Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1128/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 31
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 262, art. 264
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 roku spraw ze skarg G. S. i P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzez skarżących: G.S. kwotę 100 (sto) złotych oraz na rzecz P.S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu zażaleń G. S. i P. S. na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 3.690,00 zł, dotyczącego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością położoną w obrębie C., gm. S., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 613/6, stanowiąca współwłasność P. S. i G.S., a nieruchomością sąsiednią oznaczoną nr działki 613/11, stanowiącą własność D. i L. małż. P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Jak wynika z akt sprawy, na wniosek współwłaścicieli działki nr 613/6 położonej w obrębie C. – P.S. i G. S.- Wójt Gminy S. prowadził postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką wnioskodawców, a działką nr 613/11 należącą do D. i L. małż. P.

W dniu 9 marca 2017 r. upoważniony geodeta przedłożył w urzędzie dokumentację z rozgraniczenia nieruchomości, zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] z dnia 09.03.2017r., z której wynika, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia została ustalona w oparciu o operaty podziałowe zaewidencjonowane w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz stan prawny ujawniony w księgach wieczystych. Z dokumentacji przedłożonej przez geodetę ewidentnie wynikało, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia jest już granicą prawną i jej przebieg nie uległ zmianie, w związku z czym organ powziął wątpliwość, co do zasadności prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.

W związku z powyższym organ wezwał D. i L. P. oraz G. S. i P. S. do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Z wyjaśnień złożonych przez strony postępowania wynikało, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia była im znana (znali położenie znaków granicznych), nie istniał spór pomiędzy właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, co do przebiegu granicy ani stanu posiadania gruntu położonego przy granicy nieruchomości.

Wobec tego postępowanie rozgraniczeniowe stało się bezprzedmiotowe i zostało zakończone wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 3.690,00 zł, która stanowiła wynagrodzenie za czynności geodety i zobowiązał do ich uiszczenia (po połowie) P. S. i G. S. - współwłaścicieli działki nr 613/6 obręb C.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. wydanym po rozpatrzeniu zażaleń P. S. i G. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając, że ustalone koszty nie zostały ani w umowie, ani w fakturze wyszczególnione ze wskazaniem poszczególnych czynności wykonywanych przez geodetę. Ponadto wskazano, że kalkulacja kosztów powinna być przeprowadzona w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 518).

W związku z powyższym organ wystosował pismo do. A Sp. z o.o. - wykonawcy rozgraniczenia, o przedstawienie kalkulacji ceny za wykonanie usługi geodezyjnej (rozgraniczenia) w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia.

W odpowiedzi przedsiębiorca wskazał, że działa na wolnym rynku i stosuje stawki wolnorynkowe. Cena zaoferowana przez niego została przez organ uznana za najkorzystniejszą i w związku z tym zawarto stosowną umowę. Stawki podane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. dotyczą biegłych sądowych realizujących prace na zlecenie sądów i nie dotyczą przedsiębiorstw działających na wolnym rynku, nawet jeśli działają w ramach postępowań administracyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ I instancji organ ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 3.690,00 zł, która stanowiła wynagrodzenie za czynności geodety i zobowiązał do ich uiszczenia (po połowie) P.S. i G. S. - współwłaścicieli działki nr 613/6 obręb C. Organ zaznaczył, iż w zapytaniu ofertowym wyłonił wykonawcę z najniższą ceną i podpisał stosowną umowę, która obie strony zobowiązywała do wykonania jej postanowień.

Zażalenia po powyższe postanowienie wnieśli G.S. i P. S. zarzucając zawyżenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, jak również obciążenie kosztami tylko ich, mimo że rozgraniczenie dotyczyło też działki sąsiedniej, będącej własnością D. i L.P. Skarżący podnieśli, iż z uzasadnienia postanowienia wynika, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia została ustalona w oparciu o operaty podziałowe zaewidencjonowane w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz stan prawny ujawniony w księgach wieczystych. Postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi na powyższe stało się bezprzedmiotowe. Skarżący uważają, że skoro postępowanie stało się bezprzedmiotowe to ustalone koszty postępowania rozgraniczeniowego są rażąco wysokie, niegodne z rzeczywistością i zasadami współżycia społecznego. Nadto, obciążanie tylko jednej strony kosztami postępowania rozgraniczeniowego, pomimo, iż sprawa dotyczyła właścicieli obu działek, jest również niesprawiedliwe i niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Według skarżących, wyjaśnienia organu I instancji, że wybrał w telefonicznym rozeznaniu cenowym najkorzystniejszą ofertę, są tylko nieudolną próbą wybrnięcia z sytuacji. Skarżący podnoszą, iż mają na utrzymaniu żony i małoletnie dzieci i ich sytuacja zarobkowa i majątkowa nie daje możliwości do ponoszenia takich opłat.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 264 § 1 Kpa, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy strony a organy administracji publicznej określone są w art. 262 § 1 k.p.a., w myśl którego, stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1) wynikły z winy strony,

