Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1210/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. b oraz pkt 6; art. 192 ust. 1 pkt 5; art. 193 ust. 4;
journal: Dz.U. 2020 poz 1415
law: Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym - t.j.
article: art. 189d; art. 156 par 1 pkt 3;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.C 2007 nr 303 poz 1 art. 47; art. 48;
law: Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Robert Żukowski Protokolant ref. staż. Krzysztof Włoczkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na członka komitetu audytu oraz ujawnienie danych osobowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Komisja Nadzoru Finansowego (dalej "Komisja", "KNF") nałożyła na A. K. (dalej "strona", "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 190.000 złotych (pkt I), a także umorzyła wobec strony postępowanie administracyjne w części (pkt II) oraz orzekła o podaniu do publicznej wiadomości imienia i nazwiska strony po uprawomocnieniu się decyzji (pkt III).

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano m.in. art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), dalej "k.p.a.", a także art. 194 ust. 7 oraz art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1415 ze zm.), dalej także jako "b.r.".

Podstawą faktyczną wymierzenia kary pieniężnej było naruszenie przez stronę:

1. art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. poprzez brak monitorowania w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 27 kwietnia 2018 r. przez komitet audytu G. procesu sprawozdawczości finansowej G. za I półrocze 2017 r., III kwartał 2017 r. oraz za 2017 rok;

2. art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. poprzez brak należytego monitorowania w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 27 kwietnia 2018 r. przez komitet audytu G. skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej;

3. art. 130 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. poprzez brak opracowania w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 21 lutego 2018 r. przez komitet audytu G. polityki świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie, przez podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz przez członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem.

Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że została ona wydana w następującym stanie faktyczno-prawnym;

W lipcu 2019 r. KNF z urzędu wszczęła wobec strony postępowanie administracyjne. Powodem było podejrzenie, że strona, jako członek komitetu audytu G. SA, w okresie od maja 2017 r. do maja 2018 r. dopuściła się naruszenia art. 130 ust. 1 pkt 1 lit a) i b), pkt 5, pkt 6 i pkt 7 b.r.

KNF na wstępie zaskarżonego rozstrzygnięcia wyjaśniła status spółki G. SA na polskim rynku finansowym. Komisja wskazała także, że zgodnie z treścią raportu bieżącego spółki nr 22/2017, który został opublikowany 24 maja 2017 r., tego dnia zwyczajne walne zgromadzenie G. powołało A. K. na członka rady nadzorczej emitenta. Strona pełniła funkcję członka tego organu spółki do 27 kwietnia 2018 r., kiedy to złożyła rezygnację z pełnienia z tym dniem funkcji w organie nadzorczym G.W związku z faktem zasiadania w radzie nadzorczej strona była także członkiem komitetu audytu w spółce. Funkcję tę sprawowała na mocy uchwały rady nadzorczej nr 29/2017 z dnia 25 maja 2017 r., na podstawie której został powołany komitet audytu w składzie: K. M. - przewodniczący komitetu audytu oraz dwaj członkowie komitetu audytu A. K. i W. Ł. Strona była przewodniczącą komitetu audytu od 23 listopada 2017 r. Jak wynika z zeznań K. M., zmiana na stanowisku przewodniczącego komitetu audytu była podyktowana doświadczeniem zawodowym A. K.

Regulamin komitetu (dalej także jako "Regulamin KA") przyjęto dnia 1 marca 2018 r. Regulamin ten, w przeważającej części, stanowi powtórzenie ustawowych regulacji zawartych w ustawie o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Zgodnie z § 2 ust. 2 regulaminu KA, w skład komitetu musi wchodzić co najmniej jeden członek posiadający wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych. Postanowienie to jest powieleniem regulacji art. 129 ust. 1 zd. 2 b.r. W spółce, w okresie istotnym dla odpowiedzialności strony, członkiem spełniającym powyższy wymóg była A. K.

Stosownie zaś do § 3 Regulaminu KA do zadań komitetu audytu, które pokrywają się z treścią art. 130 ust. 1 b.r., należą - zgodnie z § 5 Regulaminu KA, m.in. wnioskowanie o przedłożenie przez spółkę określonych informacji z zakresu księgowości, finansów, audytu wewnętrznego i zarządzania ryzykiem, niezbędnych do wykonywania czynności komitetu, a także zapraszanie na spotkania komitetu pracowników spółki oraz osób trzecich posiadających odpowiednie doświadczenie potrzebne do badania określonych zagadnień leżących w kompetencjach komitetu.

Ponadto w § 3 ust. 8 Regulaminu KA wskazano, że w zakresie swoich kompetencji komitet wspiera radę nadzorczą w wykonywaniu jej ustawowych i statutowych obowiązków kontrolnych i nadzorczych. KNF wskazała, że to postanowienie Regulaminu KA jest konsekwencją założenia, że komitet audytu jest podmiotem działającym w ramach rady nadzorczej jednostek zainteresowania publicznego.

KNF ustaliła, że od dnia powołania komitetu audytu ze skarżącą w składzie do dnia powołania nowego składu komitetu audytu (30 maja 2018 r.) organ ten zebrał się na posiedzenia łącznie 10 razy, tj. 18 września 2017 r., 23 listopada 2017 r., 8 i 20 grudnia 2017 r., 16 i 24 stycznia 2018 r., 22 lutego 2018 r., 13 i 27 marca 2018 r. oraz 5 kwietnia 2018 r. Nadto 23 kwietnia 2018 r. miało miejsce spotkanie dwóch członków komitetu, tj. A. K. i W. Ł. z przedstawicielami audytora G., na którym omówiono status prac audytowych i wątpliwości audytora spółki w zakresie badania sprawozdania finansowego za 2017 r. KNF ustaliła także, że powodem niezebrania się komitetu audytu między 21 czerwca 2017 r. a 18 września 2017 r. był czynny udział członków komitetu audytu (i jednocześnie rady nadzorczej) w procesie przygotowania pierwszej oferty publicznej i wejścia G. na rynek regulowany, i przyjęcie, że posiedzenie odbędzie dopiero po pierwszym notowaniu G. oraz po otrzymaniu wyników audytu Deloitte za I półrocze 2017 r.

Nadto KNF ustaliła, że 27 sierpnia 2017 r. (3 miesiące po powołaniu komitetu audytu oraz 2 miesiące po wejściu w życie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym) dyrektor finansowy G. i jednocześnie członek zarządu – B. S., wystosowała do członków komitetu audytu wiadomość mailową zawierającą podstawowe informacje w zakresie obowiązków komitetu audytu pod rządami nowej ustawy o biegłych rewidentach. Zatem - w ocenie KNF, to z inicjatywy członka zarządu (B. S.), a nie z inicjatywy samego komitetu, jego członkowie zaczęli podejmować działania w ramach obowiązujących ich regulacji ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym m.in. poprzez zebranie się na pierwszym posiedzeniu 18 września 2017 r.

KNF wskazała także, że komitet audytu jest organem działającym w ramach struktury rady nadzorczej jednostki zainteresowania publicznego, jednakże (wraz z wejściem w życie w dniu 21 czerwca 2017 r. ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym) ustawodawca rozszerzył kompetencje i zadania (a za tym i odpowiedzialność) członków komitetów audytu względem poprzednio obowiązujących regulacji. Ustawodawca wyraźnie rozróżnił radę nadzorczą i komitet audytu, cedując część kompetencji rady nadzorczej na komitet audytu. Wyraźnie należy zatem oddzielić zadania i kompetencje skarżącego, jako członka komitetu audytu od jego zadań i kompetencji jako członka rady nadzorczej.

Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących funkcjonowania komitetu audytu - monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej.

KNF na wstępie wskazała, że 17 grudnia 2019 r., na podstawie art. 96 ust. 1e w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 623 ze zm.), dalej "ustawa o ofercie", nałożyła na G. SA karę pieniężną w kwocie 500.000 złotych za naruszenie łącznie dwadzieścia trzy razy art. 56 ustawy o ofercie, a to w skutek nienależytego wykonania obowiązków informacyjnych w związku ze sporządzeniem: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017; skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017; raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017; skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017; raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017. Decyzja ta, doręczona spółce 23 grudnia 2019 r., wobec niezłożenia od niej ani wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani skargi do sądu administracyjnego, stała się ostateczna i prawomocna (art. 16 k.p.a.). Działania G. polegały na świadomym i celowym zniekształcaniu danych prezentowanych w swoich sprawozdaniach finansowych oraz grupy kapitałowej poprzez fałszowanie wartości posiadanych aktywów i osiąganych wyników finansowych w kolejnych okresach sprawozdawczych. KNF wyjaśniła jednocześnie, że o ile strona - jako członek komitetu audytu - nie ponosi odpowiedzialności za naruszenia G. stwierdzone decyzją z 17 grudnia 2019 r., o tyle same skutki działań G. już mają znaczenie dla wymiaru kary wobec skarżącej.

Z uwagi na brzmienie art. 56 ustawy o ofercie oraz naruszenia, jakich dopuściła się G., a to w kontekście działań komitetu audytu - a raczej ich braku, KNF wskazała, że komitet miał obowiązek monitorować: skonsolidowany raport półroczny za I półrocze roku obrotowego 2017 oraz raport półroczny za I półrocze roku obrotowego 2017, opublikowane 20 września 2017 r.; konsolidowany raport kwartalny za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz raport kwartalny za III kwartał roku obrotowego 2017, opublikowane 23 października 2017 r., a także skonsolidowany raport roczny za rok obrotowy 2017 oraz raport roczny za rok obrotowy 2017, opublikowane 3 lipca 2018 r.

W kontekście raportów opublikowanych 20 września 2017 r. KNF wskazała, że skoro pierwsze posiedzenie komitetu audytu odbyło się 18 września 2017 r., a raporty opublikowano 20 września 2017 r. członkowie komitetu audytu spółki nie mieli realnej możliwości dogłębnej i merytorycznej analizy projektów ww. sprawozdań. Dodatkowo Komisja wskazała, że z tego posiedzenia komitetu nie sporządzono protokołu, zaś z zeznań K. M. oraz pisma pełnomocnika strony z dnia 9 września 2019 r. wynika, że komitet na posiedzeniu ograniczył się jedynie do zapoznania ze sprawozdaniami.

Ponadto - w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 18 września 2017 r., członkowie komitetu audytu spółki nie podjęli żadnych czynności, które jakkolwiek mogłyby być uznane za monitorowanie ww. procesu. Zatem - jak uznała KNF, skarżąca naruszyła art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. poprzez brak monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej za I półrocze 2017 r.

W kontekście raportów opublikowanych 23 października 2017 r. KNF wskazała, że z zeznań K. M. wynika, że 2 października 2017 r. on i pozostali członkowie komitetu audytu otrzymali informację o opublikowaniu sprawozdania finansowego za III kwartał 2017 r. do zapoznania się z tym raportem. Z akt nie wynika przy tym, aby którykolwiek z członków komitetu miał jakiekolwiek zastrzeżenia lub pytania do zaprezentowanych danych finansowych, wręcz przeciwnie takich nie było (por. zeznania W. Ł.). W ocenie KNF ww. raport nie był raportem zawierającym sprawozdanie finansowe za III kwartał 2017 r. Dnia 2 października 2017 r. opublikowano bowiem jedynie raport bieżący nr 102/2017, zawierający informacje dotyczące portfeli wierzytelności i spłat, na wstępie którego wskazano, że jego publikacja ma związek z "postępem prac dotyczących sporządzenia skonsolidowanego raportu [...] za trzeci kwartał 2017 r." Zatem członkowie komitetu audytu mieli wcześniejszy dostęp jedynie do opublikowanych szczątkowych danych, które następnie zostały zawarte w opublikowanych 23 października 2017 r. sprawozdaniach finansowych za III kwartał 2017 r. (skonsolidowane i jednostkowe). Zdaniem organu treść ww. raportu bieżącego nr 102/2017 powinna była wzbudzić wątpliwości członków komitetu audytu, tym bardziej, że dane w odniesieniu do pozycji od "c" do "g" za III kwartał 2017 r. oraz narastająco za trzy kwartały 2017 r. były takie same.

KNF podniosła, że protokół posiedzenia komitetu z 23 listopada 2017 r., na którym miał nastąpić przegląd wyników finansowych za III kwartał 2017 r., nie wskazuje, aby wyniki te zostały omówione i aby dokonano ich przeglądu. Z protokołu posiedzenia rady nadzorczej z tego samego dnia wynika zaś, że istotnie B. S. - członek zarządu G., przedstawiła (ex post) skonsolidowane wyniki za III kwartał 2017 r. oraz skonsolidowany bilans za ten sam okres, przy czym żaden z członków rady nadzorczej, będący jednocześnie członkiem komitetu audytu, nie zabrał głosu w odniesieniu do zaprezentowanych danych.

W ocenie KNF jedynymi czynnościami dokonanymi przez komitet audytu w zakresie monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej za III kwartał 2017 r. była w pierwszym rzędzie analiza raportu bieżącego nr 102/2017, zawierającego cząstkowe dane finansowe uwzględnione w sprawozdaniach finansowych za III kwartał 2017 r., a następnie wysłuchanie - podczas posiedzenia rady nadzorczej dnia 23 listopada 2017 r., członka zarządu w zakresie wyników za III kwartał 2017 r. W konsekwencji KNF uznała, że podjęte przez członków komitetu audytu działania nie mogą świadczyć o poprawnym i zgodnym z art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. monitorowaniu procesu sprawozdawczości finansowej za ww. okres.

W kontekście raportów opublikowanych 3 lipca 2018 r., KNF wskazała, że komitet audytu nie dopełnił swoich obowiązków; podjęte działania były iluzoryczne, powierzchowne i niekonsekwentne. Zalecenie komitetu wystosowane na posiedzeniu 13 marca 2018 r., aby na kolejnym posiedzeniu odbyć bardziej szczegółową dyskusję z biegłym rewidentem m.in. w sprawie wycen portfeli wierzytelności, nie zostało zrealizowane, bowiem podczas kolejnego posiedzenia 27 marca 2018 r. nie odniesiono się do tej kwestii. Dopiero na posiedzeniu 5 kwietnia 2018 r. został podjęty temat wycen portfeli wierzytelności, przy czym za omówieniem tego problemu nie poszły dalsze, bardziej konkretne działania, gdyż było to ostatnie posiedzenie komitetu audytu. KNF podniosła także, że komitet audytu nie monitorował terminowości sprawozdawczości finansowej, do czego wprost zobowiązywał go własny Regulaminu KA. Uznała, że opisane w decyzji w analizowanym zakresie aktywności komitetu audytu stanowiły jedynie kwestie organizacyjne, a nie realne monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, bowiem raporty roczne za 2017 r. zostały ostatecznie opublikowane dopiero 3 lipca 2018 r., przy założeniu, że powinno było to nastąpić do 30 kwietnia 2018 r. Jednocześnie stwierdziła, że w sprawie nie ma dowodów, aby członkowie komitetu audytu zwracali się do zarządu, bądź audytora o przekazywanie materiałów, informacji istotnych z punktu widzenia zadań komitetu audytu, bądź przyspieszenie prac w ramach badania ustawowego.

Powyższe w ocenie KNF dowodzi, że strona, jako członek komitetu audytu, dopuściła się naruszenia art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. poprzez brak monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej za 2017 r.

Jako członek komitetu audytu nie dokonywała ona czynności mieszczących się w zakresie wykonywania powierzonych mu zadań w zakresie monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej. Strona zaniechała wszelkich czynności poza obecnością na posiedzeniach komitetu audytu oraz zapoznawaniem się z zaprezentowanymi przez zarząd G. danymi, co do których i tak nie miała zastrzeżeń, ani pytań. Brak tych zastrzeżeń - zdaniem KNF, wynikał niewątpliwie ze zbyt późnego otrzymania tych danych (w przypadku danych za I półrocze 2017 r. na dwa dni przed publikacją raportów za ten okres oraz miesiąc po publikacji w przypadku raportów za III kwartał 2017 r.). W konsekwencji nie skwitowano ich wnioskami istotnymi dla procesu sprawozdawczości finansowej co do ww. sprawozdań finansowych lub na przyszłość (w związku z pracą nad kolejnymi sprawozdaniami finansowymi). W konsekwencji również nie wykorzystano tychże wniosków przy kierowaniu na posiedzeniach komitetu audytu próśb do audytora G.

W odniesieniu do nieprzestrzegania przepisów dotyczących funkcjonowania komitetu audytu - monitorowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej KNF stwierdziła, że Komitet audytu w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 23 listopada 2017 r. nie podejmował żadnych czynności w tym zakresie, zaś po 23 listopada 2017 r. komitet audytu wysłuchał przedstawiciela audytora spółki, który zaprezentował inne rodzaje ryzyka związanego z procesem audytu dotyczące wdrożenia MSR 9, zmienności przepisów prawa, transakcjami między podmiotami powiązanymi, wyceny aktywów i zobowiązań, inwestowania w podmioty zależne, opodatkowania i przedpłat. Przedstawiciel audytora spółki przedstawił jednocześnie procedury i czynności podejmowane przez audytora spółki w celu zminimalizowania ww. ryzyk. W tym kontekście A. K. wskazała na potrzebę spotkania się członków komitetu audytu z dyrektorami departamentów kontroli wewnętrznej spółki i otrzymywania od nich kwartalnych sprawozdań. Przedstawiciel audytora spółki omówił z komitetem audytu również procedury zapobiegania i wykrywania oszustw w spółce.

Na posiedzeniu w dniu 8 grudnia 2017 r. komitet audytu przeanalizował raport z funkcjonowania systemów kontroli wewnętrznej, compliance oraz procedury bezpieczeństwa obowiązujące w spółce. Na kolejnych posiedzeniach omówiono także kwestię nieprawidłowości dotyczących danych osobowych w kancelarii komorniczej współpracującej ze spółką. W tym zakresie powstały dwa raporty - raport z weryfikacji zgodności wewnętrznych procesów spółki realizowanych przez Obszar Egzekucji Sądowej z regulacjami wewnętrznymi oraz raport dotyczący audytu systemu ochrony danych osobowych przeprowadzonego w spółce. Komitet audytu na kolejnych posiedzeniach otrzymywał szereg prezentacji na temat kontroli wewnętrznej i departamentu zarządzania ryzykiem operacyjnym, a także mapę ryzyk, ochrony danych osobowych, czy dotyczących współpracy z kancelariami komorniczymi. Powyższe czynności Komisja uznała za wykonywanie działań dotyczących monitorowania skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej. Natomiast Komisja nie wzięła pod uwagę okoliczności, które podnosili w swoich zeznaniach A. K. oraz K. M., a dotyczących dokonania między 20 grudnia 2017 r. a 16 stycznia 2018 r. przeglądu polityk i procedur w zakresie compliance obowiązujących w spółce. Jak wskazała Komisja, strony nie potrafiły w sposób precyzyjny wskazać, jakie konkretne działania podjęły w tym zakresie.

Zdaniem KNF były to działania iluzoryczne i niewystarczające w kontekście narastających problemów w G. W szczególności komitet audytu nie dochował należytej staranności w zakresie szybkiego reagowania i wykrycia nieprawidłowości w związku z zawiadomieniem sygnalisty, które powinno spowodować wzmożone działania doradcze i wyjaśniające. Komitet audytu ograniczył się jedynie do omówienia tej kwestii na swoich posiedzeniach 16 stycznia 2018 r. oraz 13 marca 2018 r.

Tym samym strona, jako ówczesny członek komitetu audytu, naruszyła art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. poprzez brak należytego monitorowania w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 30 maja 2018 r. skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej.

Komitet audytu naruszył także art. 130 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r., gdyż przed podpisaniem z Deloitte dnia 21 lipca 2017 r. umowy, a to celem przeprowadzenia badania sprawozdań finansowych za lata 12017-2018, nie opracował (w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 21 lutego 2018 r.) polityki świadczenia przez Deloitte, podmioty z nią powiązane oraz przez członka sieci Deloitte usług dozwolonych niebędących badaniem przez audytora. Nadto komitet przed zawarciem ww. umowy nie zebrał się na żadne posiedzenie. KNF wskazała, że samo wydanie przez komitet audytu rekomendacji co do zawarcia ww. umowy z Deloitte nie stanowiło wypełnienia obowiązku posiadania ww. polityki (art. 86 ust. 8 dawnej ustawy o biegłych rewidentach).

W tym kontekście KNF przywołała, że komitet audytu dopiero na 22 lutego 2018 r. (siódme z rzędu posiedzenie) przyjął (zatwierdzone następnie 1 marca 2018 r. przez radę nadzorczą): politykę świadczenia usług dozwolonych niebędących badaniem przez audytora; politykę wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania ustawowego sprawozdań finansowych oraz procedurę wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania ustawowego sprawozdań finansowych. Zatem mimo zawarcia z Deloitte dnia 21 lipca 2017 r. ww. umowy w G. nie obowiązywała żadna polityka świadczenia usług dozwolonych niebędących badaniem przez audytora, która była wymagana ustawą o biegłych rewidentach. Potrzeba zlecenia takich usług wystąpiła zaś podczas przeglądu polityk i procedur z zakresu compliance dokonanego przez członków komitetu audytu na przełomie grudnia 2017 r. i stycznia 2018 r. Komitet - na posiedzeniu 16 stycznia 2018 r., zlecił audytorowi zbadanie tej kwestii. Audytor natomiast dopiero 13 marca 2018 r. poinformował komitet, że zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach nie jest w stanie dokonać owego przeglądu z uwagi na ograniczenia wynikające z tej ustawy w związku ze świadczeniem przez audytora usług dozwolonych niebędących badaniem.

KNF stwierdziła, że gdyby komitet audytu posiadał na dzień zawiadomienia sygnalisty politykę świadczenia usług dozwolonych niebędących badaniem przez audytora to samodzielnie mógłby ocenić czy Deloitte jest w stanie wykonać te usługę. To mogłoby przyczynić się do wcześniejszej reakcji na zawiadomienie sygnalisty i zminimalizowania skutków stwierdzonych w decyzji KNF z 17 grudnia 2019 r. (w przedmiocie kary nałożonej na G.) naruszeń dotyczących obowiązków sprawozdawczych dotyczących zamieszczenia w sprawozdaniach finansowych informacji dot. wycen portfeli wierzytelności i ryzyka płynności.

Mając powyższe ustalenia faktyczne na uwadze, tj. podejmowane działania (ich brak) przez komitet audytu G., w tym przez stronę jako jego członka i przewodniczącego jednocześnie, KNF wymierzyła skarżącej karę pieniężną za naruszenie przez niego art. 130 ust. 1 pkt 1 lit a i lit. b, pkt 6 w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r.

Uzasadniając wysokość nałożonej kary pieniężnej, Komisja wskazała, że miała na względzie zarówno wagę (znaczna), skutki i czas trwania stwierdzonych naruszeń (znaczny), jak i stopień przyczynienia się do ich powstania przez stronę (uwzględniając w tym zakresie fakt, że A. K. była przewodniczącą komitetu audytu od 23 listopada 2017 r., jak również członkiem komitetu audytu posiadającym wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych), a także fakt, że było to pierwsze naruszenie przez stronę przepisów ustawy o biegłych rewidentach. Na korzyść strony uwzględniono jej współpracę z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszeń, których dotyczy zaskarżona decyzja. Zaznaczono, że strona odmówiła przekazania informacji dotyczących jej sytuacji osobistej i majątkowej. Na podstawie publicznie dostępnych danych organ ustalił, że strona zasiada w radzie Fundacji im. J., radzie programowej Fundacji L. oraz radzie F., jednak informacje te - zdaniem KNF - nie mogły stanowić o kompletności ustaleń odnoszących się do sytuacji majątkowej i osobistej strony, zatem nie podlegały one ocenie Komisji. Jednocześnie organ wyraził stanowisko, że brak informacji w ww. zakresie nie może stanowić przesłanki zaostrzającej wymiar kary. Nie stoi jednak na przeszkodzie nałożeniu kary pieniężnej na stronę.

