Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 968/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 1a ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 968/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Ewa Michna (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009r., sprawy ze skargi M. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 2 kwietnia 2009r Nr [...], w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

I.

1. Decyzją nr [...]z dnia 19 grudnia 2008 roku Burmistrz Miasta zmienił wysokość podatku na 2008 rok ustalonego poprzednio w formie łącznego zobowiązania pieniężnego decyzją nr [...]z dnia 4 lutego 2008 roku dla M. B. (zwanej dalej "skarżącą") z kwoty 349zł do kwoty 203zł.

2. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że poprzednio ustalony podatek dotyczył następujących nieruchomości: gruntu (jako pozostałych gruntów) o powierzchni 1080m2 oraz gruntów rolnych o powierzchni 1,5543ha - tj. łącznie 1,6623ha składających się z działek o nr 675/1 o powierzchni 9276ha, nr 681/4 o powierzchni 0,6267 ha, nr 682/11 o powierzchni 0,0164 ha, nr 681/20 o powierzchni 0203 ha i nr 681/7 o powierzchni 0713 ha. Dalej organ dodawał, że decyzją nr [...]z dnia 18 czerwca 2008 roku Starosta G. zmienił klasyfikację ww. działek, która to decyzja stała się ostateczna 25 lipca 2008r., co spowodowało, że z dniem 1 sierpnia 2008r. należało zmienić wysokość podatku (podatek za 2008 rok uległ obniżeniu o 146zl). W konsekwencji zmiany klasyfikacji, całość ww. gruntów dotychczas opodatkowywanych, z dniem 1 sierpnia 2008 roku podlegała zwolnieniu na podstawie ustawy o podatku rolnym.

3. Jako podstawę prawną zmiany poprzedniej decyzji, organ podatkowy wskazał przede wszystkim art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 121 poz.844 z późn. zm.), stanowiący, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

4. W wniesionym odwołaniu skarżąca podniosła, że poprzednia klasyfikacja gruntów spowodowana była ewidentnymi błędami, co zostało stwierdzone w ww. decyzji Starosty G. Na powyższe niezgodności skarżąca zwracała uwagę, tym bardziej, że jak wynikało z dokumentów przekazanych przez nią do Wydziału Wymiaru i Księgowości Podatkowej Urzędu Miasta (protokołu oględzin i uzasadnienia ww. decyzji Starosty G.) stan rzeczywisty gruntów od wielu lat pozostawał niezmieniony. Z niewiadomych więc dla skarżącej przyczyn, nastąpiło opodatkowanie ww. działek począwszy od 2006 roku, przy czym o błędnej klasyfikacji gruntów, dokonanej bez jej wiedzy, skarżąca miała dowiedzieć się dopiero we wrześniu 2007 roku po otrzymaniu dodatkowych decyzji wymiarowych za lata 2006 i 2007. Pomimo podjętych niezwłocznie działań zmierzających do usunięcia błędnych zapisów w klasyfikacji gruntów, Starostwo G. w piśmie nr [...]poinformowało ją, że z powodu braku środków finansowych przekazywanych przez Wojewodę na wykonanie zadań z zakresu administracji rządowej, związanych z gleboznawczą klasyfikacją gruntów oraz późniejszym wyłonieniem wykonawcy na drodze przetargu, wpływające wnioski zostaną załatwione w I półroczu 2008 roku. W ocenie skarżącej wystarczyłaby jednak dobra wola, aby na podstawie posiadanych dokumentów, bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów, po prostu sprostować poczynione ewidentne błędy, przy zmianie klasyfikacji tych działek od 2006 roku. Nie odpowiedziano jej jednak na pytanie "kto i kiedy tej zmiany z rażącym naruszeniem prawa (...)dokonał", o co pytała w odrębnym piśmie, co zdaniem skarżącej świadczyć mogło o złej woli i złej wierze.

5. Decyzją nr [...]z dnia 2 kwietnia 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że ponieważ podstawą zmiany decyzji wymiarowej za 2008 rok była ww. decyzja Starosty G., która uprawomocniła się 25 lipca 2008 roku, zmiana decyzji (skutkująca obniżeniem rocznego wymiaru podatku) mogła nastąpić z dniem 1 sierpnia 2008 roku. W sprawie możliwe więc było zastosowanie art. 254§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.), ponieważ jego zastosowanie związane powinno było być ze zmianą okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji, jeżeli skutki wystąpienie tych okoliczności uregulowane zostały w przepisach prawa podatkowego. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, gdyż podstawą zmiany decyzji była decyzja Starosty G. zmieniająca klasyfikacje gruntów.

II.

1. W wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła dotychczasowe argumenty, zarzucając dodatkowo organom obu instancji, naruszenie art. 35 §1,2,3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 125 §1 i 2 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa.

2. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że stan rzeczywisty działek zgodny był przez cały czas ze stanem stwierdzonym w protokole z kontroli klasyfikacji działek będących przedmiotem postępowania, a tym samym był rażąco sprzeczny z klasyfikacją działek przyjętą przy podejmowaniu decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości za lata 2006, 2007 i 2008.

