Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2702/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 5 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 roku o urzędach i izbach skarbowych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 z późn. zm.), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. Z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – po rozpatrzeniu odwołania z dnia ... kwietnia 2003 roku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia ... marca 2006 roku, Nr ... określającej kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za czerwiec 2005 roku w wysokości 46.616 zł i ustalającej kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego za czerwiec 2005 roku w wysokości 98 zł – Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W wyniku przeprowadzonej kontroli Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. określił P. Sp. z o.o. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za czerwiec 2005 roku w wysokości 46.616 zł i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za czerwiec 2005 roku w wysokości 98 zł. W oparciu o zgromadzony podczas przeprowadzonej kontroli skarbowej materiał dowodowy, stwierdzono, iż Spółka w rozliczeniu podatku VAT za czerwiec 2005 roku wykazała zaniżoną kwotę podatku należnego. Zaniżenie to powstało w wyniku nie uwzględnienia w rozliczeniu podatku od wpłaty dokonanej w dniu ... czerwca 2005 roku przez R. J. w kwocie 5.000 zł tytułem zadatku na poczet I raty ceny mieszkania.

Od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Spółka P. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. w dniu ... kwietnia 2006 roku odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji. Podniosła, iż różnica w rozliczeniu podatku VAT dokonanym przez Spółkę i organ podatkowy I instancji wynika z odmiennej oceny cywilnoprawnych skutków zdarzenia polegającego na wpłacie na rachunek bankowy Spółki w dniu ... czerwca 2005 roku kwoty 5.000 zł przelewem od R. J. Zdaniem Spółki było to świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 kc, w związku z czym w stosunku do tej kwoty nie powstał obowiązek podatkowy w VAT.

Jednak organ II instancji nie podzielił poglądu Spółki w przedmiotowej kwestii. Uznał, iż okoliczności sprawy, wskazują, że w chwili dokonania przedpłaty w wysokości 5.000 zł wola R. J. zakupu lokalu numer ... w budynku nr ... była zrozumiała i cel wpłaty zaliczki nie mógł budzić wątpliwości obu stron transakcji w dniu jej dokonania. Przystąpienie do wykonania umowy zakupu lokalu poprzez wpłatę zaliczki ze wskazaniem konkretnego lokalu, na który jest dokonywana stanowi – zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej - przyjęcie oferty w rozumieniu art. 70 k.c.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej zaskarżył w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. o numerze wskazanym powyżej, wydana w dniu ... czerwca 2006 roku, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia ... marca 2006 roku (o numerze: ...).

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) poprzez uznanie, że kwota 5.000 zł zapłacona na rzecz pozwanego stanowiła część należności z tytułu umowy o budowę lokalu, a zatem jej otrzymanie skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług,

2. naruszenie prawa materialnego, polegające na niezastosowaniu w niniejszej sprawie art. 410 k.c. i uznaniu, że kwota 5.000 zł, wpłacona w czerwcu 2005 roku przez R. J. na rzecz skarżącej nie stanowiła świadczenia nienależnego w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu, a zatem jej otrzymanie skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług,

3. naruszenie prawa materialnego, polegające na niezastosowaniu art. 72 § 1 k.c. i uznaniu, że R. J. została złożona oferta nabycia lokalu nr ... w budynku nr ..., a nie jedynie zaproszenie do negocjacji,

4. ewentualne naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 66 § 1 oraz art. 2 k.c. i uznaniu, że przyjęcie przez R. J. oferty nabycia lokalu nr ... w budynku nr ... sprawiało, że skarżąca była w dalszym ciągu nią związana, a zatem wpłata 5.000 zł w czerwcu 2005 roku stanowiła oświadczenie o przyjęciu wskazanej wyżej decyzji.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w W., a także o zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, iż prawidłowa ocena prawnopodatkowych skutków działań skarżącej w niniejszej sprawie wymaga dokonania ich oceny w świetle przepisów części ogólnej kodeksu cywilnego, w szczególności regulujących kwestię zawarcia umowy, zagadnienia dotyczącego oferty i negocjacji. Podniósł iż do przyjęcia, że powstał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług na gruncie art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług konieczne jest ustalenie, że uzyskanie wpłaty jakiejkolwiek kwoty jest świadczeniem należnym. Jeżeli podatnik otrzymuje jakąś kwotę bez podstawy prawnej, nie może ona stanowić przedmiotu opodatkowania. Dodał, iż organy podatkowe upatrywały podstawę prawną świadczenia w postaci wpłaty na rzecz skarżącej kwoty 5.000 zł przez R. J. w umowie. Jednak gdyby tak było, należałoby wskazać na podstawie jakiej umowy i kiedy zawartej R. J. był zobowiązany zapłacić skarżącej owe 5.000 zł. Zdaniem strony skarżącej R. J. w dniu ... czerwca 2005 roku nie miał w ogóle obowiązku świadczyć na rzecz skarżącej Spółki wymienionej wyżej kwoty.

Odnosząc się do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, pełnomocnik skarżącej podniósł, iż działanie R. J. polegające na wyborze lokalu nr ... w budynku nr ... z przedstawionych mu przez Spółkę dwóch propozycji mieszkań – nr ... w budynku nr ... oraz nr ... w budynku nr ..., można ocenić w dwojaki sposób. Mając na uwadze fakt, że w dalszym toku czynności P. Sp. z o.o. otrzymała od klienta zlecenie przygotowania projektu umowy, dotyczącej sprzedaży lokalu, należy uznać – zdaniem strony skarżącej -, iż przedmiotem propozycji Spółki było raczej zaproszenie do negocjacji, mających na celu zawarcie umowy, a następne czynności stron miały charakter negocjacji. Nie ma poza tym podstaw do uznania, że przed ... maja 2005 roku strony uzgodniły wszelkie postanowienia umowy podlegające negocjacjom wynikające z art. 72 § 1 k.c., skoro postanowiono, że Spółka przygotuje na piśmie szczegółowy projekt umowy. Tym samym nie można uznać, że doszło do zawarcia umowy z której wynikałby dla R. J. obowiązek zapłaty na rzecz skarżącej Spółki jakiejkolwiek kwoty. Ponadto w związku z przedstawieniem R. J. do negocjacji dwóch lokali, z chwilą gdy zdecydował się on na negocjowanie zakupu jednego z nich, wówczas podjęte przez strony negocjacje dotyczyły jedynie tego wybranego przez klienta lokalu. Tym samym Spółka P. przestała być związana jakimikolwiek rygorami prawnymi w relacji z R. J. w odniesieniu do drugiego z lokalu.

Gdyby jednak uznać, że skarżąca Spółka przedstawiła przed ... maja 2005 roku R. J. wszelkie istotne postanowienia umowy wstępnej, wówczas można by zachowanie spółki zakwalifikować jako złożenie oferty zawarcia umowy. Ponieważ spółka zaproponowała dwa lokale należałoby uznać, że doszło do złożenia dwóch ofert – dotyczącej lokalu nr ... w budynku nr ... oraz dotyczącej lokalu nr ... w budynku nr ... Kwestią sporną jest tu – zdaniem pełnomocnika skarżącej – okres do kiedy Spółka była związana obiema ofertami. Zgodnie z art. 66 § 2 k.c. jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie. W związku z powyższym dokonany przez R. J., wybór jednego z dwóch zaoferowanych przez Spółkę lokali, należy wiązać z rezygnacją przez niego z drugiego z powyższych lokali. Należy więc uznać, że w chwili dokonania wyboru jednego lokali, oferta dotycząca drugiego z nich przestaje wiązać Spółkę.

Wobec powyższego należy uznać – w ocenie strony skarżącej - że P. Sp. z o.o. przestała być związana ofertą na zawarcie umowy wstępnej dotyczącej lokalu nr ... w budynku nr ... jeszcze przed ... maja 2005 roku.

Odnosząc się do kwestii otrzymania przez Spółkę na jej rachunek bankowy przelewu w wysokości 5.000 zł w dniu ... czerwca 2005 roku z adnotacją "zadatek na poczet I raty budynek nr ... [...]" dokonanego przez R. J., pełnomocnik skarżącej nie zgodził się z ustaleniem dokonanym przez Urząd Skarbowy, iż kwota ta wynikała z umowy kupna lokalu mieszkalnego wraz z garażem zawartej w dniu ... maja 2005 roku, albowiem przedmiotowa umowa o numerze ... nie została podpisana przez R. J. Takiego egzemplarza umowy, podpisanej przez R. J. nie ma także w aktach sprawy. Ponadto strona skarżąca podniosła również, iż zarówno wskazany wyżej projekt umowy numer ... ani żadna z rat nie przewidywała obowiązku uiszczenia zadatku w kwocie 5.000 zł.

