Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1092/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Dnia 22 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr.) Sędziowie NSA Jan Zając Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 10 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie [...],- zł (słownie: [...] złotych).


UZASADNIENIE

Sygn. I S A/Kr 1092/01

UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzenia kontroli w spółce cywilnej "D." przez Inspektora Kontroli Skarbowej, dokonano zwiększenia dochodu spółki za 1998 r. o kwotę [...] zł stanowiącą równowartość zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł oraz zaniżenia kosztów uzyskania przychodów o [...] zł.

Wedle ustaleń kontroli, zawyżenia kosztów uzyskania przychodów dokonano poprzez zaliczenie wydatków związanych z przychodami z roku 1997 , naruszając tym samym przepis art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ. U. Nr. 90 z 1993 r. póz. 416 ze zm./.

Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z tego tytułu stanowi kwotę [...] zł.

Natomiast zawyżenie kosztów uzyskania przychodów nastąpiło poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów 1998 r. wydatków nie związanych z działalnością firmy i uzyskiwanymi przychodami na ogólną kwotę [...] zł oraz zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wytworzenie środków trwałych , przez co naruszono przepis art. 23 ust. 1 pkt. 1 lit. a tej ustawy. Ponadto zawyżenie kosztów uzyskania przychodów nastąpiło poprzez zaliczenie do kosztów badanej firmy - zadłużenia firmy "D." spółka z o.o. z siedzibą w W. na kwotę [...] zł.

Spowodowało to wydanie decyzji przez Inspektora Kontroli Skarbowej określającej E. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł oraz odsetki na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł.

Rozpoznając odwołanie E. S., która uzyskiwała w 1998 roku przychody z działalności gospodarczej będąc głównym udziałowcem w spółce cywilnej "D." obok Z. B. posiadającej 2% udziałów - Izba Skarbowa decyzją z dnia 10 maja 2001 r. Nr. [...] utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej.

Skarga E. S. na powyższą decyzję wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie kwestionuje ją jedynie w ograniczonym zakresie - a mianowicie w części dotyczącej podróży służbowych, szkoleń pracowników oraz umowy z H.

Zarzuca naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskutek nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu "D." s.c. wydatków poniesionych w 1998 roku , pomimo oczywistego ich związku z uzyskanym przychodem.

Naruszenie przepisu art. 23 ust. 1 tej ustawy polega na nie zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów wydatków określonych w uzasadnieniu skargi.

Skarżąca podnosi też naruszenie przepisów postępowania, a to art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej /DZ. U. Nr. 137 , poz. 926 ze zm./ poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wszystkich jej aspektów w oparciu o materiał dowodowy jakim dysponował organ podatkowy.

Jeśli chodzi o wydatki związane z podróżami służbowymi skarżąca konkretnie podważa nie zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów rachunku nr. [...] na kwotę [...] zł. tyczącego nie kwestionowanych w zasadzie kosztów pobytu przedstawiciela spółki w USA.

Powołując się powszechnie znany sposób oznaczania dat w USA /odmienna kolejność miesiąca i dnia/, krytykuje nie uznanie tego wydatku podnosząc , ze zapis daty [...] oznacza datę [...] sierpnia 1998 r. a data ta pokrywa się z pobytem przedstawiciela spółki w USA.

Za bezzasadne i niekonsekwentne uznaje , nie ujęcie w kosztach uzyskania przychodu faktury VAT [...] z dnia [...] września 1998 r. wiążącej się z podróżą do Szwecji ,gdzie ma siedzibę firma H., której dystrybutorem jest spółka.

Jeśli chodzi o nie uznanie kosztów związanych z umową zawartą pomiędzy spółką z o.o. "D." a s.c. "D.", strona skarżąca twierdzi, że dopiero z dniem [...] lutego 1997 r. spółka cywilna stała się podmiotem wszystkich praw i obowiązków związanych z umową dystrybucyjną, albowiem w umowie z tej daty objęły oświadczeniem woli elementy umowy, które nie stanowiły przedmiotu umowy o przejęciu długu z dnia [...].XI.1996 r. Wynagrodzeniem za przekazanie praw dystrybucji spółki z o.o. -spółce cywilnej -na mocy pkt. 4 umowy z [...] lutego 1997 r. było przejęcie i spłacenie zadłużenia D. Sp. z o.o. wobec "P." Sp. z o.o.

Zachodzi więc powiązanie świadczeń wykonanych na podstawie tej umowy z kosztami uzyskania przychodu w D. Polska Sp. zo.o.

Jeśli chodzi o stanowisko Izby Skarbowej zajęte w wyniku rozpoznania zarzutów identycznie sformułowanych w odwołaniu E. S. od decyzji Inspektora - a zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ,sprowadzą się do zaaprobowania ustaleń i

wniosków Inspektora Kontroli Skarbowej.

Odnośnie nie uznania kosztów związanych z wyjazdami zagranicznymi zdaniem Izby Skarbowej skarżąca nie przedstawiła dowodów uprawdapadabniających cel wyjazdu.

Ponadto nie zostały spełnione warunki właściwe dla udokumentowania podróży służbowych pracowników na szkolenia za granicą.

Powołano się przy tym na zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju / MP Nr. 34, poz. 346/.

Odnośnie zarzutu potraktowania przez organ kontroli skarbowej jako nie związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącą , kosztów wierzytelności firmy "D." Sp. z o.o. wobec "P." Sp. z o.o. na kwotę [...] zł, Izba Skarbowa stwierdziła , ze umowa dystrybucyjna z dnia [...] marca 1995 r. zawarta pomiędzy producentem H. - Szwecja a "D." sp. z o.o. ustanowiła wyłącznym dystrybutorem producenta tą spółkę.

Z umowy tej wynika ,że nie może być przeniesiona przez dystrybutora bez wcześniejszej zgody producenta.

Umowa z dnia [...] listopada 1996 r. pomiędzy spółką z oo. "D." a spółką cywilną "D." w obecności przedstawiciela H., była w swej treści umową przenoszącą na spółkę cywilną prawa i obowiązki wynikające z umowy dystrybucyjnej, a spółka cywilna zwolniła spółkę z o.o. z zobowiązań na niej ciążących z tytułu tej umowy

Strony określiły , że przejęcie praw i obowiązków nastąpi z dniem [...] listopada 1996 r./ z dniem umowy/, ponadto na jej podstawie miało nastąpić przekazanie wszelkich materiałów reklamowych i informacji związanych z dystrybucją.

W oparciu o tą umowę nazwaną "umową o przejęciu długu" spółka cywilna stała się stroną umowy dystrybucyjnej w miejsce spółki z o.o. i nabyła wszelkie prawa i obowiązki dystrybutora.

Spółka z o.o. przestała też być stroną umowy dystrybucyjnej. Potwierdzeniem tego jest pismo H. z [...] stycznia 1997 r.

Z tego względu wg organów późniejsza umowa z dnia [...] lutego 1997 roku między tymi spółkami o przejęciu praw i obowiązków , nie mogła przenieść praw i obowiązków z umowy dystrybucyjnej, gdyż nastąpiło to z dniem [...] listopada 1996r.

Umowa z [...] lutego 1997 r. odnosi się do zobowiązania s .c. do przejęcia i spłacenia kwoty głównej spółki z o.o. -jako wynagrodzenie za przejęcie praw dystrybutora.

Kwota zadłużenia na dzień zawarcia umowy wynosiła [...] zł a spółka cywilna zobowiązała się zwolnić spółkę z o.o. od zapłaty tej kwoty na rzecz " P." sp. z oo.

W dniu [...] XII 1997 r. pomiędzy spółką P. a s .c. "D." została zawarta kolejna umowa o przejęciu długu/kwota zobowiązania [...] zł /, spółka cywilna przejęła ten dług i zobowiązała się go spłacić.

Zatem umowa z dnia [...] lutego 1997 r. w części dotyczącej zobowiązania do przejęcia zadłużenia wymagała zgody Sp. z o.o. "P." jako wierzyciela.

Natomiast umowa o przejęciu długu z [...]. XII 1997 r. pomiędzy P. a osobą trzecią- wymagała zgody dłużnika czyli spółki z o.o. ,nadto obejmowała zupełnie inną kwotę.

Dlatego wedle Izby Skarbowej przyjęcie przez Inspektora Kontroli Skarbowej braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wydatkami na wpłaty dokonane w wysokości [...] zł przez spółkę cywilną skarżącej - na rzecz P. a przychodami tejże spółki była zasadne.

Rozpoznając skargę - Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna w odniesieniu do zarzutów wiążących z nie uznaniem kosztów związanych z umową zawartą pomiędzy spółką z o.o." "D." a " D." spółką cywilną.

W aktach sprawy znajduje się umowa z dnia [...] listopada 1996 r. o przejęciu długu pomiędzy spółkami D. zawarta przy udziale przedstawiciela Firmy H.

Wynika z niej jednoznacznie , że spółka D. z o.o. z dniem jej zawarcia przenosi na spółkę cywilną prawa i obowiązki wynikające z umowy dystrybucyjnej zaś spółka cywilna tą spółkę zwalnia ze zobowiązań ciążących na niej z tytułu tej umowy. Jednocześnie spółka cywilna otrzymuje wszelkie materiały reklamowe i informacje związane z dystrybucją towarów. Obecny przy umowie przedstawiciel H. wyraził zgodę na przejście praw i obowiązków dotychczasowego dystrybutora i zwolnił spółkę przekazującą z dalszych świadczeń na podstawie tego stosunku prawnego.