3. W dodatkowych pismach uzupełnionych o mapę z gleboznawczej klasyfikacji gruntów skarżąca wykazywała, że błędne zapisy w ewidencji gruntów powstały bez jej wiedzy i sprzeczne były z trwającym od lat, rzeczywistym stanem tychże nieruchomości. Dodatkowo skarżąca żaliła się na sposób doręczania jej pism przez organy tj. listem zwykłym, a nie poleconym – co powodowało opóźnienia w odbiorze korespondencji.

4. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 97 §1 pkt 4 i art. 103 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku za 2008rok powinno było, jej zdaniem, zostać zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie przed Starostą G. Podkreśliła przy tym, że nieprawidłowym było zastosowanie ww. art. 254 §1 Ordynacji podatkowej, skoro klasyfikacja gruntów od 2006 roku sprzeczna była ze stanem faktycznym.

5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

1. Skarga nie była zasadna, przy czym zaskarżona decyzja (jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji) zawierała w części błąd, co jednak nie mogło skutkować uchyleniem decyzji na zasadzie art. 134§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z póżn. zm.), gdyż byłoby orzeczeniem na niekorzyść skarżącej.

2. Przedmiotem sporu była możliwość zmiany przez organ podatkowy decyzji wymiarowych dotyczących łącznego zobowiązania pieniężnego z mocą wsteczną, w sytuacji, gdy zmiana klasyfikacji gruntów będących podstawą opodatkowania, a co za tym idzie i zmiana ewidencji gruntów, spowodowana była decyzją wydaną przez właściwego w sprawie starostę, a z uzasadnienia tejże decyzji wynikało, że stan rzeczywisty gruntów, utrzymujący się od lat, niezgodny był z oznaczeniem tychże gruntów w ewidencji.

3. W ocenie skarżącej zmiana klasyfikacji gruntów będąca w istocie sprostowaniem błędnych zapisów w ewidencji gruntów, skutkować powinna była uchyleniem lub zmianą z mocą, wsteczną wydanych w sprawie decyzji podatkowych. Natomiast zdaniem organów, wydana w sprawie decyzja właściwego starosty, skutkowała obowiązkiem zmiany decyzji wymiarowej począwszy dopiero od następnego miesiąca po miesiącu uprawomocnienia się tejże decyzji.

4. Rozpatrując powyższy spór, należałoby zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podkreślić, że stan faktyczny nie był w istocie sporny. Organy podatkowe nie kwestionowały bowiem faktu, że ewidencja gruntów zawierała zapisy, nie odzwierciedlające ich rzeczywistego stanu, który to stan gruntów utrzymywał się od lat. W aktach administracyjnych znajdowały się bowiem dokumenty, na które powoływała się skarżąca, a potwierdzające jej argumenty w tym zakresie tj. decyzja Starosty G., protokół z terenowej kontroli klasyfikacji działek, mapa uzupełniająca z gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Na marginesie należałoby jednak zaznaczyć, że z treści ww. decyzji Starosty G. wynika, że zmianie uległy dane ewidencyjne wynikające z decyzji z dnia 3 września 1968 roku wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. a nie dane ewidencji gruntów i budynków umieszczone tam w 2005 lub w 2006 roku, jak wynikało to z twierdzeń skarżącej.

5. Należy też zauważyć, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że organy podatkowe nie negując faktu utrzymywania się w latach 2006-2008 błędnych zapisów (jako nie odzwierciedlających stanu rzeczywistego) w ewidencji gruntów nie badały jednak przyczyn popełnionych błędów, przyjmując jedynie, że zmiana klasyfikacji gruntów ma moc wiążącą dopiero od dnia uprawomocnienia się wydanej w tej sprawie decyzji starosty i skutkuje zmianą wymiaru podatkowego od następnego miesiąca.

6. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie takie działanie organów podatkowych zgodne było co do zasady z obowiązującymi przepisami, przy czym za datę zmiany okoliczności skutkujących koniecznością zmiany decyzji wymiarowej należało przyjąć datę zmiany ewidencji gruntów, a nie datę uprawomocnienia się decyzji starosty o zmianie klasyfikacji gruntów.

7. Stosownie bowiem do kluczowego w rozpatrywanej sprawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 listopada 2001 roku, podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

8. W ewidencji gruntów i budynków prowadzonej od dnia 2 czerwca 2001 roku na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454), a przed tą datą na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, znajdują się m.in. dane dotyczące klasyfikacji gruntów (§59 pkt 6 rozporządzenia).

9. Dane zawarte w ewidencji gruntów są wiążące dla organu podatkowego przy wymiarze podatku lokalnego na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i to niezależnie od faktu, czy z pozostałych okoliczności wynika, że ewidencja gruntów zawiera błędne zapisy w tym zakresie. Dopiero po zmianie ewidencji gruntów, organ podatkowy działając w trybie art. 254 §1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych może zmienić osobie fizycznej decyzję wymiarową dotyczącą łącznego zobowiązania podatkowego, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana.

