Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2030/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi I.T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania I. T. utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie brutto [...] za okres od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] lipca 2014 r.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

I. T. pełni służbę w Wydziale [...] Komendy [...] Policji. Na podstawie decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., policjantka pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2008 r. w stawce przysługującej policjantce nieposiadającej rodziny, bowiem zgodnie ze złożonym oświadczeniem mieszkaniowym, nie posiadała lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby ani w miejscowości pobliskiej.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. wymieniona złożyła oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W oświadczeniu tym poinformowała, że od dnia [...] lipca 2014 r. posiada uzyskany w spadku lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W..

W wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, że I. T. uzyskała w drodze nabycia spadku po zmarłej babci – M. M., której zgon nastąpił w dniu [...] września 2012 r., lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. o powierzchni mieszkalnej [...] m2.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Komendant [...] Policji cofnął I. T. uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że policjantka posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...], który odziedziczyła w spadku po zmarłej w dniu [...] września 2012 r. M. M., co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2014 r. o stwierdzeniu nabycia spadku (sygn. akt. [...]). Zgodnie z treścią § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.", I. T. przestała spełniać warunki do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem [...] września 2012 r.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na skutek skargi I. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 892/15 uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...].

Następnie, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...].

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 714/16 skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż bezsporną jest okoliczność, że skarżąca nabyła w drodze dziedziczenia lokal mieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. [...]. Lokal ten składa się z dwóch pokoi o powierzchni [...] m2. Słusznie zatem Komendant Główny Policji uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Wskazany lokal znajduje się bowiem w miejscowości pełnienia przez skarżącą służby (skarżąca pełni służbę w Komendzie [...] Policji) oraz posiada powierzchnię odpowiadającą co najmniej dwóm normom zaludnienia (14 m2).

Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii daty utraty upoważnienia do przedmiotowego równoważnika pieniężnego, Sąd stwierdził, iż chwilą tą jest chwila, z którą decyzja o cofnięciu uprawnienia do równoważnika stała się ostateczna, tj. [...] marca 2016 r., bowiem w tym dniu zaskarżona decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie. Decyzja cofająca uprawnienie do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ma charakter konstytutywny, co powoduje, że wywołuje ona skutki ex nunc, a więc na przyszłość. Oznacza to, że dopiero na podstawie tej decyzji ustaje prawo do równoważnika pieniężnego.

Dalej Sąd wskazał, że wydanie przez Sąd Rejonowy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie ma wpływu na datę utraty przez skarżącą uprawnień do równoważnika pieniężnego. Ponieważ jednak organy nie zawarły w sentencji zaskarżonych decyzji rozstrzygnięcia co do daty utraty uprawnienia do równoważnika (co należy ocenić jako działanie prawidłowe), a jedynie rozważania w tej kwestii zamieściły w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, to brak jest podstaw do ich uchylenia. Zaskarżone decyzje odpowiadają zatem obowiązującemu prawu, zaś błąd w rozważaniach prawnych nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. Komendant [...] Policji poinformował I. T. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] lipca 2014 r.

Następnie, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Komendant [...] Policji orzekł o zwrocie przez I. T. nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie brutto [...] od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] lipca 2014 r.

Od powyższej decyzji policjantka wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji wnosząc o jej uchylenie i wydanie nowej, w której zostanie stwierdzone, że od dnia [...] marca 2016 r. utraciła upoważnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 714/16.

Komendant Główny Policji nie stwierdził podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując wymienioną na wstępie decyzję z dnia [...] września 2017 r. powołał przepisy art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 5, ust. 2 pkt 5, § 3 i § 5 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Wskazał, że skarżąca nie wypełniła dyspozycji wynikającej z treści § 5 ww. rozporządzenia, który nakłada na funkcjonariusza pobierającego świadczenie pieniężne za brak lokalu mieszkalnego obowiązek niezwłocznego powiadomienia, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość, co z kolei spowodowało wyczerpanie przesłanki wymienionej w § 7 pkt 1 ww. rozporządzenia, do wydania orzeczenia o zwrocie pobranego równoważnika pieniężnego.

Od dnia [...] lutego 2008 r. skarżąca otrzymywała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Podstawę wypłaty równoważnika stanowiło oświadczenie mieszkaniowe funkcjonariusza z dnia [...] maja 2008 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca o fakcie otrzymania - w drodze dziedziczenia po zmarłej w dniu [...] września 2012 r. M. M. - lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zawiadomiła właściwy organ, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r. W konsekwencji powyższego zaniechania, mając na względzie przepis § 7 pkt 1 ww. rozporządzenia, organ I instancji zasadnie wydał wobec skarżącej orzeczenie, o zwrocie na rzecz Komendy [...] Policji wypłaconego równoważnika za okres od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] lipca 2014 r. w określonej w decyzji wysokości. Z dniem [...] września 2012r. skarżąca przestała bowiem spełniać warunki do pobierania ww. świadczenia.

Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że sprawę otwarcia, nabycia i powołania do spadku, a także krąg spadkobierców regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459). Z przepisów tych wynika, iż spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.), spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 k.c.), powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu (art. 926 k.c.). Skoro zatem zainteresowana nabyła spadek po M. M. w dniu [...] września 2012 r., to również z tym dniem zaistniała negatywna przesłanka do dalszego pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a orzeczenie w sprawie zwrotu mające charakter deklaratoryjny jest jak najbardziej uzasadnione.

Pismem z dnia 1 listopada 2017 r. I. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. wnosząc o jej uchylenie oraz wydanie nowej decyzji, w której zostanie stwierdzone, że skarżąca w dniu [...] marca 2016 r. utraciła upoważnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 września 2016 r. (sygn. akt II SA/Wa 714/16) i w dniu [...] lipca 2017 r. dopełniła ciążącego na niej obowiązku poinformowania Komendanta [...] Policji o nabyciu lokalu mieszkalnego w wyniku uzyskania spadku po M. M..

W motywach skargi skarżąca podniosła, że w ww. wyroku Sąd odniósł się do kwestii daty utraty upoważnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i stwierdził, że jest to dzień [...] marca 2016 r. W tym bowiem dniu decyzja Komendanta Głównego Policji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika została doręczona skarżącej i stała się ostateczna. Sąd w ww. wyroku zaznaczył, że decyzja cofająca uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ma charakter konstytutywny co powoduje, iż wywołuje ona skutki ex nunc, a więc na przyszłość. Oznacza to, że dopiero na podstawie tej decyzji ustaje prawo do równoważnika pieniężnego.

Pomimo wydania przez Sąd ww. wyroku, Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] orzekł o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] lipca 2014 r., która następnie została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...].

Skarżąca podniosła również, że do momentu uprawomocnienia się postanowienia Sądu nabycie lokalu wchodzącego w skład masy spadkowej było zdarzeniem przyszłym niepewnym. Względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 k.c.). W świetle ww. przepisu skarżąca - jako spadkobierca po M. M. - nie mogła udowodnić swego statusu przy użyciu innych dowodów. Dowodem nabycia spadku po M. M. było prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku (sygn. akt. [...]), które zostało wydane skarżącej w dniu [...] lipca 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Prawo policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego regulują przepisy rozdziału 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm.).

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przedmiotowy równoważnik pieniężny jest pochodną prawa do lokalu mieszkalnego i ma charakter ekwiwalentu za niezaspokojenie policjantowi potrzeb mieszkaniowych w drodze przydziału z zasobów Policji lokalu mieszkalnego.

W myśl § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji.

Z kolei przepis § 1 ust. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia stanowi, że równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia.

Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, ustalenia uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. Stosownie zaś do § 5 rozporządzenia, policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość.

Z kolei w myśl § 7 ww. rozporządzenia, decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: (1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość, (2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika.

Z materiału aktowego wynika, że od dnia [...] lutego 2008 r. skarżąca – I. T. pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Podstawę wypłaty równoważnika stanowiło oświadczenie mieszkaniowe skarżącej z dnia [...] maja 2008 r. W dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła nowe oświadczenie mieszkaniowe, w którym poinformowała właściwego przełożonego o fakcie nabycia - w drodze dziedziczenia po zmarłej w dniu [...] września 2012 r. M. M. - lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., tj. w miejscu pełnienia służby.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Komendant [...] Policji cofnął I. T. uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję.

Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. stała się przedmiotem skargi I. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 714/16 skargę oddalił.

Z uzasadnienia ww. wyroku wynika jednak, że oddalając skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd kierował się prawidłową treścią podjętych przez organy Policji rozstrzygnięć (w których nie wskazano daty utraty przez skarżącą uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego), niezależnie od wadliwego ich uzasadnienia.

Sąd wskazał, iż bezsporną jest okoliczność, że skarżąca nabyła w drodze dziedziczenia lokal mieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. [...]. Lokal ten składa się z dwóch pokoi o powierzchni [...] m2. Skarżącej nie przysługuje zatem prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Wskazany lokal znajduje się bowiem w miejscowości pełnienia przez skarżącą służby (skarżąca pełni służbę w Komendzie [...] Policji) oraz posiada powierzchnię odpowiadającą co najmniej dwóm normom zaludnienia (14 m2).

Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze kwestii daty utraty upoważnienia do przedmiotowego równoważnika pieniężnego, Sąd stwierdził, iż "chwilą tą jest chwila, z którą decyzja o cofnięciu uprawnienia do równoważnika stała się ostateczna, tj. [...] marca 2016 r., bowiem w tym dniu zaskarżona decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie. Decyzja cofająca uprawnienie do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ma charakter konstytutywny, co powoduje, że wywołuje ona skutki ex nunc, a więc na przyszłość. Oznacza to, że dopiero na podstawie tej decyzji ustaje prawo do równoważnika pieniężnego. (...) cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one (konstytuują) nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na taki charakter decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego wywołuje ona skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc) (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1964/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie przez Sąd Rejonowy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie ma zatem (...) wpływu na datę utraty przez skarżącą uprawnień do równoważnika pieniężnego. Ponieważ jednak organy nie zawarły w sentencji zaskarżonych decyzji rozstrzygnięcia co do daty utraty uprawnienia do równoważnika (co należy ocenić jako działanie prawidłowe), a jedynie rozważania w tej kwestii zamieściły w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, to brak jest podstaw do ich uchylenia. Zaskarżone decyzje odpowiadają zatem obowiązującemu prawu, zaś błąd w rozważaniach prawnych nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia".

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się prawomocny od dnia 25 listopada 2017 r.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

Powyższy przepis statuuje związanie stron postępowania administracyjnego, sądu administracyjnego, innych sądów oraz pozostałych organów państwa i innych podmiotów stanem prawnym utworzonym prawomocnym orzeczeniem. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w tymże orzeczeniu. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że stan związania prawomocnym orzeczeniem ograniczony jest, co do zasady, do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000r. sygn. akt II CKN 655/98; publ. LEX nr 51062). Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można kierować się treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne (por. B Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 391).

Podzielając to zapatrywanie należy zauważyć, że istota sądowej kontroli administracji publicznej tkwi w ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego, przez które należy rozumieć zarówno jego sentencję jak i uzasadnienie. Ocena prawna może bowiem dotyczyć stanu faktycznego i prawnego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, a więc tych wszystkich elementów, które są zawarte w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego. Należy w związku z tym przyjąć, że związanie prawomocnym wyrokiem sądu odnosi się do istoty orzeczenia w związku ze stanem sprawy mającym swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu.

W prawomocnym wyroku z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 714/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł ocenę prawną co do charakteru decyzji administracyjnej cofającej uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego stwierdzając, że skarżąca utraciła prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem doręczenia jej ostatecznej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r., co miało miejsce [...] marca 2016 r.

Jednocześnie Sąd przesądził, że wydanie w dniu [...] czerwca 2014 r. przez Sąd Rejonowy dla [...] w W. Wydział II Cywilny postanowienia o stwierdzeniu nabycia przez I. T. spadku po zmarłej w dniu [...] września 2012 r. M. M. (sygn. akt [...]), nie ma wpływu na datę utraty przez skarżącą uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Zaznaczyć przy tym należy, że dokonując powyższej oceny prawnej Sąd ustosunkował się do argumentów podniesionych przez I. T. w skardze na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. Skarżąca podnosiła, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. pisemnie poinformowała Wydział Administracyjno-Gospodarczy K[...]P, że na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wydanego przez Sąd Rejonowy dla [...] w W. Wydział II Cywilny, z dniem [...] lipca 2014 r. nabyła znajdujące się w W. mieszkanie o powierzchni [...] m2. Sądowe nabycie spadku po M. M. na podstawie postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie spadku wyposaża spadkobiercę w dowód nabycia spadku. Osoba wywodząca swoje uprawnienia z następstwa prawnego powinna legitymować się dokumentem potwierdzającym jej status, bowiem ustalenia kręgu spadkobierców nie może dokonać organ administracyjny. Tak więc inne organy administracyjne, tj. organy Policji nie mogą stwierdzać, że skarżąca nabyła mieszkanie po M. M. z chwilą jej śmierci, a tylko z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie uznał, że przestała ona spełniać warunki do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] września 2012 r., czyli z dniem śmierci spadkodawcy (a nie z dniem [...] lipca 2014 r., tj. z chwilą uprawomocnienia się ww. postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku). Wobec powyższego skarżąca wniosła o wydanie decyzji stwierdzającej utratę uprawnień do pobierania świadczeń z tytułu braku lokalu mieszkalnego z dniem [...] lipca 2014 r. Z tym bowiem dniem nabyła pełne prawa właściciela mieszkania odziedziczonego po babci.

Wobec dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny prawnej w wyroku z dnia 30 września 2016 r. Komendant [...] Policji nie miał podstaw do wydania decyzji o zwrocie przez I. T. nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie brutto [...] od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] lipca 2014 r. Skarżąca bowiem, jak wskazał Sąd, utraciła uprawnienie do przedmiotowego równoważnika pieniężnego od dnia [...] marca 2016 r., a wydanie przez Sąd Rejonowy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie miało wpływu na datę utraty przez skarżącą uprawnień do równoważnika pieniężnego. Zatem decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. została wydana z naruszeniem art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 i § 7 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w związku z art. 170 p.p.s.a., zaś decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. dodatkowo z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Skutkowało to uchyleniem obydwu wydanych w sprawie decyzji.

Organy Policji będą zobowiązane do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 września 2016 r. oraz w niniejszym wyroku.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.