Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 578/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1989 nr 10 poz 53
law: Ustawa z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B.Dz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przyznania prawa własności gruntu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 października 2020 r. (nr SKO 4117/9/20) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53, ze zm., zwanej dalej ustawą), utrzymało w mocy decyzję Starosty Oleśnickiego z dnia 29 czerwca 2018 r. (znak sprawy: GN 6821.4.2017-2018.B), odmawiającej nieodpłatnego przyznania B. D. prawa własności gruntu (KW gruntowa nr [...]) będącego własnością Skarbu Państwa - Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, pod zabudowaniami stanowiącymi odrębną nieruchomość, zapisanymi w księdze wieczystej nr [...], położonego w obrębie G., gmina T., w granicach działki nr [...], o powierzchni [...] ha.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego.

Decyzją z dnia 21 września 1979 r., Naczelnik Miasta i Gminy Oleśnica, na podstawie art. 45 i art. 52 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), na wniosek M. S. i H. S., m.in. orzekł:

"1. przejąć nieodpłatnie, zgodnie z wnioskiem, na własność Państwa gospodarstwo rolne o ogólnej powierzchni [...] ha, bez budynków oraz bez inwentarza żywego i martwego (....), położone we wsi G., w granicach działek [...] i [...], dla którego jest założona księga wieczysta [...]. wyłączyć spod przejęcia zabudowania mieszkalne i gospodarcze i pozostawić je jako odrębny od gruntu od działki siedliskowej nr [...], na której są położone, przedmiot własności. Budynki, które zostały wyłączone spod przejęcia znajdują się na działce nr [...], stanowiącej obszar niezbędny do korzystania z tych budynków."

W dniu [...] maja 1992 r., B. S. nabyła prawo własności jednego zabudowania tzn. domu mieszkalnego (budynku starego, liczącego około 80 lat) na podstawie umowy darowizny zawartej z H. S. i M. S. (umowa zawarta w formie aktu notarialnego, repertorium [...] nr: [...]). W dziale drugim księgi wieczystej nr [...] wnioskodawczyni została ujawniona jako właścicielka budynku, która tytuł prawny własności nabyła na podstawie ww. umowy darowizny zabudowań, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] maja 1992 r.

W dniu 13 czerwca 2017 r., do Starostwa Powiatowego w Oleśnicy wpłynęło podanie B. D. (nazwisko rodowe S.) z wnioskiem o nieodpłatne przeniesienie na wnioskodawczynię własności całej działki gruntu oznaczonej ewidencyjnie nr [...], położonej w miejscowości G. W uzasadnieniu żądania wyjaśniono, że wnioskodawczyni jest właścicielką domu i zabudowań stanowiących odrębną nieruchomość.

Decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r. (znak: GN 6821.4.2017-2018.B), organ I instancji odmówił wnioskodawczyni przyznania własności - będącego własnością Skarbu Państwa - gruntu (KW nr [...]), pod zabudowaniami stanowiącymi odrębną nieruchomość, zapisanymi w księdze wieczystej nr [...], położonego w obrębie G., gmina T., w granicach działki gruntu oznaczonej ewidencyjnie nr [...], o powierzchni [...] ha. Jako podstawę prawną decyzji przywołano art. 6 ustawy, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia - między innymi - podniesiono, że w 1984 r. dokonano podziału geodezyjnego działki gruntu nr [...], celem wydzielenia działek nr [...] i nr [...]. Kolejne podziały geodezyjne (podział w 1986 r. działki nr [...] na działki nr [...] oraz nr [...]; następnie podział w 2000 r. działki nr [...] na działki nr [...], nr [...], nr [...]) doprowadziły do wydzielenia działki nr [...], o powierzchni [...] ha. Granice tej działki zostały ustalone w taki sposób, aby wydzielić jedynie grunt niezbędny do korzystania z istniejących zabudowań. Dla przedmiotowej działki została założona księga wieczysta nr [...]. Wyjaśniono, że wszystkie wyszczególnione w tej księdze wieczystej budynki przypisane są do działki gruntu nr [...] i w podrubryce 1.4.2 "budynek", w polach 1.4.2.11 "odrębność" wpisano informację "NIE", a zatem zgodnie z § 20 pkt 2, lit. k rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 marca 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (Dz. U. z 2016 r. poz. 312, z późn. zm.), wpisy te zawierają informację, że budynki nie stanowią odrębnej nieruchomości. W dziale II jako właściciel, wpisany jest Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych.

