Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 711/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku po byłej piekarni do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej A. P. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przystępując do orzekania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął wynikający z przedłożonych akt administracyjnych następujący stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy.

Na skutek pisemnego wystąpienia J. W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., (dalej – PINB), wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych powadzonych w budynku zlokalizowanym na działce nr 939 w miejscowości W.. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających w tym m.in. oględzin, w dniu 1 października 2012 r. organ nadzoru budowlanego I instancji wydał postanowienie nr [...], którym nałożył na A. i W. P. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót oraz oceny stanu technicznego tychże, jednocześnie zarządzając wstrzymanie prowadzenia robót i zakreślając termin wykonania nałożonego nakazu wynoszący 30 dni liczonych od dnia otrzymania postanowienia. Zaznaczenia wymaga, że A. i W. P. dysponowali decyzją Starosty W. z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku produkcyjnego na usługowy. Z kolei ten sam organ decyzją z dnia [...] r., nr [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia przystąpienia do wykonywania robót polegających na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej w budynku przy ul. P. w W.. W aktach administracyjnych znajduje się też decyzja Starosty W. z dnia [...] r., nr [...] zgłaszająca sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót polegających na dociepleniu przedmiotowego budynku.

Względem wydanego przez PINB postanowienia nr [...] złożono zażalenie, którego rozpoznanie na etapie odwoławczym zwieńczono postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej – DWINB) z dnia [...] r., nr [...] uchylającym zaskarżone postanowienie i przekazującym sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. U podstaw rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego legły dostrzeżone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uchybienia proceduralne dotyczące nieustalenia istotnych dla sprawy okoliczności związanych ze stanem faktycznym sprawy.

Po powrocie sprawy do organu I instancji postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], z kolei postanowieniem z dnia [...] r. PINB wznowił z urzędu zawieszone postępowanie, gdyż tak literalnie brzmi treść rozstrzygnięcia, lecz należy zakładać, że organ faktycznie zmierzał do podjęcia zawieszonego postępowania. Zauważyć trzeba, że akta administracyjne wykazują, że względem przedmiotowego obiektu zapadały także inne rozstrzygnięcia. D. Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie robót polegających na dociepleniu obiektu i wykonaniu tynku strukturalnego, a Starosta W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] uchylającą swoją decyzję z dnia [...] r., nr [...] dotyczącą pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku piekarni na sklep spożywczy.

Kolejnym aktem administracyjnym wydanym w sprawie była decyzja PINB z dnia [...] r., nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożono na A. i W. P. obowiązek opracowania i przedłożenia kompletnego projektu budowlanego zamiennego na realizowaną niezgodnie z zatwierdzonym projektem inwestycję, wyznaczając w tym zakresie termin do dnia 10 sierpnia 2013 r.. W dniu [...] r. organ nadzoru budowlanego rozstrzygnął sprawę decyzją nr [...] nakazującą A. i W. P. zaniechanie wykonywania dalszych robót w przedmiotowym budynku. Decyzja ta została oprotestowana odwołaniem, a DWINB w toku postępowania odwoławczego w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia organ II instancji poddał m.in. w wątpliwość zapewnienie stronom możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

Pismem z dnia 16 grudnia 2014 r. PINB w W. zawiadomił o zmianie wszczętego postępowania administracyjnego w zakresie kręgu stron oraz wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin obiektu. W trakcie kontroli w dniu 8 stycznia 2015 r. stwierdzono, że roboty budowlane i instalacyjne wewnątrz obiektu są zakończone, natomiast na zewnątrz jest wykonane docieplenie ścian elewacji styropianem, bez kolorystyki, brak jest schodów zewnętrznych oraz parkingu. Ponadto otrzymano informację, że inwestor nie posiada wymaganego uzgodnienia robót zewnętrznych i projektu zamiennego z D. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we W.. Pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. PINB poinformował inwestorów o dalszym toku załatwienia prowadzonej sprawy, a inwestorzy nie wnieśli uwag.

