Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 422/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 19 lit. c i pkt 20 lit c, art. 4 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 1-7
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

We wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. B. P. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko O. P., będącą pierwszym dzieckiem w rodzinie.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działając z upoważnienia Wójta Gminy Z., decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] odmówił przyznania B. P. wnioskowanego świadczenia wychowawczego na dziecko O. P. w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. Jako powód odmowy organ wskazał przekroczenie kryterium dochodowego.

Na skutek odwołania B. P. powyższa decyzja organu pierwszej instancji została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] uchylona w całości, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Kolegium zakwestionowało prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji odnośnie wysokości dochodu rodziny wnioskodawczyni. Stwierdziło bowiem, że organ ten pominął okoliczność, iż dochód uzyskiwany przez męża strony D. P. w związku z podjęciem zatrudnienia od dnia [...] kwietnia 2015 r., doliczony do dochodu rodziny, jest obciążony zajęciami komorniczymi z tytułu zobowiązań alimentacyjnych na rzecz dzieci z poprzedniego związku. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienia wymaga kwestia wielkości gospodarstwa posiadanego przez wnioskodawczynię, tj. czy powierzchnia 14,5105 ha, od której strona płaci podatek rolny, obejmuje grunty wydzierżawione o powierzchni 9,84 ha – stosownie do przedłożonej umowy dzierżawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia wychowawczego na dziecko O. P. w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2017 r.

Organ pierwszej instancji ponownie stwierdził, że dochód rodziny wnioskodawczyni przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Wyjaśnił, że rokiem bazowym do ustalania dochodu przy rozpatrywaniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego jest rok 2014. W owym roku w przypadku rodziny B. P. dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wyniósł [...] zł, ponieważ doszło do utraty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia przez D. P.. W dniu [...] kwietnia 2015 r. D. P. podjął jednak zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w firmie "E. K. W." i dochód z tego tytułu osiąga na dzień złożenia wniosku. Jako dochód uzyskany organ przyjął zatem dochód D. P. z maja 2015 r., tj. kwotę [...]zł.

Organ pierwszej instancji ustalił, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2004 r. D. P. jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz dzieci P. P. i K. P. w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie. D. P. nie wykonywał jednak tego zobowiązania w 2014 roku, w związku z czym organ alimentów tych nie odliczył od dochodu rodziny wnioskodawczyni z 2014 r. Celem zaś odliczenia świadczonych alimentów od dochodu uzyskanego przez D. P. w związku z podjęciem zatrudnienia w dniu [...] kwietnia 2015 r., organ uznał za niezbędne ustalenie, jaką kwotę alimentów potrącono D. P. z wynagrodzenia za maj 2015 r. (tj. w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu). W tym celu zwrócono się z wnioskiem do pracodawcy o udostępnienie danych osobowych w zakresie wysokości wynagrodzenia D. P. za miesiąc maj 2015 r., pomniejszonego o alimenty zapłacone na rzecz dzieci z poprzedniego związku. W odpowiedzi organ pierwszej instancji otrzymał informację, że dochód D. P. w maju 2015 r. wyniósł [...] zł i nie był obciążony potrąceniem komorniczym z tytułu świadczeń alimentacyjnych. W tej sytuacji organ uznał, że nie ma możliwości pomniejszenia dochodu uzyskanego o alimenty zasądzone od męża wnioskodawczyni. Ubocznie organ zauważył, że nawet w przypadku pomniejszenia dochodu uzyskanego przez D. P. o wysokość alimentów, które jest on zobowiązany płacić, tj. o kwotę [...]zł, dochód rodziny strony i tak przekroczyłby ustawowe kryterium dochodowe, wynosząc łącznie [...] zł (tj. [...] zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie).

Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że celem ustalenia powierzchni gospodarstwa rolnego posiadanego przez B. P., zwrócił się o udzielenie stosownych informacji w tym zakresie do Urzędu Gminy w M.. W odpowiedzi wskazany Urząd Gminy podał, że B. P. figuruje jako podatnik podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,84 hektarów fizycznych - 14,3645 hektarów przeliczeniowych. Organ przyjął zatem jako wielkość przedmiotowego gospodarstwa w 2014 r. powierzchnię 14,5105 hektarów przeliczeniowych, podaną w zaświadczeniu wydanym przez Urząd Gminy w M. w dniu [...] czerwca 2016 r. jako ogólną powierzchnię gospodarstwa rolnego, obejmującą grunty wydzierżawione i własne. Jednocześnie organ obliczył, że z gospodarstwa tego rodzina strony w 2014 r. uzyskała dochód niepodlegający opodatkowaniu w wysokości [...] zł. Po odliczeniu czynszu dzierżawnego z tytułu dzierżawy 9,84 ha przeliczeniowych, zapłaconego T. F. w 2014 w wysokości [...] zł, a także po odliczeniu dochodu utraconego w związku z utratą zatrudnienia przez wnioskodawczynię i jej męża, organ ustalił, że dochód rodziny w 2014 r. wyniósł [...] zł, co miesięcznie stanowiło kwotę [...]zł. Po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez D. P. za maj 2015 r. w wysokości [...] zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowiło kwotę [...]zł, a zatem kwotę przekraczającą kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji B. P. zakwestionowała przyjętą w tej decyzji wysokość dochodu uzyskanego przez D. P. w związku z podjęciem zatrudnienia w kwietniu 2015 r. Podniosła, że błędne jest założenie, iż dochód jej męża z tytułu umowy o pracę stanowi co miesiąc taką samą kwotę. Ponadto podkreśliła, że po potrąceniach komorniczych z tytułu zobowiązań alimentacyjnych jej mąż pobiera jedynie 60% wynagrodzenia, co stanowi kwotę [...]zł netto (średnia z trzech ostatnich miesięcy).

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2016 r.

Kolegium zaaprobowało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podkreślając, że z ustaleń poczynionych przez ten organ wynika, iż wnioskodawczyni osiągnęła w 2014 r. dochód w kwocie [...]zł z tytułu zatrudnienia oraz dochód w kwocie [...]zł z tytułu dzierżawionego gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,84 ha (14.3645 ha przeliczeniowe) - po pomniejszeniu o zapłacony czynsz dzierżawny. Z kolei D. P. uzyskał dochody w wysokości [...] zł z tytułu zatrudnienia. Dochody te, poza dochodami z gospodarstwa rolnego, zostały zakwalifikowane jako dochody utracone, a tym samym nie wliczono ich do dochodu rodziny z roku bazowego. Dochód rodziny za 2014 rok stanowi zatem jedynie dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...]zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę w wysokości [...] zł. Jednocześnie ustalono, że D. P. począwszy od dnia [...] kwietnia 2015 r. podjął zatrudnienie w firmie "E. K. W." na podstawie umowy o pracę, co skutkowało uzyskaniem dochodu zgodnie z art. 2 pkt 20 lit. c ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jako podstawę prawną doliczenia tego dochodu do dochodu rodziny organ odwoławczy wskazał art. 7 ust. 3 ww. ustawy, wyjaśniając przy tym, że do dochodu z roku bazowego doliczono dochód uzyskany z miesiąca maja 2015 r. w kwocie [...]zł netto - zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] listopada 2016 r.

W ocenie Kolegium dochód rodziny po doliczeniu dochodu uzyskanego wyniósł zatem [...] zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...]zł, która przekracza kryterium dochodowe.

Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących płaconych alimentów, Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że skoro dochody D. P. uzyskane w maju 2015 r. nie zostały obciążone zajęciami komorniczymi z tytułu świadczeń alimentacyjnych – co potwierdza stosowne zaświadczenie wystawione przez pracodawcę – to brak jest podstaw do uznania żądania odwołującej za zasadne. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że alimenty płacone w roku 2016 ewentualnie będą uwzględnione w okresie zasiłkowym, dla którego rokiem bazowym będzie rok 2016.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na powyższą decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego B. P. zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu (cyt.) "naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci", co skutkowało uniemożliwieniem skarżącej nabycia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszą córkę O. P. w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszą córkę, a także o zasądzenie na jej rzecz wypłaty należnego świadczenia wychowawczego za okres od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. w kwocie po [...] zł za każdy miesiąc, wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Alternatywnie zaś zwróciła się o uchylenie decyzji organów obu instancji "w zaskarżonym zakresie" oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W ocenie skarżącej organy błędnie przyjęły, że jej mąż każdorazowo co miesiąc otrzymuje taką samą kwotę wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, o czym świadczy przyjęcie za podstawę dochodu wynagrodzenia otrzymanego przez niego w miesiącu następującym po miesiącu kwietniu 2015 roku, tj. kwotę [...]zł. Strona ponownie też podkreśliła, że jej mąż jest zobowiązany do płacenia alimentów na dwoje dzieci z poprzedniego związku, a kwota alimentów jest potrącana z jego wynagrodzenia. Wskazała, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji przedstawiła zaświadczenie od pracodawcy o kwotach pobranych z tytułu alimentów z wynagrodzenia męża w 2015 r., jednak organ nie wziął tego zaświadczenia pod uwagę. Pominął również przedstawione przez skarżącą zaświadczenie od pracodawcy o dochodzie z 2016 r., z którego wynika, że z pensji męża pobierane jest 60% wynagrodzenia, przez co jego dochód z umowy o pracę w 2016 r. wyniósł [...] zł netto (średnia z trzech ostatnich miesięcy).

Skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji nie wziął również pod uwagę oświadczenia o zapłaconym czynszu dzierżawnym w 2015 r., który - zgodnie z aneksem do umowy dzierżawy spisanym w dniu [...] stycznia 2015 r. – wyniósł [...] zł.

Według skarżącej w chwili obecnej miesięczny dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł.

Podsumowując skarżąca stwierdziła, że organ prowadzący postępowanie naruszył szereg przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ani też obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić trzeba, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem żądania skarżącej w niniejszej sprawie było przyznanie świadczeń wychowawczych na dziecko będące pierwszym dzieckiem w rodzinie. Żądanie to spotkało się z odmową organu pierwszej instancji (utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną decyzją), co spowodowane było ustaleniem, iż dochód rodziny skarżącej przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W ocenie Sądu zarzuty skarżącej kwestionujące wskazane rozstrzygnięcie odmowne mają uzasadnione podstawy. Analiza treści kontrolowanych decyzji prowadzi bowiem do wniosku, że dochód rodziny B. P. nie został ustalony w sposób prawidłowy.

Zasady i tryb przyznawania świadczeń wychowawczych reguluje ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) – dalej jako "ustawa".

W myśl art. 4 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje ww. osobom do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3).

Z art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje uprawnionym osobom w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Zasadą jest przy tym, że przedmiotowe świadczenie na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie (do dnia ukończenia przez nie 18. roku życia) przysługuje niezależnie od wysokości dochodu rodziny. Przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uwarunkowane jest natomiast zachowaniem kryterium dochodowego. Art. 5 ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Natomiast zgodnie z ust. 4 cyt. artykułu, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200 zł.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że w rodzinie B. P. – co pozostaje poza sporem – nie ma dziecka niepełnosprawnego, a zatem przyznanie skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uwarunkowane być musiało zachowaniem niższego kryterium dochodowego w wysokości 800 zł.

Powoływana ustawa nie określa samodzielnie pojęcia "dochodu", lecz w art. 2 pkt 1 odwołuje się w tym zakresie do dochodu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) – dalej jako "u.ś.r.". Dochód członka rodziny ustawa definiuje natomiast jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy).

Wskazane zastrzeżenie, odnoszące się do ust. 1-3 art. 7 ustawy, dotyczy sytuacji określanych jako utrata dochodu oraz uzyskanie dochodu. Przepisy te stanowią, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1).

W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2).

W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3).

Sytuacje utożsamiane przez ustawodawcę z utratą dochodu i z uzyskaniem dochodu zostały natomiast enumeratywnie wymienione w art. 2 ustawy – odpowiednio w pkt 19 i 20.

Jako, że w niniejszej sprawie rozstrzygana była kwestia przyznania skarżącej świadczeń wychowawczych na pierwszy okres po wejściu w życie ustawy, organy orzekały o uprawnieniu do przedmiotowych świadczeń w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., zaś rokiem bazowym, z którego dochody stanowiły podstawę ustalenia tego prawa był rok kalendarzowy 2014. Organy były jednak w tym zakresie zobowiązane uwzględnić przytoczone powyżej przepisy o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ustawy).