2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Wójt Gminy S. wszczął na wniosek P. S. i G. S. postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością stanowiąca Ich współwłasność, oznaczoną w ewidencji gruntów nr działki 613/6 obręb C., a nieruchomością oznaczoną nr działki 613/11, stanowiącą współwłasność D. i L. małż. P.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. organ I instancji umorzył wszczęte postępowanie, jako bezprzedmiotowe, ponieważ współwłaściciele obu nieruchomości złożyli oświadczenie, że granica była im znana, znali położenie znaków granicznych, nie istniał spór o granicę, co do jej przebiegu ani stanu posiadania gruntu przygranicznego.

Kolegium podkreślił, że zgodnie z art. 153 Kodeksu cywilnego, rozgraniczenie przeprowadza się, jeżeli granice gruntów stały się sporne. Tym samym, skoro nie istniał spór graniczny, a na wniosek współwłaścicieli jednej z nieruchomości zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe, które okazało się bezprzedmiotowe, nie można zakładać, że postępowanie prowadzone było w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Tym samym w niniejszej sprawie ma zastosowanie zasada, że koszty postępowania ponosi strona, na której żądanie czynności organu zostały podjęte. Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), czynności ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Geodeta jest osobą uprawnioną do przeprowadzania czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym, a przy tym jednocześnie zobowiązanym do podjęcia szeregu czynności określonych w rozdziale 3 zatytułowanym "Wykonywanie czynności ustalania przebiegu granic" (§ 8 i nast.) rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że upoważniony przez Wójta Gminy S.geodeta wykonywał czynności wymienione w tym rozporządzeniu i sporządził stosowną dokumentację z rozgraniczenia, zgodnie z zawartą umową Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Wynagrodzenie geodety za te czynności wyniosło brutto 3.690,00 zł.

Z dokumentacji rozgraniczeniowej wynika, iż w ramach czynności rozgraniczenia, za które została wystawiona faktura VAT Nr [...] z dnia 09.03.2017 r., geodeta zgłosił prace geodezyjne w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B., analizował stan prawny nieruchomości ujawniony w księgach wieczystych oraz dokumentację znajdującą się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B., by ustalić przebieg granicy nieruchomości, wezwał zainteresowane strony do stawienia się na gruncie, przeprowadził wywiad terenowy w wyniku którego odnalazł betonowe graniczniki w pkt nr 4-525 i 4-526, dokonał pomiarów, sporządził szkic graniczny, przetyczył punkty pośrednie (3 szt.), które zamarkował palikami, sporządził dokumentację z przeprowadzonych czynności i przekazał ją do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Operat techniczny włączony został do zasobu państwowego pod nr [...] z dnia 09.03.2017 r.

Ustalone przez organ I instancji koszty postępowania w wysokości 3.690,00 zł w całości stanowią koszty czynności geodety. Wynikają one z zawartej z geodetą umowy Nr [...] z dnia 20 września 2016 r. na "przeprowadzenie rozgraniczenia granicy między działkami o nr ewidencyjnych 613/6 i 613/11" i przedłożonej przez geodetę faktury z dnia 9 marca 2017 r. za wykonaną usługę.Kolegium zaznaczyło, że z akt sprawy wynika, iż przed zleceniem wykonania usługi Wójt Gminy S. przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia na przeprowadzenie czynności rozgraniczenia działek o nr ewid. 613/6 i 613/11 w obrębie geodezyjnym C. Organ przeprowadził rozeznanie co do wysokości kosztów oferowanych przez wykonawców usług w zakresie rozgraniczania nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że po telefonicznym rozeznaniu cenowym wybrana została najkorzystniejsza oferta - wyłoniony został wykonawca z najniższą ceną - i z nim została podpisana stosowna umowa.

Kolegium zaznaczyło, że nie ulega wątpliwości, iż koszt ustalenia przebiegu każdej granicy nieruchomości zależy od ilości punktów granicznych, wydatków poniesionych przez uprawnionego geodetę, w tym wydatków materiałowych, na amortyzację aparatury, koszty dojazdu na miejsce wykonania czynności, koszty sporządzenia dokumentacji dotyczącej rozgraniczanych nieruchomości. Upoważniony do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych geodeta nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że kalkulacja kosztów powinna być przeprowadzona w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym.

