Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 516/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 80, art. 107 par.3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust.2, art. 6 ust. 1.
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego G. T. kwotę 100 zł (sto), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez G. T. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...] , nr [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia [...] o wymeldowaniu G. T. z miejsca pobytu stałego w G. przy ul. [...] .

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało na wniosek I. T..

Decyzją z dnia 24 listopada 2009 r., nr [...] , Burmistrz Głuchołaz orzekł o wymeldowaniu G. T. z pobytu stałego w G., ul. [...] . Decyzja ta, na skutek wniesienia odwołania przez G.T., została uchylona decyzją Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] .

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] , nr [...] Burmistrz Głuchołaz działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., orzekł o wymeldowaniu G. T. z pobytu stałego w G. przy ulicy [...] .

W uzasadnieniu organ wskazał na przeprowadzone czynności wyjaśniające, poczynione zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego, a to w przedmiocie ponownego przesłuchania stron oraz świadków wskazanych przez strony postępowania. Relacjonując przebieg postępowania organ przytoczył treść zeznań przesłuchanych w sprawie świadków oraz wyjaśnień stron, stwierdzając, że G. T. dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego w lipcu 2008 r. Zdaniem organu, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że G. T. od około dwóch lat nie mieszka w miejscu stałego pobytu, a jedynie je okazjonalnie odwiedza. Jego pobyt w tym lokalu ogranicza się wyłącznie do wizyt trwających około 2 – 3 godzin. Nadto organ stwierdził, iż G. T. pozoruje zamieszkiwanie w spornym lokalu przychodząc zawsze do niego w obecności świadka tworząc w ten sposób tzw. fikcję meldunkową. Wskazał nadto organ, że G.T. od 23 czerwca 2008 r. zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w firmie A. Sp. z o.o. z/s w S.. W uzasadnieniu organ przytoczył także podawane przez G.T. okoliczności dotyczące utrudniania mu zamieszkiwania w spornym lokalu przez byłą żonę w postaci braku ogrzewania, jak i fakt pozostawienia w nim rzeczy osobistych, ruchomości i przedmiotów użytkowych. W związku z tym argumentował organ, że okoliczności te nie prowadzą do wniosku, iż przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. W szczególności podkreślał organ, iż nie mogą mieć one wpływu na odmienną ocenę przedstawionego stanu faktycznego, zwłaszcza, że sam G.T. potwierdził fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu zeznając, że był zmuszony opuścić lokal ze względu na skierowane pod jego adresem groźby ze strony byłej żony. Zdaniem organu fakt opuszczenia przez G.T. miejsca pobytu stałego nie budzi wątpliwości, bowiem nie realizuje on w nim swoich podstawowych funkcji życiowych, w szczególności nie mieszka w nim, nie nocuje, nie spożywa posiłków, nie przyjmuje wizyt członków rodziny lub znajomych, nie utrzymuje chociażby okazjonalnych kontaktów z sąsiadami. Organ dowodził również, iż nie ma znaczenia dla sprawy wyrażenie przez G. T. zamiaru zamieszkania w przedmiotowym lokalu, gdyż jak wynika z art. 25 K.c. sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu lecz musi być połączony z przebywaniem. Powołując się na treść art.6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ podkreślał, iż trudno uznać, że G.T. przebywa z zamiarem stałego pobytu w G. przy ul. [...] , skoro jak sam zeznał ma utrudniony dostęp do lokalu od grudnia 2009r. ze względu na to, że w lokalu tym mieszka konkubent byłej żony.