W dniu [...] r. organ nadzoru budowlanego I instancji rozstrzygnął sprawę decyzją nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nakazał A. i W. P. doprowadzenie budynku po byłej piekarni w przebudowie na budynek handlowy w W. przy ul. P. na działce nr 939 do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę elementów obiektu wykonanych w oparciu o zatwierdzony decyzją Starosty W. z dnia [...] r., nr [...] projekt budowlany oraz rozbiórkę wykonanych elementów i przywrócenie ich poprzedniego stanu, których nie obejmował ww. projekt (elementy zewnętrzne w zakresie stolarki okiennej i drzwiowej, warstwa docieplenia elewacji). W odwołaniu od powyższej decyzji jakie wniósł W. P. zamieszczono żądanie uchylenia decyzji jako naruszającej art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane przez jego wadliwe zastosowanie.

W dniu [...] r. DWINB wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nakazał A. i W. P. doprowadzenie budynku po byłej piekarni, będącego w przebudowie na budynek handlowy w W. przy ul. P., na działce nr 939, do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie stanu poprzedniego elewacji – usunięcie efektu robót budowlanych, których nie obejmował projekt zatwierdzony decyzją Starosty W. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę, to jest doprowadzenie przebudowanego otworu okiennego do stanu poprzedniego, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej na odpowiadającą poprzednio istniejącej w budynku oraz usunięcie warstwy docieplenia elewacji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w jego ocenie nie budzi wątpliwości, że przy realizacji przedmiotowej inwestycji doszło do istotnych odstąpień od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego i że inwestorzy nie przedłożyli w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, przez co nie wypełnili obowiązku nałożonego decyzją PINB w W. z dnia [...] r. nr [...]. Wskazując na art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane organ przyjął, że inwestorzy odstąpili od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego poprzez wykonanie dodatkowych robót budowlanych w ramach przebudowy obejmujących wymianę okien, przebudowę jednego otworu okiennego i osadzenie w nim drzwi aluminiowych jednoskrzydłowych oraz wykonanie ocieplenia na wszystkich ścianach elewacji. Zatem roboty ze względu na fakt, że obiekt znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków (decyzja nr [...]), zgodnie z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego wymagały przed ich wykonaniem pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wobec powyższego organ I instancji był zobowiązany do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zdaniem DWINB inwestorzy nie przedstawili w wyznaczonym terminie wymaganego projektu zamiennego, gdyż pozytywna decyzja D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. powinna stanowić część wymaganej dokumentacji zamiennej. Zatem przez niewykonanie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego rozumie się nie tylko sytuację, w której inwestor w żaden sposób nie reaguje na decyzję nakazową, ale również gdy przedstawia projekt budowlany, ale niekompletny albo taki, który jako niezgodny z obowiązującymi przepisami np. techniczno-budowlanymi czy regulującymi zakres i formę projektu budowlanego, nie mógł zostać zatwierdzony. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej zamieszczono uzasadnienie dotyczące konieczności zreformowania decyzji PINB co do wydanego nakazu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła A. P.. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Rozpoznając wywiedziona skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wr 409/15) oddalił powyższą skargę w całości. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła na wyżej wymieniony wyrok skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie powyższego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Skarga kasacyjna opierała się w szczególności na zarzucie naruszenia przepisów postępowania polegającym na skierowaniu zaskarżonej decyzji do nieżyjącej osoby. Wyjaśniono w skardze kasacyjnej, że decyzja DWINB z dnia [...] r., nr [...] została wydana wobec A. P. i W. P., zaś W. P. zmarł w dniu 16 lutego 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Wr 409/15) uchylił własny wyrok z dnia 27 sierpnia 2015 r., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz zasądził od DWINB na rzecz A. P. zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd odwołał się do treści art. 179a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Wskazując na przedłożone dokumenty, w tym odpis skrócony aktu zgonu nr [...] z dnia [...] r., wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w K., z którego wynika, że W. P. zmarł w dniu 16 lutego 2015 r., Sąd uznał, iż nie budzi wątpliwości, że zaskarżona decyzja DWINB została skierowana do nieżyjącej osoby. Przytaczając poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego Sąd przyjął, że skierowanie decyzji w stosunku do zmarłej osoby musi być zawsze kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Na kwalifikację tej wady decyzji nie ma wpływu wiedza organu o śmierci strony postępowania lecz okoliczność tego rodzaju skutkuje nieważnością decyzji. Wskazany wyrok jako prawomocny funkcjonuje w obrocie prawnym.