Ponadto, jak podniosła strona skarżąca, dokonana przez R. J. wpłata w kwocie 5.000 zł została określona jako zadatek na poczet lokalu mieszkalnego w budynku nr ..., podczas gdy w projekcie umowy z dnia ... maja 2005 roku była mowa jedynie o lokalu nr ..., położonym w budynku nr ... Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, iż celem tej wpłaty nie mogło być wywiązanie się z takiej umowy, skoro na przelewie wyraźnie zaznaczono, że dotyczy on lokalu znajdującego się w budynku nr ..., a nie w budynku nr ...

Ponadto – jak stwierdził pełnomocnik skarżącej Spółki – do powstania obowiązku zapłaty na rzecz Spółki, musi zaistnieć podstawa prawna w postaci zawarcia umowy między Spółką a klientem. Jednostronne oświadczenie R. J. nie mogło więc wywrzeć pożądanego skutku. Mogło ono mieć jedynie charakter zaproszenia do negocjacji albo oferty.

Następnie, odnosząc się do pisma z dnia ... lipca 2005 roku, w którym pełnomocnik R. J. występując w imieniu swego mocodawcy, zobowiązał się do podpisania umowy wstępnej o wybudowanie i przyrzeczenie sprzedaży mieszkania nr ... w budynku nr ... wraz z garażem oraz wniósł o zarachowanie wpłaty w kwocie 5.000 zł dokonanej w czerwcu 2005 roku na poczet wyżej wymienionej umowy. Z pisma tego, zdaniem strony skarżącej, wynika jednoznacznie, iż ani Spółka P., ani R. J. nie uważali, że Spółka jest związana w stosunku do niego jakąkolwiek wcześniejszą ofertą dotyczącą lokalu nr ... w budynku nr ... Oświadczenie z ... lipca 2005 roku stanowiło jedynie zobowiązanie się do zawarcia w przyszłości kolejnej umowy – umowy wstępnej, a nie przyjęcie jakiejś wcześniejszej oferty Spółki. Spółka w sposób dorozumiany zgodziła się na zawarcie w/w umowy zobowiązującej R. J. do zawarcia z nią do ... sierpnia 2005 roku umowy wstępnej. Jednocześnie strony postanowiły, a pełnomocnik R. J. potwierdził to na piśmie, że kwota 5.000 zł wpłacona wcześniej staje się zadatkiem, który przepadnie na rzecz Spółki, jeśli R. J. nie wywiąże się ze swojego zobowiązania, tj. nie zawrze ze Spółką umowy wstępnej. Dopiero od chwili zawarcia powyższej umowy powstała podstawa prawna do zatrzymania przez Spółkę P. jakiejkolwiek kwoty w związku z lokalem nr ... w budynku ... W związku z powyższym – zdaniem pełnomocnika skarżącej – do lipca 2005 roku kwota 5.000 zł była przedmiotem świadczenia nienależnego i nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że podstawa prawna do wystawienia faktury VAT pojawiła się dopiero po dokonaniu wpłaty przez R. J., a świadczenie w kwocie 5.000 zł w dacie jej spełnienia miało charakter nienależny w stosunku do P. Sp. z o.o. Tym samym brak było podstaw do uznania, że obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, obejmujący wpłaconą przez R. J. kwotę 5.000 zł powstał po stronie skarżącej już w czerwcu 2005 roku.

W odpowiedzi na zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż stosownie do art. 19 ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. w przypadku dostawy towarów, której przedmiotem są lokale i budynki, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wydania z zastrzeżeniami wskazanymi w przepisie. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 11 w/w ustawy jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy.

Odnosząc się do twierdzeń, pełnomocnika skarżącej, podniósł, iż w aktach sprawy nie ma dowodów pozwalających na stwierdzenie, iż ostateczny wybór lokalu nr ... w budynku nr ... został dokonany przez klienta na spotkaniu, podczas którego złożono propozycję sprzedaży dwóch lokali. Zgodnie z art. 66 § 2 k.c. jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie. Jednak określenie "niezwłocznie" w literaturze przedmiotu (Prawo cywilne. Zarys części ogólnej – A. Wolter...) ma inne znaczenie aniżeli wyraz "natychmiast"; "niezwłocznie" oznacza bowiem "bez zbędnej zwłoki", a zatem wskazuje okres, który stosownie do okoliczności konkretnego wypadku jest niezbędny do tego, aby można było wymagać – zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego – dokonania danej czynności, w naszym przypadku udzielenia odpowiedzi na ofertę.

