Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 23/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 7a, art. 10 par. 1, art. 75, art. 77 par. 1, art. 79 par. 2, art. 80,  art. 81 par. 1, art. 189 f,  art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 9x ust. 1 pkt 2,  art. 9 u  ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Warszawa, 16 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 23/21

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzja z [...] listopada 2020 r. po rozpatrzeniu odwołania J. Z., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2020 r., nakładającą na ww. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za mieszanie selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą oraz selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Zawiadomieniem z dnia 8 marca 2019 r. Prezydent [...] poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia na nią kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie - Dz. U. z 2020 r., poz. 1439), zwanej dalej "ustawą".

W dniu 27 marca 2019 r. funkcjonariusze Straży Miejskiej [...] przeprowadzili kontrolę nieruchomości przy ul. [...] w [...] pod kątem przestrzegania i stosowania przepisów ustawy oraz uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...]. Ze sporządzonego z owej kontroli protokołu wynika, że na wskazanej posesji znajdowało się pięć pojemników firmy [...] na wszystkie obowiązujące frakcje odpadów komunalnych.

W tym samym dniu przeprowadzona została również kontrola nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Ze sporządzonego na ową okoliczność protokołu wynika, że znajdowały się na niej: pojemnik firmy [...] na odpady zmieszane oraz cztery worki do segregacji 4 frakcji odpadów. W protokole tym znalazła się również adnotacja, iż - jak oświadczył właściciel nieruchomości - "odpady bio nie są odbierane zgodnie z harmonogramem, do jednego samochodu (...] wrzucane są odpady - papier i tworzywa sztuczne".

W dniu 28 marca 2019 r. została przeprowadzona kontrola nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Ze sporządzonego z owej kontroli protokołu wynika, że znajdowały się na niej pojemniki firmy [...] na odpady zmieszane, szkło, bio, tworzywa sztuczne oraz szkło.

W tym samym dniu przeprowadzona została kontrola nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Ze sporządzonego na ową okoliczność protokołu wynika, że znajdował się na niej pojemnik firmy [...] na odpady zmieszane oraz worki do segregacji pozostałych odpadów.

Z załączonej do akt sprawy "Adnotacji urzędowej", sporządzonej przez pracownika Biura Gospodarki Odpadami Komunalnymi Urzędu [...] wynika, że w dniu 1 kwietnia 2019 r. z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...] samochód należący do [...] odebrał odpady z worków i pojemników przeznaczonych na gromadzenie frakcji "papier" oraz "metale i tworzywa sztuczne", przy czym wspomniany pojazd nie posiadał oznakowania, do odbioru jakich frakcji został w owym dniu przeznaczony.

Na potwierdzenie tych okoliczności do akt sprawy załączono sporządzony tego dnia materiał zdjęciowy oraz filmy, z których wynika, że:

a) mieszkańcy ul. [...] w [...] w sposób prawidłowy prowadzili selekcję odpadów komunalnych (np. papier w workach i pojemnikach koloru niebieskiego, metal i tworzywa sztuczne - w workach i pojemnikach koloru żółtego, szkło - w workach koloru zielonego), b) do śmieciarki [...] wrzucane były, a następnie ugniatane wszystkie worki z odpadami segregowanymi - żółte, niebieskie i zielone, opróżniano do niej również pojemniki w tych kolorach, (vide płyta dvd, k. 265 akt sprawy).

W piśmie z dnia 2 kwietnia 2019 r. [...] wyjaśniło, że w dniu 4 marca 2019 r., ok. godz. 10:02 pojazd nr rej. [...] odbierał z rejonu ul. [...] w [...] metale i tworzywa sztuczne, tego samego dnia, ok. godz. 13:50, pojazd o nr rej. [...] odbierał papier, a ok. godz. 14:16 pojazd o nr rej. [...] odbierał szkło. Na potwierdzenie swych wyjaśnień [...] załączyło wydruki z zapisów GSM dla - jak stwierdziło - wymienionych pojazdów; z wydruków tych, datowanych na dzień 2 kwietnia 2019 r., nie wynikało jednak ani jakich pojazdów dotyczą, ani w jakim dniu miał zostać dokonane uwidocznione na nich zapisy. [...] nadmieniło, że "zdarza się, że mieszkańcy wykorzystują np. worki żółte do magazynowania papieru, a worki niebieskie do magazynowania plastiku np. w sytuacji gdy zabraknie im worka na daną frakcję. Tak też było -w przypadku [...] w dniu 04.03.2019 r. Dany samochód podjechał zgodnie z harmonogramem po odpady metali i tworzyw sztucznych. Podjechawszy ekipa zauważyła, że jeden z niebieskich worków wypełniony jest odpadami z metali i tworzyw sztucznych, który odebrano zgodnie z morfologią. Pozostałe worki niebieskie pozostawiono na posesji, co potwierdza załączona do zgłoszenia dokumentacja zdjęciowa, by odebrał je pojazd odbierający papier".

Przesłuchany w dniu 11 kwietnia 2019 r. w charakterze świadka M. P., mieszkaniec nieruchomości przy ul. [...] w [...], zeznał, iż nie widział, aby pracownik [...] odbierający odpady sprawdzał i weryfikował gromadzone w worku odpady, widział natomiast "frakcje odpadów papieru i tworzyw sztucznych wrzucane do jednej śmieciarki". Jego zdaniem, "śmieciarka była jednokomorowa". W dniu 4 marca 2019 r. "przyjechał pojazd, który zbierał odpady szklane i odebrał tylko odpady szklane. Pojazd, który przyjechał po frakcję tworzyw sztucznych posiadał worki do papieru i tworzyw sztucznych. Natomiast pojazd, który przyjechał po frakcję szklaną, posiadał worki tylko do szkła.

W e-mailu z dnia 29 kwietnia 2019 r. M. P. poinformował, że tego dnia "ok. godz. 9 podjechała śmieciarka [...] nr rej. [...] (...). Jak wcześniej pojazd zawieszone miał worki zarówno do tworzyw sztucznych (żółte), jak i do papieru (niebieskie). W komorze wystawały worki żółte (tworzywa sztuczne) i takie też worki zostały załadowane do komory. 40 minut później podjechał dokładnie ten sam pojazd (ten sam nr rejestracyjny oraz załoga). Tym razem załadowali papier. Ale w komorze śmieciarki widać było żółte worki i tworzywa sztuczne". Do owego e-maila załączone zostały zdjęcia, mające potwierdzić jego treść - na jednym z nich wyraźnie widać, jak do śmieciarki, w której znajdują się odpady w workach w kolorze żółtym oraz odpady papierowe luzem, opróżniane są odpady z pojemnika w kolorze niebieskim.

