Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 170/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 6 ust. 1;par. 19 pkt 6; par. 20 ust. 1 i 3; par. 22 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2015 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom"; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. C. kwotę 5100 zł (pięć tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor, organ I instancji) decyzją nr [...] z [...] września 2011 r. przyznał M. C. (dalej także: strona, skarżąca) pomoc finansową w wysokości 75.000,00 zł, w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Jednym z tych warunków było uzupełnienie wykształcenia rolniczego w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji oraz dostarczenia dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Decyzja o przyznaniu pomocy została skutecznie doręczona stronie 20 września 2011 r., zatem termin na uzupełnienie wykształcenia upływał 20 września 2014 r. Jednocześnie termin do dostarczenia dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia upływał 19 listopada 2014 r. Wypłata pomocy nastąpiła 8 marca 2012 r.

Ponieważ do 19 listopada 2014 r. nie wpłynęły do Agencji dokumenty potwierdzające uzupełnienie przez stronę wykształcenia, Dyrektor wezwał ją pismem z 3 grudnia 2014 r. do złożenia wyjaśnień dotyczących braku dostarczenia tych dokumentów. W piśmie strona została poinformowana także, iż za nieprzedłożenie przedmiotowego dokumentu w wymaganym rozporządzeniem terminie, przewidziana jest sankcja w formie zwrotu 3% wypłaconej kwoty pomocy, natomiast w przypadku nieprzedłożenia ww. dokumentu i braku możliwości stwierdzenia przez Agencję, że wymagane wykształcenie zostało przez stronę uzupełnione w terminie określonym zasadami Programu, przewidziana jest sankcja w formie zwrotu 100% wypłaconej kwoty pomocy.

Strona w piśmie z 12 grudnia 2014 r. przedstawiła wyjaśnienia w zakresie uzupełnienia wykształcenia. Podniosła, iż nie miała możliwości podjęcia nauki w okresie od dnia dostarczenia decyzji, tj. od 21 września 2011 r. do końca roku szkolnego 2013 r., z uwagi na brak finansowania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej szkół umożliwiających uzyskanie wykształcenia rolniczego i uzyskanie tytułu technik rolnik. Strona wyjaśniła, iż podjęła pierwszą możliwość nauczania we wrześniu 2013 r. na kursie kwalifikacji zawodowej w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w G., który ukończyła w listopadzie 2014 r. Pozostał jej jeszcze do zaliczenia egzamin państwowy wyznaczony na 8 stycznia 2015 r., lecz do jego przystąpienia niezbędne jest prawo jazdy kategorii T. Strona wskazała, iż nie mogła przystąpić do ww. egzaminu, gdyż 2 grudnia 2014 r. złamała nogę, a następny termin egzaminu to czerwiec 2015 r. W załączeniu do pisma strona przedstawiła:

– zaświadczenie o ukończeniu kwalifikacyjnego kursu zawodowego w zakresie kwalifikacji R.03;

– zaświadczenie o rozpoczęciu kursu prawa jazdy kat. T, wystawione 25 listopada 2014 r. przez Ośrodek Szkolenia Kierowców w O.;

– kartę wypisową z SOR Szpitala Wojewódzkiego w O., wskazującą, iż w 2 grudnia 2014 r. doznała złamania palca u lewej stopy;

– zaświadczenie z ZSCKR w G., informujące, iż strona ukończyła kurs zawodowy kwalifikacji R.03 Prowadzenie produkcji rolniczej, a kurs odbył się w pierwszym możliwym terminie w ww. placówce.

W dniu 25 maja 2015 r. strona wystąpiła pisemnie do Dyrektora z prośbą o zmianę założeń Planu rozwoju gospodarstwa, dołączając do pisma Świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie wystawione 27 marca 2015 r. przez Dyrektora OKE we W., z którego wynika, że strona zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji R.3 Prowadzenie produkcji rolniczej. Następnie strona 14 lipca 2015 r. złożyła w Oddziale Regionalnym ARiMR Dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe wystawiony 20 czerwca 2015 r. przez Dyrektora OKE we W., informujący, że otrzymała świadectwo potwierdzające kwalifikacje w zawodzie rolnik.