W związku z powyższą definicją słowa "niezwłocznie" R. J. – zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej – wpłacając w dniu ... czerwca 2005 roku kwotę 5.000 zł za lokal nr ... w budynku nr ... miał podstawę uznać ofertę na ten lokal za aktualną. Należy więc uznać, iż powyższa wpłata dokonana przez R. J., wskazuje, że oferta przyszłej sprzedaży lokalu nr ... w budynku nr ... była dla niego w czasie dokonywania w/w czynności aktualna. To właśnie oświadczenie R. J. decydowało o przyjęciu tej oferty. Możliwości zaś dokonania wyboru w ramach mieszkań objętych złożoną wcześniej propozycją dowodzi dodatkowo, że na przedmiotowe mieszkania nie została zawarta umowa z innym klientem. Z kontekstu sprawy wynika – w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej – iż część uzgodnień dokonywana była bezpośrednio. Takich uzgodnień dowodzi dokonanie przez R. J. wpłaty zaliczki w kwocie 5.000 zł ze wskazaniem jej celu tj. zaliczki na poczet I raty lokalu nr ...

Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się również z twierdzeniem strony skarżącej, iż wpłaconą przez klienta kwotę należy potraktować jako zadatek dopiero na podstawie umowy z lipca 2005 roku, której potwierdzeniem jest oświadczenie pełnomocnika skarżącej z ... lipca 2005 roku. Nie jest to możliwe ze względu na brak przedłożonej do akt sprawy jakiejkolwiek umowy z lipca 2005 roku. Natomiast na ustne (telefoniczne) uzgodnienia przed ... czerwca 2005 roku, potwierdzające racjonalność postępowania klienta oraz tworzące ciąg logicznych czynności zakończonych oczekiwanym skutkiem wskazuje cały kontekst poszczególnych czynności takich jak: brak podpisania umowy z dnia ... maja 2005 roku, wpłata zaliczki na konkretne mieszkanie, znajomość konta na które należało dokonać wpłaty, czy nie zadysponowanie mieszkaniem na rzecz innego klienta.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej, podniósł, iż należy założyć, że Spółka działała w okolicznościach wiedzy o skutkach w zakresie rozliczenia podatku VAT z tytułu otrzymanej zidentyfikowanej wpłaty, dokonanej na początku miesiąca czerwca. Spółka nie przedstawiła dowodów podjęcia czynności wyjaśnienia sprawy, co dowodzi znajomości jej przeznaczenia. Wpłatę dokonano bowiem na konkretny numer mieszkania, na które została skutecznie zawarta umowa wstępna i w myśl powołanych wyżej przepisów w zakresie podatku VAT z chwilą jej otrzymania powstał w stosunku do tej kwoty obowiązek podatkowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) Sad sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym wypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej p.p.s.a.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Naczelną zasadą postępowania podatkowego jest zapisana w art. 122 ord. pod. zasada prawdy obiektywnej, mówiąca, iż w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 ord. pod., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne. Powyższy obowiązek nałożony został nie tylko na organ rozstrzygający sprawę w I instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r. I SA/Lu 28/99).

Obowiązkiem organu podatkowego jest zebranie całego materiału dowodowego. Chodzi tu nie tylko o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu podatkowym, ale również zebrany wcześniej, w toku czynności sprawdzających bądź kontroli podatkowej, a także materiał zgromadzony w innych postępowaniach, np. w postępowaniu karnym skarbowym. Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony wyroku z 15 grudnia 1995 roku, SA/Lu 507/905, niepubl.) w którym Sąd ten podniósł, iż pominięcie jakiegokolwiek dowodu może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzić wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów.

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony w oparciu o cztery dokumenty: projekt umowy z dnia ... maja 2005 roku sporządzony na zakup mieszkania nr ... w budynku nr ..., przekaz nazwany "zadatkiem na poczet I raty budynek nr ... [...] z ... czerwca 2005 roku dokonany przez R. J. na rzecz P. Sp. z o.o. w kwocie 5.000 zł, pełnomocnictwo udzielone przez R. J. oraz faktura z lipca 2005 roku wystawiona przez Spółkę P. na R. J.

