Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 863/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.  a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12
journal: Dz.U. 2001 nr 100 poz 1085
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.
Teza: Przyjęcie stanowiska, że sukcesja generalna wyłącza możliwość stosowania art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony

środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), prowadziłoby do znacznego utrudnienia jego

stosowania. Literalne brzmienie tego przepisu uprawnia do skorzystania z niego przez wszystkich "władających" powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie

ustawy bez wyłączenia następców prawnych.

TEZY

Przyjęcie stanowiska, że sukcesja generalna wyłącza możliwość stosowania art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony

środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), prowadziłoby do znacznego utrudnienia jego

stosowania. Literalne brzmienie tego przepisu uprawnia do skorzystania z niego przez wszystkich "władających" powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie

ustawy bez wyłączenia następców prawnych.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia[...] sierpnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej – "A" S.A. w P. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2004 r. "A" S.A. w P. przedłożył zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi na terenie stacji paliw nr [...] usytuowanej w S., na działce o nr geod. [...] stwierdzając, iż zanieczyszczenie to zostało spowodowane przez "B" S.A. przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Spółka ta prowadziła działalność na przedmiotowej nieruchomości w zakresie obrotu paliwami od 1962 r. W 1999 r. w ramach przeprowadzonej restrukturyzacji sektora naftowego nieruchomość została przekazana "A" S.A., który jest jej użytkownikiem wieczystym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Starosta W., działając na podstawie art. 12 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy ... odrzucił opisane zgłoszenie "A" S.A., wywodząc, iż dostarczone przez spółkę oceny zanieczyszczenia przedstawiają wyniki badań wykonanych we wrześniu 2004 r. potwierdzające fakt przekroczenia standardów jakości ziemi w tej dacie, nie dowodzą jednak, iż sprawcą dokonanych zanieczyszczeń był inny podmiot niż "A" S.A. Powołując się na interpretację prawną Ministerstwa Środowiska organ stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 12 ust. 1 ustawy, gdyż "A" S.A. jest następcą prawnym "B" S.A., co skutkuje przejęciem w drodze sukcesji prawnej obowiązków o charakterze publicznoprawnym, w tym również obowiązku rekultywacji terenu, na którym wystąpiło zanieczyszczenie.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się "A" S.A. wnosząc odwołanie

do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 ustawy o wprowadzeniu ustawy... Starosta W. nie mógł wymagać od składającego zgłoszenie dostarczenia dowodów w postaci badań wykonanych przed 01 października 2001 r., lecz jedynie zgłoszenia faktu zanieczyszczenia spowodowanego przed tą datą przez inny podmiot. Nadto ustawodawca nie wskazał jednoznacznie, że wyniki badań, które należy przedstawić organowi administracji powinny być wynikami analitycznych badań laboratoryjnych. Specyfika sektora naftowego przemawia za metodą badań naocznych, na przykład należy przyjąć raport Państwowego Instytutu Geologicznego, Zakładu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej "Ocena stanu zanieczyszczenia i zagrożenia wód podziemnych produktami naftowymi na obszarze Polski" (Warszawa, grudzień 1988 r.). Podkreślenia, zdaniem "A" S.A., wymaga, iż przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. wprowadzają obowiązek zgłoszenia zanieczyszczenia dokonanego przed 01 października 2001 r. potwierdzonego badaniami, nie precyzując jednak daty ich wykonania. W niniejszej sprawie udowodnienie, iż zanieczyszczenie powstało przed dniem 07 września 1999 r. – tj. z datą wykreślenia "B" z rejestru handlowego – jest niemożliwe z uwagi na brak w tamtym okresie regulacji prawnych określających kryteria oceny jakości gruntów. Z tych przyczyn treść art. 12 ust. 2 ustawy o wprowadzeniu ustawy ... zobowiązuje do przedstawienia wyników badań wykonanych już po dacie wejścia w życie omawianej ustawy. Tym samym badania wykonane przez "A" S.A. we wrześniu 2004 r. spełniają ustawowe warunki, nie stanowią natomiast dowodu wskazującego bezpośrednio na sprawcę zanieczyszczenia – okoliczności określające winnego zanieczyszczenia gruntów powinny być stwierdzone w oparciu o dowody pośrednie, tj. wnioskowaniu opartym na logicznym rozumowaniu oraz zgodnej z tymi regułami ocenie materiału dowodowego. Fakt prowadzenia w tym samym miejscu stacji paliw przez "B" przez ponad 40 lat w połączeniu z brakiem obowiązku dokumentowania w tym okresie zanieczyszczeń, stanowi dostateczny dowód wskazujący na sprawcę zanieczyszczeń. Spółka wskazała również, iż możliwe jest przyjęcie, że zanieczyszczenia przedostawały się do środowiska proporcjonalnie do okresu czasu w jakim przedmiotowa stacja pozostawała we władaniu "B" i "A" S.A. W konkluzji "A" S.A. podważył zasadność zastosowania w przedmiotowej sprawie niewiążącej interpretacji Ministra Środowiska o wystąpieniu następstwa prawnego między odwołującą się spółką a "B", co w sposób wadliwy skutkowało stwierdzeniem braku przesłanek z art. 12 ust. 1 ustawy o wprowadzeniu ustawy ... .

