Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 241/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 14 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Organ podatkowy obowiązany jest udzielić odpowiedzi bez wezwania podatnika do uzupełnienia stanu faktycznego sprawy o opinię statystyczną. Jeżeli uznaje, że urzędowa klasyfikacja statystyczna wykonywanych przez podatnika czynności jest konieczna do załatwienia sprawy, to obowiązany jest sam o nią wystąpić.

TEZY

Organ podatkowy obowiązany jest udzielić odpowiedzi bez wezwania podatnika do uzupełnienia stanu faktycznego sprawy o opinię statystyczną. Jeżeli uznaje, że urzędowa klasyfikacja statystyczna wykonywanych przez podatnika czynności jest konieczna do załatwienia sprawy, to obowiązany jest sam o nią wystąpić.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Asesor WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

III SA/Wa 241/06

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej spółki P. S.A. z siedzibą w W. o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa podatkowego.

Z akt sprawy wynika, ze skarżąca spółka pismem z dnia 4 lutego 2005 r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o udzielenie na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p., pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego. Skarżąca spółka wnosiła o stwierdzenie, że sprzedaż przez podatnika własnej wierzytelności na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako ustawa o VAT, stanowi usługę podlegającą przepisom ustawy o VAT i jednocześnie czynność ta, na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, jako usługa pośrednictwa finansowego, jest zwolniona z podatku VAT. Ponadto spółka wniosła o stwierdzenie, że przelew wierzytelności, na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn. Dz. U. Nr 41, poz. 399 ze zm.), jest zwolniony od podatku od czynności cywilnoprawnych. Przedstawiając stan faktyczny sprawy spółka wyjaśniła, że jako operator sieci Plus GSM wystawia faktury za usługi telefoniczne. Część dłużników spółki nie płaci za faktury przez nią wystawione. W przypadku gdy działania spółki zmierzające do wyegzekwowania należnej zapłaty nie przynoszą rezultatów, spółka dokonuje sprzedaży wierzytelności na rzecz innych podmiotów, które następnie dochodzą zapłaty od dłużnika.

Pismem z dnia 24 marca 2005 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 169 § 1 i 14a § 5 i § 2 O.p. wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia stanu faktycznego przedstawionego we wniosku przez przedstawienie klasyfikacji usług, o których mowa we wniosku dokonanej przez Urząd Statystyczny w Łodzi.

W odpowiedzi na to wezwanie spółka skierowała do organu pismo, w którym stwierdziła, że złożony przez nią wniosek zawiera pełne przedstawienie stanu faktycznego sprawy i jest zgodny z wymogami określonymi w art. 14 § 2 O.p. Zdaniem spółki, wobec wyczerpującego przedstawienia przez nią we wniosku stanu faktycznego żądanie organu było nieuprawnione.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., na podstawie art. 169 § 1 i 4, art. 14a § 5 oraz art. 14a § 2 O.p., pozostawił wniosek skarżącej spółki o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego z dnia 4 lutego 2005 r. bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że na podstawie art. 14a § 2 O.p., składając wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego, podatnik, płatnik lub inkasent jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o VAT podatnik jest odpowiedzialny za sklasyfikowanie świadczonych przez siebie usług na podstawie klasyfikacji wydawanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Organem właściwym do dokonania klasyfikacji jest Ośrodek Interpretacji Standarów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi. Skarżąca spółka pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dokonanie interpretacji o klasyfikację dokonaną przez wymieniony organ i pouczenia jej że niewykonanie wezwania w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, wniosku nie uzupełniła.