Na podstawie analizy tych dokumentów strony wyciągają odmienne wnioski.

I tak, zdaniem pełnomocnika skarżącej wpłata dokonana przelewem przez R. J. na rzecz skarżącej Spółki nie miała podstawy prawnej, albowiem podstawą taką mogła być jedynie umowa między stronami, a takiej nie zawarto. Projekt umowy, który skarżąca sporządziła na życzenie klienta w dniu ... maja 2005 roku i który nie został przez niego podpisany dotyczył bowiem mieszkania nr ,,, w budynku nr ..., a nie nr ... w budynku nr ... na który to został dokonany powyższy przekaz. Wpłata ta, będąca jednostronną czynnością prawną R. J., mogła więc być uznana jedynie za zaproszenie do negocjacji lub ofertę złożoną przez niego Spółce. Na taką interpretację powyższego faktu, zdaniem strony skarżącej, wskazuje również pismo pełnomocnika R. J. z dnia ... lipca 2005 roku, w którym zobowiązuje się on w imieniu swojego klienta do podpisania umowy wstępnej na wybudowanie i przyrzeczenie sprzedaży mieszkania nr ... w budynku nr ... oraz wnosi o zarachowanie wpłaty 5.000 zł dokonanej ... czerwca 2005 roku na poczet w/w umowy.

Zgoła do innych wniosków na ten temat doszedł organ administracji. Zdaniem organu skoro R. J. dokonał powyższej wpłaty, to oznacza to, że oferta zakupu mieszkania nr ... w budynku nr ... była dla niego cały czas aktualna. Okoliczność, że przez ten cały czas nie zawarto na powyższe mieszkanie umowy z innym klientem tym bardziej dowodzi aktualności przedmiotowej oferty. Zdaniem organu z całego kontekstu dokonanej wpłaty wynika, że przynajmniej część uzgodnień między R. J. a skarżącą Spółką była dokonywana telefonicznie. Wskazują na to takie poszczególne czynności jak: brak podpisania umowy z dnia ... maja 2005 roku, wpłata zaliczki na mieszkanie nr ... w budynku nr ..., znajomość konta na które należało dokonać wpłaty, czy nie zadysponowanie mieszkaniem na rzecz innego klienta.

W ocenie Sądu, nie przesądzając o słuszności argumentów żadnej ze stron, należy stwierdzić, iż na chwilę obecną nie sposób w tej materii dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych.

Zgodnie z art. 181 ord. pod. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być między innymi deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych. Przesłuchanie świadka może obejmować nie tylko osobiste spostrzeżenia świadka, ale również okoliczności dotyczące samego świadka, jak np. stan jego świadomości, sposób myślenia (Piasecki, w Komentarz do postępowania cywilnego, Warszawa, 1996). Właśnie takiego dowodu z przesłuchania świadka R. J. zabrakło – zdaniem Sądu - w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organy administracji. Organy te, powinny przesłuchując samego R. J., lub ewentualnie jego pełnomocnika, ustalić, dlaczego R. J. dokonał wpłaty przedmiotowej kwoty 5.000 zł na rachunek Spółki P., czy uczynił to w oparciu o jakąś obietnicę dokonaną przez pracownika firmy np. w drodze telefonicznej czy z własnej inicjatywy; czy z jego strony wpłata ta miała zabezpieczyć kupno konkretnego lokalu, czy może była dokonana na własne ryzyko klienta bez żadnych wcześniejszych uzgodnień ze skarżącą Spółką w tej mierze; czy był może nie ujawniony w postępowaniu dowodowym pisemny dokument potwierdzający powyższą wpłatę. Należałoby także rozpytać skarżącą jakie były zasady przydziału i rezerwacji poszczególnych lokali, czy można było dokonać rezerwacji określonego lokalu telefonicznie, czy też konieczne było zawarcie umowy przedwstępnej i wpłata określonej kwoty zaliczki.

Dopiero wyjaśnienie wyżej wskazanych okoliczności, w ocenie Sądu, pozwoli na wyjaśnienie wszelkich wątpliwości co do charakteru wpłaconej kwoty na rzecz Spółki P. a także, jeśli zajdzie taka potrzeba, podjęcia decyzji merytorycznej w przedmiotowej sprawie.

Stwierdzając powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lit c, art. 152 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.