Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 891/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76, art. 105 pkt 7
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2013 r., poz.1404), po rozpoznaniu odwołania M.J. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż Dyrektor Izby Celnej w T. działając

w oparciu o art. 105 pkt 7 i art. 188 ust. 5, w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 4 oraz art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej oraz art. 104 kpa, wskutek warunkowego umorzenia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, zwolnił M.J. ze służby z dniem doręczenia decyzji, tj. z dniem [...].02.2014 r. Postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby prowadzone było w związku z warunkowym umorzeniem postępowania karnego prowadzonego wobec M.J. na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w L. – [...] Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w R. z dnia [...] września 2013 r. W ocenie organu w sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 105 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej, umożliwiające zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Służbie Celnej. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego, jeżeli popełniony czyn stanowił przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. W uzasadnieniu fakultatywnej decyzji o zwolnieniu ze służby organ wskazał, że popełniony przez M.J. czyn polegający na kierowaniu w stanie nietrzeźwości samochodem osobowym po drodze publicznej i spowodowaniu kolizji, pozostaje w sprzeczności z wymogami związanymi z pełnieniem służby, jest niegodny funkcjonariusza celnego oraz, że jest to również zachowanie naganne w odbiorze społecznym, które nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Wskazano, że takie postępowanie powoduje, że funkcjonariusz nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu, który winien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej a także, że charakter popełnionego czynu powoduje utratę wiarygodności realizacji dotychczasowych zadań. Dlatego też mając na względzie okoliczności sprawy, w tym rolę i zadania Służby Celnej oraz działających w jej imieniu funkcjonariuszy celnych, wymiar społeczny i zawodowy popełnionego czynu oraz wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, a także prewencję ogólną i indywidualną, organ pierwszej instancji uznał, że pozostawienie w służbie funkcjonariusza, nastąpiłoby z naruszeniem dobra służby.

W odwołaniu od decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. M.J. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 105 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez jego wadliwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy przemawia za zwolnieniem ze służby wskutek warunkowego umorzenia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

Odwołujący podniósł, że popełnienie przez niego czynu z art. 178a § 1 kk nie miało żadnego związku z obowiązkami i czynnościami służbowymi przypisanymi do zajmowanego przez niego stanowiska. Czyn ten, w ocenie strony, nie naraża Izby Celnej w T. na utratę zaufania społecznego. Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości było wynikiem zbiegu niekorzystnych okoliczności życiowych. Odwołujący wyjaśnił, że w dniu popełnienia czynu miał ograniczoną świadomość rozumienia czynu z powodu silnego wzburzenia spowodowanego kłopotami rodzinnymi. Przyznał, że spożywał alkohol a następnie wsiadł do samochodu, kierując nim po drodze publicznej. Odwołujący wyjaśnił, że było to zdarzenie incydentalne, że był w głębokiej [...], wie, że zrobił źle i poniósł z tego tytułu surowe konsekwencje, nie tylko karne, lecz także służbowe i osobiste. Taka sytuacja nigdy wcześniej ani nigdy później się nie powtórzyła i nie powtórzy. Odwołujący podniósł, że na skutek drobnej stłuczki nikomu nic się nie stało, a jedynie doszło do lekkiego otarcia karoserii samochodu, z którym prowadzony przez niego pojazd uległ zderzeniu. Żadna z osób uczestniczących w stłuczce nie ucierpiała fizycznie. Odwołujący podniósł, że za spowodowanie kolizji został ukarany mandatem, a za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości został wydany wyrok, który nie jest wyrokiem skazującym, a jedynie potwierdzającym popełnienie czynu z art. 178 a § 1 kk i warunkowo umarzającym postępowanie karne, co w sposób rażący różni się od skazania.

Odwołujący uznał za błędną diagnozę interesu społecznego w niniejszej sprawie. Wskazał, że ochrona trwałości stosunku pracy ogranicza dopuszczalność zwolnienia funkcjonariusza celnego tylko do ściśle określonych przypadków. Oznacza także, że przepisy regulujące rozwiązanie stosunku pracy z funkcjonariuszem celnym nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, a skorzystanie z rozwiązania art. 105 ustawy o Służbie Celnej nie może opierać się wyłącznie na subiektywnych przekonaniach Dyrektora Urzędu Celnego. Wymaga wskazania realnie istniejącej "ważnej przyczyny" lub składającego się na nią szeregu okoliczności uzasadniających konieczność rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku pracy. Chodzi tu przy tym o konkretne zdarzenie dotyczące funkcjonariusza w służbie lub w życiu prywatnym bądź inne okoliczności, których powstanie obiektywnie utrudnia lub uniemożliwia należyte wykonywanie przez tego funkcjonariusza obowiązków służbowych.

