Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 53/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6176 Komornicy i syndycy upadłości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na stanowisko komornika sądowego w innym rewirze komorniczym oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "K.p.a.") oraz art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1309 - dalej "u.k.s.e.") w zw. z art. 289 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 850, dalej: "u.k.s.") po rozpoznaniu wniosku J. T. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2018 r., znak: [...] i [...], uchylił tą decyzję w całości i: a) przeniósł J. T. (dalej: "Uczestnik") - Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym w [...] na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po R. R.; b) odmówił przeniesienia R. K. (dalej: "Skarżący") - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po R. R..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2018 r. rozstrzygnął o przeniesieniu Skarżącego - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po R. R. i o odmowie przeniesienia na ww. stanowisko Uczestnika - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Rozpatrując następnie wniosek Uczestnika o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał tą decyzję w mocy decyzją z [...] sierpnia 2019 r.

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił dalej, że wyrokiem z 11 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1933/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] sierpnia 2019 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 737/20, oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Sprawiedliwości wskazał, że wnioski o przeniesienie z dotychczas zajmowanych stanowisk na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], na podstawie art. 15b u.k.s.e. złożyli Uczestnik oraz Skarżący.

Uczestnik - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...], uzasadniając wniosek o przeniesienie powołał się na trudną sytuację rodzinną i zdrowotną swojej konkubiny. Jak wskazał, odległość dzieląca miejsce wykonywania pracy od miejsca zamieszkania jego rodziny, wynosi ok. 350 km. Z uwagi na to, że w tygodniu przebywa w [...], kontakt z córką i konkubiną ogranicza się jedynie do weekendów. Dodał, że jego partnerka od urodzenia ma problemy ze wzrokiem. Przebyła kilka zabiegów okulistycznych. Z uwagi na przyczyny lokalowe, niemożliwa jest przeprowadzka jego konkubiny i dziecka do [...]. Do wniosku Uczestnik załączył dokumentację medyczną konkubiny oraz akt urodzenia dziecka.

Skarżący - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] we wniosku o przeniesienie podał, że od momentu utworzenia kancelarii wraz z rodziną zamieszkuje w [...], które oddalone jest od [...] o ok. 50 km. Wnioskujący podał, że do kancelarii dojeżdża codziennie, co zajmuje mu ponad godzinę w jedną stronę. Wskazał, że żona pracuje jako nauczyciel, syn i córka uczęszczają do szkoły. Z uwagi na liczne zajęcia dzieci, żona nie jest w stanie sprostać z dowożeniem i odbieraniem ich z zajęć. Dodał, że teściowie zachorowali i zaszła konieczność opiekowania się nimi. Nadmienił, że rewir w [...] jest mu znany, gdyż pochodzi z tej miejscowości. W dalszych pismach Skarżący dodatkowo powołał się na stan zdrowia swojego ojca, który zamieszkuje samotnie.

Minister Sprawiedliwości wskazał dalej, ze Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], w piśmie z [...] maja 2018 r. znak: [...] pozytywnie zaopiniował wniosek Uczestnika o przeniesienie na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Podał, że za uwzględnieniem wniosku przemawiają powołane we wniosku okoliczności związane z trudną sytuacja rodzinną komornika, w szczególności ze stanem zdrowia zainteresowanego i trudnościami z zapewnieniem jej opieki. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], w piśmie z [...] czerwca 2018 r., znak [...] wyraził pozytywną opinię w sprawie wniosku Skarżącego o przeniesienie na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Zdaniem Prezesa, przeniesienie komornika nie naruszy interesu społecznego polegającego na zapewnieniu sprawnej i skutecznej egzekucji w kancelarii, w której dotychczas pełni on obowiązki. Podniesione przez wnioskodawcę okoliczności dojazdów pomiędzy [...], a miejscem zamieszkania [...], mające negatywne dla życia rodzinnego skutki, potwierdzają istnienie uzasadnionego interesu komornika. Poza tym, sytuacja życiowa komornika zmieniła się, gdyż teściowie, którzy do tej pory pomagali w opiece nad dwójką dzieci w wieku szkolnym, ciężko zachorowali i sami wymagają codziennej opieki.

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił następnie, że Krajowa Rada Komornicza, uchwałą nr [...] z [...] września 2018 r., postanowiła pozytywnie zaopiniować wniosek Uczestnika na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W ocenie Krajowej Rady Komorniczej, argumenty przedstawione we wniosku komornika o przeniesienie spełniają zarówno przesłankę jego uzasadnionego interesu oraz potrzeby zapewnienia prawidłowego i sprawnego prowadzenia ww. czynności. Wskazano, że przedmiotowy wniosek został pozytywnie zaopiniowany także przez Radę Izby Komorniczej w [...] oraz Radę Izby Komorniczej w [...]. W opinii obu Rad aktualna sytuacja życiowa wnioskodawcy w pełni uzasadnia przedmiotowy wniosek. Uchwałą nr [...] z [...] września 2018 r. Krajowa Rada Komornicza postanowiła negatywnie zaopiniować wniosek Skarżącego na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Zdaniem Krajowej Rady Komorniczej, argumenty przedstawione we wniosku komornika o przeniesienie spełniają, z subiektywnego punktu widzenia komornika, przesłankę jego uzasadnionego interesu oraz potrzeby zapewnienia prawidłowego i sprawnego prowadzenia ww. czynności, jednakże z obiektywnych przyczyn nie uzasadniają w wystarczającym stopniu jego przeniesienia. Krajowa Rada Komornicza podała, że Rada Izby Komorniczej w [...] pozytywnie zaopiniowała przedmiotowy wniosek, wskazując, że przeniesienie wnioskodawcy nie naruszy interesu społecznego polegającego na zapewnieniu sprawnej skutecznej egzekucji. Podano, że za przeniesieniem przemawia także uzasadniony interes komornika. Z kolei Rada Izby Komorniczej w [...] negatywnie zaopiniowała przedmiotowy wniosek, podając, że co prawda wnioskodawca wykazał istnienie uzasadnionego interesu w przeniesieniu, ale z uwagi na fakt, iż na ww. stanowisko komornika wniosek złożył Uczestni, którego sytuacja rodzinna z obiektywnych względów wydaje się trudniejsza i który uzyskał pozytywną opinię Rady, przedmiotowy wniosek nie mógł zyskać poparcia rady. Krajowa Rada Komornicza podzieliła stanowisko Rady Izby Komorniczej w [...] wskazując, że na ww. stanowisko pozytywną opinię wyraziła Uczestnikowi, uznając, że jego sytuacja osobista jest trudniejsza niż sytuacja Skarżącego.

Minister Sprawiedliwości w dalszej kolejności wskazał, że w piśmie z [...] maja 2021 r. Uczestnik podniósł, że [...] maja 2021 r. u matki jego dziecka wykonano zabieg [...] z wykorzystaniem [...] polegający na wykonaniu [...]. Wskazał, że wymieniona wymaga stałej opieki i pomocy, gdyż ma zdiagnozowaną nie tylko [...], ale również [...] i wysoką krótkowzroczność zwyrodnieniową obu oczu, co w istotny sposób ogranicza ją w czynnościach dnia codziennego oraz w opiece nad dzieckiem. Dziecko natomiast wymaga zwiększonej opieki, bowiem zdiagnozowano u niej [...], co w konsekwencji powoduje trudności w nauce. Z tego powodu ma istotne opóźnienia w nauce, a co więcej, zostały zdiagnozowane u niej także zaburzenia uwagi oraz integracji.

Skarżący natomiast, w piśmie z [...] maja i [...] lipca 2021 r. podtrzymał wniosek o przeniesienie. Podał, że sytuacja osobista jego rodziny jeszcze bardziej się skomplikowała przez ostatni rok na skutek pandemii COVID-19. Wraz z żoną opiekują się starszymi rodzicami, którzy dodatkowo mają liczne obciążenia chorobowe, jednakże dodał, że po przyjęciu przez rodziców pierwszej dawki szczepionki, ich życie powoli wraca do normalności. Nadmienił, że stan jego ojca, który zamieszkuje sam pogorszył się. Odnośnie zastępstwa w kancelarii, z której został przeniesiony podał, że zgodził się na zastępstwo - na krótki okres - na prośbę Izby Komorniczej w [...], gdyż wszyscy komornicy z rewiru [...] pełnili wówczas zastępstwo. Taka sytuacja powodowała ustanowienie zastępcy "z zewnątrz", co wpłynęłoby bardzo niekorzystnie na funkcjonowanie kancelarii. Wskazał, że z uwagi na liczne i skomplikowane egzekucje niezbędne było bezzwłocznie czynności w sprawach. Nadmienił, że poszerza swoją wiedzę, na co przedłożył kopię dyplomu ukończenia studiów prawniczych.