Organ I instancji wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania dokonano również badania księgi wieczystej nr [...]. W części Okładka - oznaczenie księgi wieczystej, w rubryce Informacje podstawowe, w polu typ księgi, wpisany jest budynek stanowiący odrębną nieruchomość. W dziale I - Oznaczenie Nieruchomości wpisane jest położenie ze względu na obręb geodezyjny, gminę, powiat oraz województwo. Treść pola w podrubryce budynek odnosząca się do identyfikatora budynku i działki jest pusta, w polu przeznaczenie budynku figuruje wpis Zabudowania. Natomiast w rubryce 1.9 komentarz do migracji figuruje zapis "Opis i plan: rejestr i mapa położone są na działce nr [...]". W dziale II - Własność, w rubryce Właściciel, wpisana jest B. S., c. F. i D.; podstawą wpisu jest umowa darowizny z dnia [...] maja 1992 r. Działy III i IV ww. księgi wieczystej nr [...] są wolne od wpisów.

Zdaniem organu wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do wszystkich nieruchomości zlokalizowanych na działce nr [...], co wyklucza wydanie decyzji zgodnie z jej żądaniem.

Odwołanie od decyzji I instancji wniosła B. D., zarzucając rażące błędy w ustalaniu stanu faktycznego w sprawie, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez organ administracji publicznej, że:

- nie jest właścicielką zabudowań położonych na działce ewidencyjnej nr [...], podczas gdy jest ich właścicielką, co jednoznacznie wynika z treści księgi wieczystej nr [...], w której została wpisana jako właścicielka zabudowań na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu;

- nie przedłożyła dowodów potwierdzających prawo własności do zabudowań znajdujących się na działce ewidencyjnej [...], podczas gdy dowody takie zostały przedstawione, a nadto są one organowi administracji publicznej znane z urzędu - niepodważanym dowodem są zapisy zawarte w księdze wieczystej nr [...];

- księga wieczysta nr [...] zawiera zapisy, które wskazują, że zabudowania położone na działce ewidencyjnej [...] są własnością Agencji Nieruchomości Rolnej, podczas gdy jest wręcz odwrotnie, bowiem z treści księgi wieczystej jednoznacznie wynika, iż budynek mieszkalny i 5 budynków niemieszkalnych stanowią odrębną od gruntu nieruchomość, dla której założono księgę wieczystą nr [...];

- istnieje spór co do prawnych właścicieli zabudowań położonych na działce ewidencyjnej nr [...], podczas gdy taki spór nie istnieje.

Wnioskodawczyni zażądała m.in. zmiany zaskarżonej decyzji w całości i wydania rozstrzygnięcia zgodnie ze złożonym wnioskiem.

W związku z koniecznością określenia, czy wnioskodawczyni może być stroną postępowania oraz czy jest jedynym właścicielem zabudowań - na podstawie art. 50 § 1, w związku z art. 75 § 1 k.p.a. - w piśmie sporządzonym dnia 17 października 2018 r. oraz w piśmie sporządzonym dnia 8 stycznia 2019 r., Kolegium wezwało wnioskodawczynię do przesłania: odpisu skróconego aktu zgonu H. S., odpisu skróconego aktu zgonu M. S., prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku po H. S., prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku po M. S.

W odpowiedzi na wezwanie, wraz z pismem z dnia 12 listopada 2018 r., wnioskodawczym przesłała do Kolegium odpis skrócony aktu małżeństwa zawartego w dniu [...] października 1992 r. pomiędzy wnioskodawczynią i M. D., a także oryginał zwykłego odpisu z księgi wieczystej nr [...] i oryginał jej aktu urodzenia. W przesłanym do Kolegium piśmie zarzuciła, że żądanie od wyszczególnionych w ww. piśmie dokumentów celem ustalenia, czy jest stroną postępowania jest rażącym naruszeniem przepisów prawa i działaniem organu skierowanym jedynie na przewlekanie postępowania, bowiem żądane dokumenty nie są niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu - działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchyliło decyzję Starosty Oleśnickiego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższą decyzję wnioskodawczyni oprotestowała wnosząc od niej sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - wyrokiem z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt. II SA/Wr 576/19 - uchylił w całości zaskarżona decyzję Kolegium. W uzasadnieniu podkreślił, że stawiając zarzut nieustalenia przez organ I instancji spadkobierców rolników, którzy przekazali gospodarstwo na rzecz państwa, Kolegium w żaden sposób nie wykazało, że w okolicznościach niniejszej sprawy wystąpiła konieczność ustalania spadkobierców. W ocenie WSA, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynikało bowiem, jakie dowody lub okoliczności pozwoliły organowi odwoławczemu stwierdzić, że osoby które przekazały gospodarstwo rolne na Skarb Państwa nie żyją.

