Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 506/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2001 nr 111 poz 1194
law: ustawa z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzajace reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta  Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Maria Werpachowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 361/10 w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 grudnia

2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 361/10 oddalił skargę I. W. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]

w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

Wyrok wydany został w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2009 r. I. W. złożyła do Burmistrza B. wniosek o wydanie decyzji administracyjnej nadającej stopień nauczyciela mianowanego. Uzasadniając wniosek wskazała na dwie ustawy, na mocy których, nauczyciel spełniający wskazane w nich warunki, mógł uzyskać z mocy prawa mianowanie - były to: ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2000, Nr 19, poz. 239

z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2001, Nr 111, poz. 1194 z późn. zm.). Wniosła o zbadanie, czy na podstawie powyższych ustaw uzyskała stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa.

Burmistrz B. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. odmówił I. W. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa.

W odwołaniu od wymienionej decyzji, strona zarzuciła m.in. niedokonanie wszechstronnej oceny i rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także błędną interpretację art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (...).

Dolnośląski Kurator Oświaty w decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. potwierdził w części stawiane przez stronę odwołującą się zarzuty, dotyczące niezbadania przez organ I instancji wszystkich przepisów, które umożliwiały nabycie stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Mając na uwadze konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Burmistrz B. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego

2010 r., po ponownym przeanalizowaniu okoliczności faktycznych i prawnych, odmówił nadania I. W. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego

z mocy prawa.

Ustalił, że nauczycielka nie spełnia warunków, aby uzyskać stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie zarówno art. 7 ust. 1, jak i art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (...). Także analiza przepisów art. 27 i 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy

o systemie oświaty (...) nie pozwoliła organowi I instancji stwierdzić, że strona na ich podstawie nabyła stopień awansu nauczyciela mianowanego.

W odwołaniu I. W. zarzuciła m.in. brak dokonania przez organ

I instancji wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz nieodniesienie się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1993 r. sygn. akt

I PZP 14/93, który to pogląd jej zdaniem ma zasadnicze znaczenie dla rozpatrywanej sprawy.

Dolnośląski Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm.), art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2000, Nr 19, poz. 239 ze zm.), art. 27 i 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wyprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2001, Nr 111, poz. 1194 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej zwany k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].

W ocenie organu odwoławczego I. W. nie uzyskała stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (...), ponieważ, jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, w dniu wejścia w życie tego aktu prawnego, tj. 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku nauczyciela przedszkola. Natomiast na podstawie wskazanego przepisu tylko "nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania (...)".

Strona nie uzyskała stopnia awansu nauczyciela mianowanego również przy zastosowaniu art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (...),

co szczegółowo uzasadnia organ I instancji powołując się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA 2014/01. Stwierdzono w nim, iż treść przepisu art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z 2000 r.

o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (...) w zestawieniu z pkt 2 i 3 ust. 3 art. 10 oraz przepisami art. 7 ust. 1 i 3 wskazuje jednoznacznie, że dotyczy on nauczycieli, którzy zostali zatrudnieni po wejściu w życie omawianej ustawy, gdyż nauczyciele zatrudnieni w placówkach oświatowych w dniu wejścia w życie, nabywają stopnie awansu zawodowego z mocy prawa według stanu na dzień wejścia w życie ustawy.

Jak stwierdzono wyżej I. W. w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie była zatrudniona. Wykluczył także zastosowanie postanowień pkt 2 ust. 3 art. 10 ustawy, albowiem skarżąca nie posiadała, na dzień wejścia w życie powyższej ustawy, kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola.

Organ II instancji uznał również za prawidłowe stanowisko wyrażone przez organ

I instancji, że przepisy art. 27 i 28 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (...)

nie mają zastosowania do sytuacji skarżącej. W dniu 21 października 2001 r. tj. w dacie wejścia w życie powyższej ustawy, I. W. nie pozostawała w stosunku pracy w szkole, co wiąże się z brakiem możliwości zastosowania wobec niej przepisu art. 27 ustawy. Także art. 28 ustawy nie można uznać za podstawę do nadania stopnia nauczyciela mianowanego, ponieważ jak słusznie wykazał organ I instancji, I. W. na dzień 31 sierpnia 2000 r. nie spełniała warunków określonych w art. 10 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia

2000 r.