Zdaniem strony należy odróżnić naruszenie nieposzlakowanej opinii od jej utraty. Mając na względzie takie sytuacje ustawodawca wprowadził rozróżnienie między osobami skazanymi za popełnienie przestępstwa a osobami, wobec których m.in. warunkowo umorzono postępowanie karne uznając, że w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania z powodu pełnienia przestępstwa, nie zawsze musi dojść do utraty nieposzlakowanej opinii danej osoby, czy naruszenia złożonego przez funkcjonariusza ślubowania w takim stopniu, aby miało to powodować konieczność zwolnienia go ze służby.

Odwołujący podniósł, że czyn, którego się dopuścił, nie nosił znamion rażącego naruszenia obowiązujących zasad bezpieczeństwa, czy rażącego naruszenia norm społecznych, albowiem w takim wypadku nie byłoby możliwe warunkowe umorzenie wobec niego postępowania karnego. Stąd ocena organów w tym zakresie jest nieuzasadniona oraz twierdzenie, że charakter czynu automatycznie powoduje utratę wiarygodności realizacji dotychczasowych zadań jest nieuzasadnione. Wskazał, że sąd karny warunkowo umorzył postępowanie, co oznacza, że uznał, iż społeczna szkodliwość czynu nie była znaczna, a naruszenie norm prawa nie miało rażącego charakteru.

Zdaniem strony naruszenie jego dotychczas nieposzlakowanej opinii nie jest znaczne i nie skutkuje niespełnieniem przez niego wymogów określonych w art. 76 ustawy o Służbie Celnej. Wskazał, iż nie był karany dyscyplinarnie i jego przełożeni nie mieli zastrzeżeń do realizacji przez niego zadań.

Szef Służby Celnej utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, iż ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1404) ustala obligatoryjnie (art. 104) i fakultatywne (art. 105) przyczyny zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia ze służby, zgodnie z przepisem art. 105 pkt 7 ustawy jest warunkowe umorzenie postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego, jeżeli popełniony czyn stanowił przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Z akt sprawy i wyroku Sądu Rejonowego w L. [...] Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w R. z dnia [...].09.2013 r., sygn. akt [...] (prawomocny od dnia [...].10.2013 r.) wynika, że M.J. został oskarżony o to, że będąc w stanie nietrzeźwości 1,38 mg/l alkoholu, kierował samochodem osobowym na drodze publicznej, to jest o czym z art. 178 a § 1 kk. W sprawie zapadł wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne na okres próby dwóch lat.

Bezspornym jest zatem, że wobec odwołującego zapadł wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne oraz, że popełniony czyn z art. 178a § 1 kk, stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W sprawie zatem zostały spełnione przesłanki z przepisu art. 105 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej, stanowiącego o możliwości zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Celnej.

Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie wskutek wniesionego środka zaskarżenia, podkreślił specyfikę i charakter stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza celnego ze Służbą Celną oraz wynikające z tego prawa i obowiązki funkcjonariusza. Wskazał, iż kandydat do służby od momentu powołania musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych, czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych (wyrok TK z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, wyrok TK z dnia 13.02.2007 r., sygn. akt K 46/05). Dobro Służby Celnej wymaga aby w gronie funkcjonariuszy celnych znajdowały się osoby wolne od jakichkolwiek podejrzeń (wyrok NSA z dnia 04.08.2011 r., sygn. akt I OSK 327/11), co znalazło wyraz w przepisie art. 76 ustawy o Służbie Celnej. Z tego przepisu wynika, że służbę w Służbie Celnej może pełnić wyłącznie osoba, która ma nieposzlakowaną opinię. W świetle powyższego, czyn odwołującego polegający na złamaniu prawa poprzez kierowanie samochodem będąc w stanie nietrzeźwości i spowodowanie kolizji pozostaje w sprzeczności z wymaganiami stawianymi funkcjonariuszom celnym. Odwołujący popełniając taki czyn utracił nieposzlakowaną opinię, wymaganą do pełnienia służby w Służbie Celnej.

Z treści przepisu art. 105 pkt 7 nie wynika, że musi istnieć związek popełnionego czynu z wykonywaniem obowiązków służbowych. Wystarczające jest stwierdzenie zaistnienia dwóch przesłanek - warunkowego umorzenia postępowania karnego i popełnienia czynu stanowiącego przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Nie ma zatem racji odwołujący twierdząc, iż przy podejmowaniu decyzji winny być brane pod uwagę zdarzenia dotyczące funkcjonariusza w służbie lub w życiu prywatnym bądź inne okoliczności, których powstanie obiektywnie utrudnia i lub uniemożliwia należyte wykonywanie przez funkcjonariusza obowiązków służbowych.

W przypadku gdy funkcjonariusz nie przestrzega prawa, a sam z racji wykonywanego zawodu, powołany jest do egzekwowania prawa od innych, można mówić o utracie przez niego nieposzlakowanej opinii a nie tylko o naruszeniu w jakimś stopniu nieposzlakowanej opinii, tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie funkcjonariusz dopuścił się przestępstwa umyślnego, dodatkowo zagrażającego zdrowiu i życiu innych osób. Funkcjonariusz łamiąc przepisy prawa i popełniając przestępstwo umyślne zachował się wbrew złożonemu ślubowaniu, którym zobowiązał się wiernie służyć Rzeczpospolitej Polskiej, przestrzegać zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i obowiązującego porządku prawnego, strzec dobrego imienia służby, honoru i godności funkcjonariusza, a także przestrzegać zasad etyki funkcjonariusza Służby Celnej. Zachowanie funkcjonariusza godzi w dobre imię służby, wpływa negatywnie na zaufanie społeczne, którym winny być obdarzone osoby pełniące funkcje publiczne, a także stoi w sprzeczności z honorem i godnością funkcjonariusza.

Wobec naruszenia podstawowych wymagań, jakie muszą spełniać funkcjonariusze Służby Celnej, wyjaśnienia odwołującego zawarte w odwołaniu odnośnie zachowania i okoliczności związanych z popełnieniem czynu, to jest, że nie uciekł z miejsca zdarzenia, była to sprawa incydentalna, nie spowodowała szkód, a odwołujący znajdował się w trudnej sytuacji życiowej oraz był funkcjonariuszem nienagannie dotychczas pełniącym służbę - nie mają wpływu na negatywną ocenę jego czynu. Okoliczności, czy skutki popełnionego czynu, nie zmieniają wagi popełnionego przestępstwa umyślnego, które nie pozostaje bez wpływu na całą Służbę Celną.

W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zwolnienie M.J. ze służby, jest adekwatną konsekwencją zawodową popełnionego przez niego czynu. Za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia interes społeczny, który w tym przypadku przejawia się w tym, iż zadania Służby Celnej w zakresie zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, winny być realizowane przez osoby o nieposzlakowanej opinii, wolne od jakichkolwiek podejrzeń. Rodzaj zadań realizowanych przez funkcjonariuszy celnych powoduje, że w tym przypadku nie było możliwe przedłożenie ochrony zatrudnienia odwołującego nad konieczność realizowania przez Służbę Celną powierzonych jej zadań państwa (wyrok NSA z dnia 31.01.2008 r., sygn. akt I OSK 319/07). Dokonując wyważenia słusznego interesu strony jak i interesu społecznego, organ pierwszej instancji miał na względzie zadania i rolę Służby Celnej wynikające z art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej słusznie podniósł, że funkcjonariusze celni realizując zadania Służby Celnej, pełnią społecznie doniosłą rolę. Z tego względu zatrudnienie w służbie ma charakter szczególny, wiążący się też ze szczególnymi wymaganiami w zakresie przestrzegania przez funkcjonariuszy celnych w prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 76 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszem może być wyłącznie osoba, która ma nieposzlakowaną opinię. Funkcjonariusz celny zobowiązany jest też do przestrzegania zasad etyki funkcjonariusza Służby Celnej, a także godnie zachować się w służbie oraz poza nią (art. 122 ustawy o Służbie Celnej). Rażące naruszenie obowiązujących zasad bezpieczeństwa przez funkcjonariusza celnego, na którym w sposób szczególny spoczywał obowiązek nienagannego zgodnego z prawem zachowywania się, rzutuje znacząco na społeczny odbiór i oceny jego czynu. Takie postępowanie pozwala uznać, iż funkcjonariusz nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu, który winien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej. Na podjęcie decyzji o zwolnieniu nie pozostał bez wpływu fakt, iż odwołujący pełnił służbę w komórce dozoru, której zadania wymagają wzmożonej dyspozycyjności, jak też wiążą się z realizacją kontroli w siedzibie podmiotów gospodarczych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zauważył, że do dokonania zwolnienia na podstawie art. 105 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej, nie jest wymagane skazanie za popełniony czyn, przesłanką jest w tym przypadku warunkowe umorzenie postępowania karnego, jeśli czyn stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Przepis ten jest wyrazem szczególnych wymagań stawianych funkcjonariuszom pełniącym służbę w Służbie Celnej, bardziej rygorystycznym niż w przypadku innych form zatrudnienia. Wynika to ze specyfiki i charakteru stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza celnego ze Służbą Celną. Kandydat bowiem do służby do momentu powołania musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych wymagań. Funkcjonariuszom zapewnia się stabilność zatrudnienia, wyrażającą się tym, iż tylko w określonych przepisami prawa wypadkach, istnieje obowiązek, czy możliwość zwolnienia, a z drugiej strony w sytuacji zaistnienia określonych przesłanek, możliwe jest zwolnienie ze Służby Celnej.