Ponadto Sąd zauważył, że Kolegium nie przeprowadziło pełnej analizy treści umowy darowizny z dnia [...] maja 1992 r. Przyjmując, że skarżącej darowano jedno z zabudowań, dla których prowadzona była księga wieczysta nr [...] (określone jako budynek mieszkalny) - w ocenie Sądu - organ pominął zawarte w § 1 tej umowy oświadczenie małżonków S., że są oni właścicielami zabudowań stanowiących odrębną nieruchomość położonych we wsi G., dla których prowadzona jest ww. księga wieczysta oraz, że "poza tym oświadczają, oni, że jest to tylko jedno zabudowanie tzw. dom mieszkalny - budynek stary liczący około 80 lat ..." Kolegium nie oceniło treści tych oświadczeń w kontekście ilości zabudowań objętych ww. księgą wieczystą stanowiących składniki przekazanego gospodarstwa rolnego i tego, czy umowa darowizny obejmowała faktycznie tylko jeden z kilku budynków ujawnionych w tej księdze, czy też był to jedyny budynek ujawniony w księdze. Przy tym Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać za przekonujące i prawidłowo uzasadnione stanowisko Kolegium, że wpis własności w księdze wieczystej nr [...], na który powołuje się skarżąca, nie jest dowodem potwierdzającym tytuł prawny do budynków wpisanych w ww. księdze wieczystej. Kolegium wyrażając bowiem pogląd, że domniemanie, o którym stanowi art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz rękojmia z art. 5 ww. ustawy nie rozciąga się na dział I-O ksiąg wieczystych, nie poddało tej okoliczności wszechstronnej i pełnej analizie, pomijając wskazywany w literaturze zróżnicowany charakter wpisów w dziale I-O.

Zdaniem WSA Kolegium pominęło także, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym dotyczącą treści wpisów własności w księdze wieczystej. Oczywiście domniemania wynikające z art. 3 ww. ustawy, jako domniemania iuris tantum, mogą być obalone przez przeciwstawienie im dowodu przeciwnego, jednak kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej, jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu, że domniemanie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny wydając rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych (tak NSA w wyroku z dnia 1 czerwca 2016 r., I OSK 2100/14).

Sąd I instancji wskazał, że w świetle przedstawionych okoliczności nie można uznać, że wyrażona przez Kolegium ocena dowodów, na które powołuje się skarżąca w postaci odpisów z księgi wieczystej - która legła także u podstaw wydania decyzji kasacyjnej - jest wystarczająca. Z przedstawionej przez organ odwoławczy argumentacji nie wynikało bowiem, aby rozważał on opisany wyżej zróżnicowany charakter wpisów w dziale I-O księgi wieczystej powadzonej dla zabudowań w której skarżąca ujawniona została jako ich właścicielka. Tymczasem bez uwzględnienia owego zróżnicowanego charakteru wpisów, jak też bez przeprowadzania gruntownej i pełnej analizy oświadczeń rolników zawartych w umowie z dnia [...] maja 1992 r. co do ilości budynków wpisanych w księdze wieczystej, przedwczesne było formułowanie kategorycznego wniosku o nieudokumentowaniu przez skarżącą tytułu prawnego do wszystkich zabudowań ujawnionych w księdze wieczystej nr [...].

Sąd wyjaśnił, że w ponownym postępowaniu Kolegium powinno ocenić w aspekcie powołanych poglądów doktryny i orzecznictwa oraz po przeprowadzeniu analizy oświadczeń zawartych w § 1 umowy darowizny, czy skarżąca może wykazywać swój tytuł prawny do wszystkich budynków znajdujących się na działce nr [...] w oparciu o wpis własności ujawniony w księdze wieczystej nr [...]. Kolegium powinno także rozważyć, czy istnieje konieczność ustalenia spadkobierców osób, które przekazały gospodarstwo rolne na Skarb Państwa oraz, czy konieczne jest ustalenie stanowiska innych właścicieli co do wniosku skarżącej. Dopiero po przeprowadzeniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego z uwzględnieniem powyższych okoliczności organ winien ustalić, czy materiał ten jest wystarczający dla wydania w sprawie rozstrzygnięcia orzekającego co do istoty sprawy, czy też zaistnieje konieczność wydania decyzji kasacyjnej.

W wykonaniu opisanego wyroku WSA we Wrocławiu Kolegium ustaliło, że H. S. (ur. [...] marca 1921 r., córka Ł. i F.) zmarła w dniu [...] kwietnia 1997 r. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu o oznaczeniu: [...], odpis sporządzony w dniu 4 czerwca 2020 r. w USC w T.). M. S. (ur. [...] października 1926 r., syn F. i M.) zmarł w dniu [...] grudnia 2018 r. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu o oznaczeniu: [...], odpis sporządzony w dniu 14 lipca 2020 r. w USC w O.).

Ponadto - na prośbę Kolegium - w piśmie sporządzonym w dniu 8 października 2020 r. - Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokonał analizy zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji geodezyjnej wchodzącej w skład państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Utrzymując w mocy decyzję Starosty Oleśnickiego z dnia 29 czerwca 2018 r. Kolegium podkreśliło, że powołany, jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis art. 6 ustawy stanowi, że właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka organ administracji publicznej. Celem tej regulacji prawnej było niewątpliwie uporządkowanie stanu prawnego gruntów, które poprzedni właściciel przekazał na rzecz Skarbu Państwa, pozostawiając sobie, jako odrębny od gruntu przedmiot własności, zabudowania siedliska.

