Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 723/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nakazał Przedsiębiorstwu A sp. z o.o. z siedzibą

w P. (zwanej dalej w skrócie: "A" sp. z o.o.) w terminie do [...] r. zastosowanie skutecznych rozwiązań technicznych powodujących obniżenie wartości poziomu dźwięku przenikającego od urządzeń technicznych kotłowni do lokalu mieszkalnego usytuowanego nad kotłownią, zamieszkałego przez S. N. – poniżej wartości dopuszczalnych określonych dla pory nocy Polską Normą PN-87/B-02151/05 – "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach".

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz § 327 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Wskazano także, iż rozstrzygnięcie organu I instancji oparto na sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...] r. oraz ocenie wyników pomiaru poziomu dźwięku A w budynku mieszkalnym przy ul. J.

[...] w P. z dnia [...] r. znak [...].

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że postępowanie administracyjne

w niniejszej sprawie wszczęto na skutek (otrzymanej przez organ sanitarny w dniu

[...] r.) interwencji S. N., zamieszkałego przy ul. J. [...] w P., dotyczącej nadmiernego przenikania hałasu od urządzeń zamontowanych w kotłowni osiedlowej zlokalizowanej przy ul. J. [...] do zamieszkiwanego przez niego lokalu mieszkalnego.

Dalej wskazano, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r., którą wydano w oparciu o ocenę wyników pomiarów akustycznych dokonanych w nocy [...] r. w mieszkaniu S.N., nakazująca "A" sp. z o.o. zastosowanie rozwiązań technicznych niwelujących stwierdzone przekroczenia dopuszczalnego poziomu dźwięku została uchylona decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., który nakazał dokonać, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, pomiarów poziomu dźwięku A w pomieszczeniach mieszkalnych w trakcie jednoczesnej pracy kotłowni i instalacji centralnego ogrzewania oraz zmierzenie w tych samych punktach poziomu tła po wyłączeniu obydwu źródeł hałasu.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organu I instancji wyjaśniono, że

w wykonaniu powyższych zaleceń przeprowadzono w nocy z [...] r., przy załączonych i wyłączonych urządzeniach kotłowni, ponowne pomiary przenikania hałasu, od urządzeń zamontowanych w przedmiotowej kotłowni na klimat akustyczny lokalu mieszkalnego zajmowanego przez S.N. Opisane warunki

w jakich wykonano badania pozwoliły na określenie poziomu tła akustycznego. Uwzględniono także zalecenia organu odwoławczego i przeprowadzono pomiary przy wyłączonej wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania w całym budynku,

w którym usytuowany jest lokal S. N.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził dalej, że badania wykonano z zastosowaniem miernika dźwięku poddanego prawnej kontroli metrologicznej, posiadającego aktualne Świadectwo Legalizacji Ponownej, wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar w Warszawie i z zachowaniem wymogów określonych w pkt 4.4 PN-81/N-01306 "Hałas. Metody pomiaru. Wymagania ogólne", który stanowi, że pomiary hałasu w miejscach przebywania ludzi powinny być przeprowadzane w charakterystycznych, a wiec normalnych warunkach pracy źródeł hałasu (w trakcie badań pracował jeden z trzech pieców zainstalowanych w kotłowni na 76 % oraz jedna (z trzech) pompa wody obiegowej).

W dalszych rozważaniach organu sanitarnego I instancji podniesiono, że opracowana na podstawie sprawozdania z badań nr [...] z dnia

[...] r. ocena wyników pomiaru poziomu dźwięku A w budynkach z dnia [...] r.(stanowi ona załącznik do decyzji) wykazała, że w mieszkaniu S. N. zostały naruszone wymagania określone w pozycji 1 kolumny 6 tablicy 1 Polskiej Normy PN-87/B-02151/02, inkorporowanej do katalogu norm prawnych, objętych § 5 Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia

w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (MP nr 19, poz. 231).

Organ sanitarny I instancji wskazał również, iż ustalony stan faktyczny wskazuje także na naruszenie § 326 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym poziom hałasu przenikającego do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych nie może przekraczać wartości dopuszczalnych określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach oraz naruszenie § 323 wspomnianego rozporządzenia, zgodnie z którym budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni jego użytkownicy, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadawalających warunkach. Opisane powyżej ustalenia faktyczne utożsamiać także należy z naruszeniem § 327 powołanego powyżej rozporządzenia, który statuuje wymóg, aby urządzenia i instalacje stanowiące techniczne wyposażenie budynku mieszkalnego, nie powodowały powstawania nadmiernych hałasów, utrudniających ich eksploatację lub uniemożliwiających ochronę użytkowników pomieszczeń przed ich oddziaływaniem.

Reasumując organ I instancji stwierdził, że opisane powyżej naruszenie wymagań higieniczno-zdrowotnych zobowiązywało Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., aby w ramach sprawowanego przez ten organ nadzoru sanitarnego wydać wobec właściciela urządzeń emitujących ponadnormatywny hałas niniejszą decyzję celem zapewnienia ochrony osób trzecich przed czynnikami szkodliwymi dla ich zdrowia oraz zagwarantować utrzymanie właściwego stanu higienicznego środowiska zamieszkania.

W terminowo wniesionym odwołaniu od powyższej decyzji "A" sp. z o.o., domagając się uchylenia rozstrzygnięcia organu I w całości, podniosła zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., zarzut przeprowadzenia pomiarów niezgodnie z Polskimi Normami: PN-87/B-02156 i PN-81/N-01306 oraz zarzut przyjęcia błędnej interpretacji co do szkodliwości przekroczenia normy hałasu instalacyjnego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska strona zaakcentowała, że za niedopuszczalne uznać należy powoływanie się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sytuacji, gdy prawomocne pozwolenie na budowę kotłowni pochodzi z dnia [...] r.

Wskazując na nieprawidłowości w przeprowadzeniu pomiarów strona podniosła, że miały one być wykonane dla typowych warunków pracy kotłowni, które występują przy temperaturze powietrza oscylującej wokół +0,6 oC dla godzin nocnych, podczas, gdy w czasie wykonywania pomiarów temperatura wynosiła -5 oC. Zarzucono także, że istniejąca podczas pomiarów bardzo duża wilgotność powietrza (gęsta mgła) miała istotny wpływ na przenoszenie się dźwięków zewnętrznych,

a z uwagi na okres przedświąteczny natężenie ruchu samochodowego było wyższe niż zwykle (w godzinach od 23:00 do 0:30 ulicą B. przejechały 42 samochody,

a pomiędzy 0:30 a 1:30 – 8 pojazdów, co znacznie utrudniło pomiary lub wręcz uniemożliwiło wyeliminowanie pochodzących od nich zakłóceń). Zaakcentowano także, iż czas oceny poziomu dźwięku w trakcie pracy urządzeń kotłowni został skrócony o połowę (15 min) w stosunku do wymagań określonych w pkt 3.3 i 4.1. odnośnej normy PN-87/B-02156, co przy dużym natężeniu zakłóceń (wywołanych ruchem samochodowym) oraz zalecanym przez w/w normę czasie pomiarów wynoszącym dla hałasu ustalonego 3-5 min, uniemożliwiło, zdaniem strony, ustalenie prawidłowego poziomu hałasu instalacyjnego w badanym pomieszczeniu. "A" sp. z o.o. podniosła również, że czas oceny w trakcie porównawczego pomiaru tła akustycznego był zaniżony (gdyż wynosił 20 min, a nie pół godziny) i różnił się od czasu oceny zastosowanego w ramach badań prowadzonych przy włączonym źródle emisji hałasu. Odwołująca się odnotowała także, że ze sprawozdania z badań wynika, że pomiary przeprowadzono przy zamknięciu drzwi i okien (w pozycji z mikrouchyłem), a w protokole nie zawarto stwierdzenia, czy otwarcie okna w tej pozycji jest konieczne dla wymiany powietrza, i nie zapisano czy w mieszkaniu jest np. wentylacja grawitacyjna i czy "mikrouchył w normalnych warunkach jest używany. Strona zanegowała również zastosowanie przywołanych przez organ I instancji normatywów zawartych w tabeli 2 Polskiej Normy PN-87/B-02151/02 – "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach" w sytuacji, gdy najbardziej hałaśliwe kotły gazowe są usytuowane w odrębnym, oddzielonym dylatacją od bloku mieszkalnego budynku. Zarzucono również, że w kwestionowanej przez "A" sp.

z o.o. decyzji nie wskazano podstawy twierdzenia, że wykazane przekroczenia dopuszczalnych poziomów dźwięku zagrażają zdrowiu lokatorów.

Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w K., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia odnotowano na wstępie, że obecny etap postępowania dotyczy okresu następującego po wydaniu decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r., którą przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

W opisie stanu faktycznego sprawy wskazano, że przed przystąpieniem do ponownych pomiarów parametrów klimatu akustycznego, narażonych na wnikanie hałasu wytwarzanego przez urządzenia kotłowni pomieszczeń mieszkalnych lokalu nr 3, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. ustalał warunki wymagane dla właściwego przeprowadzenia pomiarów. W tym celu organ I instancji (pismem z dnia [...] r.) zobowiązał "A" sp. z o.o. do przedstawienia parametrów pracy urządzeń kotłowni przy przeciętnych i ekstremalnych warunkach ustalonych na podstawie posiadanej dokumentacji, poinformował pisemnie S. N. (przesyłając kopię stosownego pisma do "A" sp. z o.o.) o konieczności spełnienia w trakcie wykonywania pomiarów akustycznych warunków ogólnych, wynikających z treści pkt 4.2.1. normy PN-87/B-02156 (w tym również o konieczności zamknięcia drzwi i okien przy zapewnieniu wymiany powietrza – opcja "mikrouchyłu"), a po uzyskaniu oświadczenia "A" sp. z o.o, iż wyłączenie na czas pomiarów wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania budynku przy ul. J. [...] w P. nie leży w kompetencji właściciela kotłowni, pismem z dnia [...] r. skierował do zarządcy tej nieruchomości zapytanie o możliwość dokonania takiego wyłączenia. "A" sp. z o.o. przedstawiła charakterystyczne warunki pracy kotłowni, w tym dane dotyczące warunków atmosferycznych w otoczeniu budynku przy ul. J. [...], z których wynikało, że

w okresie od [...] r. do [...] r. średnia miesięczna temperatura zewnętrzna (wokół kotłowni) wahała się w granicach od -6 oC do + 6,9 oC, w okresie tym było 19 nocy z temperaturą poniżej -10 oC, średnia temperatura zewnętrzna w podanym okresie grzewczym wynosiła +0,6 oC dla pory nocnej, a w miesiącach wybitnie zimowych średnia miesięczna temperatura wahała się w granicach -0,5 oC do -6 oC.

Dalej organ II instancji podał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w T., uwzględniając opisane powyżej uwarunkowania, w oparciu o prognozę pogody zamieszczoną w portalu onet.pl dla miasta P., zaplanował pomiary

w terminie [...] r, o czym poinformował wszystkie zainteresowane strony. Pomiary prowadzone w tym terminie przerwano z uwagi na fakt, że uczestniczący w nich przedstawiciel "A" sp. z o.o. oświadczył, że nie otrzymał polecenia wyłączenia kotłów i nie jest upoważniony do podjęcia takiej decyzji, co uniemożliwiło pomiar tła akustycznego mieszkania (po wyłączeniu urządzeń grzewczych kotłowni). Powyższą sytuację uznano za utrudnianie działalności funkcjonariuszom Państwowej Inspekcji Sanitarnej i powiadomiono Prezesa "A" sp. z o.o. o sankcjach wynikających z art. 38 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Kolejny termin badań (z uwzględnieniem przewidywanej w prognozie pogody temperatury zewnętrznej) zaplanowano na porę nocną [...] r., informując o tym wszystkie zainteresowane strony i zobowiązując "A" sp. z o.o. do wydelegowania osoby upoważnionej do wyłączenia urządzeń kotłowni na czas pomiaru tła akustycznego.

Przed przystąpieniem do pomiarów w nocy [...] r. stwierdzono, że temperatura zewnętrzna wynosi -5 oC, jednakże wobec poczynionych przygotowań (związanych m.in. z koniecznością zmiany miejsca pobytu członków rodziny S. N.) i wobec akceptacji stron postępowania (w tym przedstawicieli "A" sp. z o.o.) przystąpiono do pomiarów i przeprowadzono je w dwóch pokojach lokalu mieszkalnego, zajmowanego przez S. N. oraz w dwóch pomieszczeniach kotłowni, zlokalizowanych w budynku przy ul. J. [...] w P. Wykonano je z użyciem miernika poziomu dźwięku typ 2236 A nr [...] z mikrofonem typu 4188 nr [...] firmy Bruuel & Kjaer, posiadającego ważne do [...] r. świadectwo legalizacji wydane przez Główny Urząd Miar oraz świadectwo wzorcowania zewnętrznego nr [...] z dnia [...] r., wydane przez akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji Laboratorium Akustyki Technicznej Głównego Instytutu Górnictwa w K. Badania zakończono wpisaniem uzyskanych wyników do kart pomiarów, podpisanych - bez wniesienia uwag - przez obecnych: lokatora, przedstawiciela "A" sp. z o.o. i przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.