Wobec wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 105 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej stwierdził, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w T., została wydana zgodnie z prawem, w tym z zachowaniem wszelkich reguł postępowania administracyjnego i nie zawiera również cech dowolności, mieszcząc się, w ocenie organu II instancji, w granicach uznania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.J. zarzucił powyższej decyzji Szefa Służby Celnej obrazę prawa materialnego, tj. art. 105 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez jego wadliwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawia za zwolnieniem ze służby.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] lutego 2014 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r., ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez skarżącego w złożonej skardze. Wskazał, iż zawarte w niej argumenty przemawiają za tym, że organ dokonując oceny do której umocował go ustawodawca w treści art. 105 ustawy o Służbie Celnej wykroczył poza ramy swobodnego uznania i w istocie dokonał dowolnej oceny sprawy. Jednocześnie zwrócił uwagę, iż w stosunku do skarżącego funkcjonariusza legitymującego się 17-letnim okresem nienagannej służby, będącego jednocześnie jedyną osobą gwarantującą rodzinie utrzymanie sąd powszechny uznał za spełnione przesłanki warunkowego umorzenia (art. 66 § 1kk) uznając tym samym winę skarżącego jak i społeczną szkodliwość czynu za nieznaczne, natomiast organ nie będąc umocowany do orzekania o stopniu społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez skarżącego uznał, iż interes Służby Celnej ma zdecydowanie większą wagę niż interes skarżącego polegający na pozostaniu w służbie i to w sytuacji, gdy popełniony czyn nie pozostawał w żadnym związku z wykonywaną przez niego pracą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc m.in., iż dokonując wyważenia słusznego interesu strony jak i interesu społecznego, organy miały na względzie zadania i rolę Służby Celnej wynikające z art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Funkcjonariusze celni realizując zadania Służby Celnej, pełnią społecznie doniosłą rolę, z tego względu zatrudnienie w służbie ma charakter szczególny, wiążący się też ze szczególnymi wymaganiami w zakresie przestrzegania przez funkcjonariuszy celnych prawa i zasad etycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 105 pkt 7 ustawy z dnia 27 siepania 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1404), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego, jeżeli popełniony czyn stanowił przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Nie budzi wątpliwości, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2013 r. Sąd Rejonowy w L., [...] Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą z R., w sprawie o sygn. akt [...], warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko M.J. oskarżonemu o czyn z art. 178a § 1 kk na okres próby wynoszący 2 lata oraz orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat zaliczając na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od [...] lipca 2013 r.

Bezsporna jest ponadto okoliczność, że przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk, tj. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem, które można popełnić tylko z winy umyślnej. Zostały zatem spełnione przesłanki do zastosowania fakultatywnej podstawy zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby, wymienionej w art. 105 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej.

Powyższe unormowanie nie nakłada na organ bezwzględnego obowiązku zwolnienia funkcjonariusza ze służby, jednakże uprawnia go do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, a tym samym przyznaje mu kompetencje do orzekania w tym zakresie w ramach tzw. uznania administracyjnego. Działanie w ramach uznania administracyjnego przejawia się w tym, że organ ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego rozstrzygnięcia dla strony. Wybór ten musi poprzedzać prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Orzekania organu w ramach uznania administracyjnego ograniczone jest regułami postępowania określonymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. (t.j. Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.). Organ zobligowany jest w szczególności do przestrzegania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), tj. podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ma też obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). Musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz dokonać jego ceny (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Jest wreszcie zobowiązane do uzasadnienia swego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.