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie SKO wyniki badań przeprowadzonych przez "A" S.A. we wrześniu 2004 r. na terenie stacji paliw nie stanowią dowodu potwierdzającego fakt, iż zanieczyszczenie gleby lub ziemi nastąpiło przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy ... oraz nie wskazują, iż sprawcą zanieczyszczenia gruntu mógł być inny podmiot

niż odwołująca się spółka. Organ podkreślił, iż "A" S.A. od czasu przejęcia majątku po "B", a także między wejściem w życie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 09 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby i standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165, poz. 1359) a określoną w ustawie o wprowadzeniu ustawy ... datą graniczną do złożenia zgłoszenia, tj. 30 czerwca 2004 r., mógł przeprowadzić badania zanieczyszczenia ziemi. To na wnioskodawcy ciążył bowiem ustawowy obowiązek zgłoszenia faktu zanieczyszczenia ziemi lub gleby przez inny podmiot, jak również i jego udokumentowanie. Zdaniem organu drugiej instancji za zasadne należy uznać stanowisko Ministerstwa Skarbu Państwa i Ministerstwa Środowiska, iż na "A" S.A. przeszły wszystkie prawa i obowiązki "A" – w tym także i obowiązek o charakterze publicznoprawnym określony w treści art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku "A" S.A. zarzuciła skarżonej decyzji:

• naruszenie przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż "potwierdzenie faktu zanieczyszczenia ziemi

lub gleby" oznacza obowiązek przedłożenia dowodów potwierdzających zanieczyszczenie ziemi lub gleby w historycznej dacie oraz wskazania sprawcy zanieczyszczenia, podczas gdy wzmiankowana ustawa o wprowadzeniu ustawy ... wymaga jedynie złożenia stosownego opisu okoliczności oraz wyników badań zanieczyszczenia;

• naruszenie przepisów art. 6, 7, 75, 77, 81 oraz 107 § 3 Kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia,

czy zanieczyszczenie występujące na terenie przedmiotowej działki zostało spowodowane przez "B" czy też przez "A" S.A.

W uzasadnieniu skargi Spółka wywiodła, iż ze względu na brak aktów wykonawczych do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, fakt zanieczyszczenia gleby lub ziemi, a także czas powstania tych zanieczyszczeń można wykazać wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi. Dobór tych środków i inicjatywa w tym zakresie należą do organu administracji. Odrzucenie zgłoszenia opisanego w treści art. 12 ust. 1 ustawy

o wprowadzeniu ustawy ... bez uzupełnienia przez organ materiału dowodowego stanowi rażące naruszenie art. 7, 75 i 77 Kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie arbitralnie zdecydował, że zanieczyszczenia znajdujące się na przedmiotowych nieruchomościach zostały wywołane wyłącznie przez "A" S.A. ale nie podjął, ani też nie nakazał "A" S.A. podjęcia stosownych czynności dowodowych zmierzających do wyjaśnienia, czy tak było istotnie.