Dyrektor pismem z 16 lipca 2015 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności i jednocześnie poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi strona złożyła wyjaśnienia dotyczące braku możliwości podjęcia nauki aż do roku 2013 r. Strona podniosła, iż w danym okresie nie odnalazła w regionie szkół umożliwiających uzyskanie tytułu technik rolnik, a pierwszą możliwość nauczania miała dopiero we wrześniu 2013 r. w ZSCKR w G. w ramach kursu kwalifikacji zawodowej, który ukończyła w listopadzie 2014 r.

Dyrektor decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." w związku z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 201); dalej: "rozporządzenie" oraz art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwojów obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, z późn. zm.) ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75.000,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powodem uznania pobranych płatności za nienależne był brak terminowego uzupełnienia wykształcenia rolniczego, do czego skarżąca zobowiązała się w toku postępowania zakończonego decyzją przyznającą pomoc.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Zaznaczyła, że nie miała możliwości wcześniejszego podjęcia nauki w celu uzyskania brakującego wykształcenia rolniczego. ZSCKR w B., który pierwotnie wskazała jako miejsce rozpoczęcia nauki, nie oferował w okresie następującym po doręczeniu decyzji z 16 września 2011 r. prowadzenia nauki w kierunkach umożliwiających uzyskanie wykształcenia rolniczego. Strona podjęła działania w celu znalezienia odpowiedniej placówki, ale znalazła ją dopiero w 2012, a rozpoczęcie kursu w ZSCKR w G. było możliwe od września 2013 r. Zaznaczyła także, że obowiązek posiadania prawa jazdy kategorii T jako warunek przystąpienia do egzaminu końcowego przestał obowiązywać już po wyjaśnieniach złożonych w Oddziale ARiMR, a więc możliwe było przystąpienie do egzaminu końcowego w styczniu 2015 r. Do odwołania dołączyła korespondencja dotyczącą wymogu posiadania prawa jazdy "T" przy egzaminie kończącym kurs, która wskazywała na okoliczność wcześniejszego obowiązku posiadania tego dokumentu dla możliwości przystąpienia do egzaminu.

Decyzją z [...] listopada 2015 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora. W uzasadnieniu Prezes ARiMR wskazał, że strona w dacie złożenia wniosku nie posiadała wykształcenia rolniczego, a zatem nie spełniała kryterium kwalifikacji zawodowych określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia. Zobowiązała się do uzupełnienia wykształcenia w ciągu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do 19 września 2014 r. Miała tez świadomość obowiązku przedstawienia stosownego dyplomu w oddziale ARiMR do 19 listopada 2014 r. Strona nie dokonała tego jednak, a przedstawione przez nią dokumenty nie stanowiły o spełnieniu przedmiotowego warunku. Wobec powyższego zaistniały przesłanki do orzeczenia o obowiązku zwrotu całości pobranej płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, Prezes ARiMR zaznaczył, że w toku postępowania zwrócono się do Dyrekcji Szkół w B. (pierwotnie deklarowana placówka) oraz G. (placówka, w której beneficjentka podjęła naukę) celem weryfikacji informacji o braku możliwości wcześniejszego podjęcia przez nią nauki. Z uzyskanych odpowiedzi wynikało, że ZSCKR w B. oferował w deklarowanym przez stronę terminie tj. w okresie od 1 września 2011 r. do 17 czerwca 2013 r., kształcenie w Szkole Policealnej w zawodzie technik rolnik, a poza tym istniała możliwość kształcenia na kwalifikacyjnym kursie zawodowym, dla którego pierwszy nabór odbył się we wrześniu 2012 r., a ukończył w czerwcu 2014 r. Natomiast w ZSCKR w G. istniała możliwość kształcenia w 2-letniej szkole policealnej w zawodzie technik rolnik np. w okresie 23 września 2011 r. do 11 czerwca 2013 r. W ocenie organu II instancji, uzyskane informacje poddają w wątpliwość oświadczenia o braku możliwości wcześniejszego podjęcia nauki. Brak jest także udowodnienia działań podjętych w celu poszukiwania szkoły, w której strona mogłaby zacząć naukę.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do WSA w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją, decyzji organu I instancji. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