Minister Sprawiedliwości dodał, że z pisma Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej w [...] z [...] czerwca 2021 r. wynika, że przeciwko Uczestnikowi toczyły się dwa postępowania dyscyplinarne, w sprawie: a) [...] - gdzie [...] grudnia 2018 r. prawomocnie orzeczono wobec niego karę pieniężną w wysokości 10.610,61 zł oraz koszty postępowania dyscyplinarnego w wysokości 8.000 zł; b) [...] - gdzie [...] grudnia 2019 r. prawomocnie orzeczono wobec niego karę upomnienia wraz z kosztami postępowania w wysokości 1.000 zł. Dodatkowo z pisma Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej w [...] wynika, że przeciwko Uczestnikowi [...] czerwca 2021 r. w sprawie [...] wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Z kolei przeciwko Skarżącemu toczyło się postępowanie dyscyplinarne w sprawie [...], gdzie nieprawomocnym orzeczeniem z [...] kwietnia 2021 r. orzeczono wobec niego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł wraz z kosztami postępowania w kwocie 2.000 zł.

Organ dodał, ze z informacji uzyskanych od Prezes Sądu Rejonowego w [...] wynika, że podczas przeprowadzonej ostatniej kontroli okresowej kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] Uczestnika nie ujawniono nieprawidłowości w jej funkcjonowaniu, ponadto w latach 2018-2021 nie stwierdzono zasadnych skarg administracyjnych na czynności ww. komornika. Z informacji uzyskanych od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] wynika, że podczas przeprowadzonej ostatniej kontroli okresowej kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] Skarżącego nie ujawniono nieprawidłowości w jej funkcjonowaniu. W latach 2018-2019 nie odnotowano zasadnych skarg administracyjnych na czynności ww. komornika. W roku 2020 odnotowano 3 zasadne skargi administracyjne, a w okresie od 1 stycznia do 30 sierpnia 2021 r. - 2 skargi administracyjne.

Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że Uczestnik został powołany na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] listopada 2010 r., tworząc nową kancelarię. W czasie powołania na stanowisko komornika wnioskodawca zamieszkiwał w [...]. Obecnie podaje, że zamieszkuje w [...]. Odległość od nowoutworzonej kancelarii do miejsca zamieszkania wynosi 338 km, którą - według kalkulatora internetowego - można pokonać w ponad 3 godziny (3 godziny i 3 minuty). Z kolei do miejsca siedziby kancelarii, do której ubiega się o przeniesienie z obecnego miejsca zamieszkania wnioskodawca miałby do przejechania 21,5 km w czasie ok. 25 minut. Z kolei Skarżący został powołany na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] kwietnia 2012 r., tworząc nową kancelarię. W czasie powołania na stanowisko komornika wnioskodawca zamieszkiwał w [...]. Odległość od nowoutworzonej kancelarii do miejsca zamieszkania wynosi 48 km, którą - według kalkulatora internetowego - można pokonać w niecałą godzinę, tj. 55 minut. Natomiast od miejsca jego zamieszkania do [...] wnioskodawcę dzieli odległość 24,7 km, którą można pokonać w czasie 32 minut.

Minister Sprawiedliwości uznał, że sytuacja życiowa Uczestnika bardziej przemawia za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż jego sytuacja życiowa jest trudniejsza niż sytuacja Skarżącego. Minister wskazał, że z zebranych dowodów, w szczególności z zaświadczenia lekarskiego z [...] czerwca 2021 r. jasno wynika, że partnerka Uczestnika ma poważne problemy zdrowotne, gdyż cierpi na [...], jak również [...] i wysoką krótkowzroczność zwyrodnieniową obu oczu ([...]) i jest po kilku zabiegach oczu. Zdaniem organu schorzenia te z pewnością utrudniają normalne funkcjonowanie, w tym sprawowanie opieki nad wspólnym małoletnim dzieckiem, jak i wykonywanie czynności życia codziennego. Świadczenie pracy przez Uczestnika w miejscu oddalonym o ponad 300 km od miejsca zamieszkania rodziny nie tylko pozbawia go udzielania pomocy konkubinie w wykonywaniu podstawowych czynności czy też w sprawowaniu opieki nad małoletnią córką, ale i uczestnictwa w życiu rodziny. Ponadto u córki Uczestnika zdiagnozowano [...], co w konsekwencji powoduje trudności w nauce. Z tej przyczyny dziecko wymienionego wymaga nie tylko objęcia pomocą psychologiczno-pedagogiczną na terenie szkoły, ale i także systematycznego i wzmożonego wsparcia rodziców podczas pracy nad stwierdzonymi ubytkami. Przebywanie przez Uczestnika w miejscu zamieszkania jedynie przez dwa dni w tygodniu oraz choroba jego partnerki, która wiąże się z wieloma ograniczeniami, de facto przekreślają szanse córki na zniwelowanie stwierdzonych deficytów, które niekorzystnie wpływają na przebieg procesu uczenia się i rozwój dziecka.

Odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych podczas funkcjonowania kancelarii w [...], kiedy zastępstwo pełnił Uczestnik, Minister Sprawiedliwości podkreślił, że ta okoliczność nie może mieć przełożenia na przesłanki określone w art. 15b u.k.s.e., na co zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym wyroku z 11 lutego 2020 r. Wszelkie nieprawidłowości, zaniedbania czy rażące naruszenia prawa zostaną bowiem poddane ocenie przez organ do tego uprawniony, a mianowicie Rzecznika Dyscyplinarnego, względnie Komisji Dyscyplinarnej.

W przypadku zaś Skarżącego, organ wskazał, że od momentu powołania na stanowisko komornika sądowego do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie zaszły żadne nadzwyczajne okoliczności świadczące o zasadności jego wniosku - w kontekście jednej z przesłanek warunkujących przeniesienie, a mianowicie osobistego interesu komornika. Opieka bowiem nad schorowanymi rodzicami jest, jak wskazał organ, wpisana w życie każdego człowieka i nie stanowi nadzwyczajnego zdarzenia. Poza tym zdaniem organu, pokonanie odcinka 50 km w niecałą godzinę w jedną stronę nie pozbawia wsparcia żony w opiece nad starszymi rodzicami czy też brania czynnego udziału w życiu rodziny.

Organ uznał, że Uczestnik wykazał swój uzasadniony interes w przeniesieniu go na zwolnione stanowisko. Przeniesienie ww. komornika do kancelarii w [...] spowoduje codzienną obecność w życiu swojej rodziny, w szczególności zapewni pomoc partnerce życiowej w wychowywaniu wspólnego małoletniego dziecka.

Badając za przeniesieniem, którego komornika sądowego przemawiają również potrzeby prawidłowego sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych Minister wskazał, że obecnie w rewirze Sądu Rejonowego w [...] działają 2 kancelarie komornicze. Z danych statystycznych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, iż w 2020 r. do przedmiotowej kancelarii wpłynęło 3 182 sprawy, przy czym 278 spraw z wyboru wierzyciela. Ostatecznie załatwiono 3 181 spraw, w tym 951 spraw poprzez wyegzekwowanie świadczenia. Z powodu bezskuteczności egzekucji umorzono 1 752, z kolei na wniosek wierzyciela umorzono 69 spraw. Na następny okres pozostało do załatwienia 4 809 spraw. Wskaźnik opanowania wpływu pozostawał na poziomie 100,0%, przy czym wpływ w przeliczeniu na jednego komornika wynosił 3 005,5 sprawy, a skuteczność kształtowała się na poziomie 29,9% przy średniej rewiru 20,2%. W rewirze Sądu Rejonowego w [...] działa obecnie 10 kancelarii komorniczych, do których w 2020 r. wpłynęło 32 737 spraw. Do kancelarii Uczestnika w 2020 r. wpłynęło 1513 spraw, przy czym 626 z wyboru wierzyciela. Organ zaznaczył, że wpływ ten był jednym z najniższych w działających w ww. rewirze kancelarii (najwyższy wpływ 8 321, najniższy - 1 008 spraw). Ostatecznie załatwiono 1 370 spraw, w tym poprzez wyegzekwowanie świadczenia - 209 spraw. Z powodu bezskuteczności umorzono 854 sprawy, a na wniosek wierzyciela 50 spraw. Na następny okres pozostało do załatwienia 3 497 spraw. Wskaźnik opanowania wpływu pozostawał na poziomie 90,5% przy średniej dla komorników z tego rewiru 71,0%, a skuteczność 13,8% przy średniej rewiru 16,4%. Natomiast w rewirze Sądu Rejonowego w [...] obecnie działa 7 kancelarii komorniczych, do których wpłynęło 17 868 spraw. Do kancelarii Skarżącego w 2020 r. wpłynęło 5 173 sprawy, w tym żadna ze spraw z wyboru wierzyciela. Organ podkreślił, że wpływ w przedmiotowej kancelarii był najwyższy w rewirze. Ostatecznie załatwiono 3 875 spraw, w tym 1 118 spraw poprzez wyegzekwowanie świadczenia. Umorzono z powodu bezskuteczności 2 033 spraw, a na wniosek wierzyciela - 47 spraw. Na następny okres pozostało do załatwienia 7 780 spraw. Wskaźnik opanowania wpływu pozostawał na poziomie 74,9%, przy średniej dla komorników z jego rewiru 69,8%, a skuteczność 21,6% przy średniej rewiru 18,8%.

