Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 334/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Artur Kuś, Protokolant sekretarz sądowy Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS/organ odwoławczy) z dnia [...] listopada [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) z dnia [...] lipca [...] r. nr [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności R. K. (Strona/Skarżąca), jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe T. S.A. z siedzibą w W.(dalej: Spółka), z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r. w łącznej kwocie 8.652,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 2.028,00 zł (liczone na dzień wydania decyzji) oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 521,42 zł.

1.2. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżącego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okresy wskazane powyżej. W wyniku przeprowadzonego postępowania NUS decyzją z dnia [...] lipca [...] r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności Strony jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r.

1.3. W dniu 8 sierpnia 2016 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji NUS w całości oraz umorzenie postępowania lub o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej O.p.), poprzez wydanie decyzji, która ma wady w zakresie ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez przyjęcie, że egzekucja z majątku Spółki okazała się w części lub w całości bezskuteczna oraz że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, a także że istniały podstawy do ogłoszenia upadłości Spółki oraz że Skarżący nie wykazał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy,

2) art. 116 ustawy O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że istnieją przesłanki odpowiedzialności Skarżącego - członka zarządu Spółki za przedmiotowe zobowiązania podatkowe.

1.4. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada [...] r. DIS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że zaległość podatkowa objęta decyzją organu pierwszej instancji wynika z nieuiszczenia przez Spółkę podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r., w terminie określonym w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej: u.p.t.u.).

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisu art. 116 O.p. wynika, iż przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w: tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne – egzoneracyjne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności).

DIS stwierdził, że Skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu Spółki w czasie kiedy upływał termin płatności podatku od towarów i usług za III i IV kw. 2013 r., fakt ten potwierdza odpis pełny Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 21.01.2016 r. oraz stan na dzień 15.06.2016r., z którego wynika, że zarząd Spółki był jednoosobowy, a Skarżący został wpisany do ww. rejestru w dniu 17.10.2002 r. jako prezes zarządu Spółki i pełni tą funkcje do dnia sporządzenia odpisu (brak wpisu o wykreśleniu). Organ odwoławczy wskazał, że w związku z powyższym spełniona została przesłanka wynikająca z art. 116 § 2 O.p. uprawniająca do przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią. Zauważył również, że poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia w zakresie pozostawania przez Skarżącego prezesem zarządu Spółki w okresie powstania zaległości nie zostały zakwestionowane.

Odnośnie kwestii bezskuteczności egzekucji organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że egzekucja administracyjna wobec majątku Spółki prowadzona była przez NUS na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] grudnia [...] r. oraz [...] marca [...] r. i została wszczęta w dniach 28 stycznia 2014 r. i 1 kwietnia 2014 r., poprzez doręczenie Spółce w trybie art. 44 k.p.a. odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego.

Ponadto na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy ustalił, że zaległości podatkowe objęte niniejszą decyzją nie były jedynymi nieuregulowanymi przez Spółkę zobowiązaniami w stosunku do których wierzyciel, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], prowadził egzekucję administracyjną.

W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego NUS dokonał szeregu zajęć rachunków bankowych Spółki oraz wierzytelności Spółki.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w ramach poszukiwania majątku Spółki organ pierwszej instancji pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. zwrócił się do Krajowego Rejestru Sądowego o wskazanie, czy Spółka posiada udziały, akcje w podmiotach zarejestrowanych w bazie KRS oraz czy ww. podmiot posiada nieruchomości. W odpowiedzi poinformowano, że Spółki nie odnaleziono w elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Organ odwoławczy zauważył również, że NUS wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. zwrócił się do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców o udzielenie informacji w: zakresie zarejestrowanych przez Spółkę pojazdów. W odpowiedzi poinformowano, że Spółka jest właścicielem: przyczepy lekkiej marki [...] model [...] rok produkcji 1993, samochodu ciężarowego marki [...] model [...] rok produkcji [...], samochodu osobowego marki [...] model [...] rok produkcji [...], samochodu ciężarowego marki [...] model [...] rok produkcji 1995, samochodu ciężarowego marki [...] model [...] rok produkcji 1986.

