Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 758/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant ref.staż Maria Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie


UZASADNIENIE

A. W. (dalej: "Skarżący") zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej: "CWKL") nr [...] z [...] marca 2022 r., którym uchylono w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z [...] stycznia 2022 r. i wydano nowe w sprawie w sprawie zdolności Skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające go za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1, Grupa [...]).

Z akt sprawy wynikało, że Dowódca Pułku [...] Wojska Polskiego w [...] skierował Skarżącego do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem ustalenia orzeczenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po przeprowadzeniu badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, rozpoznała u Skarżącego "[...]* i orzeczeniem z [...] stycznia 2022 r. uznała, że Skarżącego za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1 Grupa [...]).

Skarżący we wniesionym odwołaniu nie zgodził się z orzeczeniem RWKL w [...] co do trwalej niezdolności do zawodowej służby wojskowej i dołączył dodatkową dokumentacje medyczną.

W tym stanie faktycznym wydano zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie, które zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego - (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2020 r., poz. 860), przepisów § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm.) i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2225) oraz § 12 pkt 1 i § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 749), a także § 7 pkt 1 oraz § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.)

CWKL rozpoznała wśród schorzeń powodujących niezdolność do pełnienia zawodowej: (1.) [...] - § 55 pkt 3, § 39 pkt 5. Jako schorzenia współistniejące rozpoznano: (2.) [...] - §13pl.'2; (3.) Skrzywienie przegrody nosa - §26 pkt 3; (4.) Blizny nieszpecące skóry szyi i jamy brzusznej - § 3 pkt 1; (5) [...] - bez § bez pkt; (6.) Przebyte wygojone oparzenie lewej dłoni bez trwałych następstw - bez § bez pkt; (7.) Trądzik pospołity - § 2 pkt 1.

Wobec powyższego CWKL stwierdziła, że Skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej - Kategoria N – Zał. 1, Grupa [...]). Ponadto stwierdziła, że związek rozpoznanego w pkt. 6 rozpoznania schorzenia - ze służbą wojskową ustalono w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu RWKL w [...] nr [...] z [...] września 2018 r. Uznano, że pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Komisja II instancji zaliczyła Skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. W ocenie organu Skarżący jest zdolny do pracy poza służbą. Wyjaśniła, że inwalidztwo nie jest następstwem schorzeń, które powstały w związku z warunkami i właściwościami służby wojskowej

W uzasadnieniu orzeczenia CWKL stwierdziła, że w sprawie wydano orzeczenie na podstawie całości dokumentacji medycznej zawartej w aktach sprawy. Rozpoznane schorzenia zostały ustalone na podstawie dokumentacji z leczenia, przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych zleconych w ramach postępowania orzeczniczego RWKL, a Skarżący do wniesionego odwołania dołączył dodatkową dokumentację. Za najważniejszy dokument przedłożony przez Skarżącego uznano konsultację [...] (brak daty konsultacji) wykonaną w [...] w [...] przez specjalistkę [...]. W opisie konsultacji podkreślono, że: "[...] jest kojarzona z podwyższonym ryzykiem [...], szczególnie u pacjentów, u których występują inne czynniki predysponujące do [...]". Organ przypomniał, że Skarżący przebył [...], więc w jego przypadku takie zagrożenie w przyszłości jest realne.

CWKL stwierdziła, że orzeczenie RWKL zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym i w trakcie jego redagowania nie pominięto żadnych istotnych faktów. Jednakże CWKL dostrzegła omyłkę pisarską, w rozpoznaniu pkt 8.A.1, gdzie przyporządkowano § 53 pkt 3, który dotyczy chorób tarczycy, natomiast prawidłowego § 55 pkt 3, w którego zakresie pojęciowym mieści się [...] i dlatego też postanowił o uchyleniu orzeczenia wydanego w I instancji.

A. W. zaskarżył w całości powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z [...] marca 2022 r. W treści skargi nie sprecyzowano konkretnych zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Skarżący wskazał natomiast, że badanie genetyczne, które stało się kluczowym dla RWKL i CWKL do wydania orzeczenia nie zostało wykonane w Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej dla Pracowników Wojska, jak to wskazano w treści orzeczenia. Podniósł, że badanie to wykonano z jego inicjatywy - w prywatnym laboratorium bowiem chciał przyspieszyć swój powrót do obowiązków służbowych. Zwrócił on uwagę na długi czas oczekiwania na wyznaczone przez organ badanie.

Dalej Skarżący wywodził, iż w momencie wykonywania zleconych badań orzeczenie CWKL zostało już wydane. Wyniki badań otrzymał dopiero na konsultacji w dniu [...] maja 2022 r. zaś badający go [...] na zlecenie organu, stwierdził, że badanie [...], które wykonał prywatnie pochodzi z nierenomowanego laboratorium i nie może być brane pod uwagę.