W piśmie z dnia 09.08.2017 r. wskazał, iż działa na wolnym rynku i stosuje stawki

wolnorynkowe. Stawki podane w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. dotyczą biegłych sądowych realizujących prace na zlecenie sądów i nie dotyczą przedsiębiorców działających na wolnym rynku.

Kolegium uznało za zasadne odniesienie się do ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, posiłkując się przepisami dotyczącymi kosztów sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r., wynagrodzenie za wykonaną pracę biegłych z dziedziny geodezji i kartografii, w zakresie czynności opisanych w załączniku nr 3, można określić według stawki albo taryfy zryczałtowanej wskazanej w tym załączniku (w załączniku określono procent kwoty bazowej, tj. kwoty 1.766,46 zł za poszczególne czynności techniczne biegłych z zakresu geodezji i kartografii; przykładowo w poz. 4 określono, że za ustalenie granic nieruchomości do 4 punktów granicznych ryczałt wynosi 29,39 procent kwoty bazowej). Biorąc pod uwagę taryfy zryczałtowane za poszczególne typowe czynności techniczne wykonywane w ramach rozgraniczenia nieruchomości (tj. m.in. badanie ksiąg wieczystych, uzyskanie niezbędnych danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, czynności dokonywane w terenie, prace związane ze sporządzeniem dokumentacji), przy ustalaniu granic nieruchomości do 4 punktów granicznych, koszt tych czynności wynosiłby ok. 2.000 zł. Do ww. zryczałtowanych kosztów należy jeszcze dodać koszty, które niewątpliwie zostały poniesione przez geodetę, obejmujące m.in. czas poświęcony na kontakty ze zleceniodawcą rozgraniczenia, zgłoszenie pracy w PODGiK, opłaty naliczone przez PODGiK za udostępnianie danych z zasobu geodezyjnego oraz przyjęcie operatu do zasobu, koszty korespondencji, materiałów biurowych, materiałów eksploatacyjnych wykorzystywanych przy opracowywaniu dokumentacji, koszty dojazdu do PODGiK, Urzędu Gminy w S., dojazdy do rozgraniczanych nieruchomości.

Kolegium wskazało, że wynagrodzenie geodety, będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, podwyższa się o kwotę podatku VAT. Kolegium wiadomym jest z urzędu, wobec prowadzenia innych postępowań w sprawie kosztów postępowań rozgraniczeniowych, iż według "Informacji o cenach na roboty geodezyjne", opracowanej przez Stowarzyszenie Geodetów Polskich w Krakowie (na rok 2014), koszty postępowania rozgraniczeniowego do 2 punktów granicznych, określone zostały na poziomie 3.000 zł (bez podatku VAT).

Zdaniem organu nieuzasadnione są zarzuty skarżących, iż "koszty postępowania rozgraniczeniowego są rażąco wysokie". Ustalone w niniejszej sprawie koszty postępowania rozgraniczeniowego odpowiadają wysokości wynikającej z opracowania Stowarzyszenia Geodetów Polskich. Nie są też rażąco zawyżone w stosunku do kwot wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych.

W złożonych skargach ( o identycznej treści) P.S. i G. S. zarzucili naruszenie interesu skarżących poprzez bezzasadne nałożenie zapłaty /solidarnie/ kwoty 3.690,00 zł – tytułem wynagrodzenia za czynności geodety oraz przyjęciu, iż jest to kwota adekwatna do wykonanych czynności. Nadto, zdaniem skarżących organ I instancji naruszył przepis art. 264 § 1 kpa poprzez nie nałożenie obowiązku uiszczenia kosztów geodezyjnych na właściciela nieruchomości, która graniczy z nieruchomością skarżących, a który wbrew

