Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 3691/95
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Bank
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2, art. 45
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 55[1]
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Odpowiedź na skargę nie może uzupełniać tego, co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji. Cel tego pisma jest zupełnie inny - ma ono zawierać wyłącznie ustosunkowanie się do zarzutów skargi.

2. Organ podatkowy orzekający o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika /ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ każdorazowo musi z urzędu rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki z art. 40 ust. 2 uzasadniające odstąpienie od orzeczenia takiej odpowiedzialności.

TEZY

1. Odpowiedź na skargę nie może uzupełniać tego, co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji. Cel tego pisma jest zupełnie inny - ma ono zawierać wyłącznie ustosunkowanie się do zarzutów skargi.

2. Organ podatkowy orzekający o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika /ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ każdorazowo musi z urzędu rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki z art. 40 ust. 2 uzasadniające odstąpienie od orzeczenia takiej odpowiedzialności.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za oczywiście zasadną. Zaskarżona decyzja w pierwszej kolejności narusza przepisy art. 107 par. 3 Kpa oraz art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa. Pozbawiona jest bowiem nie tylko jakichkolwiek dowodów na okoliczność wartości rynkowej nabytego przedsiębiorstwa bankowego, ale nawet tej wartości nie ustala.

Jej ustalenia /podobnie jak ustalenia organu I instancji/ oparte są wyłącznie na domniemaniu, iż wartość nabytego majątku "jest znacznie wyższa niż wykazana w przedmiotowym akcie notarialnym cena kupna".

Wszelkie próby uzupełnienia postępowania dowodowego dokonywane w odpowiedzi na skargę i w dalszym piśmie procesowym uznać należało za niedopuszczalne.

Odpowiedź na skargę bowiem nie może uzupełniać tego, co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji.

Cel tego pisma jest zupełnie inny - ma ono zawierać wyłącznie ustosunkowanie się do zarzutów skargi.

Powyższe uwagi są wystarczającą podstawą rozstrzygnięcia sądowego.

Obawa jednak przed tym, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie popełnione zostały uchybienia merytoryczne, zmusza Sąd do wyrażenia dwu poglądów, z których jeden wykracza poza granice skargi.

Zgodzić się trzeba z obydwiema stronami, iż użyte w art. 45 par. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych pojęcie "do wysokości wartości nabytego majątku podatnika" oznacza wartość rynkową. Zgodzić się też trzeba z Izbą Skarbową, że wartość tę, w przypadku nabycia zorganizowanego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55[1] Kc, kształtują nie tylko składniki materialne ale i niematerialne, takie jak zobowiązania, nazwa firmy, organizacja sieci placówek produkcyjnych lub usługowych, dotychczasowi dostawcy i odbiorcy /klienci/.

W przypadku przedsiębiorstwa bankowego ustalenie ceny rynkowej jest jednak znacznie utrudnione.

Tworzenie banków, ich organizacja i przekształcenia własnościowe podlegają bowiem daleko idącej reglamentacji zgodnie z przepisami Prawa bankowego.

Stąd praktycznie przy ponownym rozpoznaniu nie znajdzie się porównywalnych cen nabycia i całe postępowanie dowodowe co do kwestii wartości skupiać się musi na ocenie całokształtu okoliczności charakteryzujących sytuację ekonomiczno-finansową Banku Komunalnego SA w likwidacji.

Nie mogą to być okoliczności wydobywane wybiórczo, tak jak robiła to Izba w swych pismach w postępowaniu sądowym.

Przyczyny likwidacji BK SA obecnie można już uznać za fakty powszechnie znane. Przyczyny jakie zadecydowały o tym, że nie ogłoszono upadłości tego banku, lecz zarządzono jego likwidację, oraz przyczyny nabycia go przez Bank skarżący, nie są może powszechnie znane, lecz z urzędu winny być znane organom podatkowym.

Bank Komunalny był stosunkowo dużym bankiem. Prowadził nie tylko rozległą terytorialnie działalność, ale i w poszczególnych gminach był bankiem dominującym.

Konsekwencje jego upadłości mogły powodować daleko idące reperkusje w działalności licznych podmiotów gospodarczych. Mogłyby też spowodować poważne trudności budżetowe gmin prowadzących w tym Banku swe rachunki.

To wszystko tłumaczy sygnalizowana w skardze decyzja Prezesa NBP zawierająca nie tylko zarządzenia o likwidacji ale i zobowiązująca likwidatorów do sprzedaży likwidowanego przedsiębiorstwa bankowego na rzecz Banku Komercyjnego.

Gdy na tle powyższego uwzględni się strukturę kapitału akcyjnego Banku - nabywcy, nie można wykluczyć, iż przedmiotowa dla sprawy umowa sprzedaży podyktowana była ważnymi względami społeczno-gospodarczymi. W ten sposób dojdzie się do postanowień art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest przepisem formułującym ogólne zasady odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatnika. Odnosi się on zatem do każdej ze szczegółowych regulacji z art. 41-48 tej ustawy.

Na tej zasadzie organ podatkowy orzekający o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika /art. 45 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ każdorazowo musi z urzędu rozważyć czy nie zachodzą przesłanki z art. 40 ust. 2 uzasadniające odstąpienie od orzeczenia takiej odpowiedzialności.

W tej konkretnej sprawie, rozważeniu będą musiały ulec dwa konkurujące ze sobą interesy Państwa - jeden fiskalny i drugi polegający na zapewnieniu stabilnego systemu bankowego.

Z przytoczonych względów, zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.