Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1389/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 45 ust 1, 46 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi W. T. i M. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w operacie ewidencyjnym - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania W. i M. T. od decyzji Prezydenta [...]. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., którą odmówiono dokonania zmiany w operacie ewidencyjnym w zakresie działki nr [...]z obrębu [...]- [...]-[...]polegającej na przywróceniu użytków gruntowych "R IVb" i "B" zmienionych na użytek "dr", utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z dnia 31 października 2013r. W.T. i M.T. reprezentowani przez pełnomocnika zażądali przywrócenia dotychczasowego wpisu w ewidencji gruntów i wyrysu z mapy gruntów dotyczących działki nr [...]z obrębu [...]- [...] - [...] w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości. Podnieśli, że nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym zmiany w ewidencji danych nieruchomości stanowiących ich własność, a o wpisie użytków dowiedzieli się z zawiadomienia sądu wieczystoksięgowego. Ponadto nieruchomość stanowi ich własność i nie zmienili oni sposobu dotychczasowego korzystania z niej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r organ ewidencyjny pierwszej instancji orzekł – w związku z powyższym wnioskiem – o odmowie dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytku gruntowego w działce nr ew. [...] z użytku "dr" na użytek jaki był poprzednio - tj. "R IVb" i "B". W uzasadnieniu wskazano, że sporna działka położona jest na terenie, dla którego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. Wojewoda [...] ustalił lokalizację dla budowy drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] (południowa obwodnica [...]). Decyzja lokalizacyjna zatwierdzała projekt podziału nieruchomości na potrzeby wymienionej inwestycji, nie orzekała natomiast o przeniesieniu prawa własności ze skarżących na rzecz Skarbu Państwa. Na dzień orzekania skarżący nadal pozostają właścicielami tej nieruchomości.

Organ dokonał wpisu w operacie na podstawie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej drogi ekspresowej [...], w której geodeta stwierdził wybudowanie tej drogi i zgodnie ze stanem faktycznym dokonał zmiany użytków. W oparciu o powyższe opracowanie organ z urzędu zaktualizował dane odnośnie użytków na działce nr [...]. na zasadzie § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Przywołano przepisy nakazujące organowi prowadzącemu ewidencję gruntów utrzymywanie ewidencji gruntów w stanie aktualności. Fakt, że działka stanowi nadal własność osób fizycznych nie może stanowić przeszkody w ujawnieniu użytku gruntowego zgodnie ze stanem faktycznym.

Wskutek odwołania wniesionego przez strony organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Prezydenta [...] i zaskarżoną do WSA w Warszawie decyzją utrzymał w mocy odmowę dokonania wpisu w ewidencji.

W uzasadnieniu podkreślono, że w definicji pojęcia droga publiczna zawartej w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013r, poz. 260) nie mówi się o własności gruntu. Na działce skarżących została wybudowana droga zgodnie z decyzją lokalizacyjną, co zostało potwierdzone inwentaryzacją powykonawczą.

Skargę na powyższą decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnieśli W.T. i M.T. reprezentowani przez pełnomocnika zarzucając naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2013r, poz. 2667) oraz § 47 ust. 1 i § 46 ust. 1 w zw. z pkt 18 załącznika nr 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 2a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu przyznano fakt, że przez sporną nieruchomość przebiega droga ekspresowa oraz, że stanowi ona własność skarżących. Jednocześnie stosownie do pkt 18 załącznika nr 5 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków do użytku gruntowego o nazwie drogi zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Jeżeli droga ekspresowa jest drogą publiczną to zgodnie z art. 2a pkt 1 ustawy musiałaby stanowić własność Skarbu Państwa. Skoro działka stanowi własność osób prywatnych, inwestycja drogowa nie spełnia kryteriów drogi publicznej w rozumieniu ustawy i stąd nie może zostać zakwalifikowana do użytków gruntowych "dr".

