Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 375/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w R. na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest informacja Zarządu Województwa [...] (dalej: Instytucja Pośrednicząca/organ) z dnia [...] kwietnia 2021 r. o nieuwzględnieniu protestu "A" sp. z o.o. w R. (dalej: wnioskodawca/Spółka/skarżąca) od negatywnej oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pod nazwą "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy" nr [...] złożonego w ramach konkursu nr [...] na lata 2014-2020 Działanie nr 7.1

Skarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 11 grudnia 2020 r. wnioskodawca złożył do organu wniosek o dofinansowanie w/w projektu. W wyniku oceny formalno-merytorycznej wniosek został oceniony negatywnie, gdyż zdaniem Instytucji Pośredniczącej nie spełnił kryterium ogólnego merytorycznego horyzontalnego nr 1: Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym: zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia 17 marca 2021 r.. Według oceny projektu zawartej w Karcie Oceny Projektu, projekt zakłada objęcie wsparciem wyłącznie osoby niepełnosprawne, ale wszystkie zaplanowane w projekcie zadania/działania (mentoring/coaching, szkolenia, staże zawodowe) mają odbywać się w formie zdalnej, co jest niezgodne z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Zdaniem oceniających uczestnicy projektu będą kierowani na szkolenia/staże zgodnie z opracowanymi Indywidualnymi Planami Działania, a nie można na etapie planowania wniosku, założyć, iż wszyscy uczestnicy będą mieli predyspozycje do wykonywania zawodów umysłowych, bo tylko do takich zawodów można przygotować się zdalnie. Wskazali, że pracy zdalnej nie można wykonywać w każdym zawodzie, jest ona zarezerwowana dla zawodów typowo umysłowych takich jak np. programista, księgowy, grafik itp., co ogranicza udział w projekcie tych niepełnoprawnych, którzy będą mieli predyspozycje do innych zawodów np. fryzjer, cukiernik ochroniarz, sprzedawca, osoba sprzątająca. Oceniający zauważyli, że wnioskodawca sam wskazał, że wśród OzN zamieszkujących woj. [...] przeważają osoby posiadające wykształcenie nieprzekraczające poziomu ISCED 3 (72%)", wobec powyższego trudno uznać, iż projekt będzie dostępny dla wszystkich osób niepełnosprawnych i nie będzie pogłębiał istniejących już nierówności. Ponadto podnieśli, że w pkt. 3.2 Wnioskodawca wśród wymienionych problemów/barier wymienia m.in. problemy tych osób w kontaktach interpersonalnych, izolację społeczną czy problemy w komunikacji z innymi, a dalsze zamknięcie takich osób w domach nie zniweluje tych problemów, a wręcz odwrotnie może je pogłębić.