Nadto "A" S.A. wskazał, iż organy administracji centralnej nie są uprawnione do wydawania powszechnie wiążącej interpretacji przepisów prawa – powoływanie

przez organ jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia interpretacji Ministerstwa Skarbu Państwa i Ministerstwa Środowiska stanowi naruszenie art. 6 Kpa.

Skarżąca spółka jest cywilnoprawnym następcą "B" S.A. Natomiast w sferze prawa publicznego doszło do następstwa prawnego jedynie w takim zakresie, w jakim dopuścił to ustawodawca. Tego zdania byli również autorzy prospektu emisyjnego "A" S.A., którzy wskazali, że następstwo prawne w granicach aktu administracyjnego jest dopuszczalne jedynie, gdy dopuszcza to przepis ustawy. Zdaniem strony skarżącej przepis art. 12 ust. 1 ustawy o wprowadzeniu ustawy ... potwierdza z mocą wsteczną, że na gruncie art. 82 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego nie obciążał każdoczesnego nabywcy rzeczy, ale pozostawał obowiązkiem sprawcy, w myśl zasady "zanieczyszczający płaci". Dopiero na gruncie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska obowiązkiem rekultywacji obciążony został cywilnoprawny nabywca rzeczy. Tym samym w miejsce zasady odpowiedzialności sprawcy wprowadzono zasadę domniemania odpowiedzialności władającego.

Według skarżącej Spółki przepis art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska ma więc charakter gwarancyjny, chroni prawa nabyte osób, które nabyły nieruchomości przed wejściem w życie ustawy. Potwierdza on, że "A" S.A. nie jest na gruncie prawa publicznego odpowiedzialny za szkody w środowisku wyrządzone przez "B" oraz wszystkich cywilnoprawnych poprzedników prawnych tej spółki pod tytułem ogólnym i szczególnym. W konkluzji "A" S.A. wniósł o uchylenie skarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.

W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. podtrzymało stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Powołując się na treść art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie

i kształtowaniu środowiska oraz art. 102 § 1 i 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska organ stwierdził, iż z powołanych wyżej przepisów wynika zasada odpowiedzialności sprawcy zanieczyszczenia gruntu lub ziemi w oderwaniu od jego praw do nieruchomości.

W konsekwencji oznacza to, że ustawodawca dopuszcza następstwo prawne w zakresie stosunków nie będących stosunkami rzeczowymi. Organ podkreślił, iż na podstawie art. 465

§ 3 i art. 285 § 3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks handlowy (Dz.U Nr 57, poz. 502 ze zm.) "A" jest następcą prawnym "B" także

w zakresie praw i obowiązków administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Zgodzić się należy z postawioną przez stronę skarżącą tezą, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) odpowiedzialność za szkody w środowisku naturalnym i co za tym idzie obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego –

co do zasady – spoczywał na podmiotach, których działania lub zaniechania miały szkodliwy wpływ na środowisko (art. 80 i 82 ust. 1 tej ustawy).

W myśl obowiązujących od 01 października 2001 r. przepisów ustawy z dnia

27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), obowiązek rekultywacji gruntów – co do zasady – nałożony został na władających powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu (art. 102 ust. 1 tej ustawy). Przewidziane w przepisach

art. 102 ust. 2 – 5 ustawy – Prawo ochrony środowiska odstępstwo od powyższej reguły dotyczy przypadków, gdy władający powierzchnią ziemi wykaże, iż zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, dokonane

po dniu objęcia przez niego władania, spowodował inny wskazany podmiot. Wówczas obowiązek rekultywacji spoczywa na sprawcy. Jeżeli zanieczyszczenie gleby lub ziemi

albo niekorzystne przekształcenie terenu odbyło się za zgodą lub wiedzą władającego powierzchnią ziemi, jest on obowiązany do ich rekultywacji solidarnie ze sprawcą. Na tych zasadach władający gruntem oraz sprawca ponoszą też ekonomiczny ciężar przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, jeżeli w przypadkach, o których mowa w przepisach art. 102 ust. 4 pkt 1 i 5 rekultywacji dokonuje za nich organ administracyjny (art. 102 ust. 6 – 7 tej ustawy).

W związku z powyższymi zmianami stanu prawnego szczególnie istotna stała się kwestia ochrony podmiotów władających powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy Prawo ochrony środowiska, na której przed wejściem w życie nastąpiło zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot.

Ochronie tej służy przepis art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, obowiązany został do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. W tym przypadku przepisów art. 102 ust. 1 – 3 Prawo ochrony środowiska nie stosuje się. Do zgłoszenia należało dołączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot.

Skarżąca spółka uznając, że zanieczyszczenie gleby zostało spowodowane przez inny podmiot ("B" S.A.) przed wejściem w życie ustawy – Prawo ochrony środowiska z dnia

27 kwietnia 2001 r., złożyła w dniu 30.06.2004 r. zgłoszenie w oparciu o ostatnio wskazany przepis.

Zatem istotnym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia sprawy stała się kwestia,

czy w świetle przepisu art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska

"A" S.A. może być uznany za inny podmiot niż "B" S.A., a w związku z tym, czy może korzystać z przewidzianej w tym przepisie ochrony. Organy administracyjne odmówiły "A" S.A. tej ochrony uznając, iż podmiot ten jest następcą prawnym "B" S.A., a następstwo to ma charakter generalny, w tym skarżący przejął obowiązek o charakterze publicznoprawnym (obowiązek określony w art. 102 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska).

Trzeba jednak zwrócić uwagę na fakt, iż istotą następstwa prawnego, bez względu

na to, czy ma ono charakter generalny, czy szczególny, jest przejście praw lub obowiązków

z jednego podmiotu na drugi. Dopiero bowiem rozróżnienie co najmniej dwóch podmiotów umożliwia rozważania na temat następstwa prawnego. Zatem twierdzenie, iż "A" S.A. jest następcą prawnym "B" S.A. potwierdza dodatkowo tezę, iż "A" S.A. i "B" S.A. to dwa różne podmioty prawne.

Z kolei w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska ustawodawca dokonując rozróżnienia podmiotu władającego powierzchnią ziemi lub gleby (przed wejściem w życie ustawy) nie wprowadził żadnych ograniczeń w stosowaniu tego przepisu, które wiązałyby się z następstwem prawnym między tymi podmiotami. W świetle tego przepisu władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy może skorzystać z przewidzianego w nim dobrodziejstwa uwolnienia się od obowiązku rekultywacji niezależnie od tego, czy nabycie tego władania miało charakter pierwotny, czy też jest wynikiem następstwa prawnego – w tym następstwa prawnego o charakterze generalnym.

Przyjęcie stanowiska, iż sukcesja generalna wyłącza możliwość zastosowania przepisu art. 12 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska prowadziłoby do znacznego

i nieuzasadnionego ograniczenia jego stosowania. Literalne brzmienie tego przepisu uprawnia do skorzystania z przewidzianych w nim praw przez "władających" powierzchnią ziemi

w dniu wejścia w życie ustawy, bez wyłączenia następców prawnych. Pogląd taki wyrażony został w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 187/05,

z dnia 08 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 608/05, z dnia 05 stycznia 2006 r.,

sygn. II SA/Bk 770/05 i innych. Podobne stanowisko zajął także WSA w Lublinie

w wyrokach z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 344/05l, sygn. akt II SA/Lu 343/05.

