Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 142/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Odrzucono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 par. 1 pkt 4, art. 58 par. 1 w zw. z art. 64 par. 3 i art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 22 par. 1 pkt 1, art. 17 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2003 nr 198 poz 1925
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów  odwoławczych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ Sędziowie sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia del. WSA Iwona Bogucka Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty Brzeskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiatu Brzeskiego a Marszałkiem Województwa Opolskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do windykacji należności z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych postanawia: odrzucić wniosek.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 2 października 2013 r. Starosta Brzeski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Opolskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do windykacji należności z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych.

W uzasadnieniu wniosku Starosta Brzeski wskazując Marszałka Województwa Opolskiego jako organ windykacyjny powołał się na uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 08 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wskazując iż zapisy art. 22 ust. 4 zostały wprowadzone celem uzupełnienia luki prawnej w tym zakresie. Wskazano, iż tylko w 4 województwach egzekucja przedmiotowych należności była prowadzona przez starostów, co było niewłaściwe również z uwagi na to, iż egzekucja ta łączyła się z dodatkowymi kosztami, które Starosta musiał ponieść, by wyegzekwować należności, które nie były ich dochodami własnymi.

W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Opolskiego wniósł o wskazanie Starosty Powiatu Brzeskiego jako organu właściwego w sprawie windykacji należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. W uzasadnieniu podniesiono, iż Starosta Brzeski powołuje się wcześniejszą wersję projektu ustawy, gdyż wprowadzona w życie dnia 26 maja 2013 r. zmiana ustawy wprowadziła ostatecznie tylko nowy organ egzekucyjny należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Nadto podniesiono, iż w przypadku nie wykonania obowiązków określonych ww. ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012 poz. 1015 z późn. zm.). Podniesiono, iż zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej należności stanowiących dochody związane z wyłączeniem z produkcji gruntów rolnych, a więc wierzycielem uprawnionym do wystawienia tytułu wykonawczego oraz złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji do właściwego organu egzekucyjnego jest starosta, który wydał decyzję o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej. Również starosta, na podstawie art. 6 § 1 powyższej ustawy, ma obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jeżeli zobowiązany uchyla się od wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów o właściwość oraz sporów kompetencyjnych właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się w sprawie za niewłaściwy (spór negatywny).

Podkreślenia przy tym wymaga, że wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i określeniu przedmiotu sprawy, co niewątpliwie należy do organów administracji, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak jest określenia konkretnej sprawy, gdyż w złożonym wniosku określono, iż przedmiotowy spór dotyczy wskazania organu właściwego do windykacji, a takiego przedmiotu zarówno w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych jak i w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma.

Podkreślić także należy, iż do rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego może dojść jednak tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.

Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). Z przepisu § 1 pkt 8 powyższego rozporządzenia wynika, że obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu obejmuje powiaty: brzeski, głubczycki, kędzierzyńsko-kozielski, kluczborski, krapkowicki, namysłowski, nyski, oleski, opolski, prudnicki i strzelecki oraz miasto na prawach powiatu - Opole.

W rozpoznawanej sprawie zarówno Starosta Powiatu Brzeskiego jak i Marszałek Województwa Opolskiego są organami jednostek samorządu terytorialnego, dla których wspólnym organem wyższego stopnia, zgodnie z przepisami cytowanego rozporządzenia, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Tym samym, skoro ww. organy posiadają wspólny organ wyższego stopnia, to sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tymi organami, oczywiście po prawidłowym ustaleniu przedmiotu sprawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.