Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1964/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7, art.30,, art.10 i 11,
journal: Dz.U. 2018 poz 1259
law: Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 26 lipca 2017r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przekazał ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...]

w N. Sp. z o.o. z siedzibą L., w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu i znakowania nawozu N. wraz z informacją,

że wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zakazu wprowadzenia do obrotu przedmiotowego nawozu.

W trakcie prowadzonej przez WIJHARS kontroli pobrano próbki do badań laboratoryjnych z partii nawozu organicznego N. znajdującej się w hali produkcyjnej. Przeprowadzone badania wykazały obecność żywych jaj pasożytów jelitowych, których występowanie w nawozach, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz.U. poz. 765, ze zm.) jest niedopuszczalne. Spółka odmówiła podpisania protokołu kontroli.

W związku ze złożonymi przez Spółkę wyjaśnieniami WIJHARS przeprowadził ponowną kontrolę. Podczas kontroli pobrano próbki do badań laboratoryjnych z partii nawozu organicznego o nazwie N.. Przeprowadzone badania laboratoryjne przedmiotowej partii nawozu potwierdziły spełnienie deklaracji Producenta w zakresie wymagań jakościowych podanych w posiadanej decyzji oraz w zakresie dopuszczalnych zanieczyszczeń (chrom, kadm, nikiel, ołów i rtęć). Natomiast badania stanu sanitarnego nawozu wykazały obecność żywych jaj pasożytów jelitowych.

Ponadto, na wniosek Spółki został przebadany wtórnik próbki w L. w P. (dalej: "P."), w zakresie obecności żywych jaj pasożytów jelitowych [...]. Przeprowadzone badania wykazały obecność żywych jaj nicieni z rodzaju [...] natomiast nie stwierdzono żywych jaj nicieni z rodzaju [...].

Wobec powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiadomieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r. poinformował N. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydanego spółce na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego N. zmienionego decyzją Ministra RiRW nr [...] z dnia [...] maja 2017r. znak: [...], oraz o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz pisemnego wypowiedzenia się przed podjęciem decyzji przez Ministra.

W odpowiedzi na ww. zawiadomienie organu, N. pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. przekazała szczegółowy opis przebiegu procesu produkcji nawozu organicznego pn. N. oraz poinformowała, że nawóz w ilości 11 988 kg, który został zabezpieczony przez organ celem przebadania zostanie zutylizowany. Spółka wykonała wszystkie zalecenia pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych. Ponadto, spółka N. poinformowała, że nawóz organiczny, który został zabezpieczony przez organ, został także przebadany przez spółkę. Badanie zostało zlecone specjalistycznemu podmiotowi, które to nie wykazało obecności żywych jaj pasożytów ani bakterii z rodzaju [...]. Spółka załącza do akt niniejszej sprawy dowody z dokumentów celem wykazania, że dopełniła wszelkich wymaganych czynności oraz w przedmiotowym nawozie nie wykryto obecności żywych jaj pasożytów ani bakterii z rodzaju [...].

Wobec powyższego, Minister przesłał wyjaśnienia N. z dnia 24 sierpnia 2017 r. z prośbą o przedstawienie stanowiska Inspekcji w odniesieniu do wyjaśnień spółki N..

W odpowiedzi z dnia 13 września 2017r. GIJHARS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 26 lipca 2017r. oraz stwierdził, że badania wtórnika próbki przedmiotowego nawozu przeprowadzone przez L. w P. wykazały, że:

- w badanej próbce stwierdzono żywe jaja nicieni z rodzaju [...] w liczbie poniżej granicy oznaczalności (LOQ) wynoszącej 12 jaj/50 g próbki;

- w badanej próbce nie stwierdzono żywych jaj nicieni z rodzaju [...] i [...]

Decyzją z dnia [...] października 2017r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi cofnął pozwolenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], wydane N. na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. N., zmienione decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...].

N. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W dniu [...] stycznia 2018 r., znak: [...], Minister RiRW wydał decyzję utrzymującą w mocy poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2017 r. cofającą pozwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr. [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. N., zmienione decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] maja 2017 r.