Od w/w oceny negatywnej Spółka wniosła protest, w którym nie zgodziła się z argumentacją dotyczącą oceny wniosku sporządzoną przez Komisję Oceny Projektów. Skarżąca wskazała, że projekt zgłoszony do dofinansowania jest zgodny z zasadą równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, gdyż formuła pracy zdalnej ma na celu zwiększenie dostępności działań projektowych dla osób z niepełnosprawnościami, a nie jej ograniczenie. W tym zakresie Spółka przedstawiła szeroką argumentację ukierunkowaną na wyjaśnienie idei dyskryminacji w kontekście celów Projektu objętego Wnioskiem o dofinansowanie. Skarżąca przedstawiła także przykłady staży online organizowanych w ramach przygotowania do zawodów, co do których Instytucja Pośrednicząca przyjęła, że ich organizacja w formie zdalnej nie jest możliwa. Dodatkowo, Spólka wskazała także, że wbrew przeświadczeniu Instytucji Pośredniczącej, forma zdalna jest dominującą, ale nie jedyną formą wsparcia przewidzianą przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała Spółkę, że protest dotyczący oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie, nie został uwzględniony. W ramach uzasadnienia do zajętego stanowiska, Instytucja Pośrednicząca do pisma dołączyła Kartę rozstrzygnięcia protestu. W uzasadnieniu przychylono się do oceniających w ramach pierwotnej oceny wniosku, wskazując, że założenie wsparcia w formie zdalnej jest dyskryminujące osoby niepełnosprawne, które chciałyby nabyć umiejętności praktyczne w zawodzie, takim jak np. kasjer, sprzedawca. Według organu, przedstawione szkolenia on-line nie zapewniają nabycia umiejętności praktycznych podczas odbywania stażu, który również założony jest w formie zdalnej, co w konsekwencji ogranicza wybór zawodu. Wskazano także, że deklaracja skarżącej co do tego, że praca zdalna jest dominującą ale nie jedyną formą wsparcia nie znajduje poparcia w treści wniosku. Zawarto w nim bowiem m.in. stwierdzenie, że "wsparcie będzie realizowane w formie pracy zdalnej, uwzględniając indywidualne predyspozycje i możliwości OzN." Z treści wniosku nie wynika jednoznacznie, forma zdalna jest jedną z opcji, brak opisu jak miałyby wyglądać szkolenia i staż w innej formie niż zdalna, świadczy zdaniem organu o tym, iż wnioskodawca na etapie sporządzania wniosku o dofinansowanie nie brał pod uwagę innej formy niż zdalna pod uwagę. Wnioskodawca powinien jednoznacznie i dokładnie wskazać na spełnianie kryterium tak, aby oceniający nie mieli co do tego wątpliwości. Stosowanie ogólnych sformułowań lub zapewnienia, że poszczególne zadania będą wykonywane z uwzględnieniem zasady równości szans i niedyskryminacji są niewystarczające aby potwierdzić spełnienie kryterium.

W skardze do tut. Sądu Administracyjnego Spółka, działając poprzez fachowego pełnomocnika – adwokata, zarzuciła:

1. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 t.j. (Dz.U. z 2020, poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa) w zw. w zw. z art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez zaniechanie przez Instytucję Pośredniczącą dokonania rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu i w konsekwencji:

- błędne przyjęcie, że wniosek o dofinasowanie nie spełnił kryterium spornego ogólnego merytorycznego horyzontalnego podczas gdy przeprowadzenie rzetelnej oceny, uwzględniającej prawidłową wykładnię pojęcia "dyskryminacji" winno prowadzić do uznania, że Wniosek o dofinansowanie spełniał wskazane powyżej kryterium i zapewniał równy dostęp do udziału w projekcie tej kategorii osób do których projekt jest dedykowany, bez względu na ich cechy szczególne;

- bezzasadne uznanie, że skarżąca nie wskazała we Wniosku o dofinansowanie aspektów, które wskazywałyby na to, że dopuszcza inne niż zdalna formy wsparcia dla uczestników Projektu, podczas gdy w treści Wniosku o dofinansowanie, w części dotyczącej spełnienia spornego kryterium skarżąca wyraźnie wskazała, że w ramach Projektu, zamierza udostępniać członkom zespołu projektowego środek komunikacji (samochód) umożliwiający dojazd do miejsca zamieszkania uczestników projektu, co wyraźnie wskazuje na to, że w przypadkach kiedy będzie to uzasadnione charakterem udzielanej formy wsparcia, skarżąca dopuszcza możliwość realizacji Projektu stacjonarnie, w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej;

2) art. 44 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz w zw. z § 11 ust. 18 i § 8 ust. 1 i 4 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów powołanej do oceny wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, stanowiącego Załącznik do Zarządzenia nr 77/19 Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w R. z dnia 12 grudnia 2019 r. (dalej jako: "Regulamin KOP") poprzez doręczenie Skarżącej informacji o dokonanej ocenie Projektu w sposób naruszający zasady przejrzystości, rzetelności, zaś w szczególności zasadę bezstronności, a to z uwagi na fakt, iż przesłane Skarżącej Karty Oceny Projektu nie zostały podpisane, a osoby dokonujące oceny nie złożyły oświadczeń co do swojej bezstronności oraz deklaracji poufności, co w konsekwencji powoduje, że z formalnego punktu widzenia należy uznać, że Ocena Projektu w ogóle nie została dokonana, ewentualnie że została dokonana w sposób wadliwy, bowiem w istocie niewiadomo, kto ocenił Projekt, czy była to osoba do tego upoważniona, czy Oceny dokonały dwie różne osoby, oraz czy w rozstrzygnięcie protestu nie brały udziału te same osoby, które dokonywały Oceny Projektu;

3) pkt. 4.3.24 Regulaminu Konkursu poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że Projekt skarżącej jest dyskryminujący, bez jednoczesnego wskazania ze względu na jaką cechę szczególną Instytucja Pośrednicząca ową dyskryminację przyjmuje i jakie w konsekwencji będą różnice w dostępie do projektu dla poszczególnych uczestników, podczas gdy z powołanego punktu regulaminu wynika, że: "(...) przedmiotem sprawdzenia jest, czy umożliwiono wszystkim osobom - bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, wyznawaną religię lub światopogląd, orientację seksualną - sprawiedliwe, pełne uczestnictwo w projekcie na jednakowych zasadach.

Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny projektu konkursowego a w konsekwencji o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...] oraz o przyznanie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że dokonana przez Instytucję Pośredniczącą ocena Projektu obarczona została brakami formalnymi, bowiem przesłane skarżącej Karty Oceny Projektu nie zostały podpisane, a osoby dokonujące oceny nie złożyły oświadczeń co do swojej bezstronności oraz deklaracji poufności.

Kwestionując ocenę merytoryczną spornego kryterium, skarżąca, powołując się na zapisy Wniosku o dofinasowanie, podniosła, że wbrew stanowisku organu, według założeń Projektu praca zdalna będzie dominującą formą realizacji projektu, ale nie jedyną. Jej zdaniem zapewniła alternatywy gwarantujące uczestnikom pełny udział w Projekcie, choć rzeczywiście główny nacisk położony jest na formę zdalną wsparcia. Uważa jednak, że nawet przy założeniu, że byłaby to jedyna forma wsparcia, nie można mówić o jakiejkolwiek postaci dyskryminacji, a już tym bardziej, że mogłaby być to dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność. W ocenie skarżącej, powyższe wyklucza już sama konstrukcja Wniosku o dofinansowanie, przedstawione w nim założenia udziału w Projekcie oraz kryteria wyboru Uczestników do Projektu. Podkreśliła, że Projekt nie może dyskryminować poszczególne osoby ze względu na niepełnosprawność, w sytuacji, kiedy w całości jest on dedykowany wyłącznie osobom niepełnosprawnym i wszelkie jego założenia są dostosowane właśnie do osób niepełnosprawnych i w celu wsparcia ich szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy. W związku z tym uważa, że organ w sposób nieprawidłowy i sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, postrzega pojęcie dyskryminacji, a dodatkowo, że definiuje je w oderwaniu od założeń wynikających z przepisów prawa i wskazówek ustawodawcy unijnego. Nadmieniła przy tym, że organ nie wyjaśnił, ze względu na jaką cechę owa dyskryminacja miałaby mieć miejsce i tylko domyślać się pozostaje jej, że Projektowi przypisywana jest możliwość dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Ustalenie zaś co jest cechą dyskryminującą jest elementem niezbędnym do ustalenia, że dyskryminacja w ogóle zachodzi.

