Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 496/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 54 par 1 pkt 7 art 122 art 187
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 24 ust 5
journal: Dz.U. 2011 nr 41 poz 214
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty z dnia 13 lutego 2012 r. na poczet zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz D. K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wszczął wobec Skarżącego – D. K. postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa lub dochód jednostek samorządu terytorialnego, a także innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych za 2009 r. oraz w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009 r.

Skarżący korzystając z przysługującego mu uprawnienia, wynikającego z art. 14c ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011r. Nr 41, poz. 214 ze zm.) – dalej "u.k.s.", do skorygowania we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym deklaracji podatkowych, w dniach 12 i 21 marca 2014 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w W. m. in. korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 za 2009 r. W wyniku powyższego ujawniona została zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w wysokości 797.308 zł.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w następstwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego, wydał wobec Skarżącego "Wynik kontroli" z 7 maja 2014 r., w którym przedstawił ustalenia i wnioski w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa lub dochód jednostek samorządu terytorialnego, a także innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych za 2009 r. i w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009 r. Wynik doręczony został 12 maja 2014 r.

Skarżący 12 lutego 2012 r. dokonał wpłaty kwoty 51 zł, która, zgodnie z jego dyspozycją, została zaliczona na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r.

Postanowieniem z [...] października 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., zaliczył z dokonanej przez Skarżącego wpłaty z 13 lutego 2012 r. w wysokości 51 zł, na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., zaliczając kwotę 42 zł na należność główną oraz kwotę 9 zł na odsetki za zwłokę.

W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił:

- niezastosowanie przez organ podatkowy, na podstawie art. 24 ust. 5 u.k.s., przerwy w naliczaniu odsetek w przypadku, gdy decyzja Urzędu Kontroli Skarbowej nie została doręczona w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego, za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji,

- naruszenie art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego na wskazane okoliczności umożliwiające zastosowanie przerwy w naliczaniu odsetek, niewyjaśnienie odmowy zasadności zastosowania korzystnego dla podatnika sposobu naliczania odsetek.

Skarżący wskazał, że postanowieniami z [...] lutego 2012 r. Urząd Kontroli Skarbowej w B. wszczął wobec niego postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa za lata 2009 i 2010. Zaznaczył przy tym, że skorzystał z przysługującego, na podstawie art. 14c ust. 3 u.k.s., prawa do skorygowania deklaracji podatkowych i złożył deklaracje korygujące w Urzędzie Skarbowym w W. oraz pismo wyjaśniające, w którym wskazał, że organ nie powinien naliczać od zaległości podatkowej odsetek za okres od dnia wszczęcia kontroli, powołując jako podstawę prawną art. 24 ust. 5 u.k.s.

Skarżący zwracając uwagę, że 7 maja i 6 czerwca 2014 r. otrzymał wyniki kontroli za 2009 r. i 2010 r. w zakresie podatku dochodowego i podatku od towarów i usług z informacją, że w całości uwzględnił nieprawidłowości stwierdzone w toku postępowania kontrolnego i dokonał wpłaty kwoty zaniżenia zobowiązania stwierdzonego w toku postępowań kontrolnych, doszedł do przekonania, że organ przy naliczaniu odsetek za zwłokę winien uwzględnić przerwę w ich naliczaniu spowodowaną faktem niedoręczenia przez Urząd Kontroli Skarbowej decyzji przed upływem 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego.

Ponadto Skarżący zarzucił organowi podatkowemu, iż nie odniósł się do kwestii przerwy w naliczaniu odsetek, na którą wskazywał w wyjaśnieniach do złożonych korekt deklaracji i zeznań jak i we wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych. Jego zdaniem fakt, że postępowanie kontrolne zakończone zostało wynikiem kontroli, a nie decyzją, która nie została doręczona do dnia dzisiejszego nie wyklucza zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 24 ust. 5 u.k.s.

Końcowo stwierdził, że skoro ustawodawca zezwala na zastosowanie przerw w naliczaniu odsetek względem osób, wobec których wydano decyzję, tym bardziej przepis ten winien znaleźć zastosowanie względem osób, które zgadzając się z ustaleniami kontroli, dobrowolnie skorygowały deklaracje.

Postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu stwierdził, że w sytuacji, gdy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nie wydał wobec Skarżącego decyzji lecz "Wynik kontroli", to w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka, wynikająca z art. 24 ust. 5 u.k.s., dająca możliwość zastosowania przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę.

W związku z powyższym organ doszedł do przekonania, że wpłata z dnia 13 lutego 2012 r. w wysokości 51 zł podlegała zaliczeniu na podstawie art. 53 § 1 i § 4, art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.) na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. oraz odsetek za zwłokę naliczonych za okres od dnia następującego pod dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty.