Następnie organ wskazał, że przesłanki wynikające z art. 189d pkt 3 oraz art. 189d pkt 5 k.p.a. nie zostały uwzględniona ani na korzyść ani na niekorzyść strony; tym samym nie miały wpływu na wysokość kary.

Przywołując art. 194 ust. 2 w zw. z art. 193 ust. 1 b.r. KNF uznała, że skoro stwierdzone naruszenia są naruszeniami znacznej wagi, to podanie imienia i nazwiska strony do publicznej wiadomości jest proporcjonalnym wobec nich środkiem (pkt III skarżonej decyzji). Wskazała jednocześnie, że zastosowanie tego środka, po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji, nie będzie stanowiło zagrożenie zarówno dla stabilności rynków finansowych, jak i nie wyrządzi niewspółmiernej szkody dla samej strony.

Uzasadniając umorzenie postępowania (pkt II skarżonej decyzji) KNF wskazała, że w sprawie, w zakresie przypisania skarżącej odpowiedzialności, wystąpił przypadek bezprzedmiotowości (art. 105 § k.p.a.) związany z brakiem zaistnienia stanu faktycznego w odniesieniu do:

1) naruszenia art. 130 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 b.r.;

2) naruszenia prawa w okresie od maja 2017 r. do 20 czerwca 2017 r. i od 28 kwietnia 2018 r. do końca maja 2018 r.;

3) niestwierdzenia w sprawie czynów określonych w art. 192 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 b.r.

Z zachowaniem trybu i terminu strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję KNF, zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania prowadzące do częściowej nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej pomimo tego, że za zachowanie polegające na nienależytym wykonywaniu obowiązków członka rady nadzorczej (a komitet audytu jest komitetem rady nadzorczej) G. S.A. w okresie od 25 maja 2017 r. do 27 kwietnia 2018 r., w wyniku którego miało dojść do naruszeń obowiązków informacyjnych przez spółkę w związku z publikacją sprawozdań finansowych (raportów) za pierwsze półrocze 2017 r. i trzeci kwartał 2017 r., KNF nałożyła już na skarżącą ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2021 r., sygn. [...]karę pieniężną w wysokości 75 000 złotych, przy czym zarówno decyzja z [...] sierpnia 2021 r., jak i zaskarżona decyzja zostały wydane w związku z nałożeniem na spółkę kar pieniężnych na mocy tej samej decyzji KNF z [...] grudnia 2019 r.;

2) przepisów postępowania, tj. art. 16 §1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 47 oraz 48 Karty Praw Podstawowych UE, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do przyjęcia, że w postępowaniu prowadzonym wobec członka komitetu audytu na podstawie art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. wiążące są ustalenia faktyczne zawarte w decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną na spółkę, a tym samym niedopuszczalne jest badanie, a więc także podnoszenie przez stronę, twierdzeń i zarzutów dotyczących faktów stwierdzonych decyzją o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę publiczną w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków informacyjnych;

3) prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy o biegłych rewidentach, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do przyjęcia, że na członku komitetu audytu spoczywa obowiązek stałego, bieżącego, indywidualnego i uprzedniego badania całokształtu dokumentacji stanowiącej podstawę sporządzania wszelkich sprawozdań finansowych spółki;

4) prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 1 pkt 6 ustawy o biegłych rewidentach w zw. z art. 189d pkt 4 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doprowadzenie do przyjęcia dopiero w dniu 1 marca 2018 r. polityki świadczenia przez firmę audytorską prowadzącą badanie usług niebędących badaniem miało wpływ na opóźnienie procesu badania sprawozdania rocznego spółki za rok 2017 r.;

5) prawa materialnego tj., art. 130 ust 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 189d pkt 4 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy opóźnionym opublikowaniem raportu rocznego za rok 2017 a zachowaniem skarżącej;

6) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a oraz art. 77 §1 k.p.a. i art. 107 §3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a. błędne ustalenie (zaniżenie) liczby posiedzeń komitetu audytu jak również pominięcie okoliczności indywidualnych spotkań członków komitetu audytu, w tym Skarżącej, z przedstawicielami audytora;

b. błędne ustalenie, że komitet audytu podjął swoje obowiązki z inicjatywy członka zarządu B. S.;

c. błędne ustalenie, że audytor zwracał komitetowi audytu uwagę na trudności ze strony zarządu w prowadzeniu badania;

d. dowolną ocenę dowodów polegającą na sprzecznym z zasadami logiki przyjęciu, że skarżąca "nie miała żadnych wątpliwości co do treści raportu bieżącego nr 102/2017" w sytuacji, gdy skarżąca nie wypowiadała się na jego temat w toku postępowania;

e. dowolną ocenę dowodów z protokołów posiedzeń komitetu audytu polegającą na przyjęciu, że członkowie komitetu audytu nie podejmowali aktywności odnoszących się do monitorowania sprawozdawczości finansowej;

f. dowolną ocenę dowodów z protokołów posiedzeń komitetu audytu oraz rady nadzorczej spółki sprowadzającą się do sprzecznego z ich treścią przyjęcia, iż do 23 listopada 2017 r. członkowie komitetu audytu nie podejmowali żadnych czynności związanych z monitorowaniem systemów kontroli wewnętrznej;

g. dowolną ocenę dowodu z zeznań P. N. polegającą na przyjęciu, że z zeznań tych wynika zaniedbanie wykonywania obowiązków przez skarżącą w związku z tzw. zawiadomieniem sygnalisty;

h. dowolną ocenę dowodów z zeznań stron polegającą na oderwanym od pozostałego materiału dowodowego stwierdzeniu, że nie zostało wykazane, aby zarząd i biegły rewident nie informowali członków komitetu audytu o nieprawidłowościach;

i. zaniechanie analizy dowodów wskazujących na brak podstaw w roku 2017 do podważania wyceny wartości firmy w związku z nabyciem E. S.A.;

j. zaniechanie analizy znaczenia zamieszczenia opcji put w warunkach niektórych emisji obligacji G., co przy braku ustalenia, w iłu emisjach i o jakiej wartości miało ono miejsce, wskazuje na dowolne, sprzeczne z zasadami logiki, formułowanie wniosków na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego;

k. dowolną ocenę dowodu z raportu półrocznego G. za I półrocze 2017 r. oraz raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r., jak również skróconych skonsolidowanych sprawozdań finansowych G. za I półrocze 2017 r. i III kwartał 2017 r. poprzez posługiwanie się przy ocenie dowodów pojęciami nieostrymi takimi jak "przeprowadzała fikcyjne transakcje" bez wyjaśnienia podstaw uznania ich za fikcyjne albo "zawyżyła w stopniu istotnym wartość prezentowanych aktywów" bez wskazania choćby przybliżonej wartości takiego zawyżenia;

l. przyjęcie, iż skarżąca nie wykazywała żadnej aktywności związanej z monitorowaniem sprawozdawczości finansowej w ramach komitetu audytu rady nadzorczej spółki w okresie przed 18 września 2017 r.;

Pełnomocnik strony wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w części, w której skarżącej wymierzono wcześniej administracyjną karę pieniężną, a w pozostałym zakresie objętym zaskarżeniem - o uchylenie tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c p.p.s.a.

W skardze wniesiono także o dołączenie z akt sprawy VI SA/Wa 2743/21 odpisu decyzji z 20 sierpnia 2021 r. i przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu w celu wykazania faktu ukarania skarżącej karą pieniężną za naruszenie obowiązków członka rady nadzorczej spółki, którego skutkiem było naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

KNF w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazała m.in., że skarżoną decyzją KNF nałożyła karę pieniężną na stronę w związku ze stwierdzeniem naruszenia art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz 130 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 192 ust 1 pkt 5 b.r. i rozstrzygnięcie to nie stanowiło tzw. sankcji sprzężonej z sankcjami za naruszenia spółki stwierdzone w decyzji z 17 grudnia 2019 r. Natomiast w decyzji z 20 sierpnia 2021 r. kara pieniężna została nałożona na skarżącą na podstawie odmiennej podstawy prawnej - tj. na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie. W tym przypadku odpowiedzialność skarżącej jako członka rady nadzorczej spółki była uzależniona od stwierdzenia rażącego naruszenia przez spółkę obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych.