twierdzeniu organ I instancji dał powód do wszczęcia postępowania. Organ I instancj naruszył również § 7 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.04.2013 r. poprzez zastosowania tego przepisu do zaistniałej sytuacji.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączyć sprawę ze skargi P. S. zarejestrowaną pod sygn. akt III SA/Łd 1129/17 ze sprawą ze skargi G. S. zarejestrowaną pod sygn. akt III SA/Łd 1128/17 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej sprawę prowadzić pod sygnaturą akt III SA/Łd 1128/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola pod względem zgodności z prawem przebiega w trzech płaszczyznach, tj. oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury oraz respektowania reguł kompetencji (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r., I GSK 1421/2005). Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zasada niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada legalność aktu organu administracji publicznej w sprawie w jej całokształcie, nawet jeżeli skarżący zakwestionował jedynie jego część, pod kątem wykrycia wszelkich naruszeń prawa, jakimi może być on dotknięty, a więc nie tylko tych podniesionych przez stronę. Zasada ta jest traktowana jako obowiązek (a nie uprawnienie) sądu administracyjnego (por. uchwałę NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09; wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., OSK 628/04). Przepis art. 135 p.p.s.a. zawiera natomiast upoważnienie do stosowania przez sąd przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z unormowaniami tymi koresponduje art. 145 p.p.s.a., który określa uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych. I tak w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a. warunkiem uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości lub części jest stwierdzenie przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności postanowienia w całości lub części jest zajście przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Warunkiem uwzględnienia skargi i stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa jest zajście przyczyn określonych w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne w odniesieniu do postanowień, przy wydawaniu których doszło do naruszenia prawa. Sąd administracyjny nie może więc rozstrzygnąć co do istoty sprawy stanowiącej przedmiot zaskarżonego postanowienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej argumenty okazały się zasadne.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność obciążenia skarżących (solidarnie) kwotą 3690,00 zł, stanowiącą koszty postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem skarżących kosztami tymi powinien zostać obciążony również właściciel nieruchomości graniczącej z ich nieruchomością który wbrew twierdzeniu organu I instancji dał powód do wszczęcia postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia organów administracji stanowiły art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 k.p.a. Przepisy te określają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy stronę a organ. Zasadą jest, że koszty postępowania administracyjnego ponosi organ – w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Jednakże zgodnie z art. 262 § 1 K.p.a., stronę obciążają te koszty, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). W piśmiennictwie przyjmuje się, że wykładnia art. 262 § 1 k.p.a. powinna być wąska, bowiem omawiane uregulowanie prawne jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. A. Mudreckiego, Gdańsk 2008, str. 578).

W orzecznictwie sądów administracyjny istniały rozbieżności w stosowaniu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawach administracyjnych o rozgraniczenie nieruchomości.

Zgodnie z jednym kierunkiem wykładni tego przepisu koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obciążają zawsze wnioskodawcę. U podstaw tego poglądu legło założenie, że tylko przepisy K.p.a., a nie przepisy prawa cywilnego, mogą być podstawą rozstrzygnięcia o kosztach administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Znajduje tu zatem zastosowanie ogólna zasada z art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., że koszty postępowania wszczętego na wniosek strony obciążają tę stronę, jako poniesione w jej interesie (vide: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1998 r., II SA 1117/97; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2005 r., IV SA/Wa 305/05).

Według drugiego kierunku wykładni koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać każdą ze stron tego postępowania i należy dokonać wyraźnego rozróżnienia interesu faktycznego w rozumieniu subiektywnym skarżącego (niebędącego wnioskodawcą rozgraniczenia) i interesu prawnego, o którym mowa w przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Interes prawny został określony zasadą dotyczącą rozgraniczania nieruchomości wyrażoną w przepisach art. 152 i 153 k.c., sprowadzającą się do tego, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, a koszty rozgraniczenia ponoszą strony po połowie. Zasada ta odnosi się również do postępowania administracyjnego, a znajduje odzwierciedlenie w powołanym przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Pojęcia interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie należy ograniczać jedynie do wąsko pojmowanych bezpośrednich korzyści w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, wyrażających się w inicjatywie wszczęcia tego postępowania, ale dotyczy ono również interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy (art. 152 i 153 k.c.), jakim jest ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami (vide: wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1998 r., II SA 479/98).

Rozbieżności te zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko, wyrażone w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 5/06), w której, Sąd - odnosząc się stricte do zagadnienia obciążania kosztami stron, uczestniczących w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przed organem administracji publicznej - przyjął, iż w tego rodzaju postępowaniu istnieje możliwość obciążenia kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony, będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Pogląd ten ma bowiem oparcie w unormowaniach, zawartych w art. 152 k.c. i jest związany z faktem istnienia interesu każdego z właścicieli nieruchomości w ustaleniu przebiegu granic, które stały się sporne.

