Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 654/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 151, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 maja 2022 r. nr KO.441.148.2022 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 25 maja 2022 r., znak KO.441.148.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania Pana M.K. od decyzji z dnia 5 kwietnia 2022 r. wydanej przez Wójta Gminy Dobryszyce w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad H.K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

Decyzją z dnia 5 kwietnia 2022 r. Nr SR.4210.259.16.2022, Wójt Gminy Dobryszyce odmówił M.K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem H.K.

Organ I instancji wskazał, że w dniu 26.11.2021 r. wpłynął wniosek M.K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem H.K. W sprawie organ I instancji ustalił, że H.K. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 28.10.2021 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 06 października 2021 r. Nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe.

H.K. choruje na demencję, prostatę, zwapnienie mózgu, nadczynność tarczycy. Ma problemy z oczami - w prawym oku całkowita utrata wzroku, lewym okiem bardzo słabo widzi. Pozostaje pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Wizyta pracownika socjalnego w środowisku potwierdziła, że H.K. wymaga pomocy osób drugich w codziennej egzystencji. W wyniku choroby i pod wpływem zażywanych leków znaczną część dnia spędza w łóżku. Opiekę nad chorym sprawuje od 2020 r. syn Pan M.K. Pomaga mu również matka Pani Z.K. Gospodarstwo domowe prowadzone jest wspólnie, w jego skład wchodzą: H.K. - osoba niepełnosprawna, Z.K. - małżonka osoby niepełnosprawnej oraz M.K. - syn osoby niepełnosprawnej (stan cywilny: kawaler).

Pan M.K. jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec H.K. Wnioskodawca nie pracuje, nie posiada gospodarstwa rolnego, nie pracuje w żadnym gospodarstwie rolnym, nie posiada maszyn rolniczych i nie pobiera dopłat unijnych. Podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS na wniosek jako domownik (zaświadczenie z KRUS z dnia 04.01.2022 r. znak: [...]). W złożonych wyjaśnieniach na temat powstałych rozbieżności w zakresie bycia rolnikiem, domownikiem i zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, skarżący oświadczył, że "nie mając na siebie gospodarstwa rolnego i nie pracując realnie w gospodarstwie rolnym nie mogłem zaznaczyć że jestem rolnikiem". W dniu 30.03.2022 r., skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu, dostarczył wypełniony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na obowiązującym formularzu. We wniosku zaznaczył, że jest domownikiem rolnika, lecz nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawca został poinformowany, że zaprzestanie pracy w gospodarstwie rolnym jest obowiązkiem, w sytuacji, gdy ubiega się o przyznanie świadczenia. Skarżący zapytany, czy wykonuje prace w gospodarstwie rolnym, jeżeli do głównych czynności wynajmowana jest dodatkowa osoba, odpowiedział, że drobne prace wykonuje. Bezspornym jest fakt, że Pan M.K. jest domownikiem rolnika. Nie wyraża chęci całkowitego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. W ocenie organu I instancji w rozpatrywanej sprawie występuje brak rezygnacji przez domownika rolnika z prowadzenia gospodarstwa rolnego. W ocenie organu I instancji przy właściwej organizacji M.K. może wykonywać drobne prace w gospodarstwie rolnym - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Samodzielnie organizuje swoją pracę, planuje zajęcia, dostosowuje rozkład zajęć w zależności od potrzeb. Wyznacza czas na czynności związane z opieką nad ojcem.

W ocenie M.K., nie ma innej osoby, która mogłaby sprawować opiekę nad chorym ojcem. Rodzice i rodzeństwo Pana H.K. nie żyją, zaś dzieci: Pani M.A. mieszka w R. (odległość od miejsca zamieszkania rodziców to ok. 26 km), Pani A.G. mieszka w K. (odległość od miejsca zamieszkania rodziców to ok. 17 km). Zdaniem wnioskodawcy przyczyną niemożności sprawowania opieki nad ojcem jest zbyt duża odległość zamieszkania sióstr od domu rodzinnego, obowiązki wynikające z posiadania własnych rodzin oraz ograniczone środki finansowe. Z oświadczenia Pani A.G. wynika, że nie jest w stanie opiekować się ojcem przez 24 godziny na dobę. Z uwagi na miejsce zamieszkania nie jest w stanie dojeżdżać. Ponadto nie może wesprzeć ojca finansowo, gdyż nigdy nie pracowała i do śmierci męża była na jego utrzymaniu. Pani M.A. oświadczyła, że z uwagi na odległość miejsca zamieszkania nie jest w stanie sprawować opieki nad ojcem, gdyż nie posiada prawa jazdy. Nie jest również w stanie dostarczyć stosownych środków pieniężnych. Pan M.K. oświadcza, że siostry nie są w stanie pomóc mu finansowo, aby mógł wynająć osobę do pomocy w opiece nad chorym ojcem. Jedynie Pani A.G. jest w stanie pomóc bratu w opiece nad ojcem w zakresie zorganizowania dowozu do lekarza. Wyjazdy te reorganizują jej codzienny rytm dnia, gdyż opiekuje się wnukiem.