Organ podkreślił, że naruszenia stwierdzone skarżoną decyzją mają autonomiczny charakter zarówno w stosunku do naruszeń stwierdzonych wobec spółki (ostateczną i prawomocną decyzją z 17 grudnia 2019 r.), jak i w stosunku do naruszeń stwierdzonych decyzją z 20 sierpnia 2021 r. wobec skarżącej, jako członka rady nadzorczej spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nakładająca karę na skarżącą jest prawidłowa. W szczególności organ dokonał prawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego wyznaczającego fakty wymagające udowodnienia w procesie stosowania prawa.

Organ - pociągając stronę do odpowiedzialności za naruszenie ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym - w szerokiej perspektywie przedstawił tło stwierdzonych naruszeń odwołując się do ustaleń wynikających z decyzji z [...] grudnia 2019 r., tj. decyzji nakładającej karę pieniężną na spółkę w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków informacyjnych emitentów papierów wartościowych (por. str. 8-11 zaskarżonej decyzji).

Komisja wyraźnie podkreśliła przy tym, że nie przypisuje stronie odpowiedzialności za naruszenia spółki stwierdzone w ww. decyzji. Odpowiedzialność strony, jako członka komitetu audytu, nie jest uzależniona od skutków jej działań, jednak skutki te mają znaczenie dla wymiaru kary.

Skarżoną decyzją KNF nałożyła karę pieniężną w związku ze stwierdzeniem naruszenia art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz 130 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 192 ust 1 pkt 5 b.r. i rozstrzygnięcie to nie stanowiło tzw. sankcji sprzężonej z sankcjami za naruszenia stwierdzone wobec spółki w decyzji z [...] grudnia 2019 r.

Zastosowanie wobec strony przepisów ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym wymagało zaś dokonania ich wykładni, a ściślej - ustalenia znaczenia nadanego wykorzystanym przez ustawodawcę terminom języka prawnego w toku prowadzonych przez organ stosujący prawo zabiegów interpretacyjnych.

Przy przypisaniu stronie odpowiedzialności za pierwsze dwa naruszenia, kluczowe znaczenie ma pojęcie "monitorowania"/"należytego monitorowania". Organ w tym zakresie sięgnął do słownikowej definicji tego pojęcia i uznał, że chodzi tu o stałą obserwację i kontrolę jakichś procesów lub zjawisk. Takie rozumienie obowiązku monitorowania pokrywa się z pojmowaniem go na gruncie Dobrych Praktyk GPW. Jak wskazano w tym dokumencie przez "monitorowanie" i to bez względu na przedmiot działalności spółki, profil własnościowy czy potencjał gospodarczy, należy rozumieć baczne obserwowanie, które powinno objawiać się w realnych czynnościach i wnioskach odnotowywanych w protokołach z posiedzeń komitetu audytu lub w inny sposób.

Przyjęte w sprawie przez organ rozumienie omawianego pojęcia odpowiada jego potocznemu znaczeniu, dla którego w internetowym wykazie synonimów/wyrazów bliskoznacznych podaje się takie wyrażenia, jak: mieć baczne oko na kogoś, śledzić, zabezpieczać, kontrolować, mieć kogoś na oku, chronić, ochraniać, obserwować, dozorować, doglądać, dopatrywać, sprawdzać, nadzorować, dbać o kogoś.

Zdaniem Sądu trafne jest zatem podejście organu zakładające, że w ww. zakresie chodzi o zorganizowany, ciągły i długoterminowy sposób obserwacji określonych procesów/zjawisk.

Uwzględniając powyższe organ bez naruszenia prawa przyjął, że strona naruszyła art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) w związku z art. 192 ust 1 pkt 5 b.r.

Oczywistym przy tym jest, że podstawowym źródłem informacji o sposobie realizacji zadań przez komitet audytu są protokoły z jego posiedzeń. Protokoły z założenia są dowodem przebiegu określonych zdarzeń. To w interesie członków komitetu audytu było nadanie ww. dokumentom takiej formy/treści aby prawidłowo odzwierciedlały okoliczności, których dotyczyły. O tym, że kwestie te nie miały dla członków ww. gremium priorytetowego znaczenia świadczy fakt, że z obrad pierwszego posiedzenia komitetu audytu w dniu 18 września 2017 r. w ogóle nie sporządzono protokołu. Tymczasem porządek obrad obejmował tak ważne kwestie jak prezentacja skonsolidowanego sprawozdania finansowe grupy kapitałowej G. oraz jednostkowego sprawozdania finansowego spółki (oba za I półrocze 2017 r.).

Ten materiał dowodowy został przez organ rzetelnie przeanalizowany. Nie budził on wątpliwości, a okoliczności z nich wynikające nie zostały przez stronę skutecznie podważone. Wnioski wyciągnięte przez organ na tej podstawie są logiczne i mają uzasadnienie w faktach tam ujawnionych. Tak jak organ wskazał w odpowiedzi na skargę treść protokołów została skonfrontowana z innymi dowodami w sprawie, co każdorazowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, z jakich powodów nie dał częściowo wiary niektórym dowodom z przesłuchań. Organ omawiając poszczególne zakresy odpowiedzialności skarżącej wyraźnie wskazywał na brak dowodów na aktywność członków komitetu audytu. Organ zauważył, że skarżąca trzykrotnie została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów lecz z tego uprawnienia nie skorzystała. Nie dostarczyła przeciwnych dowodów, tj. nie wykazała, że komitet audytu przejawiał dalej idącą aktywność w zakresie realizacji swoich zadań niż wynika to z protokołów z jego posiedzeń.

W zakresie odpowiedzialności za naruszenie w postaci braku monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej G., istotne było ustalenie, że członkowie komitetu audytu zapoznali się z wynikami finansowymi spółki za I półrocze 2017 r. na posiedzeniu w dniu 18 września 2017 r. Jak wskazał organ, biorąc pod uwagę to, że publikacja tych sprawozdań finansowych nastąpiła w dniu 20 września 2017 r., członkowie komitetu audytu nie mieli realnej możliwości merytorycznej analizy projektów ww. sprawozdań. Organ ustalił także, że członkowie komitetu audytu nie dokonywali żadnych innych czynności przed dniem 18 września 2017 r. w zakresie monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej za I półrocze 2017 jak, np. analiza wniosków przedstawionych przez audytora spółki przeprowadzającego przegląd sprawozdań finansowych, analiza haromonogramów prac nad sprawozdaniami, zwracanie się do zarządu czy audytora o informacje z przebiegu przeglądu lub badań sprawozdań finansowych. Członkowie komitetu audytu, w tym strona, nie zadawali pytań co do zaprezentowanych danych zarówno członkom zarządu spółki, jak i audytorowi spółki, nie składali żadnych wniosków.

W zakresie zaś monitorowania przez komitet audytu procesu sprawozdawczości finansowej w spółce za III kwartał 2017 r. organ zauważył, że jedynymi czynnościami dokonanymi przez komitet audytu spółki w zakresie monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej za ww. okres była analiza opublikowanych przez spółkę w raporcie bieżącym nr 102/2017 informacji dotyczących portfeli wierzytelności i spłat, stanowiących cząstkowe dane finansowe uwzględnione następnie w sprawozdaniach finansowych za III kwartał 2017 r. oraz wysłuchanie członka zarządu podczas posiedzenia rady nadzorczej w dniu 23 listopada 2017 r. w zakresie wyników spółki za III kwartał 2017 r. (miesiąc po publikacji raportów okresowych za ten okres sprawozdawczy).

