Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 260/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.), określanej dalej jako K.p.a., po rozpatrzeniu odwołań: T. W. z dnia [...] września 2016 r. oraz Stowarzyszenia "[...]" z dnia [...] września 2016 r. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: Koncesja na wydobywanie kopaliny ze złoża węgla kamiennego w obszarze górniczym, utrzymał w mocy decyzję organu II instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonego aktu wskazano na następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K., dalej RDOŚ w K., w związku z wnioskiem spółki "[...]" S.A. (dawna nazwa: [...] S.A.) z dnia [...] kwietnia 2012 r., działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.), dalej wskazywanej jako ustawa ooś, określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W dniu [...] września 2016 r. T. W. i Stowarzyszenie "[...]" wnieśli odwołania od powyższej decyzji, powołując się na fakt posiadania prawa własności do nieruchomości znajdującej się w obszarze górniczym. Stowarzyszenie "[...]" uczestniczyło w postępowaniu pierwszoinstancyjnym na prawach strony.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie polega na wydobywaniu kopaliny ze złoża węgla kamiennego "[...]" w granicach Obszaru Górniczego [...] metodą podziemną, w ilości powyżej 100 000 m³/rok. Eksploatowane będą dwa pokłady węgla, tj. 301 i 304/2. Inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 27 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), a tym samym, na mocy art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy ooś, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przypomniał, że - jak wynika z pisma Urzędu Miasta M. z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] - teren górniczy "[...]" w części znajdującej się na terenie miasta M. położony jest w obszarze obowiązywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, dalej mpzp, podjętych:

1) uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zgospodarowania przestrzennego "[...]" w M. (Dz. U. Woj.[...]. Nr [...], poz.[...]);

2) uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w M. (Dz. U. Woj,[...]. Nr [...], poz. [...], ze zm.);

3) uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] października 2013 r. w sprawie uchwalenia zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego: "zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego M.", "[...]" oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w M. w części dotyczącej wyznaczonych obszarów Zgodnie z załącznikami graficznymi (Dz. U. Woj. [...]. poz. [...]);

4) uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] października 2014 r. w sprawie zmian w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" w [...] w wyznaczonych obszarach (Dz. U. Woj. [...]. poz. [...]);

5) uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w M. (Dz. U. Woj. [...]. Nr [..], poz. [...]).

Ponadto w dniu [...] lipca 2016 r. weszła w życie uchwała Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w M. (Dz. U. Woj. [...]. poz. [...], ze zm.), który swoimi ustaleniami również obejmuje część analizowanego terenu górniczego.

[...] część terenu górniczego "[...]" objęta jest ustaleniami mpzp podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] listopada 2004 r., jednakże — co wynika z załącznika do raportu, na którym zaznaczono m.in. krawędzie projektowanej eksploatacji — eksploatacja będzie prowadzona poza obszarem objętym tym planem. Podobnie eksploatacja nie będzie prowadzona na obszarach objętych ustaleniami mpzp podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] marca 2006 r. oraz mpzp podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] maja 2016 r., których ustalenia obowiązują w [...] części analizowanego terenu górniczego. Zmiany w miejscowych planach, wprowadzone uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] października 2013 r. oraz uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] października 2014 r., nie dotyczą miejsc projektowanej eksploatacji złoża. [...] część terenu górniczego "[...]" objęta jest ustaleniami mpzp, podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] lutego 2004 r., jednakże w obszarze objętym tym planem nie planuje się prowadzenia eksploatacji.

Dalej organ wywodził, że analizowane plany wprowadzają zakazy dotyczące lokalizacji rodzajów przedsięwzięć i obiektów oraz sposobów użytkowania terenu. Jak wspomniano wyżej, eksploatacja pokładów złoża "[...]", planowana w ramach przedmiotowej inwestycji, nie będzie prowadzona na terenie obowiązywania powyższych mpzp. Ponadto w ramach inwestycji nie planuje się budowy nowych obiektów budowlanych, zmiany sposobów użytkowania terenu, itp. działań w obszarze objętym ustaleniami planów. Na str. 45 raportu wskazuje się, że: Zagospodarowanie powierzchni na terenie projektowanego obszaru górniczego nie ulegnie zmianie. Nie będą prowadzone żadne inwestycje na powierzchni obejmującej planowany obszar i teren górniczy".

Ponadto organ przywołał treść pisma Urzędu Miejskiego w J. z dnia [...] czerwca 2015 r., znak:[...], teren górniczy "[...]", w części znajdującej się na terenie miasta J. położony jest w obszarze obowiązywania mpzp podjętych:

1) uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w J. (Dz. U. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]);

2) uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] września 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w J. (Dz. U. Woj.[...]. Nr [...], poz. [...]);

3) uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w J. (Dz. U. Woj.[...]. Nr [...], poz. [...]);

4) uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w J. (Dz. U. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]);

5) uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] października 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego [...] ,,[...]" Sp. z o.o. w J. w granicach administracyjnych miasta J. (Dz. U. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]).

Niewielki fragment południowej części planu podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] czerwca 2006 r. pokrywa się z terenem górniczym "[...]" — fragmenty terenów oznaczonych w mpzp symbolami [...] i [...], na których obowiązuje m.in. zakaz prowadzenia działalności uciążliwej oraz zakaz realizacji przedsięwzięć uciążliwych (§ 6 ust. 1 uchwały). W obszarze tym, w ramach planowanej inwestycji, nie planuje się jednakże prowadzenia działalności górniczej, ani jakiejkolwiek działalności uciążliwej oraz lokalizowania przedsięwzięć uciążliwych w rozumieniu przepisów uchwały. Również południowa część planu podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] września 2007 r. znajduje się w obrębie analizowanego terenu górniczego. Organ wywodził, że - jak wynika z załącznika do raportu - w miejscu tym planowane jest prowadzenie eksploatacji złoża "[...]". Mpzp nie wprowadza jednak zakazu wydobywania kopalin, ani prowadzenia działalności górniczej w tym obszarze. Na terenie oznaczonym w powyższym mpzp symbolem [...] użytkowanie terenu nie powinno powodować degradacji warunków siedliskowych istniejących siedlisk przyrodniczych, w których występują rośliny prawnie chronione (§ 13 ust. 5 pkt 4 uchwały). Jak wynika z załącznika nr 13 do raportu oraz tabeli 2.8 (str. 106 raportu) i tabeli 2.9 (str. 119 raportu), na terenie [...] objętym przekształceniami siedliska takie nie występują.

W obrębie terenu górniczego "[...]" znajduje się niewielki, południowozachodni fragment mpzp podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] czerwca 2006 r. Plan ten w całym obszarze obowiązywania wprowadza m.in. zakaz prowadzenia działalności uciążliwej oraz zakaz realizacji przedsięwzięć uciążliwych (§ 6 ust. 1 uchwały). W obszarze tym, w ramach planowanej inwestycji, nie planuje się jednakże prowadzenia działalności górniczej, ani jakiejkolwiek działalności uciążliwej oraz lokalizowania przedsięwzięć uciążliwych w rozumieniu przepisów uchwały.

Również bezwzględnego zakazu prowadzenia działalności górniczej nie wprowadza mpzp podjęty uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] maja 2010 r. Z zakazów dotyczących prowadzenia działalności inwestycyjnej, określonych w § 8 ust. 3 pkt 3 oraz § 19 ust. 2 pkt 5 uchwały względem stanowisk roślin chronionych i rzadkich, wynika obowiązek inwestora do prowadzenia działalności w sposób niepowodujący zmiany naturalnego uformowania terenu i zaburzania lokalnych stosunków wodnych. Stanowiska roślin wskazane na rysunku planu znajdują się poza obszarem istotnego przewidywanego oddziaływania planowanej eksploatacji, w tym poza zasięgiem znaczących osiadań terenu oraz istotnych zmian stosunków wodnych.

[...] fragment terenu górniczego w niewielkim fragmencie znajduje się na terenie, którego dotyczy uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] października 2001 r., dla której ustalenia planu nie wprowadzają zakazów dotyczących prowadzenia działalności związanej z wydobywaniem kopalin.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzut T. W. z odwołania z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie naruszenia przez analizowaną inwestycję ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest bezpodstawny. W obrębie terenu górniczego "[...]" obszar położony przy [...] objęty jest mpzp, podjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] lutego 2004 r. Plan ten wyznacza m.in. tereny zieleni wysokiej — lasy i zadrzewienia (oznaczone w planie symbolem [...]) oraz określa przeznaczenie tych terenów, a także obowiązujące nakazy i zakazy, przy czym tereny te znajdują się zarówno poza miejscem planowanej eksploatacji górniczej, jak i poza obszarem oddziaływania, wynikającym z tej eksploatacji. Realizacja przedsięwzięcia nie zmieni przeznaczenia tych terenów, nie naruszy ich funkcji (izolacyjnej i bioklimatycznej), ani nie naruszy ustalonych dla nich w planie zakazów.

Dalej organ zauważył, że w toku postępowania Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (wraz z uzupełnieniami). Raport spełnia wymogi wskazane w art. 66 ustawy ooś, w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia środowiskowych uwarunkowań jego realizacji.

Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest w obrębie jednolitych części wód podziemnych, dalej JCWPd, [...] oraz [...] wg nowej nomenklatury w obrębie JCWPd [...] JCWPd [...] charakteryzuje się słabym stanem ilościowym i dobrym stanem chemicznym; osiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 38e ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. — Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469, ze zm.), w przypadku jej stanu ilościowego jest zagrożone, a stanu chemicznego — niezagrożone.

Natomiast JCWPd [...] charakteryzuje się słabym stanem ilościowym i słabym stanem chemicznym; osiągnięcie celów środowiskowych zarówno w przypadku jej stanu ilościowego, jak i chemicznego jest zagrożone. Dla obu powyższych JCWPd ustalono w uchwale Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2011 r. — Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] (M.P. nr [...], poz. [...]) derogacje w oparciu o art. 38j ust. 2 powyższej ustawy, tj. cele mniej rygorystyczne — brak możliwości technicznych ze względu na wpływ górnictwa, prowadzone odwadnianie kopalń i zatapianie głębokich lejów depresji oraz brak możliwości zakończenia eksploatacji ze względów gospodarczych) - derogacja czasowa do 2021 r. - brak możliwości technicznych ze względu na wpływ górnictwa, prowadzone odwadnianie kopalń i zatapianie głębokich lejów depresji oraz brak możliwości zakończenia eksploatacji ze względów gospodarczych) oraz cele mniej rygorystyczne — brak możliwości technicznych (wydobywanie kopaliny — Kopalnia węgla kamiennego [...]).

Ponadto w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia znajdują się trzy jednolite części wód powierzchniowych, dalej JCWP, tj. "[...]" ([...]), "[...]" ([...]) oraz "[...]" ([...]). Wyżej wymienione JCWP to naturalne części wód, o złym stanie. Osiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 38d ust. 1 ustany — Prawo wodne, dla tych wód jest zagrożone. Dla wszystkich powyższych JCWP określono w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje), o których mowa w art. 38j ust. 1 ustawy — Prawo wodne. Są to derogacje czasowe — brak możliwości technicznych. W powyższym planie, w uzasadnieniu derogacji wskazuje się, że: Wpływ działalności antropogenicznej na stan JCWP oraz brak możliwości technicznych ograniczenia wpływu tych oddziaływań, generuje konieczność przesunięcia w czasie osiągnięcia celów środowiskowych przez JCWP. Występująca działalność gospodarcza człowieka związana jest ściśle z występowaniem surowców naturalnych bądź przemysłowym charakterem obszaru.

Zgodnie z art. 81 ust. 3 ustawy ooś, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. — Prawo wodne.

RDOŚ w K. w toku prowadzonego postępowania przeprowadził postępowanie wyjaśniające m.in. w zakresie wpływu przedsięwzięcia na powyższe jednolite części wód, w tym na możliwość nieosiągnięcia wyznaczonych dla nich celów środowiskowych. Z przedłożonego materiału dowodowego (raport, uzupełnienie do raportu z marca 2016 r. oraz pismo "[...]" S.A. z dnia [...] maja 2016 r.) wynika, że w związku z planowaną eksploatację złoża "[...]" osiągnięcie celów środowiskowych przez JCWPd [...] i [...] może być zagrożone. Z przepisu art. 38j ust. 3 powyższej ustawy wynika jednak, że dopuszczalne jest nieosiągnięcie dobrego stanu oraz niezapobieżenie pogorszeniu stanu JCWPd, jeżeli podejmowane są wszelkie działania, aby łagodzić skutki negatywnych oddziaływań na stan jednolitych części wód. Ponadto przyczyny zmian i działań, które mogą spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, są szczegółowo przedstawione w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza oraz są uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym, a pozytywne efekty dla środowiska i społeczeństwa przeważają nad korzyściami utraconymi w następstwie tych zmian i działań. Równocześnie zakładane korzyści wynikające z tych zmian i działań nie mogą zostać osiągnięte przy zastosowaniu innych działań, korzystniejszych z punktu widzenia interesów środowiska. Powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Organ pierwszej instancji, po przeanalizowaniu materiału dowodowego, ustalił, że w omawianej sprawie powyższe przesłanki występują, a tym samym dopuszczalne jest nieosiągnięcie dobrego stanu oraz niezapobieżenie pogorszeniu stanu JCWPd [...] i [...] (str. 39 decyzji). Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że przedsięwzięcie nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych wyznaczonych dla JCWP "[...]", "[...]" oraz "[...]".

