Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 56/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 37 ust. 1 , art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77, art. 84 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 2, art. 106, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2009r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie rozbiórki części obiektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego przy [...] polegającej na powiększeniu pomieszczenia gospodarczego w piwnicy od strony ogrodu, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego na skutek interwencji K. J. postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że budynek mieszkalny przy [...] w zabudowie szeregowej został rozbudowany w latach 1984 - 1986 od strony elewacji ogrodowej w poziomie piwnic o dobudówkę o wymiarach 3,00 m x 6,00 m, w następstwie czego powiększone zostało pomieszczenie gospodarcze w piwnicy. Rozbudowana część budynku posiada ściany murowane z bloczków betonowych (boczne ściany usytuowane w granicy działki omurowane są dodatkowo luksferami) i dach konstrukcji stalowej kryty blachą trapezową. M.K. przedłożył ekspertyzę techniczną wraz z inwentaryzacją wykonanej rozbudowy opracowaną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, z której wynika, że rozbudowa budynku mieszkalnego koliduje z istniejącym przyłączem energetycznym kablowym oraz złączem kablowym zlokalizowanym na ścianie frontowej budynków mieszkalnych Nr 39 E i 39 D i obsługującym te budynki. Złącze to w wyniku wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego Nr 39 E zostało zabudowane w sposób uniemożliwiający właścicielowi sąsiedniego budynku mieszkalnego Nr 39D, Krzysztofowi Jędrzejczykowi, dostęp do zewnętrznej rozdzielni elektrycznej 380 V zasilającej w energię elektryczną jego budynek.

Rejonowy Zakład Energetyczny pismem z dnia 12 sierpnia 2005r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiadomił, że rozbudowa budynku mieszkalnego przy [...] została zrealizowana bez żadnych z nim uzgodnień. Stwierdził również, że istniejące linie kablowe 0,4 kV znalazły się pod budynkiem, a złącze kablowe zasilające budynek Nr 39 E i 39 D znalazło się wewnątrz rozbudowanej części budynku. Takie usytuowanie tych urządzeń jest niedopuszczalne, ponieważ uniemożliwia prawidłową eksploatację sieci rozdzielczej 0,4 kV oraz naprawę kabla przebiegającego pod budynkiem w przypadku wystąpienia jego awarii.

W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, iż z przedłożonej przez inwestora ekspertyzy technicznej wynika, że przybudówka wykonana została pod względem konstrukcyjnym prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż na rozbudowę budynku mieszkalnego inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Brak również takiego pozwolenia udzielonego Spółdzielni Mieszkaniowej. W konsekwencji tych ustaleń organ przyjął, iż wykonanie rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, do której zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego 1994r. mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974r. Przedmiotowa rozbudowa budynku mieszkalnego została zrealizowana na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a zatem nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym i nie ma do niej zastosowania przepis art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z póź. zm). Z opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. J.S., jak też opinii technicznej opracowanej przez mgr inż. elektryka K. P. wynika, że wykonana rozbudowa budynku mieszkalnego Nr 39 E nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia. Rozbudowa budynku mieszkalnego została zrealizowana zgodnie z obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy i sztuki budowlanej, nie naruszono norm technicznych, a istniejące złącze kablowe nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W konsekwencji organ uznał, iż w sprawie brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu na postawie art. 37 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., a jednocześnie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. nakazu przeróbek tego obiektu mających na celu doprowadzenie go do zgodności z przepisami, albowiem obiekt nie narusza obowiązujących przepisów. W tej sytuacji, zdaniem organu I instancji, postępowanie stało się bezprzedmiotowe co skutkowało jego umorzeniem. Odwołanie od tej decyzji wniósł K. J. zarzucając m.in., że umorzenie sprawy przedmiotowego obiektu wykonanego bez pozwolenia i projektu, w granicy z jego budynkiem Nr 39 D, pozostawia problem nie rozwiązany w zakresie wspólnej rozdzielni elektrycznej 0,4 kV i dostępu umożliwiającego normalną obsługę eksploatacyjną urządzeń energetycznych. W wyniku samowolnej i kolizyjnej rozbudowy dokonanej przez sąsiada, został pozbawiony zasilania drugiej fazy prądu. Z powodu braku dostępu do złączy jego budynek na trzech kondygnacjach zasilany jest prądem jednej fazy, co powoduje, że na skutek awarii może być pozbawiony elektryczności w całym budynku.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 103 ust.2 art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał M. K. wykonać w terminie do dnia 30.04.2009r. następujące przeróbki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego przy [...] o przybudówkę o wymiarach w rzucie 3,00 x 6,00 m dobudowaną w poziomie przyziemia od strony elewacji ogrodowej, usytuowaną w granicy z działką K. J., w celu wyeliminowania występującego niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia:

1/ dokonać rozbiórki ściany przybudówki wzdłuż granicy z działką K. J. oraz fragmentu ściany prostopadłej na szerokości 80 cm i wykonać nową ścianę szczytową o grubości 24 cm z bloczków betonowych B-15, murowaną na pełne spoiny na zaprawie cem-wap kl. 5 MPa i obustronnie otynkowaną, spełniającą wymagania przegrody oddzielenia przeciwpożarowego, usytuowaną w odległości ok. 80 cm od granicy. Ścianę tą należy posadowić na ławie fundamentowej betonowej B-15 o wym. 50 x 30 cm z izolacją przeciwwilgociową poziomą 1 x papa na lepiku. Wykonać wieniec żelbetowy o wym. 24 x 18 cm z betonu B-15 zbrojony 4 fi 10 St3SX + strzemiona fi 4,5 co 20 cm.,

2/ zlikwidować część dachu na tym odcinku przebudówki poprzez obcięcie ceownika 180 oraz obcięcie blachy trapezowej, a ponadto należy wykonać obróbki blacharskie z blachy stalowej powlekanej gr. 0,6 mm przy przebudowanej przybudówce. Przeróbki te należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane, a o wykonaniu nakazanych robót budowlanych należy powiadomić Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, iż na skutek interwencji K. J. w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych przy rozbudowie przybudówki przy budynku mieszkalnym w segmencie szeregowym przy ul. Manifestu Lipcowego 39E, którego właścicielem jest M.K. organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W efekcie tego postępowania zapadła decyzja z dnia 8.07.2005r. Znak: PINB.SO-7141-1-23/05, którą nakazano M. K. wykonać w terminie do dnia 30.09.2005r. przeróbki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego określone w przedłożonej opinii technicznej inż. A.K. , stanowiącej załącznik do tej decyzji.

Decyzja powyższa, na skutek odwołania K. J., decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 19.12.2005r. została uchylona w całości, a sprawa przekazana do organu I instancji, celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji zapadła kolejna decyzja z dnia [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. K. wykonać w terminie do dnia 30.05.2006r. przeróbki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego polegające na przebudowie istniejącego przyłącza energetycznego kablowego 0,4 kV i złącza kablowego w taki sposób, aby nie kolidowały one z wykonaną rozbudową budynku, oraz na wykonaniu nowego pokrycia dachowego przybudówki oraz obróbek blacharskich .

Od decyzji tej odwołał się K. J..

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego zapadła decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...] a sprawę przekazano temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Następnie decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. K. wykonać w terminie do dnia 30.12.2006r. określone przeróbki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, między innymi rozbiórkę części przybudówki od strony granicy z działką K. J. na odcinku 1,5 m i zakończyć przybudówkę od strony tej granicy ścianą szczytową grubości co najmniej 12 cm z cegły pełnej ceramicznej lub wapienno-piaskowej, murowaną na pełne spoiny i obustronnie otynkowaną, spełniającą wymagania przegrody oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 1 godziny, usytuowaną w odległości 1,5 m od granicy działki.

Od tej decyzji odwołanie złożył M.K..

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Znak: [...] powyższą decyzję utrzymał w mocy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Ke 93/07 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową "Wichrowe Wzgórze" do złożenia wyjaśnień w sprawie przedmiotowej rozbudowy budynku oraz do przedłożenia do wglądu dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, a w szczególności projektu technicznego i decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również zawiadomienia o zakończeniu jego budowy lub pozwolenia na użytkowanie, jeżeli zostało wydane.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 7.05.2008r w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego stawił się przedstawiciel Spółdzielni – T.R. , który przedłożył do wglądu projekty archiwalne zespołu domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej Nr 24 na Osiedlu (nr 24 odpowiada obecnie szeregowi nr 39 A-H). T. R. oświadczył, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada w swoich zasobach archiwalnych decyzji o pozwoleniu na budowę, dotyczącej segmentu 39 E i 39 D. Poza przedłożonymi organowi projektami Spółdzielnia nie dysponuj żadnymi innymi projektami dotyczącymi rozbudowy tego budynku, jak też innymi dokumentami (pozwolenia, dokumenty odbiorowe itp.). Spółdzielnia nie posiada także żadnych danych odnośnie terminu, w jakim budynek ten w poszczególnych segmentach został rozbudowany.

Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na M.K. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30.07.2008r. oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych oraz określającej roboty jakie należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym usunięcia występującej kolizji wykonanej rozbudowy budynku z istniejącym złączem energetycznym kablowym zlokalizowanym w granicy posesji 39 E i 39 D i zapewnienia właściwego dostępu do znajdujących się na nieruchomości M.K. urządzeń elektrycznych, służących również właścicielowi działki sąsiedniej. Zaznaczono przy tym, iż ocena ta winna być sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności przy uwzględnieniu opinii biegłego energetyka.

Na postanowienie to zażalenie złożył M.K.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] powyższe postanowienie utrzymał w mocy.

W dniu 25.07.2008r. M.K. przedłożył żądaną opinię techniczną opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego J.S., jak również opinię techniczną opracowaną przez mgr inż. elektryka K. P.

Po analizie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym w szczególności przedłożonych opinii technicznych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Organ odwoławczy uzasadniając wydanie decyzji reformacyjnej podniósł, iż analiza akt sprawy wskazuje, iż samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego nadal koliduje z istniejącym przyłączem energetycznym kablowym oraz złączem kablowym zlokalizowanym na ścianie frontowej budynków mieszkalnym nr 39 E i 39 D i obsługującym te budynki, co powoduje brak zapewnienia właściwego dostępu do znajdujących się na nieruchomości M.K. urządzeń elektrycznych, służących również właścicielowi działki sąsiedniej. W związku z tym niezasadne jest stanowisko organu I instancji, że taka kolizyjna samowola budowlana nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. K. J. nadal bowiem zwraca uwagę na to, iż w wyniku samowolnej i kolizyjnej rozbudowy dokonanej przez sąsiada, został pozbawiony zasilania drugiej fazy prądu z powodu braku dostępu do złączy i dotychczas jego budynek na trzech kondygnacjach zasilany jest prądem jednej fazy. Brak możliwości właściwego dostępu do złącza zostało potwierdzone przez Z. w protokole kontroli z dnia 5.08.2008r. Organ podniósł także, iż już na początku postępowania Rejonowy Zakład Energetyczny pismem z dnia 12.08.2005r. znak: L.dz. RZ/TU/WM/5448/05 powiadomił organ I instancji, że rozbudowa budynku mieszkalnego została zrealizowana bez żadnych uzgodnień z Zakładem. Stwierdzono wówczas, że istniejące linie kablowe 0,4 kV znalazły się pod budynkiem, a złącze kablowe zasilające budynek Nr 39 E i 39 D znalazło się wewnątrz rozbudowanej części budynku. Taka lokalizacja linii kablowej wraz ze złączem uniemożliwia prawidłową eksploatację sieci rozdzielczej 0,4 kV, a w przypadku wystąpienia awarii kabla pod budynkiem uniemożliwia jego naprawę. Powyższe stanowisko RZE potwierdził w piśmie z dnia 20.03.2007r. skierowanym do K. J.

Z przedłożonej w dniu 25.07.2008r.przez M.K. opinii technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. J.S. oraz załączonej do niej opinii technicznej opracowanej przez mgr inż. elektryka K. P. wynika, że jakkolwiek złącze to nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi lub mienia, to jednak obecne jego posadowienie jest niefortunne i przestarzałe. Autorzy opinii stwierdzili bowiem, że dostęp do bezpieczników od strony budynku K. J. jest swobodny, natomiast od strony M. K. wymaga wejścia do jednego z pomieszczeń tego budynku. W przypadku wystąpienia awarii i jednocześnie braku obecności M. K. w budynku dostęp do całości złącza będzie utrudniony. Na załączonym do tej opinii rysunku rzutu piwnicy (zał. Nr 1) zaznaczono miejsce lokalizacji istniejącego złącza kablowego oraz propozycję jego nowej lokalizacji. Z propozycją takiego rozwiązania zwrócił się do Rejonowego Zakładu Energetycznego M. K., a pismem z dnia 2.12.2005r. Zakład na taką lokalizację złącza kablowego wyraził zgodę. Z kolei w piśmie z dnia 24.10.2006r. Rejonowy Zakład Energetyczny potwierdził swoje stanowisko, iż najlepszym rozwiązaniem byłoby wyniesienie poza obręb budynku istniejącego złącza wraz z układami pomiarowymi.

W ocenie organu odwoławczego w tym stanie faktycznym brak jest podstaw do umorzenia postępowania, albowiem przedmiotowa rozbudowa powodowała i nadal powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a postępowanie nie zostało zakończone decyzją rozstrzygającą istniejący spór.

Zdaniem organu odwoławczego fakt, iż nadal nie jest rozwiązany problem braku bezkolizyjnego dostępu do złączy elektrycznych spowodowany przedmiotową rozbudową, skutkuje koniecznością uchylenia w całości decyzji organu I instancji oraz nakazaniem wykonania przeróbek obiektu, celem wyeliminowania występującego niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Nakazane przeróbki spowodują, iż przedmiotowa rozbudowa nie będzie

kolidować z istniejącą skrzynką ze złączami kablowymi i spowoduje łatwy dostęp do

urządzeń elektrycznych w razie awarii. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa przybudówka została zrealizowana samowolnie w latach 1984-1986, a zatem w sprawie ma zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z 1994r. - Prawo budowlane. Ponieważ obiekt został zrealizowany na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie zachodzi okoliczność do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Brak jest wystarczających podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., gdyż istnieje możliwość usunięcia występującej kolizji poprzez przeróbki części przedmiotowej rozbudowy nakazane na podstawie art. 40 tej ustawy. Przeróbki części tej przybudówki na odcinku o szerokości 80 cm zapewnią wystarczający, swobodny dostęp do skrzynki ze złączami kablowymi umożliwiający prawidłową eksploatację sieci energetycznej budynku K. J., co również rozwiąże problem utrudnionego dostępu do obsługi tej skrzynki przez dostawcę energii, a jednocześnie przeróbki nie wpłyną negatywnie na wytrzymałość i stateczność pozostałej konstrukcji tego obiektu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kielcach wniósł M.K. zarzucając :

1/ sprzeczność treści zaskarżonej decyzji z zaleceniami i motywami wskazanymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 kwietnia 2007r. w sprawie sygn. akt II SA/Ke 93/ 07,

2/ naruszenie zasady prawdy obiektywnej ( art.7 k.p.a. ) oraz art. 8 i 11 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia zasadności ustaleń oraz "przemilczenie" istotnych dla sposobu załatwienia sprawy treści opinii biegłych dr. inż. J.S. z dnia 12 lipca 2008r. oraz inż. K. P. z dnia 20 czerwca 2008r. Zdaniem autora skargi zaskarżona decyzja "bezzasadnie neguje treść opinii biegłych", które są "przedmiotowo zgodne z zaleceniem Sądu w sprawie sygn. II SA/Ke 93/07 dając wyczerpujące odpowiedzi na pytania i sposób rozstrzygnięcia".

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia M. K. wniósł o:

1/ uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2/ dołączenie do materiału dowodowego dowodu z akt sprawy sygn. II SA/Ke 93/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach,

3/ dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniających sporządzonych przez obu wskazanych biegłych - na okoliczność bezzasadności twierdzeń, zawartych na stronie 8 i 9 zaskarżonej decyzji, a także ewentualnie "przywołania obu biegłych, na wypadek kwestionowania ustaleń zawartych przez WINB - w odpowiedzi na skargę",

4/ zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż stanowisko organu II instancji jest niespójne logicznie, gdyż " przecząc treści uzasadnienia postanowienia PINB, organ II instancji dopuścił się fałszu intelektualnego nadal przypisując skarżącemu samowolę budowlaną". Zarzut powyższy M.K. oparł na faktach zaniechania wykonania przez organ podstawowych czynności sprawdzających, tj. badania decyzji o pozwoleniu na budowę, dziennika budowy, dokumentacji odbiorowej w tym protokołu odbioru końcowego, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, dokumentacji - projektu typowego opracowanego przez Z. w 1978 r.

Skarżący zarzucił nadto organowi odwoławczemu, że w zaskarżonym orzeczeniu nie odniósł się merytorycznej treści opinii obu biegłych. Dołączone do skargi uzupełniające opinie biegłych, w ocenie autora skargi, wykazują bezzasadność stanowiska organu II instancji i wykluczają fakt samowoli budowlanej oraz przesłankę "niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji.

Jako podstawowa dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jawi się kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3.04.2007r. sygn. akt II SA/Ke 93/07.

Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przyjąć zatem należy, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało ono wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22.03.1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Szczególnie owo oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma znaczenie w przypadku orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z uchylenia zaskarżonego aktu. Oznacza to, że zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia. W uzasadnieniu orzeczenia bowiem sąd zawiera ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych. "Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę." (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005r., s.476).