Powyższe nie oznacza jednak, że z tezy ww. uchwały wynika, iż w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby, biorące w nim udział. We wspomnianej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił bowiem jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym art. 262 § 1 k.p.a. a wiec swobodę w ocenie, które z wygenerowanych w toku postępowania kosztów, strona powinna ponieść w związku z tym, że albo wynikły one z jej winy albo zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie.

Orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie, dotyczące kosztów powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku.

W realiach rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie dla kwestii ustalenia, kto winien zostać obciążony kosztami postępowania rozgraniczeniowego, miała okoliczność, iż postępowanie to zostało wszczęte przez organ na wniosek P. S. i G. S. Postępowanie to zakończyła prawomocna decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] maja 2017 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Jak wynika z treści tej decyzji w dniu [...] marca 2017 r. upoważniony geodeta przedłożył w urzędzie dokumentację z rozgraniczenia nieruchomości, zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] z dnia 09.03.2017r., z której wynika, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia została ustalona w oparciu o operaty podziałowe zaewidencjonowane w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz stan prawny ujawniony w księgach wieczystych. Z dokumentacji przedłożonej przez geodetę ewidentnie wynikało, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia jest już granicą prawną i jej przebieg nie uległ zmianie, w związku z czym organ powziął wątpliwość, co do zasadności prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.

W związku z powyższym organ wezwał D. i L. P. oraz G.S. i P.S. do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Z wyjaśnień złożonych przez strony postępowania wynikało, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia była im znana (znali położenie znaków granicznych), nie istniał spór pomiędzy właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, co do przebiegu granicy ani stanu posiadania gruntu położonego przy granicy nieruchomości (por. notatki urzędowe sporządzone w dniu 28 marca 2017 r. dokumentujące powyższe oświadczenia stron).

Wobec tego organ stwierdził, że z uwagi na brak sporu postępowanie rozgraniczeniowe stało się bezprzedmiotowe i zostało zakończone wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skarżący nie zakwestionowali tego rozstrzygnięcia. Fakty do których odnosi się organ w decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego znajdują potwierdzenie w załączonej do akt dokumentacji geodezyjnej.

Zdaniem Sądu, w sytuacji więc, gdy granica prawna została wcześniej ustalona w oparciu o operaty podziałowe zaewidencjonowane w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz stan prawny ujawniony w księgach wieczystych, a z dokumentacji przedłożonej przez geodetę ewidentnie wynikało, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia jest już granicą prawną i jej przebieg nie uległ zmianie, to koszty związane z wywołaniem tego postępowania powinni ponosić wyłącznie wnioskodawcy, bo postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone tylko z ich inicjatywy i okazało się bezprzedmiotowe. Wynikające ze skargi stwierdzenie, że kosztami tymi powinien zostać obciążony również właściciel nieruchomości graniczącej z ich nieruchomością który wbrew twierdzeniu organu I instancji dał powód do wszczęcia postępowania nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Stanowisko to nie znajduje również potwierdzenia w aktach sprawy. Zdaniem Sądu zawarte w notatce służbowej z dnia 28 marca 2017 r. jedyne zastrzeżenie skarżących w postaci Uwagi, o treści "nie miałem wiedzy czy granicznik betonowy od strony gminnej drogi nie został usunięty, nie miałem do niego dostępu bo było zagrodzone i zabetonowane nie było dojścia" nie świadczy o tym, że w sprawie istniał spór graniczny tym bardziej, że w tej samej notatce służbowej skarżący oświadczyli jednoznacznie, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia była im znana (znali położenie znaków granicznych), nie istniał spór pomiędzy właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, co do przebiegu granicy ani stanu posiadania gruntu położonego przy granicy nieruchomości. Państwo P. wydali niezwłocznie zagrodzoną część nieruchomości p. S. po otrzymaniu wezwania na okoliczność wydania pasa gruntu zlokalizowanego pomiędzy ogrodzeniem zabudowanym przez p. S., a faktyczną granica działki. Jak wynika z akt sprawy takie wezwanie zostało skierowane do Państwa P. we wrześniu 2015 r.

Podsumowując tę część rozważań należy jeszcze raz zaakcentować, że umorzenie postępowania rozgraniczeniowego w przedmiotowej sprawie nastąpiło w trybie art. 105 § 1 k.p.a. po niekwestionowanym przez skarżących stwierdzeniu przez organ, że nie istnieje między stronami spór graniczny. Takie stanowisko organu uzasadniała dokumentacja geodezyjna, zaewidencjonowana w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] z dnia 09.03.2017r.