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przedstawionym zakresie podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, uznając również prawidłowość twierdzeń organu I instancji w odniesieniu do stwierdzonego braku wpływu przedsięwzięcia na zasoby głównego zbiornika wód podziemnych – ,,[...]".

Przedmiotowe przedsięwzięcie nie znajduje się na obszarach objętych ochroną na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, ze zm.), tj. w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Najbliższymi obszarami Natura 2000 są obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "[...]"[...]— położony w odległości około 8 km w kierunku wschodnim oraz obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "[...]"[...]- położony w odległości ponad 9 km w kierunku północnowschodnim. Biorąc pod uwagę rodzaj i skalę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, znaczną odległość przedsięwzięcia od powyższych obszarów chronionych, brak powiązania obszaru inwestycji z obszarami Natura 2000, jak i brak wpływu przedsięwzięcia na elementy przyrodnicze związane z omawianymi obszarami, nie stwierdza się, aby inwestycja mogła negatywnie oddziaływać na te obszary. W szczególności przedsięwzięcie nie pogorszy stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszary Natura 2000, nie wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony zostały one wyznaczone, ani nie pogorszy integralności obszarów Natura 2000 oraz ich powiązania z innymi obszarami.

W obrębie obszaru górniczego "[...]" oraz w obszarze objętym oddziaływaniem przedsięwzięcia nie znajdują się inne obszarowe formy ochrony przyrody, ustanowione na mocy przepisów powyższej ustawy.

Ponadto RDOŚ w K. dokonał oceny wpływu przedsięwzięcia na chronione gatunki roślin i zwierząt i ich siedliska, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. stwierdzając, że przy wypełnieniu warunków określonych w decyzji - przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko w tym zakresie. Tym samym organ odwoławczy uznał warunki określone m.in. w punktach I.2.c — I.2.g za prawidłowe i uzasadnione.

Organ wywodził, że inwestycja będzie realizowana na terenie przekształconym antropogenicznie, w tym w wyniku eksploatacji kopalin, jednakże większa część terenu górniczego jest wolna od znaczących przekształceń, związanych z działalnością górniczą (załącznik 12 do raportu). Jak wynika z powyższego załącznika, zmiany takie są widoczne w postaci osiadań terenu w południowowschodniej części złoża, ponadto występują w sąsiedztwie analizowanego obszaru górniczego. Odnosząc się do podniesionych przez T. W. w złożonym odwołaniu, kwestii dotyczących deformacji nieciągłych, organ podał, że w obszarze objętym wnioskiem nie prowadzono płytkiej eksploatacji górniczej, w związku z czym nie przewiduje się możliwości powstania deformacji nieciągłych w wyniku reaktywacji starych płytkich zrobów (str. 168 raportu). Na str. 180 autorzy raportu wskazują, że: Na podstawie danych zawartych w "Atlasie deformacji terenów górniczych województwa [...]", wykonanego przez Instytut Eksploatacji Górniczej Głównego Instytutu Górnictwa w K., na terenie projektowanej eksploatacji górniczej nie zlokalizowano Zrobów płytkiej eksploatacji. Mając na uwadze, że przyczyną powstawania deformacji nieciągłych może być nie tylko prowadzenie płytkiej eksploatacji górniczej i reaktywacja starych, płytko zalegających zrobów, ale również np. aktywizacja naturalnie powstałych w górotworze pustek, m.in. w wyniku sufozji, RDOŚ w K. zasadnie nałożył w decyzji warunek, aby eksploatacja węgla ze złoża "[...]" była projektowana tak, aby zminimalizować możliwość powstawania deformacji nieciągłych (pkt I.2.a decyzji).

Planowana w ramach analizowanej inwestycji eksploatacja kopalin będzie przyczyną powstawania na powierzchni terenu deformacji (osiadań terenu, nachyleń oraz odkształceń poziomych). Jak wynika z mapy przedstawionej na załączniku 11_2, wpływy te nie wystąpią na całym terenie górniczym "[...]". Deformacje wystąpią w jego północnowschodniej i centralnej części, a także na południu, w obszarze położonym pomiędzy [...] i autostradą [...]. Od wpływów wolne będą natomiast obszary położone wzdłuż zachodniej granicy terenu górniczego oraz północnozachodni i południowowschodni fragment. Wpływami zostanie objęty teren o powierzchni 4,58 km², co stanowi około 50,6 % powierzchni terenu górniczego. Poza zasięgiem deformacji będzie obszar o łącznej powierzchni 4,52 km². Osiadania terenu będą kształtowały się w postaci niecek obniżeniowych dochodzących do 4 m głębokości.

Na potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykonano obliczenia i prognozę przekształceń powierzchni ziemi. Wyniki obliczeń zostały przedstawione m.in. na załącznikach graficznych do raportu, w których wskazano prognozowane izolinie osiadań oraz granice terenów o poszczególnych kategoriach przekształceń.