Nawiązując do domniemanej cechy dyskryminującej, zdaniem skarżącej, nie sposób uznać, że założenia Wniosku o dofinansowanie w jakikolwiek sposób mogły prowadzić do ograniczenia jednostki w zakresie możliwości wykonywania przez nią określonych praw człowieka i wolności, na zasadzie równości z innymi osobami. Nie wykazał przede wszystkim organ, aby wskutek działania skarżącej osobom niepełnosprawnym ograniczony zostanie dostęp do udziału w Projekcie, i to co istotne, właśnie z tego względu że osoby te cechują się niepełnosprawnością. Podkreśliła skarżąca, że Projekt zakłada przede wszystkim niwelowanie barier w stosunku do osób niepełnosprawnych, poprzez zrównywanie ich szans z innymi osobami. W konsekwencji zatem, planowane działania, które opisała Skarżąca w treści wniosku, nie mieszczą się w definicji pojęcia dyskryminacji, a każda osoba niepełnosprawna która zechce skorzystać z Projektu w ramach określonych kryteriów uczestnictwa, będzie mogła to uczynić, niezależnie od tego z jakiej formy wsparcia zechce skorzystać i do wykonywania jakiego zawodu zechce się przygotować.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że oceniający arbitralne przyjęli, że wsparcie dla osób niepełnosprawnych będzie dostępne w ograniczonym zakresie, odnoszącym się tylko do osób odpowiednio wykształconych, co jest według niej przejawem tendencyjnego i stereotypowego postrzegania osób niepełnosprawnych jako gorzej wykształconych, a w konsekwencji z założenia pretendowanych do wykonywania określonych zawodów, niekoniecznie umysłowych. Zdaniem skarżącej takie właśnie podejście rodzi ryzyko dyskryminacji poszczególnych uczestników projektu ze względu na niepełnosprawność, a nie założenia Projektu przedstawione przez Skarżąca we Wniosku o dofinansowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu skarżonej uchwały, podnosząc nadto, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.

W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2021 r. stanowiącym ustosunkowanie się do odpowiedzi organu na skargę skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kognicja Sądu w niniejszej sprawie wynika wprost z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: P.p.s.a.). W przepisach ustawy wdrożeniowej przyjęto pewne autonomiczne regulacje procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd załatwiając skargę (art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej), a w pozostałym zakresie nieuregulowanym w ustawie wdrożeniowej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy P.p.s.a., określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej).

Przytoczyć także wypada ogólną zasadę, wyrażoną w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) – zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.

Dokonując kontroli niniejszej sprawy w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że ocena merytoryczna przedstawionego przez stronę skarżącą wniosku o dofinasowanie w zakresie spornego kryterium przeprowadzona została w sposób zgodny z prawem, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem sporu jest przede wszystkim ocena spornego ogólnego kryterium merytorycznego horyzontalnego nr 1 - Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi oraz prawodawstwem unijnym.

Wskazać na wstępie należy, że stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).

Godzi się przy tym zauważyć, że skoro projekt zostaje zgłoszony w trybie konkursowym, to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji dokonującej wyboru najlepszych z punktu widzenia celów danego priorytetu, w ramach którego organizowany jest konkurs projektów co do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zatem w każdym przypadku na wnioskodawcy. Niedociągnięcia, niedopowiedzenia, luki w argumentacji i opisie poszczególnych pozycji wniosku obciążają bowiem wyłącznie wnioskodawcę. Ocena wniosku opiera się dogłębnej analizie porównawczej jego treści wraz z załącznikami, ale nie może sprowadzać się do domniemywań.

Zasada przejrzystości oceny projektów, o której mowa w 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup, rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

W świetle przedstawionych zasad, kontrola sądowoadministracyjna powinna zmierzać zatem w szczególności do oceny, czy argumentacja instytucji zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, tj. mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentami systemu realizacji programu operacyjnego i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny i nie budzący wątpliwości prezentując przesłanki wyboru dokonanej oceny, przyznanej punktacji, odnosząc się do ram prawnych danego naboru oraz dokumentacji konkursowej. Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą winno zawierać szczegółową, jednoznaczną i rzetelną analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu, z rozważeniem zarzutów i uwag przedstawionych w ocenie pierwotnej, jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Przy formułowaniu oceny zachowana winna być swoboda - nie powinna ona jednak być dowolna i nacechowana arbitralnością. Dowolna będzie ona wówczas, gdy będzie sprzeczna z obowiązującymi unormowaniami, logiką, wiedzą, doświadczeniem życiowym, pozbawiona spójnego wywodu, gdy niewyjaśnione będą zrozumiale przesłanki oceny.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że uczyniono zadość wskazanym regułom a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie nosi znamion arbitralności, czy dowolności. Konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu konkursu, w którym w pkt 4.3.24, Lp. 1 przewidziane zostało sporne kryterium ogólne merytoryczne horyzontalne nr 1 - Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym: zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym. Zgodnie z zapisami Regulaminu, ocenie podlega zgodność projektu z właściwymi politykami i zasadami unijnymi, w tym w szczególności z:

- Zasadą równości szans kobiet i mężczyzn,

- Zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami,

- Zasadą zrównoważonego rozwoju.

