Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3577/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Sławomir Fularski, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), Protokolant ref. staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej także: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. P. (dalej także: "skarżący") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. (dalej także: "organ I instancji") z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

K. P. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. na mocy decyzji Nr [...]

z dnia [...] lutego 2012 r. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

1. Wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) - za powierzchnię 7,13 ha

w wysokości 0,00 zł,

2. Wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) - za powierzchnię 20,17 ha w wysokości [...] zł.

Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, w wyniku rozpoznania którego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości [...] zł

z tytułu realizacji pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne:

1. Wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) - za powierzchnię 9,02 ha w wysokości [...] zł,

2. Wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)

- za powierzchnię 21,97 ha w wysokości [...] zł.

Celem wypełnienia warunków otrzymania płatności m.in. określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), zgodnie z zapisami zawartymi w części

IX wniosku (oświadczenia i zobowiązania) skarżący zobowiązał się do realizacji

5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] marca 2016 r.

W dniu [...] maja 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, po rozpoznaniu którego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. na mocy decyzji Nr [...]

z dnia [...] stycznia 2013 r. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości [...] zł z tytułu realizacji pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne,

w wariancie 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) - za powierzchnię 30,99 ha.

W dniu [...] maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynął wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

W dniu [...] lipca 2013 r. w gospodarstwie skarżącego zostały przeprowadzone kontrole podczas których stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- działka rolna A - powierzchnia deklarowana 30,15 ha, powierzchnia stwierdzona 8,60 ha;

- działka rolna B – powierzchnia deklarowana 2,55 ha - zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, w wyniku rozpatrzenia którego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję Nr [...], którą odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł.

Skarżący wniósł odwołanie do ww. decyzji, w wyniku rozpatrzenia którego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją

Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. w dniu [...] marca 2015 r. wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z sankcjami wieloletnimi.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od ww. decyzji, decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności

z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł. Wskazał, iż skarżącemu na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. (powinno być [...] lutego 2012 r.), Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. oraz Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów płatności rolnośrodowiskowe na lata 2011-2012. W roku 2013 odbyła się kontrola na miejscu, która wykazała, iż skarżący zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni 22,39 ha. Wobec tego, iż skarżący zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 2. Rolnictwo ekologiczne na powierzchni 30,99 ha, powstał obowiązek zwrotu kwoty otrzymanych środków finansowych za powierzchnię, na której producent rolny nie zrealizował podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Organ I instancji powołał się przy tym na § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.; dalej także: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe"). Wskazał jednocześnie, iż nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, jak również nie upłynął termin przedawnienia ustalania obowiązku zwrotu ww. płatności.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie

w całości i przeprowadzenie ponownej kontroli gospodarstwa rolnego oraz orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołania skarżący powołał się na wyniki kontroli przeprowadzonej przez [...] Sp. z o.o. – Jednostkę Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym, zgodnie z którymi jego gospodarstwo jest prowadzone zgodnie

z przepisami o rolnictwie ekologicznym na całej powierzchni. Inspektorzy terenowi Biura Kontroli na miejscu uznali zaś, że jedynie 8,60 ha działki A stanowią użytki rolne, na których uprawiana jest [...]. Wskazał, iż organ I instancji nie uwzględnił protokołu kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą i nie porównał tej oceny z oceną dokonaną przez Inspektorów Biura Kontroli na miejscu w dniu [...] lipca 2013 r. Dodał także, iż nie jest prawdą, że zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni 22,39 ha, informował Agencję o trudnościach z przeprowadzeniem zabiegów pielęgnacyjnych w międzyrzędziach i opóźnieniu w usuwaniu chwastów

i siewek spowodowanych trudnym terenem gospodarstwa. Całość gospodarstwa była koszona w 2012 r. i w latach wcześniejszych. Trudności w koszeniu sadu były spowodowane podtopieniem przez bobry oraz szkody wyrządzone przez dziki i jelenie.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego

– utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania w sprawie, po czym wskazał, iż wypłacone nienależnie skarżącemu środki publiczne za lata 2011 – 2012

z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków

z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "ustawa o Agencji"). Wskazał jednocześnie, iż skarżący na mocy § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.), z dniem [...] marca 2011 r. rozpoczął realizację 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa

w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 WE z dnia 20 września 2005 r.