Po powrocie sprawy do organu nadzoru budowlanego II instancji DWINB skierował do pełnomocnika strony i Sądu Rejonowego w K. zapytania związane z postępowaniem dotyczącym stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym W. P.. Po otrzymaniu żądnych przez organ informacji w dniu [...] r. wydano decyzję nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji PINB z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budynku po byłej piekarni, będącego w przebudowie na budynek handlowy w W. przy ul. P., na działce nr 939 do stanu poprzedniego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nakazał A. P. i W. P. doprowadzenie budynku po byłej piekarni, będącego w przebudowie na budynek handlowy w W. przy ul. P., na działce nr 939 do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie stanu poprzedniego elewacji - usunięcie efektu robót budowlanych, których nie obejmował projekt zatwierdzony decyzją Starosty W. z dnia [...] r., nr [...] o pozwoleniu na budowę tj. dorowadzenie przebudowanego otworu okiennego do stanu poprzedniego, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej na odpowiadającą poprzednio istniejącej w budynku oraz usunięcie warstwy docieplenia elewacji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ zrelacjonował dotychczasowe postępowanie opisując w szczególności zapadłe kolejno rozstrzygnięcia, ustalenia związane z wykonanymi robotami budowlanymi oraz treść wiążącego organ mocą art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2016 r. (sygn. II SA/Wr 409/15). Organ wyjaśnił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że o śmierci W. P. powziął wiadomość dopiero z treści skargi kasacyjnej. Z akt administracyjnych sprawy również nie wynika, aby fakt ten mógł być znany organowi administracyjnemu orzekającemu w niniejszej sprawie, niemniej jednak okoliczność ta stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez DWINB.

W ramach własnych rozważań organ nadzoru budowlanego II instancji ocenił, że nie budzi żadnych wątpliwości to, że przy realizacji przedmiotowej inwestycji doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego i że inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, przez co nie wypełniono obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...]. Odstąpienie od projektu polegało na wykonaniu dodatkowych robót budowlanych w ramach przebudowy obejmujących wymianę okien, przebudowę jednego otworu okiennego i osadzenie w nim drzwi aluminiowych jednoskrzydłowych oraz wykonanie ocieplenia na wszystkich ścianach elewacji. Roboty te wymagały pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, gdyż obiekt znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków (decyzja z dnia [...]). Konieczność taka wynikała z art. 39 ust.1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymaga przed wydaniem pozwolenia na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. DWINB potwierdził konieczność wydania przez organ I instancji decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i nakazania sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Oceniając poczynania inwestora DWINB wykazał, że nie przedstawiono w wyznaczonym terminie wymaganego projektu zamiennego, zaś D. Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. pismem z dnia 8 listopada 2013 r. wyjaśnił, że inwestorzy nie uzyskali wymaganej akceptacji tego organu, wymaganej dla dokumentacji zamiennej.

Co do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót z dnia 14 kwietnia 2010 r. obejmującego wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, DWINB wyjaśnił, że zgłoszenie to nie może mieć wpływu na zasadność prowadzonego przez PINB w W. postępowania, ponieważ nie zostało ono wykorzystane przez inwestora. Wyjaśniono przy tym, że do przedmiotowych robót nie przystąpiono w terminie dwóch lat od przyjęcia zgłoszenia.