Powołując się na treść art. 55 § 2 i art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej wskazał, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim, w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut Skarżącego, zgodnie z którym organ podatkowy nie odniósł się do kwestii przerwy w naliczaniu odsetek pomimo składanych przez niego wniosków. Zaznaczył przy tym, że w aktach sprawy znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 16 lipca 2014 r., będące odpowiedzią na pismo Skarżącego z 4 czerwca 2014 r. w sprawie naliczania odsetek z tytułu zaległości powstałych po złożeniu korekt deklaracji w związku z przeprowadzoną kontrolą.

Reasumując, za prawidłowe w świetle obowiązujących przepisów uznał dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zaliczenie z wpłaty z 13 lutego 2012 r. w kwocie 51 zł, na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. oraz odsetek za zwłokę.

W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z uwagi na fakt, iż jest dotknięte tymi samymi wadami. Zarzucił naruszenie:

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 239 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] października 2014 r., pomimo że nie zachodziły ku temu podstawy, bowiem rozstrzygnięcie to w sposób niewłaściwy dokonuje rozksięgowania wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet zaległości głównej oraz odsetek liczonych za cały okres prowadzenia postępowania kontrolnego,

- przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 24 ust. 5 u.k.s. przy wyliczaniu kwoty zaległości podatkowej wynikającej ze złożonych przez podatnika korekt, poprzez nieuwzględnienie faktu prowadzenia kontroli podatkowej przez okres przekraczający 6 miesięcy i niezastosowanie przerwy w wyliczaniu odsetek od zaległości podatkowej liczonej za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji,

- art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego na wskazane okoliczności umożliwiające zastosowanie przerwy w naliczaniu odsetek, niewyjaśnienie odmowy zasadności zastosowania korzystnego dla Skarżącego sposobu naliczania odsetek.

Skarżący złożył ponadto wniosek, aby - w przypadku nieprzychylenia się Sądu orzekającego w sprawie do wykładni przepisu art. 24 ust. 5 u.k.s. zaprezentowanej w niniejszej skardze - Sąd orzekający zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o rozstrzygnięcie zgodności ww. przepisu z Konstytucją, bowiem w zakresie w jakim przepis ten może być stosowany tylko do podatników, względem których postępowanie kontrolne zakończone zostanie decyzją wymiarową, a nie może być stosowany do podatników, względem których postępowanie kontrolne zakończyło się wynikiem kontroli (określonym w art. 24 ust. 1 pkt 2 u.k.s.) jego stosowanie prowadzi do nierównego traktowania podatników i do wniosku, że przepis ten jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Skarżący powtórzył, iż postanowieniami z [...] lutego 2012 r. Urząd Kontroli Skarbowej w B. wszczął wobec niego postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa za lata 2009 i 2010. Podkreślił, iż korzystając z przysługującego mu prawa do skorygowania deklaracji podatkowych złożył w Urzędzie Skarbowym w W. deklaracje korygujące oraz pisma wyjaśniające, w których wskazał, że organ nie powinien naliczać odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia kontroli. Również we wnioskach o umorzenie odsetek złożonych w Urzędzie Skarbowym w W. wskazał na konieczność uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek od dnia wszczęcia kontroli podatkowej do dnia wpłaty należności podatkowych wynikających ze złożonych korekt deklaracji, powołując się na art. 24 ust. 5 u.k.s.

Jego zdaniem podstawą do odmowy zastosowania przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego było zakończenie tego postępowania wynikiem kontroli, a nie decyzją podatkową o charakterze wymiarowym.

Zarzucając brak przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie przez organ prowadzący kontrolę przyczyn prowadzenia postępowania kontrolnego ponad dwa lata, stanął na stanowisku, że tylko na podstawie wstępnych ustaleń widać, że w omawianej sprawie mogły zostać spełnione przesłanki zastosowania przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę, bowiem zgodnie z art. 24 ust. 5 u.k.s. nie nalicza się odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji, jeżeli decyzja organu kontrolnego nie została doręczona w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego.

W przekonaniu Skarżącego skoro do dnia dzisiejszego nie została doręczona mu decyzja o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.k.s., to została spełniona przesłanka wynikająca z art. 24 ust. 5 ww. ustawy, zgodnie z którym jeżeli ww. decyzja nie została doręczona w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego, nie nalicza się odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji.