Organ odwoławczy mając na uwadze powołanie przez I. W., jako jednego z elementów odwołania, uchwały Sądu Najwyższego wyjaśnił, że podstawa prawna decyzji administracyjnej musi pozostawać w pełnej zgodności z jej prawnym charakterem. Podstawę prawną indywidualnego aktu administracyjnego stanowią przepisy prawa administracyjnego. Organ administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania spraw cywilnych, ani do oceny stanu faktycznego lub prawnego na podstawie przepisów prawa cywilnego, a zatem nie mogą one być podstawą rozstrzygnięcia sprawy w decyzji administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję I. W. wniosła o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu podniosła, że organ II instancji nie odniósł się do dokumentów i argumentacji zawartych w odwołaniu,

a zwłaszcza do treści pisma [...] Kuratora Oświaty, z którego jednoznacznie wynika, że skarżąca uzyskała mianowanie z mocy prawa z dniem [...] marca 1988 r. Zatem wobec skarżącej miałby zastosowanie przepis art. 27 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty.

Odpowiadając na skargę Dolnośląski Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie

z argumentacją, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a., w uzasadnieniu stwierdził, że organ administracji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz właściwie zastosował

i zinterpretował przepisy prawa materialnego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca wniosła

o nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na podstawie postanowień art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.), art. 27 i 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy

o systemie oświaty - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194). Przepisy obydwu ustaw mają charakter przepisów przejściowych. Przepisy przejściowe, które wprowadzają normy o charakterze materialnoprawnym mają zwykle ograniczony zakres obowiązywania lub stosowania. Zgodnie z zasadami prawidłowej legislacji a zwłaszcza poszanowania praw nabytych, przepisy przejściowe podlegają w procesie ich stosowania ścieśniającej wykładni.

Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239

ze zm.), zwanej dalej ustawą zmieniającą, stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa uzyskali wyłącznie nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy

tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r., na podstawie mianowania. Z materiału aktowego wynika, że skarżąca w dniu w dniu 6 kwietnia 2000 roku była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć w Przedszkolu nr 1 w Bystrzycy Kłodzkiej na stanowisku nauczyciela przedszkola.

Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu, że skarżąca nie uzyskała stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego ex lege na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej. I. W. nie uzyskała z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego również w oparciu o przepis art. 10 ust. 3 ustawy zmieniającej, który stanowi, że nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela (w ówczesnym brzmieniu), zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego:

1) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole (...) jeżeli przerwa

w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat,

2) z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole (...).

Przepis art. 10 ust. 3 pkt 1 dotyczy nauczycieli, którzy nie pozostawiali

w stosunku pracy w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 6 kwietnia, 2000 r., lecz zostali zatrudnieni w okresie późniejszym (por. wyrok z dnia 11 stycznia 2002 r. NSA w Warszawie, II SA 2014/01 niepublikowany), w związku z czym nie ma on zastosowania wobec skarżącej która, jak wynika z akt sprawy, w dniu 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona w Przedszkolu nr [...] w B.

Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżąca nie spełniła także przesłanek do nabycia stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie punktu 2 art. 10 ust. 3 ustawy zmieniającej. Zgodnie bowiem z tym przepisem z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. 6 kwietnia 2000 r. z mocy prawa uzyskali ten stopień awansu zawodowego nauczyciele, którzy wcześniej byli zatrudnieni na podstawie mianowania, natomiast w dniu 6 kwietnia 2000 r. spełniali wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela oraz byli zatrudnieni w szkole bądź przedszkolu. Z materiału aktowego wynika, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. I. W. nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola, które wówczas określało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433, z późn. zm.), a zatem nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa w oparciu

o powołany wyżej przepis.

