Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2765/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1, art. 177-149, art. 151 par. 1 pkt 1 KPA
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków na wniosek A. Z. w w trybie art. 145 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267) dalej K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].08.2006 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków województwa [...] kamienicy wraz oficynami i terenem posesji położonej w [...] przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2013r. na podstawie przepisów art. 89 pkt. 2, art. 91 ust. 4 pkt. 3 i 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r. Nr 162, poz. 1568 - ze zm.), oraz art. 151 § 1 pkt 1 w związku z 145 5 1 pkt 4 K.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków województwa [...] kamienicy wraz oficynami i terenem posesji położonej w [...] przy ul. [...], wskazując w uzasadnieniu, że w dacie wydawania przez decyzji nr [...] w obrocie prawnym pozostawała decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. stwierdzająca nabycie przez Dzielnicę Gminę [...][...]prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].

W związku z tym [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] stwierdził, że A. Z. "w okresie prowadzenia postępowania w sprawie wpisu nieruchomości do rejestru zabytków, nie był w stanie wylegitymować się tytułem prawnym do niej, nie mógł być również traktowany jako strona tego postępowania i nie mógł brać w nim czynnego udziału. W efekcie nie miała miejsca wada postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa". Ponadto organ pierwszej instancji podniósł, "że od chwili wydania decyzji w postępowaniu objętym wznowieniem upłynął okres ponad 5 lat, co samo w sobie jest podstawą do odmowy uchylenia decyzji, a to zgodnie z art. 146 § 1 Kpa".

Po rozpatrzeniu odwołań: A. Z. z dnia 16.03.2013 r. oraz A. U., reprezentowanego przez adwokata A. H. z dnia 16.03.2013 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...], nr [...], z dnia [...].03.2013 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że A. Z. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nr [...] , z dnia [...] sierpnia 2006 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, w związku z decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].01.2010 r., stwierdzająca nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dn. [...] lipca 1967 r. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1967 r. oraz decyzją Prezydenta [...] który rozpatrując ponownie wniosek złożony na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] , wydał decyzję nr [...] z dnia [...].11.2010 r., , ustanowił na rzecz A. A. Z., A. M. W., A. G. U., K.J. U., J. M. W., J. D. W., T. J. W., H. W. i B. M. A. prawo użytkowania wieczystego do gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...], przy ul. [...].

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe oznacza, że A. Z., który w okresie prowadzenia postępowania w sprawie wpisu nieruchomości do rejestru zabytków, nie był w stanie wylegitymować się tytułem prawnym do niej, nie mógł być również traktowany jako strona tego postępowania i nie mógł brać w mm czynnego udziału. W efekcie nie miała miejsca wada postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy wskazał, że od chwili wydania decyzji w postępowaniu objętym wznowieniem upłynął okres ponad 5 lat, co samo w sobie jest podstawą do odmowy uchylenia decyzji, a to zgodnie z art. 146 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

W skardze skierowanej do Sądu A. Z. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie :

1) Art. 138 par. 1 pkt 1 kpa w związku z utrzymaniem w mocy decyzji merytorycznej I instancji z przywołaniem przyczyn w rzeczywistości uchylający postanowienie organu I instancji nr [...] z [...] grudnia 2011 r..

2) Art. 145 par. 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 5 i 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] i art. 156 kpa oraz sprzeczność z decyzją Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2010 r.,

3) Art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 kpa, art.8, art. 9, art. 12, art. 78 par. 1 oraz art. 107 par. 3 kpa poprzez pominięcie .

Skarżący podniósł, że Minister Kultury nie zauważył sprzeczności, z postanowieniem organu I instancji uznającego skarżącego za stronę i rozstrzygającego o wznowieniu postępowania. W ten sposób w obrocie prawnym znajdują się dwa sprzeczne orzeczenia - postanowienie I instancji i decyzja II instancji, które rozstrzygnęły ten sam zakres.

Skarżący podniósł, że elementarzem w tej sprawie jest wiedza, że decyzja wydana w trybie art. 156 kpa i stwierdzająca nieważność ma skutek ex tunc, czyli moc wsteczną. Tym samym w związku z regulacjami wynikającymi z art. 5 i 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] sprawia, że Miasto nigdy nie było właścicielem budynku przy ul. [...] w [...], a jedynie nim władało. Wszystkie uprawnienia właścicielskie przez cały okres - począwszy od wejścia w życie dekretu Bieruta - 25.11.1945 r. przysługiwały dawnym właścicielom nieruchomości lub ich następcom prawnym. Tym samym uznali oni prawo do bycia stroną i wznowienia postępowania obciążającego ich nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nr [...] z dnia [...].08.2006 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków województwa [...] kamienicy wraz oficynami i terenem posesji położonej w [...] przy ul. [...] na wniosek A. Z. z dnia 5 lipca 2011 r.

W przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.

Skarżący A.Z. wniósł o wznowienie postępowania podnosząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2006 r. przy czym w skardze podniósł zarzut, że Minister Kultury nie zauważył sprzeczności, z postanowieniem organu I instancji uznającego skarżącego za stronę i rozstrzygającego o wznowieniu postępowania.

Nie podzielając tego zarzutu Sąd wskazuje na przepis art. 147 K.p.a. który mówi o możliwości wznowienia postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Ocena czy żądanie wznowienia pochodzi od strony wymaga dużej dozy ostrożności ze strony organu w szczególności gdy podmiot żądający wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powinien wykazać w postępowaniu prowadzonym przed organami administracyjnymi, że ma przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym (art. 147 w związku z art. 149 § 1 k.p.a.), a następnie, że miał przymiot strony i bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, którego żąda wznowienia

Odmowa wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, jest możliwe wyjątkowo i to wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej.

Tę powinność organu czy nawet zasadę wyraża w zasadzie jednoznacznie orzecznictwo sądowe.

Zatem, odmowa wznowienia postępowania może mieć miejsce wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialnoprawnych, a wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony jest możliwe wyjątkowo i to wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej. Nie można w drodze odmowy wznowienia postępowania odmówić osobie, która uważa się za stronę, możliwości wykazania jej interesu prawnego, a zatem przesłanki materialnoprawnej żądania. Reasumując , dobrze organ zrobił wznawiając postępowanie bowiem dał szansę stronie skarżącej wykazania się legitymacją do występowania w sprawie zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].08.2006 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków województwa [...] kamienicy wraz oficynami i terenem posesji położonej w [...]przy ul. [...].

Po wznowieniu postępowania następuje faza rozpoznawcza, w toku której organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Ustawa wyodrębnia tutaj kolejny etap procedury wznowieniowej, w którym organ dokonuje badania, czy wskazana przez stronę podstawa rzeczywiście istnieje. W tej fazie postępowania organ nie przystępuje jeszcze do wyjaśniania i rozstrzygania sprawy materialnej. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia (art. 151 §1 pkt 1 k.p.a.).

Odnosząc się do drugiego zarzutu Skarżącego, przy powoływaniu się na zasadę ex tunc, czyli mocy wstecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].01.2010 r., stwierdzająca nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dn. [...] lipca 1967 r. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1967 r. i wskazywaniu na tezę, że został ona pominięty w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].08.2006 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków województwa mazowieckiego kamienicy wraz oficynami i terenem posesji położonej w [...] przy ul. [...], zdaniem Sądu taka teza jest nieuprawniona, bowiem w dniu zakończenia postępowania tj w dniu 1 sierpnia 2006r. Skarżący nie mógł potwierdzić jakiegokolwiek tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, a więc nie był pominięty w tym postępowaniu.

Fakt stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dn. [...]lipca 1967 r. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1967 r. po tym terminie wywołuje oczywiście określone skutki prawne z mocą wsteczną, czego wyrazem była konieczność ponownego rozpoznania wniosku dekretowego, ale nie obejmuje i nie może obejmować wszystkich orzeczeń administracyjnych, które dotyczą określonego przedmiotu w tym przypadku posesji położonej w [...] przy ul. [...]. W tej sytuacji zarzut, że strona została pominięta w postępowaniu lub że sprawa wpisu do rejestru zabytków powinna być ponownie analizowana już przy jej udziale jest nieuprawniona.

To byłoby możliwe, gdyby strona skarżąca wykazała, że została pominięta w postępowaniu zakończonym decyzji z roku 2006.

Przenosząc powyższe rozważenia na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organy obydwu instancji słusznie za podstawę rozstrzygnięć przyjęły art. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., Słusznie też wskazały na inną niezależną przyczynę odmowy uchylenia decyzji a mianowicie upływ 5 lat dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji wynikającą z postanowienia art. 146 § 1 K.p.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności, Sąd uznał słuszność stanowiska Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wyrażonego w zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2013 r. i skargę oddalił stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270),