Umowa ta nie określa żadnych konkretnych zobowiązań spółki cywilnej

"D." w związku z przekazaniem praw dystrybucji. Z akt sprawy wynika też , że po tym fakcie [...] listopada 1996 r. odwołano E. S. z funkcji prezesa zarządu spółki z o.o./ do tej pory była jej jedynym udziałowcem a zarząd sprawowano jednoosobowo/, a na jej miejsce powołano H. N., który na podstawie umowy sprzedaży udziałów z dnia [...] I. 1997 r., stał się właścicielem 100% udziałów.

Zatem zawarcie kolejnych umów , a w szczególności z [...] listopada 1997 r. o przejęciu praw i obowiązków z umowy dystrybucyjnej przez spółkę D. z o.o. reprezentowanej już przez nowego prezesa Zarządu a zarazem jej właściciela i regulującej szczegółowo kwestie związane z tym przejęciem i późniejszych umów co do przejęcia długów w szczególności, co do spółki "P." - nie mogło istotnie wywrzeć skutków prawnych w aspekcie podatkowym , skoro już w tym momencie spółka cywilna była już właścicielem praw wyłącznego dystrybutora firmy H.

Oświadczenie nowego właściciela spółki z o.o. o przysługujących mu prawach i obowiązkach wynikających z umowy dystrybucyjnej było sprzeczne z stanem faktycznym.

Nie może tego zmienić podnoszone w skardze twierdzenie , że ponieważ umowa z dnia [...]. XI. 1995 r. nie określała bliżej wzajemnych praw i obowiązków stron, dopiero kolejna umowa z [...] lutego 1997 r. spowodowała ,że s.c. D. stała się podmiotem wszystkich praw i obowiązków.

Takiego skutku nie może też wywrzeć odwołanie się do późniejszego oświadczenia przedstawiciela H. z [...] lipca 1997r. i twierdzenie , że miał on świadomość , że pierwotna umowa z [...].XI.1996 r. została zawarta jedynie w celu zabezpieczenia praw tej firmy wynikających z umowy dystrybucyjnej, a zwłaszcza płatności za dostarczony towar do spółki z o.o. D. W konsekwencji za trafne należy uznać stwierdzenie organów co do powiązania świadczeń wykonanych na podstawie umowy z [...] lutego 1997 r. z kosztami uzyskania przychodu przez skarżącą. W ocenie sądu organy prawidłowo poczyniły ustalenia w powyższej kwestii, zanalizowały wnikliwie zebrany materiał dowodowy , a wnioski jakie wysnuły uznać należy za trafne .

Natomiast skarga musiała zostać uwzględniona w odniesieniu do drugiego z podniesionych zarzutów albowiem w tym wypadku sprawa nie została wyjaśniona w sposób dostateczny.

Chodzi tu o kwestie związane z nie zaliczeniem w koszty uzyskania przychodów rachunku podanego w skardze nr. [...] tyczącego pobytu przedstawiciela D. s.c. w USA oraz faktury VAT [...].

Jak wynika z akt niniejszej sprawy , skarżąca wyjaśniała w toku postępowania podatkowego jak i odwoławczego z jakiej daty pochodzi ten rachunek wiążący się wg niej pobytem w USA, twierdziła że wystawiony został na dzień [...] sierpnia 1998 r.

Organy uznały za uzasadnione wydatki poniesione w związku z pobytem przedstawicieli spółki w USA w lipcu 1998 r. natomiast nie uznały powyższego z nim łączącego się rachunku Wskazywała równocześnie na odmienny sposób pisowni daty na terenie tego kraju , przedkładała też na tą okoliczność stosowne dowody.

Wydatek związany natomiast ze sporną fakturą miał wiązać się przelotem do Szwecji a generalnie tych kosztów organy nie kwestionowały.

Mimo zarzutów stwierdzić należy, iż Inspektor Kontroli Skarbowej jak i Izba Skarbowa nie ustosunkowały się do nich w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć wypowiadając się jedynie ogólnikowo co do dokumentowania tego rodzaju kosztów i konieczności powiązania ich z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dodać należy, że skarżąca przedkładała znaczną ilość rachunków i faktur wiążących się z wyjazdami, część z nich organy uznały , co do części skarżąca nie kwestionowała stanowiska kontrolującego.

Brak konkretnego uzasadnienia odmowy nie uznania kosztów w tych dwóch wypadkach , powoduje konieczność uchylenia w tym zakresie zaskarżonej decyzji.

Z tych jedynie względów w tej części Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za słuszną i dlatego na podstawie przepisu art. 145 par. 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 w zw. z art. 97 par. 1 przepisów wprowadzających tą ustawę/z dnia 30 sierpnia 2002 DZ. U. Nr. 153 , poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.