Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 57/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 lipca 2008 r. M. J. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. o wsparcie finansowe na opłacenie rachunków za wodę, energię elektryczną i gaz oraz czynszu za lokal mieszkalny.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. na podstawie art. art. 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 39, 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 ze zm.), dalej: ustawa oraz art. 104 kpa przyznał M. J. zasiłek celowy w wysokości 300 zł w lipcu 2008 r. na zaspokojenie potrzeb wskazanych we wniosku.

W uzasadnieniu podano, iż M. J. złożył w lipcu 2008 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej wskazując na konieczność zaspokojenia szeregu potrzeb rodziny. Do wniosku dołączył fakturę za wodę na kwotę 87,55 zł oraz dwie faktury za energię elektryczną na kwoty 125,45 zł i 112,04 zł. Wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Podał, że oboje nie osiągają żadnych dochodów. Są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Stwierdził, że w tej sytuacji zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy rodzina kwalifikuje się do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na cele wskazane we wniosku. Uznano, że istnieją przesłanki do udzielenia rodzinie pomocy na podstawie art. 39 ustawy.

Od decyzji tej M. J. złożył odwołanie. Wskazał, że organ I instancji przyznał mu pomoc tylko za miesiąc lipiec, natomiast od lutego do września nie otrzymywał ani zasiłku okresowego, ani też innej pomocy. Podał, że w styczniu złożył wniosek o pomoc finansową na opłacenie rachunków i czynszu oraz na żywność i otrzymał tę pomoc na zaspokojenie wymienionych potrzeb w wysokości 200 zł. Wskazał, że w kolejnych miesiącach od marca do lipca Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił mu pomocy. Dopiero decyzją z dnia [...] przyznano mu w lipcu 300 zł na opłacenie rachunków za wodę, energię elektryczną, gaz oraz czynszu za mieszkanie. Zdaniem odwołującego się przyznana kwota nie zaspakaja wydatków na cele wskazane we wniosku, bowiem według jego wyliczeń potrzeby w tym zakresie wynoszą 775, 04 zł. Ponadto wskazał, że nie otrzymał wsparcia na żywność.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. art.138 § 2 kpa, 2, 3, 4, 7, 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 4, 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy orzekło o uchyleniu wydanej decyzji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż z uwagi na brak możliwości ustalenia, w oparciu o materiał dowodowy sprawy jak i uzasadnienie wymienionej decyzji, wielkości środków pieniężnych, którymi organ I instancji dysponował z przeznaczeniem na dany rodzaj pomocy, liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i liczby osób zainteresowanych uzyskaniem świadczenia, nie można dokonać analizy, czy sytuacja osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy została właściwie oceniona przez organ I instancji i czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego.

Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...], nr [...] orzekł o przyznaniu M. J. w lipcu 2008 r. zasiłku celowego w wysokości 300 zł na zaspokojenie potrzeb wskazanych we wniosku.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż M. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oboje są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Rodzina ta nie osiąga żadnego dochodu, co oznacza, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy kwalifikuje się do otrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, na cele wskazane we wniosku.

Organ l instancji wskazał, że w pierwszym półroczu br. na zasiłki celowe wydał 524.469 zł, przyznając 4.600 świadczeń dla 1.140 osób i rodzin. Średnia wysokość zasiłku wynosiła 114,01 zł. Organ I instancji uzupełniając materiały sprawy, w piśmie z dnia 22 grudnia 2008 r., nr RAG-063-26/2008 podał, że w sierpniu 2008 r. przyznał 456 świadczeń w formie zasiłków celowych, obejmując pomocą 322 osoby i rodziny, a średnia wysokość przyznawanych świadczeń wyniosła 159,96 zł. Podał również, że w październiku br. przyznał 1.108 zasiłków celowych, obejmując pomocą 606 osób i rodzin, zaś średnia wysokość przyznawanych świadczeń wyniosła 177,18 zł. Z kolei w listopadzie br. organ I instancji przyznał 1.104 świadczeń w formie zasiłków celowych, obejmując pomocą 584 osoby i rodziny, zaś średnia wysokość przyznawanych świadczeń wyniosła 143, 93 zł. Jednocześnie wskazano na brak współdziałania M. J. z pracownikiem socjalnym, co przejawiło się w uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu oraz ustaleniu faktycznej sytuacji bytowej jego rodziny. Poinformowano, że pismem z dnia 6 października 2008 r., nr DPŚ-MO-063-17/3831/08 wezwano M. J. o przedłożenie wykazanych w tym piśmie dokumentów, jednak, pomimo doręczenia mu wezwania w dniu 9 października 2008 r., ani nie zgłosił się on do pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G., ani też nie przedłożył żądanych dokumentów.

