Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 832/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Miasta R. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta R. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę B. prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ administracji publicznej wskazał, że stan faktyczny i własnościowy spornej nieruchomości z dnia 27 maja 1990 roku, określony w KW [...] i wypisie z rejestru gruntów jako mienie Skarbu Państwa nie jest kwestionowany i wynika z tych dokumentów. Sporna jest natomiast kwestia , czy gminą właściwą w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku dla skomunalizowania na jej rzecz z mocy prawa działki nr 1762 była Gmina R. czy Gmina B. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 roku W 13/91 ustalił zasadę terytorialności orzekając, że gmina właściwa w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 roku, oznacza gminę na obszarze której położone są skomunalizowane nieruchomości. Trybunał potwierdził te zasadę również późniejszym wyrokiem z dnia 14 listopada 2000 roku , K 7/2000. Zatem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że skoro składnik gruntowy przedmiotowej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 roku stanowił własność państwową, nie był wyłączony z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 roku i należał do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, stał się z tym dniem mieniem Gminy B. na mocy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina Miasta R.

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gmina Miasta R. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2006 roku . W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ administracji są prawidłowe. Sąd podzielił pogląd organu, a wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny, że pojęcie "gmina właściwa" wyrażone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku , oznacza gminę, na obszarze której położone są komunalizowane nieruchomości. Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku roszczenia cywilnoprawne związane z nabyciem minia komunalnego mogą być dochodzone przed sadem powszechnym , a zatem zdaniem sądu, jakiekolwiek nakłady poniesione przez gminę sąsiednią na gminę właściwą nie mogą mieć wpływu na treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 roku złożyła Gmina Miasta R., zarzucając: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 5 ust. 1 oraz ust.3 , a także ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku -Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) polegające na nieuwzględnieniu ich wzajemnej relacji, wyrażającej się w braku przeprowadzenia właściwej wykładni systemowej, logicznej i funkcjonalnej tych przepisów oraz naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy przez błędną jego wykładnię. Autor skargi zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 106 § 3 i 5 oraz art. 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 233 kpc , polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z dokumentów . W związku z tym skarżąca gmina domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 5 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy oraz naruszenie przepisów postępowania art. 106 §3 i 6 oraz art. 141 §1 ppsa .

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej określana ppsa ) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wówczas, gdy po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (zob. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, wyd. Lexis Nexis 2004, str. 268).

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie zaszły okoliczności wskazane wyżej.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Ocena legalności zaskarżonego aktu, dokonana stosownie do postanowień art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1 zdanie pierwsze .p.p.s.a., doprowadziła Sąd do wniosku, że zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2006 roku oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 roku zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Przede wszystkim należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że zwrot normatywny "gmina właściwa" może być interpretowany w zależności od konkretnego przypadku także w ten sposób, że oznacza gminę , do której w dniu wejścia w życie w dniu wejścia w życie "należą" określone składniki mienia ogólnonarodowego , a nie gminę miejsca położenia nieruchomości . Konieczne jest zatem ustalenie w rozpatrywanej sprawie , czy w dniu 27 maj 1990 roku nieruchomość położona w [...] oznaczona nr [...] należała czyli pozostawała we właścicielskiej dyspozycji Gminy R. czy też Gminy B. Oznacza to, że organy obu instancji obowiązane są ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę czy zostały spełnione ustawowe warunki do nabycia przedmiotowej nieruchomości przez określoną gminę jako gminę właściwą. Wymaga to ustalenia jaka była dotychczasowa przynależność tej nieruchomości gruntowej według stanu na dzień 27 maja 1990 roku tj. który terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego reprezentował i realizował uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa do tej nieruchomości. Wymaga to przeprowadzenia analizy dokonanych w latach [...] umów sprzedaży ujawnionych w księgach wieczystych dotyczących

nieruchomości nr [...] (z których powstała działka nr [...]) oraz zapisów w tych księgach. W rozpatrywanej sprawie gminą właściwą winna być gmina, która jest następcą rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, które do dnia 27 maja 1990 roku wykonywały i realizowały uprawnia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do przedmiotowej nieruchomości oraz korzystały z tej nieruchomości do zaspokojenia potrzeb mieszkańców tej gminy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" .ppsa, oraz art. 152 i art. 190 zdanie pierwsze ppsa., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku .