Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 574/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.); dalej ustawy, po rozpoznaniu odwołania M. D. – S. (dalej skarżąca) - której decyzją z dnia 30 maja 2012 r. zamieniono nazwisko na S. - od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Starszego Administratora ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko M. S. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazano, że skarżąca wnioskiem z dnia 23 stycznia 2012 r. wystąpiła do organu I instancji o ustalenie prawa zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku na rzecz córki.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił przyznania tych świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do ich pobierania. W przypadku rodziny skarżącej nastąpiła utrata dochodu spowodowana utratą przez nią zatrudnienia z dniem 30 września 2011 r. w Centrum Medycznym [...]; dalej Centrum Medyczne. Dochód utracony wyniósł 31.203,01 zł, a w skali miesiąca 2600,25 zł. Rodzina skarżącej nie uzyskała dochodu, a zatem suma miesięcznych dochodów osiągniętych przez jej dwuosobową rodzinę w 2010 r., po uwzględnieniu dochodu niepodlegającego opodatkowaniu z tytułu alimentów otrzymanych za 2010 r. oraz dochodu utraconego, wynosi 19.227,30 zł (19.227,30 zł : 12 miesięcy = 1602,28 zł : 2 osoby = 801,14 zł), w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 801,14 zł miesięcznie, przekraczając kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego, w tym o kwotę wyższą od najniższego zasiłku (801,14 zł – 504 zł = 297,14 zł > 68 zł). Dodatkowo organ wskazał, że nawet pomniejszenie dochodu rodziny strony osiągniętego w 2010 r. z tytułu zasiłków pieniężnych wypłaconych przez ZUS w 2010 r. (PIT40-A z ZUS) za cały okres ich pobierania w tym roku (5408,22 zł : 12 = 450,68 zł) oraz pełny dochód z firmy W. [...] Spółka Cywilna; dalej spółka cywilna (PIT-11 72,25 zł : 12= 6.02 zł) nie zmienia faktu, że dochód rodziny skarżącej nadal przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania zasiłku rodzinnego. Po uwzględnieniu tych dochodów miesięczny dochód rodziny wynosi bowiem 1145,57 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 572,78 zł. Pomimo, iż przekroczenie to jest niższe od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego, to fakt, że strona nie pobierała świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2010/2011 wyłącza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia na zasadach określonych w art. 5 ust. 3 ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca powołując się na sytuację zdrowotną i rodzinną wniosła o przyznanie świadczeń rodzinnych.

Kolegium po rozpoznaniu tego odwołania stwierdziło, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa powołana wyżej ustawa, z której art. 5 ust. 1 i 2,wynika, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 504 lub 583 zł w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki wymienione w art. 8 pkt 1 – 7 ustawy.

Przy ustalaniu uprawnień do świadczeń rodzinnych uwzględnia się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2).

Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit "a" i "c" powołanej ustawy, ilekroć w ustawie tej mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: 1) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także 2) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci oraz świadczenia pieniężne wypłacone w przypadku bezskuteczności egzekucji.

Ustalony według powyższych reguł dochód może być modyfikowany wyłącznie w sytuacji uzyskania lub utraty dochodu.

W myśl art. 5 ust. 4 ustawy w przypadku utraty dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. Pod pojęciem utrata dochodu ustawa rozumie utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznawanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń (art. 3 pkt 23 ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 4a ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając jego dochód, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W sytuacji uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b). Stosownie zaś do art. 3 pkt 24 ustawy przez uzyskanie dochodu należy rozumieć uzyskanie dochodu spowodowane: zakończeniem urlopu wychowawczego, uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznawanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej oraz uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego rodzina skarżącej uzyskała w 2010 r. ogółem dochód netto w wysokości 50.430.31 zł, obejmujący dochód skarżącej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, potwierdzony zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 grudnia 2011 r. (nr OB.-12/4141-2323/11) oraz dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu świadczeń alimentacyjnych w wysokości 12000 zł (1000zł x12 miesięcy - wyrok Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt XIII RC 3211/08). Poza tym z akt sprawy wynika, że 30 września 2011 r. skarżąca zaprzestała wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę na rzecz Centrum Medycznego (świadectwo pracy z dnia 11 października 2011 r.). Ponadto w 2010 r. otrzymała tytułem świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego dochód netto w wysokości 5408,22 zł (PIT-40A) oraz z tytułu pracy świadczonej na rzecz spółki cywilnej w wysokości 72,25 zł netto.

W świetle powyższych przepisów i wskazanych okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające modyfikację dochodu rodziny skarżącej uzyskanego w 2010 r. i pomniejszeniu go o dochód utracony w związku z utratą przez skarżącą zatrudnienia z dniem 30 września 2011 r.

Ustalony w ten sposób dochód wyniósł w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej 801,14 zł. Dochód netto 50.373,44 zł, który obejmuje przychód pomniejszony o koszty uzyskania dochodu, pomniejszony o podatek należny 2730,00 zł i składki na ubezpieczenia zdrowotne 3436,53 zł oraz składki na ubezpieczenia społeczne 5776,60 zł wynosi 38.430,31 zł, a następnie powiększony o świadczenia alimentacyjne w kwocie 12000 zł wyniósł 50.430,31 zł. Dochód netto pomniejszony o dochód utracony z tytułu zatrudnienia w Centrum Medycznym wyniósł 19.227,30 zł (50430,31 zł – 31.203,01 zł). Przeciętny dochód netto w rodzinie wyniósł 1602,28 zł (19.227,30 zł: 12 miesięcy), a przeciętny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 801,14 zł (1602,28 zł: 2 osoby) przekraczając kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do pobierania zasiłku rodzinnego (504 zł) o 297,14 zł, tj. o kwotę wyższą od najniższej kwoty zasiłku rodzinnego. Według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 20009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. nr 129 poz. 1058 ze zm.; dalej rozporządzenia), od dnia 1 listopada 2009 r., najniższy zasiłek rodzinny wynosi 68 zł.

Kolegium zauważyło również, że nawet odliczenie od dochodu strony z 2010 r. dochodu z tytułu świadczeń pieniężnych wypłaconych przez ZUS w 2010 r., na postawie PIT- 40A (6.596,22 – 1188/zaliczka na podatek dochodowy/ =5408,22 : 12 miesięcy =450,68 zł) oraz dochodu uzyskanego od spółki cywilnej na podstawie PIT-11 (80 zł – 7,75 zł = 72,25 : 12 miesięcy = 6,02 zł) pozostaje bez wpływ na możliwość przyznania wnioskowanych świadczeń. Pomniejszenie przeciętnego dochodu netto wynoszącego 1602,28 zł o przeciętny dochód z tytułu świadczeń pieniężnych otrzymanych z ZUS i spółki cywilnej oznacza, że dochód rodziny w 2010 r. w skali miesiąca wyniósł 1145,58 zł (1602,28 zł – 450,68 zł – 6,02 zł = 1145,58 zł), co daje w przeliczeniu na osobę w rodzinie kwotę 572,79 zł, która nadal przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych o kwotę 68,79 zł, wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego, wyłączając możliwość przyznania stronie świadczenia z uwzględnieniem art. 5 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.

Z przepisów powołanej ustawy wynika, że nabycie prawa do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od spełnienia precyzyjnie określonych przesłanek, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia dodatkowych, szczególnych okoliczności występujących po stronie osoby uprawnionej. Innymi słowy, uwarunkowanie prawa do zasiłku rodzinnego istnieniem obiektywnych kryteriów i zasad ich udzielania pozbawia organ możliwości przyznawania tego świadczenia z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego, czy słuszności nawet w sytuacji wystąpienia bardzo ciężkich okoliczności życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Żadne inne niż określone w ustawie kryteria nie mogą decydować o przyznaniu prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że spełnienie przez wnioskodawcę określonych w ustawie warunków daje mu prawo do świadczenia i obliguje organ do wydania decyzji przyznającej to świadczenie. Niespełnienie tych warunków nakłada natomiast na organ obowiązek wydania decyzji odmownej.

Z powyższych względów, przekroczenie ustawowo określonego kryterium dochodowego (w tym o kwotę 68,79 zł) obligowało organ do wydania decyzji odmawiającej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Kategoryczne określenie w przepisie art. 5 ust. 1 i 3 ustawy, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł oraz że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym oznacza że przyznanie świadczenia mimo przekroczenia przez stronę kryterium dochodowego w okolicznościach przedmiotowej sprawy stanowiłoby, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa, rażące naruszenie prawa.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła, że nie zgadza się z powyższą decyzją, ponieważ została ona podjęta na podstawie jej dochodów i sytuacji z 2010 r., natomiast wniosek o świadczenie złożyła w związku z obecną sytuacją życiową. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Ponadto powołała się na swoją trudną sytuację materialną wskazując, że jest osobą bezrobotną otrzymującą zasiłek, samotną matką wychowującą chore dziecko, które potrzebuje zakupu drogich leków. Otrzymuje zasiłki celowe z pomocy społecznej. Natomiast nie otrzymuje alimentów zasądzonych na dziecko z powodu bezskuteczności egzekucji. Samodzielnie utrzymuje mieszkanie obciążone kredytem hipotecznym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że zgodnie z art. 3 pkt 2 i pkt 2 a ustawy przy ustaleniu uprawnień do świadczeń rodzinnych uwzględnia się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W związku z tym, że wniosek skarżącej dotyczył okresu zasiłkowego 2011/2012 , to dochód rodziny należało ustalić na podstawie dochodu uzyskanego w 2010 r.

Rodzina skarżącej uzyskała w 2010 r. ogółem dochód netto w wysokości 50.430.31 zł, obejmujący dochód skarżącej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, potwierdzony wspomnianym zaświadczeniem z dnia 5 grudnia 2011 r. oraz dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu świadczeń alimentacyjnych w wysokości 12000 zł (1000zł x12 miesięcy - wyrok Sądu Okręgowego z dnia 22 grudnia 2008 r.) Od dochodu rodziny skarżącej z 2010 r. odliczono, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, kwotę dochodu utraconego tj. z tytułu zatrudnienia w Centrum Medycznym odliczono 31203,01 zł, z tytułu utraty świadczeń pieniężnych wypłaconych przez ZUS odliczono 5408,22 zł, a z tytułu utraty zatrudnienia w spółce cywilnej odliczono 72,25 zł.

Dodatkowo Kolegium zauważyło, że rozpoznając sprawę skarżącej nie doliczono do dochodu rodziny skarżącej dochodu z tytułu wynajmu mieszkania, opodatkowanego w formie ryczałtu. W oświadczeniu z dnia 28 lutego 2012 r. skarżąca bowiem wskazała, że w 2010 r. osiągnęła również dochód z powyższego tytułu w kwocie 7979 zł, co potwierdzono w zaświadczeniu naczelnika urzędu skarbowego z dnia 5 grudnia 2011 r. Dochód ten w skali miesiąca wynosi 664,91 zł, co powoduje że przekroczenie kryterium dochodowego jest jeszcze wyższe.

Kolegium wskazało również, że bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje podniesiony w skardze argument dotyczący bezskuteczności egzekucji alimentów na rzecz córki. Z akt sprawy wynika bowiem, że egzekucja ta prowadzona jest dopiero od dnia 11 marca 2011 r. Ponadto w aktach tych znajdują się potwierdzenia wpłat dokonywanych przez dłużnika w 2010 r. na rzecz alimentów należnych córce skarżącej w wysokości 8079 zł. Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca osiągnęła w 2010 r. dochód z tytułu alimentów w kocie 8079 zł, zamiast 12000 zł, to fakt ten nie powoduje spełnienia przez skarżącą ustawowego kryterium dochodowego.

Kolegium jeszcze raz podkreśliło, że nabycie prawa do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od spełnienia przesłanek precyzyjnie określonych w przepisach ustawy, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez organ innych szczególnych okoliczności występujących po stronie uprawnionej. Dlatego też argumenty skarżącej dotyczące trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej jej rodziny nie mogły zostać uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.

Pojęcie dochodu zostało uregulowane w treści art. 3 pkt 1 tej ustawy, z którego wynika, że ilekroć w ustawie tej mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2010 r., nr 51, poz. 307 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w tym punkcie, w tym m. in. alimenty na rzecz dzieci.

Przy ustaleniu uprawnień do świadczeń rodzinnych uwzględnia się przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust 4 - 4b (art. 3 pkt 2 ustawy). Natomiast okres zasiłkowy jest to okres na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych, obejmujący zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy, okres od 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w dniu 23 stycznia 2012 r.(data wpływu do organu), co oznacza że w dniu złożenia tego wniosku, obowiązywał okres zasiłkowy od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r., w którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, zgodnie z powołanym wyżej art. 3 pkt 12 ustawy, na podstawie dochodów uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym ten okres czyli, w roku 2010.

Organy orzekające w sprawie w prawidłowy sposób przyjęły, że w celu ustalenia wysokości dochodu dwuosobowej rodziny skarżącej uzyskanego w 2010 r. należy uwzględnić, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy, przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, oraz dochody niepodlegające opodatkowaniu tym podatkiem z tytułu alimentów na rzecz dzieci, które zostały wymienione w art. 3 pkt 1 lit. "c" tiret 14 tej ustawy, a także dochody podlegające opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit "b" ustawy z tytułu wynajmu, pomimo że agrgument dotyczący dochodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem został podniesiony dopiero w odpowiedzi na skargę.

Ze znajdującego się w aktach sprawy, wspomnianego wyżej, zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego z dnia 5 grudnia 2011 r. wynika, że w roku podatkowym 2010 r. dochód skarżącej wyniósł 50.373,44 zł (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania), podatek należy 2730,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 2963,98 zł, a składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły 5776,60 zł. Z zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 maja 2012 r. i z dnia 22 lutego 2012 r. wynika m. in. że wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od marca do grudnia 2010 r. z tytułu zatrudnienia w Centrum Medycznym wyniosła 3427,53 zł, a z tytułu wykonywania pracy w spółce cywilnej w okresie od kwietnia do maja 2010 r. 9 zł, czyli łącznie 3436,53 zł. Wysokość tej składki potwierdzają również oświadczenia skarżącej z dnia 28 lutego 2012 r. i z dnia 15 czerwca 2012 r.

Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie ustaliły, iż dochód netto z tytułu przychodów podlegających opodatkowaniu w 2010 r., stanowiący dochód (50.373,44 zł) pomniejszony o podatek należny (2730,00 zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (3463,53 zł) i składki na ubezpieczenie społeczne (5776,60 zł), wyniósł: 38.430,31 zł (50.373,44 – 2730 – 3463,53 - 5776,60=38.430,31 zł). Organy te zasadnie również ustaliły wysokość dochodu za 2010 r. z tytułu alimentów na rzecz dzieci w kwocie 12000 zł (1000 zł x 12 miesięcy=12000 zł), czyli w wysokości zasądzonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt XIII RC 3211/08, z którego pkt III sentencji wynika, że miesięczne alimenty wynoszą 1000 zł.

Zatem dochód netto skarżącej z tytułu przychodów podlegających opodatkowaniu i z tytułu dochodów niepodlegających opodatkowaniu obejmujących alimenty na rzecz dziecka wyniósł łącznie 50.430,31 zł (38.430,53 zł +12.000 zł).

Trafne jest stanowisko organów orzekających w sprawie, iż w sytuacji skarżącej nastąpiła utrata dochodu, o którym mowa w art. 5 ust. 4 w związku z art. 3 pkt 23 lit "c"ustawy, spowodowana utratą zatrudnienia w Centrum Medycznym, co potwierdza świadectwo pracy z dnia 11 października 2011 r., z którego wynika, że skarżąca była zatrudniona na czas określony, tj. od dnia 1 marca 2010 do 30 września 2011 r.

Pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznawanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń (art. 3 pkt 23 ustawy).