W ocenie sądu nie można jednak za prawidłowe uznać postępowania organów administracji odnośnie samego ustalenia wysokości kosztów postępowania, którymi obciążono skarżących. Należy zauważyć, że w dniu 20 września 2016 r. Gmina S. zawarła z A Sp. z o.o umowę na przeprowadzenie rozgraniczenia granicy pomiędzy działkami nr 613/6 i 613/11 w obrębie C. gmina S. Umowa ta została zawarta jeszcze przed wydaniem przez organ I instancji w dniu [...] września 2016 r. postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Jak wynika z § 3 tej umowy za wykonanie przedmiotu umowy ustalono wynagrodzenie w wysokości 3.000,00 zł plus obowiązujący podatek VAT. W dniu 9 marca 2017 r. Spółka A przedłożyła w urzędzie dokumentację z rozgraniczenia nieruchomości, zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] z dnia 09.03.2017r. i wystawiła fakturę na kwotę 3.690,00 zł. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Wójt Gminy S. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 3.690,00 zł i obciążył nimi skarżących.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2017 r. o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 3.690,00 zł. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji zwracając uwagę na konieczność wyjaśnienia z geodetą wysokości wynagrodzenia w kontekście wykonanych przez niego czynności. Kolegium wskazało, że organ administracji nie może bezkrytycznie przyjmować rachunków (faktur) wystawionych przez upoważnionych geodetów lecz zobligowany jest do ich sprawdzenia, uwzględniając także wydatki niezbędne do wykonania zleconej pracy.

W związku z powyższym organ wystosował pismo do A Sp. z o.o. - wykonawcy rozgraniczenia, o przedstawienie kalkulacji ceny za wykonanie usługi geodezyjnej rozgraniczenia w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postepowaniu cywilnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 518).

W odpowiedzi przedsiębiorca wskazał, że działa na wolnym rynku i stosuje stawki wolnorynkowe. Cena zaoferowana przez niego została przez organ uznana za najkorzystniejszą i w związku z tym zawarto stosowną umowę. Stawki podane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. dotyczą biegłych sądowych realizujących prace na zlecenie sądów i nie dotyczą przedsiębiorstw działających na wolnym rynku, nawet jeśli działają w ramach postępowań administracyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ I instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 3.690,00 zł, która stanowiła wynagrodzenie za czynności geodety i zobowiązał do ich uiszczenia (po połowie) P. S.i G.S. - współwłaścicieli działki nr 613/6 obręb C. Organ zaznaczył, iż w zapytaniu ofertowym wyłonił wykonawcę z najniższą ceną i podpisał stosowną umowę, która obie strony zobowiązywała do wykonania jej postanowień.

Po rozpoznaniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Kolegium uznało za zasadne odniesienie się do ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, posiłkując się przepisami dotyczącymi kosztów sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r., wynagrodzenie za wykonaną pracę biegłych z dziedziny geodezji i kartografii, w zakresie czynności opisanych w załączniku nr 3, można określić według stawki albo taryfy zryczałtowanej wskazanej w tym załączniku (w załączniku określono procent kwoty bazowej, tj. kwoty 1.766,46 zł za poszczególne czynności techniczne biegłych z zakresu geodezji i kartografii; przykładowo w poz. 4 określono, że za ustalenie granic nieruchomości do 4 punktów granicznych ryczałt wynosi 29,39 procent kwoty bazowej). Biorąc pod uwagę taryfy zryczałtowane za poszczególne typowe czynności techniczne wykonywane w ramach rozgraniczenia nieruchomości (tj. m.in. badanie ksiąg wieczystych, uzyskanie niezbędnych danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, czynności dokonywane w terenie, prace związane ze sporządzeniem dokumentacji), przy ustalaniu granic nieruchomości do 4 punktów granicznych, koszt tych czynności wynosiłby ok. 2.000 zł. Do ww. zryczałtowanych kosztów należy jeszcze dodać koszty, które niewątpliwie zostały poniesione przez geodetę, obejmujące m.in. czas poświęcony na kontakty ze zleceniodawcą rozgraniczenia, zgłoszenie pracy w PODGiK, opłaty naliczone przez PODGiK za udostępnianie danych z zasobu geodezyjnego oraz przyjęcie operatu do zasobu, koszty korespondencji, materiałów biurowych, materiałów eksploatacyjnych wykorzystywanych przy opracowywaniu dokumentacji, koszty dojazdu do PODGiK, Urzędu Gminy w S., dojazdy do rozgraniczanych nieruchomości.