Z akt sprawy wynika ponadto, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystawione tytuły wykonawcze przydzielono do służby w terenie. Z raportu poborcy skarbowego, sporządzonego w dniu 15 marca 2013 r. wynika, że Spółka pod adresem siedziby ul. [...] nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto ustalono, że w związku z uchylaniem się z płatnością czynszu z dniem 2 grudnia 2013 r. została rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym umowa najmu (dotycząca pomieszczeń w budynku [...] zlokalizowanym w W., przy ul. [...]) zawarta w dniu 30 stycznia 2007 r. pomiędzy Spółką a E. "[...]" S.A.

DIS wskazał, że z uwagi na brak prowadzenia działalności pod adresem siedziby oraz brak możliwości ustalenia miejsca garażowania przedmiotów należących do Spółki, organ egzekucyjny nie miał możliwości przeprowadzenia egzekucji z rzeczy ruchomych Spółki (samochodów i przyczep).

Organ odwoławczy zauważył również, że Skarżący, jako osoba reprezentująca Spółkę, w odpowiedzi na zapytanie organu egzekucyjnego o składniki majątkowe Spółki, w piśmie z dnia 9 kwietnia 2010 r. wyjaśnił, że Spółka nie posiada nieruchomości i papierów wartościowych, ani praw majątkowych, natomiast samochody, maszyny i urządzenia oraz zapasy magazynowe stanowią zabezpieczenie kredytów w Banku [...] S.A.

W związku z powyższym, z uwagi na bezskuteczność podejmowanych działań, organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki.

DIS zauważył ponadto, że:

- w dniu 11 kwietnia 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] D. D. i po rozpoznaniu sprawy z wniosku wierzyciela P. Sp. z o.o. oraz K. Sp.j. umorzył jako bezskuteczne postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki; w trakcie prowadzonego postępowania Komornik Sądowy ustalił, że dłużnik nie prowadzi działalności pod adresem wskazanym przez wierzyciela we wniosku o wszczęcie egzekucji,

- w dniu 30 czerwca 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] S. G. po rozpoznaniu sprawy z wniosku wierzyciela Banku [...] S.A. I Odział w S., umorzył jako bezskuteczne postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki; trakcie prowadzonego postępowania Komornik Sądowy ustalił, że dłużnik nie posiada praw majątkowych, z których można byłoby zaspokoić roszczenia wierzyciela,

- w dniu 11 października 2013 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. A. S. po rozpoznaniu sprawy z wniosku wierzyciela J. A., umorzył jako bezskuteczne postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki; w trakcie prowadzonego postępowania Komornik Sądowy ustalił, że dłużnik nie posiada praw majątkowych, z których można byłoby zaspokoić roszczenia wierzyciela,

- w dniu 23 lipca 2015 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] U. K. po rozpoznaniu sprawy z wniosku wierzyciela Sądu Rejonowego [...] w W. Zespół Egzekucyjny przy Oddziale Finansowym, umorzył jako bezskuteczne postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki; trakcie prowadzonego postępowania Komornik Sądowy nie był w stanie ustalić składników majątku dłużnika.

Mając na uwadze całość przedstawianych powyżej działań oraz ich efekt – brak zaspokojenia dochodzonych zaległości podatkowych, organ odwoławczy przychylił się do stanowiska NUS, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a zatem zaistniała kolejna pozytywna przesłanka określona w art. 116 O.p.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały również przesłanki egzoneracyjne tj. uwalniające Skarżącego od odpowiedzialności.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność Strony, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.

DIS wskazał, że z akt sprawy, w tym odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądownego (stan na dzień 15.06.2016r.) oraz z poczynionych ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że pomimo trudnej sytuacji finansowej Spółki, obligującej zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o jej upadłość, wniosek taki nie został skutecznie złożony do właściwego sądu ds. upadłościowych i naprawczych.

Organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji dokonując ustaleń w zakresie czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości oparł się na przesłance niewykonywania wymagalnych zobowiązań. NUS w oparciu o dane zawarte w sprawozdaniach finansowych Spółki za lata 2008-2009 dokonał analizy sytuacji ekonomicznej Spółki pod kątem zaistnienia przesłanek upadłościowych. Zdaniem organu podatkowego, Spółka była w bardzo trudnej sytuacji finansowej, na co wskazywało bardzo duże zadłużenie Spółki, poziom długu przekraczający bezpieczny próg oraz w niewielkim stopniu finansowanie przez kapitały własne majątku Spółki. Powyższe oznaczało spełnienie przesłanki obligującej do postawienia Spółki w stan upadłości, bowiem w kolejnym okresie rozliczeniowym sytuacja Spółki uległa dalszemu pogorszeniu, a prezentowane wartości wskaźnika zadłużenia odbiegały od przyjętych norm. DIS po przeanalizowaniu akt sprawy i dokonaniu ponownej oceny zgromadzonych dowodów podzielił ocenę organu pierwszej instancji w powyższym zakresie. Dodatkowo wskazał, że ze sprawozdań finansowych Spółki wynikało, że za 2008 r. i za 2009 r. zanotowała ona stratę ze sprzedaży. Tym samym, dokonane ustalenia potwierdziły, że we wskazanym okresie działalność Spółki nie była rentowna, a sytuacja ekonomiczno-finansowa stwarzała zagrożenie dla terminowego regulowania zobowiązań.

Organ odwoławczy stwierdził, że na przestrzeni 2005-2015 sytuacja finansowa Spółki była trudna i uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W tym zakresie organ odwoławczy przychylił się do stanowiska NUS, który wskazał, że co najmniej od grudnia 2002 r. Spółka nie wywiązywała się ze swoich zobowiązań, w wyniku czego wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określone w art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r., poz.2344 ze zm., dalej: u.p.u).

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, okolicznością uzasadniającą wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki było również zaprzestanie regulowania zobowiązań. Spółka posiadała bowiem zaległości nie tylko względem organu podatkowego, ale również względem innych wierzycieli tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Urzędu Gminy S.

Zdaniem DIS, w toku postępowania podatkowego Skarżący nie przedstawił dowodów na brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania naprawczego.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniała również przesłanka negatywna, jaką jest wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja jest możliwa. DIS zauważył, że w odwołaniu Skarżący wskazał mienie Spółki, z którego - w jego ocenie - egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowej. Mieniem tym były przysługujące Spółce wierzytelności wynikające z prawomocnych wyroków sądowych z nadanymi im klauzulami wykonalności oraz nakazy zapłaty. Organ odwoławczy w celu ustalenia, czy istotnie egzekucja z wierzytelności była możliwa, zwrócił się do NUS o przesłanie dokumentów, z których będzie wynikało, że na podstawie prawomocnych wyroków sądowych oraz nakazów zapłaty organ egzekucyjny skierował zajęcia, które okazały się nieskuteczne.

Z akt sprawy oraz dokumentów przesłanych przez NUS wynikało, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności zasądzonych wyrokami sądu oraz nakazami zapłaty. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia 26 kwietnia 2010 r. skierowane do A. P. "A." oraz J. R. i C. R. "N.", zostały zwrócone przez pocztę z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Natomiast J. O. i H. O. w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia 26 kwietnia 2010 r. oświadczyli, że nie posiadają żadnych zobowiązań wobec Spółki. C. S. w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 26 kwietnia 2010 r. poinformował, że nigdy nie uznał wierzytelności Spółki i wniósł sprawę do Sądu Okręgowego w W. Ponadto w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu 23 lipca 2009 r. T. W. złożył oświadczenie, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec Spółki oraz nie pamięta ze względu na przewlekłą chorobę psychiczną, aby zawierał jakiekolwiek umowy z ww. Spółką. B. S. w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 16 września 2010 r. oświadczyła, iż nie posiada żadnych środków pieniężnych i znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, a prowadzone wobec niej przez Komornika Sądowego w P. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone ze względu na bezskuteczność. Z kolei M. B. w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 24.01.2011 r. poinformowała, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. prowadził egzekucję na wniosek Spółki, którą postanowieniem z dnia 19 maja 2004 r. umorzył wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