Powyższy pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Jednocześnie należy przyjąć, że sukcesja generalna, w szczególności odnosząca się

do obowiązków o charakterze publicznoprawnym mogłaby dotyczyć wyłącznie obowiązków skonkretyzowanych w stosunku do "pierwotnego podmiotu" w decyzji administracyjnej –

w sprawie niniejszej wydanej na podstawie art. 80 i nast. ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r.

o ochronie i kształtowaniu środowiska. Taka sukcesja nie mogłaby obejmować obowiązków wynikających z art. 102 ustawy – Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r., bowiem sukcesja nie działa "do przodu" i nie może objąć zobowiązań, które zostały uregulowane po fakcie następstwa prawnego. Nie może być sukcesji prawnej (następstwa prawnego) na przyszłość. Istotą tej instytucji jest przejęcie obowiązków publicznoprawnych istniejących.

Zdaniem Sądu, organy administracyjne naruszyły przepis art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę Prawo ochrony środowisko, poprzez błędną jego interpretację,

a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie należało rozważyć, czy spełnione zostały przewidziane

w przepisie art. 12 cyt. ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska warunki umożliwiające "A" S.A. uwolnienie się od obowiązku rekultywacji zanieczyszczonego gruntu.

W świetle przepisu art. 12 ust. 2 ustawy, zgłoszenie zanieczyszczenia gruntu, oprócz wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia, winno zawierać opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot. Skarżąca spółka na żądanie przedstawiła wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia gruntu na datę

ich wykonania oraz już we wniosku, a także później w pismach procesowych przedstawiła opis okoliczności mających wykazać, że zanieczyszczeń dokonał inny podmiot. Wszystkie dowody podlegają ocenie organu zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, które to przepisy nakładają też na organy obowiązek wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zgodzić się należy ze skarżącą spółką, że jeżeli organ prowadzący postępowanie powziął wątpliwości co do przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności dotyczących sprawcy zanieczyszczeń, czy czasu powstania zanieczyszczeń,

to obowiązkiem tego organu, zgodnie z zasadą prawdy materialnej, było wyjaśnienie tych wątpliwości w toku postępowania dowodowego chociażby przez zobowiązanie spółki

do przedłożenia dowodów, np. ekspertyzy odpowiadającej na konkretne pytania. Istotą postępowania administracyjnego jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialnoprawnych. Jakkolwiek ciężar dowodu spoczywa na stronie, ale nie oznacza to, by organowi administracyjnemu przypisano rolę wyłącznie bierną. To na organie spoczywa obowiązek wszechstronnego i należytego wyjaśnienia sprawy. W sytuacji uznania, że strona w należyty sposób wykazała tylko część istotnych dla sprawy okoliczności – braki powinny zostać uzupełnione we własnym zakresie przez organ prowadzący postępowanie zgodnie

z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Ponadto organ administracyjny nie może oceniać zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym,

ale niekorzystnym, czy nie w pełni rozpatrzonym (vide: wyrok NSA z dnia 04 lipca 2001 r.

w sprawie sygn. akt I SA 1768/99, lex nr 54171).

Reasumując – skoro, w myśl art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27.07.2001 r. starosta mógł odrzucić zgłoszenie jeżeli nie zostały spełnione warunki ustawy (określone w ust. 1),

to jego obowiązkiem było wszechstronne wyjaśnienie spełnienia lub niespełnienia

tych wymogów. W sprawie niniejszej jedynie wyjaśniono, że zanieczyszczenie ziemi nastąpiło, ale nie wyjaśniono okresu jego powstania oraz podmiotu, który je spowodował – pod kątem wymogów art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przepisu art. 12 ust. 1

cyt. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie innych ustaw, a także przepisów art. 7, art. 77, 80 i 107 § 3 cyt. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1

lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracyjne zastosują się do wyrażonej

w niniejszym wyroku oceny prawnej przepisu art. 12 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie innych ustaw, a także wyjaśnią wątpliwości dotyczące okresu, w którym nastąpiło zanieczyszczenie gleby na działce i podmiotu, który je spowodował. Jednocześnie będą miały na uwadze treść art. 12 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 27.07.2001 r.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a orzeczenie w pkt II wyroku zapadło na podstawie art. 152 tej ustawy.