Jak wynika z przeprowadzonych analiz, planowana eksploatacja będzie skutkowała wystąpieniem wpływów I, II, III i IV kategorii. Przewidywane deformacje terenu oraz obniżenia mogą oddziaływać negatywnie na obiekty budowlane znajdujące się na powierzchni terenu górniczego, w tym budynki mieszkalne, obiekty infrastruktury technicznej oraz obiekty zabytkowe. Wpływy kategorii I obejmą 0,68 km², II - 0,40 km², III - 1,06 km² oraz IV - 2,44 km². Oddziaływania powyższe, kwalifikowane jako szkody górnicze, podlegają regulacjom przepisów o naprawianiu szkód, tj. działu VIII ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r., poz. 196, ze zm.) "Odpowiedzialność za szkody", a tym samym wykraczają poza przedmiot postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i zakres decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Również podejmowanie działań ochronnych, w szczególności w zakresie ustanawiania filarów ochronnych oraz eksploatacji kruszywa w pobliżu tych filarów, jak i wykonywanie wzmocnień i napraw budynków i innych obiektów, które zostały objęte szkodami górniczymi, znajduje się poza przedmiotem i zakresem niniejszego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. Kwestie te znajdują się w zakresie kompetencji w szczególności organów administracji górniczej. Zatem zarówno RDOŚ w K., jak i Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie są uprawnieni do orzekania w przedmiocie podejmowania takich działań, poprzez formułowanie rygorystycznych i szczegółowych warunków. Kompetencje powyższych organów w tym zakresie ograniczają się do dopuszczalności sformułowania warunków, mających przede wszystkich charakter ogólnych wytycznych. W taki też sposób w omawianych kwestiach orzekł organ pierwszej instancji, nakładając w decyzji warunki m.in. w punktach 1.2.a oraz I.2.b. Z tego też względu zarzuty podniesione w odwołaniu Stowarzyszenia "[...]" z dnia [...] września 2016 r., a dotyczące środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, określonych w decyzji RDOŚ w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r., należy uznać za chybione i nieznajdujące uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Wydobywanie kruszywa metodą podziemną może ponadto powodować powstawanie zjawisk sejsmicznych, tj. wstrząsów i odprężeń górotworu, które mogą z kolei wywoływać drgania gruntu. Dotychczas zjawiska te w pokładach [...] i [...] nie występowały (str. 25 raportu). Ewentualne podjęcie działań ochronnych i zabezpieczających w tym zakresie również należy do kompetencji organów administracji górniczej.

Eksploatacja złoża "[...]" będzie kontynuacją dalszej działalności prowadzonej przez Zakład Górniczy "[...]" w zakresie eksploatacji kopalin. W ramach przedsięwzięcia nie będą realizowane nowe instalacje i obiekty, jak i nie będą prowadzone prace, które mogłyby powodować emisje substancji i energii do środowiska na etapie realizacji przedsięwzięcia. Etap funkcjonowania przedsięwzięcia będzie prowadzony przy wykorzystaniu już istniejącej infrastruktury technicznej. W ramach inwestycji nie wprowadza się zmian w obrębie źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza, jak i nie wprowadza się nowych emitorów zanieczyszczeń. Nie planuje się również umieszczania na powierzchni terenu jakiejkolwiek infrastruktury, która byłaby nowym źródłem oddziaływań akustycznych do środowiska. W ramach przedsięwzięcia prowadzone będzie wydobycie z nowych pokładów węgla, ale dotychczasowy sposób prowadzenia eksploatacji, jak i technologia przeróbki kopaliny pozostaną bez zmiany. Działalność będzie prowadzona w oparciu o posiadane decyzje ustalające warunki wprowadzania gazów i pyłów do powietrza oraz dopuszczalny równoważny poziom hałasu "A" przenikającego do środowiska.

Dalej organ zauważył, że na mocy przepisu art. 86 ustawy ooś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa m.in. w art. 72 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Powyższe oznacza, że organ wydający koncesję na wydobywanie kopalin ze złóż obowiązany jest do ich uwzględnienia w wydawanym zezwoleniu. Z kolei podmiot, na rzecz którego wydana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach oraz powyższa koncesja, jest obowiązany do respektowania i przestrzegania zapisów decyzji i koncesji.

Jak wynika z akt sprawy, RDOŚ w K. zapewnił społeczeństwu udział w postępowaniu, zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy ooś i na zasadach określonych w rozdziale 2 "Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji" tej ustawy. Obwieszczeniem z dnia [...] marca 2016 r., znak:[...], organ pierwszej instancji zawiadomił społeczeństwo m.in. o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz o możliwości składania uwag i wniosków. Nadto organ zrelacjonował, że społeczeństwo miało możliwość zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy w dniach od [...] do [...] kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ zawarł informacje o przeprowadzonym udziale społeczeństwa w postępowaniu, a także odniósł się do wniesionych w toku udziału społeczeństwa uwag i wniosków. Znaczna część tych uwag i wniosków ma charakter zapytań (m.in. część uwag J. U. z pisma z dnia [...] kwietnia 2016 r., uwagi [...] M. W. z pisma z dnia [...] kwietnia 2016 r.), na które RDOŚ w K. odpowiedział w uzasadnieniu decyzji, lub dotyczy kwestii wykraczających poza przedmiot niniejszego postępowania (m.in. uzależnienie wydania "[...]" S.A. koncesji na wydobywanie kopalin od możliwości poboru wód przez MPWiK Sp. z o.o. w M. za 50% ceny oraz zalesienie składowiska popiołów przez Elektrownię J. - pismo [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.), bądź wnosi o odstąpienie od wydobycia (pismo J. U. z dnia [...] kwietnia 2016 r.). Pozostałe z uwag dotyczyły zagadnień, które były analizowane przez organ (m.in. oddziaływania na wody podziemne i powierzchniowe, deformacje terenu, wariantowanie i inne), o czym mowa uzasadnieniu. Uwzględnienie części z wniesionych uwag znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uwarunkowań środowiskowych określonych w decyzji.

Mając powyższe na uwadze, podniesione w odwołaniach zarzuty dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu organ uznał za niezasadne.

W dniu [...] grudnia 2016 r. Stowarzyszenie "[...]" wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Stowarzyszenie decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. zarzuca naruszenie:

a) art. 7 oraz art. 77 K.p.a., w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy ooś, w zakresie wariantowania przedsięwzięcia; art. 80 ust. 3 ustawy ooś, poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, którego lokalizacja narusza ustalenia obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; art. 81 ust. 3 ustawy ooś, poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, którego realizacja może spowodować celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza; art. 37 oraz 85 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy ooś, w związku z art. 8 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób należyty uwag i wniosków podniesionych w postępowaniu z udziałem społeczeństwa i poprzestanie na przytoczeniu stanowiska wnioskodawcy.

Naruszenie art. 80 ust. 3 ustawy ooś, poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, którego lokalizacja narusza ustalenia następujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w M. (uchwała nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] listopada 2004 r.), miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w M. (uchwała nr [...] Rady Miasta M. z dnia [....] marca 2006 r.; dalej: MPZP "[...]"), miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w M. (uchwała nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] lutego 2004 r.).