Odnosząc się do powyższego, DIS, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt. III SA/Wa 1250/11 zauważył, że mienie spółki, którego wskazanie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki musi być realne i istnieć w dacie, gdy zostało wskazane. Okoliczności te powinien wykazać członek zarządu podając dane umożliwiające przeprowadzenie z tego mienia skutecznej egzekucji. Nie jest natomiast rzeczą organów podatkowych poszukiwanie mienia wskazanego przez członka zarządu, czy też prowadzenie skomplikowanego postępowania prawnego w celu, po pierwsze, ustalenia czy one istnieją, a po drugie, czy da się cokolwiek wyegzekwować. Nie jest więc wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest potencjalnie, przypuszczalnie możliwa.

Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przepisów art. 116, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. były niezasadne.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że nie ma znaczenia dla ewentualnego zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako członka zarządu, ustalenie przyczyn niewypłacalności Spółki – czy były one zależne od zarządu czy też nie oraz czy w tych latach, kiedy organ stwierdził istnienie przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość, zarząd Spółki podejmował działania mające na celu ochronę Spółki oraz jej wierzycieli. Przyczyny niewypłacalności podmiotu gospodarczego i brak wpływu zarządu na ich powstanie, nie należą bowiem do przesłanek, o których mowa w art. 116 O.p.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżący nie zgodził się z decyzją DIS i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy jest niekompletne i nieobiektywne. Skarżący argumentował, że w toku postępowania zgłosił wnioski dowodowe, które miały potwierdzać, że do zaległości podatkowych Spółki doszło nie z jego winy i że zachodzą przesłanki do uwolnienia Skarżącego z odpowiedzialności. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił jednak ich przeprowadzenia. W ocenie Skarżącego, nie jest wystarczające do przeniesienia odpowiedzialności ustalenie faktu, że Skarżący był prezesem zarządu Spółki w okresie kiedy powstały zaległości i że te zaległości istnieją. Skarżący podniósł, że w odwołaniu szczegółowo opisał uwarunkowania, które doprowadziły do powstania zaległości z tytułu podatków wskazując na ich niezależny od Skarżącego i Spółki charakter. Żadne z wyjaśnień Skarżącego nie zostało jednak uwzględnione.

2.2. Mając na względzie powyższe Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji DIS w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

2.3. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

3.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c ustawy p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

3.3. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

3.4. Kontroli Sądu poddana została decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r.

Granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika zakreślają przepisy rozdziału 15 O.p. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie, a odpowiedzialność ta obejmuje cały ich majątek. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały podatki niepobrane oraz pobrane a niewpłacone przez płatników jak również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz oprocentowanie tych zaliczek, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (§ 2 art. 107 O.p.).

Do odpowiedzialności Skarżącego w przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustaliły organy podatkowe obu instancji, znajduje zastosowanie przepis art. 116 O.p., zgodnie z którym, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Zatem przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że zaległość wynika z zobowiązania, którego termin płatności upłynął w czasie, gdy dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki, z uwagi na jej posiłkowy charakter. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Członek zarządu będzie zatem zwolniony z odpowiedzialności jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy tej osoby lub wskazane zostanie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Wskazania wymaga, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce (przesłanki pozytywne).

3.5. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącego nie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe Spółki.

3.6. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że Skarżący upatruje braku podstaw do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, w tym, że nie miał żadnego wpływu na powstanie zadłużenia Spółki, na co w toku postępowania przedstawił stosowne dowody.

Odnosząc się do powyższej argumentacji Sąd wyjaśnia, że ustawodawca w przepisach art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie wskazuje na brak winy w powstaniu zaległości, jako przesłanki egzoneracyjnej tj. wyłączającej odpowiedzialność za te zaległości. Tym samym, jak zasadnie wskazały organy podatkowe, ewentualna okoliczność braku winy w powstaniu zaległości oraz dowody przedstawione na tę okoliczność nie miały i nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

W konsekwencji zarzuty skargi w tym zakresie uznać należało za chybione.

3.7. Sąd zauważa, że dochodzone zaskarżoną decyzją zaległości podatkowe Spółki powstały w wyniku braku zapłaty przez Spółkę zobowiązania podatkowego wynikającego ze złożonych deklaracji VAT–7K w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r.

Z poczynionych przez organy podatkowe ustaleń jednoznacznie wynika, że Skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu T. S.A. w czasie kiedy upływał termin płatności podatku od towarów i usług za wskazane w decyzji okresy, fakt ten potwierdza odpis pełny Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego stan na dzień 21 stycznia 2016 r. oraz stan na dzień 15 czerwca 2016 r., z którego wynika, że zarząd Spółki był jednoosobowy, a Skarżący został wpisany do ww. rejestru w dniu 17 października 2002 r. jako prezes zarządu Spółki i pełnił tę funkcję przynajmniej do dnia sporządzenia odpisu (brak wpisu o wykreśleniu).

W świetle ustalonych przez organy podatkowe okoliczności faktycznych, nie budzi wątpliwości wykazanie przez organy zaistnienia pierwszej z przesłanek pozytywnych. Okoliczność ta nie jest również kwestionowana przez Skarżącego.

3.8. W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo też ustaliły, że postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki okazało się bezskuteczne.

Pojęcie "bezskutecznej egzekucji" w rozumieniu art. 116 § 1 O.p., to sytuacja, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku dłużnika. Bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Jednocześnie orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. (sygn. akt. II FPS 6/08), stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

W rozpoznawanej sprawie egzekucja administracyjna wobec majątku Spółki była prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i komorników na podstawie wielu tytułów wykonawczych, kiedy to Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań publicznoprawnych.

W toku czynności egzekucyjnych (opisanych szeroko w uzasadnieniu skarżonej decyzji) Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonał szeregu zajęć rachunków bankowych Spółki oraz wierzytelności Spółki.

Ponadto, w ramach poszukiwania majątku Spółki organ egzekucyjny pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. zwrócił się do Krajowego Rejestru Sądowego o wskazanie, czy Spółka posiada udziały, akcje w podmiotach zarejestrowanych w bazie KRS oraz czy ww. podmiot posiada nieruchomości. W odpowiedzi poinformowano, że Spółki nie odnaleziono w elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Organ egzekucyjny wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. zwrócił się również do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców o udzielenie informacji w zakresie zarejestrowanych przez Spółkę pojazdów. W odpowiedzi poinformowano, że Spółka jest właścicielem przyczepy lekkiej marki [...] model [...] rok produkcji 1993, samochodu ciężarowego marki [...] model [...] rok produkcji [...], samochodu osobowego marki [...] model [...] rok produkcji [...] , samochodu ciężarowego marki [...] model [...] rok produkcji 1995, samochodu ciężarowego marki [...] model [...] rok produkcji 1986. Z uwagi jednak na brak prowadzenia działalności pod adresem siedziby oraz brak możliwości ustalenia miejsca garażowania przedmiotów należących do Spółki, organ egzekucyjny nie miał możliwości przeprowadzenia egzekucji z rzeczy ruchomych Spółki (samochodów i przyczep).

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystawione tytuły wykonawcze przydzielono również do służby w terenie. Z raportu poborcy skarbowego, sporządzonego w dniu 15 marca 2013 r. wynika, że Spółka pod adresem siedziby ul. [...] nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto ustalono, że w związku z uchylaniem się z płatnością czynszu z dniem 2 grudnia 2013 r. została rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym umowa najmu (dotycząca pomieszczeń w budynku [...] zlokalizowanym w W., przy ul. [...]) zawarta w dniu 30 stycznia 2007 r. pomiędzy Spółką a E. [...] S.A.