Żona H.K. – Z.K. nie może sprawować opieki nad mężem, gdyż sama potrzebuje opieki. Jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną. Porusza się o kulach. Leczy się na serce u lekarza kardiologa (po przebytym zabiegu na serce) oraz na nadciśnienie. Wymaga także wymiany (z powodu pęknięcia) protezy biodrowej. Nie opuszcza praktycznie mieszkania. Jedna z przesłanek negatywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zawarta jest w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Wyklucza ona możliwość jego przyznania w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z.K. legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 28.05.2018 r., które obowiązywało do 31.05.2020 r. Z.K. nie posiada aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na odraczany termin zabiegu rodzina nie ubiegała się o wydanie aktualnego orzeczenia. Pani Z.K. z uwagi na występujące schorzenia nie może się schylać, nie może dźwigać. Nie ma siły, żeby zmienić mężowi pampersa. Nie może zbyt długo stać w jednej pozycji. Pomaga synowi jedynie w pilnowaniu Pana H.K., by ten nie opuścił mieszkania. Może podać mężowi lekarstwa. Nie jest w stanie realnie i efektywnie sprawować całkowitej opieki nad mężem. Pobiera świadczenie emerytalne, którego wysokość wystarcza na podstawowe potrzeby oraz leki. Nie posiada dodatkowych środków, z których mogłaby sfinansować koszty opieki nad mężem, przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdza, że Pani Z.K. nie jest w stanie przejąć całkowitej opieki nad chorym mężem. Zatem wiek oraz stan zdrowia uniemożliwiają jej sprawowanie opieki nad mężem w pełnym zakresie. Może jedynie przypilnować męża podczas snu lub żeby nie wyszedł z domu. Sama wymaga pomocy osób drugich w codziennym funkcjonowaniu z uwagi na zwyrodnienie kręgosłupa i chorobę serca. Może wykonać drobne prace, które nie wymagają wysiłku fizycznego, a mogłyby wspomóc Pana M.K. w wypełnianiu jego obowiązku

Organ I instancji po dokonaniu oceny aktywności zawodowej skarżącego ustalił, że M.K. dotychczas nie był nigdzie zatrudniony, nie posiada żadnych lat pracy. Jest osobą w sile wieku. Według oświadczenia złożonego przez stronę w dniu 15.12.2021 r., niepodejmowanie pracy przez M.K. spowodowane było faktem, iż od wielu lat był zmuszony opiekować się chorą matką. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, umiarkowany stopień niepełnosprawności Pani Z.K. został ustalony od 22.03.2018 r. Treść orzeczenia pozwala ustalić, że najwcześniejsze karty leczenia szpitalnego Pani Z.K. dotyczyły 2011 roku. Ustalony stopień niepełnosprawności ojca wnioskodawcy istnieje od 06.10.2021 r.

W dniu 06.06.2018 r. M.K. ubiegał się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Została wydana decyzja odmowna z uwagi na niespełnienie przesłanek u.ś.r. – Z.K. nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pomimo niepobierania świadczenia Pan M.K. nie podjął zatrudnienia, nie starał się również o pomoc w postaci usług opiekuńczych dla rodziców. Nie dążył w żaden sposób do poprawy sytuacji życiowej.