Realizując wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 14 listopada 2019 r. (II SA/Wr 576/19) oraz odnosząc się do twierdzenia wnioskodawczyni, że jest właścicielką zabudowań położonych na działce ewidencyjnej nr [...], co – w jej ocenie - jednoznacznie wynika z treści księgi wieczystej nr [...], w której została wpisana jako właścicielka zabudowań na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, Kolegium podkreśliło, że dział I-O księgi wieczystej nie jest przeznaczony do wpisów praw, lecz do wpisywania danych faktycznych. Wprawdzie treść wpisów w tym dziale powinna być zgodna z danymi z katastru nieruchomości, to jednak wpisy te nie przesądzają o istnieniu prawa własności. W związku z tym wpis w dziale pierwszym nie odzwierciedla stanu prawnego nieruchomości, a jedynie jej faktyczny opis wynikający z dokumentów urzędowych będących podstawą wpisu. Powołane przez wnioskodawczynię orzeczenia sądu wieczystoksięgowego o sprostowaniu (aktualizacji) oznaczenia nieruchomości w dziale pierwszej księgi wieczystej nie rozstrzygają zatem o prawach ujawnionych w księdze wieczystej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2019 r., IV CZ 9/19). Nawet bowiem prawomocne orzeczenie sądu wieczystoksięgowego dotyczące oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej może być w każdej chwili zmienione na podstawie nowych dokumentów, dotyczących oznaczenia danej nieruchomości, tak jak w rozpatrywanej sytuacji sąd wprowadzał zmiany w dziale pierwszym ww. ksiąg wieczystych m.in. w 2008 oraz w 2009 r., a następnie w 2018 r. i w 2019 r.

W rozważanej sytuacji typ księgi wieczystej nr [...] - w której w dziale drugim ujawniono prawo własności przysługujące wnioskodawczyni - oznaczono jako księgę prowadzoną dla budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. W tej księdze wieczystej, w dziale pierwszym, w dniu 29 lipca 2019 r. dokonano wpisów stanowiących sprostowanie oznaczenia nieruchomości i wykreślono oznaczenie "Zabudowania", a wpisano ogólne oznaczenie sześciu budynków (w rubrykach: przeznaczenie budynku) i oznaczenie numeru działki ewidencyjnej '"(czyli nr [...]), na której są usytuowane. Samo jednak sprostowanie (aktualizacja) oznaczenia budynków w dziale pierwszym księgi wieczystej nie rozstrzyga o przestrzennym rozmiarze przedmiotu prawa własności przysługującego wnioskodawczyni.

Dalej Kolegium zauważyło, że dokonywane w dziale I-O księgi wieczystej oznaczenie nieruchomości bez wątpienia zawiera informacje (dane) natury faktycznej. Z tej więc przyczyny wykluczano pierwotnie, w doktrynie i orzecznictwie, objęcie ich domniemaniem zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Według aktualnych poglądów doktryny i orzecznictwa zawarte w dziale I-O dane służące określeniu przedmiotu własności i dalszych praw ujawnionych w księdze wieczystej są objęte domniemaniem z art. 3 ust. 1 KWU, ale informacji o charakterze ściśle faktycznym, dotyczących położenia, powierzchni i przeznaczenia nieruchomości (w tym nieruchomości budynkowych), nie można obejmować domniemaniem wskazanym w art. 3 u.k.w.h. Wobec tego domniemania te - w tym obejmujące zawarte w dziale I-O dane służące określeniu przedmiotu własności - mają charakter domniemań prawnych, ale mogą podlegać obaleniu. Domniemanie zgodności prawa jawnego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest domniemaniem wzruszalnym; wpis prawa własności ma charakter deklaratywny i może zostać obalony nie tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ale także w każdym postępowaniu, w którym kwestia ta stanowi przesłankę rozstrzygnięcia, co też znajduje swoje uzasadnienie w doktrynie oraz judykaturze.

Skład orzekający Kolegium podzielił występujący w literaturze pogląd, że "treść działu pierwszego indywidualizuje nieruchomość, dla której księga jest prowadzona, a dział drugi ujawnia prawo własności (użytkowania wieczystego), którego nieruchomość jest przedmiotem". Rzeczywisty stan prawny nieruchomości należy ujmować w dwóch aspektach. W pierwszym - jako stan prawny zgodny z treścią wpisu ujawniającego prawa do nieruchomości i w drugim - jako zgodny z prawem materialnym niezależnie od treści wpisu. Wówczas konieczne jest zapoznanie się poza samą treścią wpisu, także z podstawą jego dokonania, a więc z dokumentem złożonym do akt księgi wieczystej. W takiej sytuacji obalenie domniemania (art. 3 u.k.w.h.) nie następuje dopiero przez wytoczenie powództwa na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.w.h., lecz w wyniku stwierdzenia, że wpis nie jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym (por. A. Oleszko, Prawo o notariacie. Księgi wieczyste. Postępowanie wieczystoksięgowe, Warszawa 2014, s. 32 i n.).

Kolejno Kolegium zauważyło, że wpisy w dziale I-O, dotyczące oznaczenia nieruchomości, jej położenia, obszaru i konfiguracji, nie tworzą stanu prawnego nieruchomości. Gdy chodzi o położenie i obszar nieruchomości, to cechy te mają prawne znaczenie tylko z punktu widzenia wyodrębnienia przedmiotu własności z powierzchni ziemskiej (por. art. 46 § 1 k.c.). Dlatego oznaczenie nieruchomości (nr ewidencyjny działki) w księdze wieczystej indywidualizuje przedmiot własności, konkretnego właściciela. Nie znaczy to jednak, że oznaczenie nieruchomości w dziale pierwszym według danych ewidencyjnych, rozstrzyga na korzyść wpisanego właściciela w księdze o konkretnej powierzchni gruntu. Powierzchnia ta bowiem na skutek różnych zaszłości faktycznych lub zdarzeń prawnych może być większa lub mniejsza od wykazanej w księdze wieczystej.

Zdaniem Kolegium obalenie domniemania zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić w każdym postępowaniu, w którym od stwierdzenia (przy zanegowaniu domniemania) rzeczywistego stanu zależy treść rozstrzygnięcia, w tym również - przy zachowaniu wszelkich rygorów dowodowych - w postępowaniu administracyjnym. Tu jednak obalenie domniemania zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w toku postępowania administracyjnego rodzi skutki prawne jedynie w zakresie osądzonej (rozstrzygniętej) sprawy, sam zaś wpis w księdze wieczystej utrzymuje się nadal i w dalszym ciągu, wyłączywszy osądzoną sprawę, funkcjonuje domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Kolegium zauważyło przy tym, że współcześnie już nikt nie podważa tezy, że w każdym postępowaniu administracyjnym można obalić domniemanie zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdy ujawnienie prawa (czy jego wykreślenie) nastąpiło w trybie wpisu deklaratywnego, rejestrującego zmianę stanu prawnego nieruchomości. W tym przypadku ocena prawna, że wpis nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawemu, nie jest objęta mocą wiążącą orzeczenia sądu (art. 365, w związku z art. 366 K.p.c.) i wpływa jedynie na wynik konkretnego postępowania, nie rzutuje na dalsze istnienie wpisu i związaną z tym konieczność respektowania w dalszym ciągu łączącego się z nim domniemania w innych postępowaniach sądowych.

Uwzględniając powyższe Kolegium wskazało, że w rozważanej sytuacji typ księgi wieczystej nr [...] oznaczono jako księgę prowadzoną dla budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. W tej księdze wieczystej, w dziale pierwszym, w dniu 29 lipca 2019 r. dokonano wpisów stanowiących sprostowanie oznaczenia nieruchomości i wykreślono oznaczenie "Zabudowania", a wpisano ogólne oznaczenie sześciu budynków (w rubrykach: przeznaczenie budynku) i oznaczenie numeru działki ewidencyjnej (czyli nr [...]), na której są usytuowane. Nie oznaczono powierzchni użytkowej tych budynków. Wymieniona działka gruntu oznaczona ewidencyjnie nr [...] wraz z działką gruntu nr [...] stanowi jedną nieruchomość gruntową, objętą księgą wieczystą nr [...]. Wpis dotyczący oznaczenia księgi wieczystej nr [...] wskazuje "budynek stanowiący odrębną nieruchomość", a wpisy w dziale pierwszym w "Podrubryce 1.4.2.-Budynek" wskazują ogólnie oznaczone budynki ze względu na ich przeznaczenie. To oznacza, że sam wpis w dziale pierwszym nie rozstrzyga, które z tych zabudowań wnioskodawczyni nabyła np. w drodze umowy darowizny. Wpis ten nie rozstrzyga w szczególności, że nabywca nabył od zbywców w drodze umowy również te zabudowania, które nie zostały wskazane w umowie.

W związku z tym ani w postępowaniu przed organem I instancji, ani w postępowaniu odwoławczym wnioskodawczyni nie udowodniła, że jest właścicielką innych zabudowań niż jednego zabudowania tzn. domu mieszkalnego, który nabyła na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] maja 1992 r. W księdze wieczystej nr [...], w dziale drugim wnioskodawczyni została ujawniona jako właściciel nieruchomości budynkowej wyłącznie na podstawie tej umowy darowizny.