Mając powyższe na uwadze nie budzi wątpliwości Sądu, że zarówno organ, jak i Sąd obecnie orzekający w przedmiotowej sprawie są związani wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 3.04.2007r. sygn. akt II SA/Ke 93/07.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podniósł, iż organ naruszył art. 7 i 77 k.p.a., bowiem nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego ani nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Organ winien był wyjaśnić, czy udzielone Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenie na budowę domków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, obejmowało także przybudówkę lub czy zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie budynku wraz z przybudówką, co wykluczałoby zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Sąd zakwestionował również uzasadnienie nakazania rozbiórki przybudówki tak, aby była ona odsunięta od granicy z działką K. J. na odległość półtora metra, w świetle przepisów warunków technicznych obowiązujących w dacie wznoszenia przybudówki jak i obecnie obowiązujących. Zarzucił również niekonsekwencję w zastosowaniu przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., bowiem wykazano, że brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu i jednocześnie ustalono, że występuje zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia spowodowane kolizją przedmiotowej rozbudowy z przyłączem energetycznym i złączem kablowym. W ocenie Sądu nie zbadano również, czy nakazany zakres rozbiórki nie spowoduje faktycznie rozebrania całego obiektu.

We wskazaniach co do dalszego toku postępowania Sąd podał, iż w ponownym rozpoznaniu sprawy należy w pierwszej kolejności ustalić, czy wzniesiona przybudówka stanowi faktycznie samowolę budowlaną. W tym celu pomocne może być przeprowadzenie dowodu z dokumentów związanych z wydaniem spółdzielni mieszkaniowej pozwolenia na budowę domu, w szczególności projektów i decyzji o pozwoleniu na budowę a nadto pozwolenia na użytkowanie, o ile takie faktycznie zostało wydane. Gdyby okazało się, że przybudówka stanowi samowolę, organ winien wyjaśnić, czy rzeczywiście wymaga ona przeróbek, o jakich mowa w art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. a w szczególności, jakie zmiany lub przeróbki są niezbędne do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w tym do zapewnienia właściwego dostępu do znajdujących się nieruchomości skarżącego urządzeń energetycznych, służących również właścicielom innych działek. W tym celu może się okazać niezbędne dopuszczenie dowodu z opinii biegłego energetyka i biegłego z zakresu budownictwa, przy czym, o ile organ uzna, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, przy zlecaniu i korzystaniu z opinii winien mieć na uwadze art. 84 § 2 k.p.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż organy zastosowały się do wskazań Sądu co do dalszego toku postępowania. Przede wszystkim w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły, iż w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Z prawidłowych ustaleń organów, skutecznie nie zakwestionowanych w toku postępowania sądowego wynika, iż na rozbudowę budynku mieszkalnego inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Brak również takiego pozwolenia udzielonego Spółdzielni Mieszkaniowej, potwierdzającego legalność zrealizowanego obiektu budowlanego. Z wyjaśnień uzyskanych przez organ od przedstawiciela Spółdzielni wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada w swoich zasobach archiwalnych decyzji o pozwoleniu na budowę, dotyczącej segmentu 39 E i 39 D, jak też innych dokumentów (np. dokumentów odbioru robót) związanych z tymi obiektami. Nie dysponuje także danymi dotyczącymi okresu, w jakim budynek ten w poszczególnych segmentach został rozbudowany. Sąd podziela także ustalenia organu, iż sporny obiekt został zrealizowany w latach 1984-1986r., a więc w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974r. Ustalenia w tym zakresie znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie, a w szczególności w wyjaśnieniach A. K. - pełnomocnika M.K. złożonych na rozprawie w dniu 21.08.2006r. Z wyjaśnień tych wynika, iż fundamenty rozbudowy budynku mieszkalnego od strony elewacji ogrodowej zostały wykonane w 1984r., wkrótce po zakończeniu rozbudowy tarasów. Na wykonanie tych fundamentów nie było wydawane odrębnie pozwolenie na budowę poza pozwoleniem na budowę zespołu budynków mieszkalnych. Fundamenty te wykonano za zgodą Spółdzielni Mieszkaniowej i autora projektu. Ściany dobudówki i jej zadaszenie ze szkła zostały wykonane w latach 1985-1986. Ściany boczne do chwili obecnej pozostały bez zmian, natomiast wymienione zostało zadaszenie ze szkła na zadaszenie z blachy z dociepleniem wełną mineralną. Przed zmianą zadaszenia obiekt wykorzystywany był w latach 1986-87 jako oranżeria.

Zgodzić się także trzeba z ustaleniami organu odwoławczego, iż przedmiotowy obiekt nadal koliduje z istniejącym przyłączem energetycznym kablowym oraz złączem kablowym zlokalizowanym na ścianie frontowej budynków mieszkalnych nr 39 E i 39 D i obsługującym te budynki, co powoduje brak zapewnienia właściwego dostępu do znajdujących się na nieruchomości M.K. urządzeń elektrycznych, służących również właścicielowi działki sąsiedniej. Takie ustalenia organu odwoławczego wynikają jednoznacznie m.in.ze stanowiska Z. zawartego w protokole z kontroli z dnia 5.08.2008r., piśmie z dnia 12.08.2005r. znak: L.dz. RZ/TU/WM/5448/0, piśmie z dnia 20.03.2007r., zgodnie z którym stwierdzona lokalizacja linii kablowej wraz ze złączem uniemożliwia prawidłową eksploatację sieci rozdzielczej 0,4 kV oraz w przypadku wystąpienia awarii kabla pod budynkiem uniemożliwia jego naprawę.

Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy odniósł się do przedłożonej przez M.K. opinii technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. J.S. oraz załączonej do niej opinii technicznej opracowanej przez mgr inż. elektryka K. P., podnosząc, iż autorzy opinii wskazują, że jakkolwiek złącze nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi lub mienia, to jednak obecne jego posadowienie jest niefortunne i przestarzałe, a w przypadku wystąpienia awarii i jednocześnie braku obecności M. K. w budynku, dostęp do całości złącza będzie utrudniony.

Mając na uwadze całość zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym w szczególności opinii jak i stanowiska Z. zasadne jest stanowisko organu, iż sporny obiekt powodował i powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. To zaś oznacza, iż w stanie faktycznym sprawy została spełniona przesłanka o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. nr 38, poz. 229 z póź. zm). Skoro samowola budowlana została zrealizowana w latach 1984-1986, w sprawie niniejszej znajduje zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z 1994r. - Prawo budowlane, zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).

Stosownie do art. 37 ust. 1 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2/ powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Takie brzmienie tego przepisu oznacza, iż w przypadku gdy cały obiekt został zrealizowany samowolnie, a jednocześnie spełniona została jedna z przesłanek określonych w ust. 1 pkt 1 lub 2 tego przepisu organ winien orzec jego rozbiórkę. Na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza to, iż wobec prawidłowych ustaleń organu odwoławczego, iż sporny obiekt powodował i powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia - spełniona została przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skoro zatem przedmiotowy obiekt (przybudówka) w całości został zrealizowany samowolnie, a jednocześnie została spełniona przesłanka o jakiej mowa w w/w przepisie, to organ winien orzec rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu w całości.

Wbrew ustaleniom oraz brzmieniu w/w przepisu organ uznał, iż istnieje możliwość usunięcia występującej kolizji poprzez przeróbki części przedmiotowej rozbudowy nakazane na podstawie art. 40 tej ustawy. Takie stanowisko organu (w świetle prawidłowych ustaleń faktycznych) jest sprzeczne z brzmieniem art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Mając jednak na uwadze treść art. 134 § 2 ustawy p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności - Sąd oddalił skargę, albowiem rozbiórka obiektu budowlanego (całej przybudówki) byłaby "mniej korzystna" dla skarżącego, niż rozwiązanie przyjęte przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Wniosek złożony przez M. K. w dniu 13.03.2009r. o otwarcie zamkniętej rozprawy na nowo i dopuszczenie dowodu z opinii biegłych, z zeznań świadków oraz umożliwienie udzielenie pełnomocnictwa ojcu skarżącego - nie mógł być uwzględniony.

Sąd administracyjny, co do zasady, nie prowadzi postępowania dowodowego w sprawie, ale na podstawie akt administracyjnych przekazanych przez organ ocenia i kontroluje poprawność ustaleń stanu faktycznego dokonaną przez organ. Stąd też Sąd kontrolę legalności decyzji opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 ustawy p.p.s.a.). W związku z tym nie przesłuchuje świadków oraz nie dopuszcza dowodu z opinii biegłych. Wyjątkowo z mocy art. 106 ustawy p.p.s.a. może dopuścić dowód z dokumentów o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania. Taka zaś sytuacja w sprawie nie zachodziła.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.