Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 679/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5 art. 71 ust. 1 ust. 2 art. 72 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 2 ust. 1 pkt 7 par. 3 ust. 1 pkt 8 par. 3 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 7 art. 76 par. 1 art. 77 par. 1 art. 80 art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 roku sprawy ze skargi M. K. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. nr [...] z dnia [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz M. K. i E. K. solidarnie kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, prawomocnym wyrokiem z dnia 6 lutego 2013r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 958/12 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej na działce nr 152, zlokalizowanej w miejscowości B. nr [...], w gminie L.

W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, iż z akt sprawy wynika, że od decyzji organu I instancji zostały złożone odwołania pochodzące od trzech osób, zaś organ odwoławczy rozpoznał odwołania dwóch podmiotów, nie rozpatrując odwołania trzeciego podmiotu, czym naruszył dyspozycję art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a.

Sąd podkreślił, że organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzją umorzy postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, dającego im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w wyniku rozpoznaniu odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem.

Wskazano, że wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez dwie lub więcej strony postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego odwołania wniesionego przez inną osobę. Dlatego uznano, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.

Konkludując WSA stwierdził, że niedopełnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. obowiązku rozpatrzenia wszystkich odwołań złożonych od decyzji Wójta Gminy L. musi skutkować oceną naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji z powodów formalnych bez merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji..

Na skutek powyższego wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), powoływanej dalej jako k.p.a., art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) utrzymało w mocy wskazaną wyżej decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...], w miejscowości B. nr [...], w gminie L. (działka nr 152).

W uzasadnieniu wskazano, iż organ I instancji podjętą decyzję uzasadnił okolicznością, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących szkodliwe oddziaływać na środowisko, a tym samym nie wymaga wydania decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dalej wyjaśniono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ponownie rozpatrując sprawę stwierdziło, że ani na podstawie treści odwołania, ani pozostałych dokumentów zgromadzonych w sprawie (w szczególności wypisów z rejestru gruntów, w których jako właściciel działek nr 149/1 i 149/2 w miejscowości B. ujawniony jest wyłącznie E. K.) nie sposób ustalić z jakiego tytułu prawnego M. K. wywodzi swój interes prawny w postępowaniu o wydanie w/w decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...]. W związku z powyższym pismem z dnia 20 maja 2013r. Kolegium wezwało M. K. do złożenia wyjaśnień w opisanym wyżej zakresie, zaś M. K. wskazała, że jest współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr 149/1 i 149/2 w miejscowości B. Nieruchomość ta została nabyta bowiem w okresie trwania małżeństwa i nie stanowi majątku odrębnego E. K.

Dalej organ odwoławczy przypomniał, że w odwołaniu od decyzji z dnia [...] H. L., E. K. oraz M. K. wnieśli i jej uchylenie i zobowiązanie organu do dokonania własnej analizy z uwzględnieniem zarzutów zawartych w odwołaniu. Odwołujący się zarzucili naruszenie:

- art. 8, w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie czy uwzględniono moce maksymalne anten według danych katalogowych;

- art. 144 ust. 1 oraz ust 2 ustawy prawo ochrony środowiska, w powiązaniu z art. 64 ust 1, ust. 2 oraz ust. 3, w związku z art. 74 ust 1 Konstytucji RP w odniesieniu do § 1 pkt 1 a) pkt 1 b) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883) poprzez pominięcie okoliczności, iż inwestycja zmienia standardy środowiska w odniesieniu do miejsc przeznaczonych pod zabudowę i tym samym wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

- § 2 ust. 1 pkt 7 lit a) rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez dokonanie oceny anten sektorowych na tym samym azymucie oddzielnie w sytuacji, w której stanowią one jedną wiązkę promieniowania i tym samym mają wspólne EIRP, ponadto, zdaniem odwołujących się, organ w decyzji nie podał metody dokonywania kwalifikacji albowiem nie określił czy badano linię narysowaną przez inwestora czy też konkretne wartości pola elektromagnetycznego;

- art. 8, w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż tilt elektryczny anten sektorowych wynosi 0, co czyni planowaną inwestycję bezużyteczną, bowiem inwestor musi podać maksymalny tilt elektryczny oraz mechaniczny możliwy do uzyskania według danych katalogowych;

- art. 105 § 1, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż żądanie inwestora było w świetle prawa niedopuszczalne bez wskazania, który z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. odpadł, gdyż żądanie inwestora mogło zostać uznane, co najwyżej za niezasadne a nie bezprzedmiotowe, albowiem istnieje podstawa prawna do wydania decyzji merytorycznej;

- art. 8, w związku z art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ocenił 6 anten sektorowych zamiast 16.