Pismem z dnia 24 listopada 2008 r., M. J. odwołał się od decyzji z dnia [...]. Wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu pomocy od lutego do grudnia 2008 r. Podał, że jego zadłużenie z tytułu czynszu wynosi 2.107,96 zł. Ponadto w treści tego odwołania opisał nienależyte wykonywanie zadań pomocy społecznej w stosunku do jego rodziny przez dyrekcję i pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. Do odwołania dołączył kserokopię faktury za energię elektryczną na kwotę 167, 82 zł za okres od dnia 24 września 2008 r. do dnia 24 listopada 2008 r.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, 2, 3, 4, 7, 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 4, 39 ust. 1 i ust. 2, 106 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

Na wstępie uzasadnienia wskazano, że stosownie do przepisów art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) - samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Tak zakreślona pozycja samorządowego kolegium odwoławczego oznacza, że kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych).

Z powyższego wynika również, że funkcja kontrolna samorządowych kolegiów odwoławczych jest ograniczona za każdym razem do konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej należących do właściwości organu administracji samorządowej, w której wydaje się decyzję administracyjną lub postanowienie.

Powyższe prowadzi więc do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. nie posiada legitymacji prawnej do pozainstancyjnej kontroli działań dyrekcji i pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. w stosunku do odwołującego się przy wykonywaniu przez nich innych zadań z pomocy społecznej niż czynności procesowe podejmowane w toku postępowania administracyjnego zakończonego omawianą decyzją.

W tej sytuacji Kolegium dokonało oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim jest władne to uczynić, a więc w oparciu o kryterium legalności, słuszności i sprawiedliwości społecznej. Wskazano, że odwołanie M. J. w części mającej znamiona skargi zostanie przekazane do rozpoznania Radzie Miasta J. G.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia wysokości przyznanego zasiłku celowego na realizację celów wskazanych we wniosku z dnia 8 lipca 2008 r. oraz okresu na jaki świadczenie zostało przyznane.

W myśl art. 39 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Z powyższego przepisu wynika, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, o czym świadczy zwrot "może". Oznacza to, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Tym samym spełnienie kryteriów (w tym finansowych) przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.

Tak więc udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ powinien kierować się ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeśli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Podkreślono, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Nie ulega wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Zasiłek ten ma charakter pomocy doraźnej, na konkretne cele bytowe. Ani wskazany art. 39 ustawy, ani inne przepisy dotyczące udzielania pomocy ze środków pomocy społecznej, nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. W tej sytuacji, wyznacznikami ustalania tej wysokości są, z jednej strony, sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organu pomocy społecznej.

Rozstrzygając o przyznaniu zasiłku, niewątpliwie należy kierować się również treścią art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 tej ustawy - pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, zaś rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, jednak potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Z analizy zaś przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa wynika, iż organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Wskazano, iż rodzina M. J. nie osiaga żadnego dochodu. Natomiast jak wynika z ustaleń organu pomocy społecznej podanych na stronie 4 wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 29 lipca 2008 r. stałe miesięczne wydatki rodziny wynoszą 541, 31 zł. Wydatki te nie uwzględniają potrzeb rodziny na żywność i leki oraz zaległości w różnych opłatach. Z wywiadu tego wynika również, że M. J. nie przyznano dodatku mieszkaniowego z uwagi na ponadnormatywną powierzchnię lokalu mieszkalnego zajmowanego przez jego dwuosobową rodzinę, składającego się z 3 pokoi i kuchni.

W oparciu o powyższe nie ulega wątpliwości, że rodzina M. J. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej oraz ma kłopoty w samodzielnym zaspokojeniu swoich niezbędnych potrzeb życiowych. Nie osiągając żadnych dochodów rodzina ta spełnia przewidziany w art. 8 ust. 3 ustawy warunek posiadania uprawnienia do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwoty 351 zł.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w uzasadnieniu decyzji o przyznaniu zasiłku celowego wskazał szczegółowo możliwości i środki finansowe na zasiłki celowe jakimi dysponował w I półroczu 2008 r. Jednocześnie wskazano na brak współdziałania M. J. z pracownikiem socjalnym, co przejawiło się w uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu oraz ustaleniu faktycznej sytuacji bytowej jego rodziny. Pomimo doręczenia wezwania dotyczącego przedłożenia wskazanych dokumentów, odwołujący się ani nie zgłosił się do pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G., ani też nie przedłożył żądanych dokumentów.

W ocenie Kolegium zgłoszone żądanie o wsparcie finansowe na opłatę czynszu, wody, energii i gazu stanowi niezbędną potrzebę bytową uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej.

Organ I instancji rozpoznając wniosek w oparciu o art. 39 ustawy wykazał jakie były jego możliwości finansowe w pierwszym półroczu 2008 r. oraz w sierpniu, październiku i listopadzie 2008 r., tj. w miesiącach, w których rozpoznawał wniosek z lipca 2008 r.

Wskazano, że o wysokości przyznanego świadczenia decydowała nie tylko sytuacja materialna rodziny M. J., lecz także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Możliwości finansowe pomocy społecznej są ograniczone, nie wystarczają dla wszystkich potrzebujących. Odwołującemu się została przyznana znaczna pomoc w stosunku do wysokości średnich zasiłków przyznawanych przez organ I instancji, odzwierciedlająca przedłożone przez niego faktury. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja ma oparcie w przepisach ustawy, a przyznana pomoc mieści się w możliwościach finansowych organu I instancji i zarazem wspiera w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb.

Nie kwestionując okoliczności, że przyznana pomoc nie może zaspokoić wszystkich potrzeb odwołującego się, bowiem świadczenia z pomocy społecznej mają charakter jedynie pomocniczy w zaspokajaniu potrzeb osób i rodzin wskazano, że pomoc ta została udzielona zgodnie z wnioskiem. Ponadto udzielonej pomocy w formie zasiłku celowego nie można oceniać bez uwzględnienia, iż organ I instancji, w sytuacji braku właściwego współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym, udzielił mu wsparcia również w formie zasiłku okresowego w wysokości 351 zł. Udzielona pomoc nie wyczerpuje możliwości dalszego ubiegania się jego o kolejne świadczenia z pomocy społecznej, jednak aby pomoc była właściwie ukierunkowana M. J. powinien współdziałać z pracownikiem socjalnym, który może pomóc rodzinie skarżącego wyjść z trudnej sytuacji życiowej i bytowej.

Odnosząc się do wniosku o przyznanie omawianego świadczenia na okres od lutego do grudnia 2008 r. Kolegium wskazało, że w myśl art. 102 ust. 1 ustawy świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy wskazuje, że ta forma pomocy społecznej nie jest przewidziana na pokrycie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby czy rodziny objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Przy czym należy również wskazać, że stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W rozpatrywanej tu sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 8 lipca 2008 r., który do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. wpłynął w dniu 14 lipca

2008 r., o wsparcie finansowe na określone potrzeby bytowe. Wskazano przy tym, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Zakłada to udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych, a nie obowiązek ponoszenia pełnych kosztów utrzymania tych osób i rodzin wraz z realizacją ciążących na nich obciążeń finansowych. Dlatego też M. J. i jego małżonka powinni podjąć czynności niezbędne dla ewentualnego uzyskania zasiłku stałego, o czym, jak wynika z wywiadu środowiskowego, zostali poinformowani przez pracownika socjalnego. Powinni również rozważyć możliwość podnajmu części lokalu mieszkalnego. Mogą wystąpić do Spółdzielni Mieszkaniowej w J. G. o umorzenie zadłużenia z tytułu czynszu mieszkalnego. Natomiast w przypadku potrzeby wsparcia finansowego ze środków pomocy społecznej, to zarówno w zakresie pomocy w spłacie zadłużenia z tytułu czynszu mieszkalnego, jak i z tytułu zapłaty za energię elektryczną objętą fakturą, której kserokopie dołączono do odwołania, bądź też w celu zaspokojenia innych potrzeb bytowych, powinny złożyć wniosek w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w J. G. i umożliwić przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, bowiem jak wynika z art. 106 ust. 4 ustawy decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zatem osoby chcące korzystać ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej powinny poddać się wymogom obowiązującego w tym zakresie prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

M. J. wyraził niezadowolenie z wydanej decyzji. Wniósł o jej uchylenie oraz przyznanie mu pomocy od lutego 2008 r. do lutego 2009 r.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie

z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. trudna sytuacja życiowa i bytowa skarżącego nie zwalnia go z obowiązku poddania się wymogom obowiązującego prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy wymienionej wcześniej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Zgodnie z jej art. 39 ust. 1 i 2 pomoc społeczna może mieć formę zasiłku celowego. Według powyższego przepisu prawa w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarte w powyższym przepisie prawa wyliczenie nie ma charakteru zamkniętego. Kryteria natomiast uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 omawianej ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe, przy jednoczesnym wystąpieniu jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 ustawy, takich jak np. bezrobocie, długotrwała choroba. Powyższe oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego.

W myśl art. 2 ust. 1 pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, w których się znalazły i nie są w stanie ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.

Jak wynika z akt sprawy M. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oboje są zarejestrowani w Urzędzie Pracy w J.j G. jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Rodzina nie osiąga żadnego dochodu. Natomiast jak wynika z ustaleń organu pomocy społecznej stałe miesięczne wydatki rodziny wynoszą 541, 31 zł. W oparciu o powyższe nie ulega wątpliwości, że rodzina skarżącego znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej oraz ma kłopoty z samodzielnym zaspokojeniem swoich niezbędnych potrzeb życiowych. Nie osiągając żadnych dochodów rodzina ta spełnia przewidziany w art. 8 ust. 3 ustawy warunek posiadania uprawnienia do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwoty 351 zł.

Rozpatrując omawianą sprawę należy jednak mieć na względzie, iż z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06, Lex nr 299415).

Zdaniem Sądu organy obu instancji poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Precyzyjnie wskazały zarówno możliwości finansowe organu, to jest ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku, średnią wysokość przyznawanych świadczeń, jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz zakres korzystania z pomocy społecznej.

Reasumując, w ocenie Sądu organy orzekające w sprawie nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy. Samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje również ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa (por. wyrok z dnia 14 lutego 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, Lex nr 194040).

W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy, a przyznane świadczenie jest dwukrotnie wyższe aniżeli średnia pomoc przyznawana w tym okresie, co świadczy zdaniem Sądu o uwzględnieniu w decyzji szczególnej sytuacji życiowej skarżącego, jak również możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.