Naruszenie art. 81 ust. 3 ustawy ooś poprzez wydanie decyzji środowiskowej, pomimo że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowiska wynika, iż przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.

Naruszenie art. 37 oraz 85 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy ooś, w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób należyty uwag i wniosków złożonych w postępowaniu z udziałem społeczeństwa i poprzestanie na przytoczeniu stanowiska wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), określanej dalej, jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] oraz decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] odpowiadają prawu.

Podniesiony przez Stowarzyszenie zarzut naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., wskazujący na niewłaściwe wariantowanie przedsięwzięcia, nie znajduje poparcia w dokumentacji sprawy. W toku postępowania odwoławczego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał m.in. oceny raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, wraz z jego uzupełnieniami.

Sąd wyraża stanowisko, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy ooś, organ właściwie przeprowadził postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w części weryfikacji raportu oddziaływania na środowisko. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11 (Lex nr 1358431): "Jeżeli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną". Z tych samych powodów ograniczona musi być także ocena raportu dokonywana przez sąd administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11, Lex nr 1340187, dostępne również w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).

Zakres badania raportu przez organ jest zatem ograniczony.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi, że na podstawie przedłożonego raportu nie było możliwe dokonanie merytorycznie uzasadnionej oceny, czy zasadna jest realizacja przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę (str. 2), należy zauważyć, że rolą oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest ocena zasadności jego realizacji w danym wariancie, ale ocena możliwego wpływu przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę na poszczególne elementy środowiska, w szczególności analiza rodzaju i ocena skali tego wpływu, oraz ewentualna analiza planowanych do podjęcia działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie oraz kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia, w szczególności ocena skuteczności tych działań.

Zasadnie organ wywodził, że przedłożony w sprawie raport spełnia wymogi wskazane w art. 66 ustawy ooś, w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie środowiskowych uwarunkowań jego realizacji. Jak wskazał organ drugiej instancji w skarżonej decyzji, RDOŚ w K. dokonał analizy wariantów przedsięwzięcia opisanych w raporcie i nie znalazł przeciwskazań do realizacji inwestycji w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę. Zostało to przez organ pierwszej instancji uzasadnione w treści decyzji. Stanowisko to nie zostało zakwestionowane w postępowaniu odwoławczym.

Co do wariantów przedsięwzięcia, to stwierdzić należy, że zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Takie stanowisko zostało zaaprobowane także w literaturze przedmiotu, w której przyjmuje się, że "wariant «zerowy»", czyli polegający na niewykonywaniu inwestycji, nie stanowi wariantu alternatywnego w rozumieniu Dyrektywy Rady z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (85/337/EWG, Dz. U. L 175 z 5.7.1985, str. 40) art. 5 ust. 3 tiret 4, co zobowiązuje inwestora do wskazania innego racjonalnego wariantu alternatywnego. Warto także zauważyć, że w ustawie określono jedynie minimalną liczbę wariantów, dlatego nie jest wykluczone podanie w raporcie większej liczby niż ta wymagana." (A. Kosieradzka-Federczyk, Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ZNSA 2012, nr 1, s. 50). W związku z tym, jeżeli wariant przedstawiony do realizacji przez wnioskodawcę nie jest wariantem najkorzystniejszym, to w zasadzie w raporcie powinny być omówione co najmniej trzy różne warianty planowanego przedsięwzięcia (tak wyrok WSA w Kielcach z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 663/16, Lex nr 2189865). Podkreślenia bowiem wymaga, że wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 609/16, Lex nr 2203449). Należy także wskazać, że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego - sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie (por. Krzysztof Gruszecki, Komentarz do art. 66, Lex).

W ocenie Sądu przedstawione w raporcie trzy warianty przedsięwzięcia: wariant 1 (początkowo proponowany przez inwestora), wariant 2 (ostatecznie wybrany przez inwestora do realizacji) oraz wariant 3 (najkorzystniejszy dla środowiska), spełniają przedstawione wymogi będąc dostatecznie zróżnicowanymi.

Jak słusznie wywodził organ wariant 1 i 2 opierają się na tych samych założeniach, tj. prowadzeniu wydobycia kopaliny systemem ścianowym poprzecznym z zawałem stropu i doszczelnieniem zrobów. Oba warianty różnią się liczbą filarów ochronnych, w obrębie których eksploatacja pokładów węgla nie będzie prowadzona w sposób nieskrępowany (na zawał). Jak zasadnie wywodził organ w wariancie 2, ze względu na interes mieszkańców terenów, pod którymi planowane jest wydobycie, utworzony został dodatkowy filar ochronny — filar chroniący zabudowania położone wzdłuż ul. [...] i [...] w M. (str. 156 raportu). Słusznie organ wskazał, że nie znajduje oparcia w dokumentacji sprawy stwierdzenie, że jako racjonalny wariant alternatywny omawianego przedsięwzięcia traktowana była sytuacja ewentualnego niepodejmowania jego realizacji. Rozdział 5 raportu wyraźnie wskazuje warianty 1, 2 i 3, o których mowa wyżej, jako warianty przedsięwzięcia. Wariant 1 i 2 różni się wielkością oddziaływania, w szczególności zasięgiem przewidywanych osiadań terenu, co zostało zobrazowane na załącznikach graficznych do raportu, zatem nie są to warianty pozorne.

Zasadnie organ wyjaśnił, że wariant 3 polega na prowadzeniu wydobycia w systemie z zastosowaniem podsadzki, mającej za zadanie wypełnienie pustek poeksploatacyjnych. Wariant ten został wskazany jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska, bowiem zmniejsza deformacje terenu, które mają bezpośredni i pośredni wpływ na poszczególne elementy środowiska, w szczególności na dobra materialne, przyrodę i krajobraz. Nie sposób zgodzić się ze Stowarzyszeniem, że wariant ten jest niewykonalny, a przez to jest wariantem pozornym. Jak wynika z raportu, możliwe jest prowadzenie przez Zakład Górniczy "[...]" wydobycia węgla ze złoża [....] w systemie podsadzkowym, jednakże wiąże się to z koniecznością podjęcia dodatkowych działań technicznych i technologicznych - dostarczanie mieszaniny podsadzkowej szybem na głębokość ponad 500 m i jej transport na odległość kilku kilometrów do miejsc zdeponowania (str. 157 raportu) bądź budowa dodatkowego szybu oraz wykonanie na powierzchni odpowiedniej infrastruktury (str. 158 raportu). Wariant ten został wyeliminowany ze względów techniczno-ekonomicznych (str. 159 raportu), z uwzględnieniem ewentualnych korzyści środowiskowych — zastosowanie podsadzki nie wyeliminuje zupełnie wpływów eksploatacji (str. 157 raportu).

