Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 785/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 11, art. 107 par. 3, art. 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2010 roku nr [...]; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego R. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV S.A /Wa 785/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 oraz 156 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu wniosku A. G. (w miejsce wnioskodawczyni wstąpił spadkobierca R. G.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w K. z dnia [...] grudnia 1974r. znak [...] orzekającej o przekazaniu gospodarstwa rolnego wraz z budynkami o pow. 7,23 ha, położonego we wsi D., gm. K., pow. G. stanowiącego własność W. G. na własność Państwa w zamian za rentę.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że Naczelnik Gminy w K. decyzją z dnia [...] grudnia 1974r. działając na podstawie art. 9 i 31 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 125) – przejął z urzędu na własność Państwa gospodarstwo rolne o pow. 7,23 ha, położone we wsi D., gm. K. w zamian za rentę. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła ówczesna właścicielka gospodarstwa W. G., jednakże Naczelnik Powiatu w G. decyzją z dnia [...] stycznia 1975r. nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w K. wystąpiła córka byłej właścicielki A. G. Wojewoda [...] uwzględnił powyższe żądanie i decyzją z dnia [...] maja 2005r. stwierdził jej nieważności w części tj. w zakresie jednej działki ewidencyjnej, w pkt II swojego rozstrzygnięcia Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności co do pozostałych działek – ze względu na to, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Następnie Wojewoda [...] wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności swojej decyzji z dnia [...] maja 2005r. z tego powodu, że stosownie do orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie właściwym do orzekania w tego rodzaju sprawach jest samorządowe kolegium odwoławcze. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] sierpnia 2007r. wydał decyzję, w której stwierdził z urzędu nieważność decyzji Wojewody [...] i wskazał, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku A. G. jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi jako organ nadzorczy w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych.

Obecnie rozpatrując wniosek podtrzymywany przez spadkobiercę A. G. organ stwierdził, że stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne gospodarstwo rolne mogło zostać przejęte na własność Państwa również z urzędu, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat dla mężczyzny, 55 lat dla kobiety lub został zaliczony do jednej z grup inwalidzkich. Dalej organ przytoczył przesłanki wymienione w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58) pozwalające na zakwalifikowanie danego gospodarstwa jako wykazującego niski poziom produkcji wskutek zaniedbania.

Ustalając stan faktyczny Minister zwrócił uwagę, że w aktach znajduje się wniosek W. G. o "przepisanie" gospodarstwa na A. G., która zasadniczo je uprawia, sama natomiast właścicielka jest niezdolna do prowadzenia gospodarstwa. Dalej - protokół sporządzony w dniu [...] listopada 1974r. przez Komisję Rolnictwa Gminnej Rady Narodowej w K. w sprawie ustalenia poziomu produkcji rolnej gospodarstwa W. G. Z protokołu tego wynika, że "produkcja rolna gospodarstwa W. G. – jest niższa od przeciętnego poziomu w gminie na podobnych glebach". W protokole podane zostały przeciętne plony zbóż oraz ziemniaków za okres trzech ostatnich lat oraz plony uzyskane przez właścicielkę oraz dane dotyczące obsady bydła, trzody chlewnej i owiec. Z danych tych wynikało, że plony są niższe o 10 q od przeciętnych osiąganych we wsi D. na podobnych glebach, a obsada zwierząt gospodarskich wynosiła mniej niż 4 sztuki przeliczeniowe.

Minister dalej podaje, że w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 1974r. wskazano, że "na podstawie protokołu Komisji Rolnictwa z dnia [...] listopada 1974r. gospodarstwo rolne zostało wytypowane do przejęcia z urzędu ze względu na niską produkcje towarową, zadłużenia na nim ciążące oraz wiek (...)"

Decyzją Zakładu ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 1975r. przyznano właścicielce rentę z tytułu przejęcia gospodarstwa rolnego.

Rozważając kwestię nieważności Minister wskazał, że tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem pozytywnej decyzji dla strony. O rażącym zaś naruszeniu można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność.