W dniu 11 września 2019 r. przesłuchany został w charakterze świadka R. K., pracownik [...],. zatrudniony jako pomocnik obsługi pojazdu. Świadek zeznał, że [...] posiada samochody dwukomorowe, nie był jednak w stanie powiedzieć, ile. W dniu 4 lutego 2019 r. z nieruchomości przy ul. [...] w [...] odebrał papier samochodem jednokomorowym. Tego dnia były jeszcze odbierane odpady z tworzyw sztucznych, ale innym pojazdem. Najpierw odbierano odpady z tworzyw, potem - z papieru. W pojemniku na wierzchu widać papier, ale to, co jest w środku tego pojemnika, jest widoczne podczas opróżniania pojemnika do samochodu. Gdy coś wystaje z worka lub pojemnika, np. metal, wtedy zagląda do środka. Gdy w worku są odpady innego rodzaju, nie odbiera go, lecz zgłasza przełożonemu, a worek zabierany jest wraz z odpadami zmieszanymi. Może się zdarzyć, że tego samego dnia po różne frakcje przyjeżdża ten sam pojazd. Wyjeżdżając z bazy, zabierają worki w różnych kolorach, ponieważ zdarza się, że mieszkańcy zbierają odpady w workach o niewłaściwych kolorach. Wtedy na wymianę daje worek w takim kolorze, w jakim odebrał odpad, i dodatkowo worek w takim kolorze, w jakim powinien być zebrany odpad.

Przesłuchany w dniu 26 września 2019 r. w charakterze świadka J. K., zatrudniony w [...] jako kierowca samochodu o nr rej. [...], zeznał, iż jest to samochód jednokomorowy, nie jest oznakowany, do przewozu jakiej frakcji odpadów służy. Tego samego dnia w określonym rejonie jeden kurs może dotyczyć papieru, inny - plastiku. Czas między takimi kursami wynosi średnio jedną godzinę, czasem dłużej. Przy odbiorze pojemnika należy najpierw go zważyć, a dopiero później opróżnić do samochodu, worki są od razu wrzucane do środka. Widać, co znajduje się w worku. Nawet gdy w niebieskim będzie plastik, to go zabiera. Może się zdarzyć, że pomocnik nie zauważy, że w worku niebieskim jest plastik, i taki worek zostanie zabrany z papierem. Po odbiorze zostawiają worki w kolorze danej frakcji oraz dodatkowo worki w innym kolorze. Przycisk "zły odpad", znajdujący się z tyłu pojazdu, uruchamiany jest wówczas, gdy odpad jest już wrzucony do pojazdu. Gdy nieprawidłowość zostaje zauważona przed wrzuceniem, sporządzana jest notatka i zapisuje numer domu w zeszycie, a następnie zgłasza się sytuację przełożonemu. Po wciśnięciu przycisku "zły odpad" nie ma możliwości cofnięcia odpadów i trzeba je zabrać. Zawartość pojemników na odpady nie zawsze jest sprawdzana. Nie zdarza się, żeby do śmieciarki, która przyjechała po odpady określonej frakcji, były wrzucane odpady innej frakcji. Jego pojazd jest głównym do odbioru odpadów z terenu [...], ale gdy jest więcej odpadów, przysyłany jest dodatkowy pojazd. Z nieruchomości, do których jest trudny dojazd, zabiera worki żółte i niebieskie, ale te pierwsze tylko podwozi do głównej ulicy, skąd zabiera je pojazd przeznaczony do odbioru plastiku.

W dniu 26 marca 2019 r. pracownicy Biura Gospodarki Odpadami Komunalnymi [...] zaobserwowali, że "pracownicy pojazdu [...] wykonywali czynności odbioru odpadów z pojemników przeznaczonych na gromadzenie frakcji papier, szkło opakowaniowe i metale i tworzywa sztuczne. Pojazd [...] nie został oznaczony, do odbioru jakich frakcji został w danym dniu przeznaczony. Pracownicy [...] dokonywali czynności odbioru odpadów komunalnych w sposób następujący: równocześnie dokonali odbioru szkła opakowaniowego i papieru, a następnie metali i tworzyw sztucznych. Stosownie do harmonogramu zamieszczonego na stronie internetowej [...], w dniu 26 marca 2019 r. z nieruchomości usytuowanej na ul. [...] winny zostać odebrane frakcje papier i tworzywa sztuczne".

W dniu 2 kwietnia 2019 r. funkcjonariusze Straży Miejskiej [...] przeprowadzili kontrolę nieruchomości przy ul. [...] w [...] pod kątem przestrzegania i stosowania przepisów ustawy oraz uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...]. Ze sporządzonego z owej kontroli protokołu wynika, że na terenie wskazanej posesji znajdowało się pięć pojemników firmy [...] na wszystkie obowiązujące frakcje odpadów komunalnych.

W dniu 18 kwietnia 2019 r. w charakterze świadka została przesłuchana K. R., mieszkanka budynku przy ul. [...] w [...]. Zeznała ona, że co wtorek przyjeżdża śmieciarka [...] i zabiera odpady mieszane, papier, metal i plastik, nieraz też szkło. Czasami po szkło przyjeżdżał inny pojazd. Nigdy nie widziała, żeby tego samego dnia przyjeżdżały dwie lub więcej śmieciarki.

Przesłuchany tego samego dnia w charakterze świadka A. K., inny mieszkaniec wspomnianego budynku, zeznał, że pracownicy [...] opróżniają do jednej śmieciarki pojemniki na papier, szkło oraz metal i plastik. Zdarzały się też przypadki, gdy do jednej śmieciarki wrzucano szkło, odpady zmieszane oraz segregowane suche. Na jego interwencje pracownicy [...] odpowiadali m.in., iż "segregacja nie ma sensu, bo śmieci i tak trafiają na jedną taśmę i są sortowane. Zdarzyło się też, że po jednej z interwencji "przyjechali pracownicy [...] po odbiór śmieci i pierwsze, co zrobili, to przerzucali odpady z pojemnika do pojemnika oraz robili zdjęcia, prawdopodobnie w celu pokazania, że mieszkańcy nie segregują odpadów". Świadek nie zna się na pojazdach odbierających śmieci, ale gdy pytał się pracowników, "jakiego typu jest ich pojazd i czy śmieci z kilku pojemników lądują w jednej komorze, czy każda frakcja w osobnej", ci odpowiadali, że "wszystko leci razem". Odkąd mieszka w tym budynku, tj. od kilku lat, nigdy nie był świadkiem tego, by przyjechał oddzielny pojazd tylko po szkło czy tylko po papier.

W piśmie z dnia 2 maja 2019 r. [...] poinformowało, że w dniu 19 lutego 2019 r. z nieruchomości przy ul. [...] w [...] przypadał jedynie odbiór papieru i plastiku, jednak "z uwagi na nieprawidłową segregację odpady te zostały odebrane jako zmieszane pojazdem odbierającym odpady zmieszane w danym dniu o nr rejestracyjnym [...]". Z kolei w dniu 19 marca 2019 r. "nie wypadał dzień wywozu odpadów zmieszanych, jedynie papieru oraz metali i tworzyw sztucznych. Odpady te są odbierane selektywnie, przez dwa niezależne pojazdy. W tym dniu podjazdy realizowały m.in. pojazdy [...] i [...] (...). Ekipa pierwszego pojazdu realizującego odbiór odpadów pojazdu tj. [...] odbierającego metale i tworzywa sztuczne (...) zauważyła, że w pojemnikach na papier i szkło również znajdują się odpady o kodzie 15 01 06, przez co zgodnie z morfologią odebrała je. Jednocześnie ekipa poinformowała ekipę odbierającą papier o braku potrzeby pojazdu z powodu nieprawidłowej segregacji i braku odpadów papierowych do odbioru". W załączeniu do owego pisma [...] przedłożyło "dokumentację zdjęciową obrazującą nieprawidłową selektywną zbiórkę na nieruchomości [...]". Jego zdaniem "pokazuje to, że ew. brak selektywnego odbioru nie jest zawiniony przez wykonawcę, lecz z powodu nieprawidłowej segregacji (...). Każdorazowo wykonawca realizuje próby odbioru odpadów selektywnie, jednak jakość odpadów uniemożliwia ich selektywny odbiór".

