Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 828/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 6 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Stępień (spr.), Sędzia WSA J. Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA E. Cisowska-Sakrajda, Protokolant T. Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1, art. 47 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) Prezydent Miasta Ł. przyznał A. P. zasiłki rodzinne na dzieci: M. P. urodzonego w dniu 13 maja 2000r. i R. P. urodzonego dnia 28 maja 2002r. na okres od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 sierpnia 2005r. w wysokości 43 zł miesięcznie na każde z dzieci oraz dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego na R. P. na okres od dnia 1 maja do dnia 28 października 2004r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 26 kwietnia 2004r. A. P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego przewidzianego w art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wynika z art. 5 ust. 1. Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2002r. Po analizie wniosku i załączonych do niego dokumentów wskazanych w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 45, poz. 433), tj. kserokopii dokumentu stwierdzającego tożsamość, skróconych odpisów aktu urodzenia dzieci, zaświadczenia US o dochodzie osób fizycznych na zasadach ogólnych i zaświadczenia pracodawcy o udzieleniu urlopu wychowawczego ustalono, że liczba osób w rodzinie wynosi 4, w tym dwoje dzieci, łączny dochód rodziny po odliczeniach wynosi 17274,54 zł, a w przeliczeniu na jednego członka 359,89 zł i nie przekracza progu dochodowego.

W związku z tak ustalonym stanem faktycznym organ uznał, że wnioskodawczyni przysługuje zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości określonej w art. 47 ust. 1 pkt 1, czyli po 43 zł miesięcznie na każde z nich, łącznie 86,00 zł miesięcznie. Uzasadniając rozstrzygnięcie w części dotyczącej dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przewidzianego w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ podał, że wnioskodawczyni załączyła do wniosku o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, zgodnie z § 3 powołanego wyżej rozporządzenia, zaświadczenia pracodawcy A ul. A 20 o pozostawaniu w zatrudnieniu od dnia 7 czerwca 1994r. (co najmniej 6 - miesięcznym okresie pozostawania w zatrudnieniu bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego oraz okresie, na jaki urlop został udzielony ) oraz o wysokości i terminie pobieranego zasiłku wychowawczego.

Na podstawie w/w dokumentów organ stwierdził, że w dniu wydania decyzji A. P. znajduje się na urlopie wychowawczym, udzielonym jej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem R. P. w okresie od dnia 29 października 2002r. do dnia 31 sierpnia 2005r., w związku z czym zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje jej prawo do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie przez 24 miesiące, tj. do dnia 28 października 2004r.

Od decyzji tej A. P. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że z tytułu opieki nad dzieckiem – M. P. korzystała z urlopu wychowawczego do dnia 1 czerwca 2001r. do dnia 12 maja 2004r., przy czym zasiłek wychowawczy pobierała w zakładzie pracy od dnia 29 października 2002r. do dnia 30 kwietnia 2004r. (18 miesięcy i 2 dni ).

Natomiast z tytułu opieki nad drugim dzieckiem – R. P. udzielono jej urlopu wychowawczego w okresie od dnia 13 maja 2004r. do dnia 31 sierpnia 2005r. Zdaniem strony, organ I instancji przyznając dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego tylko do dnia 28 października 2004r. nieprawidłowo zaliczył okres pobierania zasiłku wychowawczego w trakcie urlopu wychowawczego udzielonego z tytułu opieki nad pierwszym dzieckiem do dwuletniego okresu ustawowego, jaki przysługuje na drugie dziecko. W związku z czym A. P. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie jej dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem do dnia 31 sierpnia 2005r.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 48 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1, art. 47 ust. 1, art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2003r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż A. P. przedstawiła w załączeniu do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego zaświadczenie od pracodawcy, z którego wynika, iż w okresie od dnia 29 października 2002r. do dnia 30 kwietnia 2004r. pobierała zasiłek wychowawczy, przebywając w tym okresie na urlopie wychowawczym oraz, iż korzysta z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 czerwca 2001r. do dnia 31 sierpnia 2005r.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego oznacza to, że w okresie pobierania zasiłku wychowawczego od dnia 29 października 2002r. do dnia 30 kwietnia 2004r. A. P. przebywała na urlopie wychowawczym z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem R. P. urodzonym w dniu 28 maja 2002r., a nie z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem M. P. urodzonym w dniu 13 maja 2000r. i tylko z tego tytułu mogła pobierać zasiłek wychowawczy.

Organ odwoławczy stwierdził również, że w dniu 29 października 2002r., w którym A. P. rozpoczęła pobieranie zasiłku wychowawczego, syn M. P. ukończył już 2 lata i 5 miesięcy, a w materiale dowodowym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż A. P. pobierała zasiłek wychowawczy z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego udzielonego jej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem M. P..