Ponownie analizując oświadczenia stron umowy darowizny z dnia [...] maja 1992 r., Kolegium wskazało, że w jej § 1 H. S. i M. S. oświadczyli, że są oni właścicielami zabudowań stanowiących odrębną nieruchomość położonych we wsi G. dla których prowadzona jest ww. księga wieczysta. Jednak "Poza tym oświadczają, oni, że jest to tylko jedno zabudowanie tzw. dom mieszkalny - budynek stary liczący około 80 lat (...)". Według § 2 ww. umowy "Małżonkowie M. i H. S. darują budynek mieszkalny - jako zabudowanie stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności położone we wsi G. - jak powołano w paragrafie pierwszym tego aktu wnuczce B. S. (...)." Stosownie do § 10 aktu notarialnego obejmującego tę umowę darowizny, nie naliczono podatku od darowizny od B. S. w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r., Dz. U. Nr 45 poz. 207, ze zm., w tym rozp. Min.Fin. z dnia 26 sierpnia 1991 r. Dz. U. Nr 82, poz. 368.

W tych okolicznościach - zdaniem Kolegium - uwzględniając zarówno oświadczenia darczyńców, jak i obdarowanej, a także to, że - z uwagi na określony przez strony tej umowy przedmiot prawa własności - nie naliczono podatku od darowizny, trzeba stwierdzić, że wnioskodawczyni na podstawie umowy darowizny nabyła wyłącznie budynek mieszkalny - jako zabudowanie stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności. Innego zdarzenia prawnego, które byłoby podstawą nabycia pozostałych zabudowań niemieszkalnych wnioskodawczyni zaś nie wskazała. Tym samym w tym postępowaniu Kolegium obaliło domniemanie zgodności wpisu w dziale pierwszym księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Na tę niezgodność wskazano również w piśmie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, sporządzonym w dniu 8 października 2020 r.

Dalej Kolegium podniosło, że H. S. (ur. [...] marca 1921 r., córka Ł. i F.) zmarła w dniu [...] kwietnia 1997 r., M. S. zmarł w dniu [...] grudnia 2018 r., a wnioskodawczyni nie określiła, kto jest spadkobiercą osób, które przekazały gospodarstwo na rzecz Skarbu Państwa i wskutek tego przekazania stały się właścicielami wyłącznie budynków niemieszkalnych stanowiących przed tym przekazaniem składnikami gospodarstwa rolnego. Kolegium nadmieniło przy tym, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających ustalić wystąpienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Skoro więc wnioskodawczyni nie ujawniła podstaw nabycia prawa własności pozostałych niemieszkalnych zabudowań, to jej kategorycznie sformułowane żądanie dotyczące nabycia całości działki gruntu nr [...] nie mogło zostać uwzględnione.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła B. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie Kolegium do wydania w terminie 1 miesiąca decyzji uwzględniającej wniosek skarżącej, zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzucono:

rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a. w związku z art. 365 § 1 ustawy z dnia 7 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (powoływanej dalej jako "k.p.c."), polegające na prowadzeniu przez Kolegium postępowania zmierzającego do weryfikowania prawomocnego orzeczenia Sądu w przedmiocie wpisania skarżącej jako właścicielki nieruchomości (wszystkich budynków posadowionych na działce nr [...]), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], podczas gdy prowadzone przez Kolegium postępowanie nie może być wykorzystywane do weryfikowania prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych, czy też wyników innych postępowań;

rażące naruszenie, a wręcz i lekceważenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a., w związku z art. 365 § 1 k.p.c., polegające na kwestionowaniu przez Kolegium prawomocnego orzeczenia Sądu w przedmiocie wpisania skarżącej jako właścicielki nieruchomości (wszystkich budynków posadowionych na działce nr [...]), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem prawomocne orzeczenia wiążą również organy administracji publicznej, a zatem stanowią niepodważalny dowód w sprawie;

błąd w ustaleniach stanu faktycznego, poprzez przyjęcie przez Kolegium, iż skarżąca nie udowodniła, że jest właścicielką wszystkich budynków posadowionych na działce nr [...] podczas gdy skarżąca przedłożyła dowody potwierdzające tę okoliczność;

rażące naruszenie przez Kolegium prawa materialnego, tj. art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym;

rażące naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., polegające na prowadzeniu przez Kolegium postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a, z uwagi na uzyskanie pisemnych informacji od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, podjęcie z urzędu zawieszonego postępowania i w tym samym dniu - bez możliwości zapoznania się przez skarżącą z materiałem dowodowym - wydanie decyzji, czym oczywiście Kolegium uniemożliwiło czynny udział stronie w prowadzonym postępowaniu;

błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie przez Kolegium, że z informacji od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezji i Kartografii wynika niezgodność danych zawartych w wypisach z rejestru gruntów dotyczących działki nr [...] oraz wypisach z kartoteki budynków, podczas gdy z pisma Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezji i Kartografii jednoznacznie wynika, iż wpisy tam zawarte są prawidłowe, bowiem jak stwierdził Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezji i Kartografii "nie jest zasadne podejmowanie działań skutkujących aktualizacją danych ewidencyjnych";