Uwzględniając przedstawiony wyżej stan prawny w realiach niniejszej sprawy, podkreślić trzeba, że prawidłowo w decyzjach organów obu instancji przyjęto, iż rokiem bazowym, z którego dochód decydował o uzyskaniu przez skarżącą świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jest rok 2014 r. Bezspornym pozostaje, że w owym roku zarówno skarżąca, jak i jej mąż D. P., uzyskali dochody z tytułu zatrudnienia (skarżąca z tytułu zatrudnienia w firmie M. S.A. w W., zaś jej mąż z tytułu zatrudnienia w firmie "S. P. S. W."). Jak jednak wynika z załączonych do akt sprawy świadectw pracy, B. P. utraciła zatrudnienie w firmie M. S.A. z dniem [...] grudnia 2014 r. (k. 13 akt adm.), zaś D. P. utracił zatrudnienie w firmie "S. P." z dniem [...] stycznia 2014 r. (k. 14 akt adm.). Utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c" ustawy – stanowi okoliczność powodującą utratę dochodów. Organy prawidłowo zatem – w świetle art. 7 ust. 3 – nie uwzględniły dochodów osiągniętych przez skarżącą i jej męża w 2014 r. z tytułu zatrudnienia przy obliczaniu dochodu rodziny.

Do dochodu rodziny skarżącej doliczono natomiast dochód uzyskany przez D. P. w związku z podjęciem od dnia [...] kwietnia 2015 r. zatrudnienia w firmie "E. K. W.". Sama okoliczność podjęcia zatrudnienia przez męża skarżącej nie jest w tym wypadku kwestionowana i w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości (zob. umowa o pracę – k. 12 akt adm.). Kwalifikacja tej okoliczności jako "uzyskanie dochodu" również nie może budzić zastrzeżeń w kontekście art. 2 pkt 20 lit. "c" ustawy. Zastrzeżenia Sądu budzi jednak sposób doliczenia do dochodu rodziny dochodu uzyskanego z tego tytułu, tj. zastosowanie w tym zakresie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy, wyrażające się w doliczeniu do średniego miesięcznego dochodu uzyskanego przez rodzinę skarżącej w 2014 r. dochodu uzyskanego z tytułu ww. zatrudnienia w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. w maju 2015 r. W ocenie Sądu, w ustalonym stanie faktycznym zastosowanie dyspozycji ust. 3 powołanego artykułu było niezasadne i doprowadziło do naruszenia wskazanego przepisu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem okres, na jaki ustalane było prawo skarżącej do świadczeń wychowawczych, ma początek w 2016 r., to rok 2015 r. był rokiem kalendarzowym poprzedzającym ten okres. Sytuacja uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest świadczenie, jest natomiast objęta dyspozycją art. 7 ust. 2 ustawy, co wynika wprost z literalnego brzmienia tego przepisu. W konsekwencji dochód uzyskany przez D. P. w związku z podjęciem w 2015 r. zatrudnienia w firmie "E.", w ocenie Sądu, podlegał doliczeniu do dochodu rodziny na zasadach określonych w art. 7 ust. 2 ustawy, nie zaś na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, jak to uczyniły organy. Ust. 3 powołanego artykułu miałby zastosowanie wówczas, gdyby D. P. podjął zatrudnienie najwcześniej w 2016 r.

Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że w ramach powyższej oceny skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 898/16 (LEX nr 2198074), a także w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 896/16 i z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 59/17, uznając z kolei za błędny pogląd przeciwny (spójny ze stanowiskiem organów orzekających w niniejszej sprawie), wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 39/17 (LEX nr 2247556).

Nie do przyjęcia jest – zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie – stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu tego ostatniego wyroku, według którego w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwszy okres jego funkcjonowania (od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.), w przypadku uzyskania dochodu w 2015 r. powinien od być uwzględniony w sposób określony w art. 7 ust. 3 ustawy. Okoliczność, że w świetle dyspozycji art. 48 ust. 2 ustawy rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres, jest rok kalendarzowy 2014, a nie rok 2015, jakby to wynikało z art. 3 pkt 2 u.ś.r. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy, nie zmienia bowiem faktu, że rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (rozpoczynający się – co należy przypomnieć – 1 kwietnia 2016 r.) jest rok 2015 i w sposób oczywisty zastosowanie ma w tym przypadku reguła określona w art. 7 ust. 2 ustawy. Ust. 3 cyt. przepisu mówiący o uzyskaniu dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego ma zaś zastosowanie w sytuacji, gdy to uzyskanie dochodu nastąpiło po roku 2015, a więc w roku 2016 (lub 2017).

