Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 26/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a, c , art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...]., znak: [...]; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz skarżących T. P. i M. P. kwotę [...]([...]t) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] i M. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.), dalej jako pr. bud. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] r. znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek [...] i M. P. w sprawie stanu technicznego lokalu nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Z..

Organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:

Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Lu 541/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB) z dnia [...] r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. PINB Miasta Z. (dalej jako PINB) z dnia [...] r. odmawiającą nałożenia na tę Wspólnotę obowiązku dokonania żądanego przez [...] i M. P. (właścicieli lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym Wspólnoty) remontu dachu tj. wymiany izolacji termicznej dachu nad ich lokalem (wymiany membrany, folii paroszczelnej i płyt kartonowo - gipsowych) i zlikwidowania ciągów powietrznych, i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Zdaniem Sądu "okoliczność, że w [...] r. wykonane zostały określone czynności związane z koniecznością przeprowadzenia remontu budynku mieszkalnego (dach pokryto dodatkową warstwą gontu bitumicznego) nie świadczy o tym, (...) że obecny stan techniczny nie może budzić zastrzeżeń." Sąd stwierdził też, mając na uwadze opinię producenta wełny mineralnej, że w przypadku zawilgocenia materiału izolacyjnego "nie można wykluczyć, że w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego może wystąpić konieczność uzyskania przez organ nadzoru budowlanego specjalistycznej opinii (ekspertyzy) i zastosowania w tym celu procedury określonej w art. 81 c ust. 1 pr. bud., upoważniającej organ do nałożenia obowiązku przedłożenia przez osobę zobowiązaną ocen technicznych odnoszących się do stanu technicznego budynku." Sąd, za organem odwoławczym podniósł też, "że wyjaśnienie stanu faktycznego może łączyć się z obowiązkiem ustalenia stanu technicznego budynku mieszkalnego przy udziale biegłych (na podstawie art. 84 § 1 k.p.a.) z wykorzystaniem ich specjalistycznej wiedzy.

Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu [...] r. podczas których ustalił, że dach nad lokalem nr [...] jest w stanie dobrym, nie stwierdzono nowych śladów zawilgocenia i przecieków.

Mając na uwadze zalecenia Sądu dotyczące zbadania izolacji termicznej dachu, organ postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej opracowanej przez osobę uprawnioną, posiadającą wiedzę specjalistyczną, w celu ustalenia stanu technicznego spornego dachu z uwzględnieniem stanu technicznego izolacji w miejscach występujących śladów po zaciekach w pomieszczeniu kuchni oraz pokoju lokalu skarżących. Wobec niewykonania tego obowiązku przez Wspólnotę, organ zlecił opracowanie ekspertyzy na koszt Wspólnoty- inżynierowi R. A. U. Projektowe Nadzory Budowlane z siedzibą w B..

W dniu [...] r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny lokalu nr [...] z udziałem M. P. i autorem opinii technicznej mgr inż. R. A., który sporządził dokumentację fotograficzną miejsc po zaciekach, wskazanych przez M. P. w pomieszczeniu kuchni od strony wschodniej oraz w pokoju od strony zachodniej lokalu. Biegły dokonał również pomiarów temperatury ścian w obu pomieszczeniach i kamerą endoskopową dokonał oględzin, sporządzając dokumentację fotograficzną, stanu warstwy ocieplenia (protokół oględzin k. 318 akt I instancji).

W dniu [...] r. zostało złożone opracowanie biegłego pt.: "Ocena stanu technicznego dachu nad lokalem nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Z.," z którego wynika, że nie stwierdzono uszkodzeń izolacji termicznej, jej nadmiernego zawilgocenia ani sfilcowania na skutek długotrwałego obciążenia wodą z przecieku. Podsumowując ocenę, autor opracowania ocenił stan zachowania izolacji jako dobry i niewymagający jej wymiany i naprawy.

W związku z tym, organ I instancji, decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud. odmówił nałożenia na Wspólnotę obowiązku dokonania remontu dachu tj. wymiany izolacji termicznej dachu nad lokalem nr [...] (wymiany membrany, folii paroszczelnej i płyt kartonowo- gipsowych) i zlikwidowania ciągów powietrznych.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] i M. P., organ II instancji decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji podkreślając, że należy poddać ocenie opinię biegłego, jak każdy dowód w sprawie oraz odnieść się do wszystkich zaleceń wskazanych w poprzedniej decyzji organu odwoławczego i w wyroku WSA w Lublinie z dnia 23 listopada 2017 r., II SA/Lu 541/17.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji zawiadomił strony o oględzinach wyznaczonych na [...] r. oraz zamówił usługę dronem w celu wykonania dokumentacji fotograficznej i filmowej stanu pokrycia dachowego nad spornym lokalem. Pomimo skutecznego zawiadomienia skarżący T. i M. P. nie wzięli udziału w tych oględzinach, dlatego nie było możliwe dokonanie oględzin wewnątrz lokalu nr [...]. Wykonano jedynie usługę dronem w obecności przedstawiciela Wspólnoty Mieszkaniowej - dokumentację fotograficzną i filmową dachu nad lokalem nr [...].

Oględziny z udziałem skarżących odbyły się natomiast w dniu [...] r. Ustalono, że w spornym lokalu stan pomieszczenia kuchni i pokoju od strony zachodniej nie uległ zmianie. Nie stwierdzono nowych zawilgoceń i zacieków. M. P. wskazując na dokonany [...] r. przegląd warstw izolacyjnych dachu, zwrócił się o wyjaśnienie, w jaki sposób zostały wtedy naprawione miejsca po dokonaniu odkrywek oraz o dokonanie oceny laboratoryjnej przydatności zawilgoconej wełny mineralnej.

Mając jednak na uwadze stanowisko biegłego, że stan izolacji dachu jest dobry i nie wymaga wymiany i naprawy, organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję, którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie.

W odwołaniu T. i M. P. zarzucali niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i nieuwzględnienie, że stan techniczny uległ pogorszeniu, co potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana w [...] [...] r., z której wynika, że pokrycie dachu jest popękane z widocznymi ubytkami. Podnieśli, że podczas remontu dachu zlikwidowano przecieki, jednak nie wykonano właściwej izolacji i nie zlikwidowano mostków termicznych, co było zalecane w "Ocenie izolacji termicznej (...)" opracowanej w styczniu [...] r. przez mgr inż. M. [...] i mgr inż. E. P., z której wynika, że w celu poprawy termoizolacyjności budynku zaleca się wyeliminowanie istniejących mostków termicznych w ścianach i sufitach przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz doprowadzenie do uzyskania prawidłowej izolacyjności przegród w lokalu. Zdaniem skarżących, "Ocena stanu technicznego dachu (...)" opracowana przez mgr inż. R. A. budzi wiele zastrzeżeń, bowiem jej autor zbadał miejsca dachu, w których woda nie przeciekała przez izolację termiczną, natomiast nie zbadał tych miejsc, w których woda deszczowa wlewała się do mieszkania. Organ I instancji nie wyjaśnił więc kwestii niewłaściwej izolacji termicznej dachu nad ich mieszkaniem.

Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zarzutów odwołania podzielając ustalenia faktyczne i stanowisko organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że "Ocena stanu technicznego dachu nad lokalem nr [...] (...)" została opracowana przez osobę posiadającą uprawnienia architektoniczne i konstrukcyjno-budowlane, m.in. na podstawie wizji lokalnej technicznej izolacji termicznej z wełny mineralnej skalnej w stropodachu nad spornym lokalem. W opracowaniu wyjaśniono, że z uwagi na brak możliwości dojścia do izolacji od strony pokrycia dachu (konieczność rozebrania pokrycia dachu i deskowania, co wymaga zgody właściciela budynku), wykonano badanie od spodu izolacji od strony pomieszczeń lokalu nr [...], w kuchni i w pokoju biurowym od strony zachodniej. W tym celu właściciel lokalu samodzielnie dokonał demontażu umieszczonych w płycie styropianowo – gipsowo - kartonowej halogenów. Do badania stanu zachowania izolacji w miejscach otworów po halogenach (o średnicy ok. 10 cm) użyto kamery endoskopowej. W otworze w kuchni stwierdzono przestrzeń pustki powietrznej wentylowanej między izolacją z wełny mineralnej a płytą STG - widoczny stan zachowania izolacji z wełny mineralnej oraz widoczna izolacja styropianowa z płyty STG - brak oznak korozji biologicznej, brak oznak pleśni i zagrzybień, izolacja bez zmarszczeń i pofałdowań. W otworze w pokoju biurowym od strony zachodniej przestrzeń między izolacją płytową STG a wełną mineralną - widoczny dystans, stan zachowania izolacji z wełny mineralnej oraz profil G-K, brak oznak sfilcowania i obsunięcia się izolacji. Dokonano badania temperatury termometrem laserowym w otworach i otoczeniu. Stwierdzono, że w kuchni temperatura powierzchni badanych ścian wynosi od 16,1 - 20,6 °C w otworze powyżej 16 °C, zaś w pokoju biurowym temperatura powierzchni badanych ścian wynosi 16,4 °C w otworze 13,5 °C. Do pomiaru wilgotności izolacji, w otworach po halogenach, w miejscu istniejącego przerwania folii paroizolacyjnej na skutek montażu halogenów, został użyty wilgotnościomierz umieszczony swoją głowicą na głębokość około 2-3 cm w warstwie izolacji z wełny mineralnej w obu otworach po halogenach. Ustalono, że w kuchni wilgotność wynosi 0 %, zaś w pokoju biurowym 0 - 0,5 %. Podczas wizji nie stwierdzono uszkodzeń izolacji termicznej, jej nadmiernego zawilgocenia ani sfilcowania na skutek długotrwałego obciążenia wodą z przecieku. Nie stwierdzono występowania śladów oznak grzybów i pleśni, jednakże konieczna jest naprawa folii paroizolacyjnej i płyty styropianowo – gipsowo - kartonowej przerwanych na skutek montażu halogenów. Zdaniem autora opracowania zakres badania jest w zupełności wystarczający do stwierdzenia, że badana izolacja z wełny mineralnej nie jest zawilgocona w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy tj. 0,5 %, że wskazania przyrządów pomiarowych nie wskazują obecnego jej zawilgocenia. Stan izolacji jest dobry i nie wymaga wymiany i naprawy.

