Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SAB/Po 4/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) As.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. i H. S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za1998r. oddala skargę /-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Pełnomocnik A. i H. S. w dniu [...] grudnia 2005r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o dokonanie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998, 1999 i 2000 wraz odsetkami powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. Akt I SA/Po 1736/03, I SA/Po 1736/03i I SA/Po 1737/03. W piśmie z dnia [...] stycznia 2006r. autor wniosku wskazał, że w. w. wyrokami Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego, w związku z czym wykazana przez podatników w korektach zeznań PIT za rok 1998, 1999 i 2000 nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych winna ulec zwrotowi, skoro zapłacili oni ten podatek o zawyżonej wysokości określonej przez organ podatkowy I instancji wraz z odsetkami.

Zgodnie z art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 25 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 143, poz. 1199) nadpłata podatku winna ulec zwrotowi w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego, wraz z jego uzasadnieniem, uchylającego decyzję organu I instancji.

W związku z tym podatnicy wzywają Naczelnika Urzędu Skarbowego do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie zwłoki w zwrocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za wskazane lata.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w piśmie z dnia [...] stycznia 2006r. odnosząc się do wniosku podatników zawartego w pismach z dnia [...] grudnia 2005r. i [...] stycznia 2006 r stwierdził, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja Podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) zmiany Ordynacji podatkowej weszły w życie z dniem 1 września 2005r., wobec czego z tą datą przestały obowiązywać przepisy Ordynacji podatkowej w poprzednim brzmieniu. Zastosowanie przepisów w ich brzmieniu przed nowelizacją nastąpić może na podstawie art. 25 § 2 ustawy zmieniającej lecz nie na podstawie art. 25 § 1. Sprawy podatników zostały zakończone przez organ I instancji, co jednak nie przesądza o tym, że nastąpiło ich ostateczne rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyroki WSA w Poznaniu zostały wydane w październiku 2005 r, tj. w czasie obowiązywania przepisu art. 77 Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł od nich skargi kasacyjne, wobec czego nie są one prawomocne i tym samym w obrocie prawnym pozostają decyzje wydane przez organ podatkowy I i II instancji.

Do czasu rozpatrzenia przez NSA skarg kasacyjnych brak podstaw do zwrotu nadpłaty.

Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na złożone przez podatników pismo z [...] lutego 2006r. w sprawie ponaglenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w kwestii zwrotu nadpłaty, pismem z dnia [...] marca 2006r. uznał ponaglenie to za nieuzasadnione.

Organ ten podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji, że wobec wniesienia skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyroki te nie są prawomocne wobec czego, zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wiążą one określonych podmiotów w tym organów podatkowych. Stwierdził też, że na obecnym etapie sprawy nie jest możliwe ustalenie, czy nadpłata faktycznie występuje.

W dniu [...] lutego 2006r. pełnomocnik podatników wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie usunięcia naruszenia przepisu art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i niedokonania zwrotu podatnikowi nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w terminie do dnia 5 stycznia 2006r.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w szczególności podnosi, podobnie jak we wcześniejszych pismach, że wyroki WSA uchylające zaskarżone decyzje w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z uzasadnieniem zostały doręczone organowi podatkowemu [...] grudnia 2005r., który w myśl art. 77 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2005r., obowiązany był do zwrotu nadpłaty określanej przez podatników w korektach PIT w terminie do 5 stycznia 2006r., bowiem decyzje odmawiające zwrotu nadpłaty nie istniały w obrocie prawnym. Skarżący powołują się na treść art. 25 § 1 ustawy zmieniającej Ordynację podatkową.

Podnoszą też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt I SA/Po 1573/04 stwierdził nieważność decyzji organów I i II instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r., a zobowiązanie w tym podatku za 1999r. określone przez organ podatkowy z pominięciem złożonej korekty PIT [...] zostało w całości uiszczone, zaś za rok 2000 decyzja określająca w. w. podatek nie została wydana.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy po stronie organu podatku zaistniała bezczynność w zakresie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie [...] zł wykazanej przez podatników w korekcie PIT [...] z dnia [...] listopada 2002r.