– § 22 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 6 i § 19 pkt 6 rozporządzenia przez przyjęcie, że zwrot pomocy jest wymagalny, podczas gdy w sprawie wystąpiły niezależne od Skarżącej okoliczności wynikające z cyklu nauczania i związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie do 20 września 2014 r. tym bardziej, że podjęła ona naukę w wybranej szkole w najbliższym możliwym terminie od doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuowała naukę bez nieusprawiedliwionych przerw w okresie 22 marca 2013 r. do 30 listopada 2014 r., zakończoną pozytywnie złożonym egzaminem, a zatem uzupełnienie wykształcenia nastąpiło nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu do jego uzupełnienia, tj. od dnia 20 września 2014, co wyłącza wymagalność zwrotu pomocy;

– art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zaniechania wskazania przyczyn, z których organ pominął zaświadczenie dyrektora szkoły w G. z dnia 27 listopada 2014 r., z którego wynika, że beneficjentka odbyła kurs w pierwszym możliwym terminie, a zatem dowód ten miał istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy;

– § 22 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 22 pkt 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że skarżąca była przedłożyć dokumenty świadczące o aktywny poszukiwaniu innych placówek, podczas gdy z literalnej treści przytoczonych przepisów nie wynika taki obowiązek, a prawnie istotne z punktu widzenia tych przepisów są okoliczności związane z cyklem nauczania lub terminem egzaminu zawodowego w wybranej szkole, a nie w jakiejkolwiek innej szkole, przy czym przepisy nie różnicują, czy chodzi o szkołę wybraną we wniosku o przyznanie pomocy, czy szkołę wybraną w późniejszym czasie;

– art. 86 § 1 w zw. z art. 89 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania strony, przy jednoczesnym uznaniu, że skarżąca nie przedstawiła dowodów świadczących o aktywnym poszukiwanie innej placówki, w sytuacji gdy z przytoczonego przepisu wynika obowiązek przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy;

– art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu o przesłuchanie I. A. i E. R. na okoliczność opóźnień w ukończeniu kursu, przy jednoczesnym zaniechaniu wykazania przesłanek negatywnych uwzględnienia tych wniosków dowodowych tym bardziej, że teza dowodowa była odmienna ód tej uznanej przez organ za dostatecznie wyjaśnioną;

– art. 7 w z w. art. 81 k.p.a. poprzez oparcie motywów decyzji na dowodach, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się, tj. oświadczenia szkoły w B., tym bardziej, że z tego oświadczenia wynika, iż nabór w tej placówce zakończył się przed doręczeniem decyzji beneficjentce, a także oświadczenia szkoły w G., tym bardziej iż wynikają z niego odmienne wnioski niż z przedłożonych przez beneficjentkę zaświadczeń dyrektora szkoły w G. z dnia 27 listopada 2014 r. i z dnia 21 grudnia 2015 r.;

– § 15 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 16 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że dla skuteczności powiadomienia o zmianie zakresu obowiązków, powinności i skutków nieudokumentowania uzupełnienia wykształcenia, wystarczające jest poinformowanie o takiej zmianie, a następnie nałożenie sankcji fiskalnej, podczas gdy istnieje prawny wymóg pouczenia o zakresie tych samych zobowiązań i skutków w decyzji;