Uwarunkowania oceny poszczególnych wariantów przedsięwzięcia są różnorodne i nie należy zawężać ich wyłącznie do aspektów typowo środowiskowych (np. wpływu na elementy przyrody ożywionej i nieożywionej, zmian w krajobrazie, emisji zanieczyszczeń). Istotne są również aspekty społeczne, gospodarcze, ekonomiczne i techniczne, co w szczególności wynika z zasady zrównoważonego rozwoju. Ponadto podkreślić należy, co wyraźnie wynika z treści przepisu art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy ooś, a ma swoje źródło m.in. w przywołanej zasadzie, ustawodawca nie obwarował wariantu najkorzystniejszego dla środowiska przesłanką racjonalności, jak ma to miejsce w przypadku wariantu alternatywnego (lit. a przywołanego przepisu).

Zasadne jest twierdzenie organu, że skutki przedsięwzięcia na środowisko muszą być oceniane ze względu na ochronę zdrowia ludzi, poprawę jakości życia poprzez poprawę warunków środowiska oraz zachowanie różnorodności gatunków i zdolności reprodukcyjnej ekosystemów jako podstawy utrzymania życia. Celem prawodawcy unijnego przedstawionym w ww. dyrektywie 85/337/EWG jest szeroko rozumiana ochrona środowiska i zharmonizowanie procedur na terenie UE. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku przedsięwzięcie ma być realizowane w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, co wynika wprost z art. 81 ust. 1 ustawy ooś. Stanowisko prezentowane przez stronę skarżącą prowadziłoby do sytuacji, w której w każdym przypadku inwestor musiałby przedstawiać wariant korzystniejszy dla środowiska niż wariant przez niego planowany. Nie można jednak wykluczyć sytuacji, w której to właśnie wariant proponowany przez inwestora jest jednocześnie najkorzystniejszy dla środowiska, a zatem spełnia zasadniczy cel dyrektywy. W takim przypadku jedynym bardziej korzystnym rozwiązaniem byłoby niepodejmowanie przedsięwzięcia, a wariant polegający na niepodejmowaniu danego przedsięwzięcia nie jest w ogóle przewidziany przez ustawodawcę jako wariant alternatywny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Należy również zaznaczyć, że ustawy ooś nie nakazuje dopuszczenia do realizacji i wydania decyzji dla wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

W postępowaniu środowiskowym na inwestorze ciąży obowiązek przedstawienia dokumentu specjalistycznego (raportu), który podlega ocenie właściwego organu administracji. Jednocześnie w toku postępowania raport ten podlega uzgodnieniu przez wyspecjalizowany organ ochrony środowiska. Na podstawie posiadanych kompetencji i na podstawie uzgodnienia, właściwy w sprawie organ główny dokonuje samodzielnej oceny raportu i wydaje rozstrzygnięcie w sprawie. Podważenie raportu wymaga zatem od innych stron postępowania przedłożenia stosownych dowodów, które będą podlegały ocenie w toku postępowania administracyjnego. Strona nie może przenieść swoich obowiązków w tym zakresie na organ, np. przez złożenie wniosku o przeprowadzenie opinii z dowodu biegłego. Skuteczne zakwestionowanie wniosków wynikających z raportu, wymagało wykazania przez skarżącego inicjatywy dowodowej i przedłożenia dowodu sporządzonego z uwzględnieniem wiedzy specjalnej. Strona skarżąca nie wykazała uchybień, które mogłyby skutkować podważeniem treści raportu. Taki pogląd, prezentowany w orzecznictwie przez NSA (por. np. wyrok NSA z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1241/16, CBOSA) podziela skład orzekający w rozpatrywanej sprawie.

Należy również podnieść, że Sąd administracyjny nie może w żadnym przypadku poddać merytorycznej ocenie ustaleń faktycznych raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jeśli ocena ta wymaga wiadomości specjalnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13, z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 552/15, CBOSA). Tego rodzaju ocena wymaga bowiem wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowód z opinii biegłego nie jest dopuszczalny. Dlatego ocena raportu dotyczy zasadniczo jedynie jego strony formalnej, w szczególności kwestii, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny w świetle wymogów określonych w treści art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (por. np. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13; wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 602/14, CBOSA).

Sąd uznaje, że raport jest kompletny, również w odniesieniu do kwestii sygnalizowanych przez Stowarzyszenie. Na str. 2 raportu wyraźnie zaznacza się bowiem, że analizowany raport został wykonany m.in. na podstawie "Projektu Zagospodarowania Złoża węgla kamiennego »[...] « na lata 2013 — 2040". Z kolei na str. 223 raportu czytamy, że: Dla złóż "[...]" i "[...]" brak jest zatwierdzonych odpowiednich dokumentacji ([...]), na podstawie których można byłoby przeprowadzić analizę oddziaływań skumulowanych. Z powyższego zapisu nie wynika, że analizy takiej nie można przeprowadzić w oparciu o inne dostępne dokumenty, ani że analiza taka nie została przeprowadzona. Żaden przepis ustawy ooś nie zabrania wykorzystania do analiz oddziaływania skumulowanego przedsięwzięcia danych pochodzących z raportu przygotowanego dla inwestycji, której oddziaływanie może się z tym przedsięwzięciem kumulować. Zarzut wykorzystania w uzupełnieniu do raportu dla przedmiotowej inwestycji danych pochodzących z raportu dotyczącego złoża "[...]" nie stanowi naruszenia przepisów tej ustawy, ani nie świadczy o sprzecznych informacjach w dokumentacji, tym samym nie podważa jej wiarygodności.

Z tych względów na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty błędnej wykładni, a także błędnego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś.

Podzielić należy wniosek organu odnośnie do oceny treści miejscowych planów zagospodarowania: Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w M. (Dz. U. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...] " w M. (Dz. U. Woj, [...] Nr [...], poz. [...], ze zm.) oraz Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie uchwalenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w M. (Dz. U. Woj. [...] Nr [...], poz.[...]). Lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie narusza ustaleń tych planów, co zostało należycie opisane i uzasadnione w treści skarżonej decyzji, w kontekście art. 80 ust. 3 ustawy ooś.