W dalszej części uzasadnienia, zwracając uwagę na jedną z generalnych zasad porządku prawnego, tj. zasadę równego traktowania podmiotów przez władze publiczne, wskazał na brak uzasadnienia odmiennego traktowania w procesie naliczania/nienaliczania odsetek tych podatników, którzy w ślad za organami podatkowymi korygują deklaracje podatkowe, względem tych, którzy deklaracji nie korygują i doprowadzają do dalszego prowadzenia postępowania kontrolnego, aż do wydania decyzji wymiarowej.

Końcowo mając na uwadze konstytucyjny nakaz równego traktowania, podniósł, że skoro ustawodawca w art. 24 ust. 5 u.k.s. zezwala na zastosowanie przywileju (przerwy w naliczaniu odsetek) względem osób, wobec których organ wydał decyzję wymiarową, tym bardziej przepis ten winien znaleźć zastosowanie względem osób, które przychyliły się do stanowiska organu prowadzącego kontrolę podatkową i samodzielnie skorygowały podatek.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi ocenił jako niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie zaliczenia dokonanej przez podatnika wpłaty na zaległość podatkową i odsetki o tej zaległości.

Wydanie takiego postanowienia przewiduje art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej, który do 31 grudnia 2015 r. stanowił, iż do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.

Reguły obowiązujące przy zaliczaniu wpłat dokonywanych przez podatnika, na którym ciąży kilka zobowiązań podatkowych, określa art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Jeżeli zaś dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, zastosowanie znajduje 55 § 2 ww. ustawy, stosownie do którego wpłatę taką zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

W rozpoznanej sprawie spór stron sprowadza się do możliwości zastosowania przewidzianej art. 24 ust. 5 u.k.s. przerwy w naliczaniu odsetek od obciążającej Skarżącego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r.

Specyfika stanu faktycznego, na tle którego organ pierwszej instancji naliczał odsetki za zwłokę w uiszczeniu podatku, polegała na tym, że postępowanie kontrolne zakończone zostało wynikiem kontroli, nie zaś decyzją, co spowodowane było złożeniem przez Skarżącego stosownej korekty zeznania podatkowego.

W brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia wobec Skarżącego postępowania kontrolnego art. 24 ust. 5 u.k.s. stanowił, że jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 2, nie została doręczona w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego, nie nalicza się odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji.

Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 pkt 1 u.k.s., organ kontroli skarbowej kończy postępowanie kontrolne decyzją Ordynacji podatkowej, gdy ustalenia dotyczą podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa. Przepis art. 24 ust. 2 u.k.s., w którym wskazano decyzję przewidzianą w art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej, jest nieistotny w sprawie.

Zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że przypadek określony w art. 24 ust. 5 u.k.s. stanowi wyjątek od reguły naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych i nie może być traktowany rozszerzająco.

Nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie tej regulacji miało na celu zdyscyplinowanie organów kontroli skarbowej tak, aby prowadzone przezeń postępowanie kontrolne nie było nadmiernie wydłużone. Przede wszystkim jednakże, w ocenie Sądu, przepis ten ma zapewnić kontrolowanym podmiotom ochronę przez niekorzystnymi skutkami wynikającymi z długotrwałego postępowania kontrolnego, do jakich należą odsetki naliczane z uwagi na nieterminowe uiszczenie podatku. Z tego właśnie względu ustawodawca wprost zdecydował o wprowadzeniu wyjątku od zasady naliczania odsetek za cały okres od upływu terminu płatności podatku do dnia jego zapłaty.

Skoro więc art. 24 ust. 5 u.k.s. pełnić ma funkcję ochronną, uprawnione jest rozciągnięcie korzystnych skutków tej regulacji na sytuacje, gdy postępowanie kontrolne prowadzone wobec podatnika, obejmujące zobowiązanie podatkowe za dany okres rozliczeniowy, nie zostało zakończone wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania z tego tylko względu, że kontrolowany złożył stosowną korektę deklaracji podatkowej, co skutkowało sporządzeniem wyniku kontroli.

W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że postępowanie kontrolne wobec Skarżącego, obejmujące między innymi podatek dochodowy od osób fizycznych za 2009 r., wszczęte zostało postanowieniem z [...] lutego 2012 r. i zakończone wynikiem kontroli z 7 maja 2014 r. Bezsporne jest zatem, że postępowanie kontrolne trwało ponad 6 miesięcy od jego wszczęcia – w istocie trwało ponad dwa lata.

Wpłata dokonana przez Skarżącego 12 lutego 2012 r. dotyczyła zaległości podatkowej w tym podatku i wynikała właśnie z faktu, że Skarżący zgodził się w całości z ustaleniami poczynionymi przez organ kontroli skarbowej, co znalazło odzwierciedlenie w korektach deklaracji, jakie Skarżący złożył na podstawie art. 14c ust. 2 u.k.s.

Przepis ten stanowi, że kontrolowany może, w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 24 ust. 4 tej ustawy, skorygować w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym uprzednio złożoną deklarację podatkową. Jest to wyjątek od wyrażonej w art. 14c ust. 1 u.k.s. zasady, iż uprawnienie do skorygowania deklaracji, określone w art. 81 Ordynacji podatkowej, ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania kontrolnego w zakresie objętym tym postępowaniem.

Jeżeli kontrolowany skorzysta z prawa do złożenia korekty przewidzianej tym przepisem, organ kontroli skarbowej sporządza wynik kontroli. Wynika to wprost z art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.k.s.

Jedynym powodem, dla którego Skarżącemu nie doręczono decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. jest więc okoliczność, że złożył on korektę zeznania PIT-36 za ten rok.

Innymi słowy, decyzja nie została wydana, ponieważ taki właśnie skutek ustawodawca przewidział w sytuacji, gdy kontrolowany skorzysta z przyznanego mu przez tegoż ustawodawcę uprawnienia do skorygowania deklaracji podatkowej przed zakończeniem postępowania kontrolnego w sposób uwzględniający ustalenia tego postępowania.

Skoro ustawodawca wprowadził również przepis chroniący kontrolowanych przed długotrwałym prowadzeniem postępowania kontrolnego, niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni tego przepisu w sposób prowadzący do wniosku, że równocześnie ustawodawca zastawił swojego rodzaju pułapkę na kontrolowanych, którzy zdecydują się skorzystać z możliwości skorygowania deklaracji podatkowej przed zakończeniem postępowania kontrolnego. Tymczasem do takiego właśnie wniosku prowadzi stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej. Zgodnie bowiem z tym stanowiskiem, kontrolowany korzystający z uprawnienia do skorygowania deklaracji pozbawia się równocześnie możliwości skorzystania z ochrony przed negatywnymi skutkami przedłużającego się postępowania kontrolnego, przewidzianej w art. 24 ust. 5 u.k.s.

Takie stanowisko Organu, w ocenie Sądu, nie może być aprobowane, gdyż w demokratycznym państwie prawnym, jakim jest RP, zgodnie z art. 2 Konstytucji, sytuacja taka jest niedopuszczalna.

Rację ma bowiem Skarżący twierdząc, iż brak jest podstaw do odmiennego traktowania w procesie naliczania czy też nienaliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych tych podatników, którzy korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 14c ust. 2 u.k.s. korygują deklaracje podatkowe oraz podatników, którzy deklaracji nie korygują i wdają się z organem kontroli skarbowej w spór, aż do wydania decyzji wymiarowej.

Sąd zgadza się z poglądem Skarżącego, iż tego rodzaju różnicowanie podatników prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa, ustanowionej w art. 32 Konstytucji. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zgodnie zaś z ust. 2, nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Wprawdzie zasada równości wobec prawa nie ma charakteru bezwzględnego, ale niewątpliwie wynika z niej nakaz równego traktowania podmiotów, które znajdują się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej.

Zasadnie wskazał Skarżący, iż do naruszenia zasady równości dochodzi wówczas, gdy nie da się odnaleźć cechy istotnej, z uwagi na którą przepisy prawa dokonały zróżnicowania sytuacji prawnej swoich adresatów. Taka też sytuacja wystąpiła w rozpoznanej sprawie.

Nie sposób przyjąć, jak to uczynił Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na literalne brzmienie art. 24 ust. 5 u.k.s., że cechą tą jest skierowanie do kontrolowanego decyzji. Ponownie podkreślić należy, że możliwość wydania decyzji w razie złożenia przez kontrolowanego korekty deklaracji wyłączona została przez ustawodawcę, którego racjonalność jest podstawowym założeniem wykładni przepisów prawa. Skoro zaś ustawodawca stwarza kontrolowanemu możliwość skorygowania deklaracji, nie można uznać, iż jego intencją było przypisanie do skorzystania z tego uprawnienia negatywnego skutku w postaci pozbawienia kontrolowanego ochrony przed nadmiernym wydłużeniem czasu trwania postępowania kontrolnego.