Organy zobowiązane były zatem ustalić łączną wysokość dochodu uzyskanego przez D. P. w 2015 r. z tytułu zatrudnienia w firmie "E.", a następnie kwotę tę – oczywiście po odliczeniu od niej alimentów świadczonych przez D. P. w miesiącach uzyskiwania dochodu w 2015 r. na rzecz dzieci z poprzedniego związku (stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy) – podzielić przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany i obliczoną w ten sposób kwotę doliczyć do miesięcznego dochodu rodziny z 2014 r. Alimenty (bądź też potrącenia komornicze z tego tytułu) świadczone przez D. P. w 2016 r. – jak słusznie stwierdziły organy – nie podlegają natomiast odliczeniu od dochodu uzyskanego w 2015 r., zaś ewentualne znaczenie będą miały dopiero przy ustalaniu prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego w 2017 r. Wówczas bowiem rokiem bazowym przy ustalaniu dochodów rodziny będzie właśnie rok 2016.

Sąd nie ma natomiast zastrzeżeń odnośnie ustalonej przez organy administracji wysokości dochodu osiągniętego przez rodzinę skarżącej w 2014 r. z gospodarstwa rolnego. Organy dochód ten ustaliły w sposób ryczałtowy – zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 5 ustawy, uwzględniając powierzchnię gospodarstwa rolnego podaną w zaświadczeniu Urzędu Gminy w M. z dnia [...] czerwca 2016 r. (14,5105 ha przeliczeniowych - k. 18 akt adm.) oraz stawkę dochodu z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r., ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w drodze obwieszczenia z dnia [...] września 2015 r. na kwotę [...]zł (M.P. z 2015 r. poz. 861). Obliczony w ten sposób dochód w wysokości [...] zł organy pomniejszyły następnie o kwotę [...]zł, stanowiącą czynsz z tytułu dzierżawy w 2014 r. od T. F. gruntów rolnych o powierzchni 9,84 ha przeliczeniowych, stosując się tym samym do dyspozycji art. 7 ust. 7 ustawy. Podniesiona w skardze kwestia podwyższenia czynszu dzierżawnego na mocy aneksu do umowy dzierżawy spisanego w dniu [...] stycznia 2015 r. pozostaje bez znaczenia przy ustalaniu dochodu z 2014 r., w którym rodzina skarżącej uiszczała przedmiotowy czynsz w kwocie jeszcze niezmienionej powyższym aneksem.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2016 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w stopniu istotnym dla wyniku sprawy, wynikłym z niezasadnego zastosowania dyspozycji art. 7 ust. 3 ustawy (zamiast – jak powinno być prawidłowo – art. 7 ust. 2 ustawy) przy doliczaniu do dochodu rodziny dochodu uzyskanego w związku z podjęciem przez D. P. z dniem [...] kwietnia 2015 r. zatrudnienia w firmie "E.". Wskazane naruszenie prawa materialnego skutkowało również naruszeniem przez organy – w stopniu również istotnym dla wyniku sprawy – przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wyrażającym się w braku ustalenia łącznej kwoty dochodów uzyskanych przez D. P. w 2015 r. oraz wysokości kosztów poniesionych w tym okresie tytułem alimentów, które to ustalenia są niezbędne dla prawidłowego zastosowania art. 7 ust. 2 ustawy przy uwzględnianiu dochodu uzyskanego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji uwzględnią uwagi i wnioski zaprezentowane powyżej.

Odnosząc się końcowo do zawartych w skardze wniosków, sprowadzających się do żądania zasądzenia na rzecz skarżącej wypłaty "zaległych" świadczeń wychowawczych na dziecko O. P. wraz z ustawowymi odsetkami, wyjaśnić wypada, że Sąd, pomimo uwzględnienia skargi, w świetle przepisów art. 145 i art. 145a p.p.s.a. nie posiada uprawnień do wydania orzeczenia o takiej treści. Uprawnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego są bowiem co do zasady (poza możliwością umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.) ograniczone do orzekania o charakterze kasacyjnym.

Z kolei wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania sądowego nie mógł zostać uwzględniony z tego względu, że skarżąca – korzystając w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. – kosztów tych w niniejszym postępowaniu nie ponosiła.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.