Kolegium wskazało, że wynagrodzenie geodety, będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, podwyższa się o kwotę podatku VAT. Kolegium wiadomym jest z urzędu, wobec prowadzenia innych postępowań w sprawie kosztów postępowań rozgraniczeniowych, iż według "Informacji o cenach na roboty geodezyjne", opracowanej przez Stowarzyszenie Geodetów Polskich w Krakowie (na rok 2014), koszty postępowania rozgraniczeniowego do 2 punktów granicznych, określone zostały na poziomie 3.000 zł (bez podatku VAT).

W ocenie organu nieuzasadnione są zarzuty skarżących, iż "koszty postępowania rozgraniczeniowego są rażąco wysokie". Ustalone w niniejszej sprawie koszty postępowania rozgraniczeniowego odpowiadają wysokości wynikającej z opracowania Stowarzyszenia Geodetów Polskich. Nie są też rażąco zawyżone w stosunku do kwot wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych.

Zdaniem Sądu ocena Kolegium nie jest uprawniona, bowiem postępowanie zmierzające do ustalenia wysokości wynagrodzenia za przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego budzi poważne wątpliwości. Przede wszystkim w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów potwierdzających stanowisko organów, że cena Spółki A za wykonanie rozgraniczenia była najniższą z oferowanych. Pomijając więc fakt, że w aktach nie ma żadnych dowodów – ofert innych wykonawców to nie ma nawet notatki urzędowej z której wynikałoby z jakimi potencjalnymi oferentami organ rozmawiał przeprowadzając rozeznanie cenowe w celu zawarcia umowy w przedmiocie rozgraniczenia ani jakie kwoty były proponowane. Wobec powyższego twierdzenie, że wybrano wykonawcę, który zaoferował najniższą cenę jest gołosłowne. W sytuacji gdy kosztami organ obciąża stronę takie postępowanie jest nie do zaakceptowania. Co więcej, z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji po dokonaniu wyboru oferty Spółki A i zawarciu z nią umowy, a przed przystąpieniem do czynności związanych z rozgraniczeniem, poinformował skarżących i uczestników postępowania o wysokości kosztów tego postępowania. Tego rodzaju postępowanie narusza zasady określone w art. 8 i 9 k.p.a. Gdyby bowiem organ poinformował strony o wysokości kosztów jakie wiązać się miały z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego, to strony miałyby wówczas możliwość nie tylko wpływu na wybór wykonawcy, ale również możliwość ewentualnego cofnięcia wniosku i zlecenia wykonania prac geodezyjnych we własnym zakresie. Zaniechanie powiadomienia stron i nieudzielenie im w tym zakresie niezbędnych wskazówek doprowadziło do sytuacji, w której strony obciążone zostały niczym nieuzasadnionymi kosztami dokonanego przez organ wyboru oferty (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 września 2012 r., II SA/Gl 359/12).

Niewątpliwie, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1 K.p.a.). Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 2016 r. poz. 1629 ) czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Z przepisu tego wynika, że w sprawach dotyczących rozgraniczenia czynności ustalania przebiegu granic może dokonywać tylko upoważniony geodeta, zaś obowiązek wskazania i upoważnienia geodety spoczywa na organie. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wprowadzają odmiennych zasad niż przewidziane w k.p.a. dla upoważnienia geodety do przeprowadzenie czynności ustalania przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym. Status geodety upoważnionego do dokonania tego rodzaju czynności w konkretnym postępowaniu może nadać tylko organ przeprowadzający rozgraniczenie nieruchomości, wydając zgodnie z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. postanowienie. Upoważnienie geodety może być przez organ wydane osobno lub zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Geodeta jest zatem wyznaczany i umocowany przez organ, a nie przez stronę postępowania (vide: wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r., I OSK 445/07). W rozpoznawanej sprawie upoważnienia takiego udzielił organ I instancji geodecie J.Z. Geodeta w postępowaniu rozgraniczeniowym pełni zatem rolę pomocniczą w stosunku do organu administracji dokonującego rozgraniczenia i dysponuje wiadomościami specjalnymi. W wypadku postępowania rozgraniczeniowego z mocy prawa zachodzi konieczność dokonania czynności ustalania przebiegu granic przez upoważnionego geodetę, a nie przez sam organ. Z powyższych uregulowań wynika, że stosunek między geodetą a organem udzielającym mu upoważnienia jest stosunkiem między organem władzy publicznej, a osobą fizyczną. To zaś oznacza, że skoro organ władzy publicznej wykonuje tu zadania z zakresu prawa publicznego, to źródłem upoważnienia nie jest i nie może być stosunek cywilnoprawny dwóch równorzędnych podmiotów (umowa), gdyż jest to stosunek zawiązany na podstawie norm prawa procesowego. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 września 2012 r., II SA/Gl 359/12, nie sposób też przenosić reguł rządzących zamówieniami publicznymi na strony, które pokrywają koszty rozgraniczenia z własnych, niepublicznych środków.