W dalszych fragmentach uzasadnienia decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wskazał, że w oparciu o sprawozdanie z badań nr [...] "pomiary wpływu imisji hałasu od urządzeń kotłowni osiedlowej CO na klimat akustyczny mieszkania nr [...] w budynku położonym przy ul. J. [...] w P." z dnia [...] r. opracowano "Ocenę wyników pomiaru poziomu dźwięku A w budynku" i wykazała ona, że w dwóch prawidłowo przygotowanych do pomiarów pokojach mieszkania nr [...] wystąpiło przekroczenie dopuszczalnego poziomu dźwięku A hałasu pochodzącego od urządzeń i instalacji, które wyniosło w pokoju małym (z oknem skierowanym w stronę ulicy) – 1 dB, a w pokoju dużym (z oknem skierowanym w stronę podwórza) – 4 dB.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania organ sanitarny II instancji stwierdził, że wskazanie w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi uchybienie, które pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140 ze zm.), obowiązujące w dacie uzyskania pozwolenia na budowę kotłowni, reguluje analizowaną problematykę w sposób analogiczny, jak powołany omyłkowo w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, późniejszy akt prawny. Zapis § 327 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. nakłada na inwestora, planującego modernizację systemu ciepłowniczego, obowiązek zaprojektowania i wykonania inwestycji w taki sposób, aby nie powodowała ona nadmiernych hałasów i drgań uniemożliwiających ochronę użytkowników pomieszczeń przed ich oddziaływaniem, natomiast § 326 ust. 2 tego rozporządzenia statuuje wymóg, aby poziom hałasu i drgań przenikających do pomieszczeń nie przekraczał wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach. Bezsporne jest zatem, że inwestor, starający się o pozwolenie na budowę powinien był zadbać o ochronę lokatorów przed wnikaniem do pomieszczeń mieszkalnych ponadnormatywnego hałasu.

Organ odwoławczy zanegował również twierdzenie "A" sp. z o.o, że wykonane w sprawie pomiary hałasu przeprowadzono w warunkach nietypowych dla pracy kotłowni W tym kontekście organ II instancji stwierdził, że zgodnie

z przedstawionymi przez stronę zapisami temperatur zewnętrznych odnotowywanych w okresie od [...] r. do [...] r. temperatura -5 oC jest wartością najbardziej typową dla temperatury otoczenia w/w budynku dla miesięcy zimowych. Natomiast wartość +0,6 oC jest wyłącznie wyliczoną wartością średnią z podanego okresu i nie koniecznie musi mieć odzwierciedlenie w temperaturach rzeczywistych, mierzonych w długim okresie czasu. Należy również mieć na uwadze, że miejscowość P. znajduje się w III strefie klimatycznej, dla której temperatura obliczeniowa przyjmowana przy projektowaniu sieci ciepłowniczej wynosi -20 oC,

a nawet przy tak niskich temperaturach zewnętrznych urządzenia kotłowni nie mogą powodować pogorszenia klimatu akustycznego użytkowanych w jej otoczeniu pomieszczeń mieszkalnych.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uznał za nieprawdziwy zarzut pominięcia danych o metodzie pomiaru oraz zaniechania przedstawienia danych o widmie hałasu i wskazał, że pomiary przeprowadzono w oparciu o Polską Normę PN-87/B-02156, a dokładne informacje w tej kwestii zawarto w pkt 3 zatytułowanym "Metodyka wykonania pomiarów", przekazanego stronie

w dniu [...] r. "Sprawozdania z badań nr [...]" z dnia

[...] r. Organ odwoławczy wskazał także, iż przy ocenie zgodności warunków akustycznych z wymaganiami określonymi normą PN-87/B-02156 stosuje się normę metodyczną PN-87/B-02156, która stanowi (w pkt 3), że hałas ustalony (niezależnie od źródła hałasu) należy oceniać za pomocą średniego poziomu dźwięku, czyli parametru, którego poziom dopuszczalny wewnątrz pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi jest jednoznacznie określony. Pomiar ciśnienia akustycznego w pasmach oktawowych nie jest, według przywołanej normy obligatoryjny, przy czym podkreślić należy, że na potrzeby niniejszego postępowania byłby on całkowicie nieprzydatny, gdyż brak normatywów dla pomieszczeń mieszkalnych uniemożliwiałby interpretację wyników badania widma akustycznego. Przyznając, że jak zasadnie twierdzi strona, pomiar widma ułatwiłby ustalenie źródła pochodzenia dźwięku organ odwoławczy wskazał, że ustalenie, które urządzenia lub części instalacji kotłowni są odpowiedzialne za występowanie przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu w badanych pomieszczeniach mieszkalnych nie należy do kompetencji organów sanitarnych i musi zostać ustalone przez inwestora we własnym zakresie.

Za bezpodstawny uznano także zarzut niezgodnego z obowiązującą normą ustalenia czasu oceny w czasie pracy urządzeń kotłowni oraz w czasie pomiaru tła akustycznego. W tym kontekście organ odwoławczy wskazał, że kluczowe dla oceny stwierdzenia prawidłowości przeprowadzenia pomiarów jest rozróżnienie pomiędzy określonym w PN-87/B-02156 czasem oceny a czasem pomiaru. Wspomniana norma w (w pkt. 3.3) nakazuje, aby przyjmować czas oceny T poziomu dźwięku A w budynkach mieszkalnych i zamieszkania zbiorowego w nocy tj. pomiędzy godziną 22:00 a 6:00 nieprzerwanie przez najniekorzystniejsze pół godziny. Czas pomiaru Tp (pkt 4.1 wspomnianej normy) natomiast należy przyjmować w zależności od charakteru hałasu i może on być krótszy niż T, a ocenę hałasu należy przeprowadzić dla całego czasu T, zgodnie z pkt 3.3. Przy hałasie ustalonym czas pomiaru należy przyjmować w granicach 3-5 min, sprawdzając, czy w całym ocenianym czasie jest on ustalony. Mając zatem na uwadze, że w trakcie badań prowadzonych w nocy [...] r. mierzony hałas przez cały czas pomiarów miał charakter ustalony, a czas pomiaru był dłuższy od wymaganego, organ odwoławczy stwierdził, że zachowano wymogi normy dotyczące czasu oceny hałasu. Wskazano także, iż

zawarty w normie zapis dotyczący cytowanych przez stronę "bezpośrednich odczytów z miernika poziomu dźwięku" dotyczy mierników z odczytem wzrokowym, podczas, gdy kwestionowane przez stronę pomiary wykonywano przy użyciu miernika precyzyjnego (całkującego).

