawie decyzją dla przedsięwzięcia polegającego na budowie [...], a nie, jak to wskazano we wniosku [...] turbin wiatrowych, a ponadto jako lokalizację turbin organy wskazały tylko niektóre działki wymienione we wniosku, jak również wskazały dwie w ogóle niewymienione obręby ([...]). Strona skarżąca stwierdziła przy tym, że gdyby nawet organ wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości stanowisko wnioskodawcy o zmianie zakresu wniosku w tej sprawie, to w takim wypadku miałyby obowiązek przeprowadzić całe postępowanie od początku, a w szczególności dokonać powstałych na skutek zmiany treści żądania uzupełnienia braków formalnych zmienionego wniosku (według wymogów określonych w art. 74 ustawy u.d.o.ś.). W decyzji organu odwoławczego, zdaniem skarżącej, w ogóle nie odniesiono się do powyższego zarzutu. Podobnie organ nie odniósł się również do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego niewłaściwego określenia numerów działek na których planowana jest inwestycja.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...]r., swoje stanowisko zaprezentował uczestnik postępowania, B. Spółka. Uczestnik wniósł o oddalenie w całości skargi Stowarzyszenia L. Według Spółki B., wydana w sprawie decyzja środowiskowa jest prawidłowa, natomiast twierdzenia podniesione w uzasadnieniu skargi, są bezzasadne. Skarga ma wyłącznie charakter polemiczny z ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, w sposób prawidłowy, wyczerpujący i uwzględniający zasady postępowania administracyjnego w tym postępowania dowodowego. Uczestnik nie podzielił stanowiska skarżącej o nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, gdyż decyzja ta zawiera wszystkie konieczne elementy. Za pozbawione podstaw, uczestnik uznał zarzut skargi.

W zakresie zarzutów stawianych postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Spółka B. wskazała, że niejednokrotnie może być tak, że dla rozpatrzenia sprawy, zakres koniecznych dokumentów dla jednego organu będzie wystarczający, zaś dla drugiego związku z zakresem wyznaczonym dla uzgodnienia lub opinii, konieczne będzie uzupełnienie dokumentu. Uzupełnienia raportu zażądał wyłącznie RDOŚ i nie ma podstaw do uchylenia ww. postanowień ze względu na różny zakres dokumentacji, którą dysponowały te organy.

Uczestnik postępowania nie podzielił także stanowiska, że doszło do naruszenia art. 61 § 1 K.p.a., gdyż mimo zmiany wariantu przedsięwzięcia w postępowaniu zachowano zarówno tożsamość podmiotową oraz przedmiotową sprawy.

Odnosząc się do zarzutów kierowanych przeciwko treści raportu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, Spółka B. stwierdziła, że dokument ten został sporządzony prawidłowo, a stanowisko Stowarzyszenia stanowi swobodną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu. Reasumując Spółka B. wniosła o oddalenie skargi, jako oczywiście pozbawionej podstaw.

W piśmie z dnia [...]r. skarżące Stowarzyszenie, ustosunkowując się do stanowiska uczestnika postępowania, wskazało, że w przeważającej mierze zarzuty odnoszące się do zaskarżonej decyzji wykazywały wady postępowania, w tym przede wszystkim w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W przypadku błędów polegających na naruszeniu w powyższym zakresie procedury, konieczne jest przyjęcie, że wynik postępowania byłby inny, ponieważ nie da się przewidzieć, jaki będzie wynik postępowania po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownej jego ocenie. W przypadku przychylenia się do naruszenia zasady dwuinstancyjności, konieczne będzie uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu braku poddania procedurze uzgodnieniowej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, po uzupełnieniu raportu, jak też zarzutu wadliwości postanowienia tego organu, Stowarzyszenie wskazało na naruszenie w postępowaniu administracyjnym art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a., czyli wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, co stanowi samoistną podstawę wykluczenia decyzji (środowiskowej) z obrotu prawnego.

Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r., pełnomocnik reprezentujący stronę skarżącą - radca prawny J.Z. – podtrzymała skargę i podkreśliła, że organy obu instancji nie odniosły się m.in. do opinii wydawanych przez organy opiniujące oraz nie dokonały własnej oceny raportu i przez takie działanie została naruszona i przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów.

Pełnomocnik B. Spółki adw. J.K. wniósł o oddalenie skargi, z argumentacją przedstawioną w piśmie z dnia [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Przedmiotem skargi stało się orzeczenie utrzymujące w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.d.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Z przepisu tego wynika, że celem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie zaś ocena oddziaływania na środowisko. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 u.d.o.ś.).

