Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 152/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 13 pkt 4, art. 36a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Prezesem NFZ"), działając w oparciu o art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm. – zwaną dalej "ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwaną dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania Pana K. S. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2010 r. nr [...], w sprawie stwierdzenia, że Pan K. S. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej "w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do nadal" - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty końcowej podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i stwierdził, że Pan K. S. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarcze w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia

17 września 2010 r.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 4 stycznia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w W. (zwany dalej także jako "ZUS") zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwanego dalej także "Oddziałem NFZ") z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy dotyczącej ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Pana K. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia

1 lipca 2008 r. do "nadal", w związku ze zgłoszonym zawieszeniem działalności.

W toku prowadzonego postępowania, na podstawie informacji uzyskanych z organu ewidencyjnego – Urzędu Miejskiego w L. ustalono, że Pan K. S. (zwany dalej także jako "skarżący") od dnia 26 kwietnia 2004 r. do "nadal" (tj. do chwili wydania przedmiotowej decyzji dnia [...] września 2010 r. przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia) posiada uprawnienie do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza L. pod numerem 872 (przedmiot działalności: "pozostałe placówki gastronomiczne, bary" - która prowadzona jest pod nazwą "[...]") oraz, że nie dokonywał w wymienionym okresie żadnych zmian we wpisie, w tym w szczególności, nie zgłaszał zawieszenia działalności gospodarczej (co wynika z danych uzyskanych z Urzędu Miejskiego

w L.). Ponadto wnioskodawca poinformował, że Pan K. S. od dnia 1 lipca 2008 r. do 4 maja 2009 r. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, a od dnia 5 maja 2009 r. "podlega na wniosek ograniczony

w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego". Jednocześnie, w/wym. od dnia 26 maja 2008 r., podlega ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu jako pracownik.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący przedłożył w ZUS kopię pisma złożonego w Urzędzie Skarbowym w W.,

w którym poinformował, że z dniem 30 września 2008 r. zawiesza działalność gospodarczą. W związku z tym ZUS wszczął postępowanie mające na celu ustalenie czy działalność faktycznie została zawieszona. Faktu zawieszenia działalności gospodarczej nie potwierdził jednak ani organ ewidencyjny – Urząd Miejski w L., ani organ podatkowy – Urząd Skarbowy w W., który stwierdził, że w funkcjonującym systemie P. nie ma zarejestrowanych informacji o przerwach lub zakończeniu działalności gospodarczej przez skarżącego. Dodatkowo organ ten podał, że Pan K. S. jako podatnik złożył zeznania PIT 28 za lata 2005 i 2006 oraz PIT 36 za lata 2004, 2007 i 2008 oraz składa deklaracje miesięczne VAT – 7 od maja 2008 r. Pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. ZUS poinformował Oddział NFZ, że skarżący dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej tylko na okres od 1 lipca 2008 r. do 30 września 2008 r. Dlatego też, w celu ustalenia stanu faktycznego, Oddział NFZ poinformował Pana K. S. o wszczęciu postępowania w sprawie podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz wezwał go do przedłożenia dokumentów na tę okoliczność. W wykonaniu powyższego skarżący przesłał kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT – 7 składane w Urzędzie Skarbowym w W. w roku 2009 i 2010 oraz kopie pisma kierowanego do tegoż organu odnośnie zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej z dniem 30 września 2008 r., a także dokumenty potwierdzające zgłoszenie w ZUS do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 1 lipca 2008 oraz wyrejestrowanie z tego ubezpieczenia od dnia 1 października 2008 r. (dokumenty o wyrejestrowanie zostały złożone w ZUS w dniu 21 października 2009 r., a więc ponad rok później niż data wyrejestrowania z ubezpieczenia). Jednocześnie skarżący pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r. poinformował Oddział NFZ, że od 30 września 2008 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Dodatkowo wskazał, że w związku z niewniesieniem wymaganej opłaty na alkohol, wygasło mu zezwolenie na sprzedaż piwa, na czym głównie opierała się jego działalność gospodarcza oraz została przerwana umowa dzierżawy lokalu, w którym działalność tę prowadził.

W ocenie Oddziału NFZ, powyższy stan faktyczny dawał podstawę do przyjęcia, że prowadzona przez Pana K. S. działalność gospodarcza wyczerpuje znamiona działalności, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej (tekst jednolity - Dz. U. z 2007 r.

Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy

o świadczeniach opieki zdrowotnej osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, wykonująca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, chyba że zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z kolei na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm. – zwaną dalej "ustawą o ubezpieczeniach społecznych") obowiązek ubezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność gospodarczą istnieje od dnia rozpoczęcia do zaprzestania wykonywania działalności. Ponieważ ze zgromadzonego postępowania dowodowego wynika, iż Pan K. S. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 1 lipca 2008 r. do "nadal" i działalność ta nigdy nie została zawieszona na zasadach określonych w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w B. uznał, iż należało orzec o podleganiu skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, w szczególności, że wpis uprawniający do prowadzenia działalności gospodarczej w/wym nigdy nie został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, w Urzędzie Skarbowym nadal jest ujęty w rejestrze podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, a także składał miesięczne deklaracje dla podatków od towarów

i usług VAT – 7.

W odwołaniu z dnia 20 września 2010 r. od powyższej decyzji Pan K. S. podniósł, że przedmiotowa decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym, gdyż pozarolniczą działalność gospodarczą prowadził jedynie w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 30 września 2008 r., zaś od dnia 1 października nie prowadzi takiej działalności, co wynika z przedłożonych przez niego dokumentów, w tym zwłaszcza pisma do Urzędu Skarbowego we [...]. (nadanego listem poleconym w dniu 29 września 2008 r.) informującego że "z dniem 30 września 2008 r. zostaje zawieszona działalność gospodarcza". Podkreślił też, że wielokrotnie "zawieszał" i "odwieszał" w trakcie prowadzoną działalność gospodarczą przed wrześniem 2008 r. i nigdy z tego tytułu nie było żadnych zastrzeżeń, gdyż działalność ta była ze swej istoty sezonowa. To, że nie wykreślił tej działalności skutecznie z ewidencji "wynikało z niewiedzy oraz przeświadczenia, że tak należy robić". Dodał też, że faktyczne zawieszenie działalności było "honorowane" przez urzędy aż do dnia 17 września 2010 r., kiedy działalność ta została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej w Urzędzie Miejskim w L.

Rozpoznając powyższe odwołanie, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] października 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję

w części dotyczącej daty końcowej podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu

i stwierdził, że Pan K. S. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarcze w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 17 września 2010 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji w szczególności podniósł, że Pan K. S. po dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. dyrektora Oddziału NFZ zaprzestał faktycznie prowadzenia działalności gospodarczej, co potwierdza załączona do akt sprawy "decyzja o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej" z dnia [...] września 2010 r. (znak: [...]) wydana przez Burmistrza Miasta L. W tym stanie rzeczy jako organ II instancji uwzględnił aktualny stan faktyczny i w konsekwencji uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty końcowej podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu stwierdzając, że Pan K. S. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 17 września 2010 r. Jednocześnie wskazał, że organ I instancji, na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy, dokonał prawidłowej subsumcji obowiązujących przepisów. Zwrócił też uwagę, że obowiązujący od dnia 20 września 2008 r. art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników. Jednocześnie dodany i obowiązujący również od dnia 20 września 2008 r. art. 7b ustawy prawo

o działalności gospodarczej stanowi, że wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlega informacja o zawieszeniu wykonywania działalności oraz

o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej rozpoczyna się od dnia złożenia wniosku

o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 27 a ust. 2 i ust. 3 wym. Ustawy). W okresie zawieszenia działalności gospodarczej osoba, która dokonała zawieszenia działalności

w podanym wyżej trybie przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonego w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach zdrowotnych. Ponieważ odwołujący się nie dopełnił wymagań określonych powołanymi przepisami, związanymi z wprowadzeniem instytucji formalnego zawieszenia działalności gospodarczej, należało stwierdzić, że w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 17 września 2010 r. działalność gospodarcza była prowadzona, a w konsekwencji, istnieje we wskazanym okresie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej daty końcowej o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i stwierdzenie, że podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 lipca 2008 r. do 30 września 2008 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że narusza jego słuszny interes oraz "jest wynikiem zaniedbania oraz nienależytego wykonywania zadań przez ZUS w sprawie ustaleń faktycznych dotyczących wykonywania gospodarczej działalności pozarolniczej po dniu 30 września 2008 r." W obszernym uzasadnieniu po raz kolejny zwrócił uwagę na fakt, że w dniu 30 września 2008 r. poinformował Urząd Skarbowy w W. o zawieszeniu działalności gospodarczej z tym dniem oraz, że w okresach wcześniejszych składał analogiczne zawiadomienia o zawieszaniu i odwieszaniu działalności co najmniej od 2004 r. (gdyż prowadzi działalność od 26 kwietnia 2004 r.) i te "były zawsze honorowane". Jako dowód przedstawił w załączniku nr 2 do przedmiotowej skargi informacje składane do Urzędu Skarbowego o zawieszeniu lub "odwieszeniu" działalności gospodarczej, dotyczące lat 2004; 2006; 2008. Jednocześnie podkreślił, że w latach, w których faktycznie prowadził działalność gospodarczą, a więc do września 2008 r., zawsze płacił składki na ubezpieczenia zdrowotne. Zarzucił też organom obu instancji, że pominęły w swoich ustaleniach takie dokumenty, jak deklaracje VAT – 7, za lata od września 2008 do września 2010, z których wynika, że zarówno rozliczenie, jak i podatek należny stanowiły stawki zerowe, co jednoznacznie świadczy o nieprowadzeniu działalności gospodarczej, na dowód czego przedstawił powyższe dokumenty w formie załącznika do skargi. Przedstawił też dodatkowo PIT – 36 za 2009 r., z którego wynika, że nie osiągnął żadnych dochodów z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz decyzję z [...] czerwca 2009 r. Państwowego Inspektora Sanitarnego w W. o wykreśleniu z rejestru zakładów zakładu sezonowego bar – "O.", z uzasadnienia którego wynika, że przyczyną wykreślenia było zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w tym obiekcie. Skarżący, podobnie jak w trakcie postępowania wyjaśniającego, przedstawił także w formie załącznika nr 3 do skargi do skargi druki ZUS P ZZA; ZUS P ZFA; ZUS P ZWPA; ZUS P ZWUA (wypełnione 22 października 2009 r.), z których w szczególności wynika, iż złożył oświadczenie o wyrejestrowaniu składek

i z ubezpieczeń z dniem 1 października 2008 r. Dowody te, w ocenie skarżącego, wskazują że "nie dokonywał żadnych czynności, które by miały związek

z prowadzeniem działalności, nie opłacał czynszu ani żadnych faktur, a jedynie nie zgłosił tego faktu w organie ewidencyjnym". Podniósł też, że ZUS, mimo iż ma obowiązek systematycznej kontroli, nie dopatrzył się wcześniej nieprawidłowości.

Podsumowując, zarzucił organom, że w toku postępowania "pominięto art. 7, 8 i 9 k.p.a." i dlatego zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu.

W dniu 10 grudnia 2010 r. skarżący przesłał do Sądu dodatkowe załączniki do skargi z dnia 6 grudnia 2010 r., tj. decyzję Burmistrza L. z dnia [...] października 2008 r. orzekającą o wygaśnięciu zezwolenia na piwo w związku z niedokonaniem stosownej opłaty w terminie na sprzedaż tego alkoholu, w wyniku czego zezwolenie wygasło z dniem 30 września 2008 r. oraz zaświadczenie z dnia 6 grudnia 2010 r. z Urzędu Skarbowego w W., z którego między innymi wynika, że skarżący w roku podatkowym 2009 w deklaracjach PIT – 36 oraz PIT – 38 wykazał brak przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Co istotne, zwłaszcza na tle niniejszej sprawy, sądy administracyjne nie oceniają rozstrzygnięć organu administracji po kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatrują sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno jeśli chodzi o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca i logiczna oraz odpowiadająca prawu.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] października 2010 r., na mocy której, po rozpatrzeniu odwołania Pana K. S. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2010 r., uchylono tę decyzję w części dotyczącej daty końcowej podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i orzeczono, że Pan K. S. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 17 września 2010 r.

Podstawą materialnoprawną wydania powyższych decyzji są przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W tym miejscu należy zaznaczyć, że powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w zakresie pozarolniczej działalności gospodarczej na przestrzeni ostatnich lat, w tym także okresu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów prawnych i znacząco się zmieniał.

I tak:

1) do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. ustawy

o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 210 poz. 2135), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

2) z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać ww. przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w brzmieniu zmienionym

art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r., Nr 141, poz. 888 – zwaną dalej "ustawą o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej"),

w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej ( tekst jednolity - Dz. U. z 2008 r, Nr 164, poz. 1027).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji - w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 - zwaną dalej także "ustawą o systemie ubezpieczeń") - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia społecznego dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj. od 20 września 2008 r. - przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity - Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585).

Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz o systemie ubezpieczeń, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie ustawy o swobodzie gospodarczej. Mianowicie art. 1 ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (tekst jednolity - Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 – zwanej dalej jako "ustawa o swobodzie gospodarczej"), art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku

i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne,

a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia.

Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. W konsekwencji, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, aktualnym pozostaje pogląd, że domniemywa się, iż skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311).

Jednocześnie jednak należy zwrócić uwagę, że do 20 września 2008 r., kiedy nie funkcjonowała instytucja formalnego zawieszenia działalności gospodarczej, przedsiębiorca mógł skorygować czasokres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej poprzez przedstawienie takich dowodów, które prowadziły do obalenia domniemania takiej działalności wynikające z wpisu do ewidencji. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciążało stronę, która z faktu tego wywodziła skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Z chwilą jednak wejścia w życie art. 14 a ustawy z dniem 20 września 2998 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (ustawą z dnia 19 lipca 2008 r.

o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), który to przepis usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników oraz w związku art. 7 b ustawy prawo działalności gospodarczej, który stanowi, że wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlega informacja o zawieszeniu działalności oraz o wznowieniu wykonywania tej działalności – osoba, która dokonała zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, określonego w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy

o świadczeniach, tylko wówczas, gdy złożyła stosowny wniosek o wpis informacji

o zawieszeniu działalności gospodarczej we właściwym organie, tj. ewidencji działalności gospodarczej (w przypadku przedsiębiorcy – osoby fizycznej – we właściwym urzędzie prowadzącym ewidencję działalności gospodarczej, a od 1 lipca 2011 r. wniosek ten będzie składany do Centralnej Ewidencji Informacji Działalności Gospodarczej).

Inaczej mówiąc, czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym od 20 września 2008 r. wyłączeniu od tego obowiązku podlegają osoby, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów

o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej daty – 20 września 2008 r., ustawa

o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidywała możliwości zawieszania prowadzenia działalności, wobec tego zainteresowany przedsiębiorca mógł obalić domniemanie faktyczne wynikające z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, że taką działalność prowadził.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że możliwość zawieszenia działalności gospodarczej ma charakter fakultatywny. Jest to instytucja prawna, która z punktu widzenia interesów przedsiębiorcy jest bardzo korzystną regulacją prawną, gdyż bez wskazania żadnych przyczyn daje możliwość zawieszenia wykonywanie działalności gospodarczej na pewien okres (ściśle oznaczony) z takimi implikacjami praktycznymi, jak choćby zwolnienie od dnia wskazanego przez przedsiębiorcę we wniosku z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (art. 13 pkt 4 i art. 36a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jednocześnie jednak trzeba podkreślić, że jest to instytucja sformalizowana i podlegająca określonym rygorom, a w szczególności wymagająca złożenia stosownego wniosku w odpowiednim organie ewidencyjnym

(w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną – w organie ewidencji działalności gospodarczej) i wywołuje skutek prawny dopiero od momentu takiego wpisu. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu oraz komentarzach do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (por. dla przykładu: komentarz do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej M. Sieradzkiej – LEX/El), wniosek o wpis do ewidencji informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej (jak i wpis do ewidencji o wznowieniu działalności), stanowi tzw. wniosek zintegrowany (czyli zgłoszenie do ZUS lub Centrali KRUS, GUS, naczelnika urzędu skarbowego). Stanowisko to Sąd w całości aprobuje, dodatkowo podnosząc, że organ ewidencyjny, jeśli stwierdzi przeszkody do pozytywnego załatwienia takiego wniosku, to może i powinien wydać rozstrzygnięcie w postaci decyzji administracyjnej odmownej.

Przenosząc przedmiotowe rozważania oraz dokonaną analizę prawną obowiązujących przepisów na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że poinformowanie przez skarżącego z dniem 30 września 2008 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o "zawieszeniu działalności gospodarczej", nie czyni zadość wymogom art. 14a omawianej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Podobnie, nie można uznać za dopełnienie takiego wniosku, złożenie przez skarżącego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych druków: ZUS P ZZA; ZUS P ZFA; ZUS P ZWPA; ZUS P ZWUA (wypełnionych 22 października 2009 r.) do ZUS, z których - jak wywodzi skarżący - wynika, iż wyrejestrował składki

z ubezpieczeń społecznych z dniem 1 października 2008 r. oraz "nie dokonywał żadnych czynności, które by miały związek z prowadzeniem działalności, nie opłacał czynszu ani żadnych faktur, a jedynie nie zgłosił tego faktu w organie ewidencyjnym".

Jak wynika z akt sprawy, a co jest także okolicznością niesporną między skarżącym a organem, skarżący od 26 kwietnia 2004 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie tzw. "małej gastronomii", prowadząc bar O., zaś od 1 lipca 2008 r. nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Działalność tę wyrejestrował dopiero w dniu 17 września 2010 r., o czym świadczy kopia decyzji Burmistrza L. na tę okoliczność.

Tak więc Prezes NFZ słusznie uznał, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 17 września 2010 r., gdyż właśnie w tym okresie była prowadzona działalność gospodarcza, a w konsekwencji, istniał we wskazanym okresie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Ubezpieczeniu społecznemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie osoby te objęte są także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem bezsporne jest, że od dnia 1 lipca 2008 r. skarżący zaczął podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu jej prowadzenia aż do jej zaprzestania z dniem wykreślenia tej działalności z dniem 17 września 2010 r.

Jak już bowiem podniesiono, zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, ażeby zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej należy wystąpić z wnioskiem o jej zwieszenie do właściwego organu ewidencyjnego – tego samego, który dokonał wpisu działalności gospodarczej do ewidencji. Po 20 września 2008 r. skarżący mógł zawiesić swoją działalności gospodarczą, i gdyby to rzeczywiście uczynił, to nie podlegałby w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże, jak wynika z akt sprawy i dodatkowo skarżący sam to przyznaje, w żadnym czasie po 20 września 2008 r. nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia swojej działalności gospodarczej w trybie przewidzianym w art. 14a ustawy o swobodzie.

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty skargi, że organy pominęły w swoich ustaleniach takie dokumenty, jak deklaracje VAT – 7, za lata od września 2008 do września 2010, z których wynika, że zarówno rozliczenie, jak i podatek należny stanowiły stawki zerowe, co jednoznacznie świadczy o nieprowadzeniu działalności gospodarczej, a także deklaracje PIT – 36 za 2009 r., z którego wynika, że nie osiągnął żadnych dochodów z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz decyzję z [...] czerwca 2009 r. Państwowego Inspektora Sanitarnego we [...]. o wykreśleniu z rejestru zakładów zakładu sezonowego bar – "O.", z uzasadnienia którego wynika, że przyczyną wykreślenia było zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w tym obiekcie.

Wyjaśnienia wymaga, że istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód – w tym także okres oczekiwania na klienta, zamówienia czy zlecenia. Działalność gospodarcza z założenia jest co prawda nakierowana na osiąganie dochodów, ale jest też związana z konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca powinien liczyć się zarówno z ryzykiem nieosiągania dochodów (a nawet generowaniem strat), jak i ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, np. z powodu braku koniunktury.

W tym kontekście załączone wyżej dokumenty, z których wynika, iż skarżący nie uzyskiwał żadnych dochodów, nie mogą przesądzać o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Rekapitulując powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, bowiem po wejściu w życie art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w aktualnym brzmieniu, skarżący nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu wielokrotnie przywołanego art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (w brzmieniu nadanym art. 7 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej)

Zdaniem Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz prawidłowo oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny.

Także bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 65 k.p.a., albowiem ww. formularze, wbrew opinii skarżącego nie stanowiły wniosku o zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, a w związku z tym ZUS nie był zobligowany do przekazania ich według właściwości do organu właściwego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.