Na to postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 14a § 2 i art. 121 O.p. Spółka podnosiła, że jej wniosek nie był dotknięty brakami formalnymi. Organ niezasadnie uznał że opinia statystyczna należy do stanu faktycznego, o którym mowa w art. 14a § 2 O.p. Uzasadniając naruszenie art. 121 § 1 O.p. spółka wskazywała, że organ udzielając odpowiedzi na jej pytanie zawarte we wniosku, dotyczące wykładni i stosowania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, postanowieniem z dnia 10 maja 2005 r. stwierdził, że sprzedaż własnych wierzytelności nie jest ani dostawą towarów, ani świadczeniem usług w rozumieniu ustawy o VAT. Skoro organ na podstawie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku mógł wydać rozstrzygnięcie zawarte w tym postanowieniu, to niezrozumiałe są przyczyny, dla których organ na podstawie tego samego wniosku odmówił udzielenia interpretacji prawa podatkowego w zakresie ustawy o VAT, powołując się na niepełne przedstawienie we wniosku przez spółkę stanu faktycznego związanego z wnioskiem. Spółka wskazywała, że w jej interesie leży uzyskanie pełnej interpretacji, o którą wnosiła, a nie tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Powołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ w pełni podzielił stanowisko wyrażone w sprawie w postanowieniu organu pierwszej instancji. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji stwierdził, że organy podatkowe nie są kompetentne do klasyfikowania towarów i usług według klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej. W tym zakresie właściwe są organy statystyczne. Na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11) zasadą jest że podatnik sam dokonuje klasyfikacji wytwarzanych przez siebie wyrobów na podstawie odpowiednich klasyfikacji statystycznych, a w przypadku trudności z samodzielnym zaklasyfikowaniem wyrobu powinien zwrócić się o urzędową klasyfikację do Urzędu Statystycznego w Łodzi.

Na postanowienie organu drugiej instancji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżąca przeciwko zaskarżonemu postanowieniu wniosła takie same zarzuty jak w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu drugiej instancji do wydania decyzji na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 O.p. uwzględniającej stanowisko strony skarżącej zawarte we wniosku. Ponadto strona skarżąca wniosła o łączne rozpoznanie przez Sąd skargi ze skargą wniesioną w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 2633/05.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W rozpoznanej sprawie organ dokonał błędnej interpretacji zawartego w art. 14a § 2 O.p. pojęcia "stan faktyczny". W ocenie Sądu, pojęcie to w powołanym przepisie zostało użyte w takim znaczeniu jakie ma ono w języku potocznym. Interpretując to pojęcie według znaczenia języka potocznego należy stwierdzić, że "stan faktyczny" oznacza stan jaki wystąpił w rzeczywistości. Przez stan ten należy rozumieć zdarzenia jakie miały miejsca w rzeczywistości, okoliczności, które rzeczywiście wystąpiły.

Z tego względu przez element stanu faktycznego, w rozumieniu powołanego przepisu, nie można było rozumieć czynności, których podatnik w rzeczywistości nie dokonał, jednakże organy obydwu instancji za element stanu faktycznego na podstawie, którego miały dokonać interpretacji przepisów prawa podatkowego, uznały urzędową klasyfikację czynności wykonywanych przez podatnika, której to klasyfikacji podatnik nie dokonał przed złożeniem wniosku o dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy organ obowiązany był udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego na podstawie stanu faktycznego dotyczącego tej interpretacji przedstawionego przez skarżącą spółkę we wniosku. Jeżeli organ uznał, że urzędowa klasyfikacja statystyczna wykonywanych przez podatnika czynności jest konieczna do załatwienia sprawy, to obowiązany był sam o nią wystąpić. Niedostarczenie przez podatnika w toku postępowania klasyfikacji nie mogło być uznane za odmowę usunięcia braku formalnego, o którym mowa w art. 169 § 1 O.p., gdyż żaden przepis prawa nie nakłada na podatnika obowiązku dołączania takiej klasyfikacji do wniosku o udzielenie interpretacji na podstawie art. 14a § 1 O.p., co więcej przepisy o podatku VAT nie nakładają na podatników obowiązku posiadania takich klasyfikacji w zakresie sprzedawanych przez podatników wyrobów. Zatem uznanie przedmiotowej klasyfikacji za element formalny wniosku, o którym mowa w art. 14a § 1 O.p. było zupełnie bezzasadne. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 169 § 1 i 4 O.p., gdyż w sprawie nie doszło do nieusunięcia braku formalnego podania. Organ uznając klasyfikację statystyczną za element stanu faktycznego, o którym mowa w art. 14a § 2 O.p. dokonał błędnej interpretacji tego przepisu.

