Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1261/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1a ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1452
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 278/21 w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 grudnia 2020 r. nr SKO 4121/550/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 grudnia 2020 r., nr SKO 4121/550/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący zarzucając naruszenie prawa materialnego, art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.), cytowanej dalej w skrócie "u.p.o.l." poprzez błędną wykładnię tego przepisu. W ocenie skarżącego sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. definiując budynek określa, że jest to obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego. W ocenie Skarżącego WSA pojęcie "w rozumieniu prawa budowlanego" interpretuje w ten sposób, że odesłanie to obejmuje jedynie część definicji "obiektu budowlanego" w rozumieniu prawa budowlanego tj. jedynie "obiekt budowlany" w postaci budynku, budowli, obiektu małej architektury.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających ten wyrok decyzji SKO w Wałbrzychu w całości i decyzji Wójta Gminy w części ustalającej podatek od "budynków pozostałych łącznie" oraz orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych, w tym o kosztach zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jako niezasadna podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który – jej zdaniem – został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. Nawet jeżeli ustalone fakty i twierdzenia strony skarżącej wskazują, że w istocie naruszono inny przepis prawa, niewskazany wyraźnie w petitum ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie wolno brać tej okoliczności pod uwagę. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej to przede wszystkim niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 183).

Istota sporu rozpoznawanej sprawy wyznaczona treścią jednego zarzutu skargi kasacyjnej, który sprowadza się do wykładni art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. zgodnie z treścią, którego budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W sprawie, niesporna pomiędzy stronami jest kwestia opodatkowania użytków rolnych oraz gruntów pozostałych, ustalone w sprawie okoliczności faktyczne dotyczące powierzchni użytkowej oraz stanu technicznego opodatkowanych budynków oraz fakt, że budynki w badanym okresie były w złym stanie technicznym; nieremontowane; nie była w nich prowadzona w nich żadna działalność; nie były użytkowane, nie posiadały sprawnych instalacji.

Sporne między stronami było natomiast to, czy budynki, w tak określonym stanie mogą zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

Rację w sporze należy przyznać sądowi pierwszej instancji. Ze skargi wynika, że skarżący skonstruował własną definicję budynku poprzez "wklejenie" do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. definicji "obiektu budowlanego" z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej P.b.). Skarżący wskazał, że definicja budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. powinna być odczytywana następująco: "budynek to (tu skarżący "wkleja" definicję obiektu budowlanego z art. 3 pkt 1 P.b.) - budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z materiałów budowlanych - (tu skarżący kontynuuje definicję z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Zdaniem skarżącego aby budynek podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości musi posiadać "instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem".

Przyjmuje się, że w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. pomimo odniesienia się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ustawodawca tworzy podatkowe pojęcie budynku. Definicje budynku i budowli z prawa budowlanego na gruncie u.p.o.l. stosuje się jedynie pomocniczo, gdyż zasadnicze znaczenie mają definicje tych pojęć zawarte w u.p.o.l. i to na ich podstawie rozstrzygamy, czy dany obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego jest budynkiem, czy też budowlą w rozumieniu u.p.o.l.". Pojęcie obiektu budowlanego zostało przejęte z ustawy prawo budowlane, ale w dalszej części definicji wprowadza elementy pojęcia budynku bez odniesienia do wskazanej ustawy, tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentu i dachu (P. Borszowski, K. Stelmaszczyk [w:] P. Borszowski, K. Stelmaszczyk, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2016, art. 1(a).

Zatem przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do przepisów prawa budowlanego jedynie w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym. Odesłanie to ma ograniczony zakres, dotyczy jedynie rozumienia pojęcia obiektu budowlanego, jednakże w dalszej części definicji wprowadza elementy pojęcia budynku bez odniesienia do wskazanej ustawy, tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentu i dachu. Dokonywanie prawnopodatkowej kwalifikacji danego przedmiotu opodatkowania należy opierać na regulacjach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a jedynie pomocniczo na przepisach prawa budowlanego. To na podstawie definicji ustawy podatkowej rozstrzygamy więc, czy dany obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l.

Słusznie zatem wskazał sąd pierwszej instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporne budynki spełniają wymogi definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt u.p.o.l. Wymienić tu należy: informację z ewidencji gruntów i budynków wg stanu 1 stycznia 2017 r. - 1 stycznia 2020 r. z której wynika, że na działce nr [...] będącej własnością strony znajduje się 5 budynków: nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] budynek szpitala i inne budynki opieki zdrowotnej, nr [...] budynek szpitala i inne budynki opieki zdrowotnej. Ten stan rzeczy potwierdza również protokół oględzin z dnia 23 września 2019 r. i dokumentacja fotograficzna.

Ze wszystkich tych dokumentów w sposób jednoznaczny wynika, że sporne obiekty budowlane są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest podgląd, iż ustawowa definicja budynku nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Wielokrotnie wskazywano, że obiekt budowlany, mieszczący się w ww. zwięzłej definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu tej ustawy i podlega opodatkowaniu nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z przeznaczeniem. Konieczność remontu budynku oraz fakt jego przebudowy i rozbudowy nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cechy budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Formułowane w tym zakresie wypowiedzi strony o nieużytkowaniu budynków z powodu ich złego stanu technicznego, braku sprawnych instalacji, konieczności przeprowadzenia kapitalnego remontu - pozostają bez wpływu na kwalifikację obiektu budowlanego według kryteriów wynikających z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż definicja budynku odwołuje się do istnienia poszczególnych elementów budynku, a nie do ich stanu technicznego. Wbrew twierdzeniom skarżącego stan techniczny dachu, czy też jego kompletność, nie mają wpływu na to, czy obiekt jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji, czy podlega opodatkowaniu. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego. Konieczność remontu budynku oraz fakt jego przebudowy i rozbudowy nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cechy budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji

Na marginesie w odniesieniu do argumentacji skarżącego należy zauważyć, że od 1 stycznia 2016 r. prawodawca zmienił art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z przepisów o podatku od nieruchomości usunięto pojęcie względów technicznych, które pozwalało na zastosowanie niższej stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów i budynków oraz na brak opodatkowania budowli, które nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Zostało ono zastąpione wymogiem, aby wobec obiektów budowlanych wydana została ostateczna decyzja o rozbiórce obiektu przez organ nadzoru budowlanego lub górniczego.

Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a." – oddalił skargę kasacyjną.

SNSA Jacek Pruszyński SNSA Dominik Gajewski SNSA Paweł Borszowski