W dacie dokonania zgłoszenia z dnia 14 kwietnia 2010 r. obowiązywał art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu: zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Ponowne zgłoszenie zakończyło się sprzeciwem Starosty W. z dnia [...] r., które przybrało formę decyzji nr [...].

Podkreślając niewywiązanie się przez zobowiązanych z nakazu nałożonego decyzją, jako prawidłowe przyjęto orzeczenie przez PINB na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego i nakazanie zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Po przytoczeniu sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej organ II instancji za słuszne uznał stanowisko PINB nakazujące doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, jednak zauważył, iż organ błędnie określił stan poprzedni jaki należy osiągnąć decyzją i według niego organ I instancji niesłusznie objął nakazem efekt robót, które wykonano na podstawie uzyskanej decyzji o pozwoleniu na budowę i tych, które nie stanowią istotnego odstąpienia od tej decyzji. DWINB wyjaśniając nieprawidłowe objęcie nakazem elementów obiektu budowlanego uzasadniał konieczność wydania rozstrzygnięcia o charakterze reformacyjnym na etapie postępowania drugoinstancyjnego.

Na koniec DWINB odnosząc się do zmiany stanu właścicielskiego nieruchomości wynikającego ze śmierci W. P. jako adresatów nakazu wskazał A. P. i W. P..

W skardze na decyzję DWINB z dnia [...] r., nr [...] wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez DWINB, uwzględnienie skargi przez DWINB w trybie autokontroli poprzez stwierdzenie nieważności własnej decyzji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w przypadku nie wstrzymania jej wykonania przez DWINB, uchylenie bądź stwierdzenie nieważności decyzji DWINB oraz decyzji PINB nr [...] z dnia [...] r. oraz decyzji PINB nr [...] z dnia [...] r. a także zasądzenie od DWINB na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Żądania skargi oparto na zarzucie naruszenia prawa polegającym na skierowaniu decyzji do A. P. nie będącej stroną w sprawie. W uzasadnieniu skargi podano, że Sąd Rejonowy w K. w dniu [...] r. wydał postanowienie (sygn. akt [...]), z którego wynika, że nieruchomość położona w W., działka nr 939, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] należy wyłącznie do W. P.. Wobec tego zaskarżona decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, iż po zapoznaniu się z treścią skargi stwierdzono, że nie zawiera ona zarzutów, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska organu w sprawie.

W dniu [...] r. DWINB wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Rozpatrywana skarga została wywiedziona w stosunku do decyzji DWINB wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej – k.p.a.). Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie dotyczące robót budowlanych, w stosunku do których stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego. Jak wynika z akt administracyjnych w toku prowadzonego od 2011 r. PINB i DWINB wydawały kilka rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie, z tym że ostatecznie na poziomie organu I instancji ostatnim aktem administracyjnym była decyzja z dnia [...] nakładająca określone obowiązki na A. P. i W. P.. Odwołanie wniesione od wskazanej decyzji PINB zostało rozpoznane przez DWINB decyzją z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pierwotnie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. oddalił skargę na decyzję DWINB, jednakże wobec wywiedzenia skargi kasacyjnej od tego wyroku, wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Wr 409/15) uchylił własny wyrok i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. U podstaw orzeczenia Sądu legło ustalenie, że oprotestowana skargą decyzja została skierowana m.in. do W. P., który zmarł w dniu 16 lutego 2015 r.

Ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym DWINB decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekając w sprawie nałożył opisane w decyzji obowiązki na A. P. i W. P.. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji wypada na wstępie zwrócić uwagę na to, że organ nadzoru budowlanego II instancji uwzględniając zalecenia wynikające z wyroku tut. Sądu z dnia 27 stycznia 2016 r. właściwie stosując dyspozycję art. 153 ustawy p.p.s.a. przedsięwziął działania nakierowane na ustalenie spadkobierców po zmarłym W. P.. Z akt administracyjnych wynika, że dysponując kopią aktu poświadczenia dziedziczenia DWINB jako adresatów zawartego w decyzji nakazu uczynił A. P. i W. P..