Stowarzyszenie podniosło, że lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami podjętymi w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. c uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w M. (dalej mpzp "[...]"), zgodnie z którym na wszystkich terenach objętych planem obowiązuje zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, § 15 ust. 2 pkt 17, § 16 ust. 2 pkt 21 oraz § 18 ust. 2 pkt 13 uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w M., z których wynika zakaz lokalizacji na terenach oznaczonych w planie symbolami odpowiednio [...],[...] oraz [...] przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których na podstawie przepisów szczególnych ustalono obowiązek sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, § 11 ust. 2 pkt 14 (faktycznie pkt 9) lit. b, § 14 ust. 2 pkt 16 oraz § 18 ust 2 pkt 16 uchwały w sprawie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "[...]" w M. (dalej mpzp "[...]"), z których wynika zakaz lokalizacji na terenach oznaczonych w planie symbolami odpowiednio [...],[...] oraz [...] przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których na podstawie przepisów szczególnych ustalono obowiązek sporządzania raportu oddziaływania na środowisko (teczka 1/16, plik 116-117).

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w wyczerpujący sposób uzasadnił w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., że mpzp "[...]" obejmuje co prawda południowozachodnią część terenu górniczego "[...]", jednakże — co wynika z materiałów dowodowych — w ramach przedmiotowej inwestycji w obszarze tym nie planuje się lokalizacji wydobycia kopaliny, ani budowy nowych obiektów budowlanych, zmiany sposobów użytkowania terenu itp. działań związanych z wnioskowaną działalnością. Również na terenach oznaczonych w mpzp "[...] " symbolami [...], [...] i [...] oraz oznaczonych w mpzp "[...]" symbolami [...],[...]i [...] nie planuje się prowadzenia działalności w powyższym zakresie, przy czym podkreślić należy, że teren oznaczony symbolem [...] znajduje się zarówno poza terenem, jak i obszarem górniczym "[...]".

Odnosząc się z kolei do przywołanych przez Stowarzyszenie § 8 pkt 9 (faktycznie pkt 7) mpzp "[...]" oraz § 8 pkt 12 mpzp "[...]", zgodnie z którymi lokalizacja obiektów uciążliwych dla wód podziemnych może być realizowana z uwzględnieniem ustaleń zawartych w dokumentacji określającej warunki hydrogeologiczne wykonanej zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z późn. zm.) i przyjętej bez zastrzeżeń przez Prezydenta M., zauważyć należy, że brak takiej dokumentacji na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie oznacza, że inwestycja będzie realizowana bez uwzględnienia ustaleń, zawartych w takiej dokumentacji, bowiem dokumentacja ta może być sporządzona na późniejszym etapie inwestycyjnym. Za prawidłową należy uznać argumentację organu, że żaden z przepisów ustawy nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku przedłożenia z wnioskiem o wydanie decyzji, o której mowa wyżej, przez co wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może być uzależnione od jej sporządzenia i przedłożenia. Brak takiej dokumentacji także nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp na etapie uzyskiwania tej decyzji. Dokumentacja hydrologiczna, określająca warunki hydrologiczne dla wydobywania węgla kamiennego ze złoża "[...]" została sporządza decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] (kopia decyzji została dołączona do pisma Spółki "[...]" S.A. z dnia [...] września 2016 r.).

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 81 ust. 3 ustawy ooś. Do kwestii możliwości nieosiągnięcia celów środowiskowych przez jednolite części wód podziemnych oraz jednolite części wód powierzchniowych, dalej JCWP "[...]" ([...]), "[...]" ([...]) i "[...]" ([...]) odniósł się wyczerpująco w zaskarżonej decyzji RDOŚ w K., wskazując dowody i argumenty, na podstawie której oparł swoje rozstrzygnięcie.

Z dokumentacji sprawy wynika, że osiągnięcie celów środowiskowych może być zagrożone, jednakże wypełnione zostały przesłanki określone ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. — Prawo wodne, zezwalające na odstępstwo od zakazu ustanowionego w przepisie art. 81 ust. 3 ustawy ooś. Z kolei w odniesieniu do JCWP "[...]", "[...]" oraz "[...]" przedsięwzięcie nie spowoduje nieosiągnięcia wyznaczonych dla nich celów środowiskowych. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji, uzasadnili w treści wydanych decyzji wypełnienie przesłanek określonych w art. 38j ust. 3 ustawy — Prawo wodne. Stowarzyszenie w złożonej skardze nie wskazało, z czego wywodzi swoje stwierdzenie, że przesłanki powyższe w omawianej sprawie nie wystąpiły.

Skarżąca strona nie wykazała, że wprowadzenie do wód rzeki [...] zanieczyszczeń w ściekach zasolonych w postaci chlorków i siarczków, spowoduje nieosiągnięcie celów środowiskowych wyznaczonych dla JCWP "[...]". Udział dodatkowych ścieków, pochodzących z odwadniania złoża "[...]", zmniejszy stężenie chlorków i siarczanów w dotychczas odprowadzanych z Zakładu Górniczego "[...]" w wodach kopalnianych z 2,55 kg/m³ do 2,3 kg/m³ (Tabela 6.3 na str. 165 raportu). Ilość ścieków zasolonych planowanych do wprowadzenia, w związku z wydobyciem ze złoża "[...]", będzie stanowiła 20 880 m³/d w całkowitym zrzucie wód kopalnianych, (str. 164 raportu), stanowiącym około 7,8% przepływu średniego niskiego (SNQ) rzeki [...] (Tabela 6.2 na str. 165 raportu).