Zdaniem organu I instancji niepodejmowanie pracy przez Pana M.K. jest jego życiowym wyborem, a nie koniecznością sprawowania opieki. W oświadczeniu (wpływ do organu 31.03.2022 r.), Pan M.K. podał, że podejmował prace dorywcze. Nie posiada dodatkowych kwalifikacji czy umiejętności, które pomogłyby mu na podjęcie zatrudnienia. W chwili obecnej wyraża chęć podjęcia pracy, lecz nie pozwala mu na to stan zdrowia rodziców, a przede wszystkim ojca. Opieka nad chorym ojcem wypełnia mu dzień i nie ma możliwości podjęcia żadnej pracy zawodowej. W rozpatrywanej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy, a sprawowaną opieką nad matką. M.K. twierdzi, że zmuszony był sprawować opiekę nad chorą matką, następnie nad niepełnosprawnym ojcem. Można zauważyć, że w chwili obecnej nie może podjąć zatrudnienia na cały etat z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad ojcem. Nie rezygnuje jednak z wykonywania prac w gospodarstwie rolnym.

Do codziennych czynności wykonywanych przez M.K. w ramach opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym ojcem należy: pomoc w ubraniu się, przygotowanie śniadania i napojów, podanie śniadania i pilnowanie, żeby podczas posiłku ojciec się nie zakrztusił, podanie lekarstw (częstotliwość przyjmowania lekarstw - 2 x dziennie), pomoc w porannej toalecie, zmiana bielizny, zakładanie i zmiana pampersów (2-3 razy w ciągu dnia), zmiana bielizny pościelowej, pilnowanie ojca podczas spaceru, by nie opuścił posesji, gdyż były przypadki, że wyszedł z domu i nie wiedział jak wrócić, posprzątanie pomieszczenia po śniadaniu i pomieszczenia, w którym chory przebywa. Pan M.K. prace przydomowe wykonuje, gdy ojciec śpi. Wówczas chorego pilnuje Z.K. Pan M.K. zajmuje się przygotowaniem obiadu, zakupem koniecznych artykułów spożywczych, przypilnowaniem ojca podczas spożywania obiadu, zmywaniem naczyń po obiedzie i przygotowaniem kolacji. Pan H.K. choruje na zwapnienie mózgu i chorobę Parkinsona, przez co wymaga szczególnej opieki, zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy. Należy go pilnować, gdyż potrafi wstawać w nocy i chodzić po mieszkaniu, i ma trudności z powrotem do łóżka. Ponadto takie czynności jak: golenie odbywa się 2 razy w tygodniu, pełna kąpiel - 2 razy w tygodniu, wykupywanie lekarstw - raz w miesiącu, umawianie wizyt lekarskich - według potrzeb. M.K. także jest zmuszony sprzątać, odkurzać, prasować i prać. W ocenie organu są to główne czynności wykonywane przez wszystkie osoby posiadające rodzinę. Nie należą one do czynności wykonywanych codziennie.

Organ nie kwestionuje, że H.K. wymaga stałej opieki i pielęgnacji, lecz kwestię sporną stanowi rodzaj wykonywanych czynności, przede wszystkim czy opieka nad chorym wymaga całodobowej opieki. Ponadto czy rozmiar tej opieki uniemożliwia M.K. podjęcie pracy, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. M.K. nie jest jedynakiem. Rodzeństwo przede wszystkim powinno wspierać brata i nieść wsparcie i pomoc dla rodziców. Odległość, brak prawa jazdy to nie są czynniki, które uniemożliwiają wizyty u chorych rodziców i oferowanie pomocy. Stosownie do art. 87 k.r.o., rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Nie chodzi tylko o brak możliwości sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez osoby zobowiązane w pierwszej kolejności, ale także o brak możliwości dostarczenia środków pieniężnych potrzebnych na sfinansowanie takiej opieki. Przez wzajemne wsparcie należy rozumieć pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, pomoc intelektualną przy podejmowanie ważnych decyzji lub załatwiania spraw życiowych oraz pomoc fizyczną przy wykonywaniu różnych czynności. Wzajemne wsparcie pomiędzy rodzicami i dziećmi powinno być całkowicie bezinteresowne, co wynika przede wszystkim z norm moralnych. Zdaniem organu, przy założeniu, że Pan M.K. opracowałby odpowiedni plan i podzielił pewne czynności opiekuńcze pomiędzy wszystkimi osobami zobowiązanymi do alimentacji, to możliwe jest podjęcie przez niego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jeżeli nie wyraża chęci na całkowite zaprzestanie pracy w gospodarstwie rolnym, godzi pracę na roli z wypełnianiem opieki, to możliwy jest taki podział obowiązków, by nie zakłócił formy ani zakresu sprawowanej opieki. Ponadto opieka nie jest sprawowana wyłącznie przez Pana M.K. Pan H.K. dużo odpoczywa spędzając wiele czasu w łóżku. Pani Z.K. jest w stanie przypilnować męża podczas snu oraz zwrócić uwagę, aby nie opuścił mieszkania. Może również podać leki.