W odwołaniu od powyższej decyzji G. T. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, 77 i 86 K.p.a. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że "organ pierwszej instancji dokonał przesłuchania strony już po przekazaniu mu orzeczenia organu drugiej instancji i przed przesłuchaniem innych świadków, czy też przeprowadzeniem dowodów z dokumentów", a nadto uniemożliwił stronom "ustosunkowanie się w formie przesłuchania do stanu sprawy, nie przeprowadził dowodu wymaganego przez prawo w sposób wskazany w przepisach". Zdaniem odwołującego, organ I instancji dokonał oczywiście błędnych ustaleń, co do faktu opuszczenia przez niego miejsca stałego zameldowania w dniu 10 lipca 2008 r. Podkreślił, iż w tym względzie dokonano błędnej interpretacji oświadczeń wnioskodawczyni, z zeznań której wynika w sposób jednoznaczny, że odwołujący posiada klucze do spornego mieszkania, nocował w nim, ma również tam zamknięty pokój i swoje rzeczy. W spornym mieszkaniu z powodu pobytu w nim odwołującego dochodziło do interwencji Policji, a nadto z ustaleń organu wynika, że w lutym 2009 r. zmierzał on do uzyskania pełnego władztwa nad mieszkaniem, zawiadamiając Prokuraturę Rejonową w P. o fakcie utrudniania mu w nim przebywania. Pomimo, że postępowanie w tej sprawie umorzono to takie jego zachowanie wyraźnie wskazuje na chęć korzystania z prawa do zamieszkiwania w spornym lokalu i podejmowanie działań w celu utrzymania prawa do lokalu. Zauważał również, że świadkowie zawnioskowani przez odwołującego zeznali, iż średnio trzy razy w miesiącu (w weekendy) sypia on w spornym mieszkaniu, potwierdzili też, że byli w przedmiotowym lokalu razem z nim, że byli w tym mieszkaniu przez niego podejmowani, znają układ pokoju i mieszkania, co wskazuje na to, że ich zeznania opierają się na prawdzie. Odwołujący argumentował, iż przebywa w spornym mieszkaniu w weekendy tylko z tego powodu, iż pracuje poza miejscem zamieszkania, a okoliczność ta w pełni uzasadnia jego okresową nieobecność w domu. Zarzucił nadto organowi, iż w wydanym przez niego rozstrzygnięciu nie podał, jakie okoliczność legły u podstaw przyjęcia, że ci, a nie inni świadkowie zeznają prawdę. Nie godził się z przyjęciem przez organ, iż przyczyną wymiany zamków przez byłą małżonkę miała być okoliczność, iż wszedł on do mieszkania pod nieobecność wnioskodawczyni. W związku z tym argumentował, iż skoro jest w nim zameldowany i jest jego najemcą zgodnie z obowiązującymi przepisami (prawo najmu powstało w chwili, gdy strony były w związku małżeńskim), to wymiana zamków jest naruszeniem jego praw i stanowi przejaw utrudniania dostępu do tego lokalu. Podważając zeznania świadków zawnioskowanych przez I. T., odwołujący wskazał na wybiórczą interpretację przedstawionych przez świadków faktów. Jako wiarygodne odwołujący ocenił natomiast zeznania wskazywanych przez siebie świadków: D. G. i M. W.. W konsekwencji odwołujący zarzucił organowi, iż ten w swoim rozstrzygnięciu pominął fakt utrudniania mu dostępu do spornego lokalu, bezkrytycznie przyjął, że nie ma zamiaru powrotu do mieszkania, pomimo, że w tym mieszkaniu według zeznań świadków przebywa, nocuje, ma swoje rzeczy. Zakwestionował również stwierdzenie organu, iż pozoruje on fakt zamieszkiwania w spornym mieszkaniu oraz podkreślił, że jego zamieszkiwanie w spornym mieszkaniu ostatecznie, wbrew złożonym oświadczeniom i wbrew informacjom z przesłuchania strony, potwierdziła również wnioskodawczyni we wniosku do sądu o podział majątku wspólnego (dowód: odpis wniosku). Powołując się na przepis art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podniósł, że świadczenie przez niego pracy poza miejscem zamieszkania uniemożliwia organowi jego wymeldowanie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] , Wojewoda Opolski, działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia [...] Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że G. T. opuścił w lipcu 2008 r. dobrowolnie i trwale przedmiotowy lokal bez wymeldowania się. W szczególności okoliczność tą potwierdzają zebrane w sprawie dowody, a mianowicie: wniosek I. T. z dnia 22 marca 2009 r., z którego wynika, że G. T. wyprowadził się w dniu 10 lipca 2008 r. i wynajmuje mieszkanie w Nysie; pismo Komisariatu Policji w G. z dnia 8 kwietnia 2009 r., w którym funkcjonariusz po rozmowie z I. T. ustalił, że G. T. nie przebywa w miejscu pobytu stałego od lipca 2008 r., a obecnie mieszka w Nysie; postanowienie Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 30 lipca 2009 r. umarzające dochodzenie prowadzone przeciwko I. T., pismo Komisariatu Policji w G. z dnia 22 października 2009 r., w którym po rozmowie z I. T. oraz sąsiadem D.M. funkcjonariusz ustalił, że G. T. nie przebywa w miejscu pobytu stałego od 10 lipca 2008 r., w pomieszczeniach, do których ma dostęp I. T.; protokół oględzin z dnia 4 listopada 2009 r., z którego wynika, że tylko w jednym pokoju znajduje się kilka rzeczy osobistych G. T., które według oświadczenia I. T. zostały przywiezione przez jej byłego męża do spornego mieszkania, po tym kiedy ten dowiedział się o kontroli meldunkowej, zaświadczenia z firmy A. Sp. z o.o. w W. z dnia 18 lutego 2010 r. potwierdzające, że G. T. jest w tej firmie zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 23.06.2008 r., na stanowisku automatyka, oświadczenie I. T. z dnia 27 maja 2010 r., z którego wynika, że w chwili obecnej nie toczy się żadne postępowanie prowadzone przez inne urzędy, a dotyczące utrudniania G. T. dostępu do miejsca pobytu stałego.

Wśród dowodów potwierdzających okoliczność dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez G. T. spornego lokalu bez wymeldowania, Wojewoda wymienił również protokoły przesłuchania stron oraz świadków: M.W. , D.G., D. T., T. J., A. G.,B.B., W. T., J. J., K. T.. Dokonując podsumowania przedstawionego materiału dowodowego Wojewoda podkreślił, iż G. T. od czerwca 2008 r. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracuje w firmie A. jako automatyk. Nadto w ocenie organu odwoławczego G. T. pomimo, iż posiada dostęp do mieszkania, nie nocuje w nim z powodu awantur z konkubentem byłej żony i z nią samą. Zdaniem Wojewody, fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego potwierdzili wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie, w tym jego matka, która zeznała, że "syn nie ma zamiaru powrócić do miejsca pobytu stałego, ponieważ jest już po rozwodzie, a była synowa mieszka w nim z konkubentem". Odnosząc się natomiast do ustalonego podczas przeprowadzonego postępowania dowodowego faktu utrudniania odwołującemu dostępu do spornego lokalu, Wojewoda wywiódł, iż w chwili obecnej G. T. posiada już do niego dostęp, co potwierdzone zresztą zostało przez świadków, jak i niego samego. W zakresie zaś utrudnień dostępu do lokalu Wojewoda zauważył, iż prowadzone w tym przedmiocie przez Prokuraturę Rejonową w P. postępowanie zostało postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r. umorzone. Zauważył także organ odwoławczy, że sam zamiar pobytu stałego pod oznaczonym adresem nie stanowi o zamieszkaniu tam osoby, gdyż musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich życiowych i majątkowych interesów. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 86 K.p.a., Wojewoda Opolski nadmienił, iż z uwagi na wypełnienie przez organ I instancji wszystkich zaleceń Wojewody Opolskiego wskazanych w decyzji z dnia [...] nie może się z nimi zgodzić.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się G. T.. Wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Opolu i wnosił w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 86 K.p.a., 7 K.p.a., 77 K.p.a. oraz 78 K.p.a. W uzasadnieniu podniósł, iż wobec treści rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia trudno ustalić, jakie okoliczności legły u podstaw przyjęcia, iż Wojewoda Opolski nie zgodził się z zarzutami odwołującego dotyczącymi naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 86 K.p.a. Podkreślił, że wobec braku możności odniesienia się przez strony postępowania w treści ich zeznań do zgromadzonego materiału dowodowego i przesłuchania drugiej strony, przepis ten został naruszony, a w konsekwencji nie przeprowadzono dowodu skutecznie i nie pozyskano informacji o stanie faktycznym. Wskazał, iż działanie organu II instancji nakierowane było na ochronę wnioskodawczyni, która zdaniem skarżącego, w trakcie postępowania składała oświadczenia niezgodne z prawdą. Na stronniczość zaś organu I instancji wskazuje tok prowadzonego postępowania i uniemożliwienie stronie dostępu do akt. Zdaniem skarżącego, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Podniósł, iż stwierdzenie organu II instancji, dotyczące jego dobrowolnego opuszczenia mieszkania nie znajduje potwierdzenia w przeprowadzonych dowodach. Organ, bowiem ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie z oczywistym naruszeniem zasad wnioskowania i zasad doświadczenia życiowego. Jako przykład skarżący wskazał na brak uznania przez organ drugiej instancji za dowód zgłoszonego przez niego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa polegającego na m.in. utrudnianiu dostępu do spornego lokalu, które w jego ocenie, odzwierciedla, iż chciał on chronić przysługujące mu z tego tytułu prawo. Dalej zarzucił nieprzeprowadzenie, pomimo złożonego w tym przedmiocie wniosku, dowodu z załączonego do odwołania odpisu wniosku o podział wspólnego majątku, podpisanego przez wnioskodawczynię, z którego wynika, iż skarżący zamieszkuje w spornym lokalu i ponosi cześć kosztów jego utrzymania. Akcentował konieczność przeprowadzenia dowodu z informacji KMP w G. dotyczących zgłoszeń na Policji utrudniania skarżącemu przebywania w przedmiotowym mieszkaniu. Zwrócił również uwagę, iż organ II instancji uznał za dowód w sprawie podanie wnioskodawczyni, czym dopuścił się naruszenia art. 75 § 2 K.p.a. Skarżący zakwestionował dokonaną przez organ II instancji ocenę dowodu z oględzin mieszkania, podczas której stwierdzono obecność jego rzeczy osobistych w zamykanym pokoju. Podkreślał nadto skarżący, że jego nieobecność w lokalu wynika z faktu pracy poza miejscem zamieszkania, zaś sytuacja osób pracujących poza miejscem zamieszkania jest regulowana przez ustawę, a ta okoliczność nie została wzięta pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie.

Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. skarżący powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu i w skardze wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci : protokołu przesłuchania świadka: M. T., D. G. , B.B. , A. S. z dnia 8 listopada 2010 r. przed Sądem Rejonowym w P. oraz protokołu rozprawy Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lipca 2010 na okoliczność wniosków I. T. dotyczących przydziału prawa najmu lokalu.

Na rozprawie z dnia 11 stycznia 2011 r. skarżący podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Wyjaśnił, że nie toczy się postępowanie o eksmisji z przedmiotowego lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270. zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Legalność decyzji, aktów prawa miejscowego, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 P.p.s.a) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a przy orzekaniu nie uwzględnia zasad współżycia społecznego, ani też nie bierze pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej.

Przeprowadzona w wyżej wskazany sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazał, iż nie odpowiada ona prawu, gdyż organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.) oraz w sposób prawidłowy nie wyjaśnił dlaczego oparł swoje rozstrzygnięcie w istocie na określonej części dowodów ( art. 107 § 3 K.p.a.).

W tym miejscu koniecznym jest przypomnienie, że wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Powyższe oznacza, że na organie odwoławczym ciąży obowiązek wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ I instancji, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji, a orzeczeniem II instancji, jak również ustalając stan faktyczny sprawy winien rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, a które mogą mieć znaczenie prawne dla prawidłowego załatwienia sprawy. Podkreślić należy także, że w K.p.a. nie został wprowadzony zakaz uwzględniania w postępowaniu odwoławczym nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Ograniczenia takiego nie wprowadza art. 136 K.p.a. Zatem organ odwoławczy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) dokonuje oceny prawidłowości i kompletności zebranego w postępowaniu przed organem I instancji materiału dowodowego.

Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił, czy też nie, w rozpoznawanej sprawie. W przedmiotowej sprawie wymóg ten, wobec treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, dotyczył ustalenia, czy skarżący wyprowadził się z przedmiotowego lokalu, czy uczynił to dobrowolnie i w sposób trwały, czy też pod wpływem nacisków i czynności podejmowanych przez byłą żonę oraz czy podejmował kroki prawne zmierzające do przywrócenia mu możliwości dalszego zamieszkiwania w spornym lokalu i uczynienia zeń centrum swoich spraw życiowych.

Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie - przepisami prawa. Wojewoda Opolski po przytoczeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz treści zeznań stron oraz świadków przyjął, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki wymeldowania G.T. z pobytu stałego w lokalu położonym w G. przy ulicy [...] . Organ nie ocenił jednak okoliczności, na które powoływał się skarżący w odwołaniu, a mianowicie podejmowania kroków prawnych zmierzających do uzyskania możliwości dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zastrzeżeń do treści sporządzonego protokołu oględzin oraz okoliczności dotyczących braku dobrowolnego i trwałego opuszczenia tegoż miejsca stałego zameldowania, sprzeczności w zeznaniach świadków. Całkowicie i z sobie tylko wiadomych przyczyn pominął organ odwoławczy w swojej ocenie okoliczność podnoszoną przez skarżącego w treści odwołania, iż zwracał się do Policji o interwencje, które doprowadziłby do umożliwienia mu pobytu w przedmiotowym lokalu, że małżonka skarżącego dokonała wymiany zamków w drzwiach oraz, że podjął kroki zmierzające do uzyskania możliwości stałego zamieszkiwania w lokalu. Pomimo, że skarżący w odwołaniu zakwestionował wiarygodność i moc dowodową zeznań świadków zawnioskowanych przez wnioskodawczynię organ nie wskazał, które z zeznań i dlaczego uznał za wiarygodne i jakich przyczyn. Dla oceny zaś zaistnienia bądź nie przesłanki dobrowolności opuszczenia przez skarżącego miejsca stałego pobytu oraz trwałości tego opuszczenia kluczowe znaczenie miało prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Natomiast, jak wynika z lektury akt, w sprawie zebrano obszerny materiał dowodowy nie dokonując jednak jego dogłębnej i kompleksowej analizy, czym naruszono art. 80 K.p.a. Już w tym miejscu stwierdzić należy, że wynikiem procesu dedukcyjnego organu jest sporządzone uzasadnienie, które w niniejszej sprawie nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 80 K.p.a. organ winien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten statuuje jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego mianowicie zasadę swobodnej oceny dowodów. Jednakże, aby ta swobodna ocena dowodów dokonywana przez organy nie przekształciła się w dowolną ocenę musi być dokonywana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł postępowania, zwłaszcza dochowania przez organ powinności oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, wszechstronnej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie. W niniejszej sprawie nie dochowano tych zasad.

Przede wszystkim należy wskazać, że organ II instancji w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji przytoczył cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu, stwierdzając następnie, że zgromadzone dowody, bez wskazania, które i dlaczego właśnie one potwierdzają tezę, że skarżący opuścił w lipcu 2008 r. dobrowolnie i trwale miejsce stałego zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

Tymczasem, w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zeznania świadków, jak również wyjaśnienia samego skarżącego, są sprzeczne. Na poparcie swojego stanowiska organ przyjął za mające znaczenie prawne wyrwane z kontekstu zeznań fragmenty zdań bez oceny całości tych zeznań. Przykładowo, organ odwoławczy powołując się na złożone do protokołu z dnia 15 lutego 20010 r. wyjaśnienia skarżącego, że "opuścił miejsce pobytu stałego w czerwcu - lipcu 2008 r. z powodu gróźb jego byłej żony, że zgłosi na Policję, że znęca się on nad nią i dziećmi, molestuje dzieci" wywiódł, iż opuszczenie spornego lokalu w tych warunkach miało charakter dobrowolnego opuszczenia, za namową adwokata. Co więcej organ w tej części uzasadnienia wskazując na zeznania skarżącego złożone w dniu 4 listopada 2009 r. podał, że G.T. zeznał, że nie opuścił miejsca stałego pobytu, ale nocuje w nim, nie spożywa wprawdzie posiłków, ale przyjeżdża do dzieci raz dwa razy w miesiącu. Dysponując tak rozbieżnymi zeznaniami strony organ nie wyjaśnił, jakie wnioski z nich wypływają i z jakich przyczyn jedne zeznania uznał za wiarygodne, a drugie nie. Podobna sytuacja wystąpiła z zeznaniami świadka D. T., która wskazała, iż jej syn w miejscu pobytu stałego posiada swoje rzeczy osobiste, ale boi się po nie wrócić, "gdyż mimo posiadania kluczy od tego mieszkania synowa i jej konkubent grożą mu, że jak wejdzie do tego mieszkania to go z niego wyrzucą", czy zeznań świadka D. G., która zeznała, iż skarżący wyprowadził się ze spornego mieszkania, ponieważ był szantażowany przez byłą żonę. Podkreślić należy także, że w żadnym miejscu uzasadnienia organ nie podał, które dowody w postaci zeznań świadków uznał za wiarygodne, a które nie, ani też, z jakich przyczyn odmówił wiarygodności jakimś dowodom. Brak jest także stanowiska organu w zakresie stwierdzenia, które z dokumentów i w jakim zakresie oraz dlaczego stanowiły podstawę ustaleń w sprawie. Z uzasadnienia wynika, że wszystkie, nawet wzajemnie się wykluczające zeznania stanowiły podstawę do przyjęcia, że skarżący dobrowolnie i na trwałe wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania. Organ nie dostrzegł rozbieżności i nie podjął żadnej próby ich wyjaśnienia, pomimo, iż posiadał do tego stosowne uprawnienie znajdujące oparcie w art. 136 K.p.a., a taki zarzut zawarty został w treści odwołania. Ta rozbieżność znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stąd też tak skonstruowane uzasadnienie uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, bowiem organ po przytoczeniu zeznań świadków nie dokonał wskazania, jakie fakty na ich podstawie przyjął za ustalone, jakie konkretnie dowody pozwalały na dokonanie takich, a nie innych ustaleń, nie poczynił oceny mocy dowodowej poszczególnych dowodów i ich znaczenia dla określenia daty opuszczenia lokalu przez skarżącego oraz spełnienia się ustawowych przesłanek z przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. Nie ustosunkował się także organ odwoławczy do faktu świadczenia przez skarżącego pracy poza stałym miejscem zameldowania i jego wpływu na codzienne stałe koncentrowanie spraw przez skarżącego w miejscu stałego zameldowania, w tym i w kontekście wskazywanego przez skarżącego zamiaru dalszego zamieszkiwania w spornym lokalu. Nadto organ ani I, ani II instancji nie ustalił, czy w związku ze świadczeniem pracy poza stałym miejscem zameldowania skarżący nie jest zameldowany w innym miejscu na pobyt czasowy. Ta okoliczność może mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia zwłaszcza, jeśli się zważy na wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 263/06.

Reasumując, brak wskazania przez organ odwoławczy, które z dowodów uznane zostały za wiarygodne, a którym odmówiono mocy dowodowej (i dlaczego), powoduje, iż w istocie niewiadomym jest, na jakim materiale dowodowym się oparto, co w konsekwencji czyni kontrolowaną decyzję wadliwą. Wojewoda Opolski nie poddał zgromadzonych dowodów wartościowaniu i konfrontacji, przedwcześnie przyjmując fakt dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu, a tym samym zamiaru pobytu skarżącego w innym miejscu niż miejsce jego stałego zamieszkania. Brak jest nadto wskazania, które konkretnie okoliczności stanu faktycznego mają potwierdzać stanowisko, że doszło do opuszczenia przez skarżącego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Powyższe oznacza, iż organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji organ nie dokonał oceny przesłanek opuszczenia miejsca stałego zameldowania skarżącego, a zwłaszcza nie wyjaśnił, czy owo opuszczenie miało charakter trwały i wynikało z autonomicznej woli skarżącego. W tym miejscu podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego nie jest dokonywanie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie administracyjnej, a jedynie sprawdzenie (kontrola) czy ocena materiału dowodowego dokonana przez organy nie narusza prawa. Wadą postępowania w rozpoznawanej sprawie jest brak całkowitej oceny materiału dowodowego. Oceniając, zatem zaskarżoną decyzję przez pryzmat przedstawionych powinności organów administracji, nie sposób uznać, że został w niej przedstawiony proces wartościowania mocy dowodowej (w tym i eliminowania pewnych dowodów, uznania ich za nieistotne) oraz, że dokonana została ocena dowodów.

Z tych wszystkich przyczyn należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie mieści w standardach procedury administracyjnej, jako że w swej argumentacji jest sprzeczna i oparta na dowodach wzajemnie się wykluczających.

Nie sposób nie wskazać także na istotną rolę uzasadnienia decyzji, jaką jest objaśnienie stronie toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego w sprawie oraz wytłumaczenie powodów, dla których nie uwzględniono jej racji. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie winno dawać możliwość pełnej merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, co w niniejszej sprawie nie może mieć miejsca, gdyż w konsekwencji opisanych wyżej wad natury procesowej, dokonanie wskazanych wyżej ocen i rozważań przerzucone zostałoby w istocie na Sąd. Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie decyzji w zakresie ustaleń stanu faktycznego powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazane uregulowania nakładają na orzekające organy nie tylko obowiązek dotyczący zebrania pełnego materiału dowodowego w kwestiach mających znaczenie w sprawie, ale także - co należy podkreślić - obowiązek poddania zgromadzonych dowodów wnikliwej analizie i ocenie, natomiast świadectwem dochowania tych obowiązków jest treść uzasadnienia podjętej decyzji.

Zgodzić należy się z organem, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Przepis art. 15 ust. 2 ustawy, stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tej regulacji, badając zasadność wniosku o wymeldowanie ustalenia wymaga, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego, przy czym - w myśl utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu - przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969). Wskazać należy także, że w myśl art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przepis ten jednoznacznie określa przesłanki, od wystąpienia których uzależnione zostało uznanie pobytu za stały. Należy przy tym zaznaczyć, że obie wymienione w nim przesłanki muszą wystąpić łącznie. Samo przebywanie pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza bowiem o stałym charakterze pobytu. Musi być ono połączone z wolą przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu, nie przesądza o stałym jego charakterze. Towarzyszyć musi mu, bowiem przebywanie pod oznaczonym adresem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów.

Wykładnia przepisu art. 15 ust. 2 pozwala na przyjęcie, że sformułowanie "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to ważne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu analizowanego przepisu. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma z kolei to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka itp.), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123 oraz z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989 r., nr 2, poz. 72). Tak skonstruowana przesłanka, zawierająca zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe, wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego, są możliwe do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel w jakim to miejsce, na pewien czas, zostało opuszczone, a także o przyczynę opuszczenia miejsca pobytu. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643).

Zauważyć należy również, iż oceniając wystąpienie przesłanek z art. 15 ust. 2 w/w ustawy należy mieć na uwadze, iż przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy (wyrok WSA w W. z dnia 15.09.2006r., IV SA/Wa 1073/2006, Lex nr 255681). Nadto nie sposób nie dostrzec, że skarżący zatrudniony jest w znacznej odległości od miejsca stałego zamieszkania i ta okoliczność może mieć wpływ na ocenę wystąpienia bądź nie przesłanek pozwalających na przyjęcie dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu

W świetle powyższego, skargę uznać należało za zasadną i stąd też na mocy art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie w punkcie 2 uzasadnia art. 152 P.p.s.a, zaś w punkcie 3 art. 200 P.p.s.a.