Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 608/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 240 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Ewa Partyka, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skarg J.O. i K.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok w postępowaniu wznowieniowym oddala skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], którą wymieniony organ, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. i J. O. (dalej: Skarżący) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. w postępowaniu wznowieniowym.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. K. O. zwróciła się z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r.

W uzasadnieniu wniosku o wznowienie Podatniczka powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15, który w jej ocenie stanowi przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania. Podkreśliła, że organ podatkowy bezpodstawnie zastosował najwyższą stawkę opodatkowania, gdyż działalność gospodarczą prowadził jej mąż natomiast ona jest emerytką i takiej działalności nie prowadziła.

SKO decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r., uzasadniając to - brakiem wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania na którą powołano się we wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Od powyższej decyzji podatnicy wnieśli odwołanie, zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych i wydanie bezpodstawnej decyzji. Podkreślili, że na działce 2675/5 i położonych na niej budynkach była prowadzona działalność rolnicza na potrzeby własne. Przedmiotowe budynki służyły do magazynowania zboża i jako miejsce przetrzymywania zwierząt.

SKO decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., opisaną na wstępie, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2019 r.

W ocenie organu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby wznowieniem postepowania na podstawie art. 240 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz.900 ze zm.), dalej: O.p.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył regulacje prawne zawarte w ww. artykule O.p. i w ślad za organem I instancji ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 O.p.,

4. strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję,

6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7. decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji,

8. została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9. ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10. wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11.orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

W ocenie organu odwoławczego żadna z ww. przesłanek w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji szczegółowo odniósł się do postępowania w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. z którego wynika, że na działce nr 2675/5 położonej w miejscowości T. w 2015 roku znajdowało się 8 budynków. Budynki te w 2015 roku nie były wprowadzone do ewidencji środków trwałych, nie dokonywano od nich odpisów amortyzacyjnych, a wydatków dotyczących budynków nie zaliczano w ww. roku do kosztów uzyskania przychodu. Budynki te sklasyfikowane były jednak w ewidencji jako pozostałe budynki niemieszkalne, kosztorys inwestorski z lipca 2005 roku został sporządzony w celu określenia "kosztów remontu obiektów dla potrzeb produkcyjnych i usługowych zakresie prowadzonej działalności gospodarczej". Ponadto cechy tych budynków wskazywały, że ich potencjalnym przeznaczeniem jest wykorzystywanie do celów działalności gospodarczej. W 2015 roku przez trzy miesiące istniał pośredni związek tych budynków z działalnością gospodarczą podatnika J. O., który zaprzestał jej prowadzenia w dniu 3 marca 2015 r.

Odnosząc się do wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. SK 13/15 organ wskazał, że w stanie faktycznym w jakim rozstrzygał Trybunał Konstytucyjny nieruchomość podlegająca opodatkowaniu nigdy nie wchodziła w skład przedsiębiorstwa jednego z podatników w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie została wydana na podstawie przepisu o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej orzekł Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku, bowiem Trybunał orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.

J. i K. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2019 r., opisaną na wstępie, domagając się wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO. W ich ocenie wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny o sygn. akt SK 13/15 stanowi przesłankę do wznowienia postępowania.

Skarżący podnieśli, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest dla nich niezrozumiałe i nieprzekonujące.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:

Skargi nie są uzasadnione. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa procesowego.

Postepowanie o wznowienie zostało uregulowane w przepisach art. 240 i nast. ordynacji podatkowej. Ten typ postepowania ma charakter szczególny i jego wszczęcie może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 240 § 1 ordynacji podatkowej. Podmiot ubiegający się o wszczęcie takiego postępowania, a następnie o uchylenie aktu, którego dotyczyć ma wznowienie postępowania musi w sposób dokładny wyjaśnić, która z podstaw wznowienia postępowania ma zastosowanie w sprawie, jak też musi wykazać, że podstawa ta rzeczywiście w sprawie istnieje.

Organ prowadząc postępowanie ogranicza je tylko i wyłącznie do przesłanek wznowienia postępowania. Tryb ten nie służy bowiem do eliminacji jakichkolwiek uchybień mogących zaistnieć w trakcie procedowania przez organ, ale do eliminacji z obrotu prawnego aktów dotkniętych uchybieniami kwalifikowanymi, wymienionymi w przepisie art. 240 § 1 o.p.

W przedmiotowej sprawie skarżąca K. O., a następnie także J. O. domagali się uchylenia decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości stanowiących ich własność z tej przyczyny, że w sprawie SK 13/15 Trybunał Konstytucyjny w dniu 12 grudnia 2017 r. ( a więc już po wydaniu decyzji w sprawie przez organ podatkowy ) wydal wyrok, w którym stwierdził, że: "art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."