W rozpoznawanej sprawie wnioskiem wszczynającym postępowanie było pismo z dnia [...]r. B. Spółki (karta [...] akt administracyjnych). Według przedłożonej przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia, miało ono dotyczyć budowy zespołu elektrowni wiatrowych, składającego się z maksymalnie [...] elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą komunikacyjną i techniczną w obrębach geodezyjnych [...]. Inwestor przedłożył Raport o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, uwzględniający budowę [...] turbin, sporządzony w [...]r. Następnie, w [...]r., przedstawił kolejny Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowę [...] turbin elektrowni wiatrowych. Ostatecznie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana w stosunku do planowanej budowy nie więcej niż [...] turbin wiatrowych o łączne mocy nominalnej do [...] MW.

W tym zakresie strona skarżąca wyprowadziła zarzut uchybienia art. 61 § 1 K.p.a., polegający na naruszeniu zasady skargowości w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Stowarzyszenia, prowadząc postępowanie od początku w stosunku do [...] turbin wiatrowych organ mógłby wydać postanowienie o innej treści co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określić w nim zupełnie inny zakres raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.

Przywołany art. 61 § 1 K.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W ocenie Sądu, przepis ten nie stał na przeszkodzie modyfikacji wniosku strony inicjującej postępowanie, bowiem zmiana ta nie odbiegała przedmiotowo od materii objętej wnioskiem wszczynającym postępowanie w zakresie, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmniejszenie skali planowanego przedsięwzięcia z [...]turbin wiatrowych o łącznej mocy do [...] MW na [...] turbin wiatrowych o mocy łącznej do [...] KW, rzeczywiście mogło wpłynąć na określenie innego zakresu raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, ale oczywistym jest, że wobec ponad [...] mniejszej skali przedsięwzięcia zakres analiz stawianych przed autorami raportu mógł być co najwyżej węższy.

Przed wydaniem przez Burmistrza decyzji z dnia [...]r. o środowiskowych uwarunkowaniach stanowisko w sprawie planowanej budowy zespołu elektrowni wiatrowych, składającego się z maksymalnie [...] turbin wiatrowych, wyraził Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia [...]r. (k. [...]) oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...]. Potrzeba uzyskania stanowiska obu ww. organów wynikała z art. 77 ust. 1 u.d.o.ś.

Jeżeli chodzi o organ ochrony środowiska, to jego współdziałanie z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, przybiera postać uzgodnienia wyrażonego w formie postanowienia (art. 77 ust. 3 u.d.o.ś.). Natomiast stanowisko organu sanitarnego jest jedynie opinią nie wiążącą wprost organu wydającego decyzję.

Podkreślenia wymaga, że skoro warunki realizacji przedsięwzięcia zostają określone w uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, to nie mogą one zostać samodzielnie zmienione przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Pamiętać bowiem należy, że właśnie ze względu na konieczność posiadania szczególnej wiedzy w zakresie ochrony środowiska i możliwych skutków realizacji planowanej inwestycji organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma uzgodnić warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska. Pozostałe kwestie, związane z badaniem wpływu przedsięwzięcia na krajobraz, architekturę, czy zgodnością z planem zagospodarowania przestrzennego, organ umocowany do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może oceniać samodzielnie lub wespół z innymi organami.

W stosunku do postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska strona skarżąca sformułowała zarzut nieprawidłowego określenia przedsięwzięcia i warunków jego realizacji, co oznaczałoby wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez wymaganego prawemu uzgodnienia. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odniosło się do powyższego zarzutu dokonując trafnych ustaleń w tym przedmiocie. Organ słusznie zauważył, że co prawda w części postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, poprzedzającej jej rozstrzygnięcie, organ wskazując na lokalizację inwestycji wymienił obręby geodezyjne: [...], gdy tymczasem przedsięwzięcie miało zostać zrealizowane również w obrębach geodezyjnych [...], to nie ulega wątpliwości, że uchybienie to miało postać ewidentnego błędu, który nie rzutował na prawidłowość określenia zarówno lokalizacji, zakresu, warunków jak i dopuszczalności realizacji przedsięwzięcia. O tym, że wydający postanowienie uzgadniające organ ochrony środowiska miał świadomość umiejscowienia inwestycji świadczy chociażby fakt jednoznacznego wskazania na stronie [...] postanowienia z dnia [...]r. planowanej lokalizacji [...] elektrowni wiatrowych na działce nr [...].

Strona skarżąca zwróciła również uwagę, że postanowienie opiniujące wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. zostało podjęte przed uzupełnieniem raportu o informacje zażądane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które to uzupełnienie zostało przekazane ww. organowi wraz z pismem przewodnim z dnia [...]. Według Sądu, zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że okoliczność ta nie mogła mieć wypływu na treść zaskarżonej decyzji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził swoje stanowisko w sprawie poprzez wydanie opinii w dniu [...] r., uznając tym samym, że dane przedstawione w raporcie ze [...]r. są dlań wystarczające. Na taką konstatację pozwala stwierdzenie, że różny jest aspekt oceny planowanego przedsięwzięcia dokonywany przez organy inspekcji sanitarnej a inny przez organy ochrony środowiska. Skoro Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska miał określone wątpliwości co do informacji zawartych w raporcie, mógł zażądać ich wyjaśnienia i to uczynił. Nie oznacza to, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie mógł wyrazić swojej, niewiążącej opinii w sprawie, już na podstawie danych zamieszczonych w raporcie sporządzonym w [...]r.

Kolejny zarzut skargi dotyczył naruszenia prawa materialnego, tj. art. 81 ust. 2 u.d.o.ś. oraz art. 34 ustawy o ochronie przyrody.

Art. 81 ust. 2 u.d.o.ś. stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Według art. 34 ustawy o ochronie przyrody, jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych, właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, może zezwolić na realizację planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszary znajdujące się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000.

Zdaniem strony skarżącej, skoro z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że planowana inwestycja znajduje się w pobliżu Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 PLB 320019 "[...]", a przy tym z uwagi na skalę i rodzaj przedsięwzięcia, może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to zastosowanie winien mieć art. 34 ustawy o ochronie przyrody.

Sąd stwierdził, że odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wynika, że może ono znacząco negatywnie oddziaływać na obszar NATURA 2000. Z wniosków raportu sporządzonego w [...]r. wynika, że planowana inwestycja zarówno na etapie budowy jak i funkcjonowania nie będzie negatywnie oddziaływać na stan siedlisk przyrodniczych i gatunki flory wymienione w Załączniku 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 maja 2005 r. w sprawie typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt wymagających ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000 (Dz. U. Nr 94, poz. 795). Jak podano w raporcie, najprawdopodobniej inwestycja nie wpłynie też znacząco na:

- ptaki wymienione w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej i w Załączniku 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 229, poz. 2313) w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000;

- gatunki fauny i ich siedliska wymienione w Dyrektywie Siedliskowej i w Załączniku 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 maja 2005 r. w sprawie typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt wymagających ochrony

w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000 (Dz. U. Nr 94, poz. 795).

Na stronie 6 raportu, w części stanowiącej streszczenie w języku niespecjalistycznym, podano, że przedsięwzięcie najprawdopodobniej nie wpłynie negatywnie na obszary Natura 2000 oraz inne istniejące i planowane formy ochrony przyrody znajdujące się w jej otoczeniu, w tym nie spowoduje istotnego oddziaływania na ciągłość istnienia wyznaczonych obszarów Natura 2000 oraz innych istniejących i planowanych form ochrony przyrody oraz integralność obszarów Natura 2000. Jednocześnie stwierdzono, że nie wystąpią negatywne oddziaływania na pozostałe istniejące i planowane obszary i obiekty prawnej ochrony przyrody.

Tożsame wnioski wynikają z szczegółowej analizy zamieszczonej w części 4 raportu.

Z samego faktu, że inwestycja zaliczona jest do mogących negatywnie oddziaływać na środowisko i ustalono dla niej obowiązek sporządzenia raportu, nie wynika, że będzie ona znacząco, negatywnie oddziaływać na obszar NATURA 2000. Skoro w raporcie nie stwierdzono, że inwestycja może "znacząco, negatywnie oddziaływać na obszar NATURA 2000", to niesłuszne są stawiane w skardze tezy o konieczności zastosowania rozwiązać wymienionych w art. 34 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 81 ust. 2 u.d.o.ś.

Zdaniem strony skarżącej, w sprawie doszło także do naruszenia art. 37 u.d.o.ś., który stanowi, że organ prowadzący postępowanie

1) rozpatruje uwagi i wnioski;

2) w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

W ocenie Sądu, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia organ prowadzący postępowanie brał pod uwagę wnioski i zastrzeżenia zgłaszane w toku postępowania. Nie sposób przyjął, że organ zastrzeżeń takich nie czytał i nie analizował. Inną sprawą jest, że wnioski te i uwagi nie były dlań wiążące. Zgłaszanie m.in. przez Stowarzyszenie wątpliwości organ przekazywał także inwestorowi i autorom raportu, którzy ustosunkowywali się merytorycznie do podnoszonych kwestii a ich stanowisko było przedstawiane Stowarzyszeniu.

W tym miejscu celowym jest wyjaśnienie, że organ nie jest zobowiązany uzgadniać swojego stanowiska z uczestnikami postępowania, podejmuje decyzję w ramach posiadanej wiedzy i kompetencji. W niniejszym postępowaniu, gdzie wymagana była również wiedza specjalistyczna z zakresu ochrony środowiska, organ, z mocy ustawy, zobligowany był współdziałać z organem ochrony środowiska i uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia. Tak też uczynił dokonując uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska a następnie uwzględnił te uzgodnienia, co znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji środowiskowej. Uznając, że warunki ustalone przez wykwalifikowane do tego służby ochrony środowiska są właściwe i wystarczające, organy orzekające w sprawie, tj. Burmistrz oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze, miały podstawę przyjąć, że w tym zakresie, odnoszącym się do zagadnień ściśle związanych z ochroną środowiska, przedłożony przez inwestora raport jest dostatecznie szczegółowy a stawiane w stosunku do niego zarzuty są niezasadne.

Ustosunkowując się do zarzutu nie dokonania przez organy własnej oceny raportu oraz nie odniesienia się do zgłaszanych w postępowaniu uwag, Sąd uznał, że zarzuty te są chybione. Lektura treści uzasadnienia decyzji, w szczególności decyzji organu I instancji, prowadzi do wniosku, że Burmistrz odniósł się do spornych w sprawie zagadnień, wymieniając je w porządku alfabetycznym od poz. a) do z). Swoje stanowisko w tych kwestiach zajął na stronach [...]decyzji z dnia [...]. Organ zapewnił również społeczeństwu, w możliwie szerokim zakresie, czynny udziału w postępowaniu, organizując dodatkowo rozprawę administracyjną. To zaś, że nie wszyscy członkowie społeczności lokalnej, w tym przedstawiciele Stowarzyszenia, są przekonani co do celowości realizacji planowanego przedsięwzięcia lub jego skutków na środowisko, czy też szczegółowości raportu i metodologii przeprowadzonych na jego potrzeby analiz, nie może stanowić przesłanki uniemożliwiającej organowi ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Oceniając ten materiał organ miał prawo m.in. uznać, że wnioski składane przez firmę A. są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie wobec szczegółowości i metodyki wykonanych analiz przez autorów Raportu. Należy przy tym zauważyć, że uwagi i komentarze dotyczące raportu sformułowane przez firmę A. nie zostały podpisane przez jakąkolwiek osobę w imieniu tejże firmy, a z treści tego dokumenty nie wynika nawet kto uczestniczył w jego przygotowaniu (karty [...]), co podważa w ogóle wartość dowodową tego opracowania. W tym kontekście za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia przez organy praw procesowych strony (art. 79 § 2 K.p.a.), który miał polegać na zignorowaniu dowodów przedkładanych przez Stowarzyszenie. Żaden z przepisów prawa nie nakazywał jednocześnie organom poddania oceny raportu dodatkowo powołanemu w sprawie biegłemu.

Wśród zarzutów skargi podniesiono również to, iż w raporcie zaniechano szczegółowego określenia i zbadania zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko na wszelkich etapach jej istnienia, w szczególności na etapie budowy i likwidacji. Zaniechano oceny wpływu na środowisko w przypadku wystąpienia awarii.

Lektura kwestionowanego raportu zarzutów tych nie potwierdziła. W pkt 2.3 i 2.4 raportu określone zostały warunku użytkowania terenu w fazie budowy oraz przewidywane rodzaje i ilości odpadów i zanieczyszczeń na etapie budowy. O oddziaływaniu na środowisko w fazie likwidacji przedsięwzięcia wypowiedziano się w raporcie w pkt 4.3.3. W pkt 4.11 raportu opisano mogące potencjalnie wystąpić awarie.

Wbrew zarzutom Stowarzyszenia, autorzy raportu przedstawili analizę kilku wariantów planowanego przedsięwzięcia, czemu poświęcony został cały rozdział

5 raportu.

Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty dotyczące sposobu sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że w istocie uzasadnienie to co do pewnych kwestii jest nie dość wyczerpujące, jednak uchybienie w tym zakresie zasadom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., nie przybrało w przekonaniu Sądu takiej postaci, która miałaby stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Dostrzeżone przez Sąd naruszenie zasad sporządzania uzasadnienia decyzji, które winno zawierać pełne i precyzyjne odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, nie wzbudziło wątpliwości Sądu co do jego wpływu na ostateczny wynik sprawy.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę oddalił.