Organ II instancji odniósł się także do zarzutów związanych z zakłóceniami wynikającymi z ruchu samochodowego, jaki odbywał się w pobliżu badanego obiektu. W tym zakresie organ odwoławczy stwierdził, że prowadzenie pomiarów

w ocenianych pomieszczeniach w trakcie pracy urządzeń kotłowni i po ich wyłączeniu w identyczny sposób tj. poprzez wyłączenie miernika z trybu pomiarowego na czas pojawienia się dźwięków z obcych źródeł w dostatecznym stopniu zapewniło ustalenie rzeczywistego poziomu dźwięku, czego dowodem jest utrzymywanie się wartości pomiarowych w zakresie ustalonym przez cały czas prowadzenia kwestionowanych pomiarów. Wskazano także, iż przywołane przez stronę, na poparcie omawianego zarzutu, wyniki pomiarów wykonanych w [...] r. dotyczą badań przeprowadzonych w innej sytuacji akustycznej i

z zastosowaniem miernika nie posiadającego aktualnej legalizacji. Organ odwoławczy zwrócił jednakże uwagę, że podczas badań przeprowadzonych w [...] r. stwierdzono w małym pokoju (z oknem od strony ulicy) przekroczenie dopuszczalnego poziomu dźwięku A o 1 dB, a więc niższe niż wykazane w [...] r., co również potwierdza, że podnoszony w odwołaniu (choć nie potwierdzony w protokole z pomiarów) "wzmożony ruch samochodowy" nie wpłynął na końcowe wyniki pomiarów mające na celu prawidłowe ustalenie poziomu hałasu instalacyjnego w ocenianym mieszkaniu.

Za niezasadny uznano również zarzut strony dotyczący określonego w pkt 4.2.1.a) normy PN-87/B-02156 wymogu prowadzenia pomiarów przy zamkniętych oknach. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że wspomniana norma wyraźnie mówi o konieczności otwarcia otworów okiennych w sytuacji, gdy wymagana jest wymiana powietrza przez te otwory i wyjaśnił, że w pionie mieszkań przylegających do spornej kotłowni istnieje system wentylacji grawitacyjnej, w którego skład wchodzą kanały wentylacyjne w kuchniach i łazienkach oraz przewody odprowadzania spalin w łazienkach. W tym stanie rzeczy, jak wskazał organ II instancji, skuteczność działania grawitacyjnego systemu wentylacji gwarantująca wymianę powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi jest uwarunkowana m.in.wydajnością napływu powietrza do wentylowanych pomieszczeń

i odpływu zużytego powietrza przez kratki i kanały wentylacyjne. Napływ powietrza do tych pomieszczeń, w przypadku zamontowania okien z PCV o podwyższonej szczelności (pozbawionych mikrorozszczelnienia lub "listew stałego wietrzenia") oraz przy braku nawiewników podokiennych, odbywa się zatem wyłącznie poprzez nieszczelności wynikające z ustawienia skrzydła okiennego w pozycji "mikrouchylenia". W przeciwnym wypadku, przy całkowitym braku dopływu powietrza do mieszkania system wentylacji grawitacyjnej nie działa lub w sytuacji zwiększonego zużycia powietrza (np. po włączeniu zainstalowanych w lokalu urządzeń gazowych) następuje odwrócenie kierunku ciągu w przewodach kominowych, co w skrajnych przypadkach może skutkować zatruciem tlenkiem węgla, wytwarzanym np. w trakcie niepełnego spalania gazu. Skoro zatem okna zamontowane w badanym lokalu nie posiadają "listew stałego wietrzenia" oraz systemu mikrorozszczelnienia, a w całym budynku nie zastosowano "podokiennych otworów nawiewnych" to stwierdzić należy, że mieszkanie zajmowane przez S. N. musi być użytkowane przy stałym dopływie powietrza przez tzw. "mikrouchył" i w takich warunkach należy przeprowadzić pomiary poziomu dźwięku.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego przywołania normy PN-87/B-02151/02 organ II instancji uznał go za niezasadny i stwierdził, że mimo, iż część budynku kotłowni wzniesiona w okresie późniejszym jest posadowiona na odrębnym fundamencie, to obie części kotłowni stanowią jedną przestrzeń funkcjonalną i akustyczną. Należy również mieć na uwadze, że pomiary w kotłowni miały charakter pomocniczy, a decyzję organu I instancji wydano w oparciu o ustalone przekroczenie normatywnych poziomów dźwięku w pomieszczeniach lokalu usytuowanego nad kotłownią.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził także, iż, wbrew zarzutom odwołania, zasadne jest twierdzenie, że wykazane

w przedmiotowym lokalu przekroczenia dopuszczalnych poziomów dźwięku zagrażają zdrowiu lokatorów. Konstatacja ta wynika jednoznacznie z treści § 2 pkt 1 b zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, zgodnie z którym hałas stanowi czynnik szkodliwy dla zdrowia, jeżeli jego natężenie oraz czas trwania stwarza zagrożenie dla zdrowia ludzi. Zapis § 5 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez urządzenia i instalacje w pomieszczeniach określa Polska Norma PN-87/B-02151/02.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że użytkownicy usytuowanego nad kotłownią lokalu mieszkalnego w porze nocnej przez cały sezon grzewczy (tj.min. 7 miesięcy w roku) są narażeni na hałas przekraczający poziom dopuszczalny o 4 dB (co zważywszy na logarytmiczną skalę obliczania poziomu dźwięku jest wartością znaczną) organ odwoławczy stwierdził, że istniejąca sytuacja stanowiła zagrożenie dla ich zdrowia.

W terminowo wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gliwicach "A" sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. oraz poprzedzającej jej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.

Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez: przeprowadzenie pomiarów niezgodnie z Polską Normą PN-87/B-02156, PN-87/B-02151/02 i Polską Normą PN-81/N-01306 oraz błędną interpretację wyników pomiarów, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 323 § 1 i § 326 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także naruszenia prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie całego stanu faktycznego, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu.

W uzasadnieniu swojego stanowiska strona ponowiła zarzuty zawarte

w odwołaniu, dotyczące niewłaściwych warunków pomiarów hałasu w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Skarżąca podważyła wiarygodność pomiarów, gdyż zostały one przeprowadzone w nocy, w której temperatura powietrza wynosiła -5 oC, utrzymywała się gęsta mgła i odnotowano wzmożony (w okresie przedświątecznym) ruch samochodowy i wskazała, że w pomieszczeniu pompowni znajdującej się pod badanym lokalem różnica pomiędzy minimalnym a maksymalnym poziomem dźwięku wynosiła 2,6 dB, w pomieszczeniu kotłów – 2 dB, natomiast w mieszkaniu – aż 4,8 dB (w punkcie pomiarowym nr 1 – była bliska poziomu, w którym hałas mógł być uznany za nieustalony). Dalej strona skarżąca podniosła, że pomiary w punkcie pomiarowym 1 wykonywane najpóźniej (po godz. 24:00 tj. w czasie, gdy ruch samochodowy był zdecydowanie mniejszy, wykazały niższe wartości niż uzyskane w punktach 2 i 3, mimo, że pompy znajdujące się w pomieszczeniu pod obydwoma pokojami usytuowane są bezpośrednio pod sypialnią (pkt pomiarowy nr 1).

Wobec tych argumentów strona skarżąca stwierdziła, że pomiary powinny być wykonane pomiędzy godziną 2:00 a 4:00, gdyż w tym czasie wpływ hałasu zewnętrznego (gł. komunikacyjnego) jest niewielki. Podniesiono także zarzuty związane z naruszeniem wymogów dotyczących czasokresu pomiarów (czasu pomiaru i czasu oceny), kolejności poszczególnych badań (tj. pomiarów przy pracującej kotłowni i pomiarów tła) oraz pominięcia pomiarów widma, które pozwoliłyby jednoznacznie wskazać źródło nadmiernego hałasu. Za niedopuszczalne uznano również wykonywanie pomiarów przy oknach lokalu ustawionych w pozycji "mikrouchył", zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ustalono czy na stałe stosuje się w mieszkaniu tę opcję korzystania z okien.

Strona skarżąca podniosła także, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie budynków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przewiduje m.in., że konstrukcja budynku (stropy i ściany) powinny odpowiadać określonym normom, czego w niniejszej sprawie w ogóle nie zbadano. Pominięto także kwestię hałasu powietrznego

i uderzeniowego wytwarzanego przez użytkowników innych lokali mieszkalnych, użytkowych lub pomieszczeń o różnych wymogach użytkowych (§ 323 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia). Pomiary przy pracującej kotłowni wykonano o 23:00, a do pomiarów tła przystąpiono o godz. 0:40 (tj. wtedy, kiedy wszyscy śpią), co, zdaniem strony skarżącej dowodzi, że hałas odnotowany w lokalu nie jest wywołany wyłącznie eksploatacją kotłowni.

Strona skarżąca zanegowała także twierdzenie organu odwoławczego, że zmierzony poziom dźwięku w badanym lokalu zagraża zdrowiu mieszkańców

i podniosła, że pomiary (nawet zakładając, że wykonane prawidłowo) przeprowadzono w temperaturze – 5 oC przy silnej mgle, a kotłownia pracuje w temperaturach zewnętrznych od -20 oC do +12 oC, a w sezonie grzewczym zdarzają się także krótsze lub dłuższe okresy, w których nie pracuje w ogóle.

Konkretyzując zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego strona skarżąca podniosła, że nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu

i wskazała, że kwestionowane rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane zostały mimo, że nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy

(w szczególności wpływu wzmożonego ruchu samochodowego oraz zgodności przenikliwości stropów i ścian budynku z obowiązującymi normami) i bezpodstawnie przyjęto, że stwierdzony hałas jest hałasem ustalonym, emitowanym przez urządzenia kotłowni.

Wobec opisanych powyżej zastrzeżeń co do wiarygodności pomiarów hałasu w mieszkaniu S. N. strona skarżąca podtrzymała podniesiony w odwołaniu zarzut, że decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo, odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wskazał, iż mając na uwadze, że akustyczne pomiary

w poszczególnych punktach lokalu nr [...] prowadzono w późnej porze nocnej,

w krótkich 15-minutowych odstępach z zastosowaniem metody pomiaru eliminującej wpływ zakłóceń zewnętrznych uznać należy, że kolejność wykonywania badań nie miała istotnego wpływu na wynik końcowy. Wyjaśniono także, iż z analizy wielokrotnie przeprowadzonych w mieszkaniu S.N. pomiarów (poza pierwszymi badaniami wykonanymi przed rozpoczęciem wyciszania kotłowni) wynika, że większy wpływ na klimat akustyczny pomieszczeń w lokalu nr [...] mają usytuowane

w dobudówce, cyklicznie włączające się kotły gazowe, co potwierdza występowanie w tych pomieszczeniach większej różnicy pomiędzy maksymalnym a minimalnym poziomem dźwięku (mierzonymi w trakcie ciągłej pracy pomp i włączających się cyklicznie kotłów) od różnicy pomiędzy tymi parametrami zmierzonymi

w bezpośrednim otoczeniu kotłów (wyłącznie podczas pracy tych kotłów) W tej sytuacji opis dokładnego usytuowania pomp w stosunku do badanych pomieszczeń mieszkalnych nie wnosi do sprawy nic nowego, tym bardziej, że dźwięk emitowany przez pompy rozchodzi się liniowo w całej przestrzeni pomieszczenia technicznego.