Organy celne w rozpoznawanej sprawie nie uchybiły wskazanym regułom postępowania administracyjnego, zaś wydane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga charakter stosunku prawnego łączącego funkcjonariusza celnego ze Służbą Celną oraz wynikające z niego prawa i obowiązki. Stosunki służbowe nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, powstających w drodze powołania w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Specyfika statusu funkcjonariuszy służb mundurowych, obejmujących Służbą Celną, była wielokrotnie przedmiotem rozważań zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniach swoich orzeczeń zwracał uwagę, że kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych (por. wyrok TK z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, wyrok TK z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05). W tego typu sprawach wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, iż dobro Służby Celnej wymaga aby w gronie funkcjonariuszy celnych znajdowały się osoby wolne od jakichkolwiek podejrzeń, czemu ustawodawca dał wyraz w art. 76 ustawy o Służbie Celnej, ustanawiając warunek, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 327/11).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się też uwagę na to, że istotną cechą stosunku służbowego funkcjonariusza celnego jest wzmożona stabilność zatrudnienia. Wyraża się ona w określeniu m.in. okoliczności, których istnienie stwarza możliwość prawną lub obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Przepisy regulujące te kwestie muszą być stosowane ściśle, niedopuszczalna jest zatem ich rozszerzająca wykładnia. Jednakże nie może mieć miejsca także ich zawężająca interpretacja, mająca sprowadzać się de facto wyłącznie do ochrony funkcjonariuszy, bez uwzględnienia także usprawiedliwianych potrzeb prawodawcy oraz do zapewnienia funkcjonariuszowi celnemu większych gwarancji niż wynikają one z istoty tych regulacji. Celem przedmiotowych unormowań jest zapewnienie możliwości realizowania przez funkcjonariuszy celnych powierzonych im zadań o charakterze publicznym bez nieuzasadnionej obawy o utratę miejsca zatrudnienia. Z drugiej zaś strony właśnie rodzaj tych zadań powoduje, że niemożliwe jest zawsze przedkładanie ochrony zatrudnienia nad konieczność realizowania przez Służbę Celną powierzonych jej zadań państwa (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 319/07).

Oceniając w tym kontekście relację pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem skarżącego, należy zgodzić się z organem, że słuszny interes M.J. postrzegany przez pryzmat pełnionej służby, nie mógł zostać uznany za przeważający nad interesem społecznym, stąd też niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 K.p.a.

Podkreślenia bowiem wymaga, że aby funkcjonariusz celny skutecznie i z pełnym przyzwoleniem społecznym realizował nałożone na Służbę Celną zadania, w tym egzekwował prawo, sam musi prawa przestrzegać. Jest to istotne w odniesieniu do skarżącego, do obowiązków którego na zajmowanym stanowisku służbowym należała m.in. kontrola przestrzegania przepisów prawa podatkowego i celnego.

Wbrew zarzutowi skargi organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego i przekonująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Stąd też chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Nie jest również uprawniony zarzut naruszenia art. 105 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej przez jego wadliwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawia za zwolnieniem ze służby i pomimo istnienia pozytywnej prognozy kryminologicznej, która jest przesłanką warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Takie stanowisko organu jest zdaniem Sądu uzasadnione, gdyż bezsporna jest wynikająca z treści art. 66 § 1 kk okoliczność, iż skarżący dopuścił się czynu nie licującego z wizerunkiem Służby Celnej, a pozytywna prognoza kryminologiczna tego faktu nie zmienia.

Prowadzenie pojazdu mechanicznego – samochodu w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem popełnionym z winy umyślnej. Z uwagi na zagrożenie jakie stwarza ten rodzaj przestępczości, czyny tego rodzaju są postrzegane w odbiorze społecznym jako szczególnie naganne i poddane są ostrej krytyce i napiętnowaniu. Zasadnie organ podnosi, iż skarżący popełniając tego rodzaju przestępstwo utracił przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii, jaką musi posiadać funkcjonariusz Służby Celnej, w myśl art. 76 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Natomiast argumenty podnoszone przez skarżącego, a dotyczące jego postawy, zachowania i okoliczności związanych z popełnieniem czynu, że nie pozostawał on w związku z wykonywanymi obowiązkami służbowymi, że poza drobną stłuczką, "nic się nie stało" oraz, że był funkcjonariuszem nienagannie dotychczas pełniącym służbę, nie mają wpływu na negatywną ocenę popełnionego czynu. Oceny tego czynu nie zmienia też przedstawione w niniejszym postępowaniu postanowienie Sądu Rejonowego w L. [...] Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w R. z dnia [...] lipca 2014 r. uwzględniające wniosek M.J. i uznające za wykonany środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonej na okres 2 lat w sprawie [...].

W ocenie Sądu – organy administracji celnej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Zaskarżona decyzja odpowiada kryteriom uznania administracyjnego, motywy rozstrzygnięcia zostały w niej w pełni wyjaśnione, zaś przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.