Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1783/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 1, art. 90 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz 74
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./ Sędzia WSA del. Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant: asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Miasta Krakowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 188/10 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Krakowie na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 23 grudnia 1998 r. nr VI/62/98 w przedmiocie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 188/10, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w Krakowie, w pkt I stwierdził nieważność § 1 ust. 2, § 2, § 3, § 4, § 6 i § 7 uchwały Miasta Krakowa z dnia 23 grudnia 1998 r., nr VI/62/98 w przedmiocie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej, w pkt II w pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 23 grudnia 1998 r. Rada Miasta Krakowa, działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, podjęła uchwałę w sprawie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej. Zgodnie z § 1 ust. 2 tej uchwały, każdy podmiot przyłączający się do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej uiszcza opłatę przyłączeniową w wysokości określonej w § 2 tej uchwały. § 4 tej uchwały określa zwolnienia podmiotowe z obowiązku uiszczenia opłaty.

W dniu 4 stycznia 2010 r. została wniesiona przez Prokuratora Okręgowego skarga na uchwałę Nr W62/98 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej. Wnosząc skargę Prokurator Okręgowy zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej poprzez uznanie, że przepisy te stanowią podstawę prawną nałożenia w drodze uchwały rady gminy obowiązku ponoszenia opłat za podłączenie do urządzeń wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej. W tym stanie skarżący powołując się na art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku wskazał, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Tym samym adresatem tejże uchwały (w zakresie stwierdzonej nieważności) są wszystkie podmioty przyłączające się do sieci wodociągowej i uchwała ta nakazała im określone zachowanie: obowiązek uiszczenia wskazanej w uchwale kwoty. Adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie. Uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych. Zaskarżona uchwała ma zatem charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.

W dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji rozważył kwestię, czy istniała podstawa prawna do podjęcia zaskarżonej uchwały. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 94 Konstytucji RP podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest upoważnienie zawarte w ustawie. Każdorazowo w akcie rangi ustawowej zawarte być musi upoważnienie dla organu gminy do stanowienia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały stanowił, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze gminy. Upoważnienie to musi być wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych i wskazywać winno organ administracji publicznej właściwy do wydania danego aktu normatywnego.

Upoważnienie ustawowe określa materię, która ma być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego i organy kompetentne do jego wydania. Niekiedy także inne sprawy związane z wydawaniem i wejściem w życie przepisów prawa.

W zaskarżonej uchwale jako podstawę prawną jej wydania wskazano art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 z póżn. zm.). Art. 7 ustawy o samorządzie gminnym zawiera katalog zadań, w jakie zostały wyposażone jednostki samorządu gminnego. Przepis ten ma charakter organizacyjny (czasami zwany także organizacyjno-ustrojowym). Nie jest to przepis prawa materialnego, a tym bardziej nie zawiera on delegacji do stanowienia jakiegokolwiek aktu prawa miejscowego. Co do art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym to zdaniem Sądu zawiera on generalne upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego przez organy (przede wszystkim radę) gminy. Zgodnie z tym przepisem na podstawie ustawy o samorządzie terytorialnym organy gminy mogą wydawać przepisy gminne w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Nawet jednak to upoważnienie nie może być podstawą uchwały rady gminy nakładającej obowiązek odpłatności za podłączenie do istniejącej sieci wodociągowej.

Upoważnienia do wydania zaskarżonej uchwały nie zawiera powołany u jej podstaw art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 z późn. zm.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyrażany był pogląd, że art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej nie daje radzie gminy prawa nakładania na obywateli obowiązku ponoszenia opłat za samą możliwość podłączenia do sieci wodociągowej. W wyroku z dnia 13 grudnia 2000 r. (sygn. akt II SA 2320/00, opub. w OwSS 2001 r., nr 4, poz. 129) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że opłaty, o których mowa w powołanym przepisie, mogą być jedynie ustalonymi "urzędowo" należnościami, stanowiącymi ekwiwalent za "usługę" ze strony gminy w postaci umożliwienia korzystania z jej obiektów i urządzeń, świadczoną w warunkach braku jakiegokolwiek przymusu po stronie świadczeniobiorcy. W zaskarżonej uchwale, wbrew twierdzeniom Rady Miasta Krakowa, opłata "przyłączeniowa" ma charakter przymusowy. Warunkiem bowiem przyłączenia się do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej jest jej uiszczenie. Stąd ten element przymusu w jej uiszczeniu czyni ją daniną publiczną, narzuconą jednostronnie wraz z usługą polegającą na przyłączeniu do sieci. Okoliczność, że w zaskarżonej uchwale nie wprowadzono trybu postępowania egzekucyjnego celem jej "wyegzekwowania" nie może stanowić przesłanki pozbawiającej cechy obligatoryjności tej opłaty.

Opłata ta ma cechy jednostronnie narzuconej mieszkańcom daniny publicznej. Została ona wprowadzona przy wykorzystaniu władztwa publicznego gminy i jest pobierana w związku z samym faktem przyłączenia nieruchomości do urządzenia komunalnego. Nie można jej traktować jako należności o charakterze cywilnoprawnym, towarzyszących świadczeniu usług na podstawie umowy zawieranej między dwiema równorzędnymi stronami, korzystającymi z wolności kontraktowej. Opłata ta została ustalona w stałej kwocie, niezależnej od rzeczywistych kosztów budowy sieci, a jej uiszczenie jest warunkiem podłączenia danej nieruchomości do sieci. Jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat, nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Z art. 84 Konstytucji RP wynika, że obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą. W tej sprawie nie można uznać opłaty "przyłączeniowej" za świadczenie dobrowolne. Ani art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, ani żaden inny przepis prawa nie dawał radzie gminy prawa do wprowadzania opłat za podłączenie do sieci wodociągowej. Takie stanowisko zdecydowanie przeważa w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 965/06, opub. w LEX nr 475567; wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 821/04; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 745/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 842/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2002 r., sygn. akt I SA 2793/01).

Jednorazowa opłata za podłączenie do istniejącej gminnej sieci kanalizacyjnej, nie ma świadczenia podatkowego, gdyż nie jest w świetle prawnym opłatą przymusową. Można mówić jedynie o sytuacji stwarzającej pewien "przymus życiowy". Korzystanie z urządzeń komunalnych w postaci sieci kanalizacyjnej jest bowiem koniecznością w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 ze zm.). Ten ostatni przepis nakłada na właściciela nieruchomości utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej i to pod karą grzywny, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W świetle tych przepisów nie można mówić o dobrowolności opłaty z tytułu podłączenia do istniejącej, gminnej kanalizacji sanitarnej. Opłaty te mają cechy narzuconej mieszkańcom daniny publicznej wprowadzonej przez gminę. Nie można zatem opłat tych traktować jako należności o charakterze cywilnoprawnym ustalających usługę i opłatę za usługę umową zawieraną przez strony i korzystających z dobrowolnych ustaleń warunków zawartej umowy (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2003 r., sygn. akt I SA 85/03, opub. w LEX nr 121772). Sąd wskazał, że trafnie też w skardze podniesiono, że podstawy prawnej podjęcia zaskarżonej uchwały nie zawiera również art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 1996 r. Nr 132, poz. 662 z późn. zm.). Taka treść przepisu nie dawała podstawy do nakładania stałych opłat za przyłączanie do sieci kanalizacyjnej.

Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części. W zakresie obejmującym § 1 ust. 2, § 2, § 3, § 4, § 6 i § 7 tejże uchwały powodem stwierdzenia nieważności było ustalenie obligatoryjnego charakteru opłaty "przyłączeniowej", jej wysokości, obowiązku waloryzacji tejże opłaty, zwolnień podmiotowo-przedmiotowych dotyczących obowiązku uiszczania opłaty "przyłączeniowej", zasady przeznaczania dochodu z opłat oraz obowiązku przedkładania do akceptacji plan wydatkowania tak uzyskanych środków. Sąd badał legalność zaskarżonej uchwały na datę jej podjęcia, a tym samym przy jej ocenie nie mógł uwzględnić postanowień ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.).

Konsekwencją tego było uznanie, że § 1 ust. 1 oraz § 5 i §§ 8 i 9 tejże uchwały nie naruszały prawa. § 1 ust. 1 nakłada na Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. obowiązek umożliwienia podłączania do miejskich sieci wodociągowych i kanalizacyjnych wszystkim zainteresowanym, którzy spełniają warunki techniczne. Z kolei § 5 tejże uchwały określa, ze w drodze umowy strony ustalają terminy i warunki przyłączania do miejskich sieci wodociągowych i kanalizacyjnych. Oba te paragrafy zaskarżonej uchwały nie naruszały obowiązującego prawa i mogą one być nadal stosowane. Te przepisy nie stanowiły norm prawa powszechnie obowiązującego, ponieważ nakładały one obowiązki tylko na spółkę gminną, powołaną celem wykonywania zadań gminnych z zakresu użyteczności publicznej. Należy przy tym stwierdzić, że również dopuszczalnym jest zamieszczenie w akcie prawa miejscowego norm prawnych o charakterze wewnętrznym (organizacyjnym) i to nie odbiera przymiotu prawa miejscowego dla danej uchwały, o ile taka uchwała zawiera ponadto przepisy prawa miejscowego. Pozostawiono również w mocy § 8, który określa organ zobowiązany do wykonania uchwały oraz § 9 – wskazujący na datę wejścia jej w życie.

W ocenie Sądu w zakresie nie stwierdzonej nieważności zaskarżonej uchwały może ona samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym już jednak jako akt prawa wewnętrznego, do wydania którego nie jest wymagana wyraźna podstawa w ustawie wprost zawierająca delegację ustawową do jego stanowienia. Sąd nie stosuje środków prawnych ingerujących w działalność organów samorządu ponad niezbędną konieczność wynikającą z oceny takiej działalności przy uwzględnieniu kryterium legalności.

Mając powyższe na uwadze Sąd wskazał, że zaskarżona uchwała w części, w której stwierdzono jej nieważność, została podjęta bez właściwej podstawy prawnej, czyli bez delegacji do jej wydania zawartej w przepisie prawa materialnego. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zaskarżona uchwała rady gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, co w tej sprawie oznacza stwierdzenie nieważności w części. Stosownie do art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzenie nieważności uchwały będącej aktem prawa miejscowego dopuszczalne jest także po upływie roku od jej podjęcia.

Od powyższego wyroku Rada Miasta Krakowa wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w części, to jest w punkcie I.

Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię

- art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym polegającej na błędnym przyjęciu, że sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały nawet w sytuacji gdy zaskarżona uchwała utraciła swoją moc obowiązującą przed wydaniem zaskarżonego wyroku.

2) przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 147 §1 p.p.s.a. polegające na stwierdzeniu nieważności uchwały VI/62/98 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 grudnia 1998r. w sytuacji gdy zaskarżona uchwała uchwałą nr XXXV/3 07/04 Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie zmiany Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Krakowa (stanowiącego załącznik do uchwały Nr XV/101/03 Rady Miasta Krakowa z dnia 7 maja 2003r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Krakowa) z dniem wejścia w życie uchwały XV/101/03 została uchylona;

- art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nie umorzenie postępowania wywołanego skargą Prokuratora Okręgowego w Krakowie w sytuacji kiedy zaskarżona uchwała utraciła swoją moc obowiązującą przed wydaniem zaskarżonego wyroku,

Mając powyższe na uwadze Rada Miasta Krakowa wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie - innemu sądowi, względnie jeżeli w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie przepisów postępowania zarzucone przez skarżącego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przedmiotem postępowania jakie było prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie była uchwała VI/62/98 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 grudnia 1998r. w sprawie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej. Zaskarżona uchwała uchwałą nr XXXV/307/04 Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie zmiany Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Krakowa (stanowiącego załącznik do uchwały Nr XV/101/03 Rady Miasta Krakowa z dnia 7 maja 2003r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Krakowa) została uchylona.