Skarżący wskazują na konsekwencje omawianego wpisu do ewidencji. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wpis taki będzie stanowił podstawę wymiaru podatku od nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, podatek od nieruchomości zabudowanej budowlą może wynieść do 2% wartości, a wartość trasy szybkiego ruchu jest "kolosalna".

Skarga przywołuje wyroki NSA w sprawach podatkowych i wywodzi, że w świetle ustawy o drogach publicznych teren prywatny nie może być droga publiczną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie mniej w ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania regulujących postępowanie administracyjne, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Mianowicie organ odmawiając wpisu do ewidencji gruntu w istocie sformułował takie uzasadnienie, które wyjaśnia i potwierdza zasadność uprzedniego wpisu kwestionowanych użytków, dokonanego przez organ w oparciu o geodezyjną inwentaryzację powykonawczą drogi ekspresowej [...] sporządzoną przez geodetę uprawnionego A.L. Postępowanie aktualizacyjne bowiem w przedmiocie wpisu użytku "dr" zakończyło się wprowadzeniem stosownej zmiany w operacie. Tymczasem skarżący występując z obecnie rozpatrzonym przez organu wnioskiem zainicjowali nowe postępowanie administracyjne w przedmiocie wpisu na powrót użytków gruntowych "R IVb" i "B" co do działki stanowiącej ich własność. Do wniosku tego nie załączyli jednak żadnego dokumentu, który uzasadniałby ich żądanie. Swoje roszczenie natomiast oparli na zakwestionowaniu prawidłowości wpisu dokonanego uprzednio na podstawie wspomnianej dokumentacji geodezyjnej, wywodząc, że droga publiczna nie może stanowić własności osób prywatnych.

Tymczasem zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Jak z kolei wynika z § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Podstawą do wprowadzenia zmiany w ewidencji są wymienione dokumenty, co oznacza, że nie przedłożenie stosownego tytułu wpisu uniemożliwia organowi uwzględnienie żądania.

Z drugiej strony przyjmuje się, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (vide wyrok NSA z dnia 30 września 2011r. sygn. akt I OSK 1628/10). Tym nie mniej czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalenia organu prowadzącego ewidencję - tak jak w niniejszej sprawie użytku gruntowego - wbrew treści opracowania geodezyjnego, przyjętego za podstawę aktualizacji operatu. Podkreślić trzeba, iż postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji.

W toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń lub zmiany danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym dokonywać interpretacji pojęcia użytku gruntowego "dr" w kontekście definicji drogi publicznej. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne i faktyczne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, LEX Nr 41305, z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, LEX nr 46224, z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 862/00, LEX Nr 53361). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. I tak też nastąpiło w dniu [..] września 2013r. poprzez wpisanie w operacie danych wynikających z opracowania geodezyjnego sporządzonego przez geodetę uprawnionego A.L.

W kontekście powyższego konkluzję organu, że nie ma przeszkód prawnych, aby droga publiczna stanowiła własność osób prywatnych należało uznać za nieuprawnioną. Organ ewidencyjny bowiem nie ma kompetencji aby rozstrzygać czy droga publiczna może stanowić własność osób prywatnych w świetle obowiązujących przepisów prawa. Z tych też względów zarzuty skargi nakierowane na te rozważania Sąd uznał za bezzasadne.

Jeżeli skarżący przedłożą stosowny dokument spełniający kryteria zawarte w rozporządzeniu, z którego wynikać będzie, że działka nr [...] z obrębu [...]- [...]-[...] posiada użytki gruntowe "R IVb" i "B" nie będzie przeszkód do wprowadzenia takich zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Co prawda uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się do istoty sprawy, nie mniej jednak z innych, wyżej wskazanych przyczyn organ nie mógł uwzględnić wniosku o wpis do ewidencji. Skoro wadliwe uzasadnienie nie miało wpływu na wynik sprawy, nie było możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji z racji brzmienia art. 145 § 1 pkt 1c) P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.