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku

o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Organ odwoławczy podniósł także, iż skarżący zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne na powierzchni 30,99 ha, za którą otrzymał płatność na podstawie wniosku złożonego na rok 2011. Zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi jeżeli rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem. Okoliczności sprawy wskazują zaś, iż w roku 2013 skarżący nie dopełnił obowiązku realizacji podjętego w dniu [...] marca 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 22,39 ha, za którą otrzymał płatność w latach 2011 - 2012. Tym samym zobowiązany jest do zwrotu części otrzymanych środków finansowych za powierzchnię, na której nie zrealizował podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł ([...] zł za 2011 r. oraz [...] zł za 2012 r.).

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U.

z 2013 r., poz. 173), w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, ze zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006

z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych

i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, ze zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005

w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków

i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, ze zm.), który stanowi, iż w odniesieniu do operacji, dla których nie jest określony termin operacyjny w sektorowych przepisach rolnych, stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane. Wskazano, iż zgodnie z art. 119 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 547), utraciło moc rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, przy czym odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 zgodnie

z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku 111 do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013). Zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej

w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony

(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub

(ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100

a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym

w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Uwzględniając kurs euro ustalony zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, w odniesieniu odpowiednio do kampanii 2011 i 2012, organ odwoławczy stwierdził, iż kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011 - 2012 przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro. Wskazano zatem, iż

w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, wskazując, iż nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów, mających wpływ na rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, iż kwestie podnoszone przez skarżącego, dotyczące nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego stwierdzonych w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie w dniu [...] lipca 2013 r., były przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności, a nie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Postępowanie dotyczące przyznania płatności poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie. Sprawa przyznania płatności stanowiła przedmiot odrębnego postępowania zakończonego wydaniem przez organ I instancji decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Powyższa decyzja jest rozstrzygnięciem ostatecznym w sprawie. Zatem zarzuty skarżącego w tej kwestii uznano za wyjaśnione, niemieszczące się w zakresie rozpoznania przez organ odwoławczy w obecnym postępowaniu i nie mające wpływu na jego wynik. Za bezzasadne uznano żądanie przeprowadzenia ponownej kontroli, albowiem organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. Odnosząc się do wskazywanych przez skarżącego trudności w koszeniu sadu spowodowanego szkodami wyrządzanymi przez zwierzęta, organ odwoławczy podniósł, iż kwestię dotyczącą uznania przypadków siły wyższej w postępowaniu w zakresie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności reguluje art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), jak również § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.). Przytaczając powyższe regulacje wskazał, iż, aby można było rozważyć zaistnienie w sprawie wyżej wymienionych kategorii sił wyższych, a także innych wyjątkowych okoliczności podnoszonych przez beneficjenta, przepis art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 wymaga ich zgłoszenia przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. Jest to warunek konieczny, aby możliwe było badanie przez organ zgłoszonych w sprawie okoliczności. Podkreślono, iż z akt rozpatrywanej sprawy nie wynika, aby skarżący w trybie określonym w ww. przepisie informował organ I instancji o okolicznościach nadzwyczajnych lub zdarzeniach o charakterze siły wyższej, zatem producent rolny nie może zostać zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Nie dopatrując się jakichkolwiek przeszkód do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ odwoławczy stwierdził, iż kwota płatności rolnośrodowiskowej za lata 2011 - 2012 w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną i nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku jej zwrotu, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 oraz art. 3 ust. 1, w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Uznano zatem, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. zasadnie ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 - 2012 w wysokości [...] zł. Wskazano także, iż stosownie do treści art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki.

Pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r. K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie tj. protokołu kontroli jego gospodarstwa rolnego z dnia [...] czerwca 2013 r. sporządzonego przez [...] Sp. z o.o. - Jednostkę Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym, podczas gdy wskazana jednostka certyfikująca stwierdziła, że powierzchnia działek rolnych A, B, C, D, E, F wynosi łącznie 34,11 ha, na których jest uprawiana [...];

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny i porównania protokołu kontroli jego gospodarstwa rolnego sporządzonego przez [...] Sp. z o.o. - Jednostkę Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym w dniu [...] czerwca 2013 r.,

z raportami z czynności kontrolnych sporządzonymi przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu w dniu [...] lipca 2013 r.;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli jego gospodarstwa rolnego, podczas gdy przedmiotem wnioskowanego dowodu są okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci § 39 ust. 2 pkt. 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie dopełnił obowiązku realizacji podjętego w dniu 15 marca 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 22,39 ha, podczas gdy realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego następowała na terenie całej powierzchni zadeklarowanej we wniosku;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. 2014. 1438 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nienależnie pobrał środki publiczne krajowe, przeznaczone na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i poprzez ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, podczas gdy nie doszło do zaniechania realizacji przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego i tym samym orzekanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych było niezasadne.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął jej zarzuty, podnosząc między innymi, iż organ odwoławczy dokonał ustalenia okoliczności faktycznych wyłącznie w oparciu

o raporty z czynności kontrolnych sporządzonych przez inspektorów terenowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nie ustosunkował się do wyników kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą. Dodał, iż wielokrotnie zgłaszał zastrzeżenia do raportów z czynności kontrolnych sporządzonych przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu w dniu [...] lipca 2013 r. Pomimo tych okoliczności organ nie uwzględnił jego wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli gospodarstwa. Wskazał, iż dopełnił obowiązku realizacji podjętego w dniu [...] marca 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego na całej powierzchni zadeklarowanych we wniosku gruntów.

Skarżący zawarł w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej gospodarstwa rolnego oraz oświadczenia J. S. z dnia

[...] czerwca 2015 r. o wykaszaniu od wiosny 2012 r. międzyrzędzi w sadzie [...] należącym do skarżącego, które zostały dołączone do skargi.

W piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2016 r. skarżący wniósł

o dopuszczenie dowodu ze zdjęć satelitarnych będących wydrukiem z programu Google Earth, na okoliczność istnienia sadu [...] od rozpoczęcia programu

w latach 2011, 2012, 2013 i 2014 oraz zdjęcia z 2009 r. przedstawiającego obszar przed rozpoczęciem programu oraz dopuszczenie dowodu z oświadczenia J. S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. na okoliczność wykaszania sadu należącego do skarżącego. Do pisma zostały dołączone wydruki z programu Google Earth oraz oświadczenie J. S..

Podczas rozprawy w dniu 14 września 2016 r. skarżący działaniem swojego pełnomocnika wniósł o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia [...] Sp. z o.o. Jednostki Certyfikującej z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz z Rejestru Działalności Rolnośrodowiskowej, składając do akt sprawy ich kserokopie, okazując jednocześnie oryginały.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Działaniem pełnomocnika wniósł także o oddalenie wniosków dowodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.), sąd administracyjny sprawuje

w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "p.p.s.a.")

w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Tym samym legalność decyzji administracyjnej oznacza jej zgodność nie tylko z prawem materialnym, ale również z przepisami postępowania. Zauważyć jednocześnie należy, iż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż ocena legalności decyzji dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny

i prawny z daty wydania zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności

z Programu Rolnośrodowiskowego wypłaconych skarżącemu za lata 2011-2012 ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie.

Jak wynika z decyzji organu odwoławczego oraz zawartości dołączonych do akt sądowych akt administracyjnych, skarżący w dniu [...] maja 2011 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, zobowiązując się jednocześnie do realizacji 5 – letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Wniosek został przekazany do rozpoznania według właściwości miejscowej Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w W., który ostatecznie decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

1. Wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) - za powierzchnię 9,02 ha w wysokości [...] zł,

2. Wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) - za powierzchnię 21,97 ha w wysokości [...] zł.

W decyzji tej określono jednocześnie termin rozpoczęcia 5 - letniego okresu zobowiązania, wskazując na [...] marca 2011 r.