W ramach kryterium weryfikacji podlega zgodność projektu z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn na podstawie Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 - w oparciu o standard minimum oraz zgodność projektu z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. W szczególności przedmiotem sprawdzenia jest, czy umożliwiono wszystkim osobom - bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, wyznawaną religię lub światopogląd, orientację seksualną - sprawiedliwe, pełne uczestnictwo w projekcie na jednakowych zasadach. W przypadku osób z niepełnosprawnościami, niedyskryminacyjny charakter projektu oznacza konieczność stosowania zasady uniwersalnego projektowania i/lub racjonalnych usprawnień zapewniających dostępność oraz możliwości korzystania ze wspieranej infrastruktury (jeśli charakter projektu dotyczy tych kwestii). Konieczność opisania sposobów zapewnienia dostępności dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności wynika z Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020. Przez pozytywny wpływ należy rozumieć zapewnienie dostępności infrastruktury, transportu, towarów, usług, technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych oraz wszelkich innych produktów projektów (które nie zostały uznane za neutralne np. ze względu na brak bezpośrednich użytkowników tych produktów) dla wszystkich ich użytkowników, zgodnie ze standardami dostępności, stanowiącymi załącznik do Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020. W przypadku wskazania neutralnego wpływu produktu/produktów projektu na zasadę, należy przedstawić uzasadnienia dla braku możliwości zastosowania zasady.

W projekcie weryfikowane jest także, czy projekt obejmuje finansowanie przedsięwzięć minimalizujących oddziaływanie działalności człowieka na środowisko. Zasada zrównoważonego rozwoju jest zachowana, jeżeli w ramach projektu zakłada się podejmowanie działań ukierunkowanych na: racjonalne gospodarowanie zasobami, ograniczenie presji na środowisko, uwzględnianie efektów środowiskowych w zarządzaniu, podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa.

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku o dofinansowanie. Kryterium weryfikowane na podstawie treści złożonego wniosku o dofinansowanie (wyjaśnień). Istnieje możliwość poprawy/ uzupełnienia projektu w zakresie niniejszego kryterium (zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej).

Zgodnie z Regulaminem konkursu ocena kryteriów ogólnych merytorycznych horyzontalnych dokonywana jest w systemie 0-1 ("spełnia"/"nie spełnia"). Wprawdzie dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium, ale tylko wówczas, gdy istnieją w tym zakresie wątpliwości, które może rozwiać wnioskodawca. W sytuacji, gdy oceniający nie mają wątpliwości, że wniosek jednoznacznie nie spełnia danego kryterium, nie ma potrzeby kierowania do wyjaśnień.

Nawiązując do zaprezentowanych wyżej zasad oceny spornego kryterium, jego negatywna ocena (brak spełnienia przez Spółkę) w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu. Zgodzić się należy ze zgodnym stanowiskiem pierwszej pary eksperckiej oraz stanowiskiem wyrażonym w ponownej ocenie spornego kryterium przy rozpatrywaniu protestu, że objęte projektem wsparcie kierowane do osób z niepełnosprawnościami, ze względu zaproponowanie go wyłącznie w formie zdalnej, pogłębi tylko te bariery, które wnioskodawca sam rozpoznał w tej populacji. O tym, że wbrew stanowisku skarżącej proponowane we wniosku wsparcie (szkolenie) ogranicza się tylko do formy zdalnej świadczą jednoznacznie, bez cienia wątpliwości, zapisy wniosku, które celnie przytacza zresztą organ w odpowiedzi na skargę.