Podsumowując, członkowie komitetu audytu, w tym strona, przez cały okres sprawozdawczy za III kwartał 2017 r. dokonali tylko jednej czynności w ramach monitorowania procesu sprawozdawczości (ex ante) finansowej za III kwartał 2017 r. jako komitet audytu - zapoznali się z treścią raportu bieżącego spółki nr 102/2017 z dnia 2 października 2017 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by członkowie komitetu audytu spółki przedkładali jakiekolwiek zalecenia skierowane czy to do zarządu, czy pracowników spółki, mające na celu zapewnienie rzetelności procesu sprawozdawczości finansowej, choćby w przyszłości. Żaden z członków rady nadzorczej nie zadawał pytań członkowi zarządu spółki, który prezentował wyniki spółki za III kwartał 2017 r., co wynika z protokołu posiedzenia rady nadzorczej z 23 listopada 2017 r.

W zakresie zaś działań członków komitetu audytu, w tym strony, odnoszących się do monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej za cały 2017 r. Komisja wyodrębniła dwa okresy oddzielone cezurą 1 marca 2018 r., kiedy to wszedł w życie regulamin komitetu audytu, co implikowało związanie się przez komitet audytu jego postanowieniami.

Po pierwsze, jak wynika z zeznań przedstawiciela audytora spółki – P. N., kluczowe prace audytora spółki związane z badaniem sprawozdania finansowego za 2017 r. rozpoczęły się pod koniec stycznia 2018 r., co potwierdza treść protokołu posiedzenia komitetu audytu z dnia 24 stycznia 2018 r. Z protokołu wynika, że został wtedy omówiony postęp prac nad badaniem sprawozdania finansowego spółki za 2017 r. oraz została przeprowadzona dyskusja z audytorem na temat wyceny portfeli wierzytelności. Wcześniej, tj. 23 listopada 2017 r., komitet audytu na posiedzeniu omówił z audytorem spółki plan audytu za 2017 r. Wyłącznie tych czynności dokonał komitet audytu do 1 marca 2018 r.

Po drugie, komitet audytu od 1 marca 2018 r., obok ustawy o biegłych rewidentach, był związany postanowieniami regulaminu, który m.in. przewidywał w zakresie monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej zadania takie jak: (a) omawianie z biegłymi rewidentami spółki zakresu i wyników badań rocznych oraz przeglądów sprawozdań finansowych spółki, (b) przedstawianie radzie nadzorczej spółki rekomendacji w sprawie oceny zbadanego przez firmę audytorską rocznego sprawozdania finansowego spółki, (c) monitorowanie poprawności, kompletności i rzetelności informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych spółki oraz terminowości procesu sprawozdawczości oraz (d) dokonywanie przeglądu efektywności procesu badania i przeglądu sprawozdania finansowego oraz odpowiedzi zarządu na udzielone w toku tego procesu rekomendacje.

Po wejściu w życie ww. regulaminu komitet audytu zebrał się dwa razy, tj. 13 marca 2018 r. i 5 kwietnia 2018 r. w celu omówienia działań w zakresie sprawozdawczości finansowej za 2017 r.

Podczas pierwszego z tych posiedzeń omówiono z audytorem m.in. kwestie weryfikacji wyceny portfeli wierzytelności oraz innych procedur związanych z badaniem sprawozdań, konieczność aktualizacji harmonogramu audytu z uwagi na oczekiwanie na dodatkowe informacje dotyczące portfeli wierzytelności nabytych wskutek przejęcia E. S.A.

Na drugim z posiedzeń, odbytym w dniu 5 kwietnia 2018 r. - skarżąca ponosi odpowiedzialność w ww. zakresie do dnia 27 kwietnia 2018 r. - kontynuowano kwestie związane z przesunięciem harmonogramu audytu (konieczność weryfikacji danych z uwagi na błędną wycenę portfeli wierzytelności, zawyżoną wartość E. S.A. oraz sprzedaż portfeli wierzytelności do funduszy zarządzanych przez Spółkę). W tym przypadku komitet audytu ograniczył się do sugestii zmiany zewnętrznego biegłego rewidenta w zakresie wycen, by uniknąć w przyszłości błędów powodujących przesunięcie harmonogramu sporządzenia badania rocznego.

W kontekście sygnalizowanych przez audytora spółki problemów w zakresie poprawności i terminowości prac nad badaniem rocznym, komitet audytu nie podjął żadnych działań, które w jakikolwiek sposób przyczyniły się do tego, by monitorowanie sprawozdawczości finansowej było wykonywane w aspekcie poprawności, kompletności i rzetelności informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych spółki za 2017 r.

Organ podkreślił przy tym, że brak jest jakichkolwiek innych dowodów wskazujących, że członkowie komitetu audytu, w tym strona, w ww. okresach sprawozdawczych podejmowali inne aktywności odnoszące się do monitorowania sprawozdawczości finansowej za poszczególne okresy sprawozdawcze, ponad te wskazane powyżej.

Organ uznał, że opisane działania nie stanowiły o wypełnieniu obowiązku monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej, co potwierdza fakt, że raporty roczne za 2017 r. - zamiast do dnia 30 kwietnia 2018 r. - zostały opublikowane dopiero 3 lipca 2018 r. W aktach brak materiału dowodowego wskazującego, że członkowie komitetu audytu w okresie sprawozdawczym za rok 2017, od chwili wejścia w życie ustawy o biegłych rewidentach, podejmowali inne aktywności przypisane komitetowi audytu odnoszące się do monitorowania sprawozdawczości finansowej. Brak jest również materiału dowodowego potwierdzającego, by członkowie komitetu audytu zwracali się do zarządu bądź audytora o przekazywanie materiałów, informacji istotnych z punktu widzenia zadań komitetu audytu bądź przyspieszenie prac w ramach badania ustawowego.

Z kolei w odniesieniu do naruszenia związanego z brakiem należytego monitorowania w okresie od dnia 21 czerwca 2017 r. do dnia 27 kwietnia 2018 r. przez komitet audytu G. skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej, organ zauważył, że w odniesieniu do okresu obejmującego czas od wejścia w życie ustawy o biegłych rewidentach do dnia pierwszego posiedzenia, na którym zostały przez komitet audytu spółki podjęte działania wypełniające dyspozycję art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy, był okresem pięciomiesięcznej bezczynności komitetu.

Jedyną czynnością, podjętą przez członków komitetu audytu, było wysłuchanie członka zarządu spółki podczas posiedzenia rady nadzorczej z dnia 19 lipca 2017 r. w zakresie zarządzania ryzykiem reputacyjnym. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by strona lub pozostali członkowie komitetu audytu podejmowali jakiekolwiek czynności w powyższym zakresie.

Należy przyznać rację Komisji, że w powyższym pięciomiesięcznym okresie działalność komitetu audytu nie spełniała wymagań zakreślonych przez ustawę o biegłych rewidentach co do monitorowania przez komitet audytu tego obszaru działalności Spółki.

Zaś od posiedzenia w dniu 23 listopada 2017 r. gremium to zaczęło podejmować pewne działania mieszczące się w granicach ustawowych zadań zakreślonych przez art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, w tym zapoznawał się z informacjami lub materiałami uzyskiwanymi od przedstawicieli spółki (zgłoszenia potrzeby otrzymywania kwartalnych sprawozdań od dyrektorów kontroli wewnętrznej, omówienie procedur bezpieczeństwa, systemów kontroli wewnętrznej i w spółce, zbadanie nieprawidłowości w zakresie procedur ochrony danych osobowych). Organ szczegółowo opisał podejmowane działania w ww. zakresie na str. 21-25 zaskarżonej decyzji. Słusznie zdaniem Sądu, organ odrzucił przy tym koncepcję uznawania za wystarczające w analizowanym zakresie podejmowania jakichkolwiek czynności przez komitet audytu bez analizy ich przydatności do osiągnięcia realnego skutku.

O podejściu członków komitetu audytu do obowiązków w zakresie minimalizacji ryzyk finansowych, operacyjnych i regulacyjnych w spółce świadczy ich reakcja na zagrożenia opisane w piśmie sygnalisty z dnia 30 listopada 2017 r. Ogólnie rzecz ujmując, z pisma tego wynikają okoliczności wskazujące, że działalność spółki nosi znamiona piramidy finansowej (kopia zawiadomienia została załączona do wyjaśnień P. N. z dnia 1 czerwca 2020 r. i znajduje się na kartach nr 2114-2116 akt administracyjnych). Zawiadomienie sygnalisty doszło do wiadomości członków komitetu audytu na początku stycznia 2018 r., a reakcja na to pismo ograniczyła się do skonsultowania jego treści z audytorem spółki.

W zaskarżonej decyzji przedstawiono także te okoliczności w ww. zakresie odnoszące się wprost do reakcji skarżącej. Jak wskazał organ, ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z zeznań P. N. i załączonych do tych zeznań maili, wynika, że audytor spółki o zawiadomieniu sygnalisty poinformował A. K., jako przewodniczącą komitetu audytu spółki, w dniu 4 stycznia 2018 r. (por. karty nr 2108 i 2113 akt administracyjnych). Następnie w dniu 12 stycznia 2018 r. odbyło się z inicjatywy P. N. spotkanie, w którym uczestniczyła A. K. Podczas spotkania wskazała, że nie miała wiedzy o okolicznościach, o których mowa w zawiadomieniu, zaś przedstawiciel audytora spółki zapowiedział jego weryfikację w trakcie prac audytowych (karta nr 2108 akt administracyjnych).

Organ zwrócił uwagę, że członkowie komitet audytu nie dopytywali w tym zakresie zarządu spółki, ani jej pracowników, nie wnioskowali o przedłożenie dokumentów, informacji; ograniczyli się do omówienia tej sprawy z audytorem spółki, by ostatecznie po dwóch miesiącach przyjąć od niego informację, że audytor nie może sporządzić raportu z przeglądu polityki kontroli i zgodności.

W związku z powyższym, bez naruszenia prawa postawiono stronie także zarzut naruszenia art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 5 b.r. poprzez brak należytego monitorowania w okresie od 21 czerwca 2017 r. do dnia 27 kwietnia 2018 r. skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarzadzania ryzykiem w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej.

Waga obowiązków komitetu audytu w omawianym zakresie jest znacząca. Oczywistym jest bowiem, że niedostateczne systemy kontroli wewnętrznej prowadzą do nadużyć finansowych. W literaturze podkreśla się, że sprawny system kontroli wewnętrznej jest kluczem do radzenia sobie z zagrożeniami w obszarach biznesowym i finansowym. Komitet audytu powinien zatem stymulować i wymuszać rozwój silnego systemu kontroli wewnętrznej.

Trzecie naruszenie (nieopracowywanie polityki świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie, przez podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz przez członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem) zostało osadzone przez organ w konkretnym czasie (tj. w okresie od 21 czerwca 2017 r. do 21 lutego 2018 r.). W decyzji opisano także faktyczne konsekwencje ww. naruszenia. Znaczenie wypełnienia tego obowiązku ujawniło się w związku z zawiadomieniem sygnalisty. Mimo że spółka zawarła 21 lipca 2017 r. umowę z Deloitte na przeprowadzenie badania ustawowego obejmującą lata 2017 i 2018, to nadal w spółce nie obowiązywała żadna polityka świadczenia usług dozwolonych niebędących badaniem przez audytora, która była wymagana ustawą o biegłych rewidentach. Gdyby komitet audytu spółki posiadał zawczasu politykę świadczenia usług dozwolonych niebędących badaniem przez audytora, mógłby samodzielnie ocenić czy Deloitte jest w stanie wykonać tę usługę, co mogłoby przyczynić się do wcześniejszej reakcji spółki na zawiadomienie sygnalisty.

Brak ustawowego terminu wykonania ww. obowiązku nie ma znaczenia w tej sprawie. Istotne jest bowiem, że w dacie jego istnienia/obowiązywania w spółce polityka w ww. zakresie nie była opracowana, co miało swoje konsekwencje. Komitet audytu winien opracować i przyjąć politykę świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie, przez podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz przez członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem na jednym z pierwszych posiedzeń po wejściu w życie ustawy o biegłych rewidentach, które to posiedzenie powinno być zwołane przed podpisaniem umowy z audytorem spółki w dniu 21 lipca 2017 r. W ten sposób komitet audytu mógł uniknąć sytuacji jaka zaistniała w stanie faktycznym, że dopiero 13 marca 2018 r. audytor spółki, po przeprowadzeniu wewnętrznej analizy przepisów ustawy o biegłych rewidentach, oznajmił komitetowi audytu, że nie jest w stanie świadczyć usługi na rzecz spółki w zakresie zbadania wewnętrznych polityk i procedur z zakresu compliance oraz wątpliwości w zakresie zawiadomienia sygnalisty (a więc około 2 miesiące po tym, kiedy potrzeba takiego badania wyniknęła).

W zaskarżonej decyzji prawidłowo wykazano naruszenie przez stronę obowiązków z trzech podstawowych zakresów odpowiedzialności komitetu audytu, tj. w dziedzinie monitorowania procesów sprawozdawczości finansowej, nadzorowania systemu kontroli wewnętrznej oraz nadzorowania pracy audytorów.

Ta część decyzji jest wyczerpująco uzasadniona a argumenty organu pozostają w ścisłej relacji z faktami wynikającymi z akt sprawy.

Nie mogą odnieść skutku podnoszone w ww. zakresie ogólne zarzuty skargi, bez wskazania, czy i w jaki sposób wskazywane uchybienia mogą zniweczyć całości ustaleń organu opartych na dowodach i wnioskach przedstawionych w zaskarżonej decyzji.

Nie można zaaprobować takiego podejścia do sposobu wykonania obowiązków przez członków komitetu audytu, które zakłada, że rola komitetu audytu zostałaby wypełniona już po podjęciu działań tylko formalnych (czyli po odbyciu posiedzeń tego gremium). Pamiętać należy, że jest to organ doradczy i opiniotwórczy rady nadzorczej. Funkcjonowanie komitetu audytu składającego się z niezależnych i kompetentnych członków ma wywierać istotny wpływ na jakość audytu, zarówno wewnętrznego, jak i zewnętrznego, ponadto zwiększać bezpieczeństwo obrotu giełdowego oraz poprawiać rzetelność i prawidłowość sprawozdań finansowych, co wpływa na przyszłą ocenę spółki przez inwestorów (por. B. Kulisa, M. Sierpińska, Nowa rola komitetów audytu w spółkach zainteresowania publicznego, Studia i Prace WNEiZ US nr 50/3 2017, dostępne w Internecie).

Bez rzetelnego wykonywania obowiązków przez członków komitetu audytu ta rola komitetu audytu nie może być wypełniona. W ww. pracy dostrzega się w tym zakresie, a Sąd orzekający to stanowisko w pełni podziela, że skuteczność komitetu audytu zależy przede wszystkim od kwalifikacji jego członków, zwłaszcza umiejętności korzystania z rachunkowości, dorobku audytu wewnętrznego oraz znajomości obszarów ryzyka rynkowego i doświadczenia z dziedziny finansów, księgowości i audytu. Członek komitetu audytu powinien przede wszystkim być sceptyczny w stosunku do przedkładanych komitetowi materiałów i weryfikować je w zestawieniu z innymi faktami lub obserwacjami. Cenna jest też znajomość kluczowych standardów rewizji, które pokazują wiele stosowanych przez biegłych rewidentów metod i technik. Wiedza o nich ułatwia wykonywanie powierzonych komitetowi zadań. Dalej wskazuje się tam, że przewodniczący komitetu powinien posiadać szeroką wiedzę z rachunkowości lub rewizji finansowej. Kluczowe znaczenie ma też osobowość członków komitetu, którzy powinni cechować się z jednej strony wysokim poziomem etycznym, z drugiej zaś odwagą w wyrażaniu własnych opinii. Powinni ponadto być w swoich opiniach i zaleceniach niezależni, szczególnie ważna jest tu niezależność od zarządu. Członkowie komitetu audytu powinni cechować się również dociekliwością i sumiennością, ułatwiającymi wnikliwą ocenę przedstawianych informacji finansowych. Powinni znać sytuację branży, w której spółka działa, trendy, nowe technologie, być świadomi zagrożeń i występującego ryzyka oraz możliwości zabezpieczenia się przed nim.