W uzasadnieniu odwołania strony podniosły, że w przedmiotowej sprawie nie sposób podzielić stanowiska organu I instancji, albowiem poszczególne anteny na tym samym sektorze podlegają zsumowaniu gdyż mają wspólną moc EIRP. Jest to tak zwane zjawisko superpozycji energii wysokiej częstotliwości i tym samym anteny na tym samym sektorze mają wspólną wypadkową. Organ w niniejszej sprawie bezkrytycznie powielił ustalenia przedłożone przez inwestora. Ponadto inwestor podaje tilty wynoszące 0, a winny być podane maksymalne według danych katalogowych. Dodatkowo w czasie pomiarów anteny muszą być pochylone pod maksymalnym kątem. Wskazano również, że zasada rozchodzenia się pól elektromagnetycznych przesądza, iż wiązki promieniowania podlegają zsumowaniu albowiem fizycznie są niemożliwe do rozdzielnia. W sytuacji, w której organ podziela stanowisko przedłożone przez inwestora, wykluczające zjawisko kumulacji winien to precyzyjnie uzasadnić. Odwołujący się podnieśli, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości dogłębnej oceny stanowiska organu, albowiem wszystkie ustalenia przedłożone przez inwestora zostały powielone przez organ bez własnej ich analizy. Ponadto żaden z organów pomocniczych nie wyjaśnia istoty kwalifikacji w świetle stanowiska J. S. - sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia. Zdaniem odwołujących się jeżeli organ rozdzielił poszczególne wiązki promieniowania to na pewno dokonywał analizy kreskowej, czyli ustalił stan faktyczny ad absurdum. Nie może być zaś w praworządnym państwie tak, iż to strona musi zgadywać i domyślać się jak ustalono stan faktyczny.

Niedopuszczalnym, zdaniem odwołujących się, jest orzekanie przez właściwe organy tylko w oparciu o wnioski zawarte w opracowaniu i oświadczeniach przedłożonych przez jedną ze stron postępowania, tj. inwestora. W przedmiotowej sprawie organ oparł się jedynie na treści raportu, kwalifikacji przedsięwzięcia oraz oświadczeniu inwestora z dnia 23 czerwca 2008r. Organy w tej sprawie nie dokonały w własnych ustaleń, co oznacza, że w istocie oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych nie poczynionych samodzielnie lecz przez inwestora. Są to tymczasem dowody, podlegające swobodnej ocenie. Nie są to bowiem dokumenty urzędowe w świetle art. 76 § 1 k.p.a., a ponadto nie mogą stanowić jedynego źródła materiału faktycznego sprawy, w celu ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.).

Odnosząc się do stanowiska odwołujących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, iż warunkiem niezbędnym do ustalenia, czy w sprawie istnieje obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest stwierdzenie czy dane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub też należy do przedsięwzięć, o których mowa w powołanym wyżej art. 71 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że z perspektywy postępowania organu administracji, do którego wpływa wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podstawową kwestią staje się ustalenie zakresu przedmiotowego obowiązku uzyskania tej decyzji. W przypadku planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w art. 71 ust. 2 ustawy, dokonanie powyższych ustaleń nie może nastręczać trudności z uwagi na fakt, że lista tych przedsięwzięć ma charakter zamknięty (gdyż muszą być one wymienione w wydawanym na podstawie art. 60 ustawy rozporządzeniu wykonawczym). Organ dodał, że rozporządzeniem wykonawczym wydanym na podstawie art. 60 ustawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397). Inwestycje wskazane w przepisach ww. rozporządzenia Rady Ministrów, uważa się za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. i tylko w odniesieniu do takich przedsięwzięć wymagane jest przeprowadzenie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odniesieniu do pozostałych nie prowadzi się przedmiotowego postępowania, wszczęte zaś winno podlegać umorzeniu.

Dalej wyjaśniono, że w rozpatrywanej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że wniosek o "zajęcie stanowiska w sprawie konieczności bądź braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej stacji bazowej został złożony w dniu 10 stycznia 2012r., tj. w dacie obowiązywania powołanego wyżej rozporządzenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. Do wniosku dołączona została "Karta informacyjna przedsięwzięcia...". Karta informacyjna zawiera m. in. opis planowanego przedsięwzięcia, jego wpływu na poszczególne elementy środowiska oraz określenie zasięgu oddziaływania promieniowania pola elektromagnetycznego.

W załączonej do pisma "Karcie informacyjnej przedsięwzięcia" przedstawiono zestawienie odległości miejsc dostępnych dla ludności, od środka elektrycznego anten wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania na całej jej długości. Dokonane zestawienie parametrów stacji i opisanych wyżej odległości, w ocenie autora tego opracowania, prowadzi do wniosku, że przedmiotowa stacja bazowa nr [...], w przedstawionej konfiguracji nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ przypomniał, że zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaj e przedsięwzięć:

- instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowe wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 20 000 W - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowe wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

Stosownie zaś do brzmienia § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:

- instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola

elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowe wyznaczona dla pojedynczej anteny

wynosi nie mniej niż:

a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

e) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

f) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna;

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy rozporządzenia, kwalifikację instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dokonuje się biorąc pod uwagę dwa parametry: równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP) wyznaczoną dla pojedynczej anteny oraz odległość środka elektrycznego tej anteny wyznaczoną od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Przy czym równoważną moc promieniowania izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Organ podkreślił, że przestrzeni dostępnej dla ludności nie można utożsamiać z przestrzenią, w której człowiek może się teoretycznie znaleźć, jeśli dysponuje potrzebnymi do tego środkami technicznymi. Przez przestrzeń dostępną dla ludności należy rozumieć przestrzeń, w której z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego ludzie mogą stale przebywać. Z treści cytowanych wyżej przepisów, zdaniem organu, wynika, że tylko przedsięwzięcia, które posiadają parametry określone w tych przepisach kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym wymagają przeprowadzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odniesieniu do pozostałych nie prowadzi się przedmiotowego postępowania, wszczęte zaś winno podlegać umorzeniu. W przypadku przedmiotowej stacji bazowej równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny zawiera się w przedziale: od 15 W do 100 W - w przypadku anteny WiMax typu Alvarion 300584 (3,5 GHz), od 1000 W do 2000 W - w przypadku anteny sektorowej typu Kathrein K 742 213 (1 800 MHz) i Kathrein K 742 213 (2100 MHz), od 2000 W do 5000 W - w przypadku anteny sektorowej typu Kathrein K 730 376 (900 MHz), natomiast maksymalny zasięg obszaru w którym sumaryczna gęstość mocy dla pojedynczej anteny przekracza 0,1 W/m2 wynosi w płaszczyźnie poziomej ok. 40,1 m, na wysokości nie mniejszej niż 40,7 m n.p.t. Nadto jak wynika z treści Karty informacyjnej, analiza bezpośredniego zagospodarowania terenu w pobliżu stacji bazowej, przeprowadzona pod kątem odległości miejsc dostępnych dla ludności względem środka elektrycznego anteny i związanym z tym kryterium klasyfikacji inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wskazuje, że w odległości: <5 m mierzonej wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny WiMax typu Alvarion 300584 (3,5 GHz), <70 m mierzonej wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny sektorowej typu Kathrein K 742 213 (1800 MHz) i Kathrein K 742 213 (2100 MHz), < 150 m mierzonej wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny sektorowej typu Kathrein K 730 376 (900 MHz), miejsca dostępne dla ludności wystąpią jedynie na powierzchni terenu, a tym samym znajdą się poniżej obszaru, w którym gęstość mocy promieniowania przekracza normy ustalone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Dodano, że, w ocenie autora opracowania, przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko pozwala na stwierdzenie, iż budowa stacji bazowej oraz promieniowanie wytwarzane przez zainstalowane anteny nie będzie powodować ograniczeń w normalnym użytkowaniu zabudowy i terenu wokół stacji bazowej, jak również nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska w jej sąsiedztwie, a uciążliwość stacji, wynikająca z eksploatacji zainstalowanych urządzeń nie spowoduje zagrożenia dla żadnego z elementów środowiska. Jednocześnie ludność nie będzie miała fizycznego dostępu od obszarów o przekroczonym dopuszczalnym poziomie elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wytwarzanego przez wszystkie anteny z uwagi na wysokość zamontowania anten pod warunkiem, że miejsce instalacji anten nadawczych i pozostałe zależności geometryczne będą zachowane. Ponadto, na podstawie dostępnych charakterystyk, można oszacować, że ze względu na wysokie tłumienie wsteczne sygnału, promieniowanie anten nie będzie stwarzało zagrożeń przy pracach konserwacyjnych, przy czym zaleca się, aby były one prowadzone przy wyłączonych urządzeniach przekaźnikowych lub przy minimalnych mocach nadajników anten.

Skoro więc katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w art. 72 ust. 2 ustawy ma charakter zamknięty, ograniczony do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. organ odwoławczy stwierdził, że stacja bazowa opisana we wniosku A SA nie należy do przedsięwzięć, których realizacja wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co przesądza o umorzeniu postępowania wszczętego tym wnioskiem. W przedmiotowej sprawie została bowiem spełniona przesłanka bezprzedmiotowości, uzasadniające umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Kończąc organ dodał, iż wobec braku jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia zarzutów przedstawionych w odwołaniu a dotyczących prawidłowości dokonanych w sprawie obliczeń, dotyczących zarówno zasięgu oddziaływania anten jak też lokalizacji miejsc dostępnych dla ludności, należy uznać, że nie mogą one uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodano, że organ I instancji w przedmiotowej sprawie władny był we własnym zakresie do oceny, czy dane przedsięwzięcie kwalifikuje się do prowadzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec tego nie znajdowało uzasadnienia prowadzenie w tej sprawie postępowania zmierzającego do uzyskania opinii innych organów, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. Jednakże, skoro już Wójt Gminy L. podjął czynności zmierzające do uzyskania stanowisk ww. organów to organ odwoławczy nadmienił, że uzyskane opinie potwierdzają ustalenia organu pierwszej instancji, co do bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla stacji bazowej nr [...]. Niezrozumiały jest także, w ocenie organu odwoławczego, zarzut odwołania dotyczący przyjęcia niewłaściwego kąta nachylenia wiązki głównej anteny (tilt 0). W tej kwestii słusznym jest jedynie wskazanie, że przyjęcie tilt 0 nie czyni, wbrew twierdzeniom odwołujących się, "planowanej inwestycji bezużyteczną". Im bowiem tilt większy, tym skraca się zasięg pola w poziomie, w którym mogą występować oddziaływania wyższe od normatywnych. Przy tilt 0 wiązka posiada maksymalny zasięg oddziaływania w poziomie.

Odnosząc się natomiast do wskazanego w odwołaniu stanowiska sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia, będącego odpowiedzią na interpelacje poselską, wskazano, że może stanowić ono co najwyżej asumpt do dyskusji nad zmianą przez prawodawcę przepisów prawa i wprowadzonych tymi przepisami normatywów. Nie może natomiast stanowić przesłanki podjęcia orzeczenia z pominięciem obowiązujących regulacji normatywnych. Organy administracji działają bowiem na podstawie i w granicach prawa. To zaś oznacza, że przy rozstrzyganiu spraw muszą opierać się na przepisach prawa, w tym normach ustalonych przez obowiązujące przepisy prawa. Z tej też przyczyny organy administracji i sądy administracyjne nie mogą przyjmować za podstawę, czy przesłankę rozstrzygnięcia elementów pozaprawnych. Tym samym nie można uznać za uzasadniony zarzutu nieuwzględnienia stanowiska zawartego w odpowiedzi na interpelację poselską przy rozstrzyganiu w sprawie umorzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślono również, iż w realiach niniejszej sprawy, przestrzeń dostępna dla ludności, od środka elektrycznego anten, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tych anten, znajduje się w odległościach większych niż wymagają tego przepisy wymienionego wyżej rozporządzenia, dlatego planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Powyższą decyzję M. K. i E. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie;

- art. 105, w związku z art. 1 pkt 1 k.p.a., poprzez merytoryczne rozpatrywanie sprawy z jednoczesnym uznaniem, iż brak jest sprawy administracyjnej podlegającej rozstrzygnięciu;

- art. 2, w związku z art. 79 ust 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 8, 77, § 1, 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie jak organ, dokonując logicznego rozumowania, doszedł do wniosku, iż ocena oddziaływania na środowisko może być przeprowadzona tylko, jeżeli pola elektromagnetyczne o wartościach ponadnormatywnych występują w osi głównej wiązki promieniowania. W ocenie skarżących, organ dokonał absurdalnej wykładni uznając, iż w demokratycznym państwie prawa zagrożenie dla środowiska może stanowić tylko pole elektromagnetyczne znajdujące się w cienkiej linii zwanej osią a nie poza nią. Organ zaniechał, jak wskazano, wytłumaczenie tego stanowiska, czym uniemożliwia sądowi jego kontrolę;

- art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez powielanie tylko i wyłącznie ustaleń dokonanych przez autora karty informacyjnej z jednoczesnym brakiem jakichkolwiek własnych ustaleń, co do kwalifikacji inwestycji w szerokim tego słowa rozumieniu;

- art. 8, art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieodniesienie się do podniesionych zarzutów odwołania z jednoczesnym zarzuceniem stronie, iż nie udowodniła ich prawdziwości w sytuacji, w której organ nie wykazał, iż są one niezasadne a jedyne sprzeczne ze stanowiskiem inwestora;

- art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez niewskazanie, w jaki sposób ustalono obszar występowania pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych, jaką metodą dokonywano obliczeń ze wskazaniem jej błędu, odbić, co wyklucza możliwość poznania stanowiska organu w tej kwestii i tym samym jego kontroli;

- art. 8, art. 77 § 1, art.107 § 3 k.p.a., w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez niewskazanie, dlaczego przyjęto tilt 0 dla anten w sytuacji, w której są one przystosowane do zdalnego automatycznego pochylenia, które wymusi abonent. Zdaniem skarżących, organ miał obowiązek wykazać, iż planowanych anten nie można pochylić zdalnie, co uzasadniałoby przyjęcie, iż faktycznie w normalnej pracy tych anten zawsze ich tilt będzie wynosił 0;

- § 3 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko poprzez jego pominięcie, pomimo istnienia obowiązku zsumowania anten sektorowych oraz radioliniowych, których moc wchodzi w superpozycję.

W uzasadnieniu skargi przypomniano, iż zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) jest ściśle powiązana z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), bowiem prawidłowe zbadanie i ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (ustalenie stanu rzeczywistego) jest podstawowym warunkiem właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji przedstawia zaś przebieg procesu decyzyjnego stosowania przepisów prawa administracyjnego materialnego jaki i procesowego, prezentując rozumowania, które były udziałem organu administracji na etapie ustalania okoliczności prawnych sprawy. Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie wydana decyzja warunków wskazanych nie spełnia, albowiem brak w niej wskazania, na czym polega istota kwalifikacji przedsięwzięcia z określeniem czy badana jest tylko cienka linia narysowana przez inwestora czy też konkretna wartość pola elektromagnetycznego. Ma to ogromne znacznie, gdyż sama linia, będącą rzekomo środkiem elektrycznym głównej wiązki promieniowania, określa konkretną wartość pola elektromagnetycznego szkodliwego dla środowiska z tym, że identyczne pole leży również poza nią. W sytuacji zaś, gdy organ uznał, iż tylko linia sama w sobie może oddziaływać na środowisko, to winien był precyzyjnie to udowodnić. Brak własnych ustaleń w kwestii kwalifikacji inwestycji dyskwalifikuje wydaną decyzję tym bardziej, iż również organy pomocnicze kwestii tej nie wyjaśniły, bo wypowiadały się tylko do części (6) anten.

Ponadto skarżący wskazali, iż nie wiedzą, dlaczego 5 paneli antenowych, skierowanych na ten sam azymut, tworząc zbiór kilkudziesięciu anten posiadających wspólne EIRP kwalifikuje się oddzielnie. Nie ma żadnych logicznych podstaw, aby każdą antenę badać oddzielnie, jeżeli tworzy ona wspólną wiązkę EIRP. W rozporządzeniu chodzi bowiem o moc "a nie o byle jaką wartość".

Ponadto skarżący zwrócili uwagę, że z treści § 2 - 3 powyższego rozporządzenia wynika, że anteny linii radiowej jako takie samodzielnie nie podlegają jego przepisom. Powyższe oznacza, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się wówczas, kiedy inwestycja obejmuje wyłącznie wykonanie radiolinii, natomiast ich istnienie i parametry należy uwzględniać przy stosowaniu regulacji z § 4. Pomijając przy rozpoznaniu sprawy dyspozycję z § 4 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, organy obu instancji, z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. , nie poczyniły w sprawie niniejszej ustaleń istotnych w świetle brzmienia tego przepisu. To uchybienie jako związane bezpośrednio z kwestią ustalenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji rzutuje zaś na prawidłowość ustaleń organu. Dodano, że § 4 rozporządzenia z dnia 9 października 2004r. został przeniesiony do nowego rozporządzenia z dnia 9 października 2010r. do § 3 ust, 2 pkt, 3 którego przydatności w niniejszej sprawie organy nie analizowały a co za tym idzie nie jest możliwa jego kontrola w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazano także, iż aktualny stan wiedzy technicznej potwierdza istnienie w dalszym ciągu zjawiska kumulacji pola elektromagnetycznego i tym samym nie ma żadnych podstaw do uznania, iż wskazana powyżej wykładnia prawa zawarta w wyrokach sądów administracyjnych straciła na aktualności na skutek zmiany rozporządzenia.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację, przedstawioną w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, iż organy orzekające przyjęły za wiarygodne szczegółowe informacje zawarte w Karcie informacyjnej oparte o dokonane wyliczenia, przedstawione w tym opracowaniu, a dotyczące maksymalnego zasięgu obszaru, w którym sumaryczna gęstość mocy dla pojedynczej anteny przekracza 0,1 w /m2 oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności względem ośrodka elektrycznego anteny. W ocenie Kolegium, zarzuty skargi, aczkolwiek dotyczą szczegółowych (wręcz technicznych) kwestii związanych z funkcjonowaniem i oddziaływaniem anten, nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami, które poddawałyby w wątpliwość dowody przyjęte za podstawę orzekania.

Postanowieniem z dnia [...], wydanym na rozprawie dopuszczono do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]" z siedzibą w R.

Stowarzyszenie przyłączyło się do skargi, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, wydanych w niniejszej spawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270), powoływana dalej jako p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które skutkowało koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, zainicjowane zostało wnioskiem A Sp. z o.o. z dnia 11 stycznia 2012r. "o zajęcie stanowiska w sprawie konieczności bądź braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji środowiskowej" dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] na działce o numerze ewidencyjnym 152 w miejscowości B., gm. L. Pismo to potraktowane zostało jako wniosek o wydanie decyzji środowiskowej, choć wnioskodawca stał na stanowisku, iż decyzja środowiskowa dla planowanej przezeń inwestycji nie jest wymagana.

Materialnoprawną podstawę orzekania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U. nr 199, poz. 199, poz. 12270 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa o udostępnieniu informacji środowiskowej oraz właściwych aktów wykonawczych.

Istotą zawisłego sporu jest kwestia ustalenia czy planowana inwestycja stanowi inwestycję, o jakiej mowa w art. 72 ust. 2 ustawy, a więc przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, którego realizacja musi zostać poprzedzona uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W ocenie organów rozstrzygających niniejszą sprawę, sporna inwestycja nie może zostać zakwalifikowana do przedsięwzięć, wymienionych w § 2 ust. 1 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji organy stwierdziły zatem, iż z uwagi na charakter inwestycji, nie wymaga ona przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji tego przedsięwzięcia. Skutkowało to umorzeniem postępowania, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.

Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji środowiskowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W myśl art. 60 ww. ustawy, Rada Ministrów uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 (związane z dokonywaniem ewentualnej oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko), określi, w drodze rozporządzenia: 1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; 3) przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2.

W wykonaniu powyższej delegacji, Rada Ministrów w dniu 9 listopada 2010 r. wydała rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz.1397), które weszło w życie z dniem 15 listopada 2010 r. W § 2 rozporządzenia określono przedsięwzięcia zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w § 3 natomiast określono przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak również odpowiednio przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie zatem z przepisem § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 20 000 W

- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna;

Z kolei po myśli § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

e) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

f) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny

- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

Jednocześnie jednak do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1 (§ 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, w brzemieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji).

Jakkolwiek wiec faktem jest, iż nie obowiązuje już § 4 poprzedniego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), formułujący zasadę, iż parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju i położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych sumuje się, nie oznacza to, że obecnie parametry charakteryzujące przedsięwzięcie nie podlegają sumowaniu, przy jego kwalifikacji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Cytowany przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010r. wprost przewiduje bowiem taki obowiązek. Skoro za parametry realizowanego przedsięwzięcia uznać równoważną moc promieniowaną izotropowo, wyznaczoną dla pojedynczej anteny, to parametry te pozwalają na zaliczenie przedsięwzięcia do potencjalnie znacząco negatywnie oddziałującego na środowisko, jeżeli po ich zsumowaniu, osiągną progi określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Odmienna wykładnia powołanego przepisu pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 05.07.1985, str. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 1, str. 248), implementowanej do krajowego porządku prawnego powołaną wyżej ustawą o dostępie do informacji środowiskowej, który przewiduje obowiązek poddania ocenie skutków przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko naturalne m.in. z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji. Sprzeczne i zawężające w stosunku do tego podejścia byłoby uwzględnianie w zakresie oceny skutków wywieranych na środowisko naturalne przez przedsięwzięcie jedynie poszczególnych jego elementów (pojedynczych anten) bez względu na łączny rozmiar ich oddziaływania.

Okoliczność wspomnianą organy obu instancji pominęły, stosownych danych w powyższym zakresie brak również w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia, szeroko cytowanej w uzasadnieniach obu decyzji. Tymczasem zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 7 k.p.a. rolą organu administracji publicznej, rozstrzygającego zawisłą przed nim sprawę jest obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest ściśle powiązana z treścią art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, co umożliwia z kolei dokonanie swobodnej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Niewątpliwie zasady powyższe znajdują zastosowanie również w przypadku postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, nakazując organom prowadzącym postępowanie wszechstronne rozważenie, czy planowana inwestycja stanowi inwestycję mogącą chociażby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wskazuje analiza zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, organy w niniejszej sprawie nie przeprowadziły postępowania w sposób umożliwiający dokonanie koniecznego w nim ustalenia okoliczności faktycznych, zgodnie z wymaganiami procedury administracyjnej. Wobec powyższego przedwczesne jest stwierdzenie, iż wnioskowane przez A Sp z o.o. w W. (obecnie A SA w W.) do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konkretne przedsięwzięcie, w istocie nie wymaga wydania takiej decyzji.

Zgodnie z przepisem art. 74 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji środowiskowej, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć między innymi:

- w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku gdy wnioskodawca wystąpił o ustalenie zakresu raportu w trybie art. 69 - kartę informacyjną przedsięwzięcia;

- w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - kartę informacyjną przedsięwzięcia;

- poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

- wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, z zastrzeżeniem ust. 1a-1c.

W myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 5 ustawy środowiskowej karta informacyjna przedsięwzięcia to dokument zawierający podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, w szczególności dane o:

a) rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia,

b) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną,

c) rodzaju technologii,

d) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, przy czym w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej każdy z analizowanych wariantów drogi musi być dopuszczalny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego,

e) przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii,

f) rozwiązaniach chroniących środowisko,

g) rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko,

h) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,

i) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia,

j) wpływie planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej.

Przedłożona karta informacyjna przedsięwzięcia nie stanowi wszakże, co słusznie podkreślają skarżący, dokumentu urzędowego w świetle art. 76 § 1 k.p.a., nie może też stanowić jedynego źródła materiału faktycznego sprawy, w celu ustalenia prawdy obiektywnej (art.7 k.p.a.). W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasadna, że rola organu orzekającego, to rola biernego podmiotu, oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 sierpnia 2012r., sygn.akt II SA/Bd 470/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się przy tym, że niedopuszczalne jest orzekanie przez organy administracji publicznej w sprawach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wyłącznie w oparciu o niezweryfikowane wnioski, zawarte w sporządzonych na zlecenie inwestora opracowaniach. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010r., sygn.akt II OSK 602/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)

Dokonując koniecznych w sprawie ustaleń, należy mieć na względzie, że to inwestor określa takie parametry przedsięwzięcia jak rodzaj instalacji, częstotliwość emitowanego pola elektromagnetycznego, promieniowaną izotropowo równoważną moc pojedynczej anteny oraz ich zsumowane wartości, umieszczenie środka elektrycznego i przebieg głównej osi wiązki promieniowania. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy bowiem zamierzenia – planowanej inwestycji. Wskazane parametry należy więc ustalać na podstawie danych, określonych przez inwestora. Jednakże we własnym zakresie organ administracji winien ustalić czy wokół planowanego przedsięwzięcia, w granicach określonych przez odległość i kierunki, zależne od wielkości wskazanych przez inwestora parametrów, znajdują się miejsca dostępne dla ludności, z powołaniem się na źródła tych ustaleń. Zgodnie zaś z treścią art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. nr 25 z 2008r., poz. 150 ze zm.), przez "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego.

Dopiero w oparciu o tak przeprowadzoną analizę można wskazać, czy zachodzą bądź nie przesłanki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konkretnego przedsięwzięcia. Należy również zauważyć, że opinie organów współdziałających o braku spełnienia przesłanek, o których mowa w przepisach rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w niniejszej sprawie nad wyraz lakoniczne i oparte wyłącznie na karcie informacyjnej przedsięwzięcia, nie są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań.

Dodatkowo należy podkreślić, iż dla kwalifikacji przedsięwzięcia spornego rodzaju jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, nie ma znaczenia podkreślane przez wnioskodawcę i stronę skarżącą odniesienie się do dopuszczalnych wartości pól elektromagnetycznych w środowisku, określonych przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. nr 192, poz. 1883). Warunku takiego bowiem nie określiło dla instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestia zatem "ponadnormatywnego oddziaływania pola elektromagnetycznego w osi głównej wiązki promieniowania lub poza nią", dla oceny prawidłowości kwalifikacji przedsięwzięcia pozostaje bez znaczenia. Rozstrzygające są bowiem, jak wskazano, parametry określone w przepisach rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Uwzględniając przedstawioną argumentację, nie sposób uznać by materiał dowodowy został zebrany i oceniony przez organy wszechstronnie i prawidłowo. Nie ustalono, z uwzględnieniem brzmienia § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopad 2010r., charakterystycznych parametrów inwestycji, pozwalających na jej prawidłowe zakwalifikowanie, co czyni wydane w sprawie decyzje wadliwymi.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że umorzenie postępowania z tego powodu, iż przedsięwzięcie nie należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dotyczy przedsięwzięcia o ściśle określonych parametrach i oznacza, że tylko takie przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Jakakolwiek zatem zmiana parametrów przedsięwzięcia (np. tiltu anten o ile wiązać się nim będzie zmiana odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania), oznacza, że należy dokonać ponownej oceny czy nie jest ono zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Gdyby zaś okazało się, że inwestor na dalszych etapach procesu inwestycyjnego, zmienił parametry planowanego przedsięwzięcia, to uprzednie umorzenie postępowania w odniesieniu do tego nowego przedsięwzięcia nie będzie skuteczne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2010r., sygn.akt II OSK 1598/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy L. uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

Z uwagi na charakter prawny zaskarżonej decyzji (niepodlegającej wykonaniu i niewymagającej wykonania) za bezprzedmiotowe uznano natomiast rozstrzyganie w sprawie jej wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 p.p.s.a.

Po myśli art. 200 p.p.s.a. zasądzono zaś na rzecz skarżących solidarnie zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania, w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej zobowiązane będą uwzględnić poczynione wyżej rozważania. Oznacza to w pierwszej kolejności konieczność ustalenia jednoznacznie i precyzyjnie charakterystyki i parametrów planowanego zamierzenia z uwzględnieniem regulacji, określonej w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, następnie zaś poczynienie samodzielnych ustaleń i rozważenie zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na miejsca dostępne dla ludzi w osi głównej wiązki promieniowania anten (każdej z osobna oraz ewentualnie po ich zsumowaniu w przypadku parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie) w odległościach określonych przepisami rozporządzenia. Ustalenia i rozważania, w szczególności powołanie się na źródła dokonanych ustaleń, winny natomiast znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, które odpowiadać muszą wymogom, określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

B.A.