N. z siedzibą w L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję.

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 605/18, WSA

w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. w uzasadnieniu wskazano,

że motywy podjętego w decyzji Ministra RiRW z dnia [...] stycznia 2018r. rozstrzygnięcia nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Sąd zwrócił uwagę, że w aktach znajduje się wyjaśnienie GIJHARS odnośnie interpretacji wyników badania nawozu N., przeprowadzonego przez akredytowane L., a brak jest wyników tego badania. Ponadto w opinii WSA w Warszawie organ nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy wynikami badań laboratoryjnych próbki nawozu N. a wynikami badań wtórnika próbki przedmiotowego nawozu.

Aby zrealizować wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA w Warszawie, Minister RiRW pismami z dnia 28 listopada 2018r., oraz z dnia 10 grudnia 2018r. zwrócił się do GIJHARS o przekazanie dokumentów opisanych w uzasadnieniu decyzji. Tym samym uzupełniony został materiał dowodowy min. o: wyniki badań laboratoryjnych próbki z partii nawozu N. pobranej przez WIJHARS, wyniki badania wtórnika ww. próbki, wyjaśnienie kwestii dotyczącej rozbieżności w opisie wyników w/w badań, jak również wyjaśnienie kwestii dotyczącej przyjętej metodologii badań.

Strona pismem z dnia 25 marca 2019 r. wniosła do sprawy uwagi i dodatkowe wyjaśnienia odnoszące się do zebranych w toku postępowania administracyjnego dowodów i materiałów. Na podstawie art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. strona wniosła o:

- przeprowadzenie dowodu z dodatkowej opinii P. z uwzględnieniem przeprowadzenia badań przy użyciu metodologii badań i opisu wyników badań właściwych dla nawozów organicznych,

- przetłumaczenie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów sporządzonych

w języku angielskim na język polski, celem odniesienia się do nich przez stronę.

W związku z w/w pismem strony, Minister pismem z dnia 11 kwietnia 2019r. zwrócił się do P. o odniesienie się do kwestii podnoszonych przez stronę

w piśmie z dnia 25 marca 2019r.

P. pismem z dnia 29 kwietnia 2019r. udzielił wyjaśnień do podniesionych przez stronę kwestii.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Minister Rolnictwa i Rozwoju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018 poz. 2096 ze zm.) (dalej: "k.p.a.") oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożenia (Dz.U. z 2018 r. poz. 1259, ze zm. dalej: "u.n.i.n."), po rozpatrzeniu wniosku N. Sp. z o.o. z siedzibą L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2017 r., cofającą pozwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydane spółce N. Sp. z o.o. na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. N., zmienione decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy, uzupełnił materiał dowodowy, w związku ze wskazaniem wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 października 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 605/18. Ponadto Minister RiRW wyjaśnił występujące rozbieżności w tych badaniach i odniósł się do zarzutu błędnego opisu wyników badań, a także zarzutu błędnej metodologii badań przyjętej przez L.. Jednocześnie

Organ wskazał, że ustawa w art. 7 ust. 2 pkt 2 u.n.i.n., jednoznacznie wskazuje przypadek w którym organ zobligowany jest do cofnięcia w drodze decyzji pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin. Zgodnie z treścią niniejszego przepisu Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji, pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o którym mowa w art. 4 ust. 1, jeżeli: zostanie ujawnione, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin zagrażają zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku.

Ponadto wymagania dotyczące stanu sanitarnego nawozu znajdują się w rozporządzeniu Ministra RiRW. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. rozporządzenia w nawozach organicznych i organiczno- mineralnych niedopuszczalne jest występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych [...] oraz bakterii z rodzaju [...].

Minister wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez WIJHARS w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu i znakowania pobrano próbki do badań laboratoryjnych z partii nawozu N.. Wyniki badań przeprowadzonych przez [...] w W. i P. potwierdziły, występowanie niedopuszczalnych jaj pasożytów jelitowych.

Organ wskazał, że wyniki badań różnią się tylko w zakresie sposobu zapisów wyników. L. w W. dokonało określenia liczby żywych jaj poszczególnych pasożytów jelitowych z rodzaju [...] stwierdzonych w próbce w przeliczeniu na 1 kg suchej masy natomiast laboratorium P. przy zapisie wyników badania stwierdziło występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych z rodzaju [...] w próbce (bez podania ich liczby) z uwagi na stwierdzenie jaj w liczbie poniżej granicy oznaczalności (LOQ). Konkludując obydwa laboratoria stwierdziły w pobranej próbce obecność żywych jaj pasożytów jelitowych.

Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ uznał za udowodnione, że przedmiotowy nawóz nie spełnia wymagań sanitarnych. Jak to zostało już wskazane powyżej badania przeprowadzone przez O. w W. oraz P. wykazały w kontrolowanych próbkach nawozu N. obecność żywych jaj pasożytów co stanowi podstawę, na gruncie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.n.i.n., do cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie do obrotu przedmiotowego nawozu, w związku z powyższym należało cofnąć Stronie pozwolenie.

Odnosząc się do zarzutu błędnego opisu wyników badań przeprowadzonego przez P., organ wyjaśnił, że zgodnie z pismem P. z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], iż stwierdzenie obecności jaj pasożytów w badanej próbce w liczbie poniżej granicy oznaczalności oznacza niemożność podania wyniku w postaci ilościowej, a jedynie w postaci jakościowej i nie oznacza braku poszukiwanych elementów pasożytniczych w badanej próbce. Tym samym nieprzekroczenie granicy oznaczalności nie jest tożsame z brakiem jaj pasożytów w badanej próbce. Zastosowana metoda stanowi metodę bezpośrednią, a jej wynik oparty jest na wizualnym (przy zastosowaniu mikroskopu) stwierdzeniu obecności jaj pasożytów. Dlatego stwierdzenie (obserwacja) jaja umożliwia z całą pewnością potwierdzenie obecności jaj pasożytów jelitowych w próbce. Nie można przy tym mówić o błędzie pomiarowym. Tym samym opis wyników badań przez P. jest prawidłowy.

Zatem kwestionowany przez stronę wybór metody badawczej i prawidłowość dla badanej próbki nawozu N. jest bezpodstawny.

Bezspornym jest, że próbki nawozu nie spełniały minimalnych wymagań sanitarnych dla nawozu organicznego zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzeniu MRiRW.

Za bezzasadne organ uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie decyzji przymuszającej i sankcyjnej bez podstawy prawnej, z naruszeniem słusznego interesu strony i zasady zaufania" jak również "art. 20, art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez wydanie decyzji nadzorczej, nakładającej sankcje publicznoprawne, z pogwałceniem zasady wolności gospodarczej i konstytucyjnych warunków jej ograniczania oraz warunków ograniczania konstytucyjnie chronionych praw i wolności.

Organ wskazał ponadto, że próbki pobrane przez WIOŚ [...] były pobierane na poczet innego postępowania (tu zgodnie z pismem Strony z dnia 15 listopada 2017 r,. postępowania dotyczącego nieprawidłowego składowania). W niniejszej sprawie produkt składowany był na ziemi i nie wiadomo z jakiej partii pochodził. Tym samym nie można jednoznacznie stwierdzić czy produkt pochodził z tej samej partii co próbki nawozu N. pobrane w ramach prowadzonej przez WIJHARS kontroli, na podstawie której stwierdzono w nawozie obecność żywych jaj pasożytów jelitowych, bądź też czy produkt kontrolowany prze WIOŚ [...] pochodził z wyprodukowanej partii nawozu N. przed datą przeprowadzonej, przez WIJHARS, w spółce kontroli.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2019r. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji, tj.:

1. art. 7a § 1 kpa w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego niezastosowanie skutkujące uznaniem, pomimo stwierdzenia występowania żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej granicy oznaczalności w nawozie "N." zachodzą podstawy cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowej merytorycznie decyzji polegającej na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].10.2017 r.;

2. art. 81a kpa w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego niezastosowanie i brak rozstrzygnięcia na korzyść strony rozbieżności w wynikach badań próbki nawozu, w tym rozbieżności z wynikami badań przedłożonymi przez stronę i wynikami badań wtórnika próbki oraz oparcie decyzji na wynikach badań przeprowadzonych przez P. w P., które nie posiada akredytacji na stosowanie procedury badawczej [...] do badania nawozów organicznych, co skutkowało przyjęciem wyników niekorzystnych dla strony i cofnięciem pozwolenia na produkcję nawozu N.";

3. art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i jego dowolną ocenę polegającą na:

- oparciu decyzji na wynikach badań przeprowadzonych przez P. w P., które nie posiada akredytacji na stosowanie procedury badawczej [...] do badania nawozów organicznych, co zostało potwierdzone przez Polskie Centrum Akredytacji,

- niewyjaśnieniu rozbieżności pomiędzy wynikami badań laboratoryjnych: nr [...] przeprowadzonych przez Z w R. oraz sprawozdania z badań nr [...] przeprowadzonych S. Sp. z o.o. z P. nie stwierdzających obecności żywych jaj pasożytów jelitowych oraz bakterii [...] a wynikami badań, na których oparł zaskarżoną decyzję, i wskazanie w tym zakresie na bliżej nieokreślone hipotezy i przypuszczenia organu do rozbieżności w wynikach badań;

- braku weryfikacji wyników badania poprzez prawidłowe przeprowadzenia badań wtórnika próbki (wobec braku uprawnień do przeprowadzania badań w procedurze badawczej [...] przez P. w P.),

4. art. 7 kpa w zw. z art. 84 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa i art. 78 § 2 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia:

- czy proces produkcji nawozu umożliwia produkcję nawozu bez niedozwolonych żywych jaj pasożytów jelitowych oraz bakterii;

- czy wynik badań laboratoryjnych, w świetle rozbieżności pomiędzy wynikami badań próbki i wtórnika próbki oraz wynikami badań zleconymi przez skarżącą, braku akredytacji P. w P. do wykonywania badań w oparciu o procedurę badawczą [...], pozwala na postawienie kategorycznego stwierdzenia, że proces wytwarzania nawozu w sposób trwały może prowadzić do zagrożenia życia i zdrowia ludzi;

- czy w wypadku ustalenia, że proces wytwarzania nawozu w sposób trwały generuje zagrożenie życia i zdrowia ludzi.

II. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. § 14 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej progu oznaczalności implikuje zastosowanie dyspozycji przedmiotowego przepisu i automatycznie skutkuje uznaniem,

że wprowadzanie nawozu do obrotu stanowi zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego,

2. art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu że produkcja nawozu "N." prowadzi do zagrożenia zdrowia i życia ludzi.

Mając powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2017 r. oraz zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka rozwinęła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.

W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję tego organu, którą cofnięto skarżącej spółce pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 7 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. 2018 poz.1259, dalej jako "u.n.i.n.") zgodnie z którym Minister właściwy do spraw rolnictwa cofa,

w drodze decyzji, pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o którym mowa w art. 4 ust. 1, jeżeli zostanie ujawnione, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin zagrażają zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku.

W ocenie sądu, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego,

w oparciu o wyniki badań pobranych w trakcie kontroli próbek nawozu, jednoznacznie wykazano, że zachodziła podstawą do cofnięcia stronie skarżącej pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego

Zgodnie z art. 14 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy

o nawozach i nawożeniu (Dz.U. Nr 119, poz. 765, ze zm.) w nawozach organicznych i organiczno-mineralnych niedopuszczalne jest występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych [...] oraz bakterii z rodzaju [...].

Jak wynika z akt sprawy w trakcie prowadzonej u strony skarżącej przez WIJHARS kontroli pobrano próbki do badań laboratoryjnych z partii nawozu organicznego pn. "N." znajdującej się w hali produkcyjnej.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 lit b) u.n.i.n. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w ramach prowadzonego nadzoru i kontroli nawozów sprawdza min. czy nawóz spełnia wymagania w zakresie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń - dokonywanej na podstawie badań ich parametrów chemicznych, fizycznych, fizykochemicznych i biologicznych wykonywanych dla nawozów i środków wspomagających uprawę roślin (innych niż nawozy oznaczone znakiem "N.") w okręgowych stacjach chemiczno-rolniczych. Wbrew zarzutom skargi ustawodawca nie wskazał w ww. przepisie obowiązku posiadania przez okręgowe stacje chemiczno-rolnicze akredytacji.

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez O. w W. (dalej: O.), zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 lit. b u.n.i.n., przedmiotowej partii nawozu potwierdziły spełnienie deklaracji Producenta w zakresie wymagań jakościowych podanych w posiadanej decyzji oraz w zakresie dopuszczalnych zanieczyszczeń (chrom, kadm, nikiel, ołów i rtęć). Natomiast badania stanu sanitarnego nawozu wykazały obecność żywych jaj pasożytów jelitowych.

Na wniosek Spółki został przebadany został również wtórnik nawozu "N.". Wspominany wtórnik został przebadany przez P., w zakresie obecności żywych jaj pasożytów jelitowych [...]. Przeprowadzone badania wykazały obecność żywych jaj nicieni z rodzaju [...] natomiast nie stwierdzono żywych jaj nicieni z rodzaju [...]. Jak wynika z akt sprawy wyniki badań wtórnika próbki przedmiotowej partii nawozu zostały wykonane metodą [...] (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r.) przez P..

Jednocześnie jak wyjaśnił organ zgodnie z art. 10 i 11 u.n.i.n. P. jest wymienione w rozporządzeniu MRiRW jako jednostka upoważniona do prowadzenia badań biologicznych nawozów, ponadto ww. laboratorium w przedmiotowym zakresie posiada akredytację Nr [...].

Wyniki badań wtórnika wykazały w badanej próbce żywe jaja nicieni z rodzaju [...] w liczbie poniżej granicy oznaczalności (LOQ) wynoszącej 12 jaj/50g próbki; jak również w badanej próbce nie stwierdzono żywych jaj nicieni z rodzaju [...].

Mając na uwadze zarzuty skargi dotyczące wyboru nieprawidłowej metodyki badań [...] użytej w analizie przeprowadzonej przez P. w zakresie realizacji badań nawozu produkowanego przez N., wskazać należy, że metoda [...] została zastosowana do badań ze względu na fakt, że surowcem służącym do produkcji nawozu organicznego "N." jest osad ściekowy pochodzący z oczyszczalni ścieków (pismo P. z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...]).

Zgodnie z treścią procedury badawczej "[...]", jej celem jest wykrywanie jaj pasożytów jelitowych z rodzajów [...] w próbkach zawierających osad ściekowy oraz ocena ich żywotności. Cechy badanej matrycy, tu próbki nawozu N., rzutowały na kryterium decydujące

o wyborze metody badawczej w laboratorium, jak już to zostało wskazane powyżej kryterium to wynikało z użycia do produkcji nawozu "N." osadu ściekowego (pismo P. z dnia [...] stycznia 2019r. [...]). P. w piśmie ze stycznia 2019 r. wskazało na zgodność postępowania akredytowanego laboratorium P. z wymaganiami akredytacyjnymi określonymi w normie [...] w zakresie dotyczącym zarówno, etapu uzgodnień z klientem, zastosowanej metody, jak również na prawidłowe przedstawienia wyników

w sprawozdaniu z badań.

Organ wyjaśnił w toku postepowania, że metoda [...] stosowana jest do badania osadów ściekowych przeznaczonych do zastosowania nawozowego.

W treści normy [...] opracowanej na podstawie metodyki [...] wskazuje się, iż celem metody jest wykrywanie i oznaczanie ilościowe jaj pasożytów jelitowych z rodzaju [...] w odwodnionych osadach ściekowych przeznaczonych do wprowadzania do gleby. Obecne w osadach ściekowych polielektrolity uniemożliwiają wykrycie jaj pasożytów innymi, powszechnie stosowanymi metodami parazytologicznymi.

W ocenie sądu stwierdzić należy, że wyniki badań przeprowadzonych zarówno przez O. w W., jak i P., potwierdziły występowanie niedopuszczalnych jaj pasożytów jelitowych. Wyniki badań różnią się tylko w zakresie sposobu zapisów wyników albowiem L. w W. dokonało określenia liczby żywych jaj poszczególnych pasożytów jelitowych w przeliczeniu na 1 kg suchej masy natomiast laboratorium P. przy zapisie wyników badania stwierdziło występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych w próbce (bez podania ich liczby) z uwagi na stwierdzenie jaj w liczbie poniżej granicy oznaczalności (LOQ). Należy wskazać, iż nieprzekroczenie granicy oznaczalności nie jest tożsame

z brakiem jaj pasożytów w badanej próbce - zatem stwierdzenia jaj w liczbie poniżej granicy oznaczalności nie oznacza, że tych jaj w badanej próbce nie było w ogóle.

