Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1387/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 11 sierpnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 723) oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako: "u.ś.r."), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej R. P. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem K. P.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 31 maja 2021 r. skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem K. P., legitymującym się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 15 kwietnia 2019 r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności do 30 kwietnia 2024 r. ze stwierdzeniem, że niepełnosprawność istnieje od 4 sierpnia 2010 r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14 marca 2019 r.

Wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła oświadczenia, z treści którego wynika, iż sprawuje osobistą opieką nad niepełnosprawnym mężem. Ponadto nie pracuje już w gospodarstwie rolnym, które od wypadku męża było dzierżawione bratankowi. W dniu 31 maja 2021 r. wyrejestrowała się z KRUS, w którym przez ostatni rok była ubezpieczona jako rolnik, zaś we wcześniejszym okresie jako małżonek rolnika.

Organ I instancji odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia stwierdził, że niepełnosprawność istnieje od 4 sierpnia 2010 r. natomiast ustalony stopień niepełnosprawności u K. P. datuje się od 14 marca 2019 r., a tym samym nie została spełniona przesłanka przyznania prawa do świadczenia wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skarżąca. Skarżąca wskazała, że jej mąż jest osobą niepełnosprawną od 4 sierpnia 2010 r. Do tej pory nie starała się o świadczenie, gdyż pomagała jej mama, która na obecną chwilę z uwagi na wiek sama wymaga pomocy. Stwierdziła, że z uwagi na niepełnosprawność męża nie może podjąć jakiejkolwiek pracy zarobkowej, jak również podjąć gotowości podjęcia zatrudnienia. W dalszej części opisała czynności opiekuńcze jakich wymaga. Nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu dotyczącym niespełnienia przesłanki wynikające art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dr 12.10.2014r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że przepis ten jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RR.

Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W swoich rozważeniach Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r, poz. 1443). Wyrok ten nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału, a to zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy, a oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stanowi przejaw bezpośredniego stosowania Konstytucji. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

Dalej, Kolegium podkreśliło, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie dochodu i ubezpieczenia społecznego osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (zaprzestając wykonywania pracy lub jej nie podejmując), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że K. P. w wyniku wypadku doznał urazu kręgosłupa szyjnego, czego następstwem jest prawostronny paraliż ciała. Pozostaje w stałym leczeniu, systematycznie poddaje się rehabilitacji, dzięki której jest w stanie się przemieszczać. Wymaga pomocy w codziennych czynnościach życiowych tj. przygotowania, podania, a nawet nakarmienia. Nie radzi sobie z jedzeniem lewą ręką, gdyż jest osobą praworęczną. Ponadto wymaga pomocy w codziennych czynnościach opiekuńczych tj. mycie, golenie, przebieranie, ubranie. Jest w stałym leczeniu kardiologicznym, neurologicznym, endokrynologicznym i urologicznym. Systematycznie przyjmuje leki. Od kilku lat jest rehabilitowany, dzięki czemu przy pomocy kul jest w stanie się przemieszczać. R. P. jest jedyną osobą, która może opiekować się mężem. Z uwagi na konieczność opieki nie może podjąć zatrudnienia. Rok temu przekazała gospodarstwo rolne, gdyż nie ma możliwości pracy na roli ze względu na opiekę. Przygotowuje mężowi posiłki, myje, goli. Pomaga w założeniu i zmianie garderoby, podawaniu leków, pilnowaniu wizyt specjalistycznych oraz dowożeniu na badania i konsultacje. W dodatkowo złożonym w dniu 21 czerwca 2021 r. oświadczeniu R. P. wyjaśniła, że mąż od początku choroby potrzebuje pomocy, zaś ona mając długi musiała na 6 tygodni wyjechać za granicę a wtedy jej mama zajmowała się mężem. Teraz mama ma blisko 70 lat i sama potrzebuje opieki. Mąż rok temu złamał tą "gorszą" prawą nogę. Gospodarstwo było wydzierżawione od dnia wypadku, ale sama opłacała sobie składki KRUS. Rok temu bratanek męża zgodził się przejąć pole a ona ubezpieczyła się dobrowolnie w KRUS mając na uwadze lata pracy. Z dniem 31 maja 2021 r. wyrejestrowała się z KRUS. Ubezpieczona w KRUS była jako rolnik w ostatnim roku, a do zeszłego roku była żoną rolnika.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy, podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane wyłącznie w takim przypadku, gdy osoba wymagająca opieki ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości samodzielnego wykonywania, w szczególności takich czynności jak: utrzymanie higieny osobistej, ubieranie się i rozbieranie, wstawanie z łóżka, czy z krzesła, przygotowanie i aplikacja leków, a w cięższych przypadkach przewracanie z boku na bok w łóżku w celu zapobieżenia powstawania odleżyn, przemieszczanie się w mieszkaniu, korzystanie z toalety, spożywanie posiłków i przyjmowanie napojów, załatwianie potrzeb fizjologicznych. Gdy osoba niepełnosprawna nie może tego rodzaju czynności wykonać samodzielnie wówczas konieczna jest opieka nad nią, a więc stała obecność i opieka opiekuna. Konieczność wykonywania jedynie niektórych czynności pielęgnacyjnych, które mogą być wykonane w dowolnym czasie, czy wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby niepełnosprawnej, nie świadczy jeszcze o spełnieniu ustawowej przesłanki niepodejmowania (rezygnacji) z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, czynności te nie kolidują bowiem z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu lub wykonujące inną pracę zarobkową. Rezygnacja z zatrudnienia powinna pozostawać w związku przyczynowym ze sprawowaną opieką. W analizowanej sprawie związek między rezygnacją z zatrudnienia, czy też niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną opieką na mężem nie jest bezpośredni i ścisły. Od 2010 r. R. P. sprawuje opiekę nad mężem. W tym czasie wyjeżdżała za granicę, gdzie podejmowała zatrudnienie. A zatem niepełnosprawność męża nie wykluczała tym samym możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze pracy. Nie kwestionując złego stanu zdrowia K. P. i konieczności pomocy przez skarżącą (do czego zresztą skarżąca, jako żona jest zobowiązana zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), organ odwoławczy podkreślił, że w okolicznościach sprawy samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak również konieczność sprawowania opieki, nie stanowią w świetle aft. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Kolegium zakres opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym mężem nie uniemożliwia skarżącej podjęcia aktywności zawodowej, chociażby w niewielkim wymiarze czasu, co zresztą czyniła podejmując prace za granicą. Pomoc, sprowadzająca się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, nie stanowi o istnieniu związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką.

