Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 664/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1999-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Sposób i termin rozliczenia się podatników za wykonaną usługę nie ma znaczenia dla momentu powstania obowiązku podatkowego.

Moment ten został określony w przepisie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i usług i regulacja ta nie może być zmieniona postanowieniami umowy zawartej przez podatników.

TEZY

Sposób i termin rozliczenia się podatników za wykonaną usługę nie ma znaczenia dla momentu powstania obowiązku podatkowego.

Moment ten został określony w przepisie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i usług i regulacja ta nie może być zmieniona postanowieniami umowy zawartej przez podatników.


UZASADNIENIE

Prywatna Telewizja Spółka z o.o. zawarła z P. w marcu 1993 r. porozumienie na świadczenie usług polegających na emisji reklam. Następnie aneksem z listopada 1993 r. strony uzupełniły porozumienie o zapis stwierdzający, ze wzajemne należności będą rozliczane corocznie w terminie do 30 lipca. Należność za wykonaną usługę miała być ustalana wynikowo, w sposób uzależniony od zysku P., wynikający z bilansu. Porozumienie zawarte między stronami wskazywało na to, ze usługa w nim określona miała charakter usługi ciągłe. Problem w sprawie polegał na ustaleniu momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie świadczenia usług emisji reklamy i produkcji telegazety.

Organy podatkowe zakwestionowały sposób rozliczenia podatku VAT przez Spółkę za okres od stycznia do czerwca 1994 r., wskazując m.in., że Spółka nieprawidłowo określiła moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług emisji reklam na mocy zawartej między stronami umowy z marca 1993 r., co naruszyło art. 6 ust. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarowi i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. W ocenie organu podatkowego I instancji moment powstania obowiązku podatkowego, przypada na kolejne miesiące od lipca do grudnia 1993 r.

Nie zgadzając się z przedmiotowym rozstrzygnięciem Spółka wniosła odwołanie od Izby Skarbowe, podkreślając ze świadczone usługi miały charakter usług ciągłych.

Izba Skarbowa uznała, że zgodnie z zawartym między stronami porozumieniem, usługa ta miała istotnie charakter ciągły. Jednak, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tej usługi w roku 1993, powstał 31 grudnia 1993 r., najpóźniej 7 stycznia 1994 r. Oznacza to, że Urząd Skarbowy nieprawidłowo określi moment powstania obowiązku podatkowego, dlatego Izba zwróciła sprawę do pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego, ponieważ zobowiązanie podatkowe za styczeń 1994 r. zostało ustalone w kwocie niższej, niż to wynikało z obowiązujących przepisowi. Uwzględniając kwestię odrębnego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego dla usług emisji reklam, Urząd Skarbowy zmienił rozliczenie VAT za styczeń 1994 r.

Odwołując się ponownie do Izby, Spółka podniosła, że zgodnie z porozumieniem stron rozliczenie za wykonanie usługi polegającej na emisji reklam odbywało się do 30 lipca 1994 r. i termin ten został zachowany przez wystawienie faktury za ich świadczenie. Nie było też możliwe ustalenie oceny tej usługi bez danych wynikających z bilansu Spółki, a tym samym nie było możliwe wystawienie faktur przed majem 1994 r. Na potwierdzenie swoich racji Spółka powołała się na pismo Ministerstwa Finansów.

W ponownej decyzji Izba, powołując się na art. 6 ust. 4 ustawy VAT oraz porozumienia, uchyliła obydwie decyzje pierwszoinstancyjne i określiła kwotę zobowiązania podatkowego Spółki. Zdaniem Izby, usługa emisji reklam miała charakter usługi ciągłej, trwającej rok i powinna być rozliczona najpóźniej 7 stycznia 1994 r. Obowiązek podatkowy powstał zatem w tym zakresie nie w miesiącach, jak przyjął to Urząd Skarbowy, lecz w styczniu 1994 r.

W skardze do NSA, Spółka podniosła, że zgodnie z art. 6 ustawy VAT obowiązek podatkowy powstaje m.in. w momencie wykonania usługi, a w przypadku gdy wykonanie powinno być potwierdzone fakturą lub rachunkiem uproszczonym /od 1 stycznia 2000 r. wyłącznie fakturą/ - z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż siedem dni od wykonania usługi. Porozumienie zawarte pomiędzy stronami wskazuje na to, że usługa w nim określona miała charakter usługi ciągłej. Jej wykonanie następowało z chwilą dokonania rozliczenia pomiędzy stronami, nie później jednak niż do 30 lipca każdego roku. Spółka argumentowała jednocześnie, że jej należność za wykonanie usługi ustalona była wynikowo, w sposób uzależniony od zysku P. W związku z tym dokumentem niezbędnym do wystawienia faktur był bilans P. Bez danych zawartych w bilansie nie było możliwe ustalenie ceny za emisję.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:

Kwestią sporną na etapie postępowania sądowego pozostał moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia przez skarżącą Spółkę usługi polegającej na emisji reklam na rzecz P. Zasadniczego znaczenia nabiera w tej sytuacji przepis art. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jako określający moment powstania obowiązku podatkowego w tym podatku. Zgodnie z tym przepisem, obowiązek podatkowy w tym podatku, w zakresie nas interesującym, powstaje z chwilą wykonania usługi. Jeżeli natomiast wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dni od dnia wykonania usługi.

Z przepisu tego wynika zatem, że co do zasady, wykonanie usługi prowadzi do powstania obowiązku podatkowego. W przypadku, o którym mowa art. 6 w ust. 4 obowiązek podatkowy powstaje z momentem wystawienia faktury, ale pod warunkiem, że faktura ta zostanie wystawiona w terminie 7 dni od dnia wykonania usługi. Jeśli faktura ta nie zostanie wystawiona w tym terminie, obowiązek podatkowy powstaje 7 dnia od dnia wykonania usług licząc. Tak więc, dla ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego niezbędnym jest uprzednie ustalenie momentu wykonania usługi. Sąd podzielił w tym zakresie ustalenia Izby Skarbowej, że z pkt 7 i 9 porozumienia z marca 1993 r., zawartego na czas określony do 31 grudnia 1993 r. wynika, że momentem wykonania usługi był 31 grudnia 1993 r. Czynności wykonane przez Stronę do tego dnia miały być rozliczane z kontrahentem. Zasady tej nie zmienił aneks do umów z dnia listopada 1993 r., którym wprowadzono jedynie inne rozwiązania co do terminu rozliczenia z usługi. W ocenie Sądu, sposób i termin rozliczenia się podatników za wykonaną usługę nie mają znaczenia dla momentu powstania obowiązku podatkowego. Moment ten został określony w przepisie ustawy o podatku od towarów i usług i regulacja ta nie może być zmieniona postanowieniami umowy zawartej przez podatników. Trafne jest też stwierdzenie Izby Skarbowej, że podatnicy powinni tak układać swe stosunki zobowiązaniowe, by postanowienia umów nie uniemożliwiały im stosowanie się do przepisów ustawy o podatku VAT.

W ocenie Sądu - zarzuty zawarte w skardze nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dlatego też Sąd oddalił skargę.