Na powyższą decyzję A. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że w dniu 13 maja 2000r. urodziła pierwsze dziecko M. P., a zakład pracy udzielił jej urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 czerwca 2001r. do dnia 31 maja 2003r. i od dnia 1 czerwca 2003r. do dnia 12 maja 2004r. Urlop wychowawczy udzielony jej z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem M. P. trwał 2 lata i 11,5 miesiący, do ukończenia przez dziecko 4 roku życia i był zgodny z przepisami prawa ( urlop wychowawczy może trwać 3 lata, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 4 lat życia ).

W czasie urlopu wychowawczego w dniu 28 maja 2002r. skarżąca urodziła drugie dziecko – R. P., na które udzielono jej urlopu wychowawczego po zakończeniu urlopu wychowawczego na pierwsze dziecko M. P., tj. w okresie od dnia 13 maja 2004r. do dnia 31 sierpnia 2005r.

Do skargi załączyła kserokopie podań kierowanych do prezesa Przedsiębiorstwa A w Ł. o udzielenie jej urlopu wychowawczego na synów M. i R. we wskazanych wyżej okresach.

A. P. podała także, że w czasie przebywania na urlopie wychowawczym na pierwsze dziecko – M., wystąpiła do zakładu pracy z wnioskiem o ustalenie uprawnień do zasiłku wychowawczego z tego tytułu i pobierała zasiłek wychowawczy w okresie od dnia 29 października 2002r. do dnia 30 kwietnia 2004r., to jest przez 18 miesięcy i 3 dni. Zgodnie zaś z przepisami zasiłek wychowawczy przysługuje do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące kalendarzowe. Przed urodzeniem drugiego dziecka skarżąca nie pobierała zasiłku wychowawczego, ponieważ przeciętny miesięczny dochód na osobę w jej rodzinie przekraczał kwotę stanowiącą 25% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za poprzedni rok kalendarzowy i dopiero podział dochodu na 4 osoby spowodował, że nabyła prawo do zasiłku wychowawczego.

Zdaniem A. P., konsekwencją zajętego przez organy administracji stanowiska jest to, że urodzenie przez nią dziecka podczas urlopu wychowawczego pozbawia ją prawa do korzystania z ustawowych okresów pobierania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Gdyby natomiast drugie dziecko urodziła po zakończeniu urlopu wychowawczego, zasiłek wychowawczy, a od dnia 1 maja 2004r. - dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, przysługiwałby jej przez 24 miesiące na każde dziecko, przy spełnieniu warunku przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie. Na pierwsze dziecko M. P. wykorzystała 18 miesięcy i 3 dni z 24 miesięcy, na drugie dziecko według decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego przysługuje jej tylko 5 miesięcy i 28 dni.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podnosząc tożsame argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.s.a.

Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też zaskarżona decyzja została uchylona.

Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ administracji publicznej winno zapewnić przed wydaniem decyzji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy zarówno pod względem okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe stosowanie prawa materialnego.

Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzują unormowania zawarte w art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa. Wynika z nich, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a ponadto, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, doszło ponadto do naruszenia zasad wyrażonych w art. 8-9 kpa, gdyż skarżąca nie została poinformowania i uprzedzona o konsekwencjach prawnych wynikających ze złożenia niedostatecznie precyzyjnych zaświadczeń z zakładu pracy, w których zawarto informacje o okresie korzystania z urlopu wychowawczego i pobieraniu zasiłku wychowawczego bez bliższego określenia, z tytułu urodzenia którego z synów uprawnienie to jej przysługiwało.

Sąd stwierdza ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 15 kpa.

Zgodnie bowiem z tym przepisem postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez podmiot do tego legitymowany, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest bowiem weryfikacja decyzji, a ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej (por. B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H.Beck Warszawa 1996, s. 83-84 oraz np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 listopada 1992r. sygn. VSA 721/92 – ONSA nr 3-4, poz. 95, z dnia 28 września 1994r. sygn. IIISA 1496/93, "Wspólnota", nr 50, s. 16 ).

Tymczasem, mimo podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów dotyczących okresu korzystania z urlopu wychowawczego i zasiłku wychowawczego na starszego syna M., Kolegium nie przeprowadziło - stosownie do treści art. 136 kpa - uzupełniającego postępowania dowodowego, a podzieliło stanowisko zajęte przez organ I instancji, opierając się na pierwotnie złożonych, nieprecyzyjnych, zaświadczeniach.

Dlatego też, w ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową skargę, należy stwierdzić, iż w świetle ustawy stanowiącej podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. nr 328, poz. 2255 ze zm. ) - art. 10, przy założeniu iż podniesione przez skarżącą zarzuty zostaną potwierdzone stosownymi zaświadczeniami (a pośrednio i częściowo wynika to z załączonych do skargi kserokopii podań), nie będzie przeszkód prawnych do uwzględnienia wniosku A. P. w zakresie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Reasumując, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku wydane zostało na podstawie art. 152 p.s.a.