Nie może zatem być skuteczny w sprawie argument odnoszący się do niemożności wykonywania ustawowych zadań przez stronę wobec przedstawiania komitetowi audytu zafałszowanego obrazu stanu spółki przez jej zarząd. Sąd wskazuje, że sceptycyzm w podejściu do danych prezentowanych przez zarząd wpisany jest w rolę członka podmiotu nadzorującego/monitorującego. Należy pamiętać, że strona posiada kompetencje i doświadczenie w zakresie badania sprawozdań finansowych lub rachunkowości. Jako członek komitetu audytu dysponowała zaś uprawnieniami w zakresie dostępu do wszelkich informacji spółki, jak również do rekomendowania radzie nadzorczej powołania niezależnych specjalistów lub biegłych w celu pozyskania odpowiednich opinii eksperckich czy uprawnieniami do bezpośredniego kontaktu z zarządem spółki, jej pracownikami, a także z podmiotami świadczącymi usługi na rzecz spółki oraz żądania niezbędnych wyjaśnień.

Sąd nie ma także zastrzeżeń do sposobu wymiaru i wysokości nałożonej przez organ kary pieniężnej. W tym zakresie organ uwzględnił przesłanki wymiaru kary określone w art. 193 ust. 4 b.r. oraz - dodatkowo - przesłanki wynikające z art. 189d k.p.a. Kierował się również postulatami płynącymi z zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i - jak wskazał - dokonał stosownego miarkowania kary wymierzonej zaskarżoną decyzją.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w zaskarżonej decyzji uznano wagę naruszeń strony za znaczną, szeroko uzasadniając to stanowisko z odwołaniem do okoliczności sprawy. Oceniono także - w odniesieniu do każdego naruszenia oddzielnie - czas trwania stanu nieakceptowalnego z punktu widzenia przepisów prawa. W każdym przypadku uznając go za znaczny. Zbadano także stopień przyczynienia się strony do powstania naruszeń uwzględniając w tym zakresie fakt, że od 23 listopada 2017 r. pełniła ona funkcję przewodniczącego komitetu audytu spółki, a także posiadane przez nią kompetencje. Na korzyść strony poczytano fakt, że nie zidentyfikowano jej wcześniejszych naruszeń przepisów ustawy o biegłych rewidentach.

Następnie organ nałożył karę w wysokości 190 000 zł.

Zdaniem Sądu nie ma podstaw do zgłaszania zastrzeżeń w stosunku do działania organu w analizowanym zakresie. Sąd wskazuje, że wymierzona sankcja oddziaływać musi w tym przypadku nie tylko indywidualnie, ale spełniać cele prewencji generalnej, a więc oddziałując społecznie, na innych uczestników rynku w taki sposób, by skutecznie zniechęcić do powielania podobnych zachowań. Niewątpliwie wskazana istotność naruszeń i ich okoliczności uzasadniały ustalenie kary na wyższym poziomie ustawowego zagrożenia.

Wysokość nałożonej kary na stronę mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, a żaden przepis prawa nie ustanawia prostej zależności pomiędzy wysokością kary nakładanej na członka komitetu audytu, ilością zarzucanych mu naruszeń, czy wysokością kary nakładanej z innego tytułu i na innej podstawie prawnej.

Prawidłowo nałożono także sankcję niepieniężną, polegającą na podaniu do publicznej wiadomości imienia i nazwiska osoby, na którą jest nakładana kara pieniężna w związku ze stwierdzonymi naruszeniami, po uprawomocnieniu się decyzji.

Komisja wydając zaskarżoną decyzję nie dopuściła się zatem naruszenia przepisów prawa powołanych w skardze.

Należy podkreślić, że organ w zaskarżonej decyzji przybliżył rolę komitetu audytu działającego w ramach struktury rady nadzorczej, w tym szczegółowo wyjaśnił stan obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wskazał, że przed dniem 21 czerwca 2017 r. w kwestii komitetu audytu zastosowanie miały przepisy dawnej ustawy o biegłych rewidentach. W dniu 21 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym regulująca kwestie powoływania i funkcjonowania komitetu audytu w jednostkach zainteresowania publicznego. Komisja wzięła również pod uwagę, że 1 marca 2018 r. został przez radę nadzorczą spółki przyjęty Regulamin KA Rady Nadzorczej G. S.A. Komisja uwzględniła, że komitet audytu w składzie ze skarżącą ukonstytuował się w dniu 25 maja 2017 r. Dostrzegła także, że odpowiedzialność skarżącej z tego tytułu trwała do 27 kwietnia 2018 r.

Wydając rozstrzygnięcie organ działał zatem na podstawie przepisów prawa i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ orzekający wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności, bez naruszenia prawa ocenił zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułował wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Fakt zaś, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został oceniony przez organ odmiennie od woli skarżącej, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania zawartych w k.p.a, w tym zasady budowania zaufania do władzy publicznej.

Na koniec Sąd wskazuje, że nie zgadza się za zarzutem opartym na treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W doktrynie wskazuje się, że stwierdzenie nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, wymaga ustalenia tożsamości ostatecznej sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce, gdy w sprawie występują te same strony, sprawa dotyczy tych samych podmiotów. Tożsamość przedmiotowa występuje, gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko pomiędzy tymi samymi stronami (M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 910). W orzecznictwie przyjmuje się zaś, że "dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami" (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., II OSK 931/09, LEX nr 597967). Przypisane stronie naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, których znamiona penalizowanych na ich gruncie deliktów nie są jednak w sensie prawnym jednorodne. Z faktu, że w związku z jednoczesnym pełnieniem funkcji członka rady nadzorczej oraz członka komitetu audytu w G. S.A. w tym samym czasie na ten sam podmiot nałożono kary pieniężne nie można wyprowadzić wniosku, że doszło do podwójnego ukarania skarżącej za ten sam czyn.

Jednocześnie należy wskazać, że wydana wobec strony decyzja KNF z dnia 20 sierpnia 2021 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, za rażące naruszenie przez spółkę G. S.A., jest znana Sądowi z urzędu w związku z rozpoznaniem w dniu 29 marca 2022 r. sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2743/21.

Sąd dla porządku wskazuje, że w całości podziela pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę a odnoszący się do nieadekwatności powołania w sprawie tez wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-546/18 Adler Real Estate e.a. Z wyroku tego wynika, że rozpatrywane w świetle prawa do obrony zagwarantowanego w prawie Unii, a w szczególności prawa do bycia wysłuchanym, oraz art. 47 i 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego, na mocy której prawomocna decyzja stwierdzająca naruszenie tej dyrektywy ma moc wiążącą w późniejszym postępowaniu zmierzającym do wymierzenia sankcji administracyjnej o charakterze karnym za naruszenie przepisów wspomnianej dyrektywy, ponieważ zainteresowane strony w tym postępowaniu nie mogły - w toku wcześniejszego postępowania, w którym stwierdzono popełnienie tego naruszenia - wykonać w pełni prawa do obrony, w szczególności prawa do bycia wysłuchanym, ani powołać się na prawo do milczenia, ani skorzystać z domniemania niewinności w odniesieniu do okoliczności faktycznych podniesionych następnie na poparcie oskarżenia, lub nie mogą skorzystać z prawa do skutecznego środka prawnego przeciwko takiej decyzji przed sądem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym.

W niniejszej sprawie nie można pomijać faktu, że odpowiedzialność skarżącej za naruszenia przepisów ustawy o biegłych rewidentach ma autonomiczny charakter wobec deliktów popełnionych przez spółkę i stwierdzonych w decyzji KNF z dnia z [...] grudnia 2019 r. wydanej wobec spółki. Odpowiedzialność skarżącej w ww. zakresie nie była warunkowana uprzednim stwierdzeniem przez KNF naruszenia prawa przez spółkę. W tym postępowaniu nie miał zatem zastosowania mechanizm tzw. sankcji sprzężonej. Wszystkie zarzuty i argumentu skargi odnoszące się do tej kwestii muszą zatem zostać uznane za chybione.

Reasumując, żaden zarzut skargi nie jest uzasadniony. Skoro zaś sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa, zgodnie z dyspozycją art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.