I tak przykładowo w pkt 3.1.2 Wniosku o dofinasowanie jest mowa o realizacji Projektu w formule pracy zdalnej, podobnie w pkt 3.2 wniosku. W pkt 3.3.i 4.1 wniosku jest mowa o korzyściach płynących z takiej właśnie formy wsparcia. W żadnym miejscu wniosku i dołączonej doń dokumentacji nie wskazano wprost, że przewidziana jest inna jeszcze forma realizacji poza zdalną. Skarżący powołując się na wyrwane z kontekstu sformułowania usiłuje dowieść, że Projekt przewiduje także inną niż zdalna formę wsparcia, ale jest to zabieg bezskuteczny.

Godzi się zauważyć, że na to jaka jest przyjęta we wniosku forma wsparcia, wskazuje już choćby tytuł projektu: "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy".

Nieuprawnione jest twierdzenie skarżącej, jakoby z zapisu zamieszczonego we wniosku, że zamierza udostępniać członkom zespołu projektowego środek komunikacji (samochód) umożliwiający dojazd do miejsca zamieszkania uczestników projektu, ma wynikać, że skarżąca dopuszcza możliwość realizacji Projektu stacjonarnie, w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej. Wypada zauważyć, że udostępnienie samochodu członkom zespołu w żadnym razie nie przesądza o formie organizacyjnej przeprowadzonych szkoleń, lecz tylko świadczy o pewnej mobilności, możliwości skontaktowania się z uczestnikiem projektu choćby w celu rozwiązania możliwych problemów technicznych. Zważywszy na przewidywaną, zdalną formę szkolenia wymagającą urządzeń i aplikacji do łączenia się na odległość oraz osoby uczestniczące w szkoleniu to jest osoby niepełnosprawne taka pomoc może być nieodzowna, a tym samym bezpośrednie kontakty w miejscu zamieszkania uczestnika szkolenia wręcz konieczne, ale to nie oznacza, że szkolenie jest prowadzone także w innej formie. To, że realizacja wsparcia następuje w miejscu zamieszkania uczestnika jest konsekwencją przyjętej we wniosku formuły pracy zdalnej, a nie świadczy zaś o tym, że jest ono realizowane bezpośrednio w miejscu zamieszkania przez członków zespołu.

Wbrew poglądowi skarżącej z treści stanowiska organu jasno wynika jaka jest cecha dyskryminacyjna i w jaki sposób będzie przejawiać się w realizacji założeń Projektu. Zrozumiałe jest, że choć wsparcie dedykowane jest wobec osób niepełnosprawnych, to jednak wyklucza, poprzez założoną formę realizacji, te osoby spośród wskazanej wyżej populacji, które chciałyby nabyć umiejętności praktyczne niezbędne do wykonywania wielu zawodów. Zgodzić się należy z twierdzeniem organu, że ograniczenie się jedynie do działań zdalnych uniemożliwia uczestnikom projektu – osobom niepełnosprawnym integrację społeczną poprzez usuwanie istniejących i właściwie zdiagnozowanych przez wnioskodawcę barier.

Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że ocena spełnienia czy też nie, danego kryterium, dokonana jest w oparciu o całokształt informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej, a szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku z uwzględnieniem znanych wnioskodawcy kryteriów oceny. To wnioskodawca musi zadbać, by przekonać instytucję rozdysponowującą pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania oraz wykazać na podstawie jakich danych realizacje celów wywodzi. Dowodzenie przez skarżącą na obecnym etapie, że w ramach projektu dopuszczalna jest także inna, aniżeli zdalna formuła pracy z osobami niepełnosprawnymi, w istocie jest uzupełnianiem wniosku, co oczywiście nie jest dopuszczalne.

Skonstatować wypada, że zaprezentowana w niniejszej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą ocena wniosku o dofinasowanie pod kątem spełnienia spornego kryterium nie jest dowolna i opiera się na analizie całokształtu okoliczności danej sprawy to jest zakreślonych treścią wniosku o dofinasowanie i dołączonej doń dokumentacji. W ocenie Sądu osoby oceniające wniosek na obu etapach konkursu dokładnie przeanalizowały treść zapisów wniosku o dofinasowanie, które zawierały podstawowe informacje co do charakteru i formy organizacyjnej szkoleń (wsparcia) objętych Projektem.