Organ II instancji wyjaśnił także, iż zgodnie z pkt 4.2.2. PN-87/B-02156 minimalna odległość punktów pomiarowych od ścian powinna wynosić 1 m a od okien 1,5 m, a zatem z uwagi na stosunkowo małą powierzchnię większego pokoju oraz konieczność pozostawienia w nim umeblowania zgodnego z przeznaczeniem (wymóg normy) możliwe było usytuowanie w tym pomieszczeniu tylko dwóch punktów pomiarowych.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wskazał także, iż w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji "A" sp. z o.o. utrudniał stworzenie właściwych warunków pomiarów tła akustycznego, gdyż nie wyrażał zgody na wyłączenie urządzeń kotłownia, tłumacząc się koniecznością nieprzerwanego dostarczania ciepła do podłączonych do kotłowni 23 budynków mieszkalnych. W tym stanie rzeczy badania prowadzono w (szczegółowo ustalanych z "A" sp. z o.o.) warunkach, minimalizujących ujemne dla mieszkańców skutki wyłączenia kotłowni. W tym kontekście wątpliwości budzi zgłaszana na etapie postępowania odwoławczego gotowość kilkukrotnego wyłączania urządzeń podczas jednej nocy. Istotna jest również okoliczność, że czas pełnej stabilizacji pracy urządzeń kotłowni po każdorazowym ich wyłączeniu znacznie wydłużałby czas prowadzenia całej serii badań, co skutkowałoby nie tylko zmianą temperatury

w ogrzewanych lokalach, ale także zaburzeniami pracy całej instancji centralnego ogrzewania oraz istotną zmianą zewnętrznych warunków akustycznych (co stanowiłoby prawdopodobnie przedmiot kolejnego zarzutu strony).

Organ odwoławczy podważył także twierdzenie strony skarżącej, że pomiary akustyczne powinny być wykonywane w "typowych warunkach użytkowania lokalu" i wyjaśnił, że norma PN-87/B-02156 dokładnie precyzuje warunki, w których należy przeprowadzić pomiary, wskazując np., że drzwi do badanych pomieszczeń muszą być zamykane (niezależnie od tego czy w trakcie użytkowania pomieszczenia pozostawia się je otwarte, czy tez zamknięte). Respektując opisany wymóg organ I instancji zobowiązał S. N. do zamontowania na czas prowadzenia badań dwóch brakujących skrzydeł drzwiowych. Wspomniana norma wymaga także, aby badania akustyczne wykonywać przy zamkniętych oknach, pod warunkiem zapewnienia wymiany powietrza przez otwory. Nie było zatem potrzeby wyjaśniać czy w badanym lokalu "normalnie stosuje się mikrouchył", gdyż lokator zawsze zobowiązany jest zapewnić wymianę powietrza w zajmowanym mieszkaniu, a pomiar poziomu hałasu należy wykonywać zawsze w warunkach gwarantujących wspomnianą wymianę powietrza.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wyjaśnił również, że badania konstrukcji budynku, w tym zgodności parametrów izolacyjności stropów i ścian nie należą do kompetencji organów sanitarnych, a rozeznanie w tym zakresie jest obowiązkiem inwestora decydującego o lokalizacji kotłowni.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia kwestii hałasu powietrznego i uderzeniowego wytwarzanego przez użytkowników innych mieszkań, lokali użytkowych lub pomieszczeń o różnych wymogach użytkowych organ sanitarny II instancji wskazał, że w skład budynku przy ul. J. [...] nie wchodzą żadne lokale użytkowe czy pomieszczenia o różnych wymogach użytkowych (poza sporną kotłownią) i zauważył, że z jak wynika z dokumentacji – pomiary rozpoczęto o godzinie 23:30, a nie, jak błędnie podaje strona skarżąca, o godzinie 23:00.

W odpowiedzi na skargę zaakcentowano także, iż w sytuacji, gdy strona wielokrotnie dowodziła, że wyłącznie urządzeń kotłowni jest możliwe tylko w związku z awarią systemu zdziwienie budzi twierdzenie skarżącej, że w okresie grzewczym zdarzają się krótsze lub dłuższe okresy, w których kotłownia w ogóle nie pracuje. Okoliczność ta pozostaje jednak bez żadnego wpływu na stopień zagrożenia zdrowia lokatorów budynku, narażonych w sezonie grzewczym na długotrwały, ponadnormatywny całonocny hałas.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących warunków atmosferycznych, w jakich dokonano pomiarów organ odwoławczy stwierdził na wstępie, że obecny w czasie pomiarów przedstawiciel "A" sp. z.o.o. podpisał karty pomiarów bez jakichkolwiek zastrzeżeń (w tym uwag dotyczących gęstej mgły czy też wzmożonego ruchu samochodowego). Wyjaśnił także, iż porównanie warunków atmosferycznych panujących w nocy [...] r. z warunkami jakie spowodowały przerwanie pomiarów w nocy [...] r. nie wnosi nic do sprawy, gdyż przyczyną odstąpienia od pomiarów w [...] r. były intensywne opady deszczu, uniemożliwiające prowadzenie badań, podczas, gdy gęsta mgła nie przeszkadza w prowadzeniu odczytów.

Organ odwoławczy wskazał także, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej, która sugeruje "uznaniowość" dokonanych ustaleń - oceny charakteru czasowego poziomu dźwięku A hałasu wnikającego do badanych pomieszczeń (hałas ustalony) dokonano wyłącznie w oparciu o wyniki przeprowadzonych pomiarów, ściśle według kryteriów określonych w normie PN-87/B-02151/02.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził również, że strona była na bieżąco informowana o wszystkich etapach postępowania odwoławczego (jedynie kwestię rodzaju okien zamontowanych w badanym lokalu wyjaśniono z użytkownikiem oraz zarządcą i właścicielem budynku), nie skorzystała

z możliwości ustosunkowania się do będących w jej posiadaniu materiałów (w szczególności do zawartej w piśmie PPIS w T. nr [...] z dnia [...] r. argumentacji odnoszącej się do zarzutów odwołania).

Organ odwoławczy wyjaśnił też, iż "A" sp. z o.o. pismem z dnia [...] r. poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o przeniesieniu pomp z pomieszczenia usytuowanego bezpośrednio pod lokalem nr [...] i usytuowaniu ich w pomieszczeniu kotłów. Pomiary wykonane przez Przedsiębiorstwo Badań i Ekspertyz Środowiska sp. z o.o. "B" z K. wykazały znaczne obniżenie wartości maksymalnego poziomu dźwięku A w usytuowanym pod mieszkaniem technicznym pomieszczeniu kotłowni.

Pismem z dnia [...] r. organ odwoławczy poinformował Sąd, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została wykonana przez "A" sp. z o.o. i przedłożył stosowne dokumenty potwierdzające ten stan rzeczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.

Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego

w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.)

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.) w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Powołany przepis "nie nakazuje stwierdzania naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych w drodze decyzji; w drodze decyzji nakazuje usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych naruszeń. Stwierdzenie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych następuje w drodze różnorodnych czynności podejmowanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Są one wymienione w rozdziale 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej". (por. P. Kucharki, glosa do wyroku NSA z dnia 23 listopada 1992 r., I SA 1156/92, OSP 1994/7-8/130). Na mocy art. 25 ust. 1. powołanej ustawy państwowy inspektor sanitarny w związku z wykonywaną kontrolą ma prawo: wstępu o każdej porze dnia i nocy, na terenie miast i wsi do: zakładów pracy oraz wszystkich pomieszczeń i urządzeń wchodzących w ich skład, obiektów użyteczności publicznej, obiektów handlowych, ogrodów działkowych i nieruchomości oraz wszystkich pomieszczeń wchodzących w ich skład, środków transportu i obiektów z nimi związanych, w tym również na statki morskie, żeglugi śródlądowej i powietrzne, obiektów będących w trakcie budowy, a także żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób, żądania okazania dokumentów i udostępniania wszelkich danych, pobierania próbek do badań laboratoryjnych. Art. 25 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej warunki i tryb pobierania próbek do badań określają Polskie Normy, a w przypadku braku Polskiej Normy warunki te i tryb określa, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zdrowia, uwzględniając w szczególności sposób pobierania i przechowywania próbek.

Bezsporne jest, w świetle przywołanych przepisów, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego

w T. wydana zastała w oparciu o ustalenia dokonane w ramach działań, do których uprawniona jest Państwowa Inspekcja Sanitarna. Stwierdzić również należy, że art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który określa zasady pobierania próbek znajduje również odpowiednie zastosowanie do pomiarów hałasu i nakazuje dokonywać ich zgodnie z Polskimi Normami.

Zasady pomiaru poziomu dźwięku w lokalu mieszkalnym, co stanowi istotę niniejszej sprawy określają Polska Norma "Metody pomiaru poziomu dźwięku A w budynkach (PN – 87/B-02156 oraz Polska Norma "Hałas. Metody Pomiaru. Wymagania ogólne (PN-81/N-01306), których wskazywane przez stronę liczne naruszenia stanowią zasadniczy przedmiot rozpoznawanej skargi.

Strona skarżąca kwestionuje przede wszystkim warunki atmosferyczne,

w jakich przeprowadzono pomiary, twierdząc, że należało wykonać je

w temperaturze powietrza +0, 6 oC i w warunkach bezmgielnych i podnosi, że badania powinny być dokonane w innej porze nocy, tj. pomiędzy 2:00 a 4:00 i w okresie, który nie jest okresem przedświątecznym.

Odnosząc się do opisanych powyżej zarzutów strony skarżącej podkreślić należy na wstępie, że przedstawiciel "A" sp. z o.o. uczestniczył

w przeprowadzonych pomiarach i podpisał karty pomiarów bez żadnych zastrzeżeń, co oznacza, że akceptował prawidłowość warunków i sposobu wykonania badań. Nadmienić należy, że termin i warunki wykonania badań były szczegółowo ustalane z udziałem strony i w ramach tych ustaleń "A" sp. z o.o. nie podnosiła kwestii wzmożonego ruchu samochodowego przed świętami Bożego Narodzenia.

W ocenie Sądu zarzuty dotyczące warunków atmosferycznych, w jakich wykonano pomiary uznać należy za niezasadne, zważywszy, że wyliczona wartość średnia temperatury ustalona na podstawie zestawienia temperatur zewnętrznych odnotowywanych w okresie od [...] r. do [...] r., tj. + 0,6 oC nie musi mieć odniesienia do wartości rzeczywistych obserwowanych w długich okresach czasu. Trudno również przyjąć, że temperatura -5 oC nie jest wartością typową dla temperatury otoczenia budynku, w którym mieści się kotłownia, występującą w miesiącach zimowych. Najistotniejsze jest jednakże, iż również przy temperaturach niższych niż -5 oC urządzenia kotłowni nie mogą powodować pogorszenia klimatu akustycznego użytkowanych w jej otoczeniu pomieszczeń mieszkalnych. Zasadnie również twierdzi organ odwoławczy, że gęsta mgła nie uniemożliwia odczytów, podczas, gdy intensywny deszcz (z powodu którego przerwano pomiary w [...] r.) wyklucza prowadzenie pomiarów akustycznych. Nie bez znaczenia dla sprawy jest również fakt, że gęsta mgła uniemożliwiała szybkie przemieszczanie się pojazdów mechanicznych, których wzmożony ruch w okresie przedświątecznym stanowił przedmiot zarzutu strony (w ramach pomiarów wykorzystano metodę wyeliminowania wpływu dźwięków emitowanych przez te pojazdy, którą można było tym skuteczniej stosować, gdy samochody nadjeżdżały z minimalną (ok.20 km/h) prędkością. Pomocnicza dla oceny tego zarzutu jest również analiza wyników pomiarów przeprowadzonych w badanym lokalu w okresach, innych niż przedświąteczne, które wykazały wyższe przekroczenia dopuszczalnego poziomu dźwięku niż badania wykonane w nocy [...] r.

Wskazać również należy, że jak wynika ze znajdujących się

w aktach sprawy "kart pobierania próbek/pomiarów" badania rozpoczęto o godzinie 23:30, a wskazywana przez stronę skarżącą godz.23:00 była porą, na którą wyznaczono podjęcie czynności przygotowawczych. Norma PN-87/B-02156 w pkt 3.3. b) podaje, że czas oceny poziomu dźwięku w budynkach mieszkalnych należy przyjmować w nocy w godz. 22:00 do 6:00 przez najniekorzystniejsze ½ godziny, który to wymóg został zachowany przez organ sanitarny I instancji. W tym kontekście za bezpodstawny uznać należy również zarzut dotyczący pominięcia hałasu instalacyjnego i uderzeniowego wytwarzanego przez użytkowników innych mieszkań (nadmienić także należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej w budynku przy ul.J. [...] nie są usytuowane lokale użytkowe lub pomieszczenia o różnych wymogach użytkowych).

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pozycji, na jaką ustawiono okna lokalu zauważyć należy, że PN-87/B-02156 w pkt. 4.2. dotyczącym warunków pomiaru w pomieszczeniach przeznaczonych do przebywania ludzi wskazuje (pkt. 4.2.1. a), że drzwi i okna powinny być zamknięte, a w przypadku, gdy wymagana jest wymiana powietrza przez otwory, pomiary należy przeprowadzać przy ich otwarciu. Wspomniany zapis precyzuje zatem wymóg ustawienia okien w pozycji "mikrouchyłu" w celu zapewnienia wymiany powietrza, a wyjaśnianie czy "normalnie w lokalu stosuje się mikrouchył", którego domaga się strona skarżąca pozostaje bez znaczenia dla ustalenia, czy wspomniany powyżej wymóg PN-87/B-02156 został zachowany.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty strony dotyczące liczby punktów pomiarowych. Zgodnie z pkt 4.2.1.d) PN-87/B-02156 pomiary muszą być przeprowadzane w pomieszczeniach umeblowanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Pkt 4.3.2 powołanej normy określa usytuowanie punktów pomiarowych (minimalna odległość od źródła hałasu – 1 m, a od okien – 1,5 m), natomiast pkt 4.2.3 przewiduje, że liczba punktów nie powinna być mniejsza niż 3, jednakże dopuszcza (w przypadku małej objętości pomieszczenia) usytuowanie jednego punktu pomiarowego w środku pokoju. Zauważyć należy, że niewielka powierzchnia badanego lokalu mieszkalnego uniemożliwiła usytuowanie 3 punktów pomiarów (oddalonych od źródła hałasu nie mniej niż 1 m i usytuowanych jednocześnie nie bliżej niż 1,5 m od okien) w każdym z badanych pomieszczeń. Realne było zatem jedynie wyznaczenie mniejszej liczby punktów pomiaru, co, jak wykazano, nie stanowi naruszenia PN-87/B-02156.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących czasokresów poszczególnych pomiarów i wzajemnych relacji pomiędzy pomiarami dokonanym przy włączonych urządzeniach kotłowni a pomiarami tła akustycznego Sąd stwierdził, że działania organu sanitarnego I instancji nie pozostawały w sprzeczności z wymogami właściwej normy. Norma PN-87/B-02156 posługuje się pojęciem (T) czasu oceny poziomu dźwięku A (pkt 3.3 normy) oraz pojęciem (Tp) czasem pomiaru (pkt 4.1 normy) i nakazuje przyjmować czas pomiaru w zależności od charakteru hałasu (dopuszcza się, aby czas pomiaru był krótszy niż czas oceny). Czas pomiaru przy hałasie ustalonym należy przyjmować w granicach 3-5 min, sprawdzając czy w całym ocenianym czasie jest on ustalony (pkt 4.1 normy). W przypadku bezpośrednich odczytów z miernika poziomu dźwięku czas pomiaru nie powinien być krótszy niż 10 min, a liczba odczytów nie mniejsza niż 100. Bezsporne jest, że mierzony hałas przez cały czas pomiarów, dokonywanych miernikiem precyzyjnym (całkującym),

a nie miernikiem z odczytem wzrokowym, miał charakter ustalony, a czas pomiaru był dłuższy od wymaganego.

Okoliczność, że pomiary tła akustycznego we wszystkich badanych pomieszczeniach rozpoczęto po zakończeniu pomiarów wykonanych w tych pomieszczeniach przy włączonych urządzeniach kotłowni w sytuacji, gdy pomiary były prowadzone w późnej porze, w krótkich 15-minutowych odstępach

z zastosowaniem metody eliminującej wpływ zakłóceń zewnętrznych uznać należy za okoliczność pozostającą bez wpływu na wynik pomiarów. Nie można również pominąć kwestii, że kilkukrotne wyłączanie urządzeń kotłowni wymagałoby wydłużenia badań o czas stabilizacji funkcjonowania systemu centralnego ogrzewania, co mogłoby skutkować istotną zmianą zewnętrznych warunków akustycznych, a także wywołałoby przerwę w dostarczaniu ciepła do mieszkań zaopatrywanych w energię cieplną przez "A" sp. z o.o.(czego strona w toku całego postępowania starała się za wszelką cenę uniknąć).

Podważyć także należy zasadność przeprowadzenia badania widma akustycznego w sytuacji, gdy wobec braku normatywów dla pomieszczeń mieszkalnych niemożliwa byłaby interpretacja wyników takich pomiarów i zważywszy, że dokładne ustalenie, które konkretnie urządzenia lub części instalacji kotłowni są odpowiedzialne za przekroczenie dopuszczalnego poziomu dźwięku przenikającego do badanego mieszkania nie należy do kompetencji organu sanitarnego.

Stwierdzić także należy, że organy sanitarne prawidłowo zastosowały

w niniejszej sprawie reguły wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a powołanie się na akt prawny, który wszedł w życie w okresie, w którym strona uzyskała już pozwolenie na budowę kotłowni pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Problematyka ochrony przed hałasem była bowiem analogicznie uregulowana w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140 ze zm.). Nie budzi również wątpliwości Sądu zasadność zastosowania w niniejszej sprawie przepisów dotyczących ochrony przed hałasem budynków mieszkalnych (§ 326 powołanego rozporządzenia), gdyż mimo, że część kotłowni (wzniesiona

w okresie późniejszym) jest posadowiona na odrębnym fundamencie to stanowi ona jedną przestrzeń funkcjonalną i akustyczną.

Jak więc wykazano powyżej postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W szczególności stwierdzić należy, że organy sanitarne podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, właściwie ustaliły jakie dowody mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i przeprowadziły je w sposób zgodny z wymogami prawa (w tym także z Polskimi Normami). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a organy obu instancji, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, rozpatrzyły go w całości, gdyż uwzględniono zarówno wszystkie dowody, jak i okoliczności towarzyszące przeprowadzeniu poszczególnych dowodów. Wskazać także należy, że organ odwoławczy zastosował się do wymogu ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu organ sanitarny wobec dokonanych ustaleń, których prawidłowość nie budzi wątpliwości, był uprawniony do wydania wobec "A" sp. z o.o. decyzji z dnia [...] r., utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r., a działanie to miało na celu usunięcie narażenia użytkowników lokalu położonego w P. przy ul. J. [...] na czynnik szkodliwy dla zdrowia, wymieniony w § 1 pkt 1 b Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P Nr 19, poz. 231) tj. ponadnormatywny hałas.

Wobec powyższego nie może również być kwestionowana zasadność skierowania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonego zagrożenia dla zdrowia ludzi do "A" sp. z o.o.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności stwierdzić należy, że zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art.151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.