W raporcie na stronie 55 w punkcie 1.3.3.1. mowa jest o wodach podziemnych. Zasadnie organ odniósł się do przedmiotowego zagadnienia zwracając uwagę, że na rysunku 4 (str. 18 uzupełnienia do raportu z marca 2016 r., przekazanego przy piśmie "[...]" S.A. z dnia 4 marca 2016 r.) przedstawione zostały pomiary zasolenia wód rzeki [...] w latach 2004-2014 w przekroju zamykającym (ppk –[...]), przeprowadzone przez Wojewódzką Inspekcję Ochrony Środowiska w K. Wynika z nich, że na przestrzeni analizowanych lat zasolenie w tym punkcie spadło z powyżej 700 mg/l do około 600 mg/l sumy chlorków i siarczanów. W oparciu o powyższe dane Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska w K. dokonano prognoz zmian zasolenia wód rzeki [...] do roku 2030 w ppk – [...] (rysunek 5 na str. 18 uzupełnienia do raportu) oraz powyżej projektowanego wylotu wód kopalnianych z Zakładu Górniczego "[...]", tj. ppk – [...] powyżej ujścia [...] (rysunek 6 na str. 19 uzupełnienia do raportu) i poniżej projektowanego wylotu wód kopalnianych, tj. ppk — wodowskaz "[...]" (rysunek 7 na str. 19 uzupełnienia do raportu). Prognozy te wskazują na dalszy spadek stężenia chlorków i siarczanów w wodach rzeki [...].

Mając na uwadze przewidywane zmniejszenie stężenia chlorków i siarczanów w wodach kopalnianych odprowadzanych z Zakładu Górniczego "[...]", 7,8% udziału tych wód w przepływie rzeki[...], wyniki pomiarów zasolenia wód przeprowadzane przez Wojewódzką Inspekcję Ochrony Środowiska w K. i opracowane na jej podstawie trendy, wskazujące na dalszy spadek zasolenia wód rzeki [...], jak i przewidywane zmiany w odwadnianiu już zlikwidowanych i planowanych do likwidacji kopalń, należy uznać za zasadne stanowisko organów, że brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że przedmiotowe przedsięwzięcie spowoduje pogorszenie stanu JCWP "[...]" i przyczyni się do nieosiągnięcia wyznaczonych dla niej celów środowiskowych.

Zasadnie organ zwrócił uwagę, że wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" zostało ujęte w derogacjach, wynikających z art. 4 Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu, Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, ustalonych dla powyższych JCWPd i JCWP w zaktualizowanym Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] — Załącznik 4 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] (Dz. U. poz. 1911).

Zarzuty dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu zostały podniesione w odwołaniach od decyzji RDOŚ w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Zasadnie organ w tym zakresie wywodził w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., że złożone zostały uwagi kontestujące raportu (pisma z [...] kwietnia 2016 r., teczka 2/16 akt administracyjnych sprawy). Wywodzono nich w szczególności, że należy wziąć pod uwagę tworzenie deformacji nieciągłych, zawarto prośbę o wyjaśnienie dlaczego załącznik nr 10 do "Uzupełnienia do raportu" pokazuje przewidywane osiadanie terenu, oraz wątpliwości dotyczące wariantu III. Pisma stron znajdują się również w teczce 1/16 akt administracyjnych sprawy (karty 19-102) oraz m.in. teczkach 10/16 oraz 14/16. Brak jest w odniesieniu do treści tych pism, biorąc pod uwagę zaskarżoną decyzję, podstaw do uznania, że zabrakło aktywnego udziału osób uprawnionych do formułowania swoich twierdzeń w postępowaniu lub, że organ się do nich nie odniósł.

Przywołane przez Stowarzyszenie uwagi 1, 2, 4, 5 i 7, które zostały ujęte w uzasadnieniu decyzji RDOŚ w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r., stanowią w rzeczywistości zapytania złożone w toku udziału społeczeństwa w postępowaniu, dotyczące głównie raportu i uzupełnień do raportu, w kwestiach miejsc planowanego wydobycia i przewidywanych w związku z tylu osiadań terenu. Nie stanowi naruszenia przepisów o udziale społeczeństwa w postępowaniu wystąpienie przez organ prowadzący postępowanie do inwestora o wyjaśnienia, bowiem to wnioskodawca, zgodnie z przepisami ustawy ooś, obowiązany jest m.in. do zamieszczenia w raporcie opisu przedsięwzięcia, w tym jego charakterystyki, oraz opisu przewidywanych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko. Słusznie organ stwierdził, że z przywołanych uwag wnioskami są jedynie wniosek zawarty w uwadze 1 o przeanalizowanie sytuacji pod kątem rzeczywistego zagrożenia przyrody dla mieszkańców — ocena taka została przez RDOŚ w K. przeprowadzona, co dało wyraz w uzasadnieniu obu decyzji oraz wniosek zawarty w uwadze 2 o odstąpienie od planów wydobycia ze złoża [...]— organ administracji właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest uprawniony do podejmowania decyzji w tym zakresie. Ponadto część uwag dotyczy kwestii zabezpieczania obiektów budowlanych przed skutkami wydobyciu, monitorowania ich stanu oraz roszczeń o odszkodowania za powstałe w związku z eksploatacją szkody górnicze. Zagadnienia te, co podkreślił Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w skarżonej decyzji, wykraczają poza przedmiot postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem są regulowane przez przepisy ustawy geologiczne i górnicze.

Kwestie wniesienia sprzeciwu i naprawy szkód górniczych nie stanowią przedmiotu zaskarżonej decyzji. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że przepis art. 144 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i górnicze (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 196, ze zm. – dalej p.g.g.) stanowi, że "właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą". Tu ustawodawca zdecydował się dla dobra wyższego (umożliwienia wydobywania kopalin) pozbawić właścicieli jednego z podstawowych instrumentów ochrony prawa własności, jakim jest roszczenie negatoryjne.

Podobnie nakazanie odpowiedniego zabezpieczenia budynków narażonych na szkody górnicze nie należy do kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska, natomiast obowiązek przestrzegania przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.) istnieje ex lege.

Zarzut Stowarzyszenia, dotyczący braku analizy skumulowanego oddziaływania eksploatacji złoża "[...]" na środowisko z przedsięwzięciem polegającym na eksploatacji złoża "[...]" nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy i zostało to wyjaśnione w treści decyzji. Jak wynika z dokumentacji sprawy, w analizach skumulowanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia odniesiono się do możliwości kumulowania oddziaływań z oddziaływaniami m.in. występującymi w obrębie terenu górniczego "[...]", terenu górniczego "[...]" oraz mogącymi wystąpić w związku z eksploatacją złoża "[...]" i złoża "[...]".

Należy również podnieść, że nie doszło do naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80, w zw. z art. 11 oraz w zw. z art. 15 K.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 K.p.a.; zaskarżona decyzja została bowiem wydana z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania i w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co organ odzwierciedlił w jej uzasadnieniu, sporządzonym w sposób czytelny, logiczny, tj. zgodnie z wymogami ww. przepisu.

Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.