W myśl art. 5 ust. 4 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

W świetle powyższego organy orzekające w sprawie zasadnie pomniejszyły dochód skarżącej za 2010 r. wynoszący 50430,31 zł o dochód utracony z tytułu zatrudnienia w Centrum Medycznym, w kwocie 31.203,01 zł netto (43319,17-3388-5776,60-2951,46 = 31203,01 zł), ustalony na podstawie PIT 11 za okres od 1 marca do 31 grudnia 2010 r. z którego wynika, że dochód (przychód pomniejszony o koszty uzyskania) wyniósł 43319,07 zł, podatek 3388 zł, składki na ubezpieczenie społeczne 5776,60, składki na ubezpieczenie zdrowotne 2951 zł.

Dochód netto rodziny skarżącej za 2010 r. pomniejszony, zgodnie z przytoczonym wyżej art. 5 ust. 4 ustawy, o dochód utracony z tytułu zatrudnienia w Centrum Medycznym, wynosi zatem, tak jak to wykazały organy orzekające w sprawie, 19227,30 zł (50430,31 zł – 31.203.01 zł).

Natomiast dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 801,14 zł (19227,30 : 12 miesięcy = 1602,28 zł : 2 osoby=801,14 zł). Dochód ten przekracza zatem kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, określone w art. 5 ust. 1 ustawy, obejmujące kwotę 504 zł, uprawniającą do przyznania zasiłku rodzinnego.

Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza również kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, o której mowa art. 5 ust. 3 ustawy, która zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem, od dnia 1 listopada 2009 r. wynosi 68 zł. Tym samym w sytuacji skarżącej nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 3 , z którego wynika że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (przysługującemu w okresie na który jest ustalany), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.

Trafne jest również stanowisko Kolegium, że nawet pomniejszenie dochodu skarżącej uzyskanego w 2010 r. o dochód utracony w 2010 r. z tytułu świadczeń z ubezpieczeń społecznych obejmujących zasiłek chorobowy przysługujący po utracie zatrudnienia, o którym mowa w art. 3 pkt 23 lit "h" ustawy (zaświadczenie ZUS z dnia 17 maja 2012 r. ) oraz dochód utracony w 2010 r. z tytułu utraty zatrudnienia w spółce cywilnej, wymieniony w pkt 23 lit "c" tego przepisu pozostaje bez wpływu na możliwość przyznania skarżącej uprawienia do zasiłku rodzinnego. Miesięczny dochód netto rodziny z tytuł utraconych świadczeń społecznych, ustalony na podstawie PIT-40A, wyniósł 450,68 zł (dochód 6596,22-zaliczka na podatek dochodowy 1188,00=5408,22 : 12 miesięcy =450,68). Natomiast miesięczny dochód netto rodziny z tytułu utraty zatrudnienia w spółce cywilnej, ustalony na podstawie PIT-11 za 2010 r., wyniósł 6,02 zł (dochód 80 – składki na ubezpieczenie zdrowotne 7,75 zł =72.25 :12 = 6,02). W tej sytuacji miesięczny dochód netto rodziny, obejmujący dochód za 2010 r. pomniejszony o dochód utracony z tytułu świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz z tytułu utraty zatrudnienia w spółce cywilnej wyniósł 1145,58 zł (1602,28 zł – 450,68 zł – 6,02 zł = 1145,58 zł), co oznacza że dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 572,79 zł (1145,58 zł : 2 osoby= 572,79 zł), który przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych (504 zł) o kwotę 68,79 zł (572,79 zł -504=68,79 zł), która jest również wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego, jak już wyżej wskazano, 68 zł. Zatem również i w sytuacji nieuwzględnienia dochodu utraconego w 2010 r. z tytułu powyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych jak i z tytułu zatrudnienia w spółce cywilnej nie znajduje zastosowania wyżej powołany art. 5 ust. 3 ustawy uprawniający organ do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu.