W ocenie organu I instancji nie jest możliwe przyznanie Panu M.K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem H.K. Organ nie będzie odprowadzał składki emerytalno-rentowej i zdrowotnej od podstawy odpowiadającej świadczeniu pielęgnacyjnemu.

Decyzję tę zaskarżył w całości odwołaniem Pan M.K., reprezentowany przez radcę prawnego A.L. Decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 5 u.ś.r. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony wskazał, iż ze stanowiskiem organu I instancji nie można się zgodzić. Odwołujący w szczególności wskazał, iż nie można się zgodzić z organem, że wnioskodawca nie zaprzestał całkowitego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Podczas wywiadu środowiskowego pracownik organu I instancji zapytał wnioskodawcę, czy wykonuje jakiekolwiek prace w gospodarstwie na co odpowiedział, że "owszem - gdy idzie po jajka do kurnika to przy okazji obrabia kury". Według wnioskodawcy jest to czynność taka sama jak wyjście do sklepu po zakupy (jajka), którą pewnie każdy normalny człowiek wykonuje jednak w przypadku wnioskodawcy nie musi, bo ma swoje kury. Pełnomocnik skarżącego w drugiej kolejności zauważa, że czynności opiekuńcze jakie świadczy matka wnioskodawcy na rzecz Pana H.K. ograniczają się do przypilnowania niepełnosprawnego, gdy wnioskodawca zmuszony jest wyjść z domu w celu załatwienie spraw lub zrobienia zakupów niezbędnych do życia. Organ I instancji w decyzji odmownej z dnia 05.04.2022 r. wskazuje jak bardzo schorowana jest Pani Z.K., co pokazuje, że nie jest w stanie świadczyć opieki w takim zakresie jak Pan M.K., a jej dopilnowanie niepełnosprawnego podczas krótkiej nieobecności wnioskodawcy w domu, sprowadza się jedynie do pilnowania, aby niepełnosprawny nie opuścił domu. Innych czynności nie wykonuje, bo stan zdrowia jej na to nie pozwala, więc odmowa jaką przedstawił organ I instancji dla wnioskodawcy jest nietrafiona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim zaskarżoną decyzją z dnia 25 maja 2022 r. po rozpatrzeniu odwołania Pana M.K. od decyzji z dnia 5 kwietnia 2022 r. Nr SR.4210.259.16.2022, wydanej Przez Wójta Gminy Dobryszyce, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium uznało, że w sprawie spełnione są przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj.: legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i pozostawanie skarżącego i jego ojca w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na gruncie art. 17 ust. 1 u.ś.r., podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej (lub jej niepodejmowanie) spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły, co należy odnieść także do rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Nie każda bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki. W dalszej kolejności organ II instancji podniósł, że związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Nie każda bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki.

Zdaniem Kolegium, mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny w badanej sprawie nie sposób wywieść bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

W ocenie Kolegium ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy dowodzi także braku podstaw do przyjęcia, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka rezygnacji z podejmowania aktywności zawodowej, skoro strona do tej pory aktywności takiej nie przejawiała. W oświadczeniu (wpływ do organu 31.03.2022 r.), M.K. podał, że podejmował prace dorywcze. Nie posiada dodatkowych kwalifikacji czy umiejętności, które pomogłyby mu na podjęcie zatrudnienia. Skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad ojcem, a jego dotychczasowa bierność zawodowa nie pozwala też na przyjęcie, że właśnie z powodu niepełnosprawności ojca zatrudnienia nie podejmuje.