Mając na uwadze przytoczoną powyżej treść "Oceny...." oraz protokoły oględzin (z [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r.), organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 pr. bud. uzasadniająca nałożenie na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Po dokonanym w [...]. remoncie dachu nie stwierdzono nowych zawilgoceń i zacieków (protokół z dnia [...] r. - k. 449 akt I instancji), a więc wbrew stanowisku skarżących, w obecnej sytuacji nie występuje realne zagrożenie zalania obiektu opadami deszczowymi i nie można zarzucić Wspólnocie, że nie utrzymuje budynku mieszkalnego w odpowiednim stanie technicznym. Dach budynku nad lokalem nr [...] został wyremontowany i jest szczelny, także stan izolacji dachu jest dobry i nie wymaga wymiany i naprawy; również estetyka przedmiotowego budynku nie odbiega od obowiązujących standardów i nie powoduje oszpecenia otoczenia.

Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, umorzenie postępowania było prawidłowe. Organ podkreślił, że po oddaniu budynku do użytkowania, obiekt podlega przepisom zawartym w Rozdziale 6 Prawa budowlanego – "Utrzymanie obiektów budowlanych", a więc na podstawie art. 66 pr. bud. nie można nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż taka sytuacja odpowiada regulacji w przepisach art. 50 i 51 pr. bud. W sprawie wykonano zalecenia sformułowane w wyroku WSA w Lublinie z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 541/17 (stan techniczny budynku został ustalony na podstawie opinii biegłego). Natomiast przedstawiona przez skarżących "Ocena izolacji termicznej (...)", wykonana przez audytora energetycznego mgr inż. M. [...] nie może – zdaniem organu odwoławczego - stanowić istotnego dowodu jako niewiarygodna. Z oceny tej wynika z jednej strony, że eliminacja geometrycznych mostków termicznych jest nieuzasadniona, ponieważ straty ciepła przez te mostki są zwykle niewielkie, jednak we wnioskach zaleca się wyeliminowanie tych mostków termicznych. Ponadto autor tego opracowania poddał w wątpliwość interpretację zdjęć termowizyjnych dotyczących badanej temperatury fragmentu ściany z zamontowanymi oprawami świetlnymi, gdzie zachodzi zjawisko refleksyjności mające wpływ na prawidłową interpretację wyników - opracowanie jest więc niespójne i niewiarygodne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] i T. P. domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji zarzucając ich wydanie z naruszeniem art. 6, 7, 8 i 77 k.p.a. polegającym na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i naruszeniu zasad postępowania.

Podnieśli, że choć są właścicielami spornego lokalu, to jednak z powodu złego stanu technicznego dachu, nie mogą w nim mieszkać.