Sąd zauważa ponadto, że rację ma Kolegium, mimo iż argument ten został podniesiony dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może zastępować uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że do dochodu rodziny skarżącej za 2010 r. należało doliczyć również uzyskany przez nią w 2010 r. dochód z tytułu wynajmu mieszkania, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit "b" ustawy, opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych. Wysokość tego dochodu określa zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego z dnia 5 grudnia 2011 r., z którego wynika, że w 2010 r. przychód z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej wyniósł 8720 zł, a podatek 741 zł , co oznacza że dochód netto z tego tytułu, obejmujący przychód pomniejszony o należny podatek, wyniósł w 2010 r. - 7979 zł. Natomiast miesięczny dochód z tego tytułu wynosi 664,91 zł (7979: 12 = 664,91 zł), co skutkuje tym że kwota dochodu rodziny (pomniejszonego o wyżej wymieniony dochód utracony) w przeliczeniu na osobę w rodzinie, nadal przekracza kryterium dochodowe, obejmujące kwotę 504 zł na osobę w rodzinie, gdyż wynosi 905,24 zł (1145,58 zł + 664.91 zł = 1810,49 zł : 2 = 905,24 zł). Z powyższych względów uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Podniesiony przez skarżącą w skardze argument dotyczący bezskuteczności egzekucji alimentów zasądzonych na rzecz dziecka pozostaje bez wpływu na ocenę, że alimenty na rzecz dziecka stanowią źródło dochodu rodziny i podlegają uwzględnieniu (doliczeniu), zgodnie z przytoczonym wyżej art. 3 pkt 1 lit "c" tiret 14 ustawy, przy obliczeniu wysokości tego dochodu, gdyż stosownie do art. 3 pkt 23 lit "i" ustawy za utratę dochodu uważa się jedynie utratę zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Potwierdzają to dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy tj. zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. z dnia 12 stycznia 2012 r. i informacja tego Komornika o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej, sporządzona tego samego dnia, z których wynika, że egzekucja tych alimentów prowadzona jest dopiero od 11 marca 2011 r. na podstawie wniosku wierzyciela (skarżącej) z dnia 17 lutego 2011 r. i że dłużnik ma zajęte konto bankowe, a potrącenia nie pokrywają wysokości bieżącej raty.

Zasadne jest przy tym twierdzenie Kolegium, wyrażone w odpowiedzi na skargę, że nawet gdyby przyjąć, że skarżąca w 2010 r. uzyskała dochód z tytułu alimentów w kwocie 8079 zł, obejmującej rzeczywiste wpłaty dokonane przez zobowiązanego do alimentacji, a nie w kwocie 12000 zł, ustalonej przez organy orzekające w sprawie na podstawie wskazanego wyżej wyroku sądu zasądzającego miesięczne alimenty na rzecz dziecka w wysokości 1000 zł (1000 zł x 12 =12000 zł), to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy, obejmującej kryterium dochodowe, wynoszące 504 zł na osobę w rodzinie.

W świetle powyższego organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, iż skarżąca nie spełnia przesłanki kryterium dochodowego, określonego we wspomnianym art. 5 ust. 1 ustawy ani też przesłanki wymienionej w ust. 3 tego przepisu uprawniającej do przyznania zasiłku rodzinnego w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, przysługującemu w okresie, na który ustalany jest ten zasiłek, jeżeli zasiłek przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.

Przesłanki uzasadniające nabycie prawa do zasiłku rodzinnego zostały uregulowane w sposób bezwzględnie obowiązujący w treści art. 5 ustawy, w tym ust. 1 i ust. 3 tego przepisu. Z tych względów podniesione przez skarżącą w skardze argumenty dotyczące jej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej nie mogły zostać uwzględnione przez organy orzekające w sprawie przy ustaleniu uprawnień do zasiłku rodzinnego.

Zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy wspomniany zasiłek ma na celu jedynie częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Świadczenie to nie pokrywa zatem wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem dziecka, nawet w przypadku trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej osób należących do kręgu podmiotów uprawnionych do pobierania zasiłku rodzinnego.

Skoro w niniejszej sprawie skarżącej nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego, to tym samym nie przysługują jej dodatki do tego zasiłku, wymienione w art. 8 ustawy, w tym dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wskazany w pkt 6 tego przepisu, o który również ubiegała się skarżąca.

Z tych względów zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.