– art. 12 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutów odwołania, a tym samym niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu skargi powołano się na treść § 22 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, ze jedną z wyjątkowych okoliczności jest niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6. W zestawieniu z okolicznościami sprawy wynikającymi ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nabór do obu szkół, w których skarżąca rozpatrywała i finalnie podjęła naukę, zakończył się przed otrzymaniem przez nią decyzji o udzieleniu pomocy. Wraz z rozpoczęciem kolejnego kursu skarżąca podjęła zaś naukę i zdała egzaminy w najszybszym możliwym terminie. Zatem został spełniony warunek uzupełnienia wykształcenia w zakreślonym terminie. Natomiast organy pominęły tą okoliczność, jak również inne wnioskowane przez stronę środki dowodowe, co spowodowało wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i finalnie wydanie nieprawidłowej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca wnioskiem złożonym 20 czerwca 2011 r., (skorygowanym 8 sierpnia 2011 r.) wystąpiła o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". We wniosku w rubryce "Informacje o kwalifikacjach zawodowych wnioskodawcy" zaznaczyła wykształcenie średnie. Wnioskodawczyni nie zadeklarowała posiadania kwalifikacji zawodowych oraz stażu pracy w rolnictwie. W załączniku plan rozwoju gospodarstwa w tabeli 1.5 Sposób uzupełnienia wykształcenia wskazano, iż w roku szkolonym 2011/2012 rolnik podejmie naukę w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w B.. Szkoła pozwoli uzyskać tytuł technik rolnik, jej ukończenie nastąpi w czerwcu 2014 r. Ponadto, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie skarżącej z dnia 16 czerwca 2011 r., w którym oświadcza ona, że uzupełni wykształcenie podejmując naukę w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w B. w policealnym 2-letnim technikum rolniczym w zawodzie technik rolnik i po zakończeniu nauki uzyska tytuł zawodowy "technik rolnik".

Decyzją z [...] września 2011 r. skarżącej została przyznana pomoc finansowa w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W punkcie 4h zawartego w decyzji pouczenia wskazano, że strona jest zobowiązana do uzupełnienia wykształcenia w terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji. W punkcie 5f pouczenia stwierdzono, że strona jest zobowiązana do przedłożenia w Agencji dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Decyzja została doręczona 20 września 2011 r.

Skarżąca została wezwana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR do wyjaśnienia okoliczności niezłożenia dokumentów potwierdzających uzupełnienie wykształcenia (pismo z 3 grudnia 2014 r.). W związku z brakiem udokumentowania uzupełnienia wykształcenia w wymaganym terminie do skarżącej wysłano informację o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Należy w powyższym kontekście wyjaśnić, iż szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm.); dalej: "rozporządzenie".

Jednym z warunków przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji zawodowych (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia). W § 6 ust. 1 rozporządzenia zawarto zamknięty katalog sytuacji, w których warunek posiadania kwalifikacji zawodowych uważa się za spełniony. Przepis ten stanowi, że warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli osoba fizyczna posiada:

1) wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe, lub

2) tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

3) wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

4) wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie, lub

5) kwalifikacje rolnicze wymagane przy udzielaniu pomocy młodym rolnikom w państwie, którego obywatelstwo posiada, w ramach analogicznego działania współfinansowanego przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - jeżeli nie posiada obywatelstwa polskiego.

Osobie nieposiadającej określonych w rozporządzeniu kwalifikacji zawodowych, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy (§ 6 ust. 3 rozporządzenia). Dodatkowo w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia zawarto zapis, iż osoba taka powinna uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i przedłożyć w Agencji dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy (§ 19 pkt 6 rozporządzenia).

Nieuzupełnienie wykształcenia powoduje obowiązek zwrotu otrzymanej pomocy w 100% (§ 20 ust. 1 i 3). Nieprzedłożenie w terminie dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia również powoduje obowiązek zwrotu pomocy.

Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, skarżąca posiadając wykształcenie średnie, inne niż rolnicze zobowiązana była uzupełnić wykształcenie. Zobowiązanie takie zostało określone w decyzji o przyznaniu pomocy. Wobec podnoszenia przez pełnomocnika skarżącej w trakcie rozprawy okoliczności wynikających z cyklu nauczania i związanych z terminem egzaminu zawodowego, które skutkowały nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie do 20 września 2014 r., Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana bez przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego.