Zaznaczyć należy, że wpłata z 12 lutego 2012 r., dokonana została tytułem zobowiązania podatkowego objętego postępowaniem kontrolnym Dyrektora UKS i zaliczona na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych na 2009 r. zgodnie z dyspozycją Skarżącego.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Skarbowej, literalne brzmienie art. 24 ust. 5 u.k.s. wskazuje, iż obejmuje on każdą sytuację, gdy decyzja nie została kontrolowanemu doręczona, a kontrolowany jest zobowiązany do zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami. W przepisie tym ustawodawca nie wskazał bowiem powodów, dla których decyzja nie została kontrolowanemu doręczona, co uprawnionym czyni wniosek, że do zastosowania tego przepisu uprawnia również niedoręczenie decyzji wskutek złożenia przez kontrolowanego podatnika korekty deklaracji na podstawie art. 14c u.k.s., a zatem deklaracji uwzględniającej ustalenia kontroli.

Analogiczne unormowanie dotyczące przerwy w naliczaniu odsetek znajduje się w art. 54 § 1 pkt. 7 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do tego przepisu, obowiązującego od 1 stycznia 2003 r., odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Sporny w rozpoznanej sprawie art. 24 ust. 5 u.k.s., w pierwotnym brzmieniu wprowadzony został z dniem 1 lipca 2010 r. na mocy ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 76, poz. 492).

Jak słusznie wskazał Skarżący, z uzasadnienia do tej zmiany wynika, iż celem ustawodawcy była naprawa błędu prowadzącego prowadził do nierównego traktowania podatników w zależności od tego, czy podatnik kontrolowany był przez organy podatkowe, czy przez organy kontroli skarbowej (druk sejmowy 911). W uzasadnieniu nowelizacji wskazano bowiem, iż "celem ustawy jest zrównanie praw podatników kontrolowanych przez organy podatkowe i organy kontroli skarbowej w zakresie naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Dzięki temu podatnikom kontrolowanym przez organy kontroli skarbowej nie będą naliczane odsetki w przypadku przedłużającego się postępowania prowadzonego przez organ kontroli skarbowej (...) Brak jest bowiem podstaw do tego, aby postępowanie prowadzone przez organy kontroli skarbowej niosło ze sobą inne skutki dla podatnika niż postępowanie prowadzone przez organy podatkowe. Zmiana przewiduje ograniczenie nadmiernej i nieuzasadnionej dla podatnika sankcji, jaką jest niewątpliwie naliczanie odsetek za zwłokę m.in. w przypadku wydłużania postępowania przez organy kontroli skarbowej. Podatnicy kontrolowani przez organy podatkowe i organy kontroli skarbowej będą więc traktowani identycznie w zakresie naliczania odsetek za zwłokę."

Analogiczny pogląd o braku podstaw do różnicowania sytuacji materialnoprawnej podatników kontrolowanych przez organy kontroli skarbowej, którzy na skutek ustaleń kontroli korygują wcześniejsze rozliczenie podatkowe i w efekcie wydawany jest wynik kontroli, od takich samych podatników, którzy takiej korekty nie dokonują, skutkiem czego w stosunku do nich wydawana jest decyzja podatkowa, wyrażony został w wyroku tut. Sądu z 28 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 319/15, zapadłym w innej sprawie Skarżącego.

Ze wskazanych wyżej powodów Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tym samym stanowiska zajętego we wskazanym przez Dyrektora Izby Skarbowej wyroku WSA w Gdańsku z 12 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1350/12 (dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 5 u.k.s. Na skutek błędnej wykładni tego przepisu Dyrektor Izby Skarbowej uznał bowiem, iż nie może on znaleźć zastosowania w rozpoznanej sprawie. Zarzuty Skarżącego w tym zakresie Sąd uznał za zasadne.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie było konieczne wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 24 ust. 5 u.k.s. z Konstytucją.

Sama możliwość zastosowania powyższego przepisu w sytuacji, gdy na skutek złożenia przez podatnika korekty deklaracji, doręczono mu wynik kontroli, a nie decyzję, nie przesądza o zasadności uwzględnienia przerwy w naliczeniu odsetek. Konieczne jest bowiem także ustalenie, czy wystąpiły przesłanki określonych w art. 24 ust. 6 u.k.s., wyłączające zastosowanie ust. 5 tego artykułu. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 6 u.k.s., przepisu ust. 5 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się kontrolowany lub jego przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

Organy podatkowe nie poczyniły ustaleń w powyższym zakresie, co skutecznymi czyni podniesione przez Skarżącego zarzuty naruszenia zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, której realizacji służy ustanowiony w art. 187 § 1 tej ustawy obowiązek organów podatkowych zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę należy uwzględnić stanowisko Sądu, co oznacza również konieczność poczynienia ustaleń faktycznych co do powodów prowadzenia postępowania kontrolnego dłużej niż 6 miesięcy, wskazane w art. 24 ust. 5 u.k.s.

W tym stanie rzeczy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)

Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).