Po złożeniu przez skarżącego w dniu [...] maja 2012 r. wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł, za realizację pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) - za powierzchnię 30,99 ha.

Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 pkt 3 obowiązującego do dnia 15 marca 2013 r. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe,

o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277

z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Powyższe rozporządzenie zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.; określane także jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe").

Jak wynika z wniosku skarżącego o płatność rolnośrodowiskową na 2011 r.

i wydanej w wyniku jego rozpoznania decyzji z dnia [...] września 2012 r., o których mowa wyżej skarżący zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego

i otrzymał płatności w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 – Uprawy rolnicze

(w okresie przestawiania) na powierzchni 9,02 ha (działki B - pow. 6,44 ha i C - pow. 2,58 ha; karty 93, 54, 38 akt administracyjnych) oraz wariat 2.10 – Uprawy sadownicze

i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 21,97 ha (działki A – pow. 18,28 ha i D – 3,69 ha; karty 93, 54, 38 akt administracyjnych) – łącznie 30,99 ha.

Na wniosek o płatność na rok 2012, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] przyznano skarżącemu płatność za powierzchnię 30,99 ha. w programie rolnośrodowiskowym w pakiecie 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.10 – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania).

We wniosku o płatność rolnośrodowiskowa na 2013 r. skarżący zadeklarował

w wariancie 2.10 działki rolne: A – o powierzchni 30,15 ha i B - o powierzchni 2,55 ha (karta 188 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., wydaną po rozpoznaniu wniosku skarżącego o płatność na rok 2013 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy decyzją

z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Jak wynika z treści decyzji odmowa przyznania płatności miała miejsce z uwagi na wykluczenie z płatności działki rolnej B

o pow. 2,55 ha z powodu zaniechania prowadzenia na niej działalności rolniczej. Wskazano, iż na działce nie wykonywano podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych, działka wykazuje duży poziom zachwaszczenia oraz liczne samosiewki drzew

i krzewów. Z działki rolnej A o powierzchni deklarowanej kwalifikowanej 28,41 ha wykluczono powierzchnię 19,81 ha jako niekwalifikującą się do przyznania płatności. Wskazano, iż na działce tej pomiędzy rzędami [...] występuje zachwaszczenie oraz siewki drzew. Powierzchnia działek stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu (w dniu [...] lipca 2013 r.) wynosiła 8,60 ha.

Decyzja z dnia [...] marca 2015 r. orzekająca o odmowie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r., utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r., pozostawała w obrocie prawnym w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 2015 r., o ustaleniu przez organ I instancji kwoty nienależnie pobranych płatności oraz decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie

i dotychczas nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarga na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...], o której mowa wyżej została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2016 r. w sprawie V SA/Wa 2615/15 oddalona (wyrok jest nieprawomocny). W tych okolicznościach orzekając w niniejszej sprawie organy były związane swoimi ustaleniami co do braku realizacji podjętego przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Okoliczności dotyczące realizacji podjętego zobowiązania pozostawały sporne i były wyjaśniane w postępowaniu dotyczącym płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. W postępowaniu tym zapadły rozstrzygnięcia, którymi orzekające w nienijszej sprawie organy są związane. Postępowanie w niniejszej sprawie, którego przedmiotem jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, jest konsekwencją ustaleń dotyczących braku realizacji całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, jakie miały miejsce w odniesieniu do płatności na 2013 r. W tych okolicznościach argumentacja skargi zmierzająca do wykazania, iż nie doszło do zaniechania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w jakimkolwiek stopniu, która mogła być podnoszona w postępowaniu dotyczącym płatności na 2013 r., wykracza poza przedmiot postępowania w niniejszej sprawie. Brak jest zatem podstaw do uznania za zasadne stawianych w skardze zarzutów naruszenia przez orzekające w sprawie organy w tym postępowaniu art. 7, art. 77 § 1 , art. 80, art. 75 § 1 i art. 78 § 1 i 2 k.p.a. Wobec bowiem wiążących ustaleń dotyczących płatności na 2013 r. organy nie były uprawnione do dokonywania oceny realizacji przez skarżącego zobowiązania w kontekście protokołu sporządzonego przez Jednostkę Certyfikującą, czy przeprowadzania ponownej kontroli na miejscu, co miałoby w istocie prowadzić do weryfikacji wyników kontroli gospodarstwa dokonanej na miejscu w dniu [...] lipca 2013 r.

Tak też należy odnieść się do zgłoszonych w skardze oraz piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. dowodów z dokumentacji fotograficznej, wydruków z programu Google Earth oraz oświadczeń J. S.. Zmierzają one do wykazania wykonywania odpowiednich zabiegów pielęgnacyjnych, koszenia i istnienia sadu, to jest okoliczności istotnych dla ustalenia kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, zgodnie z podjętym zobowiązaniem. Dowody te dotyczą okoliczności spornych

w postępowaniu o płatność na 2013 r., zaś w niniejszej sprawie pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie i podlegały oddaleniu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Do uznania wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi nie doprowadziło przeprowadzenie przez Sąd dowodów z oświadczenia Jednostki Certyfikującej z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz Rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Dowody te nie zawierają informacji

o okolicznościach istotnych w niniejszym postępowaniu, a odnoszą się do okoliczności dotyczących prawidłowości ustaleń dotyczących płatności rolnośrodowiskowej na 2013r.

W tych okolicznościach, wobec stwierdzenia, że skarżący nie dopełnił obowiązku realizacji podjętego od dnia [...] marca 2011 r. 5 - letniego zobowiązania orzekające w sprawie organy zasadnie uznały za podlegające zwrotowi kwoty wypłacone za rok 2011 i 2012, z uwzględnieniem powierzchni, na której skarżący nie zrealizował zobowiązania. Zgodnie bowiem z § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również

w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach danego wariantu pakietu wymienionego

w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach danego wariantu, która odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant. § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wymienia Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne. Wprawdzie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazuje na § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, dotyczącego Pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone, pozostaje to jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wobec powyższego nie doszło także do wskazywanego w skardze naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do uznania spełnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od żądania zwrotu wypłaconej pomocy, a argumentacja organu w tym zakresie jest wyczerpująca.

Regulacje w tej mierze, jak trafnie wskazał organ odwoławczy zawiera art. 47 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. 2006.368.15; dalej: "rozporządzenie nr 1974/2006"). Rozporządzenie nr 1974/2006 zostało z dniem

1 stycznia 2014 r. uchylone przez Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzające przepisy przejściowe (Dz. U. UE. L. 2014.227.1), jednak

z uwagi na treść jego art. 19, rozporządzenie nr 1974/2006 ma w niniejszej sprawie zastosowanie. Zgodnie z artykułem 47 rozporządzenia nr 1974/2006 państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza (ust. 1).

Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów,

w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności (ust. 2).

§ 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego określa inne niż wymienione

w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorie siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, wskazując na:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmianę zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

3) utratę posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika

- w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa

w przepisach w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

7a) uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego;

8) inną okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze wywiedzionej do Sądu na decyzję organu odwoławczego podnosi okoliczności wystąpienia siły wyższej, polegające na trudnościach w koszeniu sadu spowodowane podtopieniem terenu przez bobry, czy zniszczenia spowodowane przez dziki i jelenie, wymienione w § 45 pkt 7a rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Jednocześnie zarówno z odwołania, jak i ze skargi nie wynika, aby szkoda została zgłoszona organowi I instancji, ponadto miało to miejsce w formie pisemnej, jak tego wymaga art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006. Zawiadomienie z zachowaniem formy pisemnej i terminu wskazanych w tym przepisie jest niezbędnym warunkiem do odstąpienia od żądania zwrotu.

W tych okolicznościach wobec braku podstaw do stwierdzenia, iż decyzja narusza prawo, w szczególności w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, zarówno w zakresie okoliczności wskazywanych przez skarżącego, jak

i oceny dokonywanej przez Sąd z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił orzekając jak w wyroku.