Wyrok ten mógł odnosić się do sytuacji skarżących, gdyż byli oni współwłaścicielami opodatkowanych według stawki podatku określonej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarcza w sytuacji, gdy tylko J. O. prowadził taka działalność, zaś K. O. takiej działalności nie prowadziła. Stawka najwyższa podatku została przy tym zastosowana dla nieruchomości w sytuacji, gdy J. O. nie prowadził już działalności gospodarczej w tych nieruchomościach, jednak pozostawał przedsiębiorcą ponieważ nie doszło do wykreślenia jego działalności z ewidencji przedsiębiorców.

Sytuacja taka może zatem wyczerpywać przesłankę z art. 240 § 1 pkt 8 o.p. , który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny.

W przedmiotowej sprawie trybunał Konstytucyjny wydał wyrok interpretacyjny, czyli stwierdził, że niezgodne z Konstytucja jest określone rozumienie ( wykładnia ) normy zawartej w podlegającym badaniu przepisie. Wykluczył taką zgodność w sytuacji, gdy organ uznał by, że grunt lub budynek czy budowla związane są z działalnością gospodarcza tylko na tej podstawie, że jeden ze współposiadaczy ma status przedsiębiorcy.

Jakkolwiek więc wyrok Trybunału Konstytucyjnego wiąże się przedmiotowo z przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, to jednak szczegóły tej sprawy wskazują, że wzmiankowany wyrok nie będzie mógł stanowić podstawy do orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji i orzeczeniu na nowo o przedmiocie opodatkowania w zakresie wysokości zastosowanych stawek podatku.

Odczytując bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego w tej części w jakiej stwierdził on niezgodność przepisu art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją należy zauważyć, że pogląd o niekonstytucyjności tego przepisu został zbudowany na założeniu, że niezgodne z Konstytucja będzie uznanie danej nieruchomości za związaną z działalnością gospodarcza w sytuacji, gdy pozostaje ona we współwłasności tylko i wyłącznie na tej podstawie, że jeden ze współposiadaczy jest przedsiębiorcą. Trybunał Konstytucyjny nie wykluczył natomiast uznania takiej nieruchomości ( pozostającej we współwłasności ) za nadająca się do opodatkowania stawka najwyższa podatku, jeżeli zachodzą inne okoliczności, które przemawiają za takim opodatkowaniem.

Trybunał analizował bowiem sytuację, gdy przedmiot opodatkowania pozostający we współposiadaniu nie był nigdy wykorzystywany do działalności gospodarczej stanowiąc tzw. lokatę kapitału i pozostawał poza prowadzoną przez jednego z małżonków działalnością gospodarczą.

Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Budynki stanowiące przedmiot opodatkowania były przez J. O. wykorzystywane w działalności gospodarczej prowadzonej w latach poprzednich. Nie jest więc wystarczającym argument, że pozostawanie tych budynków ( oraz gruntów ) we współwłasności musi prowadzić do opodatkowania ich według stawek niższych ( takich jak dla budynków pozostałych ).

Zakończenie prowadzenia faktycznej działalności gospodarczej z wykorzystaniem nieruchomości pozostających we współposiadaniu przedsiębiorcy i osoby nie prowadzącej działalności gospodarczej nie wyklucza możliwości opodatkowania tych nieruchomości według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalności gospodarczą, jeżeli dany przedsiębiorca dalej posiada taki status, a prowadzenie takiej działalności z wykorzystaniem tych nieruchomości jest możliwe.

W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne były inne niż w sytuacji podlegającej badaniu przez Trybunał Konstytucyjny, a tym samym interpretacyjne orzeczenie Trybunału nie nakazuje uchylenia zaskarżonej wnioskiem o wznowienie decyzji ostatecznej.

Nieruchomości opodatkowane tą decyzją były bowiem wykorzystywane do działalności gospodarczej, były na prowadzenie takiej działalności zajęte, a zatem do zakończenia prowadzenia przez chociażby jednego ze współwłaścicieli działalności gospodarczej i utraty statusu przedsiębiorcy opodatkowanie ich podatkiem od nieruchomości według stawek określonych w art.5 ust.1 pkt 1 lit. a upol nie narusza prawa, a w szczególności nie pozostaje w sprzeczności z rozumieniem konstytucyjności omawianych przepisów przedstawionym we wskazanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W sprawie nie zaistniały, co szczegółowo wyjaśniło w swojej decyzji SKO także inne przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 240 § 1 o.p.

Z tych względów sąd skargę oddalił w myśl art. 151 ppsa.