Podkreślili, że od początku postępowania przed organem nadzoru budowlanego wskazywali na występujące w ich lokalu ciągi powietrzne o temperaturze zewnętrznej pochodzące z powietrza atmosferycznego, obmywające bezpośrednio płytę gipsową stanowiącą ostatni element stropu, co powoduje, że ciepło wygenerowane nie unosi się do góry, lecz powoduje, że zimne powietrze jest wtłaczane do pomieszczenia. Wskazali, że wprawdzie organ decyzją z [...]. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w spornym budynku, m.in. poprzez wykonanie skutecznego zabezpieczenia pokrycia dachowego uniemożliwiającego przedostawanie się wód opadowych do lokalu skarżących, co zostało wykonane, to jednak Wspólnota nie usunęła pozostałych stwierdzonych nieprawidłowości tj. nie dokonała wymiany izolacji termicznej dachu nad lokalem nr [...], wymiany membrany foli paroszczelnej i płyt kartonowo - gipsowych oraz nie zlikwidowała ciągów powietrznych.

Podnieśli, że na "występowanie przestrzeni wentylacyjnej grubości 4 mm pomiędzy płytą STG a wełną mineralną z wyczuwalnym ruchem powietrza od dołu części okapowej do kalenicy" wskazywał powołany przez organ biegły - inż. R. A. w sporządzonej opinii "Ocena stanu technicznego dachu nad lokalem nr [...]...", który potwierdził przy tym "występowanie zacieków na sufitach w części stropodachu kuchni i pokoju biurowego po zalaniu prawdopodobnie wodą z opadów atmosferycznych." Zarzucili, że organ odwoławczy wypowiedzi te pominął.

Dodatkowo skarżący wskazali, że wobec niewyjaśnienia przez organy kwestii nieprawidłowego ruchu powietrza w obrębie dachu, zwrócili się do Instytutu [...] w W. o wydanie opinii w tym zakresie, którą obecnie przedstawili wraz ze skargą (Praca NZF - [...] z dnia [...].), przytaczając jej następujące wnioski: "w prawidłowo ocieplonym stropodachu nie może występować przepływ powietrza zewnętrznego poniżej izolacji cieplnej" (...) "W opisanej sytuacji w pierwszej kolejności należy usunąć przedmiotową szczelinę powietrzną lub dokonać takiego uszczelnienia, które wyeliminuje w niej ruch powietrza i uczyni z niej szczelinę niewentylowaną".

Powyższe - zdaniem skarżących – powinno skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do zbadania legalności, a więc zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.". Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Rozpatrując sprawę niniejszą w takim zakresie, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnianie, ponieważ ustalenia organów obu instancji i uzasadnienia decyzji nie są wyczerpujące i przekonujące, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy nie rozstrzygnęły bowiem wszystkich żądań skarżącego, a więc nie rozpatrzyły w pełnym zakresie sprawy. W uzasadnieniach decyzji organy skoncentrowały się wyłącznie na ocenie stanu technicznego dachu spornego budynku (ustalając, że stan jest dobry, a dach nie przecieka), pomimo tego, że – jak wynika z akt - prowadziły postępowanie także w sprawie ciągów powietrza w lokalu należącym do skarżących, które mogły mieć związek z wykonanym w [...]. (nieprawidłowo remontem dachu w tej części). Świadczą o tym następujące dokumenty: decyzja PINB z [...]. (k.368 – odmawia "zlikwidowania ciągów powietrznych"), postanowienie PINB z [...]. (k.234 – w uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że skarżący żądali dokonania remontu dachu - wymiany izolacji termicznej dachu nad lokalem nr [...] (wymiany membrany, folii paroszczelnej i płyt kartonowo - gipsowych) i zlikwidowania ciągów powietrznych – skarżący powoływali się na przedstawioną przez nich ocenę izolacji termicznej wykonaną przez mgr inż. M. [...] i [...] inż. E. P. ze [...] pisma [...]WINB do PINB z [...]. (k.218), decyzja PINB z [...]. (k.167 o odmowie zlikwidowania ciągów powietrznych). Z akt wynika, że skarżący podczas oględzin z [...]. (k.133) "żądali zlikwidowania ciągów powietrznych i wstecznych"), a odnosząc się (na wezwanie organu z [...].) do tego żądania, w obszernym piśmie z [...]. (k.145), ponownie podnieśli, że "wody opadowe przedostając się przez pokrycie dachowe, membranę o dużej przepuszczalności, spowodowały nasiąknięcie izolacji termicznej (wełny), która straciła całkowicie swoje właściwości (...). Uszkodzona membrana, obsunięta izolacja termiczna i rozerwana folia paroszczelna utworzyły puste przestrzenie, a tym samym nową drogę do przepływu powietrza (między folią a podsufitem z płyt kartonowo - gipsowych").