Bezczynność zachodzi w przypadku, gdy organ podatkowy nie podjął określonych czynności do czasu upływu terminu przewidzianego do jej dokonania.

Dla oceny, czy w sprawie po stronie Naczelnika Urzędu Skarbowego bezczynność taka zaistniała odnieść należy się do treści przepisu traktującego o zwrocie nadpłaty w podatku czyli do treści art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005r. stanowił, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jego nieważność.

Wyrokiem z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I SA/Po 1737/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w .uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy zwrotu A. i H. S. nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 i doręczył ten wyrok organowi podatkowemu - Dyrektorowi Izby Skarbowej.

Fakt ten jednak, zdaniem składu orzekającego, nie skutkuje obowiązku zwrotu skarżącym nadpłaty wykazanej w korekcie, bowiem wyrok ten nie posiadał przymiotu prawomocności.

Ustawą z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wprowadzono dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne (art. 2 i art. 3 § 1), w związku z czym, zgodnie z art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyrok sądu administracyjnego staje się prawomocny, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej.

Nie budzi wątpliwości fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od w. w. wyroku z dnia 27 października 2005r., która dotąd nie została przez ten sąd rozpoznana. Tym samym wyrok WSA w P. dotąd nie jest prawomocny.

Ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) wprowadzono zmiany w Ordynacji podatkowej, które weszły w życie z dniem 1 września 2005r. Art. 1 pkt. 42 tej ustawy zmieniono brzmienie przepisu art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. Nowe brzmienie tego przepisu przewiduje, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu I instancji lub stwierdzającego jego nieważność.

Z kolei z art. 25 ust. 1 w. w. ustawy wynika, że przepisy Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu nadanemu tą ustawą stosuje się w sprawach wszczętych i niezakończonych przez organy I instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

W rozstrzyganej sprawie organ podatkowy I instancji zakończył postępowanie w sprawie zwrotu A. i H. S. nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2000 w dniu wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia tej nadpłaty tj.[...] marca 2003r.

Uchylenie przez sąd administracyjny tej decyzji nieprawomocnym wyrokiem powoduje, że do czasu stwierdzenia prawomocności tego wyroku decyzja Urzędu Skarbowego pozostaje w obrocie prawnym. Skutkuje to uznanie, że po stronie podatników za rok 1998 nie zaistniała nadpłata i tym samym w konsekwencji brak podstaw do jej zwrotu. Wskazać też należy na przepis art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z którego wynika, że jedynie prawomocne orzeczenie sądu wiąże organy państwowe.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zwrot nadpłaty stanowiły w tym przypadku konsekwencję nieistnienia w obrocie prawnym decyzji odmawiającej zwrotu nadpłaty, wobec stwierdzenia przez WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I SA/Po 1637/03 nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. i aktualności korekty zeznania PIT[...] za ten rok, co jednak - wobec nieprawomocności wyroku sądu administracyjnego (również w. w. stwierdzającego nieważność) nie miało miejsca - to uwzględnienie wniosku podatników o zwrot nadpłaty byłoby przedwczesne.

Zastosowanie, jak uważają skarżący przepisu art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. i rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005r. i wypłacenie im na podstawie korekty PIT[...] określonej w niej przez podatników nadpłaty pozostałoby w sprzeczności z powołanymi przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tym bardziej, że wniosek o zwrot nadpłaty skarżący złożyli 6 grudnia 2005r., a więc po wejściu w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej, wobec czego przepis art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej przewidywał wypłatę nadpłaty po otrzymaniu przez organ podatkowy prawomocnego wyroku sądu administracyjnego wraz z uzasadnieniem. Odmienna interpretacja powołanych przepisów pozostawałaby w sprzeczności z logiką.

W tej sytuacji, skoro organ podatkowy dotąd nie otrzymał prawomocnego wyroku sądu, wobec nierozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu, brak podstaw do stwierdzenia, że organ ten nie załatwił w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 września 2005r. wniosku podatników o zwrot nadpłaty, a tym samym, że w sprawie zaistniała jego bezczynność.

Z wyżej przytoczonych motywów uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska

AR