Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1450/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 b ust. 1, art. 126 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant asystent sędziego Anna Siwonia -Rybak, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 135/13 w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] września 2012 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 135/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Starosta O. odmówił E. Spółce Akcyjnej Oddział w O. wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości: działek nr [...] i nr [...], obręb B., stanowiących własność S. i M. K., w celu zapewnienia dostępu do działki nr [...], na której wnioskodawca zamierzał dokonać wycinki drzew zagrażających pracy linii elektroenergetycznej 110 kV D.. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm., powoływana dalej jako "u.g.n."), możliwe jest udzielenie, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości, w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Wnioskodawca wskazał na konieczność natychmiastowej wycinki drzew, wywodząc, że zaniechanie jej wykonania może doprowadzić do pozbawienia energii elektrycznej kilkunastu tysięcy odbiorców w D.i O. W ocenie organu pierwszej instancji, powyższe okoliczności nie stanowiły przesłanki uzasadniającej zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości. Pojęcia "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" zakładają bowiem zaistnienie stanów wymagających natychmiastowego działania w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów, że takie sytuacje miały miejsce. Notatka sporządzona przez pracowników Spółki w dniu 6 września 2012 r. zawierała wyłącznie informację o braku zgody właścicieli na udostępnienie przedmiotowych gruntów w celu dojazdu do działki, na której zamierzano przeprowadzić wycinkę drzew. Starosta zaznaczył ponadto, że nie znalazł podstaw do załatwienia wniosku w trybie art. 124b u.g.n. z uwagi na brak dowodu przeprowadzenia negocjacji z właścicielem nieruchomości i brak szczegółowego zakresu utrudnień i ograniczeń związanych z udostępnieniem nieruchomości.

W złożonym odwołaniu Spółka zarzuciła, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 K.p.a., organ pierwszej instancji nie podjął czynności wyjaśniających w celu ustalenia prawdziwości i zasadności twierdzeń spółki o realnym prawdopodobieństwie wystąpienia porażenia prądem i pożaru oraz pozbawienia zasilania okolicznych odbiorców. Spółka stwierdziła, że jako przedsiębiorstwo profesjonalnie zajmujące się w ramach prowadzonej działalności dostarczaniem energii elektrycznej na potrzeby ludności jest w stanie ocenić i zdiagnozować realne niebezpieczeństwo porażeniowe i pożarowe, jakie grozi jej infrastrukturze, a w konsekwencji ocenić realne niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzi. Zarzuciła, że organ administracji nie wziął pod uwagę, iż zgodnie z art. 4 ustawy Prawo energetyczne, jako przedsiębiorstwo przesyłowe jest zobligowana do utrzymywania swoich sieci i urządzeń w sposób ciągły i niezawodny. Wrastające korony i gałęzie drzew w linię wysokiego napięcia zagrażają niewątpliwie ciągłości i pewności dostaw energetycznych i stwarzają realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi. W interesie obywateli leży zaś zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej przez bezpieczne i sprawne funkcjonowanie energetycznych sieci przesyłowych. Ponadto spółka podniosła, że Starosta winien był wnikliwie ocenić czy w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wypełnienia dyspozycji art. 124b u.g.n. Spółka wykazała bowiem, że prowadziła negocjacje z właścicielem nieruchomości, w trakcie których podała podstawy żądania udostępnienia nieruchomości i kwotę odszkodowania. Przedłożyła też notatki służbowe i protokół z dnia 6 września 2012 r. o odmowie podpisania i przyjęcia pism z rokowań przez właściciela nieruchomości. Bezpodstawnie zatem organ uznał, że nie przeprowadzono negocjacji z właścicielem nieruchomości.

Decyzją dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że siła wyższa i potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody są pojęciami o nieostrej treści normatywnej, z tego względu ich konkretyzacji należy dokonać w indywidualnym przypadku. Wystąpienie siły wyższej uzasadni wydanie decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, jeżeli odwrócenie tej siły wyższej albo jej skutków nie jest możliwe bez niezwłocznego zajęcia określonej nieruchomości. Wydanie takiej decyzji będzie dopuszczalne, jeżeli uniknięcie powstania szkody nie byłoby możliwe bez czasowego i niezwłocznego zajęcia określonej nieruchomości. Znaczny charakter szkody jest pojęciem subiektywnym, dlatego przy wydawaniu decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości z tego powodu należy kierować się racjonalnością i przewidywalnością rozmiarów możliwej do zaistnienia szkody w kontekście tych przesłanek i okoliczności, które istnieją w chwili wydawania decyzji. Wojewoda podkreślił, że podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być okoliczności wskazujące na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Zaznaczył, że przesłanki te muszą być wykazane przekonującymi dowodami, np. ekspertyzami, opinią rzeczoznawcy, dokumentami potwierdzającymi awarię. Takie okoliczności nie zostały, zdaniem organu odwoławczego, udowodnione w niniejszej sprawie. Powołanie się przez Spółkę we wniosku na decyzję Burmistrza D. z dnia [...] marca 2012 r. o zezwoleniu na usunięcie 124 sztuk drzew rosnących na działce nr [...], organ ocenił jako niewystarczające. Termin usunięcia drzew, tj. 30 grudnia 2013 r. wskazywał też, że ich wycinka nie wymagała natychmiastowego działania. Wojewoda ponadto uznał za niezasadny zarzut dotyczący zaniechania rozpatrzenia sprawy w trybie art. 124b u.g.n., gdyż wniosek odwołującej się dotyczył udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości na okres 30 dni, na podstawie art. 126 u.g.n., a nie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, strona nie wykazała też stosownymi dokumentami nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b.

W złożonej skardze E. S.A. zarzuciła naruszenie art. 126 i art. 124b u.g.n. oraz art. art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 K.p.a. Podniosła, że decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Burmistrza D. uzyskała zezwolenie na wycięcie 124 drzew na działce nr [...], do której dojść można wyłącznie przez działki nr [...] i nr [...]. Właściciel tych nieruchomości, mimo licznych negocjacji, nie wyraził zgody na wejście na ten teren, domagając się odszkodowania w kwocie 20.000 zł. Skarżąca zaznaczyła, że rzeczoznawca wycenił wartość ewentualnego odszkodowania na 2.820,48 zł. W tej sytuacji skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie działek nr [...] i [...], w trybie art. 126 u.g.n. Organy obu instancji odmówiły jednak uwzględnienia wniosku, bez uprzedniego zbadania realności zagrożenia pożarem i porażeniem prądem oraz pozbawienia zasilania energią elektryczną okolicznych odbiorców. W ocenie skarżącej, organy błędnie zinterpretowały pojęcie nagłej potrzeby, gdyż przyjmując stanowisko organów skarżąca winna oczekiwać na awarię i wystąpienie szkody, pomimo świadomości narastającego z upływem czasu zagrożenia. Stwierdziła, że organy administracji winny były wyjaśnić, czy w stanie faktycznym sprawy występuje nagła potrzeba i w czym się wyraża. Spółka zarzuciła ponadto, że organy obu instancji nie zastosowały z urzędu art. 124b u.g.n. i nie odniosły się do istniejącego w sprawie interesu publicznego, polegającego na zapewnieniu ciągłości dostaw prądu. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji musiałby stwierdzić, że właściciel działek nr [...] i nr [...] nie wyraził zgody na ich wykorzystanie. Zdaniem skarżącej, z akt sprawy wynika niezbicie, że swoją zgodę uzależnił on od uprzedniej zapłaty przez skarżącą odszkodowania w kwocie 20.000 zł za wycięte drzewa. Zdaniem Spółki, organ pierwszej instancji mając wątpliwość co do nagłości zagrożenia i braku zgody właściciela powinien był przeprowadzić oględziny nieruchomości, a takież rozprawę administracyjną. Ciążył na nim bowiem obowiązek dokładnego zbadania istnienia podniesionych przez skarżącą okoliczności i przesłanek, którego jednak zaniechał.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że Spółka nie wykazała przesłanek zawartych w art. 126 u.g.n. W sprawie nie było również podstaw do zastosowania art. 124b tej ustawy, gdyż warunkiem dopuszczalności wydania decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości i zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Występując z wnioskiem z dnia 7 września 2012 r. skarżąca przedłożyła wyłącznie: decyzję Burmistrza D. z dnia [...] marca 2012 r., mapę sytuacyjną oraz notatkę służbową z dnia 6 września 2012 r. Ponadto, chociaż organ pierwszej instancji pismem z dnia 13 września 2012 r. poinformował skarżącą, że ocena wniosku wykazała, iż nie przedstawiła ona dowodów na zaistnienie przesłanek określonych w art. 126 u.g.n. ani dowodu negocjacji z właścicielem oraz nie określiła szczegółowego zakresu ograniczeń związanych z udostępnieniem nieruchomości, skarżąca nie przedstawiła dodatkowych materiałów dowodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że możliwość skorzystania przez właściwy organ administracji z trybu postępowania określonego w art. 126 ust. 1 u.g.n. zależy od zaistnienia siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Sąd podzielił pogląd wyrażony w powołanym przez organy administracji wyroku NSA z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 301/08, że analizując znaczenie pojęć "siła wyższa" lub "nagła potrzeba", należy mieć na względzie, że w obu wypadkach ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Istotą obu tych przesłanek jest nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują niezwłoczne działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Wobec tego zasadnie przyjęto, że podstawą wydania decyzji muszą być wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba wyjątkowo szybkiego działania.

Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że skarżąca nie wykazała, iż w sprawie zaistniała nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody ani tym bardziej siła wyższa. Z treści wniosku oraz z przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego kopii dokumentów nie wynika bowiem, że ma miejsce jeden z tych stanów. Sąd przyznał, że w zezwoleniu na wycinkę drzew z dnia [...] marca 2012 r. właściwy organ ocenił, że jest ona konieczna, gdyż przewidziane do wycinki drzewa stwarzają niebezpieczeństwo pożarowe i groźbę porażenia, lecz podkreślił, że organ ten jednocześnie określił niemal dwuletni termin usunięcia tych drzew, wskazując, że ma to nastąpić w terminie do 30 grudnia 2013 r. Z tego względu, Sąd uznał, że treść tej decyzji nie stanowi o zaistnieniu w stanie faktycznym sprawy przesłanek zawartych w art. 126 ust. 1 u.g.n. Natomiast samo prawdopodobieństwo powstania zagrożenia pożarem lub porażeniem prądem nie stanowi "siły wyższej" ani "nagłej potrzeby". Z woli ustawodawcy, sama ewentualność wystąpienia w przyszłości znacznej szkody nie uzasadnia wydania decyzji zezwalającej na zajęcie cudzej nieruchomości. Skoro więc w sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych przesłanek, zasadnie odmówiono skarżącej zezwolenia na czasowe zajęcie przedmiotowej nieruchomości.

Sąd nie uwzględnił także zarzutu zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji niezastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. Sąd podniósł, że we wniosku inicjującym postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Spółka wskazała wprost, że domaga się wydania decyzji w trybie art. 126 u.g.n. Nie zawarła w tym podaniu alternatywnego wniosku o ewentualne zastosowanie trybu z art. 124b tej ustawy. Ponadto, w piśmie z dnia 19 września 2012 r., podkreśliła, że sprawę organ pierwszej instancji winien załatwić w trybie art. 126 u.g.n. Sąd wskazał, że przesłanki wydania zezwolenia na zajęcie cudzej nieruchomości na podstawie każdego z wymienionych wyżej norm prawa są odmienne. Z art. 124b ust. 1 wynika, że jego zastosowanie uzależnione zostało m.in. od wykazania braku zgody właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami i usuwaniem awarii bądź z dojazdem w celu wykonania tych czynności. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 126 u.g.n. nie bada się tej okoliczności, lecz wystąpienie siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkodzie. Starosta prowadzący sprawę w jednym z tych trybów nie może samodzielnie zmienić podstawy prawnej orzekania. To stronie ubiegającej się o wydanie decyzji przysługuje prawo do modyfikacji wniosku, która to zmiana wiąże organ prowadzący postępowanie. Dopóki bowiem sprawa nie zostanie zakończona decyzją ostateczną, strona może modyfikować swoje żądania, a organ administracji publicznej ma obowiązek na nowo je ocenić w świetle przepisów prawa materialnego, po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego. Sąd zauważył, że pismem z dnia 13 września 2012 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącą o braku przesłanek uzasadniających ingerencję organu w formie przyjętej w art. 126 ust. 1 u.g.n. i wyznaczył stronie termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, w którym skarżąca mogła ewentualnie zmodyfikować złożony wniosek. Organ zaznaczył bowiem, że w jego ocenie art. 126 u.g.n. nie stanowi właściwej podstawy żądania spółki. Wskazał dodatkowo na brak negocjacji przeprowadzonych z właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Skarżąca nie zmieniła treści wniosku, wobec czego organ pierwszej instancji nie mógł wydać decyzji na podstawie innego przepisu prawa, niż art. 126 ust. 1 u.g.n. Uznając, iż w sprawie nie zachodzą podstawy do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, WSA w Olsztynie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania z uwzględnieniem postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 126 ust. 1 u.g.n. i art. 124 b ust. 1 i ust. 2 u.g.n. poprzez wyrażenie poglądu, iż decyzje organów I i II instancji orzekające o odmowie wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu B., gmina D. numerami działek [...] i [...] stanowiących własność Państwa S. i M. K., celem zapewnienia dostępu do nieruchomości oznaczonej numerem [...], na której wnioskodawca zamierza dokonać wycinki drzew zagrażających pracy linii elektroenergetycznej 110 kV relacji D., są zgodne z prawem oraz poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, o której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n. oraz nie zachodzą przesłanki nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, o której mowa w art. 124b ust. 1 i ust. 2 u.g.n., co skutkowało oddaleniem skargi,

II. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., w zw. z art. 11 K.p.a., w zw. z art. 76 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonego wyroku, iż organy I i II instancji w postępowaniu prowadzącym do wydania przedmiotowej decyzji zaniechały obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz nie uwzględniły interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także zaniechały zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz pominęły szczególną moc dowodową wynikającą z ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2012 Burmistrza D., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, i skutkowało oddaleniem skargi na zaskarżoną decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.

Skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionej podstawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyjął, iż przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. było żądanie wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości zgłoszone w oparciu o przepis art. 126 ust. 1 u.g.n. Kontrolę działalności administracji publicznej w tej sprawie Sąd I instancji ograniczył do zbadania zasadności stanowiska organów odnośnie spełnienia przesłanek określonych w ww. przepisie. Sąd nie uwzględnił zarzutów Spółki dotyczących zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji niezastosowania art. 124 b ust. 1 u.g.n., uznając, że w podaniu inicjującym postępowanie, strona nie zawarła alternatywnego wniosku o zastosowanie trybu określonego w tym przepisie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji przedwcześnie przyjął, że inicjatywa strony zmierza do wydania decyzji wyłącznie w oparciu o art. 126 ust. 1 u.g.n. Wprawdzie Spółka wnosiła w swoich pismach o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości powołując się na art. 126 u.g.n., jednakże zasadność zgłoszonego żądania argumentowała zarówno wystąpieniem przesłanek wskazanych w art. 126 u.g.n., jak i przesłankami warunkującymi zastosowanie procedury określonej w art. 124 b ust. 1 u.g.n. W pismach z dnia 7 i 19 września 2012 r. strona wskazywała bowiem na ciążący na niej obowiązek utrzymania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny oraz związaną z tym konieczność wycinki drzew zagrażających pracy linii elektroenergetycznej 110kV relacji D., której to czynności nie może wykonać z uwagi na brak zgody właściciela nieruchomości o numerach [...] i [...] obręb [...]. Powyższe okoliczności wpisują się w katalog przesłanek określonych w art. 124b ust. 1 u.g.n., który umożliwia zobowiązanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących m.in. do przesyłania energii elektrycznej, gdy ten nie wyraża na to zgody. Występujące w sprawie wątpliwości co do rzeczywistej treści żądania strony nie zostały wyjaśnione przez organ I instancji. Doprowadziło to do sytuacji, w której nie wiadomo, co było przedmiotem postępowania w tej sprawie. Starosta O. wskazywał, że prowadzi postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na podstawie art. 126 u.g.n. i tak to zostało sformułowane w decyzji z dnia [...] września 2012 r., jednakże w jej uzasadnieniu rozważał również przesłanki z art. 124 b ust. 1 stwierdzając, że nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku w tym trybie z powodu braku dowodów z negocjacji przeprowadzonych z właścicielem nieruchomości oraz z powodu braku szczegółowego zakresu utrudnień i ograniczeń związanych z udostępnieniem nieruchomości. Tak samo traktował przedmiot sprawy organ II instancji, który w uzasadnieniu decyzji również stwierdził, że występując o czasowe zajęcie nieruchomości strona nie wykazała stosownymi dokumentami o nagłej potrzebie zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b u.g.n. Powyższe wskazywałoby, iż organy rozpatrzyły żądanie Spółki także pod kątem możliwości zastosowania procedury określonej w art. 124b u.g.n. W tym zakresie nie przeprowadzono jednak żadnego postępowania wyjaśniającego, pomijając przedstawione przez stronę dowody w postaci decyzji Burmistrza D. nr [...] i notatki służbowej sporządzonej w dniu 6 września 2012 r. Organy obu instancji nie ustosunkowały się do twierdzeń Spółki i nie przeprowadziły postępowania dowodowego, mimo iż strona wykazywała inicjatywę w tym zakresie. Zawężenie przez organ postępowania wyjaśniającego wyłącznie do kwestii związanych z zaistnieniem przesłanek określonych w art. 126 u.g.n., w sytuacji gdy organ władczo wypowiedział się również co do możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n., nastąpiło z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także zasady prawdy obiektywnej, zawartej w art. 7 K.p.a., z której wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jeżeli organy orzekające w sprawie miały wątpliwości co do zakresu i podstawy żądania strony, winny wezwać ją do wyjaśnienia bądź sprecyzowania wniosku zgodnie z dyspozycją art. 64 § 2 K.p.a. Zaniechanie tych czynności spowodowało, że organ nie tylko dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów, ale także postąpił wbrew podstawowej zasadzie postępowania administracyjnego, tj. określonej w art. 8 K.p.a., zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W tej sytuacji, przyjęcie, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony było przedwczesne, gdyż nie zostało poprzedzone należytym wyjaśnieniem sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wskazanych wyżej uchybień nie uwzględnił. Skarżący kasacyjnie zasadnie więc zarzucił, że oddalenie skargi nastąpiło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku. Stanowi to także o zasadności zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich zastosowanie przed pełnym wyjaśnieniem sprawy. Z tego względu, w oparciu o art. 188 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok, jednocześnie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.