10. Powyższy pogląd wynika z faktu, że żaden przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie upoważnia organów podatkowych do samodzielnego ustalania danych będących podstawą opodatkowania, w oderwaniu od brzmienia ewidencji gruntów. W konsekwencji podstawą ustaleń w zakresie klasyfikacji gruntów zgodnie z ww. art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne mogą być jedynie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tym bardziej, że począwszy od 1 stycznia 2007 roku dodany do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych art. 1a ust. 3 (dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2006 roku o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr. 249 poz.1828) w sposób wyraźny odwołał się do klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków stanowiąc, że przez użyte w ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

11. W doktrynie ( L.Etel, komentarz do art. 1(a), [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC 2008) podkreśla się, że zmiana ta "w sposób niebudzący już wątpliwości, przesądza o tym, że grunty na potrzeby opodatkowania należy klasyfikować w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. W wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2006 r., II FSK 842/05, niepubl., stwierdza się, że w świetle art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Bardzo zbliżony pogląd wynika z wyroku NSA z dnia 7 lutego 2006 r., II FSK 1332/05, niepubl., oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r., III SA 3016/03, niepubl., gdzie zdaniem orzekających sądów decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają więc dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie albo to, czy ten grunt jest wykorzystywany rolniczo.

12. Orzekający Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w całości podziela poglądy doktryny i cytowanego powyżej orzecznictwa, zaznaczając, że poglądy sądów administracyjnych pozostają w tym zakresie jednolite i niezmienne (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlk. z dnia 26 marca 2009r. sygn. akt I SA/Go 43/09, zgodnie z którym "Skoro przepis art. 21 ustawy z 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów, to organ podatkowy jest danymi zawartymi w tej ewidencji związany" czy też wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008r. sygn. akt II FSK 372/07, zgodnie z którym "Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe".).

13. W rezultacie przyjętego poglądu co do mocy wiążącej ewidencji gruntów w zakresie klasyfikacji gruntów wszystkie zarzuty skarżącej oparte na treści cytowanych w skardze i pozostałych pismach, przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, były bezzasadne. Dodatkowo należy również zauważyć, że organy podatkowe, prowadząc postępowanie podatkowe (a takim było postępowanie w sprawie zmiany decyzji wymiarowej za 2008 rok) działają na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 1 pkt 3 oraz art. 2 §1 pkt 3 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa), a nie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, również i dlatego zarzuty skargi były bezzasadne.

14. Z wiążącej mocy danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika też, że data zmiany tejże ewidencji, a nie data decyzji starosty (lub data jej uprawomocnienia się), skutkuje obowiązkiem zmiany wymiaru podatku (por. również wyrok NSA z dnia 16 października 2007r. sygn. akt II FSK 1136/06 wyrażającego pogląd, że nie do zaakceptowania jest stanowisko, iż za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości mogą posłużyć dane określone w decyzji starosty zmieniającej dotychczasowe oznaczenie gruntów i wprowadzającej dokonaną zmianę do operatu ewidencyjnego. Decyzja ta mogła stanowić wyłącznie podstawę zmiany danych zawartych w ewidencji gruntu").

15. Z akt administracyjnych wynika, że zmiana w ewidencji gruntów została dokonana 4 sierpnia 2008 roku (zawiadomienie z dnia 4 sierpnia 2008roku – karta 10 akt administracyjnych), tak więc wymiar podatku powinien być zmieniony począwszy od dnia 1 września 2008r., a nie 1 sierpnia 2008r.

16. Niemniej jednak, wydana w sprawie decyzja jest korzystniejsza, gdyż okres zwolnienia przyjęty do wymiaru podatku jest o jeden miesiąc dłuższy (zmiana klasyfikacji gruntów spowodowała zwolnienie z podatku), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił więc skargę na zasadzie art. 151 w zw. z art. 134 §2 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, co powodowało oddalenie skargi (art. 151), ale uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn nie wskazanych w skardze tj. błędnego wyliczenia podatku w niższej niż należna wysokości, byłoby niedopuszczalnym w świetle ww. art. 134§2, orzekaniem na niekorzyść strony skarżącej.

17. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących złej woli i złej wiary organów, a także opóźnienia Starostwa ( z powodu braku źródeł finansowania) w usuwaniu błędnych zapisów ewidencji gruntów czy też ewentualne dokonania samowolnej, błędnej zmiany w tej ewidencji (kwestia ta nie jest jednoznaczna, skoro ww. decyzja Starosty G. zmieniała wcześniejszą decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 1968 roku, a nie zapisy w ewidencji gruntów dokonane jakoby w roku 2005 lub 2006) to kwestie te, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie miały znaczenia dla wymiaru podatku. Zobowiązanie podatkowe określane jest lub też jest ustalane wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa podatkowego dotyczących podstawy opodatkowania i stawki podatku, a pozostałe okoliczności dotyczące długości postępowania podatkowego, oceny sposobu działania organów władzy państwowej w wypełnianiu swoich ustawowych obowiązków nie mogą wpływać na sposób obliczenia tegoż zobowiązania. Okoliczności te mogą mieć natomiast znaczenie w innych postępowaniach, a to np. w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości lub odsetek od zaległości podatkowych lub też w postępowaniu dotyczącym odszkodowania za wyrządzoną szkodę.

18. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak na wstępie.