Organ II instancji uznał, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, przedstawiony zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem nie wyklucza całkowicie - przy odpowiedniej jej organizacji - podjęcia przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy też pracy w gospodarstwie rolnym, którą de facto skarżący już wykonuje. Opieka świadczona przez skarżącego jest co prawda opieką świadczoną codziennie, ale tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem w głównej mierze sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego - sprzątanie, pranie, zmiana pościeli, przygotowywanie posiłków, przygotowywanie odzieży, przynoszenie opału, palenie w piecu - są to typowe czynności dnia codziennego wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Czynności te nie wymagają całodobowej bądź nawet stałej w ciągu dnia obecności skarżącego. H.K. nie jest osobą leżącą, całkowicie niesamodzielną i całkowicie niesprawną ruchowo. Jest w stanie samodzielnie zjeść przygotowany posiłek. Czynności opiekuńcze polegające na pomocy w kąpieli (2 razy w tygodniu), zmianie pampersa (2-3 razy dziennie), podawaniu posiłku (śniadanie, obiad, kolacja), czy leków (2 razy dziennie), przy ich odpowiedniej organizacji, nie wykluczają całkowicie możliwości podjęcia zatrudnienia. Ponadto ojciec skarżącego może również skorzystać z oferowanych przez organ I instancji świadczeń w formie usług opiekuńczych, realizowanych w ramach pomocy społecznej.

Organ II instancji uznał także, że skarżący powinien swoje roszczenia finansowe kierować przede wszystkim do osób zobowiązanych prawnie do opieki i do alimentacji, czyli do swojego rodzeństwa.

Końcowo organ uznał, że zakres sprawowanej opieki nad ojcem, pozwala na podjęcie przez skarżącego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze, jak i wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Stwierdzenie to nie umniejsza roli i wysiłku, jaki podejmuje sprawując opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. Okoliczność ta nie może jednak sama w sobie stanowić wyłącznej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Na decyzję SKO skargę wniósł M.K. reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego. Decyzja SKO została zaskarżona w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Dobroszyce z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr: SR.4210.259.16.2022, w sytuacji gdy w sposób jednoznaczny istniały przesłanki do jej uchylenia, bowiem niepodejmowanie pracy przez Pana M.K. spowodowane było faktem, iż od wielu lat zmuszony był sprawować opiekę nad chorą matką oraz ojcem, jednocześnie odrzucając na dalszy plan własne potrzeby, takie jak rozwój osobisty w celu podjęcia zatrudnienia. Opieka nad rodzicami niesie za sobą koszty związane z pomocą fachowej opieki medycznej, środkami higienicznymi oraz lekami, wobec czego podjęcie przez skarżącego pracy zarobkowej było nieuniknione, jednakże przy takim rodzaju schorzeń występujących u ojca jak i matki oraz rozmiarze wykonywanych czynności przez skarżącego w ramach opieki, skarżący był zmuszony zrezygnować z podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia,

2) naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez błędne sformułowanie wniosku ze stanu faktycznego, iż ojciec skarżącego nie wymaga całodobowej opieki oraz, że rozmiar tej opieki nie powinien uniemożliwiać skarżącemu podjęcie zatrudnienia, mimo, że ze stanu faktycznego wynika jednoznacznie, iż ze względu na specyfikę chorób (demencja, prostata, zwapnienie mózgu, nadczynność tarczycy, całkowita utrata wzroku w prawym oku, pogorszony wzrok w lewym oku) oraz wiek ojca skarżącego, wymaga on szczególnej i całodobowej opieki w codziennej egzystencji, wyrażającej się w pomocy przy takich czynnościach jak: przygotowywanie oraz podawanie posiłków, pomoc w załatwianiu potrzeb fizjologicznych, pomoc w ubieraniu się, podawanie lekarstw, zmiana bielizny pościelowej, sprzątanie pomieszczeń, w których przebywa ojciec. Codzienna całodobowa opieka sprawowana przez skarżącego uniemożliwia mu podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, jednocześnie nie narażając swojego ojca na negatywne skutki,