Konsekwencją powyższego było umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Spółki.

Zauważyć również należy, że jak wynika z akt sprawy w latach 2011-2015, w stosunku do Spółki prowadzona była również egzekucja przez komorników sądowych. Żadne z tych postępowań nie zakończyło się zaspokojeniem wierzycieli.

Ponadto Skarżący, jako osoba uprawniona do reprezentowania Spółki, w odpowiedzi na zapytanie organu egzekucyjnego o składnik majątkowe sam wyjaśnił, iż Spółka nie posiada nieruchomości i papierów wartościowych ani praw majątkowych. Z informacji uzyskanych od Skarżącego w piśmie z dnia 14 kwietnia 2010 r. wynika również, iż samochody, maszyny, urządzenia oraz zapasy magazynowe stanowią zabezpieczenie kredytów w Banku [...] S.A.

Tym samym, Sąd podziela ustalenia organów podatków, co do zaistnienia w sprawie drugiej pozytywnej przesłanki przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, a mianowicie bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do Spółki.

3.9. W dalszej kolejności, Sąd zauważa, że w sprawie nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna tj. uwalniająca Skarżącego od odpowiedzialności, określona w art. 116 § 1 pkt 1 O.p., a dotycząca zgłoszenia wniosku o upadłość.

Wskazać bowiem należy, że aby członkowi zarządu spółki kapitałowej można było przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji, spółka w okresie tym musi znajdować się w stanie uzasadniającym wystąpienie o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Wynika to z treści uchwały NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09, w świetle której członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe).

W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p.

Dlatego też określając zakres obowiązków dowodowych organów podatkowych w rozpoznanej sprawie, Sąd wziął również pod uwagę konieczność wykazania istnienia przesłanek upadłości Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu.

Co do zasady, o winie członka zarządu w niezgłoszeniu upadłości we właściwym czasie można mówić, jeżeli nie dopełni on określonych przepisami szczególnymi wymogów, związanych ze zgłoszeniem upadłości. Wymagania te zostały skonkretyzowane w Prawie upadłościowym. Zgodnie z art. 21 u.p.u. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Przepis art. 10 p.u.n. stanowi, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie zaś do art. 11 u.p.u., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że jak wynika z ustaleń organów podatkowych, Spółka nie wywiązywała się ze swoich zobowiązań. Spółka posiada bowiem zaległości podatkowe (poza objętymi niniejszą decyzją):

- w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe w latach 2008 r., 2009 r., 2010 r, 2012 r., 2013 r., 2014r., 2015 r. w łącznej wysokości 116.278,14 zł (lista zaległości według stanu na dzień 5 lipca 2016 r.),

- w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe w latach 2002 r., 2003 r., 2004 r., 2005 r., 2006 r., 2007 r., 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r., 2014 r., 2015 r. w łącznej wysokości 661.850,00 zł (lista zaległości według stanu na dzień 5 lipca 2016 r.),

- wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od 07/2003 r. w wysokości 11.884,70 zł,

- wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od 01.04.2000 r. do 31.03.2003 r. w łącznej wysokości 13.498,60 zł,

- wobec Urzędu Gminy S. za 03-12/2002 r. 01-06/2003 r. w łącznej wysokości 17.132,10 zł.

Z powyższego wynika, że Spółka posiadała zaległości nie tylko względem organu podatkowego, ale również względem innych wierzycieli. Ponadto Spółka nie wywiązywała się ze swoich zobowiązań już od 2003 r. (zaległość z tytułu od towarów i usług za 12/2002).

Skoro natomiast Skarżący był prezesem zarządu spółki od 2002 r., to nie sposób przyjąć, że nie ponosi on winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Niewątpliwie bowiem w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co w sposób dostateczny potwierdził zebrany materiał dowodowy.