Uchylenie uchwały oznacza brak przedmiotu orzekania, a w konsekwencji konieczność umorzenia postępowania. Uchylenie uchwały przez radę gminy oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenia - ex nunc. Uchylenie uchwały będącej przedmiotem skargi czyniło postępowanie sądowe bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a

W ocenie Rady Sąd nie mógł stwierdzić nieważności zaskarżonej uchwały, w sytuacji kiedy uchwała ta została już wcześniej uchylona. Wydanie takiego wyroku jest bezprzedmiotowe, ponieważ jego skutki prawne, działające ex nunc, nie mogą odnosić się do uchwały nieistniejącej. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 1992 r., SA/WR 367/92 (ONSA 1993 r. Nr 3, poz. 63): "Naczelny Sąd Administracyjny nie może orzekać o nieważności bądź o niezgodności z prawem uchwały organu gminy, jeżeli uchwała ta została uchylona lub utraciła moc prawną przed wydaniem orzeczenia przez ten Sąd". Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 24 marca 1992 r., SA/WR 96/92, OSP 1993 r. Nr 7, poz. 149.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą kwestii możności stwierdzenia nieważności uchwały, w sytuacji kiedy w dacie zaskarżenia już nie obowiązywała ze względu na jej uchylenie.

Kwestię możności stwierdzania nieważności uchwał reguluje art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W myśl tej regulacji nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli jest ona aktem prawa miejscowego. Uchwała zaskarżona do Sądu pierwszej instancji jest aktem prawa miejscowego, regulującym w sposób normatywny, czyli generalny i abstrakcyjny, obowiązki właścicieli nieruchomości. Wobec tego uchwała ta spełnia warunek określony w art. 94 ust. 1 umożliwiający stwierdzenie jej nieważności mimo upływu jednego roku od jej podjęcia. Jednakże zaskarżona uchwała podlegała ocenie nie tylko po upływie roku od jej podjęcia, lecz także po jej uchyleniu inną uchwałą tej samej Rady Miasta.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym sprawę, fakt uchylenia zaskarżonej uchwały inną uchwałą tej samej Rady Miasta nie stanowi przeszkody do dokonania oceny prawnej uchwały uchylonej. Należy bowiem mieć na względzie, że zaskarżona uchwała, mimo tego, że uchylona w dacie jej zaskarżenia, wywołała skutki prawne. Mianowicie na jej podstawie pobierano opłaty za przyłączenie do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Co więcej, jako zawierająca przepisy regulujące pobieranie opłat za podłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, mimo uchylenia uchwały może ona być stosowana do sytuacji poprzedzających jej uchylenie.

Skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Uchylenie uchwały przez radę gminy (miasta) oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenie (ex nunc). Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Dlatego błędne jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zaskarżony wyrok wywołuje skutki ex nunc. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały mają istotne znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym sprawę, podziela pogląd wyrażony w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, OTK 1994/2/44), który przyjął, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwala może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Natomiast w uchwale z 14 lutego 1994 r. (K 10/93, OTK 1994/1/ 7) Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Tym samym Sąd nie podziela poglądów prezentowanych w orzeczeniach powołanych przez autorkę skargi kasacyjnej, zgodnie z którymi sąd administracyjny nie może orzec o nieważności uchwały, jeżeli uchwała ta została uprzednio przez uprawniony organ uchylona.

Zatem uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed jej zaskarżeniem nie czyniło bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę.

W konsekwencji brak jest podstaw uzasadniających zarzut naruszenia art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, jak również art. 147 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.