W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że kontrolowane orzeczenie nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

Dalej Minister zwraca uwagę, że zgoda na przejęcie gospodarstwa współwłaścicieli, zstępnych, czy małżonka nie była wymagana, jeśli gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej.

Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez R. G., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2010r. utrzymał w mocy swoje pierwsze rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powtórzył poprzednie wywody, a omawiając zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, co następuje.

Ponieważ strona kwestionuje treść dokumentów, na podstawie których ustalono stan faktyczny, przywołano brzmienie art. 76 § 1 kpa, zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Dalej, w postępowaniu nieważnościowym nie ma możliwości poszerzenia materiału dowodowego, jak również nie istnieje możliwość poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych. Postępowanie to nie może być traktowane jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Minister ponownie stwierdza, że w niniejszej sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie prawa przy wydaniu kontrolowanej decyzji, nie stwierdzono także innych wad (art. 156 § 1 kpa), które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. G. żądając stwierdzenia nieważności obydwu decyzji wydanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne poprzez błędne przyjęcie, że zaistniały przesłanki opisane w tym przepisie, § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów;

2. przepisów prawa procesowego, przez naruszenie art. 17, art.7 i art. 107 § 3 kpa.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzje Ministra zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości tj. art.17 kpa. Wywodzi, że zostały wydane przez sąd administracyjny wyroki, z których wynika, iż właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez naczelnika gminy jest samorządowe kolegium odwoławcze. Przytacza argumentację powołaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2004r. (sygn. akt IV S.A./Wa 3579/2003).

Dalej twierdzi, że Minister nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w decyzji z dnia [...] marca 2010r. w ogóle nie odniósł się do wielu zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czym naruszył art. 7 i 107 § 3 kpa. Doszło do naruszenia także przepisów prawa materialnego, wymienionych wyżej, a owe naruszenia zostały opisane i wyjaśnione w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005r..

Nie przeprowadzono lustracji gospodarstwa, protokoły i dokumenty stanowiące podstawę ustaleń zostały sporządzone w sposób nierzetelny, treść ich odbiega od prawdy i zawiera sprzeczne dane. Poprzedniczka skarżącego obsiewała grunty rzepakiem, uprawa ta nie prowadziła do degradacji ziemi, lecz przeciwnie była w ówczesnych czasach bardzo opłacalna. Ze sporządzonych protokołów nie wynika dokładny stan zagospodarowania gospodarstwa, ani też czy prowadzona produkcja była nieopłacalna i prowadziła do degradacji gospodarstwa.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącego.

Mając na uwadze powyższe reguły orzekania Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a część zawartych w niej zarzutów, a dotyczy to w szczególności naruszenia art. 7 i 107§3 kpa, zasługuje na uwzględnienie.

Rozpatrując w pierwszej kolejności żądanie stwierdzenia nieważności wydanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z racji naruszenia przepisów o właściwości, należy stwierdzić, co następuje.

Faktem jest, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się dwa kierunki orzekania w sytuacji procesowej mającej miejsce w tej sprawie.

Ze względu na szereg reform w administracji publicznej, jak również zmiany legislacyjne w zakresie przepisów prawa materialnego, obecnie w systemie organów administracji publicznej nie istnieją naczelnicy gmin i powiatów. Prawodawstwo nie przewiduje także odejmowania prawa własności gospodarstw rolnych z tego powodu, iż nie są one należycie uprawiane. Nie istnieje zatem zarówno organ, jak również instytucja prawna, którą miał za zadanie ten organ stosować - w obecnym systemie prawa. Tym samym proste stosowanie reguły przewidzianej w art. 17kpa nie może mieć miejsca. Przypomnieć bowiem należy, że wyżej przytoczony przepis wyznacza organy wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa. Właściwym zaś do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Skoro przepis art. 17 kpa nie wskazuje organu wyższego stopnia dla naczelnika gminy i powiatu, powstała trudność interpretacyjna, który z organów administracji publicznej istniejących w obecnym systemie może stanowić organ wyższego stopnia dla naczelników gmin/powiatów i w konsekwencji być właściwym w sprawie o stwierdzenie nieważności. Stąd też pojawiły się różne poglądy prawne, wyrażane przez sądy administracyjne obydwu instancji, czego wyrazem jest niniejsza sprawa.

Otóż zakwestionowano właściwość wojewody do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji naczelnika gminy (vide decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r.), wskazując na konkretne postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w powołaniu na te orzeczenia stwierdził, iż to on jest właściwy do orzekania w tego rodzaju sprawach.

Z drugiej strony, jak podnosi skarżący, zostały wydane przez wojewódzki sąd administracyjny wyroki, w których pojawiła się koncepcja, iż to samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w stosunku do naczelników gmin.

Wobec powyższego nie można stwierdzić, aby orzecznictwo w sposób jednolity przesądziło, który z organów jest właściwy w takim wypadku do procedowania w postępowaniu nieważnościowym. Nie można zatem przyjąć jednoznacznie, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając zaskarżone decyzje dopuścił się naruszenia przepisów o właściwości. Stąd Sąd doszedł do przekonania, że nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji z powodu naruszenia właściwości. Doszło natomiast do naruszenia innych przepisów postępowania dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również ją poprzedzającej.

Na wstępie tego fragmentu rozważań należy przyznać racje wywodom organu co do charakteru i istoty postępowania nieważnościowego. Przede wszystkim postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, zarówno w stosunku do toczącego się w trybie zwyczajnym, jak również wobec innych postępowań tego samego rodzaju, acz dotyczących innej decyzji wydanej również w postępowaniu zwykłym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja podlegająca kontroli jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od statuowanej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej i z tych względów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 Kpa. Trafnie dalej Minister wywodzi, iż jedna z przesłanek nieważności tj. rażące naruszenie prawa charakteryzuje się tym, że nie jest wystarczające wykazanie, iż doszło do takiego naruszenia. Koniecznym jest ustalenie, że owo naruszenie miało charakter rażący, "o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność". Zasadnie także organ twierdzi, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma możliwości poszerzenia materiału dowodowego, jak również poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych. Organ ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, poczynionych w toku i na gruncie zwykłego postępowania.

Z tego względu – w odpowiedzi na zarzut skargi – postępowanie przed Wojewodą [...], na którego ustalenia powołuje się skarżący, nie można uznać za odpowiadające kryteriom prowadzenia postępowania nieważnościowego. Decyzja Wojewody została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu, skoro jednak skarżący powołuje się na nią, koniecznym jest ustosunkowanie się przez Sąd. Otóż Wojewoda nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji uzupełnienia postępowania dowodowego przed naczelnikiem gminy. Nie był uprawniony do czynienia własnych ustaleń faktycznych, porównywania różnych protokołów z opisu gospodarstwa, sporządzonych w toku różnych postępowań administracyjnych. Rolą organu w toku postępowania nieważnościowego jest poszukiwanie uchybień procesowych oraz wadliwości w zastosowaniu prawa materialnego w tym konkretnym postępowaniu zwykłym, bez możliwości sięgania do innych dowodów lub ustaleń faktycznych.

Zasadne natomiast należy uznać zarzuty skargi o charakterze procesowym, w szczególności naruszenia art. 7, art. 107 § 3 kpa, jak również art. 140 kpa i 11 kpa. Przede wszystkim organ odwoławczy nie może ograniczać się do zbadania prawidłowości decyzji organu I instancji, lecz powinien rozpatrzyć sprawę na nowo, w tym także ustosunkować się do zarzutów podniesionych, tutaj we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 maja 2009r (sygn. akt II S.A./Kr 340/09): "Z brzmienia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. wynika, iż uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie niż organ administracji publicznej. Skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości." Tymczasem wydając drugą decyzję Minister nie ustosunkował się do argumentów podniesionych przez skarżącego, takich jak rozbieżności we wskazaniu przeciętnych plonów w protokołach lustracji różnych gospodarstw z tej samej wsi, ewentualne wadliwości w przeprowadzeniu lustracji, czy wręcz naruszenie trybu przeprowadzenia lustracji gospodarstwa

Przede wszystkim jednak, wbrew teoretycznym wywodom, organ nie przeprowadził rzetelnej analizy, czy doszło do naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego, jak również procesowego, a jeżeli tak, czy temu naruszeniu można przypisać walor kwalifikowanego naruszenia. Otóż bezspornym jest, że ocena decyzji przejmującej gospodarstwo rolne winna nastąpić w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów.

W pierwszej kolejności organ bada, czy można przypisać naruszenie prawa w aspekcie zapisów ustawy, a zatem, czy naczelnik gminy nie naruszył przepisu wymagającego, aby gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji, a właściciel osiągnął określony wiek lub stopień inwalidztwa.

Przesłanka "niskiego poziomu produkcji" wymagała, aby naczelnik oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach odpowiadających faktom, ale posiłkując się już innymi przepisami. I takim przepisem jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów. Zadaniem Ministra było sprawdzenie, czy naczelnik gromadząc materiał dowodowy oraz czyniąc ustalenia faktyczne, ale w ramach tego wyłącznie postępowania, dopuścił się naruszenia przepisów rozporządzenia i czy mogą one mieć charakter rażący. W szczególności czy można czynić zarzut prawidłowości ustaleń zawartych w protokole z [...] listopada 1974r. w kontekście faktu, że protokoły dotyczące innych gospodarstw podają inną wartość przeciętnych plonów, a także czy może mieć znaczenie dla ustalenia stanu zagospodarowania gospodarstwa, że grunty obsiane były rzepakiem nie zaś zbożami wymienionymi w rozporządzeniu, tudzież czy miarą zagospodarowania nie mogły być inne uprawy.

Samo powołanie się na moc dowodową dokumentu urzędowego tj. protokołu z [...] listopada 1974r., w ocenie Sądu – w kontekście zarzutu postawionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie jest wystarczające.

Dalej, czy rozporządzenie znajdzie zastosowanie posiłkowo w całości, czy też jedynie fragmentarycznie, w zakresie wykładni pojęcia "niski poziom produkcji". Ma to znaczenie w kontekście zarzutu strony, że naruszona została procedura zgłaszania gospodarstw o zaliczenie ich do kategorii wykazujących niski stopień produkcji (§ 2 powołanego rozporządzenia). Zatem, czy przepisy § 2 i 3 rozporządzenia miały zastosowanie przy orzekaniu na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, a jeśli tak, to czy zostały te przepisy wykonane, czy też nie. Jeżeli organ naruszył je, czy uchybienie to można potraktować jako rażące naruszenie prawa.

W dalszej kolejności koniecznym jest zbadanie, czy doszło do uchybienia przepisom wykonawczym tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, a konkretnie normie § 4. Przepis ten określa bowiem elementy decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego. Minister winien ocenić, czy przedmiotowa decyzja zawiera wszystkie wymagane postanowienia, a w szczególności czy określa poziom produkcji gospodarstwa, a jeśli nie, czy ta wadliwość ma charakter kwalifikowany. Jak wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 19 grudnia 2007 r. (sygn. akt II SA/Go 612/07) każda decyzja o przejęciu na rzecz państwa gospodarstwa rolnego, niezależnie od trybu tego przejęcia (na wniosek lub z urzędu), powinna określać poziom produkcji rolnej danego gospodarstwa.

Przeanalizowanie zarówno postępowania przeprowadzonego przez naczelnika, jak również zbadanie samej decyzji pod kątem wymienionych wyżej aktów, pozwoli organowi na zajęcie stanowiska, czy doszło do naruszenia przepisów, zarówno procedury, jak i prawa materialnego, i czy może ono zostać zakwalifikowane jako rażące naruszenie.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala przyjąć, iż organ dokonał oceny decyzji naczelnika mając na uwadze taki tryb rozumowania.

Reasumując należy stwierdzić, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie rozpoznał sprawy w sposób właściwy dla szczególnego trybu, jakim jest postępowanie nieważnościowe, jak również w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.