Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 51/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4. 15 par. 1 pkt 4 i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie organu właściwego do rozpoznania podania G. R. z 14 listopada 2019 r. postanawia: wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Burmistrz [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie z wniosku G. R. z 14 listopada 2019 r. przez wskazanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jako organ właściwy w tej sprawie.

Wniosek ten został złożony w związku z przekazaniem pismem z 20 stycznia 2020 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Burmistrzowi [...] do załatwienia zgodnie z właściwością sprawy "prowadzenia prac w S. przy ul. [...], przez firmę [...] S.A., mających na celu uporządkowanie, miejscowe podniesienie i wyrównanie terenu". Z pisma tego wynika, że w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przekazana do załatwienia sprawa dotyczy zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W piśmie tym stwierdzono też, że podniesienie terenu, zmiana i naruszenie stosunków wodnych nie są związane z wykonywaniem robót budowlanych oraz że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził kontrolę, w trakcie której nie stwierdzono, aby były wykonywane roboty budowlane lub aby powstał obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego.

We wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, odnosząc się do powołanego w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 20 stycznia 2020 r. art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazano, że cały obszar gminy S. jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z tego powodu, w ocenie Burmistrza [...], powołanie wskazanego przepisu jest chybione. Ponadto wskazano, że z pisma G. R. z 14 listopada 2019 r. wynika, iż autorowi tego pisma chodzi o zbadanie przez organ nadzoru budowlanego, czy rozpoczęcie przez inwestora robót przygotowawczych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę nie stanowi naruszenia przepisów Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o wskazanie Burmistrza [...] jako organu właściwego do rozpoznania wniosku G. R. z 14 listopada 2019 r. Uzasadniając takie stanowisko stwierdzono, że wykonane przez [...] S.A. prace polegały na podniesieniu terenu, a tego rodzaju czynności nie podlegają reglamentacji przez przepisy Prawa budowlanego. Wskazano, że na terenie, którego dotyczy sprawa, nie są prowadzone żadne roboty budowlane. Powołując się na orzeczenie NSA wywiedziono, że skoro podwyższenie poziomu terenu działki nie może być uznane za obiekt budowlany ani za wykonanie robót budowlanych, to nie ma podstaw do działania przez organy nadzoru budowlanego.

Rozpoznając spór kompetencyjny Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego oraz z odpowiedzi na ten wniosek wynika, że oba organy administracji pozostające w tym sporze są zgodne co do tego, że spór powstał w sprawie wywołanej pismem G. R. z 14 listopada 2019 r. W związku z tym wskazać należy, że z pisma tego wynika, iż jego autor twierdzi, że w jego ocenie miała miejsce samowola budowlana. Samowola budowlana jest sformułowaniem powszechnie stosowanym na określenie wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia albo mimo wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonywania robót budowlanych. Tego rodzaju sytuacje są regulowane przez art. 48 i art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), z których jednoznacznie wynika, że organem właściwym w takich sprawach jest organ nadzoru budowlanego, czyli – zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego – co do zasady w pierwszej instancji powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. W ocenie NSA rozpoznającego spór kompetencyjny w świetle treści pisma G. R. z 14 listopada 2019 r. dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania sprawy nie ma znaczenia, czy rzeczywiście doszło do samowoli budowlanej, w tym także w kontekście tego, czy wykonano jakiekolwiek roboty budowlane. Okoliczność sprowadzająca się do ustalenia, że w istocie nie wykonano żadnych robót budowlanych może mieć znaczenie dla treści rozstrzygnięcia wydanego przez organ nadzoru budowlanego w sprawie wywołanej tym pismem.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), a także powołanych przepisów Prawa budowlanego wskazał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jako organ właściwy w sprawie rozpoznania podania G. R. z 14 listopada 2019 r.