Przesłuchany w dniu 24 lipca 2019 r. w charakterze świadka S.K., kierowca zatrudniony przez [...], zeznał, że nigdy nie dostał do odbioru kilku frakcji odpadów. Na [...] dostaje do odbioru tylko frakcję zmieszaną. W przypadku worków czasami sprawdza ich zawartość, w przypadku pojemników nie ma takiej możliwości.

Przesłuchany w dniu 29 lipca 2019 r. w charakterze świadka Ł. K., kierowca zatrudniony przez [...], zeznał, że prowadzi samochód o nr rej. [...]. Samochód ten odbiera różne frakcje, zależy od dnia. Z rejonu ul. [...] we wtorki odbiera metale i tworzywa sztuczne, a w środę odpady zmieszane. Nie ma możliwości cofnięcia wrzutu, można wcisnąć przycisk "zły odpad", ale to nigdy się na ul. [...] nie zdarzyło.

Przesłuchany w dniu 30 lipca 2019 r. w charakterze świadka R.T., zatrudniony w [...] na stanowisku dyspozytora, zeznał, że każde użycie przycisku "zły odpad" jest automatycznie rejestrowane w systemie. Kierowcy wiedzą, że nie mogą zabierać różnych odpadów, nigdy też nie wydawał takiego polecenia kierowcom.

Przesłuchana w dniu 21 stycznia 2020 r. w charakterze świadka J. Z. zeznała, że [...] dysponuje pojazdami jedno- i dwukomorowymi; te pierwsze przeznaczone są do odbioru odpadów komunalnych typu szkło, te drugie też mogą być używane do odbioru odpadów segregowanych, ale tylko w sytuacjach awaryjnych. Technicznie jest możliwe odebranie pojazdem jednokomorowym więcej niż jednej frakcji, ale pracownicy [...] zostali pouczeni, że nie mogą zabrać więcej niż jednej frakcji. Worki wrzucone do odwłoka pojazdu zostają zgniecione i rozerwane, a ich zawartość - sprasowana. W miejscach, do których dojazd jest utrudniony, może się zdarzyć, że pojazd zbierający określoną frakcję odpadów "podwozi" do głównej ulicy odpady innej frakcji zebrane w workach i tam zostawia, by zabrał je pojazd przeznaczony do odbioru owej frakcji. Zdarzają się też sytuacje, gdy mieszkańcy zbierają określoną frakcję odpadów w workach przeznaczonych dla innej frakcji. Zazwyczaj w ciągu jednego dnia dany pojazd zabiera tylko jedną frakcję, choć sytuacje, że tego samego dnia ten sam pojazd przyjedzie po drugą frakcję mogą się zdarzyć. Może się zdarzyć, że na samochodzie znajdują się worki w dwóch kolorach, zasada jest jednak taka, że zostawia się worek w kolorze odbieranej frakcji. Gdy w worku została zgromadzona niewłaściwa frakcja, pracownik ma obowiązek powiadomić dyspozytora, ale czasami zamiast tego przesypuje odpady do pojemnika na odpady zmieszane. Takie odpady zostają zabrane jako odpady zmieszane.

Do akt postępowania zostały nadto załączone materiały dziennikarskie z dziennika "[...]", z których wynika, że w dniu 8 lutego 2019 r. odpady odebrane z nieruchomości położonych w [...], przy ul. [...] i [...], pracownicy [...], którzy przyjechali pojazdem po odbiór odpadów niesegregowanych (zmieszanych), po załadowaniu do pojazdu takich właśnie odpadów załadowali do niego również odpady zgromadzone w pojemnikach przeznaczonych do gromadzenia odpadów z metali i tworzyw sztucznych, a następnie - odpady z pojemnika wypełnionego kartonami.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. Prezydent [...] nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za mieszanie selektywnie zebranych odpadów różnych rodzajów ze sobą oraz selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości.

Nałożenie na [...] najniższej kary przewidzianej w art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy uzasadnione zostało tym, że to pierwszy taki przypadek od 2014 r, tj. od momentu, gdy [...] wykonuje usługę odbioru odpadów z terenu [...].

[...] złożyło odwołanie od powyższej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał treść art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy. Następnie wyjaśnił, że do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w owym przepisie, wystarczy jednorazowe wymieszanie odpadów w jeden z opisanych sposobów. Odpowiedzialność z tego tytułu ma charakter obiektywny - nieistotny jest zamiar, w jakim działał sprawca, czy miał świadomość karalności swego czynu oraz to, jakimi intencjami kierował się podejmując podlegające karze działanie.

Ukaraniu podlega w tym wypadku nie podmiot, od którego dokonano odbioru odpadów zebranych selektywnie lub odpadów zmieszanych, tylko przedsiębiorca, który odpady odebrał, a podczas odbioru odpadów zmieszał je, np. poprzez załadowanie ich d jednokomorowej śmieciarki lub do śmieciarki co prawda o odrębnych komorach (np. dwóch ale w ilości mniejszej od ilości frakcji odbieranych nią odpadów. Odpowiedzialność ta powstaje z chwilą załadowania (zmieszania) do jednej komory śmieciarki odpadów dwóch zebranych oddzielnie frakcji.

Nawet jeśli selektywna zbiórka odpadów nie jest prowadzona w sposób prawidłowy, nie budzi wątpliwości, że - w świetle obowiązujących regulacji - nie jest możliwe załadowanie do jednej komory śmieciarki odpadów zebranych w dwóch różnych pojemnikach lub workach (pojemnikach lub workach w różnych kolorach), w przeciwnym bowiem razie sens segregowania odpadów przez osoby lub podmioty je wytwarzające zostałby podważony.

II.2.1.

Nie budzi wątpliwości, że [...] zalicza się do przedsiębiorców odbierających odpad komunalne od właścicieli nieruchomości, a co za tym idzie - może podlegać karze za czyn wymienione w art. 9x ust. 1 ustawy.

II.2.2.

Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości (i nie jest kwestionowane przez odwołującego), że na wszystkich pięciu nieruchomościach, z których odbioru odpadów dokonywało [...] istniała możliwość prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych w różnych pięciu frakcjach. Z dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika również, że taka selektywna zbiórka na tych nieruchomościach była prowadzona (vide przede wszystkim materiał zamieszczony na załączonej do akt sprawy płycie dvd, k. 265).