W toku postępowania skarżący konsekwentnie zarzucali, że remont dachu przeprowadzony w wyniku wcześniejszej decyzji PINB z [...] r., został wykonany nieprawidłowo i nieskutecznie - niezgodnie z opinią techniczną z [...]. wykonaną na zlecenie Wspólnoty Mieszkaniowej (pismo skarżących z [...]., k.126), a w toku postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji stwierdzono nieprawidłowości polegające m.in. na istnieniu ciągów powietrznych. Podnieśli, że wprawdzie dach przestał przeciekać, ale została nieodwracalnie naruszona jego izolacja termiczna, co zostało stwierdzone w audycie i "Ocenie izolacji termicznej dachu (...)" ze stycznia [...]. sporządzonej przez mgr inż. M. [...] (dokumenty przedstawione organowi przez skarżących). W związku z tym skarżący domagali się przeprowadzenia przez organ badań laboratoryjnych wełny izolacyjnej, która w ich przekonaniu, w związku z tym, że była zalewana opadami atmosferycznymi, a następnie wyschła, mogła zmienić swoje właściwości izolacyjne. W aktach znajduje się bowiem wyjaśnienie producenta tej wełny (ISOVER) zawarte w piśmie z [...]. (k.141), że potwierdzenie zachowania parametrów cieplnych wyrobów z wełny mineralnej może nastąpić jedynie poprzez wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych. W tym miejscu należy podnieść, że na potrzebę wykonanie takich badań wskazywał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 23 listopada 2017r., II SA/Lu [...], obowiązkiem organu, wynikającym z art. 153 p.p.s.a. było więc rozważenie przeprowadzenia takich badań.

Usprawiedliwiony jest zarzut skarżących, że organy w ogóle nie odniosły się do kwestii ustalenia i ewentualnie zlikwidowania ciągów powietrza w ich lokalu, pomimo tego, że autor sporządzonej na zlecenie organu "Oceny technicznej dachu budynku" - biegły mgr inż. R. A. również odnosił się w swoim opracowaniu (k.334, s. 8) do tej kwestii stwierdzając:

- "występowanie przestrzeni wentylacyjnej gr 4 cm między płytą STG a wełną mineralną z wyczuwalnym ruchem powietrza od dołu części okapowej do kalenicy"

- "występowanie znacznych ruchów powietrza w obrębie halogenów na skutek przerwania ciągłości płyty styropianowo gipsowo kartonowej STG poprzez zamocowanie w niej halogenów". Jako zalecenie w pkt 3 wskazano "uszczelnienie przejść halogenów przez płytę styropianowo gipsowo kartonową STG poprzez zastosowanie uszczelek i wypalenie materiałem izolacyjnym w celu likwidacji nawiewu zimnego powietrza z zewnątrz do pomieszczenia".