Organ drugiej instancji bezzasadnie w uzasadnieniu decyzji powołał się na komunikat Prezesa GUS, gdyż akt ten nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zgodnie z treścią art. 87 § 2 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Powołany w zaskarżonym postanowieniu komunikat nie jest aktem wymienionym w przytoczonych przepisach Konstytucji.

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy za zasadny należało uznać zarzut skargi naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 121 § 1 O.p. W rozpoznanej sprawie, jak już Sąd wskazał, nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 169 § 4 O.p. Oceniając ten zarzut skargi negatywnie należało ocenić postępowanie organu podatkowego, który w sposób bezzasadny twierdził, że wniosek strony zawiera braki formalne w zakresie obowiązku przedstawienia stanu faktycznego, a jednocześnie na podstawie tego wniosku dokonując interpretacji przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stwierdził, że czynności wykonywane przez podatnika nie podlegają przepisom ustawy o VAT, gdyż nie są ani dostawą towarów, ani świadczeniem usług. Takie działanie organu mogło budzić uzasadnione przypuszczenie strony skarżącej, że organ unika rozstrzygnięcia sprawy w zakresie podatku VAT. W tym miejscu należy wskazać, że organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 121 § 1 O.p. Obowiązek odniesienia się przez organ do wszystkich twierdzeń strony podnoszonych w toku postępowania wynika z przepisów art. 121 § 1 i art.124 O.p., które w Ordynacji podatkowej stanowią odpowiednik przepisów art. 8 i 11 k.p.a., wyrażających ogólne zasady postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 1999 r., sygn. akt. III SA 673/99 Lex 47319 i z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. akt. IV SA 703/99 Lex 51234). W myśl tych przepisów organy obowiązane są prowadzić postępowanie podatkowe w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), jak również wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 124 O.p.). Trudno zaś mówić o wykonaniu tych obowiązków, gdy organ w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. U strony bowiem może się pojawić przeświadczenie o tym, że organ lekceważy jej twierdzenia, załatwia sprawy bez uwzględnienia całokształtu ich okoliczności, jest stronniczy i niesprawiedliwy. W ocenie Sądu, organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 121 § 1 i art.124 O.p. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania podatkowego. W rozpoznanej sprawie naruszenie powołanych przepisów ustanawiających zasady ogólne postępowania skutkowało bezzasadną odmową załatwienia sprawy w sposób merytoryczny.

Zawarty w skardze wniosek strony skarżącej o nakazanie organowi drugiej instancji wydania decyzji na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 O.p. uwzględniającej stanowisko strony skarżącej zawarte we wniosku o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego, jest bezprzedmiotowy, gdyż po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ pierwszej instancji będzie obowiązany rozpatrzyć wniosek strony skarżącej o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w sposób merytoryczny. Sąd nie mógł w niniejszej sprawie wypowiadać się co do zasadności stanowiska skarżącej strony w zakresie interpretacji przepisów VAT zawartego w przedmiotowym wniosku, gdyż niniejsza sprawa nie dotyczyła merytorycznego rozstrzygnięcia tego wniosku i z tego względu w niniejszym wyroku Sąd na podstawie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie mógł zawrzeć własnej oceny tego stanowiska.

Na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku strony skarżącej o łączne rozpoznanie przez Sąd skargi wniesionej w niniejszej sprawie ze skargą wniesioną w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 2633/05, gdyż w tej drugiej sprawie postępowanie sądowe zostało zawieszone na mocy prawomocnego postanowienia Sądu i do dnia rozprawy nie zostało podjęte.

W świetle tych ustaleń należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 14a § 2, art. 121 § 1, art.169 § 1 i 4 O.p., a postanowienie organu drugiej instancji również z naruszeniem art. 124 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.