błędną, wybiórczą i niepełną wykładnię oświadczeń z umowy darowizny z dnia [...] maja 1992 r., która to doprowadziła Kolegium do nieprawidłowych wniosków, co z kolei zadecydowało o wydaniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu strona skarżąca przywołała argumentację przemawiającą za zasadnością postawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 października 2020 r. (nr SKO 4117/9/20) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Oleśnickiego z dnia 29 czerwca 2018 r. odmawiającą nieodpłatnego przyznania prawa własności gruntu (KW gruntowa nr [...]) będącego własnością Skarbu Państwa - Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, pod zabudowaniami stanowiącymi odrębną nieruchomość, zapisanymi w księdze wieczystej nr [...], położonego w obrębie G., gmina T., w granicach działki nr [...], o powierzchni [...] ha.

W niniejszej sprawie istotne jest to, że zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim wyeliminowaniu – wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Wr 576/19) – decyzji Kolegium z 28 czerwca 2019 r. z uwagi na zaniechanie wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności dotyczących treści umowy darowizny, zróżnicowanego charakteru wpisów w księdze wieczystej, ustalenia czy faktycznie istnieje potrzeba ustalenia spadkobierców M. i H. S.

Niniejsze aktualizowało więc konieczność oceny sprawy z uwzględnieniem art. 153 p.p.s.a. Stanowi on, iż ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu, wydanego w ramach związania wynikającego z przywołanej normy sprowadza się zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie wyrażonej w poprzednim wyroku.

W realiach badanej sprawy – zdaniem składu orzekającego – Kolegium w ponownie prowadzonym postępowaniu uwzględniło wskazania Sądu, a wydana przez nie decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 6 ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka organ administracji publicznej. Celem zwrotu przekazanej na własność Państwa działki gruntu pod budynkami jest zapewnienie bardziej racjonalnego wykorzystania zarówno budynków, jak i gruntu pod tymi budynkami oraz doprowadzenie do sytuacji, w której będą one stanowiły jeden przedmiot własności danej osoby. Zarówno wykładnia językowa jak i celowościowa oraz systemowa jednoznacznie wskazują na to, że aby było możliwe wydanie decyzji orzekającej o nieodpłatnym przeniesieniu własności nieruchomości muszą być spełnione następujące przesłanki: osoba ubiegająca się o przeniesienie własności działki musi być właścicielem budynku, a budynek musi być usytuowany na działce, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego, które zostało przekazane.

Tymczasem w realiach badanej sprawy – jak słusznie zauważyły orzekające organy – brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżąca będąca zarazem wnioskodawcą legitymuje się tytułem prawnym do wszystkich budynków usytuowanych, w granicach działki nr [...], położonej w obrębie G., gmina T. Wg wpisu dokonanego w księdze wieczystej nr [...] - prowadzonej dla budynku stanowiącego odrębną nieruchomość - znajduje się tam sześć budynków, a względem skarżącej ujawniono, że przysługuje jej prawo własności, co też – jak wynika z treści skargi – ma stanowić zasadniczy argument przemawiający za nieodpłatnym przyznaniem prawa własności gruntu na rzecz skarżącej.

Jednakże w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji ustalono, że przysługujący skarżącej zakres praw został ukształtowany wyłącznie w oparciu o umowę darowizny, zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...] maja 1992 r. pomiędzy samą skarżącą a H. S. i M. S. W toku postępowania nie ujawniono żadnych innych zdarzeń prawnych, z których wynikałby tytuł prawny skarżącej do pozostałych zabudowań zlokalizowanych na działce nr [...]. Ze wspomnianego zaś aktu notarialnego – którego ponownej oceny zawartych w nim postanowień dokonało Kolegium – wynika, iż przedmiot darowizny stanowił wyłącznie budynek mieszkalny. Niniejsze wynika zarówno z samej treści aktu notarialnego, w którym darczyńcy wskazali, że darują budynek mieszkalny – jako zabudowanie stanowiące odrębny od gruntu budynek. Chociaż wobec zawartego w § 1 aktu notarialnego oświadczenia, że małżonkowie S. są właścicielami zabudowań stanowiących odrębną nieruchomość w sprawie istniały wątpliwości co do przedmiotu tej umowy jednakże, dalsza część sporządzonego aktu notarialnego nie może pozostawiać wątpliwości, że skarżąca została obdarowana wyłącznie jednym budynkiem – tj. budynkiem mieszkalnym. Potwierdza to także wyartykułowana w umowie okoliczność, że z uwagi na przedmiot umowy nie naliczono podatku od darowizny. Stąd nie może być wątpliwości, iż w realiach badanej sprawy skarżąca skorzystała z ulgi, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, którą to obowiązująca wówczas ustawa wiązała z nabyciem budynku mieszkalnego.