Jeżeli chodzi o zarzuty natury formalnej a dotyczących kompletności, a tym samym prawidłowości kart oceny formalno - merytorycznej wniosku o dofinansowanie to rację ma skarżący o tyle, że w § 8 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów powołanej do oceny wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, przewidziano, że członkowie Komisji są zobowiązane do podpisania Deklaracji poufności oraz Oświadczenie o bezstronności, które są immamentną częścią Karty oceny formalno - merytorycznej (KOFM) wniosku o dofinansowanie. Skarżący podnosząc braki w tym zakresie, odwołuje się jednak do otrzymanej informacji o negatywnej ocenie wniosku, a nie do samej Karty oceny formalno - merytorycznej. W § 11 ust. 23 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów wskazano, że w przypadku negatywnej oceny Wnioskodawcy przekazywana jest niezwłocznie pisemna informacja o zakończeniu oceny jego projektu i o niespełnieniu kryterium/ów wyboru projektów oraz treść/kopia Karty oceny formalno – merytorycznej. Jest to więc niejako część informacji, zastępująca rozwinięcie/uzasadnienie stanowiska organu. To, że w Karcie dołączonej do tej informacji nie ma zapisów świadczących o złożeniu przez oceniających niezbędnych oświadczeń i nie świadczy bynajmniej, że nie zostały one złożone. Sama informacja, jako emanacja skarzonego rozstrzygniecia nie rodzi kontrowersji co do tego, że została podpisana i to przez uprawnioną osobę. Ze stopki w/w pisma wynika, że jej załącznikiem jest treść Karty oceny formalno-merytorycznej, która zawiera pełną argumentacje stanowiska organu. Wypada nadto zauważyć, że skarżąca tego rodzaju zarzutów nie formułowała na etapie składania protestu ani też, że nie wykazała, że występowała o udzielenie jej wglądu w dokumentację konkursową, w celu ustalenia czy spełnione zostały warunki formalne tych dokumentów, które związane były z oceną jej wniosku.

Warto zwrócić uwagę na pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 1051/13, że informacja o negatywnej ocenie projektu nie jest decyzją administracyjną i nieuprawniony byłby wniosek, iż uzasadnienie takiej informacji powinno odpowiadać wymogom przewidzianym dla decyzji administracyjnej. Ustawa wdrożeniowa nie określa niezbędnych treści uzasadnienia negatywnej oceny projektu. W tej sytuacji trzeba przyjąć, że uzasadnienie takiej informacji musi zawierać taką treść, która pozwoli jej spełnić ustawową rolę tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny, która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie musi zatem być zrozumiałe dla strony i wyraźnie, jednoznacznie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. Jedynie gdy uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, można uznać je za odpowiadające prawu. Ponadto w orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, że elementem takiego uzasadnienia mogą być załączone do rozstrzygnięcia wypełnione karty oceny merytorycznej.

W tej sytuacji bezzasadny więc należało uznać zarzut strony skarżącej dotyczący braku podpisu karty oceny formalno-merytorycznej załączonej do udzielonej jej pisemnej, skarżonej informacji o wynikach oceny wniosku o dofinasowanie czy nie dołączenia doń określonych oświadczeń (deklaracji) oceniających. Obowiązek taki nie wynika bowiem wprost z ustawy wdrożeniowej. Co więcej z pkt 4 rozdziału 4 Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 wydanych przez Ministra Inwestycji i Rozwoju, wynika, że właściwa instytucja zapewnia wnioskodawcy dostęp do dokumentów dotyczących oceny jego projektu przy zachowaniu zasady anonimowości osób dokonujących oceny, chyba, że w procedurze wyboru projektów przewidziano odstąpienie od tej zasady.

Rekapitulując stwierdzić przychodzi, że skarżone rozstrzygnięcie spełnia w/w wymogi formalne, a ponadto zauważyć należy, że skarżąca prawidłowo wywiodła skargę, podejmując polemikę z zawartą w nim argumentacją.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku.