Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 67/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2 pkt 2, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2020 r. (nr[...]) Wójt Gminy S.D. - działając z urzędu na podstawie art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 106, art. 109, art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm. – dalej jako "u.p.s.") wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U z 2018 r., poz. 1358 ) oraz rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U z 2017 r., poz. 1788) w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 8 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.) – orzekł o zmianie decyzji Nr [...] z dnia 5 lutego 2020 r. w sprawie przyznania zasiłku stałego z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności dla osoby gospodarującej w rodzinie, tj. R. N. (zwanego dalej także "stroną", "skarżącym") w ten sposób, że od dnia 1 sierpnia 2020 r. (bezterminowo) przyznano stronie pomoc w formie zasiłku stałego z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wysokości 199,93 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że decyzją nr [...] z dnia 5 lutego 2020 r. przyznana została stronie pomoc finansowa w formie zasiłku stałego w okresie od 01.03.2020 r. - bezterminowo w wysokości po 420,90 zł miesięcznie. W wyniku przeprowadzonego w dniu 19 sierpnia 2020 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że z dniem 1 sierpnia 2020 r. uległa zmianie sytuacja rodzinna i finansowa rodziny R. N. Zmienił się skład gospodarstwa domowego, gdyż w dniu 1 sierpnia 2020 r. syn B. N. został umieszczony w pieczy zastępczej. Jednocześnie została uchylona decyzja przyznająca zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na dziecko: B. N.

Organ zwrócił ponadto uwagę, że dochodem rodziny zgodnie z art. 8 u.p.s. jest dochód miesięczny z 1 ha przeliczeniowego. R. N. uprawniony jest również do dodatku mieszkaniowego i energetycznego. W związku z powyższym należało ponownie przeliczyć wysokości zasiłku stałego i ustalić jego wysokość od miesiąca sierpnia 2020 r. w kwocie stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie tj. 528,00 zł a dochodem na osobę w rodzinie tj. 328,07 zł (528,00 zł - 328,07 zł = 199,93 zł).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wysokość przedmiotowego świadczenia ustala się zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.p.s. jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku stałego nie może być wyższa niż 645,00 zł miesięcznie.

Ze względu na ważny interes strony decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpoznaniu odwołania strony decyzją z dnia 17 listopada 2020 r. (nr[...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 37 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. oraz art. 8 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:

1/ osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2/ osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 528 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3/ rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 u.p.s.).

Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł.

Stosownie do treści art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia 5 lutego 2020 r. (nr[...]) Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D., działając z upoważnienia Wójta Gminy S. D., przyznał R. N. zasiłek stały w wysokości 420,90 zł na okres od 01.03.2020 r. - bezterminowo. Organ ustalił wówczas, że w skład rodziny wchodzą 3 osoby - R. N., B. N. i I. W. Miesięczny dochód rodziny strony wyliczony został na kwotę 321,31 zł (107,10 zł na osobę).

W dniu 11 sierpnia 2020 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego K. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 7 sierpnia 2020 r. (sygn. akt[...]), zgodnie z którym B. N. umieszczony został w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia opiekuńczego I. i K. S. od dnia 1 sierpnia 2020 r.

Zaskarżoną decyzją Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D., działając z upoważnienia Wójta Gminy S. D., dokonał zmiany swojej decyzji nr [...] z dnia 5 lutego 2020 r. w sprawie przyznania R. N. zasiłku stałego z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności dla osoby gospodarującej w rodzinie, w ten sposób że od dnia 1 sierpnia 2020 r. wysokość zasiłku stałego wynosi 199,93 zł miesięcznie - bezterminowo. Jak wskazano powyżej, wysokość zasiłku stałego ustala się odejmując od kryterium dochodowego - dochód na osobę w rodzinie.

Z akt sprawy wynika, że od dnia 1 sierpnia 2020 r. rodzina strony składa się z dwóch osób - R. N. i I. W., na których dochód składa się: dodatek mieszkaniowy w wysokości 138,91 zł; dodatek energetyczny w wysokości 15,19 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego - 502,04 zł (tj. 1,63 ha przeliczeniowego x 308,00 zł/ha). Zatem miesięczny dochód rodziny wynosi 656,14 zł, tj. 328,07 zł. na osobę w rodzinie.

Kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi natomiast 528,00 zł.

Zatem wysokość zasiłku stałego dla R. N. od dnia 1 sierpnia 2020 r. wynosi 199,93 zł (528,00 zł - 328,07 zł).

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał zmiany swojej wcześniejszej decyzji w sprawie przyznania R. N. zasiłku stałego. Wysokość zasiłku ustalona została w decyzji właściwie. Organ był uprawniony do dokonania na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. zmiany swojej decyzji nr [...] z dnia 5 lutego 2020 r. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zmiana decyzji mogła wywołać skutek prawny od daty wskazanej w rozstrzygnięciu, która była wcześniejsza od daty wydania decyzji zmieniającej. Decyzja zmieniająca, oparta o art. 106 ust. 5 u.p.s., pozostaje w związku z zaistnieniem określonych przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych, co wpływa na jej temporalną skuteczność.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość przyznania zasiłku stałego, jak również jego wysokość zostały ściśle określone przez przepisy prawa, do stosowania których jest zobowiązany organ wydający decyzję. Z powyższego wynika, że w przypadku R. N. zasiłek stały przysługuje w wysokości ustalonej przez organ I instancji. Ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, które pozwoliłyby na przyznanie zasiłku stałego w większej wysokości, niżby to wynikało z obliczeń. Zasiłki stałe nie są przyznawane uznaniowo ani w uznaniowej wysokości, dlatego też zarzuty podniesione w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione.

R. N. zaskarżył ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, że nie posiada takiego dochodu, jaki został mu przypisany. Wskazał, że od dnia zabrania syna (1 sierpnia 2020 r.) jest osobą samotnie gospodarującą, a zatem kryterium dochodowe wynosi 701 zł. Z byłą partnerka już go nic nie łączy, a każde pozostaje na swoim utrzymaniu. Wskazał, że posiada umowę dzierżawy nieużytków przeznaczonych na pastwisko, a nie ziemię orną, zatwierdzona przez urząd gminy na 10 lat. Nie ma możliwości uzyskania kwoty od dzierżawy w wysokości 502,04 zł, bowiem uzyskuje jedynie 900 zł rocznie, co wynika z umowy. W ocenie skarżącego liczy się stan faktyczny a nie nierealny. Wskazał, że od listopada posiada dochód w wysokości niecałe 200 zł. Poprosił GOPS o pomoc na wykup leków oraz kosztów leczenia, bowiem choruje na wiele schorzeń, lecz odmówiono mu, gdyż nie odbierał telefonu (którego – jak wskazał – nie posiada) i odmówił pojechania do GOPS w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z uwagi na pandemię oraz stan zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosząc o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów aniżeli w niej wskazane.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 listopada 2020 r. utrzymująca w mocy - wydaną w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s. - decyzję Wójta Gminy S. D. o zmianie uprzednio wydanej przez ten organ decyzji z dnia 5 lutego 2020 r. orzekającej o przyznaniu skarżącemu pomocy w formie zasiłku stałego z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności dla osoby gospodarującej w rodzinie w wysokości 420,90 zł w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.; w wysokości 210,45 zł w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 29 lutego 2020 r. oraz w wysokości 420,90 zł w okresie od 1 marca 2020 r. do bezterminowo (pkt 1) oraz w formie składki na ubezpieczenie zdrowotne na czas trwania świadczenia zgodnie z obowiązującymi przepisami (pkt 2), poprzez zmianę punktu 1 tej decyzji i przyznanie skarżącemu od dnia 1 sierpnia 2020 r. do bezterminowo zasiłku stałego w wysokości 199,93 zł.

Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

W przedmiotowej sprawie okolicznością, która stanowiła podstawę do zastosowania wskazanego trybu zmiany decyzji Wójta Gminy S. D. z dnia 5 lutego 2020 r. orzekającej o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego m.in. na okres od 1 marca 2020 r. do "bezterminowo" w wysokości 420,90 zł, była zmiana sytuacji rodzinnej rzutująca w konsekwencji na zmianę sytuacji dochodowej w rodzinie skarżącego, a mianowicie z dniem 1 sierpnia 2020 r. zmienił się skład gospodarstwa domowego skarżącego, gdyż syn B. N. został umieszczony w pieczy zastępczej (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 7 sierpnia 2020 r., sygn. akt [...]– k. 21 akt administracyjnych organu I instancji). Okoliczność ta – z uwagi na sposób wyliczenia świadczenia przyznawanego w formie zasiłku stałego – stanowiła niewątpliwie okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. określenia skarżącemu wysokości zasiłku stałego od miesiąca sierpnia 2020 r. na przyszłość.

Stosownie bowiem do art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.s. zasiłek stały - w przypadku osoby w rodzinie - ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Z materiału dowodowego - jak prawidłowo przyjęły organy - wynika, że w skład gospodarstwa domowego skarżącego od dnia 1 sierpnia 2020 r. wchodził on oraz I. W., co wynika zarówno z treści sporządzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego, jak też oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym z dnia 19 sierpnia 2020 r., a także pośrednio z treści decyzji z dnia 7 maja 2020 r. orzekających o przyznaniu skarżącemu – dla 3-osobowego gospodarstwa domowego (czyli jeszcze licząc z synem B. N.) – dodatku mieszkaniowego oraz dodatku energetycznego (vide: k. 20, 14, 13 i 5 akt administracyjnych organu I instancji). Także w treści odwołania z dnia 21 września 2020 r. skarżący wprost odnosi się do 2-osobowego gospodarstwa domowego (pisząc: "kryterium dochodowe wynosi na dwie osoby w rodzinie"), a zatem - w ocenie Sądu – należy stwierdzić, że w sposób prawidłowy dokonano przeliczenia ustalonego dochodu skarżącego na 2 osoby w rodzinie i przyjęto do wyliczeń "kryterium dochodowe na osobę w rodzinie", a nie – co w istocie zarzuca skarżący w skardze - "kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej", wskazując w skardze, że od chwili zabrania syna z jego byłą partnerką nic już go nie łączy i każde z nich jest na swoim utrzymaniu.

Stwierdzić należy także, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – wysokość dochodu została ustalona przez organ I instancji w prawidłowy sposób.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl art. 3 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 319 i 1578), i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz. U. z 2020 r. poz. 517), w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach md uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2020 r. poz. 619), w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 2019 r. poz. 1168), w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz. U. z 2020 r. poz. 684) oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 821); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2019 r. poz. 1598); 9) świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529); 10) nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów przyznawanej na podstawie art. 31a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1171 oraz z 2020 r. poz. 568 i 695); 11) pomocy finansowej przyznawanej repatriantom, o której mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1472); 12) środków finansowych przyznawanych w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne, mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego; 13) zwrotu kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 i 1378 oraz z 2021 r. poz. 4, 619 i 762).

Co istotne w rozpoznawanej sprawie – stosownie do art. 8 ust. 9 u.p.s. - przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Urzędu Gminy w S. D. z dnia 19 sierpnia 2020 r. wynika, że skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,57 ha fizycznych, tj. 1,63 ha przeliczeniowych (vide: k. 8 akt administracyjnych organu I instancji), co daje dochód 502,04 zł (308 zł x 1,63 ha = 502,04 zł). W tym miejscu, w odniesieniu do treści skargi i twierdzenia skarżącego, że "nie ma możliwości uzyskania kwoty z dzierżawy w wysokości 502,04 zł miesięcznie, gdyż uzyskuje jedynie 900 zł rocznie, co jest widocznie zapisane w umowie", konieczne jest wyjaśnić, że przepis art. 8 ust. 9 u.p.s. należy rozumieć w ten sposób, że określa on ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiągniętego z gospodarstwa rolnego w ww. kwocie z jednego hektara przeliczeniowego, który nie musi pokrywać się z dochodem rzeczywiście wypracowanym. Dla ustalenia dochodu na potrzeby postępowania w sprawie świadczeń z opieki społecznej nie ma znaczenia, jakie dochody z posiadanych gruntów rolnych rzeczywiście są uzyskiwane (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 828/19). W tej sytuacji twierdzenia skarżącego dotyczące faktycznej kwoty uzyskiwanej z gospodarstwa rolnego przekazanego w dzierżawę nie mogły mieć znaczenia dla wyliczenia dochodu na potrzeby ustalenia wysokości zasiłku stałego, a w konsekwencji dla rozstrzygnięcia sprawy.

Znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy posiadała natomiast, w ocenie Sądu, okoliczność utraty, udokumentowanego w aktach sprawy dochodu skarżącego z dniem 31 października 2020 r., czyli w okresie po wydaniu decyzji przez organ I instancji, lecz jeszcze przez wydaniem ostatecznej decyzji w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy. Mianowicie, jak wynika z treści decyzji Wójta Gminy S. D. z dnia 7 maja 2020 r. (nr [...] oraz nr [...]) przyznane nimi skarżącemu świadczenia, tj. dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny zostały udzielone na okres do 1 maja do 31 października 2020 r. W tej sytuacji należy zwrócić uwagę, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję w dniu 17 listopada 2020 r. nie wzięło powyższej okoliczności pod uwagę. Organ odwoławczy orzekł bowiem o wysokości przysługującego skarżącemu zasiłku stałego bezterminowo nie uwzględniając tego, że wysokość dochodu rodziny skarżącego – w związku z upływem terminu, na jaki zostały przyznane ww. świadczenia wliczone do jego przychodu – uległa zmianie. Organ – pomimo wskazanej okoliczności wynikającej z akt sprawy - nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie, czy skarżący nadal pobiera wskazane świadczenia, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, tak by móc – uwzględniając zmianę sytuacji dochodowej strony (od listopada 2020 r.) – zaktualizować wysokość przysługującego mu zasiłku stałego w oparciu o jego bieżącą sytuację dochodową.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji, bowiem organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji (por. wyrok NSA OZ: w Katowicach z dnia 9 sierpnia 1988 r., sygn. akt SA/Ka 378/88; w Warszawie z dnia 7 lipca 1988 r., sygn. akt IV SA 451/88 oraz w Lublinie z dnia 21 czerwca 1988 r., sygn. akt SA/Lu 151/88).

Mając powyższe na uwadze, skoro z akt sprawy wynikało, że przychód skarżącego z tytułu dodatku mieszkaniowego i energetycznego w przyznanej w ww. decyzjach wysokości przysługiwał mu jedynie do października 2020 r., zaś rolą organu odwoławczego jest orzekanie na podstawie obowiązującego w dniu wydania decyzji stanu prawnego oraz stanu faktycznego, to wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie wysokości zasiłku stałego bezterminowo, bez uwzględnienia zmiany stanu faktycznego w zakresie sytuacji dochodowej strony, mającej niewątpliwie istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej kwestii (tj. ustalenie wysokości świadczenia w okresie od listopada 2020 r. na przyszłość), należy ocenić jako wadliwe. Uwzględniając tę okoliczność organ odwoławczy winien bowiem podjąć kroki mające na celu wyjaśnienie aktualnej sytuacji dochodowej skarżącego, w szczególności ustalić, czy skarżącemu udzielono świadczeń z tytułu dodatku mieszkaniowego i energetycznego na kolejny okres świadczeniowy i w zależności od poczynionych ustaleń dokonać zmiany decyzji w zakresie wysokości przyznanego mu zasiłku stałego za/na dany okres w oparciu o informacje dotyczące aktualnego dochodu rodziny skarżącego. Zmiany sytuacji prawnej lub faktycznej mające wpływ na istnienie lub rozmiar przyznawanej pomocy winny być bowiem uwzględnione od momentu ich wystąpienia (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3003/19), dlatego organ odwoławczy orzekając w innej niż organ I instancji perspektywie czasowej i w związku z tym dysponując "nową" wiedzą o stanie sprawy, winien - korzystając ze swoich reformatoryjnych kompetencji - uwzględnić wszelkie zmiany występujące w sytuacji dochodowej strony, mające - z uwagi na art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.s. - istotne znaczenie na wyliczenie przysługującego skarżącemu zasiłku stałego w danym okresie.

Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że Kolegium naruszyło art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., co mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na zmianę wysokości przysługującego skarżącemu świadczenia z tytułu zasiłku stałego na dany okres.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).