Skarżący zarzucił wydanym orzeczeniom, że zostały wydane przedwcześnie, zaś wiązały się dla niego z negatywnymi konsekwencjami - został pozbawiony źródła utrzymania oraz zmuszony do opuszczenia wynajmowanego mieszkania. Nie otrzymał również prawa do renty czy odszkodowania. Podniósł, że został wyleczony z [...] i w dniu [...] września 2021 r. otrzymał zaświadczenie o wyleczeniu choroby i zdolności do służby wojskowej.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wnosiła o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku dokonanych rozpoznań ze służbą wojskową i grupy inwalidztwa, a także o oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Organ wniosek o odrzucenie skargi uzasadniania wskazując, że żądanie w tym zakresie "można wywieść z podniesionego przez Skarżącego zarzutu o nieotrzymaniu prawa do renty czy odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że sąd administracyjny rozpoznający sprawę ze skargi na orzeczenie CWKL o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do oceny i kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania stanu zdrowia, prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby wojskowej. Sąd ocenia natomiast, czy postępowanie zmierzające do ustalenia stanu zdrowia skarżącego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy pod względem formalnym (czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z przepisami prawa) oraz czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii.

Należy przypomnieć, że z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że orzeczenie we wskazanym zakresie, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy). Orzeczenie takie, wydawanej jest w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami przewidzianymi w ramach Kodeksu postępowania administracyjnego Przepisy rozporządzenia, jako normy lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a., jednakże w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (vide: wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2042/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne znaczenie ma w tym zakresie kwestia ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznej, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.

Przy czym, stosownie do § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów dołączonych do skierowania na badania, m. in. historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego, karty badań profilaktycznych i okresowych, informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 17 pkt 1 i § 18 pkt 1 rozporządzenia). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, według § 23 pkt 2 rozporządzenia, rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 rozporządzenia).

Wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować ogólne zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. Komisje lekarskie są więc zobowiązane zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnić w sposób wyczerpujący motywy jego podjęcia.

Należy zatem zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne zapewnia jego uczestnikom określony poziom, wyznaczony ogólnymi zasadami zawartymi w jego przepisach. I tak zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dysponując całokształtem materiału dowodowego organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną (art. 80 k.p.a.). Wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, nie sposób nie przyznać racji skarżącemu, że CWKL nie oceniła w sposób rzetelny i pełny jego stanu zdrowia. Jak wynika bowiem z treści skargi oraz akt postępowania, na dzień orzekania, Komisja Lekarska I instancji nie miała możliwości ustalenia pełnego stanu zdrowia Skarżącego, bowiem wyznaczone przez Komisję badania lekarskie, zostały przeprowadzone już po wydaniu orzeczenia. Znajduje to potwierdzenie w treści zaskarżonego orzeczenia, gdzie CWKL stwierdza, iż: "RWKL wydała orzeczenie Nr [...] z dnia [...].01.2022r. opierając się na wynikach wykonanych przez orzekanego w Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej dla Pracowników Wojska - SP ZOZ badań i konsultacji specjalistycznych oraz badaniach zleconych w podmiocie zewnętrznym. (...) Najważniejszy dokument to konsultacja [...] (brak daty konsultacji) wykonana w [...] w [...] przez specjalistkę [...]".

W świetle powołanych powyżej przepisów, nie jest dopuszczalne, by Komisja Lekarska, która zleca przeprowadzenie badań, określa gdzie i w jakim zakresie miałyby one zostać wykonane, zaprzestaje prowadzenia postępowania dowodowego, opierając się na przedstawionych przez Skarżącego dokumentach prywatnych. Zawarte w nich bowiem informacje, choć nie podważano, by były niezgodne z prawdą, nie mają mocy dowodu z dokumentu urzędowego – takiego na jaki powinna oczekiwać Komisja rozpoznająca sprawę.

Jak wskazano wcześniej, wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować ogólne zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. Komisje lekarskie są więc zobowiązane zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnić w sposób wyczerpujący motywy jego podjęcia. Ponadto, rozpoznając odwołanie CWKL orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może jednak przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, jednakże winna, jak wskazano wyżej wyczekać na wyniki tychże badań.

Z powyższym względów Sąd uchylił zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie. Wobec wydania rozstrzygnięcia ze wskazanych powyżej powodów, Sąd odstępuje od odnoszenia się do wszystkich zarzutów skargi. Rzeczą organu w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, będzie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, a także ponowne jego przeanalizowanie, zgodnie z wytycznymi zawartymi w niniejszym orzeczeniu sądowym.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.