Sąd wskazał, że przepisy art. 27 i 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wyprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2001,

Nr 111, poz. 1194 ze zm.) stanowią swoiste uzupełnienie przepisów przejściowych zawartych w ustawie zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. Treść ich wskazuje,

że ustawodawca uznał, że istnieje jeszcze grupa nauczycieli, którzy, mimo że nie byli zatrudnieni w dniu 6 kwietnia 2000 r. na podstawie mianowania, powinni otrzymać

z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego. Przepis art. 27 odnosi się do nauczycieli, którzy w przeszłości, tj. przed dniem 6 kwietnia 2000 r., byli zatrudnieni na podstawie mianowania na stanowiskach, do których posiadali wymagane kwalifikacje, jednak nowelizacja z dnia 18 lutego 2000 r. zastała ich, jako zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na stanowiskach, do których zajmowania nie posiadali wymaganych kwalifikacji. Uzyskują oni stopień nauczyciela mianowanego, ale ich stosunki pracy wygasną z dniem 31 sierpnia 2006 r. (lub odpowiednio 31 grudnia 2006 r.), jeżeli nie uzupełnią kwalifikacji. Istota przyjętego rozwiązania pozostaje w pewnej korelacji z rozwiązaniami przyjętymi w art. 10 ust. 3 ustawy zmieniającej dotyczącymi nauczycieli, którzy w przeszłości byli zatrudnieni na podstawie mianowania, a także

w korelacji z art. 7 ust. 1 wymienionej ustawy, na mocy którego stopień nauczyciela mianowanego uzyskali także nauczyciele nieposiadający wymaganych kwalifikacji i ich stosunki pracy mogą trwać do 31 sierpnia 2006 r. lub odpowiednio do 31 grudnia

2006 r. Przepisy przejściowe, zarówno zawarte w ustawie zmieniającej, jak i w ustawie z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, dowodzą woli ustawodawcy w uregulowaniu sytuacji nauczycieli, którzy w przeszłości byli mianowani, ale z przyczyn od nich niezależnych w dniu wejścia w życie pierwszej z wymienionych ustaw nie spełniali formalnych warunków do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.

Z akt sprawy wynika, że I. W. nie była zatrudniona na stanowisku nauczyciela w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r.

tj. 6 kwietnia 2000 r. Ponowiła zatrudnienie na stanowisku nauczyciela dopiero w dniu

[...] grudnia 2003 r. zajmując do dnia do [...] kwietnia 2004 r. stanowisko wychowawcy świetlicy w Gimnazjum nr [...] w W. na podstawie umowy o pracę w zastępstwie. Nie będąc zatem w ogóle nauczycielem w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej

z dnia 18 lutego 2000 r. nie mogła uzyskać z dniem 6 kwietnia 2000 r. stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa.

Skarżąca nie mogła również otrzymać z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na podstawie postanowień art. 28 ustawy

z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten stanowi, że nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze, co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć lub

z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze,

co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu

nie przekracza 5 lat - o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.

W świetle art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu

5 kwietnia 2000 r. stosunek pracy z nauczycielem nawiązywał się przez mianowanie, jeżeli: posiadał on obywatelstwo polskie; posiadał pełną zdolność do czynności prawnych; korzystał z praw publicznych; nie toczyło się przeciw niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie; posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska; mógł być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony; bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie

z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez co najmniej 3 lata i w tym okresie uzyskał co najmniej dwie oceny wyróżniające lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie

z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, jako nauczyciel akademicki, pracę dydaktyczną w szkole wyższej przez co najmniej 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną

w tym zakresie.

Z akt sprawy wynika, że I. W. na dzień 31 sierpnia 2000 r. nie była zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Dzień 31 sierpnia 2000 r. był ostatnim dniem pracy skarżącej, którą świadczyła w Przedszkolu nr [...] w B. na podstawie umowy o pracę na czas określony. Po tej dacie skarżąca była zarejestrowana, jako osoba bezrobotna od [...] września 2001 r. W okresie od dnia

[...] września 2001 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. nie wykonywała pracy na stanowisku nauczyciela, utrzymując się z zasiłku gwarantowanego z Ośrodka Pomocy Społecznej. Prawidłowo, zatem organ uznał, że nie można przyjąć, że w dniu 31 sierpnia 2000 r. istniały obiektywne przesłanki do zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze zajęć na czas określony. Ponadto skarżąca bezpośrednio przed dniem 31 sierpnia 2000 r.

nie posiadała ustawowego minimum 3-letniego okresu wykonywania nieprzerwanie, zgodnie z kwalifikacjami pracy pedagogicznej w szkole lub przedszkolu w pełnym wymiarze czasu pracy, jak również nie posiadała dwóch wyróżniających ocen pracy.

W dniu 31 sierpnia 2000 r. okres wykonywania nieprzerwanie pracy pedagogicznej przez skarżącą wyniósł 1 rok, a kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola uzyskała dopiero w dniu [...] czerwca 2000 r..

Sąd stwierdził, że organy poczyniły prawidłowe ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych sprawy. Organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia przez organ pisma [...] Kuratora Oświaty z dnia

[...] sierpnia 2009 r. Sąd stwierdził, że organ istotnie nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do treści tego pisma, jednakże pismo to nie ma bezpośredniego waloru dowodowego w niniejszej sprawie.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia

9 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 361/10 skargę kasacyjną, sporządzoną przez adwokata, wniosła I. W. Zaskarżając wyrok w całości autor skargi kasacyjnej wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Powołując się na art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na błędnym ustaleniu

w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego poprzez ustalenie, że skarżąca I. W. nie była na stanowisku nauczyciela w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej 18 lutego 2000 r. tj. 6 kwietnia 2000 r., a zatem nie będąc w ogóle nauczycielem w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej nie mogła uzyskać z dniem

6 kwietnia 2000 r. stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa (str. 8 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji).

Powyższe uchybienie miało zdaniem pełnomocnika istotny wpływ na wynik sprawy albowiem konsekwencją błędnego ustalenia, że skarżąca 6 kwietnia 2000 r.

nie była zatrudniona na stanowisku nauczyciela - było nieprawidłowe uznanie,

że nie ma do niej zastosowania art. 27 ustawy z 23 sierpnia 2000 r. o zmianie ustawy

o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 111, poz. 1194 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 362) - jako odnoszący się do nauczycieli, którzy byli zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia

18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239) zgodnie z kwalifikacjami jednak nowelizacja z dnia 18 lutego 2000 r. zastała ich jako zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na stanowiskach do których zajmowania nie posiadali wymaganych kwalifikacji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor podniósł, że ustalenia Sądu są błędne albowiem z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że 6 kwietnia 2000 r. I. W. zatrudniona była w Przedszkolu Nr [...] w B. na podstawie umowy o pracę zawartej [...] września 1999 r. na czas określony do [...] sierpnia 2000 r. na pełnym etacie jako nauczycielka. Konsekwencją błędnych ustaleń było nieprawidłowe uznanie, że do skarżącej nie ma zastosowania art. 27 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.). Przepis ten należało zastosować. Skarżąca przed dniem 6 kwietnia 2000r była zatrudniona na podstawie mianowania na stanowisku do którego posiadała wymagane kwalifikacje. [...] lutego 1988 r. otrzymała akt mianowania wydany na podstawie art. 10 ust. 2 i 11 ust. 1 oraz art. 14 ustawy

z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Była wówczas zatrudniona w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w M. jako nauczyciel. Uzyskała kwalifikacje do prowadzenia pracy w szkołach i placówkach kształcenia specjalnego dla dzieci upośledzonych umysłowo. Kwalifikacje te zostały potwierdzone dyplomem ukończenia studium kwalifikacyjnego.

Niezastosowanie powyższego przepisu było konsekwencją błędnych ustaleń jakoby skarżąca 6 kwietnia 2000 r. nie była nauczycielem.

Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy o którym mowa w art. 141 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza poczynienie ustaleń faktycznych znajdujących oparcie w zebranym materiale dowodowym.

W przepisie tym bowiem nie chodzi o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego lecz stanu rzeczywistego. Obowiązek przedstawienia prawidłowej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia mieści się w obowiązku przedstawienia stanu sprawy. Stan sprawy został przedstawiony nieprawidłowo. Zdaniem autora skargi kasacyjnej miało to istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ doprowadziło do nieprawidłowego uznania,

że skarżąca nie uzyskała z mocy prawa na podstawie art. 27 wyżej cytowanej ustawy stopnia nauczyciela mianowanego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dolnośląski Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zarzut skargi kasacyjnej jest chybiony, bowiem z kompletnej treści zaskarżonego wyroku należy wywieźć wniosek, że w redakcji uzasadnienia doszło do oczywistej omyłki (str. 8 wyroku), co w żaden sposób nie pozwala przyjąć,

że ustalenia Sądu są wadliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Czynność procesowa sporządzenia pisemnych motywów orzeczenia dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma charakter sprawozdawczy, dlatego sama przez się nie może wpływać na rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy. Jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiada przepisom prawa. Prawidłowe uzasadnienie wyroku jest zatem niezwykle istotne. Jest ono odzwierciedleniem toku badania danej sprawy przez sąd, przez co powinno umożliwiać skontrolowanie tak przez strony, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy Sąd I instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu.

Dokonanie takiej oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie jest możliwe. Ustalenie, czy rozumowanie Sądu I instancji było prawidłowe, a zatem, czy Sąd nie popełnił błędu w subsumcji wymaga przede wszystkim, aby z uzasadnienia wyroku wynikało jednoznacznie, w jakim stanie faktycznym rozważania zostały dokonane. Zwięzłe przestawienie stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a., to przede wszystkim zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, w którym podejmował rozstrzygnięcie organ oraz zwięzłe przedstawienie rozważań organu dokonanych na gruncie tego stanu faktycznego, których to wynik stanowił podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

Wymagań prawidłowo sporządzonego uzasadnienia wyroku nie spełnia uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym Sąd, tak w części historycznej, jak

i w uzasadnieniu prawnym przywołuje odmienne ustalenia w zakresie stanu faktycznego. W rozważaniach prawnych Sąd I instancji stwierdził, że organ administracji publicznej dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz właściwie zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego. Zauważyć należy jednak, że w uzasadnieniu faktycznym wyroku, przedstawiając stan sprawy ustalony przez organ, Sąd wskazał m.in. że I. W. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku nauczyciela przedszkola (str. 2 uzasadnienia). Następnie na stronie 3 uzasadnienia wskazano, iż organ stwierdził, że I. W. w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie była zatrudniona. Natomiast w uzasadnieniu prawnym wyroku, choć Sąd zdaje

się przykładać wagę do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia organu (str. 9 uzasadnienia), w istocie przyjmuje odmienne ustalenia niż organ, a następnie na ich podstawie dokonuje subsumcji. Sąd wskazuje bowiem najpierw, że z materiału aktowego wynika,

że skarżąca w dniu 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć w Przedszkolu nr [...] w B. na stanowisku nauczyciela przedszkola (str. 6), a następnie na str. 8 uzasadnienia podaje, iż z akt sprawy wynika, że I. W. nie była zatrudniona na stanowisku nauczyciela w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r.,

tj. 6 kwietnia 2000 r. Ostatecznie Sąd stwierdza, że skarżąca nie będąc w ogóle nauczycielem w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r.

nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Stwierdzenie to nie zostało przy tym poprzedzone ani wskazaniem, kogo ustawodawca, na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) uznaje za nauczyciela ani rozważaniami dlaczego Sąd uznał, że skarżąca w dniu 6 kwietnia 2000 r. nauczycielem nie była.

Nie tylko niedokładność w przedstawieniu stanu sprawy, ale i sprzeczność przyjmowanych przez Sąd ustaleń nie pozwala przyjąć, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. Tak sporządzone uzasadnienie nie pozwala dokonać oceny prawidłowości rozumowania Sądu I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji przede wszystkim zwięźle i dokładnie przedstawi stan sprawy opierając się na materiale dowodowym zawartym w aktach postępowania administracyjnego. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd uwzględni nie tylko decyzje administracyjne, ale również inne dokumenty i akty administracyjne, w tym akt mianowania skarżącej nauczycielem w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w M. (z dnia [...] lutego 1988 r. nr [...]). Rozważania prawne, na gruncie ustalonego przez organ i przyjętego ewentualnie przez Sąd stanu faktycznego, powinny natomiast odzwierciedlać tok rozumowania Sądu w ramach dokonywanej kontroli prawidłowości zastosowania poszczególnych przepisów prawa materialnego przez organ. Wymaga to, aby Sąd

w toku kontroli prawidłowości zastosowania przez organ m.in. przepisu art. 27 ustawy

z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194 ze z.), nie tylko dokonał wykładni powołanego przepisu, ale również stwierdził, czy interpretacja art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. dokonana przez organ była prawidłowa i czy przepis ten został prawidłowo zastosowany przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty w odniesieniu do skarżącej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak

w sentencji.