Kolegium podjęło wprawdzie próbę wykazania, że koszty w wysokości 3690,00 zł nie są rażąco wygórowane, jednak przede wszystkim pominęło tę bardzo istotną okoliczność jaką była procedura wyłonienia geodety upoważnionego - w żaden sposób nieudokumentowana. Tym samym twierdzenie organów, że oferta spółki była najkorzystniejsza jest niewiarygodne. Dodatkowo rację mają skarżący, podnosząc, że w sprawie organ umorzył postępowanie, ale nie w trybie art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który jest podstawą umorzenia postępowania rozgraniczeniowego (gdy między stronami sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości) i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi - ale w trybie art. 105 k.p.a. Organ stwierdził bowiem bezprzedmiotowość postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na brak sporu granicznego. W uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego organ podniósł, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia została ustalona w oparciu o operaty podziałowe zaewidencjonowane w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz stan prawny ujawniony w księgach wieczystych, a z dokumentacji przedłożonej przez geodetę ewidentnie wynikało, że granica będąca przedmiotem rozgraniczenia jest już granicą prawną i jej przebieg nie uległ zmianie Wobec powyższego organ powziął wątpliwość, co do zasadności prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego i ostatecznie zdecydował o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w trybie art. 105 k.p.a. W takiej sytuacji obowiązkiem organów było ustalenie i wykazanie, że geodeta wykonywał czynności rozgraniczenia które obejmowała kwota wynikająca z umowy i że były one konieczne. Wprawdzie z zawartej umowy nie wynika jakie czynności konkretnie składają się na kwotę wynagrodzenia, ale w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący podnoszą, że kwota ta jest nieadekwatna do wykonanych czynności i została przyznana za czynności których geodeta nie wykonywał. Należy w tym kontekście zwrócić uwagę na zdanie z uzasadnienia decyzji o umorzeniu postępowania o następującej treści : "Skoro więc granica pomiędzy nieruchomościami rozgraniczanymi w niniejszym postępowaniu była ustalona, co wynika z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w sprawie, postepowanie rozgraniczeniowe jest bezprzedmiotowe. Znaki graniczne mogą podlegać wznowieniu zgodnie z art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego." Stwierdzenie to sugeruje wręcz, że w sprawie co najwyżej zachodziła ewentualność wznowienia znaków granicznych (na co zwracali uwagę Państwo P. w swoim piśmie z dnia 4 października 2016 r. skierowanym do Wójta Gminy S.), a nie postępowania rozgraniczeniowego. Mając taką wiedzę organ powinien wykazać, że były podstawy do wypłacenia kwoty wynikającej z umowy zawartej na okoliczność rozgraniczenia nieruchomości, w kontekście podejmowanych czynności geodezyjnych i że nie było podstaw do renegocjowania tej umowy z uwagi na ustalony stan faktyczny uzasadniający w konsekwencji umorzenie postępowania rozgraniczeniowego.

Nadal aktualne jest więc znane Kolegium stanowisko WSA w Łodzi, że organ administracji nie może bezkrytycznie przyjmować rachunków (faktur) wystawionych przez upoważnionych geodetów za czynności związane z rozgraniczeniem, czy też oświadczeń, co do nakładu i wartości wykonanych prac oraz związanych z nimi poniesionych kosztów, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organ administracji jest zobowiązany do ich sprawdzenia, niezależnie od tego jaką umowę zawarł z geodetą, którego upoważnił do wykonania czynności związanych z rozgraniczeniem, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania tym bardziej, że jak już wyżej wspomniano, wykładnia art. 262 § 1 k.p.a. powinna być wąska, bowiem omawiane uregulowanie prawne jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej. W ocenie Sądu nie jest rolą organów w postępowaniu w sprawie kosztów, tłumaczenie wykonawcy prac geodezyjnych w sprawie rozgraniczenia odnośnie wysokości kosztów wykazanych w fakturze.

Sąd stwierdza, że w świetle akt sprawy należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, gdyż wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia prawidłowego ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego, nie zostały wyjaśnione i ustalone.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią przedstawione wyżej rozważania.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

dcz