Zdaniem Kolegium trudno dać wiarę wyjaśnieniom skarżącej, że mąż musi być karmiony, gdyż jest osobą praworęczną a paraliż prawej strony powoduje, że nie może jeść lewą ręką. Niepełnosprawność męża istnieje od jedenastu lat. Mąż porusza się przy pomocy kul pomagając sobie zapewne lewą ręką. Z akt sprawy nie wynika, aby (poza deklarowanym przez skarżącą karmieniem) nie mógł obsługiwać się lewą ręką przy wykonywaniu pozostałych czynności.

Na powyższą decyzję skarżąca R. P., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 80 k.p.a. w zw. z przepisem art. 84 § 1 k.p.a. które miało wpływ na treść wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i ustalenie przez organ odwoławczy że, nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo pomiędzy koniecznością sprawowania opieki przez skarżącą nad jej małżonkiem a niepodejmowaniem przez nią pracy zarobkowej, pomimo że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 15 kwietnia 2019 r., wynika w sposób niebudzący wątpliwości że, małżonek skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,

2. naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., które miało wpływ na treść wydanego w niniejszej spawie rozstrzygnięcia poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo zaniechania ciążącego na organie administracji publicznej obowiązki wyczerpującego zgromadzenia przez organ I instancji materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie prawdy materialnej a zatem występującego stanu faktycznego w tym między innymi zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej, jej matki oraz małżonka K. P.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 sierpnia 2021r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2021r., na mocy której odmówiono skarżącej R. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.), zwanej dalej u.ś.r.

Świadczenie pielęgnacyjne zostało zaliczone do świadczeń rodzinnych. Jego celem jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie osób niepełnosprawnych, gdyż służy pokryciu kosztów opieki zorganizowanej "we własnym zakresie", w tym opieki osób bliskich. Świadczenie to zapewnia środki sprawowanie nad nimi opieki (zob. R. Babińska-Górecka, K. Stopka, Polskie świadczenia rodzinne z punktu widzenia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, PiZS 2012, nr 4, s. 28-34.). Jego celem jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje na podstawie art. 17 u.ś.r. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Należy zatem podkreślić, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2020 r., I OSK 1148/20). Trafnie również wskazuje się, że zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie pozostają z sobą w związku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., I OSK 691/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1544/19).