Biegły ten stwierdził więc, że ruch powietrza wynika z przerwania płyty STG w obrębie otworów halogenowych, jednak nie wyjaśnił, czy ruch ten jest nadmierny (niedopuszczalny) i czy jego przyczyną może być (choćby potencjalnie) zmiana właściwości izolacyjnych wełny, na co wskazywali skarżący i producent wełny, i co wynikało także z "Oceny izolacji termicznej (...) sporządzonej przez mgr inż. M. [...] oraz z audytu, do czego biegły w tej sytuacji powinien się ustosunkować; nie jest wykluczone, że wyjaśnienie tej okoliczności wymagałoby pobrania próbek do badań laboratoryjnych. Niewątpliwie biegły nie wykluczył, że zmiana właściwości wełny może być (także) przyczyną zmiany ruchu powietrza w obrębie dachu i lokalu skarżących, tym bardziej, że sam wprost wskazywał, że dokładniejsze byłyby badania laboratoryjne wełny, ale wymagałoby to zdemontowania większych fragmentów płyt STG, co wymagałoby zgody właściciela budynku. Biegły wyjaśnił wyłącznie to, że zakres przeprowadzonego przez niego badania dachu (poprzez otwory zdemontowanych halogenów w lokalu skarżących) jest w pełni wystarczający do stwierdzenia, że badana izolacja z wełny nie jest zawilgocona w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy, a jej stan jest dobry. Jego "Ocena techniczna dachu (...)" potwierdzała bez wątpienia, że dach nie przecieka i jest w dobrym stanie, natomiast "Ocena..." ta nie rozstrzygała jednoznacznie o tym, jakie są przyczyny ciągu powietrza, ani czy istniejący ciąg jest zjawiskiem normalnym, zgodnym z wiedzą naukową, umożliwiającym bezpieczne dla zdrowia użytkowanie lokalu skarżących.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że organy obu instancji nie ustaliły należycie, czy zmieniły się właściwości izolacyjne zawilgoconej wcześniej, obecnie wysuszonej wełny (nie przeprowadzono badań laboratoryjnych), ale przede wszystkim w ogóle nie wyjaśniły, czy ewentualna zmian tych właściwości może mieć wpływ na powstanie niedopuszczalnych ciągów powietrza. Nie można przy tym pominąć, że z załączonej do skargi opinii Instytutu Techniki Budowlanej z [...]. (k.100), wynika, że w spornym dachu nie powinno być żadnych szczelin. Autor tej opinii odniósł się wprost do występowania szczeliny powietrznej o gr. 4 cm między folią PE a płyta STG – stwierdził, że "w prawidłowo ocieplonym stropodachu nie może występować przepływ powietrza zewnętrznego poniżej izolacji cieplnej. Jeśli jest zaprojektowana w rozwiązaniu pustka powietrzna to może ona być tylko warstwą szczelną (niewentylowaną). W prawidłowym rozwiązaniu temperatura za płytą STG powinna być niewiele niższa niż w pomieszczeniu, podczas gdy w opisanej sytuacji temperatura była niewiele wyższa od temperatury zewnętrznej. (..). Należałoby usunąć przedmiotową szczelinę powietrzną albo dokonać takiego jej uszczelnienia, które wyeliminuje w niej przepływ powietrza i uczyni z niej szczelinę niewentylowaną. Działania te powinny przywrócić projektowaną izolacyjność cieplną stropodachu i umożliwić działanie jego izolacji cieplnej".

Rozpatrując ponownie sprawę organ powinien więc odnieść się do tego dokumentu i ustalić prawidłowość i dopuszczalność (mając na względzie wiedzę techniczną i normy) szczeliny, jaka występuje w spornym dachu pomiędzy płytami STB, w tym celu powinien zapoznać biegłego mgr inż. R. A., czy (także) mgr inż. M. [...], tj. autora "Oceny izolacji termicznej (...)" z opinią [...], zażądać od nich dodatkowych wyjaśnień i ustosunkowania się do żądania skarżących usunięcia ciągów powietrza.

Wprawdzie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do "Oceny izolacji termicznej (...)" sporządzonej przez mgr inż. M. [...], uznając ją za dokument niewiarygodny (sprzeczny wewnętrznie i opracowany przez osobę nieposiadającą stosownych uprawnień), jednak w świetle stanowiska [...], a także wątpliwości biegłego mgr inż. R. A. co do właściwości izolacyjnych wełny i jej ewentualnego wpływu na ciąg powietrza, taka ocena przez organ tego dokumentu nie może zostać uznana za usprawiedliwioną.

Nie sposób również pominąć, złożonej już w postępowaniu przed Sądem, fotografii z [...]. (k.123), na której widoczne są nowe zacieki w lokalu skarżących. W toku postępowania skarżący zwracał uwagę, że dotychczasowe oględziny przeprowadzane były w wyjątkowo suchym okresie, natomiast aktualna fotografia została sporządzona w porze zimowej (mokrej i śnieżnej) i niewątpliwie podważa ocenę dokonaną zarówno przez biegłego inż. [...], jak i organy obu instancji, że dach spornego budynku jest w dobrym stanie, ma dobrą izolację, i w szczególności, że nie przecieka.

Powyższe okoliczności wymagają dodatkowych czynności wyjaśniających, ponieważ sprawa nie została w całości rozpatrzona.

Dodać należy, że w razie stwierdzenia, że ewentualne wady dachu (powodujące zalewanie lokalu skarżących, czy niedopuszczalne ciągi powietrza) nie wynikają z wadliwe przeprowadzonego remontu dachu, czy zmian substancji wynikających z eksploatacji (zużycia), lecz z błędów projektu budowlanego, organ rozważy prowadzenie postępowania w trybie art. 50 i 51 pr. bud.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji, jako wydane z naruszeniem art. 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji art. 66 pr. bud.; o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe uwagi, w szczególności podejmie czynności zmierzające do ustalenia, czy w lokalu skarżących występują ciągi powietrza wynikające z nieprawidłowo przeprowadzonego remontu dachu (bądź z jego konstrukcji), a następnie wyda decyzję w razie potrzeby nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.