Kierując się wytycznymi zawartymi w uprzednim wyroku tut. Sądu z dnia 14 listopada 2019 r. Kolegium w sposób prawidłowy ustaliło także, iż zmarła H. S. oraz M. S., którzy dokonali przekazania gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa stając się wyłącznie właścicielami budynków posadowionych na działce nr [...], których jeden z nich został darowany skarżącej. Pomimo wezwania skarżąca nie określiła jednakże kto jest spadkobiercą małżonków S., a zatem komu przysługuje tytuł prawny do budynków niemieszkalnych, stanowiących uprzednio składnik gospodarstwa rolnego. Stosowne zaś w tym zakresie wezwania na etapie postępowania skierowano do skarżącej dwukrotnie tj. w dniu 17 październik 2018 r. oraz 8 stycznia 2019 r. Pomimo wezwań skarżąca nie określiła spadkobierców po H. S. oraz M. S.

W tak istniejących okolicznościach zasadnie w sprawie odmówiono nieodpłatnego przyznania na rzecz skarżącej prawa własności gruntu w granicach całej działki [...]. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy skarżąca jako osoba ubiegająca się o przyznanie jej prawa własności nieruchomości zabudowanej winna wykazać prawo własności wynikające również z tytułu nabycia spadku. Niniejszego zaś w sprawie zabrakło, gdyż skarżąca nie wykazała, że jest jedyną spadkobierczynią po H. S. oraz M. S. To z kolei wykluczało wydanie decyzji zgodnie z jej żądaniem. Jeżeli bowiem takim tytułem wykazuje się kilku spadkobierców to przeniesienie własności następuje na współwłasność stosownie do ich udziałów – odpowiednio do postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku.

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji nie znalazły uzasadnienia sformułowane w skardze zarzuty, które w znacznej mierze oscylują wokół wykazania, ze skarżąca posiada tytuł prawny do wszystkich budynków znajdujących się na spornej działce gruntu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy bezspornie pozwala na przyjęcie, iż posiada ona tytuł prawny wyłącznie do jednego budynku mieszkalnego, co też zostało powyżej już wyjaśnione. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej orzekające w sprawie Kolegium nie naruszyło przepisów przez nieuprawnioną weryfikację wpisów zawartych w księdze wieczystej co do przysługującego skarżącej prawa własności, a jedynie na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy dokonało ustalenia przedmiotu tego prawa wywodząc, iż przysługuje on wyłącznie względem budynku mieszkalnego, darowanego na podstawie umowy z dnia [...] maja 1992 r. Kolegium - stosownie do wskazań zawartych w uprzednim wyroku WSA we Wrocławiu - dokonało analizy wpisów zawartych w księdze wieczystej uwzględniając przy tym dokonane w 2019 r. sprostowanie w dziale pierwszym, kiedy to wykreślono oznaczenie "zabudowania" a wpisano ogólne oznaczenie sześciu budynków bez wskazywania ich powierzchni użytkowej. Co jednak istotne - wpisy dokonane w dziale I księgi wieczystej – obejmującym oznaczenie nieruchomości i zawierającym informacje natury faktycznej – nie rozstrzygają, jak słusznie zauważyło Kolegium, "o przestrzennym rozmiarze przedmiotu prawa własności" skarżącej, obejmującym wszystkie zabudowania zlokalizowane na działce nr [...]. W dziale zaś drugim względem skarżącej zostało ujawnione prawo własności, którego źródłem jest wyłącznie umowa darowizny z dnia [...] maja 1992 r. Próżno szukać innych zdarzeniach prawnych, które stanowiłyby podstawę do ujawnienia skarżącej jako właścicielki pozostałych budynków.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy przeprowadzonemu postępowaniu i podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, jak również art. 6, 7 i 8 k.p.a.

W kontekście zaś podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. należy wyjaśnić, że zarzut ten może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przedstawienie określonych dowodów. To więc na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13, Lex nr 1658530). Niniejszego w sprawie jednak zabrakło, gdyż skarżąca nie wskazała czy i jakiej czynności stanęło na przeszkodzie podjęcie zawieszonego postępowania i wdanie zaskarżonej decyzji bez wcześniejszego poinformowania o stanie gotowości decyzyjnej i uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Stąd wskazane w tym zakresie uchybienie organu nie może zostać uznane za naruszenie mające istotny wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).

Niezależnie jednak od powyższego trzeba także zauważyć, że skarżąca w toku postępowania brała aktywny udział w postępowaniu składając pisma oraz zarzucając Kolegium opieszałość w działaniu. Zakwestionowała w drodze skargi do tut. Sądu postanowienie Kolegium z dnia 25 sierpnia 2020 r. zawieszające postępowanie, a wcześniej - pismem z dnia 25 maja 2020 r. - została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz podejmowanymi czynnościach w sprawie.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził, by prawa strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zostały naruszone w jakikolwiek sposób, który wymagałby uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku