Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 307/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Pełnomocnik procesowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137, art. 145 par. 2, art. 223 par. 2, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant stażysta Joanna Lasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]",nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę .


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia "[...]" w sprawie określenia Spółce A (dalej jako skarżący) podatku od nieruchomości za lata 2009, 2010 i 2011. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( t.j. D.U. z 2012r. , poz. 749 z późn. zmianami; dalej jako Ord.pod.).

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził , że wskazana decyzja podatkowa została doręczona podatnikowi w dniu 7 stycznia 2015r. , co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 22 stycznia 2015 r. , a więc w 15 dniu od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie zostało sporządzone i wniesione przez pełnomocnika spółki radcę prawnego M. G . Wraz z odwołaniem złożone zostało do akt sprawy pełnomocnictwo ogólne udzielone temu pełnomocnikowi.

Wnosząc odwołanie , pełnomocnik podniósł , że decyzja został nieprawidłowo doręczona bezpośrednio stronie . Nie można zatem uznawać dnia 7 stycznia 2015 roku za dzień doręczenia . Odwołanie zostało więc wniesione w terminie . Zdaniem strony w postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 , 2010 i 2011 ustanowiony był pełnomocnik . W równolegle prowadzonym postępowaniu dotyczącym 2012r. w tym samym organie pierwszej instancji złożone zostało pełnomocnictwo ogólne . Z punktu 7. tego dokumentu wynika umocowanie radcy prawnego do reprezentowania spółki m.in. w postępowaniu przed organami administracji państwowej i samorządowej . Według pełnomocnika rodzaj złożonego pełnomocnictwa wskazuje na to , że umocowanie dotyczy wszystkich postępowań i nie musi być wykazywane do każdej sprawy .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło tej argumentacji pełnomocnika . Pełnomocnictwo ogólne umożliwia reprezentowanie strony we wszystkich postępowaniach administracyjnych ( a nie tylko w ściśle określonych co do ich rodzaju ) , co nie wyklucza obowiązku złożenia tego pełnomocnictwa do każdej sprawy odrębnie prowadzonej przed organem. Wynika to z art. 137 § 3 Ord. pod. , który to przepis stanowi , że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa . Obowiązkowi temu pełnomocnik uczynił dopiero wraz ze złożeniem odwołania , a więc juz po wydaniu decyzji podatkowej dot. lat 2009, 2010 i 2011. Organ wskazał przy tym , że w toku podstępowania podatkowego kierowano bezpośrednio do podatnika wezwania i postanowienia , które podatnik odbierał i nie wykazał na żadnym etapie , że ustanowił pełnomocnika także w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2009-2011. Doręczenie decyzji podatkowej bezpośrednio stronie było więc prawidłowe. Fakt ustanowienia pełnomocnika wykazany został dopiero na etapie składania odwołania .

W dalszej części zaskarżonego postanowienia organ wskazał , że stosownie do art. 223 § 2 Ord. pod. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia . W rozpoznawanej sprawie decyzja doręczona została podatnikowi w dniu 7 stycznia 2015r. co oznacza , że w dniu następnym rozpoczął bieg termin , który zakończył swój 14 - dniowy bieg z dniem 21 stycznia 2015r. , przypadającym na środę dzień powszedni .

Organ podniósł nadto , że z urzędu jest mu znany fakt złożenia pełnomocnictwa ogólnego w postępowaniu dot. 2011r. Fakt ten nie oznacza jednak , że wszystkie inne sprawy niż ta , w której pełnomocnik złożył umocowanie do działania , powinny toczyć się z udziałem pełnomocnika wyznaczonego do innej sprawy.

Na poparcie zaprezentowanego stanowiska organ zacytował kilka orzeczeń sądów administracyjnych , z których wynika , że pełnomocnictwo powinno być dołączone do konkretnej sprawy i od tej chwili może być poddane ocenie co do jego skuteczności , jak również rodzić po stronie organu obowiązek uwzględnienia udziału pełnomocnika .

Powyższe postanowienie zaskarżył w całości pełnomocnik skarżącej spółki , zarzucając : - naruszenie przepisów postępowania , które miało wpływ na treść postanowienia , tj. art. 228 § 1 pkt 2 Ord.pod. , poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania , podczas , gdy nie istniały okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie raz pominięcie istotnego dla rozstrzygnięcia naruszenia przepisów art. 123 § 1 i art. 145 § 2 Ord.pod. , polegające na niezapewnieniu pełnomocnikowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania , przez niedoręczenie pełnomocnikowi przez organ I instancji zaskarżonej decyzji.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia , wstrzymanie wykonania tego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę , podniesiono , że termin do wniesienia odwołania nie mógł rozpocząć biegu po dokonaniu w dniu 7 stycznia 2015r. nieprawidłowego doręczenia decyzji bezpośrednio podatnikowi. Decyzja powinna bowiem być doręczona pełnomocnikowi , który złożył pełnomocnictwo ogólne w toczącym się przed Burmistrzem drugim postępowaniu. Pełnomocnictwo to , jako ogólne , dotyczyło wszystkich postępowań . Umocowanie nie musiało być wykazywane osobno do każdej rozpoczynającej się sprawy. Doszło więc do naruszenia art. 123 § 1 i art. 145 § 2 Ord. pod. Pominięcie przez organ pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony . Nieprawidłowo doręczona decyzja nie wywołuje przy tym skutków materialnych i procesowych , jakie procedura podatkowa wiąże z doręczeniem decyzji .

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całej rozciągłości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu , wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje :

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jed. w D.U. z 14.03.2012r., poz. 270 ze zm. , cyt. dalej jako p.p.s.a. ), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto , na podstawie art. 135 p.p.s.a. , sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny sądu jest kwestia zgodności z prawem postanowienia organu odwoławczego , który na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ord. pod. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej podatek od nieruchomości za lata 2009, 2010 i 2011. Według podatnika odwołanie wniesione zostało w terminie , gdyż w postępowaniu podatkowym ustanowiła pełnomocnika , któremu nie doręczono wydanej decyzji podatkowej , naruszając nakaz wynikający z art. 145 § 2 Ord. pod. i pozbawiając stronę czynnego udziału w sprawie ( art. 123 § 1 Ord. pod. )

W ocenie sądu zarzuty stawiane w skardze są bezzasadne . Zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem i oparte zostało na prawidłowych ustaleniach faktycznych . Zasadnicze znaczenie ma przy tym rozstrzygnięcie sporu co do kwestii , czy w postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2009-2011ustanowiony został pełnomocnik, o którym organ podatkowy został skutecznie zawiadomiony. Nie ulega bowiem wątpliwości , że strona może działać poprzez pełnomocnika , o czym stanowi art. 137 Ord. pod. Ustanowienie pełnomocnika powinno jednak być zakomunikowane organowi zgodnie z art. 137 § 3 Ord. pod. Przepis ten stanowi bowiem , że " Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa . Adwokat , radca prawny , a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony ".

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne , że odpis "pełnomocnictwa ogólnego" z dnia 21 kwietnia 2008r. w postępowaniu podatkowym dot. lat 2009 - 2011 złożony został dopiero wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji . Dokument taki złożony był natomiast wcześniej do prowadzonego odrębnie postępowania podatkowego dot. 2012r.

Stanowisko organu , że wobec niedopełnienia przez pełnomocnika obowiązku z art. 137 § 3 Ord. pod. , nie było podstaw do przyjmowania , że strona ustanowiła pełnomocnika także w postępowaniu dot. lat 2009-2011 jest w pełni zasadne i zostało w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uzasadnione , z przywołaniem jednolitego w tej mierze orzecznictwa sądów administracyjnych .Fakt złożenia pełnomocnictwa w innym , nawet prowadzonym równolegle postępowaniu , nie zwalania od realizacji obowiązku z art. 137 § 3 Ord. po. Organ nie ma bowiem obowiązku poszukiwania i sprawdzania , czy ewentualnie pełnomocnictwo złożono do innych spraw i czy dotyczy ono także prowadzonego postępowania . Istnienia stosunku pełnomocnictwa nie można przy tym domniemywać ( poza niewystępującym w sprawie przypadkiem przewidzianym w art. 137 § 3a Ord. pod .). Pełnomocnictwo złożone w postępowaniu dot. podatku za 2012r. nie dawało więc podstaw do przyjęcia , że pełnomocnik ustanowiony został także w innych postępowaniach , w których dokument pełnomocnictwa nie został dołączony do akt przez pełnomocnika ( vide : B. Dauter w S. Babiarz i in. "Ordynacja podatkowa. Komentarz." , LexisNexis 2010 ,wyd. 6., s. 674 , teza 7 ) .

Konsekwencją powyższych stwierdzeń jest przyjęcie , że organy zgodnie z prawem ustaliły i oceniły , że nie istniał obowiązek doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi oraz , że doręczenie dokonane bezpośrednio stronie było prawnie skuteczne . Nie zaistniał bowiem obowiązek doręczenia pisma pełnomocnikowi zgodnie z art. 145 § 2 Ord. pod. Zarzuty skargi o naruszeniu tego przepisu oraz zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania ( art. 123 § 1 Ord. pod. ) są więc chybione .

Przedmiotem badania w rozpoznawanej sprawie jest - jak wyżej wskazano - zgodność z prawem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania . Podstawę do jego wydania stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ord. pod. Obiektywny fakt uchybienia ustawowemu terminowi zawitemu do wniesienia odwołania jest niewątpliwy .Zgodnie z art. 223 § 2 Ord.pod. odwołanie od decyzji wnosi sie w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia . Z akt sprawy wynika , że decyzja burmistrza wraz z pouczeniem o zasadach zaskarżenia został doręczona podatnikowi w dniu 7 stycznia 2015r. Termin do wniesienia odwołania upływał więc z dniem 21 stycznia 2015r. Natomiast odwołanie , datowane na dzień 22 stycznia 2015r. , tego samego dnia nadano w urzędzie pocztowym, a do organu wpłynęło dnia 23 stycznia 2015r. Okoliczności te prawidłowo zostały ustalone przez organ . Wobec takiego stanu faktycznego organ nie mógł orzec inaczej niż w zaskarżonym postanowieniu, do czego był zobligowany treścią art. 228 § 1 pkt 2 Ord.pod.

Mając powyższe na względzie , na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji wyroku .