Zgodnie z ust. 1b art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Przepis ten został jednak wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U.2014.1443) uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem K. P., który orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 15.04.2019r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności do 30.04.2024r. ze stwierdzeniem, że niepełnosprawność istnieje od 04.08.2010r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14.03.2019r. Symbol niepełnosprawności został określony jako: 10-N. K. P. został uznany za osobę ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji.

W wywiadzie środowiskowym ustalono, że K. P. w wyniku wypadku w 2010r. doznał urazu kręgosłupa szyjnego, czego następstwem jest prawostronny paraliż ciała. Pozostaje w stałym leczeniu, systematycznie poddaje się rehabilitacji, dzięki której jest w stanie się przemieszczać. Wymaga pomocy w codziennych czynnościach życiowych tj. przygotowania, podania, a nawet nakarmienia. Nie radzi sobie z jedzeniem lewą ręką, gdyż jest osobą praworęczną. Ponadto wymaga pomocy w codziennych czynnościach opiekuńczych tj. mycie, golenie, przebieranie, ubranie. Jest w stałym leczeniu kardiologicznym, neurologicznym, endokrynologicznym i urologicznym. Systematycznie przyjmuje leki. Od kilku lat jest rehabilitowany, dzięki czemu przy pomocy kul jest w stanie się przemieszczać. Skarżąca jest jedyną osobą, która może opiekować się mężem. Do zakresu wykonywanych wobec męża czynności zaliczyła ona: przygotowywani posiłków, mycie, golenie, pomoc w założeniu i zmianie garderoby, podawanie leków, pilnowanie wizyt specjalistycznych oraz dowożenie na badania i konsultacje.

Sąd rozpoznający sprawę zwrócił jednak uwagę, że skarżąca w swoim oświadczeniu z dnia 08.06.2021r. stwierdziła, że mąż ma niedowład prawej strony ciała, a nie paraliż. Co więcej należy podkreślić, że skoro mąż skarżącej uległ wypadkowi w 2010r. to do 2021r., kiedy to skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miał wystarczająco dużo czas na nauczenie się spożywania posiłków lewą ręką. Wykazywanie więc konieczności karmienia nie jest więc dla Sądu wiarygodne.

Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji nastąpiła z powodu braku realizacji przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Z kolei organ II instancji, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, oparł się na przesłance braku związku przyczynowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia.

W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko Kolegium, że w przypadku skarżącej nie bierze się pod uwagę warunku ustalonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trafnie w tym zakresie przyjęto - stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 - że art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy wykładać w ten sposób, iż w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać z pominięciem tego kryterium. Uwzględniając ww. wyrok Trybunału, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w sytuacji jeżeli ściśle określona osoba uprawniona, nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Trafnie podkreśla się w orzecznictwie, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do tych, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu (Wyrok NSA z 19.05.2021 r., I OSK 226/21, LEX nr 3177435.). Co więcej zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na to, że ustawa z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, to z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy wyinterpretować, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (Wyrok NSA z 23.10.2020 r., I OSK 1148/20, LEX nr 3088207.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie spełniła tej przesłanki, gdyż zakres opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym mężem nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia, choćby w ograniczonym zakresie, a samo świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jedynie z tytułu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, ale z tytułu niemożności podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność stałej i długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie jest więc to świadczenie, które przysługuje jedynie za opiekę nad osoba niepełnosprawną, a organ administracyjny nie jest związany orzeczeniem o niepełnosprawności w takim zakresie, że zawsze w sytuacji znacznego stopnia niepełnosprawności ma obowiązek przyznać świadczenie pielęgnacyjne. Należy podkreślić w niniejszej sprawie, że mąż skarżącej wymaga opieki, która jednak nie uniemożliwia podjęcia przez skarżącą zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu. Wszystkie wymienione czynności przez skarżącą można bowiem świadczyć albo przed pójściem do pracy, albo po powrocie do domu. Są to bowiem wprawdzie czynności codzienne, ale jednak takie, które nie pochłaniają całego dnia, a więc można je określić jako sporadyczne. Co więcej czynności związane z przygotowywaniem posiłków są wykonywane przez skarżącą również dla niej samej.

Stąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, a Sąd rozpoznający niniejsza sprawę nie dopatrzył się naruszenia prawa przez tenże organ w rozpatrywanej sprawie.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.