Wniesiona od wyżej opisanej decyzji skarga zawiera w zasadzie jeden zarzut polegający na skierowaniu decyzji do osoby nie będącej w sprawie. Oczywistym jest, że potwierdzenie opisanej w skardze okoliczności stanowić będzie rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Twierdzenia, czy wręcz samo uzasadnienie skargi, są jednak na tyle lakoniczne, że co najmniej przedwczesnym byłoby sięganie do kwalifikowanego instrumentu eliminowania zaskarżonej decyzji w drodze stwierdzenia jej nieważności. Reprezentujący skarżącą profesjonalny pełnomocnik fakt legitymowania się wyłącznie przez W. P. tytułem prawnym do zainwestowanej nieruchomości uzasadnia dowodem w postaci wiadomości email uzyskanej od A. P.. Jakkolwiek w skardze podaje się sygnaturę i datę wydania przez Sąd Rejonowy w K. postanowienia dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, jednakże przy tak wątłym środku dowodowym możemy mówić co najwyżej o wysokim prawdopodobieństwie zaistnienia zdarzeń prawnych wpływających na stan właścicielski nieruchomości ale nie o pewności w tym zakresie. Skoro jednak autor skargi odwołuje się do zmiany właściciela nieruchomości, co jest prawdopodobne, istnieją uzasadnione podstawy do przyjęcia, że zaskarżona decyzja, wydana zresztą po dacie orzeczenia w sprawie przez Sąd Rejonowy w K., w sposób nieaktualny określa adresata nakazu. W tych okolicznościach niezbędne jest przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Oczywistym jest też, że organ dysponujący szerokim spektrum dowodowym w sposób jednoznaczny ustali poddane przez skarżącą w wątpliwość zagadnienie, które nie jest możliwe do zweryfikowania na etapie sądowoadministracyjnym, jako że póki co sądy nie wydają merytorycznych rozstrzygnięć i nie zastępują organów w prowadzeniu postępowania dowodowego.

Ze względu na wnioski skargi o stwierdzenie nieważności czy uchylenie także decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji PINB z dnia [...] Sąd w składzie orzekającym uznał, że nie znajdują one uzasadnienia. Redakcja skargi wskazuje, że zamiarem jej autora było zastosowanie przez Sąd normy prawnej wynikającej z art. 135 p.p.s.a. Sąd uznał jednak, że zastosowanie przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wskazanych aktów wydanych w sprawie nie jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Wystarczające będzie bowiem ustalenie przez organ II instancji aktualnego stanu właścicielskiego w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co zapewne pozwoli na wydanie pozbawienia wad rozstrzygnięcia w sprawie.

Na koniec zauważyć przyjdzie, że wobec zaistniałych wątpliwości co do stanu właścicielskiego zainwestowanej nieruchomości oprotestowana skargą decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym. Wysoce prawdopodobne jest bowiem, że faktycznie doszło do przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości. Sprawę w tym względzie winien właśnie wyjaśnić przed ponownym orzeczeniem DWINB podejmując niezbędne postępowanie wyjaśniające. Przy czym winno to nastąpić w sposób przekonujący i jednoznaczny. Podobnie jak w przypadku śmierci strony postępowania, w sytuacji gdy zmianie uległy stosunki własnościowe nieruchomości, bez znaczenia pozostaje fakt ewentualnego zawinienia organu przy pominięciu tego zdarzenia przy wydawaniu decyzji. Istotne jest tylko to, aby akt administracyjny został skierowany do właściwego adresata, ustalonego w toku wyczerpującego i jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Skoro skarżąca powołuje się na mankament rozstrzygnięcia w postaci błędnego ustalenia adresata decyzji, bez względu na winę czy też brak winy w tym zakresie orzekających w sprawie organów, decyzja musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, zaś postępowanie dowodowe musi zostać przeprowadzone w niezbędnym zakresie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł jak pkt I w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) oraz pkt IV złącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 783 ze zm.).