Wobec powyższego mając na uwadze przepisy ustawy o nawozach

i nawożeniu oraz uwzględniając wynik badań przeprowadzonych przez O.

w W. oraz przez P., w ocenie sądu, stwierdzić należy, że organ zasadnie uznał za udowodnione, że przedmiotowy nawóz nie spełnia wymagań sanitarnych zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW. Stanowiło

to podstawę, na gruncie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.n.i.n., do cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie do obrotu przedmiotowego nawozu.

Za bezzasadne w ocenie sądu uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy organ przeprowadził bardzo szczegółowe postępowanie wyjaśniające

z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2019r. sygn. akt VI SA/Wa 605/18.

W ocenie ponownie orzekającego sądu organ dokonał wnikliwych ustaleń faktycznych oraz wyjaśnił rozbieżności pomiędzy badaniami próbek nawozu, w tym odniósł się do wyników badań próbek nawozu przeprowadzonych na zlecenie strony. Organ słusznie zwrócił uwagę, że dokumenty te nie mogą być wzięte pod uwagę ze względów formalnych, gdyż próbki do badań zostały pobrane przez przedstawiciela zleceniodawcy, a więc N.. Zgodnie natomiast z § 3 pkt 1 rozporządzenia MRiRW badania fizyczne, fizykochemiczne, chemiczne, biologiczne oraz rolnicze przeprowadza się dla nawozów i środków wspomagających uprawę roślin wyprodukowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - na próbkach nawozu i środka wspomagającego uprawę roślin pobranych przez próbkobiorcę

z okręgowej stacji chemiczno-rolniczej lub z jednostki akredytowanej w zakresie pobierania próbek. Próbka pobrana przez zleceniodawcę nie gwarantuje jej wystarczającej reprezentatywności, co decyduje o tym, że uzyskane wyniki badań tej próbki mogą być obarczone błędem.

Odnosząc się do zarzutu braku akredytacji P. na stosowanie procedury badawczej [...] do badania nawozów organicznych, zwrócić należy uwagę na pismo P. ze stycznia 2019r. znak: [...], skierowane do P., dotyczącym skargi w sprawie akredytowanej działalności P. w zakresie realizacji badań dot. N.. W toku rozpatrywanej skargi potwierdzono, że zastosowana metoda była właściwa do przedmiotu badania, który podlegał analizie. Ponadto P. nie potwierdziło zarzutów dotyczących błędnego opisu wyników badań. L.

w przedmiotowym zakresie posiada akredytację Nr [...].

Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji przedmiotowa sprawa dotyczy produktu, który ma związek ze środowiskiem i jego ochroną, ze względu na jego przeznaczenie, którego celem jest poprawa właściwości gleby lub wzrost roślin. Należy zatem przyjąć, iż ratio legis, jakie przyświecało ustawodawcy wprowadzającemu reżim ustawowy w zakresie nawozów, sprowadzało się do ograniczenia, czy też wyeliminowania sytuacji, w których do obrotu, a w dalszej konsekwencji do środowiska, trafiają produkty zagrażające zdrowiu ludzi i zwierząt oraz środowisku. Jak wynika z publikacji badań naukowych, wprowadzenie jaj pasożytów z nawozami organicznymi do gleby stanowi konieczny etap w ich cyklu biologicznym. Tam mogą rozwijać się, a ich przeżywalność w glebie może sięgać nawet 10 lat. Wynika stąd, że nawożenie nawozem organicznym zawierającym jaja pasożytów może doprowadzić do akumulowania się tych form w glebie. Poprzez stosowanie nawozu ułatwia się kontakt zawartych w nim jaj pasożytów z roślinami przeznaczonymi do spożycia. Jaja dzięki swoim zdolnościom przyczepiania się do różnych powierzchni, w sposób dość trwały mogą przywierać do części jadalnych roślin. Wraz z żywnością lub paszami produkowanymi na nawożonych gruntach pasożyty mogą przedostawać się do organizmów ludzi lub zwierząt wywołując choroby o bardzo poważnym przebiegu, co stanowi informacje powszechnie znaną.

Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.