Nawet jeśli, jak twierdzi [...], zdarzały się przypadki umieszczania odpadów w nie przeznaczonych na daną frakcję workach lub pojemnikach, to okoliczność ta nie dawała podstaw do podejmowania przez [...] arbitralnych decyzji co do mieszania odpadów pochodzących z worków lub pojemników dla różnych frakcji w jednej śmieciarce lub w tej samej komorze śmieciarki wielokomorowej. Technicznie mieszanie takie było i jest możliwe, jednak ustawodawca uznał je za niedopuszczalne, a co za tym idzie - przewidział za nie karę, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy.

W ocenie organu z przytoczonych okoliczności wynika nadto, że:

• w dniu 8 lutego 2019 r. z nieruchomości położonych w [...] , przy ul. [...] i [...], śmieciarka [...] zabrała jednocześnie odpady niesegregowane (zmieszane), odpady z pojemnika na metale i tworzywa sztuczne oraz odpady z pojemnika wypełnionego kartonami (vide oświadczenie dziennikarza "[...]" oraz materiały przedstawione przez redakcję tego dziennika),

• w dniu 26 marca 2019 r. nieoznakowana śmieciarka [...] o nr rej. [...] odebrała z nieruchomości przy ul. [...] w [...] selekcjonowane odpady ze szkła opakowaniowego, papieru oraz metali i tworzyw sztucznych (vide notatka urzędowa z dnia 27 marca 2019 r.); odbiór odpadów w ten sposób, tj. bez podziału na poszczególne frakcje, odbywał się regularnie (vide zeznania świadków K.R. oraz A. K.; świadkowie ci, co wymaga podkreślenia, jak i wszyscy pozostali zostali przesłuchani pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie zeznań niezgodnych z prawdą lub za zatajenie prawdy),

• pracownicy [...] co najmniej jednokrotnie zabrali z nieruchomości przy ul. [...] w [...] jednokomorową śmieciarką jednocześnie odpady z papieru i z tworzyw sztucznych (vide oświadczenie właściciela tej nieruchomości w protokole z kontroli z dnia 27 marca 2019 r.),

• w dniu 1 kwietnia 2019 r. z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...] samochód należący do [...] odebrał odpady z worków i pojemników przeznaczonych na gromadzenie frakcji "papier" oraz "metale i tworzywa sztuczne", przy czym pojazd ten nie posiadał oznakowania, do odbioru jakich frakcji został w owym dniu przeznaczony, a pracownicy bez sprawdzania zawartości worków i pojemników opróżniali je do komory śmieciarki, w której odpady były od razu miażdżone (vide notatka urzędowa z dnia 1 kwietnia 2019 r. oraz materiał zdjęciowy i filmowy zgromadzony na załączonej do akt sprawy płycie dvd), • w dniu 29 kwietnia 2019 r. śmieciarka [...] o nr rej. [...], w odstępie ok. 40 minut odebrała odpady w workach żółtych, a następnie w workach niebieskich - odpady tych dwóch frakcji znajdowały się jednocześnie w komorze śmieciarki, a z jej boku zwieszały się puste worki w obu wymienionych kolorach (vide oświadczenie e-mail M. P. oraz załączona doń dokumentacja zdjęciowa). Organ podkreślił, że technicznie brak jest przeszkód, by ten sam pojazd odebrał tego samego dnia różne frakcje odpadów, jednak na zebranie pierwszej frakcji, wyładowanie jej w punkcie odbioru i powrót po frakcję drugą potrzebuje, w zależności od rejonu, co najmniej trzy godziny godzin, ale najczęściej 5-6 godzin, a nawet godzin 8 (vide zeznania J. Z.; twierdzenie J. K., jakoby powrót po drugą frakcję tą samą śmieciarką w rejon ul. [...] w [...] był możliwy w około godzinę, Kolegium uznało za niewiarygodne).

Zdaniem organu oznacza to, że w okresie między dniem 8 lutego 2019 r. a dniem 29 kwietnia 2019 r. [...] dopuściło się co najmniej dwukrotnego zmieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi (pierwszy z wymienionych przypadków) oraz co najmniej czterokrotnego zmieszania selektywnie zebrane odpady różnych rodzajów ze sobą (pozostałe wymienione przypadki), czym sześciokrotnie wyczerpało znamiona czynu zabronionego, stypizowanego w art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy, a co za tym idzie - nałożenie nań kary przewidzianej przez ów przepis uznać należy za w pełni uzasadnione.

Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż wobec faktu nałożenia na [...] pierwszej kary od 2014 r., kiedy to firma ta rozpoczęła świadczenie usług odbioru odpadów od mieszkańców [...], wymierzenie jej na najniższym przewidzianym wspomnianym przepisie poziomie, tj. na poziomie 10.000 zł, jest w pełni uzasadnione.

Z kolei wobec znacznej ilości naruszeń Kolegium wskazało, że nie znajduje podstaw do skorzystania z dobrodziejstwa przewidzianego przez art. 189f k.p.a. i ograniczenia się do pouczenia, w szczególności wobec braku podstaw do stwierdzenia, że waga stwierdzonych naruszeń jest znikoma, a [...] zaprzestało naruszania prawa.

Organ wyjaśnił, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, czyli ustalenia, czy [...] faktycznie dopuściło się mieszania odpadów segregowanych między sobą lub tych odpadów z odpadami zmieszanymi (niesegregowanymi), ma treść składanych przez mieszkańców deklaracji co do sposobu gromadzenia tychże odpadów, w szczególności - w części dotyczącej ilości osób zgłoszonych na każdej z nieruchomości jako wytwórcy odpadów; nie budzi wątpliwości Kolegium, że na terenie wszystkich wymienionych powyżej nieruchomości, a zwłaszcza nieruchomości przy ul. [...] i ul. [...] w [...], w okresie, którego dotyczy owo postępowanie, była prowadzona selektywna zbiórka odpadów, i nawet jeśli nie wszyscy ich mieszkańcy wywiązywali się wzorowo z nałożonych na nich z tego tytułu obowiązków, to kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Jeśli [...] miało zastrzeżenia co do prawidłowości segregacji, powinno zgłosić je niezwłocznie Prezydentowi [...] oraz właścicielowi nieruchomości, do czego zobowiązywał je art. 6ka ust. 1 ustawy. W przypadku zaniechania owego obowiązku, wszelkie negatywne jego skutki, aż po odpowiedzialność z tytułu mieszania odpadów segregowanych, obciążają [...]. Organ podkreślił, że nic nie stoi na przeszkodzie, by notatka urzędowa stanowiła pełnoprawny dowód w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest to dowód jedyny, a jej treść - i to bezpośrednio - potwierdzają inne zebrane w sprawie dowody. W świetle materiału zdjęciowego i filmowego znajdującego się na płycie dvd organ za całkowicie niezrozumiałe uznał zarzuty odwołania co do rzekomego braku bezpośredniości postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. Z materiału tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że pracownicy [...] bezrefleksyjnie, bez uprzedniego sprawdzenia ładowali do jednej śmieciarki odpady różnych frakcji, nie poddając w jakikolwiek sposób uprzedniemu badaniu zawartości zawierających owe odpady worków i pojemników, a odpady te były od razu mieszane i miażdżone w komorze śmieciarki. Jeśli nawet faktycznie, jak twierdzi [...], zdarzają się przypadki "podwożenia" odpadów jednej frakcji przez śmieciarkę przeznaczoną do odbioru innej frakcji, to przypadek ten z pewnością nie miał miejsca w sfilmowanej sytuacji - tu odpady różnych frakcji były od razu poddawane mieszaniu i miażdżeniu w komorze śmieciarki. Organ wyjaśnił, że w sprawie niniejszej nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 7a § 1 k.p.a., ponieważ nie zaistniały w sprawie żadne "wątpliwości co do treści normy prawnej". Odwołująca nie wskazała zresztą, jakiego rodzaju wątpliwości interpretacyjne i jakiego przepisu miałyby one dotyczyć, co uniemożliwia szersze ustosunkowanie się do tego zarzutu,