3) naruszenie przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust 1 u.ś.r., poprzez jego niezastosowanie, mimo że ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący sprawuje nad swoim ojcem szczególną i całodobową opiekę, która polega na wykonywaniu takich czynności jak: pomoc w ubieraniu się, przygotowanie śniadań i napojów, podanie śniadania i pilnowanie, żeby podczas posiłku ojciec się nie zakrztusił, podanie lekarstw (częstotliwość przyjmowania lekarstw — 2 razy dziennie), pomoc w porannej toalecie, zmiana bielizny, zakładanie i zmiana pampersów (2-3 razy w ciągu dnia), zmiana bielizny pościelowej, pilnowanie ojca, sprzątanie pomieszczenia po śniadaniu i pomieszczenia, w którym chory przebywa. Pan M.K. zajmuje się przygotowaniem obiadu, zakupem koniecznych artykułów spożywczych, przypilnowaniem ojca podczas spożywania obiadu, zmywaniem naczyń po obiedzie i przygotowaniem kolacji. Pan H.K. choruje na zwapnienie mózgu i chorobę Parkinsona, przez co wymaga szczególnej opieki, zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy. Należy go pilnować, gdyż potrafi wstawać w nocy i chodzić po mieszkaniu, i ma trudności z powrotem do łóżka. Ponadto takie czynności jak: golenie odbywa się 2 razy w tygodniu, pełna kąpiel - 2 razy w tygodniu, wykupywanie lekarstw - raz w miesiącu, umawianie wizyt lekarskich - według potrzeb. Charakter oraz częstotliwość wykonywanych przez skarżącego czynności uniemożliwiają mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:

I. uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 maja 2022 r., wydanej w spawie o sygn. akt KO.441.148.2022, jak i decyzji działającego z upoważnienia Wójta Gminy Dobroszyce, Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Dobroszycach z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr: SR.4210.259.16.2022 (organu I instancji), w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.,

II. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych,

III. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania I jak i II instancji w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz 210 § 1 p.p.s.a,

IV. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 1 i 3 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że M.K. jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec Pana H.K. Skarżący nie pracuje, nie posiada gospodarstwa rolnego, nie wykonuje pracy w żadnym gospodarstwie rolnym, nie posiada maszyn rolniczych i nie pobiera dopłat unijnych. Niepodejmowanie pracy przez skarżącego spowodowane był faktem, iż od wielu lat był zmuszony opiekować się chorą matką oraz ojcem. Podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS na wniosek jako domownik. Pan M.K. nie posiada gospodarstwa rolnego oraz nie wykonuje prac w gospodarstwie rolnym.

Ponadto skarżący jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad chorym ojcem. Rodzice i rodzeństwo Pana H. nie żyją, zaś dzieci, z powodu zbyt dużej odległości zamieszkania od domu rodzinnego, obowiązków wynikających z posiadania własnych rodzin oraz ograniczonych środków, finansowych nie są w stanie opiekować się chorym ojcem przez 24 godziny na dobę.

Żona Pana H.K., Z.K., nie może sprawować opieki nad mężem, gdyż sama potrzebuje opieki. Jest osobą schorowaną (operacja biodra lewego i prawego, zwapnienie kości zwyrodnienie kręgosłupa) i w podeszłym wieku. Porusza się o kulach. Leczy się na serce u lekarza kardiologa (przebyty zabieg na sercu) oraz na nadciśnienie. Wymaga także wymiany protezy biodrowej. Bardzo rzadko opuszcza mieszkanie. Pani Z. legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 28 maja 2018 r., które obowiązywało do 31 maja 2022 r. Pani Z.K. nie posiada aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na odraczany termin zabiegu rodzina nie ubiegała się o wydanie aktualnego orzeczenia. Pani Z. z uwagi na występujące schorzenia nie może się schylać, nie może nic dźwigać, nie ma siły, żeby zmienić niepełnosprawnemu pampersa, nie może zbyt długo stać w jednej pozycji. Mając na uwadze powyższe żona Pana H.K. nie jest w stanie realnie i efektywnie sprawować całkowitej opieki nad mężem, ponieważ sama wymaga opieki i pomocy osoby drugiej w codziennym funkcjonowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Należy wyjaśnić, że skarga M.K. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi, jak już wcześniej wskazano skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 maja 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Dobryszyce z dnia 5 kwietnia 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem H.K.

Materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) - dalej: u.ś.r.

Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że wymagający opieki H.K. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Radomsku z dnia 28 października 2021 r. uznającym go za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością egzystencji. Orzeczenie wydano na stałe. Bezspornym pozostaje również to, iż skarżący M.K. jest synem wymagającego opieki H.K., czyli zstępnym, na którym stosownie do treści przepisów art. 128 i art. 129 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) - dalej: k.r.o., ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca. Skarżący nie legitymuje się także orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym w ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, iż skarżący spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Co istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania niepełnosprawny H.K. pozostaje w związku małżeńskim z Z.K., której obowiązek alimentacyjny względem małżonka, co wynika z art. 130 k.r.o., wyprzedza obowiązek alimentacyjny skarżącego względem ojca. Jednocześnie w sprawie pozostaje bezspornym, że Z.K. na chwilę wydania decyzji przez organ II instancji nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wobec powyższego uznać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim prawidłowo przyjęło, iż w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka przyznania przedmiotowego świadczenia, określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., to znaczy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, tym samym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.

Zasadność powyższego stanowiska potwierdza pkt 2 podjętej w dniu 14 listopada 2022 r., na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OPS 2/22 (wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której jednoznacznie stwierdzono, że "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)."

W uzasadnieniu powyższej uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w szczególności, że: "z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a oraz w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Nie wymaga także czynienia ustaleń pojęciowych z odwołaniem się do zasad języka "powszechnego", nie jest bowiem określeniem należącym do tego języka. Stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w art. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 z późn. zm.). Orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy. Z orzeczeniami tych zespołów o znacznym stopniu niepełnosprawności zrównane są orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, o jakich mowa w art. 5 pkt 1 i 1a tej ustawy. Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości, ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. Jak należy rozumieć orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wynika z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej (...). Regulację w niej zawartą, dotyczącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, w tym znacznym stopniu niepełnosprawności, można traktować jak przypadek definicji legalnej tego rodzaju orzeczenia".

Jednocześnie w powołanej wyżej uchwale wskazano, że "w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej, koherencja taka nie jest wszak konieczna - brak jest odesłania do stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny. Wskazując na osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby wymagającej opieki ustawa w szczególności nie wymaga, aby ich obowiązek alimentacyjny pod postacią obowiązku dostarczania środków utrzymania się zrealizował, dotyczy to w szczególności podejmowania się opieki dorosłych osób niepełnosprawnych mających własne środki wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania i opieki. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest w żadnym zakresie uzależnione od sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki, kwestie te nie są badane w postępowaniu, nie ma zatem podstaw, aby na wykładnię przepisów regulujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miały oddziaływać przesłanki z art. 132 k.r.o. regulujące kolejność realizowania się obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a czy art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym".

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że "rozbieżność w orzecznictwie i wątpliwości interpretacyjne nie dotyczą rozumienia tekstu prawnego, spowodowanego jego niejednoznacznością, ale kwestii odstąpienia od jednoznacznego brzmienia przepisów i stosowania ich z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu, który musiałby zostać uznany nie tyle ze zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP, prowadzący do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami".

Wobec powyższego należy stwierdzić, że z uwagi na kategoryczne i jednoznaczne wskazanie w przywołanej uchwale NSA, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne w okolicznościach niniejszej sprawy przyznane być nie może.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stanowisko zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 269 § 1 P.p.s.a., który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 27 listopada 2020 r., II GSK 3773/17; z 12 lutego 2019 r., I FSK 116/17; z 25 listopada 2022 r., I OSK 206/22).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, mając na uwadze pogląd zaprezentowany w przywołanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim prawidłowo wskazało na wystąpienie negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., co uniemożliwiało pozytywne rozpatrzenie żądania skarżącego. Wobec powyższego zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego nie znajdują uzasadnienia. Podkreślenia wymaga fakt, że Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia H.K. i konieczności sprawowania nad nim opieki, ani ustaleń co do stanu zdrowia żony niepełnosprawnego Z.K. Sąd jest jednak, co wykazano wyżej, związany ww. uchwałą NSA.

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy, zarówno pod kątem możliwości uznania skarżącego za podmiot uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i pod kątem wystąpienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przemawiających za odmową jego przyznania. Sąd podziela stanowisko organów co do braku związku przyczynowo-skutkowego między brakiem aktywności zawodowej skarżącego a sprawowaniem przez skarżącego opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, iż mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem nie wyklucza całkowicie - przy odpowiedniej jej organizacji - podjęcia przez skarżącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy też pracy w gospodarstwie rolnym, którą de facto skarżący już wykonuje. Biorąc pod uwagę związanie ww. uchwałą NSA szersze rozważania w powyższym zakresie wydają się jednak nie mieć znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 K.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 K.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 K.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

is