Dodatkowo wskazać można, że w toku postępowania organy podatkowe dokonały również oceny dokumentów finansowych Spółki i na ich podstawie uznały, że na przestrzeni 2005-2015 sytuacja finansowa Spółki była trudna, co także z tego względu czyniło zasadnym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Powyższe zostało szczegółowo opisane i przeanalizowane w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Ustalenia w tym zakresie Sąd uważa za prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd wskazuje, że obowiązkiem członka zarządu w organie zarządzającym spółki jest niewątpliwie monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III AUa 2181/12). Za brak podjęcia przez członka zarządu odpowiednich środków przeciwdziałających złej sytuacji finansowej spółki, Skarb Państwa nie może ponosić negatywnych konsekwencji. Byłoby to oczywiście niesprawiedliwe wobec innych podatników, którzy dokładają starań, aby sprawowaną funkcję pełnić zgodnie z prawem i wypełniać nałożone na nich obowiązki. Zaniechanie podjęcia odpowiednich działań wynikających z istoty pełnionej funkcji zarządczej nie może prowadzić do zwolnienia z odpowiedzialności opartej o art. 116 O.p.

Dodatkowo wskazać należy, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody), przy czym członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 i art. 369 § 6 k.s.h.), co oznacza, iż Skarżący mógł w każdym czasie zrezygnować z pełnienia funkcji członka zarządu. Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Jest to zakres odpowiedzialności wykraczający poza zakres charakterystyczny dla stosunku pracy, gdzie pracownik odpowiada jedynie za skutki swoich działań i to w ograniczonym zakresie, a nie za skutki działań podmiotu, w którym jest zatrudniony. Przesłanka braku winy członka zarządu spółki prawa handlowego powinna być oceniania według kryteriów prawa handlowego, czyli według miary podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcję organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, miary tej staranności uwzględniającej pewne (podwyższone) ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem tej działalności.

W ocenie Sądu, w rozpoznawaj sprawie, organy podatkowe zasadnie przyjęły, że Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

3.10. Ponadto, Sąd podziela stanowisko DIS, że nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna odpowiedzialności podatkowej, a dotycząca wskazania mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części, określona w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Zauważyć należy, że w toku postępowania Skarżący powoływał się na wierzytelności Spółki wynikające z prawomocnych wyroków sądowych z nadanymi im klauzami wykonalności.

Jak wynika jednak z ustaleń organów, wskazane przez Skarżącego wierzytelności, nie pozwalały na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Wskazać w tym miejscu trzeba, że organ odwoławczy w celu ustalenia, czy istotnie egzekucja z wierzytelności była możliwa, zwrócił się do Naczelnika Skarbowego [...] o przesłanie dokumentów, z których będzie wynikało, że na podstawie prawomocnych wyroków sądowych oraz nakazów zapłaty organ egzekucyjny skierował zajęcia, które okazały się nieskuteczne. Z akt sprawy oraz dokumentów przesłanych przez organ podatkowy pierwszej instancji wynikało, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności zasądzonych wyrokami sądu oraz nakazami zapłaty. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia 26 kwietnia 2010 r. skierowane do A. P. "A." oraz J. R. i C. R. "N.", zostały zwrócone przez pocztę z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Natomiast J. O. i H. O. w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia 26 kwietnia 2010 r. oświadczyli, że nie posiadają żadnych zobowiązań wobec Spółki. C. S. w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 26 kwietnia 2010 r. poinformował, że nigdy nie uznał wierzytelności Spółki i wniósł sprawę do Sądu Okręgowego w W. Ponadto w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu 23 lipca 2009 r. T. W. złożył oświadczenie, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec Spółki oraz nie pamięta ze względu na przewlekłą chorobę psychiczną, aby zawierał jakiekolwiek umowy z ww. Spółką. B. S. w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 16 września 2010 r. oświadczyła, iż nie posiada żadnych środków pieniężnych i znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, a prowadzone wobec niej przez Komornika Sądowego w P. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone ze względu na bezskuteczność. Z kolei M. B. w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 24 stycznia 2011 r. poinformowała, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. prowadził egzekucję na wniosek Spółki, które postanowieniem z dnia 19 maja 2004 r. umorzył wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

Co równie istotne, możliwość zaspokojenia zaległości podatkowej Spółki ze wyżej wskazanych wierzytelności była już przedmiotem oceny Sądu w sprawie dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności na Skarżącego za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług. W prawomocnym wyroku z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1250/11 WSA w Warszawie wskazał, że "podane przez skarżącego wierzytelności pochodzą z 2002 r. (Państwo O.), 2001 r. (P. S.), 2003 (P. B.), 2005 (W.), 2003 r. W tym czasie Spółka sama podejmowała kroki w celu wyegzekwowania tych należności za pomocą komorników sądowych i działania te okazały się to bezskuteczne. Skoro już wtedy działania te okazały się bezskuteczne a na obecnym etapie dłużnicy również, pomimo zawiadomień o zajęciu wskazali, że nie są w stanie zapłacić długu albo nie posiadają żadnego zadłużenia czy też unikali kontaktu z komornikiem skarbowym, to uzasadnione jest twierdzenie organu, że egzekucja okazała się bezskuteczna. Ustalenie, że Spółka podjęła nieskuteczną próbę egzekucji wierzytelności uzasadnia przyjęcie przez organy podatkowe, że Skarżąca nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa. W ocenie Sądu, bezprzedmiotowe byłoby bowiem wszczynanie wobec dłużników Spółki egzekucji administracyjnej celem zajęcia przysługujących jej wierzytelności, gdy organy podatkowe dysponują wiedzą, iż wierzytelności te okazały się nieściągalne".

Z powołanego orzeczenia jednoznacznie wynika, że działania podejmowane w celu wyegzekwowania należności z wierzytelności, na które powołuje się Skarżący, już w tamtym okresie, okazały się nieskuteczne, a wierzytelności nieściągalne.

Sąd w składzie orzekającym ocenę tę w pełni podziela. Niezależnie od powyższego Sąd – mając na uwadze zasady porządku prawnego obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym, takie jak pewność i stabilność stosunków prawnych – nie widzi podstaw do podważenia stanowiska wyrażonego w tej kwestii w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1250/11.

Tym samym, zdaniem Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy, w pełni uzasadniona jest ocena, że wskazane przez Skarżącego wierzytelności, nie pozwalały na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności.

Z kolei możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki kapitałowej istnieje wówczas, gdy osoba taka wskaże na istnienie takiego majątku spółki, który pozwoli na skuteczne, faktyczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Nie jest więc wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest potencjalnie, przypuszczalnie możliwa. Trzeba bowiem pamiętać, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu spełnia wymogi z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. – uwalniając tego członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki – tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące.

W konsekwencji nie sposób uznać, że w rozpoznawanej sprawie spełniona została przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

3.11. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Dokonały jego wyczerpującej oceny, wyciągając logiczne, zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski, nie przekraczając granic swobodnej oceny materiału dowodowego.

W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłyby na wynik sprawy. Stan faktyczny i prawny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje Skarżący, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym.

W ocenie Sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe w zgodzie z zasadami ogólnymi wyrażonymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 210 § 1 i 4 O.p., zawierają bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

3.12. Podsumowując, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że po stronie Spółki istnieje zaległość podatkowa, a prowadzone względem niej postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Sąd podzielił również ocenę organów co do tego, że w czasie, kiedy upływał termin płatności podatków, które przerodziły się w zaległości podatkowe, Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 2 O.p. Sąd zgadza się także z tym, że Skarżący nie wykazał, że zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie lub, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do spółki nastąpiło bez jego winy, ani też nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Prowadzone w tym zakresie postępowanie podatkowe zostało oparte na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, którego ocena odpowiada regułom wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej. To zaś oznacza, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie znalazł w zaskarżonej decyzji innych uchybień, które mogłyby uzasadnić jej uchylenie.

3.13. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.