Kolegium nie dostrzegło konieczności powtórzenia czynności przesłuchania świadka A. K., zwłaszcza wobec konstatacji, że odwołujący nie wskazał czemu konkretnie miałoby służyć takie przesłuchanie (np. nie wskazał okoliczności, na które świadek miałby zostać dodatkowo przesłuchany); [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji miało możliwość ustosunkowania się m.in. do treści zeznań złożonych przez tego świadka, stosownie do wymogu zakreślonego przez art. 10 § 1 k.p.a. (vide zawiadomienie z dnia 29 stycznia 2020 r., doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 6 lutego 2020 r.), z czego nie skorzystało. Reprezentujący odwołującą pełnomocnik profesjonalny został prawidłowo powiadomiony o zaplanowanym przesłuchaniu wspomnianego świadka, i to ów pełnomocnik sam zrezygnował z udziału w owym przesłuchaniu. Nawet gdyby uznać, że dowód z przesłuchania świadka A. K. został wadliwie przeprowadzony, to i tak nie mogłoby to wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem inne zebrane w sprawie dowody (przede wszystkim - z przesłuchania świadka K.R.) potwierdzają fakt mieszania przez [...] różnych frakcji odpadów pochodzących z nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Kolegium podkreśliło, że nie ma żadnych wątpliwości co do wypełnienia przez [...] znamion czynu stypizowanego w art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy, a zatem art. 81a § k.p.a. nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania,

Zarzut naruszenia art. 6ka ust. 1 ustawy organ uznał za niezrozumiały, gdyż z zaskarżonej decyzji nie wynika, by organ pierwszej instancji "utożsamił z czynem zabronionym (art. 9e ust. 2 ustawy) fakt nie powiadomienia gminy o fakcie stwierdzenia przy odbiorze odpadów, iż podmiot (mieszkaniec) oddający odpady zmieszał je lub nie dochował obowiązku segregacji". Na marginesie organ zauważył iż, zgodnie z dyspozycją owego przepisu, w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W sprawie brak jest dowodu, że przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie [...] dokonał choćby jednego takiego zgłoszenia co do jednej z objętych tym postępowaniem nieruchomości. Niniejsze postępowanie jest niczym innym jak elementem realizacji dyspozycji art. 9u ust. 1 ustawy tj. sprawowania przez wskazany w nim organ szeroko pojmowanej kontroli przestrzegania i stosowania przepisów ustawy - również zatem zarzut naruszenia owego przepisu organ uznał za całkowicie niezrozumiały. Do akt sprawy złożone zostało upoważnienie dla A. G. do wydawania decyzji w oparciu o art. 9x ust. 1 i 2 ustawy.

J. Z. złożyła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie w całości lub w części zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) Art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego - zwłaszcza poprzez niewyjaśnienie czy przez wrzucenie worków do odwłoka śmieciarki (co miało miejsce w trakcie odbioru odpadów w ulicy [...] w [...]) rzeczywiście doszło do zmieszania odpadów zbieranych selektywnie, czy też odpady te były podwożone do głównego ciągu komunikacyjnego, tam wyładowywane a następnie zabierane przez pojazd który zbierał daną frakcję odpadów.

2) Art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego istniały daleko idące wątpliwości czy strona rzeczywiście dopuściła się mieszania odpadów a zatem czy należy stosować art. 9x ust.1 pkt. 2 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (jt. Dz.U. z 2019 r. poz. 2010).

3) Art. 10 ust. 1 k.p.a. - poprzez nie ujawienie w aktach sprawy (a przez to uniemożliwienie zapoznania się z takim dowodem przez stronę) filmu (nagrania) z czynności jakie 1 kwietnia 201 r. przeprowadzał pracownik Biura Gospodarki Odpadami Urzędu [...] na nieruchomości przy ul. [...] dokumentującej jakoby odbiór odpadów przez stronę, na który to dowód powołuje się organ, mimo, że nie był ten film załączony do akt sprawy ani nie okazano go stronie w trakcie jej przesłuchania.

4) Art. 75 k.p.a. - poprzez uznanie że Prezydenta [...] prawidłowo uznał za dowód w sprawie to co nie było częścią akt sprawy (nie było do niej włączone) tj. film z kontroli w dniu 1 kwietnia 2019 r. na ul. [...], który nie był nawet wymieniony w treści uzasadnienia decyzji jako "dowód", nie był on okazany stronie i nie znajdował się w aktach sprawy wtedy gdy pełnomocnik skarżącej dokonywał oględzin akt sprawy, a mimo to na jego podstawie organy obu instancji dokonały oceny sposobu odbioru odpadów przez stronę.

5) Art. 77 § 1 k.p.a. poprzez rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób nie wyczerpujący - zwłaszcza poprzez uznanie, że doszło do mieszania odpadów mimo, że strona przedstawiła dokumentację zdjęciową pojemników na odpady (i ich zawartości) przy ul. [...] mimo, iż brak było powodów do uznania tej dokumentacji zdjęciowej za nieprawdziwą, a ponadto nie wzięcia pod uwagę zeznań świadka J. K., który wyjaśniał na czym polega i do czego służy podwożenie odpadów odwłoku śmieciarki do najbliższego ciągu komunikacyjnego.

6) Art. 79 § 2 k.p.a - poprzez jego niezastosowanie w przypadku przesłuchania świadka A.K. w obecności pełnomocnika strony mimo, że świadek stawił się z ponad godzinnym opóźnieniem, a pełnomocnik strony nie miał już możliwości oczekiwania na przeprowadzenie tego dowodu i wnosił o przesłuchanie tego świadka w innym terminie a później wnosił (pismo z 24.04.2019 r.) o ponowne przeprowadzenie tego dowodu, a mimo tego również Organ II instancji nie przeprowadził tego dowodu.

7) Art. 80 k.p.a. - poprzez niewłaściwą ocenę tego czy dana okoliczność (zmieszanie odpadów przy ich odbieraniu) została udowodniona, zwłaszcza poprzez uznanie, że M.P. ( mieszkaniec ul. [...] - delator) prawidłowo segreguje odpady, podczas gdy w protokole z kontroli (k. 180) jego nieruchomości w dniu 27 marca 2019 r. brak jest jakichkolwiek stwierdzeń, że zawartość worków odpowiada wymogom segregacji, oraz ponadto dokonanie niewłaściwej oceny sytuacji polegającej na podwożeniu w odwłoku śmieciarki odpadów do głównego ciągu komunikacyjnego aby tam je wyładowywać a następnie aby były zabrane przez pojazd który zbierał daną frakcję odpadów.

8) art. 81 a § 1 k.p.a. - poprzez nie rozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do stanu faktycznego, podczas gdy w świetle materiału dowodowego wątpliwym było aby strona doprowadziła do zmieszania odpadów komunalnych w trakcie ich odbioru.

9) art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

10) art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo, iż zachodziły co najmniej warunki do uchylenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy ewentualnie do uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

11) art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez uznanie, że doszło do zmieszania odpadów przez stronę w trakcie ich odbierania, mimo, iż taka okoliczność nie została udowodniona w toku postępowania.

12) art. 9u ust. 1 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego nie zastosowanie tj. nie przeprowadzenie kontroli strony jako podmiotu odbierającego odpady.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie podlegała uwzględnieniu, gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r. nie narusza przepisów prawa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2020 r., poz. 1439.).

Stosownie do treści art. 9x ust. 1 pkt 2 tej ustawy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który miesza selektywnie zebrane odpady komunalne ze zmieszanymi odpadami komunalnymi lub selektywnie zebrane odpady komunalne ze zmieszanymi odpadami komunalnymi lub selektywnie zebrane odpady różnych rodzajów ze sobą – podlega karze pieniężnej w wysokości od 10000 zł do 50000 zł.

W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że skarżąca dopuściła się naruszenia zasad odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ponieważ niewątpliwie naruszyła zakaz mieszania ze sobą odpadów komunalnych selektywnie zbieranych różnych rodzajów. Do naruszenia tego zakazu doszło przy okazji zbierania odpadów komunalnych zebranych selektywnie przez właścicieli nieruchomości w następujących okolicznościach:

- w dniu 4 marca 2019 r. przy okazji odbioru odpadów z nieruchomości przy ul. [...],

- w dniu 26 marca 2019 r. przy okazji odbioru odpadów z nieruchomości przy ul. [...],

- w dniu 1 kwietnia 2019 r. przy okazji odbioru odpadów z nieruchomości, w tym m.in. przy ul. [...],

- w dniu 29 kwietnia 2019 r. przy okazji odbioru odpadów z nieruchomości przy ul. [...].

W tych przypadkach materiał dowodowy pozwalał na dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń co do zaistniałych naruszeń i tym samym spełnienia przesłanki do wymierzenia skarżącej kary. Skarżąca nie ma więc racji, że występujące wątpliwości co do stanu faktycznego w powyższym zakresie należało zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. rozstrzygnąć na jej korzyść.

Dla oceny zasadności nałożenia kary nie mają znaczenia twierdzenia samej skarżącej, jak też jej pracowników, że zawsze odbierają oni od właścicieli nieruchomości i umieszczają w śmieciarce jednokomorowej tylko jedną frakcję odpadów segregowanych. Ich twierdzenia zmierzają do wykazania, że dostrzeżone przez świadków działania, uznane jako nieprawidłowe, mają związek albo z umieszczaniem w śmieciarce właściwej frakcji odpadów (tylko zebranej w niewłaściwie oznaczonym pojemniku lub niewłaściwym worku) albo z chwilowym umieszczeniem odpadów innej frakcji w celu podwiezienia do dogodnego miejsca ich odbioru przez inną śmieciarkę przeznaczoną do odbioru tej frakcji odpadów. Organ odwoławczy ma rację, że nawet jeśli można byłoby przyjąć, że pracownicy skarżącej należycie ocenili, że w wystawionych przez właścicieli do odbioru pojemnikach lub workach przeznaczonych dla innych frakcji odpadów faktycznie znajdowały się właśnie te odpady, po których odbiór pracownicy przyjechali, to i tak przez fakt ich umieszczenia w śmieciarce dochodzi do naruszenia zakazu mieszania odpadów selektywnie zbieranych i innych. Pracownicy podmiotu odbierającego odpady dokonujący odbioru określonej frakcji odpadów, nie są w takim przypadku upoważnieni do oceny czy w pojemnikach lub workach przeznaczonych do zbierania innej frakcji odpadów zostały zebrane niewłaściwe odpady. Powinni odebrać wyłącznie odpady z pojemników lub worków odpowiadających oznaczeniu dla frakcji odpadów po której odbiór przyjechali. Oceny czy w pojemnikach lub workach dla innej frakcji odpadów zostały zebrane nieprawidłowe odpady powinni dokonać ci pracownicy, których zadaniem jest odbiór tej frakcji odpadów. Gdyby to oni ustalili nieprawidłową segregację, w takiej sytuacji zastosowanie powinna znaleźć zasada wynikająca z art. 6ka ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Pracownicy skarżącej, którzy nie dokonują odbioru odpadów zmieszanych nie mogą więc umieszczać w śmieciarce nieprzeznaczonej do zbierania odpadów zmieszanych, odpadów znajdujących się w pojemniku lub worku przeznaczonym dla innej frakcji odpadów zbieranych selektywnie. Podobnie naruszeniem zakazu mieszania odpadów selektywnie zbieranych jest rzekome podwożenie odpadów umieszczonych w śmieciarce nieprzeznaczonej do ich odbierania w celu ułatwiania odbioru tych odpadów. Twierdzenie, że taki właśnie cel ma ta przyznana przez pracownika J. K. i skarżącą praktyka jest niewiarygodne. W tym konkretnym przypadku skoro do nieruchomości przy ul. [...] mogła wjechać po odbiór odpadów śmieciarka przeznaczona do odbioru frakcji tworzyw sztucznych i metali, a następnie do odbioru szkła (co potwierdza świadek M. P., to nie ma racjonalnego uzasadnienia, dla którego nie mogłaby wjechać po odbiór frakcji papieru śmieciarka przeznaczona do odbioru tej frakcji. Linia obrony skarżącej nie jest logiczna i w praktyce zmierza do wykazania, że nie gwarantuje ona zgodnego z przepisami odbioru frakcji odpadów zbieranych selektywnie, skoro akceptuje takie wyjaśnienie ze strony swoich pracowników. W ocenie sądu także twierdzenie o umieszczaniu przez pracowników w jednej śmieciarce odpadów znajdujących się w pojemnikach lub workach oznaczonych dla różnych frakcji odpadów z tej przyczyny, że stanowią faktycznie odpady z tej samej frakcji jest nieprawdziwe i wynika z próby usprawiedliwienia nieprawidłowej praktyki, która jak przyznają pracownicy skarżącej powinna wiązać się dla nich z konsekwencjami finansowymi ze strony pracodawcy.

Prawdziwość tych twierdzeń skarżącej i zeznań pracowników podważa pozostały materiał dowodowy.

W odniesieniu do wykonywanej w dniu 4 marca 2019 r. usługi odbioru odpadów selektywnie zbieranych świadek M. P. dokonał zgłoszenia o zauważonych nieprawidłowościach do przedsiębiorcy odbierającego odpady w tym dniu o godz. 11.26. W zgłoszeniu wskazał, że pracownicy tego podmiotu do jednokomorowej śmieciarki umieścili odpady dwóch różnych frakcji tj. papieru oraz tworzyw sztucznych i dołączył zdjęcie wykonane o godz. 10 obrazujące tą sytuację, a także podkreślił, że jest to jego kolejne zgłoszenie. Po godzinie otrzymał za pośrednictwem tej samej aplikacji odpowiedź, że zgłoszenie nie zostało uznane za zasadne z tej przyczyny, że mieszkaniec wykorzystał żółty worek do odpadów papierowych. Jednocześnie należy zauważyć, że skarżąca w pismach z 2 i 3 kwietnia 2019 r. wyjaśniła organowi I instancji, że każda z frakcji odpadów była tego dnia odbierana innym pojazdem, co potwierdzają zapisane trasy z GPS. Poinformowała także, że jeden z niebieskich worków był wypełniony odpadami z metali i tworzyw sztucznych, dlatego został odebrany zgodnie z morfologią przez ekipę odbierającą odpady z metali i tworzyw sztucznych, a także że nieprawidłowa segregacja została zgłoszona organowi 4 marca 2019 r.

Niewątpliwie stanowisko podmiotu odbierającego odpady zmieniło się po upływie miesiąca od zdarzenia. Okazuje się, że to jednak niebieski worek był wypełniony odpadami innej frakcji, a nie jak wynika to z pierwotnego stanowiska (reakcji na reklamację), że stwierdzona nieprawidłowość polegała na wypełnieniu żółtego worka odpadami papieru. Z raportu sporządzonego w tym dniu przez przedsiębiorcę wynika, że stwierdzono nieprawidłową segregację metali i tworzyw sztucznych.

Z podanych przez skarżącą informacji i dowodów wynika, że podmiot odbierający odpady nie wie na czym polegała rzekoma nieprawidłowość w wykonaniu obowiązku po stronie właścicieli nieruchomości, a także, że to podmiot odbierający odpady naruszył zakaz mieszania odpadów selektywnie zbieranych. Rzekomo nieprawidłowo zebrane odpady ani nie zostały zgłoszone gminie jako odpady, które powinny zostać uznane za odpady zmieszane, ani nie zostały odebrane jako odpady zmieszane (tryb z art. 6ka ust. 1 ustawy). Z zeznań świadka zgłaszającego nieprawidłowe wykonywanie usługi odbioru odpadów wynika, że po odbiór odpadów przyjechały osobno tylko dwa pojazdy, a więc jeden, który odebrał 2 różne frakcje (metale i tworzywa sztuczne oraz papier), a później drugi, który odbierał frakcję szkło. Warto zauważyć, że pojazd do odbioru szkła miał wg oświadczenia skarżącej dokonywać odbioru odpadów na samym końcu ok. godz. 14.16. Wykonane przez świadka zdjęcie obrazuje z pewnością czynność wrzucania do śmieciarki o godz. 10 zarówno worka niebieskiego, jak też żółtego. Przedstawione przez skarżącą "trasówki" dotyczące przejazdu pojazdów nie są w żaden sposób zindywidualizowane.

Ten sam świadek M. P. poinformował organ o innej niezgodnej z prawem praktyce, zastosowanej przy odbiorze odpadów z nieruchomości przy ul. [...] w dniu 29 kwietnia 2019 r., przez pracowników skarżącej po jego uprzedniej interwencji. Zaobserwował on i udokumentował wykonanymi zdjęciami, że ta sama śmieciarka w odstępie zaledwie ok. 40 min dokonała najpierw odbioru odpadów zebranych w workach żółtych, a następnie w workach niebieskich. Usługa była wykonywana w taki sposób, że w komorze śmieciarki zmieszane były jednocześnie odpady z tych dwóch różnych frakcji. Tak więc do pojazdu wrzucano worki z odpadami kolejnej frakcji zanim został opróżniony z odpadów frakcji tworzywa sztuczne i metale zebranej wcześniej. Na wykonanych zdjęciu w komorze śmieciarki widoczne są worki dla różnych frakcji odpadów. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że nie jest możliwe zebranie pierwszej frakcji odpadów, wyładowanie jej w punkcie odbioru i powrót po odbiór drugiej frakcji tym samym pojazdem w ciągu godziny. Organ niezasadnie zarzucił brak wiarygodności w tym zakresie świadkowi K., ponieważ twierdził on jedynie, że często zdarzają mu się dwa kursy tym samym pojazdem w ciągu dnia. Zdaniem skarżącej odbiór kolejnej frakcji odpadów przy wykorzystaniu tego samego pojazdu jest możliwy po upływie kilku godzin od odbioru pierwszej frakcji. Powyższe oznacza, że w dniu 29 kwietnia 2019 r. pracownicy skarżącej wykonali usługę odbioru odpadów selektywnie zbieranych z naruszeniem zakazu mieszania zbieranych selektywnie odpadów różnych frakcji.

Naruszenie zasady prawidłowego odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości przez skarżącą jako stosowanej praktyki znajduje potwierdzenie w dowodach przedstawiających sposób wykonania usługi w dniu 1 kwietnia 2019 r. w dzielnicy [...], w szczególności z nieruchomości przy ul. [...] oraz ul. [...]. Pracownik organu dokonywał sprawdzenia czynności wykonywania usługi odbioru odpadów przez pracowników skarżącej. Z przeprowadzonej obserwacji sporządził notatkę i nagrał film. Dowody te potwierdzają opisywane nieprawidłowości przez świadka M. P.. Pracownicy skarżącej odbierali jednocześnie pojemniki i worki dwóch różnych frakcji (papieru oraz metali i tworzyw sztucznych) i umieszczali odpady w jednej śmieciarce. Organ odwoławczy ma rację twierdząc, że pracownicy skarżącej dokonujący odbioru odpadów w tym dniu zupełnie bezrefleksyjnie, wbrew temu co zeznawali pracownicy skarżącej, nie oceniając w żaden sposób prawidłowości zebrania odpadów w pojemnikach lub workach, doprowadzili do zmieszania odpadów różnych frakcji selektywnie zbieranych.

Ten sam sposób działania został udokumentowany notatką urzędową i wykonanymi przez pracowników organu zdjęciami z wykonywania usługi odbioru odpadów przez pracowników skarżącej z nieruchomości przy ul. [...] w dniu 26 marca 2019 r. Tym razem pracownicy skarżącej do jednej śmieciarki ładowali odpady trzech różnych frakcji (szkło, papier, a także metale i tworzywa sztuczne). Samochód był co prawda nieoznakowany, jednak nie był przeznaczony do zbierania odpadów zmieszanych, gdyż jak wynika z notatki, w tym dniu miały być odbierane papier oraz tworzywa sztuczne i metale. Dowód ten potwierdza zasadność zgłoszeń o dokonywanych przez świadków M. P. i A. K. o nieprawidłowościach w wykonywaniu usługi odbioru odpadów i jest spójny z ich zeznaniami.

Organ odwoławczy uznał za udowodnioną również okoliczność nieprawidłowego odbioru odpadów w dniu 8 lutego 2019 r. z nieruchomości przy ul. [...] i [...]. W tym przypadku ustalił, że pracownicy skarżącej dokonując odbioru odpadów umieścili w śmieciarce zarówno odpady zmieszane, jak też odpady frakcji podlegających selektywnemu zbieraniu. Ustaleń dokonał na podstawie filmu nagranego przez dziennikarza "[...]", a także jego oświadczenia złożonego na prośbę organu I instancji. Organ odwoławczy przyjął także, że również w odniesieniu do tego dokonanego odbioru odpadów skarżąca przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie dokonała zgłoszenia do gminy, że właściciel nieruchomości nie dochował obowiązku segregacji odpadów.

W ocenie sądu w przypadku tego odbioru odpadów stan faktyczny nie został ustalony w sposób wystarczający i w sprawie pozostają niewyjaśnione wątpliwości, które nie są możliwe do wyjaśnienia w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody. Dlatego organ w tym zakresie powinien te wątpliwości wyjaśnić na korzyść skarżącej, czego nie uczynił naruszając art. 81a § 1 k.p.a. W tym dniu pracownicy skarżącej dokonywali odbioru odpadów zmieszanych. Na dołączonym do materiału dowodowego filmie nie jest widoczny moment wytaczania pojemników z altany śmietnikowej, a jedynie moment ich doprowadzania do śmieciarki. Nie jest więc możliwe ustalenie czy pracownicy skarżącej weryfikowali zawartość pojemników zanim wytoczyli je z altany śmietnikowej. Nie została również sfilmowana zawartość tych pojemników. Możliwe więc, że pracownicy skarżącej uznali, że zawartość pojemników na odpady podlegające selektywnemu zbieraniu była nieprawidłowa i w rzeczywistości zebrane w nich odpady należało zakwalifikować jako odpady zmieszane. Jeżeli z tych względów umieścili odpady w śmieciarce przeznaczonej do odbioru odpadów zmieszanych, to nie można mówić o naruszeniu zakazu mieszania odpadów selektywnie zbieranych z odpadami zmieszanymi. Organ odwoławczy nie przeanalizował dołączonego do akt sprawy raportu sporządzonego przez pracownika skarżącej z 11 lutego 2019 r. wskazującego na nieprawidłową segregację odpadów i informację o odebraniu odpadów jako odpadów zmieszanych. Odbiór odpadów odbywał się w piątek 8 lutego 2019 r. tuż po godzinie 14, dlatego możliwe jest również to, że pracownicy przekazali informację o stwierdzonej nieprawidłowości dopiero po zakończeniu pracy, a więc sporządzenie raportu w poniedziałek 11 lutego 2019 r. mogło być działaniem usprawiedliwionym.

Niedostateczne wyjaśnienie tych kwestii przez organ odwoławczy i uznanie odbioru odpadów z 8 lutego 2019 r. za naruszenie zakazu mieszania odpadów nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy z uwagi na spełnienie przesłanek do wymierzenia kary za naruszenia dotyczące odbioru odpadów wcześniej wskazane.

Sąd nie stwierdził innych naruszeń podnoszonych w skardze, a dotyczących przepisów prawa procesowego. W szczególności nie doszło do naruszenia art. 7a k.p.a. ponieważ w sprawie nie zachodzą żadne wątpliwości co do treści normy prawnej będącej podstawą wymierzenia skarżącej kary za naruszenie zakazu mieszania odbieranych od właścicieli nieruchomości odpadów. Protokoły kontroli miejsc gromadzenia odpadów na nieruchomościach w odniesieniu do których skarżąca dokonywała w sposób niezgodny z prawem odbioru odpadów miały dla sprawy tylko takie znaczenie, że właściciele nieruchomości dysponowali pojemnikami i workami prawidłowo oznaczonymi do selektywnej zbiórki odpadów. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała ta kwestia czy w protokołach uwzględniono zawartość pojemników lub worków w dniu kontroli. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu, a w szczególności możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów. Brak jest podstaw do twierdzenia, że w aktach sprawy znajdowała się tylko notatka urzędowa sporządzona przez pracownika organu w dniu 1 kwietnia 2019 r., a nie było filmu o którym mowa w notatce, obrazującego czynności odbioru odpadów zarejestrowane przez pracownika w tym dniu. W notatce opisano przebieg czynności utrwalonych na filmie, dlatego jeżeli strona o to nie wnosiła nie było konieczności odtwarzania filmu podczas przesłuchania strony skarżącej. Organ I instancji inaczej postąpił z filmem nagranym przez dziennikarza, ponieważ strona kwestionowała, że nagranie dotyczy odbioru odpadów z nieruchomości przy ul. [...] i [...], a także twierdziła, że dokumentuje on czynności odbioru odpadów dokonywane przez inny podmiot odbierający odpady. Takich zastrzeżeń nie zgłoszono do notatki i filmu dotyczących odbioru odpadów w dniu 1 kwietnia 2019 r.

Nie można zarzucić organowi odwoławczemu, że naruszył zasadę wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego dlatego, że nie odniósł się wprost w uzasadnieniu decyzji do zdjęć dołączonych do akt sprawy przez skarżącą , a przedstawiających rzekomo nieprawidłowy sposób zbierania odpadów przez mieszkańców nieruchomości przy ul. [...] (zdjęcia zostały wykonane w sposób który uniemożliwia indywidualizację miejsca w którym je wykonano). Organ odwoławczy wyjaśnił, że bez znaczenia dla naruszeń dokonanych przez skarżącą jest okoliczność ewentualnych nieprawidłowości w zbieraniu odpadów przez właścicieli nieruchomości, skoro skarżąca nie dochowuje wynikających z przepisów prawa zasad postępowania w takich sytuacjach. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej o naruszeniu art. 79 § 2 k.p.a. w związku z dokonaniem czynności przesłuchania świadka pod nieobecność pełnomocnika skarżącej. Należy przypomnieć, że pełnomocnik był powiadomiony o zaplanowanych na ten dzień czynnościach przesłuchania dwóch świadków. Pełnomocnik chcą uczestniczyć w tych czynnościach nie mógł zakładać jak długo będzie trwało przesłuchanie. Organ w związku ze spóźnieniem świadka nie powiadomił pełnomocnika o odwołaniu przesłuchania w tym dniu, a zatem to pełnomocnik sam zrezygnował z uczestniczenia w przesłuchaniu wiedząc, że przesłuchanie odbędzie się.

Nie doszło do naruszenia art. 189f k.p.a., ponieważ należy zgodzić się z organem odwoławczym, że waga stwierdzonych naruszeń wskazująca ze względu na ich ilość na stałą nieprawidłową praktykę skarżącej jako podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie może zostać uznana za znikomą. Wbrew zarzutowi skargi ewentualne problemy z prawidłowym segregowaniem odpadów przez właścicieli nieruchomości nie mają wpływu na sposób wykonywania usługi przez podmiot odbierający odpady komunalne.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wymagało uprzedniego przeprowadzenia kontroli o której mowa w art. 9u ust. 1 tej ustawy. Wystarczające do stwierdzenia potrzeby wszczęcia postępowania były interwencje mieszkańców wskazujące na nieprawidłowe działania podmiotu odbierającego odpady i ustalenie stanu faktycznego na podstawie zgromadzonych w postępowaniu dowodów.

Z powyższych względów należy uznać, że zostały spełnione przesłanki do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy. Organy mimo znacznego zakresu naruszenia prawidłowo oceniły, że dotychczasowa działalność organu przemawia za wymierzeniem kary w najniższej wysokości.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.