Minister stwierdził, że powyższe dane wskazują, że w 2020 r. najwięcej spraw wpłynęło do kancelarii prowadzonej przez Skarżącego (5 173), gdzie liczba ta prawie trzy i półkrotnie przekroczyła wpływ spraw do kancelarii Uczestnika (1 513). Jak wynika z danych, wyższy wskaźnik opanowania wpływu odnotowano w kancelarii w [...] (90,5%). Organ stwierdził, że obaj komornicy osiągnęli wyższy wskaźnik opanowania wpływu przy średniej rewiru, przy czym wyższą skuteczność i zarazem wyższą od średniej rewiru odnotowała kancelaria komornicza prowadzona przez Skarżącego.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, powyższe dane świadczą o tym, że obie kancelarie wykazują wyższy wskaźnik opanowania wpływu przy średniej rewiru, przy czym wyższa skuteczność została odnotowana w kancelarii prowadzonej przez komornika sądowego Skarżącego. Organ zauważył również, że Skarżący do prawomocnego wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny pełnił obowiązki komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] i z danych statystycznych wynika, że kancelaria opanowała wpływ w 100,0% a wskaźnik opanowania wpływu był wyższy od średniej tego rewiru. Powyższe dane wskazują, że Skarżący w sposób należyty wypełniał obowiązki komornika w przeniesionej kancelarii.

Minister Sprawiedliwości wskazał również, że obaj wnioskodawcy złożyli oświadczenia, iż w przypadku przeniesienia któregokolwiek z kandydatów na stanowisko komornika sądowego w [...], wyrażają wolę bycia zastępcą w swojej dotychczasowej kancelarii. Takie działanie obu kandydatów - w ocenie organu - mija się z celem ich przeniesienia i pozbawia zasadności argumentów wskazanych we wniosku o przeniesienie.

Mając jednak na względzie obie przesłanki warunkujące przeniesienie komornika do innego rewiru, po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego organ doszedł do wniosku, że zasadnym jest przeniesienie Uczestnika na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z uwagi na uzasadniony interes komornika polegający na udzieleniu pomocy jego partnerce w czynnościach życia codziennego oraz w wychowaniu wspólnego małoletniego dziecka.

W ocenie organu, nabyte przez Uczestnika prawie 11-letnie doświadczenie na stanowisku komornika sądowego pozwoli na sprawne przejęcie kancelarii, bez szkody dla prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Wprawdzie ww. komornik aż dwukrotnie został ukarany przez Komisję Dyscyplinarną działającą przy Krajowej Radzie Komorniczej (a jedno postępowanie jest w toku), jednak z informacji Prezesa Sądu Rejonowego w [...] wynika, że wobec Uczestnika w ciągu ostatnich trzech lat nie odnotowano żadnych zasadnych skarg administracyjnych, jak również podczas przeprowadzonej ostatniej kontroli okresowej jego kancelarii nie ujawniono nieprawidłowości w jej funkcjonowaniu.

W skardze z 30 listopada 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zaskarżając decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] października 2021 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 78b u.k.s.e., w zw. z art. 4, art. 7 i art. 5 § 2 K.p.k. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów tj. nieuzasadnione powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na orzeczenie dyscyplinarne w stosunku do Skarżącego, które do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało prawomocnie zakończone. Z treści uzasadnienia wynika, że powyższy fakt był brany pod uwagę przez organ przy ocenie obu kandydatów na kandydatów objęcia funkcji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...],

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 K.p.a., poprzez nieuprawnione oddalenie wniosków dowodowych w postaci przesłuchania świadków P. T. i K. D. na okoliczność wystąpienia przesłanek uzasadniających przeniesienie Uczestnika na stanowisko po Komorniku Sądowym przy Sądzie Rejonowym w [...], ustalenia faktycznego miejsca zamieszkiwania Uczestnika oraz K. D. w szczególności wobec oświadczenia Uczestnika, zgodnie z którym po ewentualnym powołaniu go na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wyraża on chęć dalszego pełnienia funkcji tym razem zastępcy komornika w jego dotychczasowej kancelarii tj. Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], nierozważenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie oświadczeń Uczestnika o jego chęci kontynuowania prowadzenia kancelarii komorniczej w [...], co stoi w oczywistej sprzeczności z powoływanymi przez niego przesłankami rodzinnymi, które jego zdaniem przemawiały za powołaniem go na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Całkowitym pominięciu statystyk dotychczasowej pracy obu kandydatów przy dokonaniu wyboru kandydata na objęcie kancelarii w [...] a także zupełne pominięcie konieczności zapewnienia prawidłowego i sprawnego wykonywania czynności egzekucyjnych przy ocenie obu kandydatów na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...],

3) art. 15b ust. 1 u.k.s.e., polegającą na uznaniu, że względy osobiste kandydatów stanowią wyłączną przesłankę wyznaczenia Uczestnika na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] przy całkowitym pominięciu potrzeb prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął argumentację zawartą w zarzutach skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 15b ust. 1 u.k.s.e. w zw. z art. 289 u.k.s. Zgodnie z art. 289 u.k.s., która weszła w życie 1 stycznia 2019 r., postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy uchylanej w art. 305 i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, z tym że do tych postępowań stosuje się przepis art. 12 ust. 1.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2018 r., w związku z czym zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 15b ust. 1 u.k.s.e. Zgodnie z tym przepisem, Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Komorniczej oraz prezesa właściwego sądu apelacyjnego, może przenieść komornika, za jego zgodą lub na jego wniosek, na stanowisko komornika w innym rewirze komorniczym, jeżeli przemawiają za tym potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności, o których mowa w art. 2, lub uzasadniony interes komornika. Krajowa Rada Komornicza przedstawia opinię w terminie wyznaczonym, nie krótszym niż 14 dni. Nienadesłanie opinii w tym terminie nie wstrzymuje wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia.

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie zapadły wyroki – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1933/19 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 737/20, którym NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie – których ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są wiążące w sprawie.

Sądy obu instancji wskazały na fakt, że na podstawie cyt. przepisu wydawana jest decyzja administracyjna w warunkach uznania administracyjnego, a tak wydana decyzja nie może oznaczać woluntaryzmu, dowolności czy arbitralności, lecz wymaga wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wnikliwego i logicznego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "Stosownie do art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji przeniesienie na wolne stanowisko komornika uzasadniać mogą względy organizacyjne (potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych) lub osobiste (uzasadniony interes komornika). Według zasad logiki prawniczej użycie spójnika "lub" - właściwego dla alternatywy zwykłej (nierozłącznej) powoduje, że do zastosowania normy prawnej zawartej w tym przepisie wystarczy, by spełniona została jedna ze wskazanych przesłanek."

Sądy obu instancji uznały, że organ nie dokonał całościowej i wszechstronnej oceny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sądy obu instancji uznały również, że sam fakt ukarania komornika za przewinienia dyscyplinarne nie wyklucza przeniesienia go na stanowisko w innym rewirze w trybie art. art. 15b ust. 1 u.k.s.e., że ocena potrzeb prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych wymaga zbadania sytuacji w rewirze, w którym ma być obsadzone stanowisko, jak i w rewirach dotychczas zajmowanych przez obu wnioskujących o przeniesienie komorników – według jednakowych kryteriów oraz, że analiza sytuacji osobistej, życiowej Uczestnika wymaga dokładnego wyjaśnienia.

Sąd stwierdza, że Minister Sprawiedliwości uwzględnił ocenę prawną zawartą w obu ww. wyrokach oraz zastosował się do wskazań z nich wynikających.

Minister Sprawiedliwości zatem ponownie przeprowadził ponowną dogłębną analizę sytuacji osobistej, życiowej obu komorników starających się o przeniesienie w niniejszej sprawie, wnikliwie też zbadał sytuację w rewirze, w którym ma być obsadzone stanowisko, jak i w rewirach dotychczas zajmowanych przez obu wnioskujących o przeniesienie komorników.

Minister Sprawiedliwości wskazał również na postępowania dyscyplinarne toczące się wobec obu komorników, jednak nie miały one wpływu na ostateczne rozstrzygniecie w niniejszej sprawie. Za niezasadny zatem należy uznać zarzut skargi naruszenia przez organ art. 78b u.k.s.e., w zw. z art. 4, art. 7 i art. 5 § 2 K.p.k. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów tj. nieuzasadnione powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na orzeczenie dyscyplinarne w stosunku do Skarżącego, które do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało prawomocnie zakończone. Minister Sprawiedliwości wprawdzie wskazał, że przeciwko Skarżącemu toczyło się postępowanie dyscyplinarne w sprawie [...], gdzie nieprawomocnym orzeczeniem z [...] kwietnia 2021 r. orzeczono wobec niego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł wraz z kosztami postępowania w kwocie 2.000 zł. Jednak nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że z treści uzasadnienia wynika, że powyższy fakt był brany pod uwagę przez organ przy ocenie obu kandydatów na kandydatów objęcia funkcji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje bowiem jednoznacznie, że ta okoliczność nie miała żadnego wpływu na decyzję Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu Uczestnika na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], a nie Skarżącego.

Sąd uznał również za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że organ wziął pod uwagę tylko i wyłącznie względy osobiste obu kandydatów z całkowitym pominięciem oceny ich dotychczasowej pracy, wyników jakie uzyskiwali obaj kandydaci oraz całkowitym pominięciem oceny potrzeby zapewnienia prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych. Zdaniem Skarżącego, organ całkowicie pominął treść oświadczenia Uczestnika, który w przypadku powołania go na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w dalszym ciągu chciałby wykonywać obowiązki zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Organ nie dokonał zatem oceny i wyjaśnienia rozbieżności twierdzeń Uczestnika co do jego chęci dalszego prowadzenia kancelarii w [...] oraz objęcia stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], co wymagało zdaniem Skarżącego, przeprowadzenia przez organ wnioskowanego przez Skarżącego postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie świadków w celu ustalenia faktycznych relacji i miejsca zamieszkania Uczestnika i Jego rodziny, a także wyjaśnienia w jaki sposób ten kandydat zamierza poświęcać więcej czasu na opiekę nad członkami rodziny przy jednoczesnym tak ogromnym zwiększeniu obowiązków zawodowych jak równoczesne prowadzenie dwóch kancelarii oddalonych od siebie i od miejsca zamieszkania o ponad 300 km. Zdaniem Skarżącego, w tych okolicznościach organ winien kierować się bardziej przesłankami mającymi zapewnić prawidłowość i sprawność czynności egzekucyjnych aniżeli sytuacją rodzinną obu kandydatów.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że organ całkowicie pominął treść oświadczenia Uczestnika o chęci wykonywania obowiązków zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] również po powołaniu go na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Organ bowiem wyraźnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że obaj kandydaci złożyli oświadczenia, iż w przypadku przeniesienia któregokolwiek z kandydatów na stanowisko komornika sądowego w [...], wyrażają wolę bycia zastępcą w swojej dotychczasowej kancelarii, co też organ ocenił jako mijające się z celem ich przeniesienia i pozbawiające zasadności argumentów wskazanych we wniosku o przeniesienie. Podkreślenia jednak wymaga, że Minister Sprawiedliwości wyjaśnił również, że zarówno w rewirze Sądu Rejonowego w [...] jak i w [...] funkcjonuje więcej niż jedna kancelaria, dlatego też nie powinno być problemu z obsadzeniem zastępcy w danej kancelarii. Z powyższego wyjaśnienia wynik, że organ przyjął powyższe stanowisko komorników jako podyktowane przesłanką potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności i słusznie zdaniem Sądu uznał, iż nie ma ono wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że Minister Sprawiedliwość po odnotowaniu faktu, iż powyższe stanowisko obu komorników wnioskujących o przeniesienie, pozbawia zasadności podnoszonej przez nich argumentacji uzasadniającej ich przeniesienie, rozstrzygnął sprawę przyjmując argumentację podnoszoną przez obu kandydatów w ich wnioskach oraz pismach kierowanych do organu w toku postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, nie było potrzeby wyjaśnienia rozbieżności twierdzeń Uczestnika co do jego chęci dalszego prowadzenia kancelarii w [...] oraz objęcia stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz przeprowadzenia przez organ wnioskowanego przez Skarżącego postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie świadków w celu ustalenia faktycznych relacji i miejsca zamieszkania Uczestnika i Jego rodziny, a także wyjaśnienia w jaki sposób ten kandydat zamierza poświęcać więcej czasu na opiekę nad członkami rodziny przy jednoczesnym tak ogromnym zwiększeniu obowiązków zawodowych jak równoczesne prowadzenie dwóch kancelarii oddalonych od siebie i od miejsca zamieszkania o ponad 300 km.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że organ wziął pod uwagę tylko i wyłącznie względy osobiste obu kandydatów z całkowitym pominięciem oceny ich dotychczasowej pracy, wyników jakie uzyskiwali obaj kandydaci oraz całkowitym pominięciem oceny potrzeby zapewnienia prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych. Treść zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazuje, że organ przeanalizował obie przesłanki warunkujące przeniesienie komornika za jego zgodą lub na jego wniosek, na stanowisko komornika w innym rewirze komorniczym, wynikające z art. 15b ust. 1 u.k.s.e., a więc potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności, o których mowa w art. 2, oraz uzasadniony interes komornika. Minister Sprawiedliwości dokładnie opisał sytuację osobistą, rodzinną obu komorników, co zostało szczegółowo przytoczone w części historycznej niniejszego uzasadnienia oraz dokładnie zbadał według jednakowych kryteriów sytuację w rewirze, w którym ma być obsadzone stanowisko, jak i w rewirach dotychczas zajmowanych przez obu wnioskujących o przeniesienie komorników pod kątem potrzeb prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych, co również zostało dokładnie opisane w części historycznej niniejszego uzasadnienia. Po przeanalizowaniu natomiast okoliczności uzasadniających przeniesienie obu wnioskujących pod kątem obu ww. przesłanek, organ uznał, że rozstrzygające znaczenie o przeniesieniu Uczestnika miała jego sytuacja życiowa. Należy jednak podkreślić, że w zakresie przesłanki odnoszącej się do potrzeb prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych, organ wyraźnie podkreślił, że wyższą skuteczność i zarazem wyższą od średniej rewiru odnotowała kancelaria komornicza prowadzona przez Skarżącego, ponieważ dane wskazują, że w 2020 r. najwięcej spraw wpłynęło do kancelarii prowadzonej przez Skarżącego (5 173), gdzie liczba ta prawie trzy i półkrotnie przekroczyła wpływ spraw do kancelarii Uczestnika (1 513). Obaj jednak komornicy osiągnęli wyższy wskaźnik opanowania wpływu przy średniej rewiru, obaj zatem spełniają przesłankę w zakresie potrzeb prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych.

W tej sytuacji Minister Sprawiedliwości uznał, że sytuacja życiowa Uczestnika bardziej przemawia za uwzględnieniem jego wniosku. Przedstawiając sytuację osobistą obu komorników organ wskazał, że odległość od kancelarii Uczestnika przy Sądzie Rejonowym w [...] do obecnego miejsca zamieszkania w [...] wynosi 338 km, którą można pokonać w 3 godziny 3 minuty, natomiast do miejsca siedziby kancelarii, do której ubiega się o przeniesienie z obecnego miejsca zamieszkania Uczestnik miałby do przejechania 21,5 km w czasie ok. 25 minut. Z kolei odległość od kancelarii Skarżącego przy Sądzie Rejonowym w [...] do miejsca zamieszkania w [...] wynosi 48 km, którą można pokonać w 55 minut, natomiast od miejsca jego zamieszkania do [...] dzieli odległość 24,7 km, którą można pokonać w czasie 32 minut. Obaj komornicy mają obowiązki związane z opieką nad osobami najbliższymi. Skarżący wraz z małżonką sprawuje opiekę nad starszymi, z licznymi obciążeniami chorobowymi rodzicami. Uczestnik natomiast musi wspierać partnerkę mającą poważne problemy zdrowotne, cierpiącą na [...], jak również [...] i wysoką krótkowzroczność zwyrodnieniową obu oczu oraz małoletnią córkę, u której zdiagnozowano [...], co w konsekwencji powoduje trudności w nauce.

Minister Sprawiedliwości uznał zatem, że sytuacja życiowa Uczestnika bardziej przemawia za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż jest ona trudniejsza od sytuacji życiowej Skarżącego. Z tego względu organ doszedł do wniosku, że zasadnym jest przeniesienie Uczestnika na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z uwagi na uzasadniony interes komornika polegający na udzieleniu pomocy jego partnerce w czynnościach życia codziennego oraz w wychowaniu wspólnego małoletniego dziecka.

W świetle powyższego Sąd stwierdza, że organ działając na podstawie przepisów prawa, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu stron, gromadząc i rozpatrując w niniejszej sprawie wyczerpujący materiał dowodowy. W ocenie Sądu ustalenia organu nie wykraczają poza granice swobodnej oceny dowodów. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wydanej w warunkach uznania administracyjnego, odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd stwierdza również, że organ nie naruszył art. 15b ust. 1 u.k.s.e., poprzez uznanie, że względy osobiste kandydatów stanowią wyłączną przesłankę wyznaczenia Uczestnika na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] przy całkowitym pominięciu potrzeb prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych. Powtórzenia wymaga, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku z 17 listopada 2020 r. wyjaśnił, że: "Stosownie do art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji przeniesienie na wolne stanowisko komornika uzasadniać mogą względy organizacyjne (potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych) lub osobiste (uzasadniony interes komornika). Według zasad logiki prawniczej użycie spójnika "lub" - właściwego dla alternatywy zwykłej (nierozłącznej) powoduje, że do zastosowania normy prawnej zawartej w tym przepisie wystarczy, by spełniona została jedna ze wskazanych przesłanek." Jak zostało to powyżej wyjaśnione, Minister Sprawiedliwości przeanalizował okoliczności przemawiające za przeniesieniem obu komorników na wolne stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w [...] pod kątem obu ww. przesłanek – potrzeb prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności egzekucyjnych i uzasadnionego interesu komornika. Za przeważający organ uznał uzasadniony interes Uczestnika polegający na udzieleniu pomocy jego partnerce w czynnościach życia codziennego oraz w wychowaniu wspólnego małoletniego dziecka, co odpowiada wymogom art. 15b ust. 1 u.k.s.e.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), skargę oddalił.