Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 387/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, art. 240 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145 par. 1 pkt 1b, art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zwraca skarżącej kwotę 26,28 zł (dwadzieścia sześć złotych 28/100 groszy) tytułem nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

l SA/Go 387/07

Uzasadnienie

W dniu 8 marca 2007 r. [...] wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...]r. nr [...].

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu [...] września 1995 r. [...] nabył od Gminy użytkowanie wieczyste gruntu położonego w [...] oraz odrębną własność posadowionych na tym gruncie budynków, oświadczając i nabycia dokonuje za fundusze dorobkowe. Składając w listopadzie 1995 r. wykaz nieruchomości [...] jako właściciela nieruchomości wskazał jedynie siebie.

Małżonkowie [...] umową zawartą w dniu [...] grudnia 2000 r. {w formie aktu notarialnego) wyłączyli wspólność ustawową małżeńską. W rejestrze gruntów jako współużytkownicy wieczyści i współwłaściciele budynków figurują [...] i żona [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz ustalił [...] wymiar podatku od nieruchomości położonej w [...] za 2004 r. w kwocie 6.340,58 zł.

W czerwcu 2006 r. Burmistrz zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, wskazując iż decyzja ta została wydana w sposób odmienny od stanu faktycznego, gdyż oboje małżonkowie są współużytkownikami wieczystymi gruntu i współwłaścicielami budynków, a decyzja wymierzająca podatek została wydana jedynie przeciwko [...].

Postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] r. nr [...], Odpis postanowienia zaadresowano łącznie na obojga małżonków, a odebrała ten odpis skarżąca. Informację o wyznaczeniu stronie 7 - dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym doręczono jedynie pełnomocnikowi skarżącej.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] r. nr [...], wskazując, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Opodatkowana nieruchomość stanowi współwłasność małżonków [...], a decyzja wymiarowa została wydana jedynie na jednego ze współwłaścicieli. Jest ona decyzją ostateczną i została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. wbrew obowiązkowi określonemu w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Powyższa decyzja została doręczona skarżącej (do rąk jej pełnomocnika) w dniu 12 października 2006 r. W odwołaniu z dnia 23 października 2006 r. skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania podnosząc, iż w ogóle nie wiedziała, że jest współwłaścicielem nieruchomości, ponieważ jej mąż stając do umowy posłużył się jej dowodem osobistym i bez jej zgody zawarł tę umowę. Zaskarżona decyzja w swych skutkach powoduje nałożenie podatku od nieruchomości także na nią.

Z akt administracyjnych nie wynika kiedy odwołanie zostało złożone i czy uczyniono to osobiście czy też zostało ono przesłane drogą pocztową.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, iż decyzja, której nieważność stwierdzono została wydana na jednego ze współwłaścicieli, a zatem z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzję tę doręczono skarżącej (do rąk jej pełnomocnika) w dniu 7 lutego 2007 r., a w dniu 8 marca 2007 r. zaskarżyła ją ona do tutejszego Sądu, zarzucając jej naruszenie art. 247 § 1 pkt 3, § 2 i 3 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wobec braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu l instancji ją poprzedzającej i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, wyjaśniając iż w ogóle nie wiedziała, że Gmina sprzedała nieruchomość również na jej rzecz i że jest ona jej współwłaścicielem. W czasie zawarcia umowy pozostawała z mężem w małżeńskim ustroju wspólnoty majątkowej i pracownicy gminy winni domagać się od [...] stosownego pełnomocnictwa lub zgody skarżącej na zawarcie takiej umowy, albowiem przekraczała ona zakres zwykłego zarządu majtkiem wspólnym. Skarżąca z nieruchomości nie korzystała, nie prowadziła działalności gospodarczej i obciążenie jej podatkiem od nieruchomości wg stawek jak za prowadzenie działalności gospodarczej byłoby całkowicie bezpodstawne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, jak i przed Sądem wniosło o jej oddalenie, powołując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył:

Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podniesionych.

Kwestionowana przez skarżącą decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości [...].

Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz- U. 137, póz. 926 z późn. zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.

Z przytoczonego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, iż stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości winien być [...], którego decyzja wymiarowa dotyczyła. Nie tylko zwyczajne postępowanie podatkowe jest postępowaniem, o którym mówi przepis art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest nim także postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, a więc postępowanie, które jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych uregulowanym w rozdziale 18 działu IV Ordynacji podatkowej. Skoro [...] był stroną postępowania wymiarowego i podatek od nieruchomości został jedynie jemu wymierzony, to obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było potraktowanie go także jako strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wymierzającej mu ten podatek. Nie można uznać, iż doręczenie jednego odpisu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności obojgu małżonkom i odebranie tego odpisu przez skarżącą oznacza wszczęcie postępowania także z udziałem [...]. Odpis postanowienia o wszczęciu postępowania winien być doręczony osobno każdemu z małżonków, ponieważ każdy z nich winien być odrębnym uczestnikiem tego postępowania. Należy także wskazać, iż dalej postępowanie było prowadzone już z całkowitym pominięciem [...], ponieważ wszelkie doręczenia (także decyzji organów obu instancji) były dokonywane jedynie na rzecz skarżącej - do rąk jej pełnomocnika.

W tej sytuacji Sąd uznał, iż [...] nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Naruszenia prawa przez organ wydający zaskarżoną decyzję dające podstawę do wznowienia postępowania sąd rozpoznający skargę, zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a., ma obowiązek badać z urzędu. Stwierdzenie takiego naruszenia powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie prawa stanowiące przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, a wobec takiego stwierdzenia zobligowany był do uchylenia decyzji organów obu instancji.

Należy także zauważyć, iż z akt administracyjnych nie wynika kiedy zostało złożone odwołanie od decyzji organu l instancji. Brak ten uniemożliwia Sądowi stwierdzenie czy odwołanie od w/w decyzji zostało złożone w terminie.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz.1349 z późn. zm.), określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.

Nadto, w myśl przepisu art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) zwraca się stronie z urzędu różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi. Skoro zatem w niniejszej sprawie wpis wynosi 200 zł, a skarżąca uiściła go w kwocie 226,28 zł, różnica ta wynosi 26,28 zł i taką kwotę należało skarżącej zwrócić. Od zwracanej kwoty będą potrącone koszty jej przekazania, chyba że skarżąca odbierze jaw gotówce w kasie Sądu.