W ocenie Sądu, skarżąca zasadnie wskazuje, iż brak analizy przedstawionych przez nią okoliczności nieterminowego wykonania zobowiązania w zakresie uzupełnienia wykształcenia skutkował niewyjaśnieniem faktów istotnych dla sprawy.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy ważne jest, czy beneficjentka wykazała, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zaistniały okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z przywołaną regulacją innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006, kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6.

Należy w powyższym kontekście zauważyć, iż organ odwoławczy nie odniósł się w pełnym zakresie do wskazanych przez skarżącą okoliczności nieterminowego wykonania zobowiązania w zakresie uzupełnienia wykształcenia. Beneficjentka w planie rozwoju gospodarstwa stanowiącym załącznik do skorygowanego wniosku z 2 października 2014 r. wskazała, iż podjęła naukę w ZSCKR w G. w zawodzie technik rolnik (k. 195 akt adm.). Następnie w odpowiedzi na wezwanie organu, w piśmie z 12 grudnia 2014 r. wyjaśniła, iż kwalifikacyjny kurs zawodowy w kwalifikacji R.03 prowadzenie produkcji rolnej odbyła w pierwszym możliwym terminie w wybranej placówce, co potwierdziła zaświadczeniem wydanym przez Dyrektora ZSCKR w G. (k. 290 akt adm.). Ponadto, z zaświadczenia Dyrektora ZSCKR w G. z 21 grudnia 2015 r. (k. 10 akt sąd.) wynika, iż ostatni nabór do 2-letniej Szkoły Policealnej w zawodzie technik rolnik zakończył się w sierpniu 2011 r., zajęcia rozpoczęły się 1 września 2011 r., a po tym czasie nabór do Szkoły Policealnej nie był już prowadzony. Natomiast z informacji Dyrektora ZSCKR w G. z 14 kwietnia 2015 r. (k. 342 akt adm.) przekazanej Dyrektorowi OR ARiMR wynika, iż kurs kwalifikacyjny w kwalifikacji R.03 rozpoczął się 15 marca 2013 r. i zakończył 31 listopada 2014 r., zaś egzamin odbył się w styczniu 2015 r. Wcześniej nie było możliwości uzyskania w placówce tytułu rolnika w innych formach kształcenia niż szkoła policealna. Również Dyrektor ZSCKR w B. w piśmie z 8 kwietnia 2015 r. (k. 339 akt adm.) wyjaśnił, iż kształcenie w Szkole Policealnej odbywało się od 1 września 2011 r. do dnia 17 czerwca 2013 r. w zawodzie technik rolnik, zaś pierwszy nabór na kwalifikacyjny kurs zawodowy w kwalifikacji R.03 odbył się we wrześniu 2012 r. a ukończył 16 czerwca 2014 r.

W ocenie Sądu, skarżąca zasadnie wywodzi zatem, iż w stanie faktycznym sprawy zachodzą niezależne od beneficjenta okoliczności (zakończenie ostatniego naboru do 2-letniej szkoły policealnej w zawodzie technik rolnik w sierpniu 2011 r. tj. przed doręczeniem decyzji o przyznaniu pomocy) wynikające z cyklu nauczania i związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie do 20 września 2014 r. Należy ponadto wskazać, iż wnioskodawczyni podjęła naukę w wybranej szkole i kontynuowała ją bez nieusprawiedliwionych przerw w okresie od 22 marca 2013 r. do 30 listopada 2014 r. Naukę zakończyła pozytywnie złożonym egzaminem potwierdzającym kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji R.3 prowadzenie produkcji rolniczej. Co istotne, w świetle przepisu § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, uzupełnienie wykształcenia nastąpiło nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6.

Biorąc zatem pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się: wpis od skargi w wysokości – 1500 zł oraz wynagrodzenie adwokata - 3600 zł [§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) obowiązującego w dacie wniesienia skargi.