Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1713/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1  ust. 1 i 3 i  art. 1  ust. 1b
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Spółka działająca pod firmą W. Spółka Akcyjna w W. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r., znak: [...] odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, opisanej w Kiedzie wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.

Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi.

Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2012 r. uzupełnionym pismem z dnia 6 lutego 2012r. radca prawny, działający w imieniu spółki W. S.A., na podstawie udzielonego w dniu 12 stycznia 2012r pełnomocnictwa wystąpił do Prezydenta W. o przekształcenie na podstawie art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości prawa użytkowania wieczystego przysługującego ww. spółce do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w W. przy ulicy [...] (działka ew. nr [...]) w prawo własności.

Spółka W. S.A. nabyła prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości na podstawie umowy z dnia [...] października 2008 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] od spółki A. sp. z.o.o. Jak wynika z przekazanych dokumentów spółka A. sp. z.o.o. stała się użytkownikiem wieczystym gruntu przy ulicy [...] w W. oraz właścicielem znajdującego się na gruncie budynku na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] marca 2008r. z Bankiem [...] z siedzibą w W. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...].

Bank [...] z siedzibą w W. nabył prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego Rep. [...] w dniu [...] grudnia 2001r. z [...] Przedsiębiorstwem [...] S.A. z siedzibą w W.

W dacie wejścia w życie ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005r o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, tj. w dniu 13 października 2005r. nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w użytkowaniu wieczystym Banku [...] z siedzibą w W.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2. Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 roku użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Natomaist, zgodnie z art. 1 ust. 1b pkt. 2 w/w ustawy - przepisu ust. 1 nie stosuje się do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129).

Od powyższej decyzji odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu złożył pełnomocnik spółki W. SA z siedzibą w W., zarzucając wydanej decyzji naruszenie przepisu art. 1 ust. 3 oraz art. 1 ust. 1 b pkt. 2 w związku z art. I ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] lub uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta W.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji dokonując ponownej oceny sprawy podtrzymał ustalenia i wykładnię przepisów przyjętą przez Prezydenta W. Organ wskazał, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. Nr 15, poz. 83 ) w art. 1 ust. 1 stwierdza, iż z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wystąpić mogą osoby fizyczne i prawne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Przepis ar. 1 ust. 3 ustawy przyznaje prawo do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie również następcom prawnym osób wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy. Dodany ustawą z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187 poz. 1110) ust. 1b art. 1 formułuje negatywną przesłankę przekształcenia wyłączając z tego zakresu m.in. w pkt 2 nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, spółkom handlowym w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym (...). Zgodnie z ust. 1b, jeżeli w dniu 13 października 2005r nieruchomość była przedmiotem użytkowania wieczystego jednego z podmiotów wymienionych w tym przepisie - to żądanie przekształcenia nie przysługuje. Zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005r. przez podmiot określony w ust. 1 b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia. Dnia 13 października 2005r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] był Bank [...] z siedzibą w W. działający na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz.U. z 2003r. Nr 65, poz. 594), który zgodnie z art. 2 tej ustawy był zarówno w dniu 13 października 2005r. jak i nadal jest bankiem państwowym. Organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przekształcenia określona w art. 1 ust. 1 b ustawy i żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 3 spółce W. S.A. nie przysługuje.

Pełnomocnik działając w imieniu Spółki W. S.A. w W. zaskarżył w całości decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. W przedmiocie odmowa przekształcenia przysługującemu skarżącemu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, tj. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (zwanej dalej "ustawą o przekształceniu") poprzez jego niezastosowanie przy ocenie spełnienia przez

Skarżącego - jako następcy prawnego Banku [...] - przesłanek wymaganych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności;

2) art. 1 ust. Ib pkt 2) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż art. 1 ust. Ib pkt 2) ograniczający możliwość uzyskania prawa własności nieruchomości ma zastosowanie również do osób prywatnych będących następcami prawnymi podmiotów publicznych, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dacie 13.10.2005 r.

Skarżący wnosił o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...],

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując w powyższym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. Nr 15, poz. 83 ) w art. 1 ust. 1 stwierdza, iż z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wystąpić mogą osoby fizyczne i prawne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Przepis art. 1 ust. 3 ustawy przyznaje prawo do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie również następcom prawnym osób wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy. Dodany ustawą z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187 poz. 1110) ust. 1b art. 1 formułuje negatywną przesłankę przekształcenia wyłączając z tego zakresu m.in. w pkt 2 nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, spółkom handlowym w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym (...).

Zgodnie z ust. 1b, jeżeli w dniu 13 października 2005r nieruchomość była przedmiotem użytkowania wieczystego jednego z podmiotów wymienionych w tym przepisie - to żądanie przekształcenia nie przysługuje. Zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005r. przez podmiot określony w ust. 1 b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia.

Za taką wykładnią przepisów przemawia niewątpliwie wykładnia literalna. Brzmienie bezpośrednie powołanych wyżej przepisów nie budzi w tym zakresie żadnych wątpliwości. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 3 ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 ustawy. Przepis nie wymienia podmiotów określonych w art. 1 ust. 1b, zatem podmioty te zostały wyłączone, bowiem enumeratywne wyliczenie dotyczy osób fizycznych i prawnych będących następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a. Wykładnia rozszerzająca jest w takiej sytuacji niedopuszczalna.

Skarżący odwołuje się do wykładni celowościowej wskazując, że jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji ww. przepisu (przedłożonego Sejmowi RP VI kadencji, nr druku 4352), celem ustawodawcy było jedynie wyłączenie możliwości nabywania własności nieruchomości przez podmioty publiczne: "Z zakresu działania ustawy proponuje się wyłączenie państwowych i samorządowych osób prawnych. Prawo użytkowania wieczystego jest bowiem na tyle "silnym" prawem do nieruchomości, że umożliwia podmiotom publicznym realizacje celów gospodarczych, do których zostały powołane. Ponadto należy mieć na uwadze, że państwowe i samorządowe osoby prawne zostały już raz "uwłaszczone" z mocy prawa m.in. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z późn. zm.), tj. uzyskały prawo użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości, które znajdowały sią w zarządzie tych osób. Za wyłączeniem tej grupy podmiotów z zakresu projektu przemawia również fakt, iż powyższe "uwłaszczenie" nie zostało jeszcze zakończone i nadal toczą sią postępowania administracyjne, potwierdzające nabycie prawa użytkowania wieczystego przez te podmioty."

Fragment uzasadnienia projektu nowelizacji nie może stanowić o treści wykładni celowościowej omawianego przepisu. Ustawodawca dokonał wyraźnego rozgraniczenia pomiędzy grupami podmiotów, wskazując na wyłączenie osób prywatnych z możliwości nabycia na własności, jeżeli stały sie nabywacami nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym podmiotów publicznych. Ustawodawca mógł przyjąć, że prawo użytkowania wieczystego jest na tyle "silnym" prawem iż nie wymaga przekształcenia w omawianych sytuacjach. Rozgraniczenie w zakresie możliwości przekształcania prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zależności od tego od jakiej grupy podmiotów dokonane zostało nabycie nieruchomości jest w ustawodawstwie dopuszczalne i nie narusza norm konstytucyjnych. Stanowi natomiast przejaw wykonywania władzy ustawodawczej w granicach objętych Konstytucją i pozostałymi przepisami właściwymi dla kształtowanej prawnie materii.

Dnia 13 października 2005r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] był Bank [...] z siedzibą w W. działający na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz.U. z 2003r. Nr 65, poz. 594), który zgodnie z art. 2 tej ustawy był zarówno w dniu 13 października 2005r. jak i nadal jest bankiem państwowym.

Organy obu instancji prawidłowo zatem przyjęły, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przekształcenia określona w art. 1 ust. 1 b ustawy i żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 3 spółce W. S.A. nie przysługuje.

Mając powyższe na względzie i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 15;3:, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.