Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 942/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant referent stażysta Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia (...) r., nr (...), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej: podatniczka, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia (...) r., nr (...), w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata: 2011 r. - w kwocie 410,00 zł, 2012 r.- w kwocie 435,00 zł, 2013 r. - w kwocie 454,00 zł, 2014 r.- w kwocie 461,00 zł oraz z tytułu I i II raty za rok 2015 w kwocie 230,00 zł, uzupełnionej decyzją z dnia (...) r., nr (...) dotyczącą odsetek za zwłokę.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu (...) r. podatniczka złożyła wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości, począwszy od marca 2011 r. w łącznej kwocie 2.001,60 zł oraz odsetek. Wskazała, że nie ma możliwości uiszczenia zaległości podatkowych, gdyż jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku i nie ma żadnego dochodu. Podała że, aby zakupić żywność i uregulować podstawowe opłaty jest zmuszona ze stratą odsprzedawać swoje rzeczy osobiste, są to niewielkie kwoty, uzyskiwane okazjonalnie i niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb. Po zerwaniu dachu w jej domu, została dodatkowo zalana. Pomoc udzielona jej przez Ośrodek Pomocy Społecznej była skromna i wystarczyła tylko na zakup papy. Sama więc musi pokryć koszty remontu i naprawy. Ponadto podniosła, że została pobita, zniszczono jej także drzwi wejściowe, a szkoda z tego tytułu nie została naprawiona.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia (...) r., nr (...), odmówił podatniczce umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym: za rok 2011 w kwocie 410,00 zł, za rok 2012 w kwocie 435,00 zł, za rok 2013 w kwocie 454.00 zł, za rok 2014 w kwocie 461,00 zł oraz z tytułu I i II raty za rok 2015 w kwocie 230,00 zł. Następnie organ pierwszej instancji decyzją z dnia (...) r., nr (...), uzupełnił wydane rozstrzygnięcie, poprzez odmowę umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w łącznej kwocie 426,00 zł.

Podatniczka złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym zarzuciła "całkowite przeinaczenie i zignorowanie nadzwyczajnej sytuacji podatniczki jaką jest zdarzenie losowe, czyli zerwanie dachu przez huragan, co zostało uznane decyzją Wójta Gminy G., która jest podstawą złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej". Zarzuciła również naruszenie art. 10 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), poprzez działania na jej szkodę powodujące niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzkiego oraz niepowetowaną szkodę materialną. Ponadto podniosła zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i 2 O.p., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. skutkujące działaniami łamiącymi zasady praworządności, legalizmu i postępowania budzącego zaufanie obywateli do władzy publicznej. Dodatkowo podatniczka zarzuciła naruszenie art. 122, art. 191, art. 192 i art. 194 O.p. oraz art. 75 K.p.a. poprzez przedstawienie dowodów sprzecznych z prawem, brak obiektywizmu i stronniczość poprzez bezpodstawne forsowanie z góry założonej tezy oraz wyciąganie wniosków sprzecznych z zasadami logiki oraz naruszenie zasady równego traktowania mieszkańców gminy.

Rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 67a §1 O.p. przewiduje dwie przesłanki udzielania pomocy, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Wydanie decyzji na podstawie powołanego przepisu, opiera się jednakże na uznaniu administracyjnym, a charakter tych pojęć jest nieostry. Uznaniowy charakter tego typu decyzji oznacza, że nawet, gdy w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu przesłanek określonych przepisami prawa, może to lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Następnie dokonując oceny całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie było prowadzone z zachowaniem wszystkich obowiązujących zasad, a sytuacja finansowa oraz zdrowotna podatniczki została ustalona w wystarczającym zakresie. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że podatniczka nie posiada żadnych dochodów. Natomiast jej stałe miesięczne wydatki wynoszą 200,00 zł, w tym 40 zł za prąd oraz opłaty za wodę, śmieci oraz dług za parking policyjny. Podatniczka jest właścicielką domu o powierzchni 124 m2 oraz gruntów o łącznej powierzchni 0,0837 ha, jak również garażu o powierzchni 6,50 m2. Z dodatkowych wyjaśnień z dnia (...) r. wynika, że utrzymuje się ona z okazjonalnej odsprzedaży swoich starych rzeczy po cenie niższej niż zostały zakupione. Według podatniczki sprzedaż taka nie jest dochodem w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast umorzenie zaległości podatkowych jest dla niej ważnym interesem, z uwagi na nadzwyczajne okoliczności w postaci zerwania dachu i kilkakrotnego zalania domu.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że Ośrodek Pomocy Społecznej w G. poinformował pismem z dnia (...) r., że podatniczka w okresie ostatnich pięciu lat korzystała ze środków pomocy społecznej: w 2011 r. otrzymała specjalny zasiłek celowy w wysokości 150,00 zł oraz w 2014 r. świadczenie pieniężne w kwocie 200,00 zł i niepieniężne w formie 1 tony opału wraz z transportem, jak również w okresie od 1 września 2014 r. do 30 września 2014 r. zasiłek okresowy w wysokości 131,00 zł. Decyzją z dnia (...) r. podatniczka otrzymała zasiłek celowy w wysokości 2.000,00 zł na częściowe pokrycie kosztów materiałów budowlanych do remontu dachu, w związku ze zdarzeniem losowym jakie miało miejsce w dniach 5-7 grudnia 2013 r., kiedy to w Gminie G. wiał wiatr o pierwszym stopniu zagrożenia w 3 -stopniowej skali. Podatniczka w latach 2012-2014 nie składała zeznań podatkowych w Urzędzie Skarbowym w G. Także Urząd Skarbowy w Z., poinformował, że za ostatnie 10 lat nie odnotował żadnych zeznań podatkowych podatniczki oraz dokumentów od płatników podatku dochodowego. Brak zatem informacji, aby posiadała ona jakiekolwiek dochody. Jednocześnie z informacji Powiatowego Urzędu Pracy w G. wynika, że podatniczka jest zarejestrowana, jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Natomiast Powiatowy Urząd Pracy w Z. poinformował, że podatniczka była zarejestrowana, jako bezrobotna w okresie od 31 grudnia 2002 r. do 4 stycznia 2014 r. Została wyrejestrowana z powodu zmiany miejsca zamieszkania.

Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że organ pierwszej instancji w dniu (...) r. wezwał podatniczkę do złożenia wyjaśnień odnośnie przyczyn nie podjęcia dotychczas zatrudnienia w związku z trzema propozycjami pracy oraz powodów, dla których nie jest zainteresowana pomocą G. Centrum Rozwoju w znalezieniu pracy. Ponadto w związku z oświadczeniem podatniczki, że od 2013 r. utrzymuje się ze sprzedaży osobistych rzeczy organ pierwszej instancji zwrócił się do podatniczki o przedstawienie szczegółowego wykazu sprzedanych oraz posiadanych rzeczy oraz ich wartości, kwot uzyskanych ze sprzedaży, kwot przeznaczonych na żywność oraz pozostałych opłat w okresie co najmniej od maja 2014 r., tj. od rozpatrzenia uprzedniego wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. Organ pierwszej instancji zwrócił się również do podatniczki o wskazanie wszystkich nieujawnionych dotąd źródeł przychodów lub wskazanie, kto ponosi koszty w zakresie w jakim wnioskodawczyni nie jest w stanie ich pokryć. W odpowiedzi podatniczka wyjaśniła, że przedstawione jej oferty pracy były nieaktualne. Natomiast G. Centrum Rozwoju powiela oferty pracy z Powiatowego Urzędu Pracy w G., zatem taka formuła działania nie jest dla niej atrakcyjna. Nie zgodziła się na sporządzanie wykazu osobistych rzeczy i ich wyceny, uznając żądanie ich sporządzenia za poniżające i urągające jej godności. Poinformowała również, że sprzedawała produkty roślinne z działki oraz leśne, zbierane własnoręcznie. Od zawarcia umowy w 2012 r. nie ma w domu wody z wodociągu, ani wodomierza. Z powodu awarii instalacji wodnej kilkakrotnie zwracała się do Wójta Gminy i Ośrodka Pomocy Społecznej o pomoc finansową na ten cel, której jednakże nie otrzymała. Podatniczka korzysta z wody ze studni przydomowej. Do szkoły na praktyki dojeżdża stopem, rowerem lub pieszo.

Organ odwoławczy w pełni zaakceptował ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji, podkreślając, że w tego typu sprawach wydawane decyzje opierają się na konstrukcji uznania administracyjnego, zatem organ pierwszej instancji może, lecz nie musi, uwzględnić żądania wnioskodawcy, nawet w przypadku istnienia przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", zaś umorzenie zaległości podatkowych leży w zakresie uprawnień organu podatkowego, a nie obowiązku.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że podatniczka od 2007 r. stale korzystała z ulg podatkowych. W okresie od 2006 r. do 2010 r. łącznie umorzono jej kwotę 1.581,00 zł wraz z odsetkami z zwłokę. Każdorazowo podatniczka przedstawiała zbliżone uzasadnienie swojej trudnej sytuacji majątkowej, a dotychczasowa pomoc udzielona jej przez organ pierwszej instancji nie przyczyniła się w żaden sposób do poprawy jej sytuacji, podatniczka uważa, że powołując się ciągle na te same okoliczności ma prawo do stałego, corocznego umarzania jej zaległości podatkowych.

Zdaniem organu odwoławczego "ważnego interesu podatniczki", jako przesłanki udzielenia ulg określonych w art. 67a O.p., nie można utożsamiać z jej subiektywnym przekonaniem o potrzebie udzielenia tej ulgi. Pojęcie "ważnego interesu podatnika" należy rozumieć możliwie szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w trwającym od co najmniej 2002 r. trudnościach finansowych. Ulga w spłacie zobowiązania podatkowego zawsze będzie leżeć w interesie faktycznym podatnika, w rezultacie każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej musiałby spełniać przesłankę przyznania ulgi, co prowadziłoby do absurdu. Dlatego trudna sytuacja finansowa podatnika nie może sama w sobie stanowić o przyznaniu ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Ponadto powoływanie się na sytuację wyjątkową, jaka miała miejsce w grudniu 2013 r. (zerwanie dachu) również nie uprawnia podatniczki do korzystania ze stałej, corocznej ulgi podatkowej.

W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 210 § 1 pkt 4 O.p. - poprzez niewłaściwe powołanie podstawy prawnej;

2. art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 O.p., poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji i nie odniesienie się do argumentów i zarzutów podnoszonych przez stronę, powoływanie się na nie istniejące fakty, brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i zebrania pełnego materiału dowodowego, jednostronne postępowanie tj. ukierunkowane na z góry założony cel i gromadzenie tylko tych dowodów, które ten cel przybliżają, zaniechanie przez organy obu instancji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, co jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością decyzji;

3. brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji w szczególności wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także wskazania przyczyn odmowy udzielenia pomocy w postaci umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji jaką jest ważny interes podatnika w postaci wypadku - zdarzenia losowego i wyjaśnienia dlaczego innym mieszkańcom w takich sytuacjach organ umarza zaległości podatkowe a skarżącej tego odmawia, tym bardziej, iż wcześniej kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. złożyła skarżącej w obecności świadka deklarację, że taką pomoc uzyska;

4. brak wnikliwego rozpatrzenia sytuacji skarżącej i odniesienia się do podstawy wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, jaką jest ważny interes podatnika, z powodu nadzwyczajnego, losowego wypadku w postaci zerwania dachu domu przez orkan Ksawery, do konieczności wykonania kosztownego remontu;

5. brak dokonania oceny, czy istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny;

6. zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy skarżąca powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności (sprawy karne zakończone prawomocnymi wyrokami o sygn. akt: VI Ka 16/16, IX K 945/14 i IX W 1275/14);

7. brak ustosunkowania się do zarzutów skarżącej, pełna ignorancja ważnych dla niej i wskazywanych przez nią okoliczności;

8. rozpatrzenie sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy, ponadto zafałszowanie sytuacji skarżącej i podjęcie decyzji w oparciu na nieistniejące przesłanki (nie jest prawdą, aby odrzuciła propozycję pracy, bo wtedy utraciłaby status osoby bezrobotnej);

9. pozbawienie skarżącej możliwości ustosunkowania się w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji do okoliczności zawartych w decyzji uzupełniającej zaskarżoną decyzję z dnia (...) r., gdyż decyzja ta została wydana przez organ pierwszej instancji 3 miesiące od wniesienia przez nią odwołania.

Skarżąca stawiając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca jeszcze raz bardzo szczegółowo opisała swoja sytuacje majątkową. Podkreśliła, że organ pierwszej instancji uznając zerwanie dachu jako nadzwyczajne zdarzenie losowe i przyznając jej 2.000 zł na zakup papy, jednocześnie ustanowił na jej nieruchomości hipotekę przymusową na kwotę 1.655 zł, nie informując jej o tym. Jest to działanie w jej przekonaniu bardzo nieetyczne, ponieważ wcześniej organ pierwszej instancji zbadał dokładnie jej sytuację i stwierdził, że nie ma pieniędzy na zabezpieczenie i remont dachu.

Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy również w swojej decyzji nie odniósł się do jej zarzutów i popełnił błędy. I tak błędnie wskazał, iż organ pierwszej instancji prawidłowo i wystarczająco zbadał jej sytuację zdrowotną, ponieważ organ ten nie badał w ogóle jej sytuacji zdrowotnej. Ponadto pierwszy raz zwróciła się o umorzenie zaległości podatkowych z powodu zdarzenia nadzwyczajnego – zerwania dachu. Nie jest także prawdą, że od 2002 r. nie płaci żadnych podatków (dokonała wpłat za 2002 r., 2006 r., 2015 r., 2016 r. – dowód pokwitowania). Zarzuciła także organowi odwoławczemu, że błędnie jako podstawę swojego orzeczenia przyjął decyzję, od której się nie odwoływała i decyzja ta została wydana dopiero 3 miesiące po złożeniu przez nią odwołania.

Skarżąca podnosząc zarzut jednostronnego prowadzenia powołała się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: P.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty skargi okazały się trafne. Trzeba jednak mieć na uwadze, że skargę sporządziła osobiście skarżąca a nie profesjonalny pełnomocnik. Ponadto stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., który w tej sprawie nie ma zastosowania).

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W zacytowanym przepisie zostały przewidziane zatem dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową – "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Zaś spójnik "lub" użyty w przepisie wskazuje, że wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Podkreślić również należy, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. ("ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. Natomiast kontrola legalności takich decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" oraz czy w ramach uznania nie została naruszona zasada swobodnej oceny dowodów.

Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że organ odwoławczy opisał sytuację majątkową skarżącej, ale nie dokonał oceny tej sytuacji majątkowej pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem wprost, czy w przypadku skarżącej została spełniona przesłanka "ważnego interesu podatnika". Organ odwoławczy nie wyjaśnił także, czy okoliczność, na którą powołuje się skarżąca w postaci zdarzania nadzwyczajnego, losowego jakim jest zerwanie dachu w jej domu ma wpływ na ocenę, czy w sprawie zachodzi "ważny interes podatnika". Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do sytuacji zdrowotnej skarżącej (po pobiciu jej), na którą zwracała uwagę już we wniosku o umorzenie należności.

Co więcej organ odwoławczy w ogóle nie rozważył, czy w sprawie została spełniona druga z przesłanek decydujących o możliwości przyznania ulgi płatniczej, a mianowicie "interes publiczny".

Sąd orzekający w pełni podziela poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15, iż: "...istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej ziszczenie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej, ani też przeciwstawiać jej przesłance ważnego interesu podatnika. (...) Wnioskowana ulga, stanowiąc wyłom od zasady terminowego płacenia podatków, tylko pozornie stawia w lepszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić w terminie. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. (...) Wprowadzenie do art. 67a § 1 O.p. przesłanki interesu publicznego oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z tymże interesem".

Sąd orzekający stoi zatem na stanowisku, że organ odwoławczy powinien rozpatrzyć, czy w sprawie zachodzi przesłanka interesu publicznego i ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego: dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Ponadto jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku "(...) Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11). Tak właśnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy postrzegać przesłankę interesu publicznego, określoną w art. 67a § 1 O.p. Odnoszenie rozumienia tej przesłanki wyłącznie do zasady, którą jest terminowe płacenie podatków, a także do nadzwyczajnych okoliczności powstania zaległości, jest nieuprawnionym zawężeniem tego pojęcia."

Zatem dyrektywa uwzględnienia interesu publicznego zawarta w art. 67a § 1 O.p. wymaga przeanalizowania obowiązków ciążących na danym podatniku z punktu widzenia wartości istotnych dla całego społeczeństwa a nie tylko interesów fiskalnych związanych z dochodzeniem należności budżetowych, ale także z potencjalnymi wydatkami na przykład w dziedzinie pomocy społecznej. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że skarżąca od kilku lat jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, korzystającą także z pomocy społecznej.

Sąd zwraca także uwagę, że w orzecznictwie wskazuje się, że wymienione w art. 67a § 1 O.p. przesłanki "interesu publicznego" i "ważnego interesu podatnika", nie są wobec siebie konkurencyjne, ani też żadna z nich nie może być w państwie prawnym uznana z definicji za ważniejszą (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 510/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 667/09).

Ponadto Sąd podkreśla, że wystarczy spełnienie jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p., aby organ podatkowy mógł ulgę zastosować.

Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył więc prawo materialne - art. 67a § 1 pkt 3 O.p., które miało wpływ na wynik sprawy. Już samo stwierdzenie naruszenia prawa materialnego uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie każde naruszenie prawa procesowego obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, ale takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc zatem do zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 O.p. - poprzez niewłaściwe powołanie podstawy prawnej Sąd zauważa, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przytoczył przepisy prawa, które stanowiły podstawę podjęcia decyzji. Wskazał bowiem przepisy proceduralne a w uzasadnieniu podstawę prawa materialnego. Sąd nie podziela także zarzutów skarżącej, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe był niekompletny.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy dokona oceny wystąpienia przesłanek udzielenia wnioskowanej ulgi, określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., jednoznacznie wskaże, czy przesłanki te w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione, odniesie się do wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącą we wniosku o umorzenie należności podatkowych oraz dołączonych do niego dokumentów.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.