Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2158/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: § 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. F., P. F., M. M. i B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków aktualnych wpisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego na rzecz skarżących B. F., P. F., M. M. i B. M. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania B. i P.F oraz M. i B. M od decyzji Starosty [...] Nr [....] z dnia [...] marca 2012 r. orzekającej o odmowie wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków aktualnych wpisów dotyczących użytków gruntowych w działce nr [....] z obrębu M. o odmowie przywrócenia w ich miejsce wpisu użytków gruntowych według stanu sprzed zmian, tj. B-RIVb o powierzchni 0,05 ha, S- RIVb o powierzchni 0,29 ha, ŁIV o powierzchni 0,05 ha orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: B.F. wystąpiła w dniu [...] kwietnia 2011 r. do organu ewidencyjnego z wnioskiem o doprowadzenie do zgodności ze stanem faktycznym oraz prawnym, z datą od 1 stycznia 2008 r., danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] we wsi M., a w szczególności zmiany zapisu B - 2900 m2 na S-RIVb - 2900 m2. W uzasadnieniu podniosła, że [...] Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych zgłaszające zmiany na podstawie operatu [...] nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego wniosku, z więc nie znajduje zastosowania § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym aktualizacji operatu ewidencyjnego można dokonać na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11 tego rozporządzenia. Na żądanie organu analogiczny wniosek złożony został w dniu 15 czerwca 2011 r. przez wszystkich współwłaścicieli działki.

Starosta [...] decyzją nr [...] orzekł o odmowie wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków aktualnych wpisów dotyczących użytków gruntowych: B - 0,29 ha, RIVb - 0,1 Oha, dotyczących działki nr [...] z obrębu M. i o odmowie przywrócenia w ich miejsce wpisu użytków gruntowych według stanu sprzed zmian dokonanych na podstawie operatów geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że zmiana z dnia 12 grudnia 2007r. wprowadzona została z urzędu na podstawie operatu kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów nr [...] (w zawiadomieniu o zmianach błędnie wpisano wykonawcę operatu jako zgłaszającego zmianę).

Kolejne zmiany wynikające z operatu nr [...] dotyczącego inwentaryzacji powykonawczej budynku handlowo-usługowego usytuowanego na ww. działce wprowadzone zostały na wniosek właścicieli działki - zmiana nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. i po korekcie wykazu zmian - zmiana nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. Ujawnione w ewidencji dane są więc zgodne ze stanem faktycznym.

Od decyzji tej współwłaściciele działki złożyli odwołanie.

Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, iż zarzut bezprawnego wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych dotyczących użytków gruntowych na podstawie operatu nr [...] jest nieuzasadniony, a w związku z tym żądanie przywrócenia danych sprzed tej zmiany nie może być wykonane.

Niezależnie od tego przywrócenie danych sprzed modernizacji ewidencji nie byłoby możliwe w związku z wprowadzonymi kolejnymi zmianami nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. i nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. na podstawie operatu geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] sierpnia 2007 r., pod nr [...] zgłoszonymi przez właścicieli działki.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. B. i P. F. oraz M. i B. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając decyzji naruszenie:

- przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wnikliwej oceny i kontroli zebranego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem słusznego interesu strony;

- rażące naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. § 40 oraz § 56 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz.454) poprzez błędne uznanie organu odwoławczego, iż żaden przepis nie zobowiązuje organu do indywidualnego zawiadomienia właścicieli o zmianie danych ewidencyjnych w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

- naruszenie przepisów prawa art. 24a ust 12 w związku z art. 22 ust 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do uwzględnienia przywrócenia prawidłowych wpisów w ewidencji gruntów i budynków na podstawie wniosku właścicieli.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. oraz decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie od na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż są właścicielami działki nr [...], którą nabyli aktem notarialnym w dniu dnia [...] maja 1989. Działka zabudowana była budynkiem gospodarczym z częścią mieszkalną w stanie surowym zamkniętym, przy czym część mieszkalna stanowi nadbudowę budynku gospodarczego. Przedmiotowy budynek został oddany do użytku w 1998 r. w całości jako budynek mieszkalny i jest usytuowany w zachodniej części działki. Według informacji z rejestru gruntów działka ew. nr [...] na dzień nabycia nieruchomości figuruje jako:

- grunty rolne zabudowane (R1Vb - 0,05 ha) -sad na roli {RIVb-0,29 ha)

- łąka (ŁIV- 0,05 ha)

- rowy (W - 0,01 ha)

o powierzchni 0,40 ha jako grunty zabudowane na roli.

Zmiana klasyfikacji gruntu rolnego o pow. 2900,00 m2 na tereny mieszkaniowe (z R na B) nastąpiła w 2008 r., bez udziału właścicieli. Dokonane w ewidencji zmiany w zakresie użytków w konsekwencji doprowadziły do obciążenia skarżących podatkiem od nieruchomości, zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Decyzją podatkową z dnia 03 marca 2008 r. użytek o powierzchni 2900,00 m2 został opodatkowany podatkiem od nieruchomości według stawki określonej uchwałą Rady Gminy [...] w wysokości 0,35 zł za 1 m . Podatek rolny za rok 2008 w stosunku do roku 2007 wzrósł więc około 2000%.

Skarżący zakwestionowali podstawy i tryb wprowadzenia zmian w ewidencji w zakresie działki nr [...].

Dodatkowo swoje stanowisko uzupełnili w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2013 r. podnosząc, iż zmiana klasyfikacji gruntu rolnego pa tereny mieszkaniowe zurbanizowane nastąpiła na wniosek Wójta Gminy [...] działającego bez zlecenia właścicieli i nie ma oparcia w przepisach prawnych.

Zgodnie z § 46 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób lub organizacji i jednostek organizacyjnych określonych w § 10 i § 11. Katalog uprawnionych jest zatem ściśle zdefiniowany i nie ma w nim miejsca na swobodną interpretację aktualizacji danych z urzędu. Zmiana sposobu użytkowania gruntu powinna być dokonana na wniosek właścicieli, a oni takiego nie składali. Z powyższych regulacji wynika, że źródłem interesu prawnego Wójta Gminy [...] nie mógł być § 46 rozporządzenia, gdyż przymiot strony w postępowaniu o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przysługuje jedynie podmiotom, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w ewidencji.

Wskazali również, iż B. i P. F. wpisani w zmianach dokonanych na podstawie operatu [...] jako wnioskujący nigdy nie zlecali jego wykonawcy jakiejkolwiek pracy, a wniosek z dnia [...] sierpnia 2007 r. o wprowadzenie zmian na podstawie operatu [...] został podpisany przez jednego współwłaściciela, B.M..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. orzekającą o odmowie wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków aktualnych wpisów dotyczących użytków gruntowych w działce nr [...] z obrębu M. i o odmowie przywrócenia w ich miejsce wpisu użytków gruntowych według stanu sprzed zmian, tj. B-RIVb o powierzchni 0,05 ha, S-RIVb o powierzchni 0,29 ha, ŁIV o powierzchni 0,05 ha.

Organy wyjaśniły, iż podstawą zmian był operat geodezyjny [...]. Jak wynika z akt administracyjnych i wyjaśnień organu opracowanie geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2007 r. pod nr [...] wykonane zostało w ramach modernizacji ewidencji gruntów pięciu obrębów położonych w gminie [...] przeprowadzonej na podstawie przepisów art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 z późn. zm.). Według informacji Starosty [...] ogłoszonych w prasie oraz Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów wyłożony był do wglądu zainteresowanych w siedzibie Starostwa w dniach od 24 października do 14 listopada 2007 r. a więc zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy po upływie tego terminu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.

Wobec powyższego niezrozumiałe są zarzuty dotyczące wprowadzenia zmian do ewidencji przez nieuprawniony organ oraz zaniechania informowania stron o przeprowadzanej modernizacji.

Kolejne zmiany w ewidencji dokonano na podstawie operatu geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] sierpnia 2007 r. nr [...]..

Stosownie do treści art. 4 ust. 1 i art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz.454), operat ewidencyjny powinien być systematycznie aktualizowany, a zawarte w nim informacje dotyczące sposobu użytkowania gruntów powinny być wykazywane zgodnie ze stanem faktycznym. Zmiana użytków gruntowych na działce może nastąpić na skutek innego niż dotychczasowy sposobu zagospodarowania działki, np. na skutek zalesienia, rekultywacji gruntów, trwałego wyłączenia całej lub części działki z produkcji rolniczej lub leśnej, a także innych czynności dokonywanych na działce. W takiej sytuacji mamy do czynienia z nieaktualnym stanem wykazywanym w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych.

Zmiana stanu faktycznego na gruncie stanowi więc podstawę do wprowadzenia odpowiedniej zmiany w tej ewidencji z urzędu lub na wniosek strony. Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Jak wynika z akt sprawy w wyniku modernizacji przeprowadzonej w 2007 r. usunięta została rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym tj. faktycznym sposobem zagospodarowania i wykorzystywania gruntów działki nr [...], a ich oznaczeniem ujawnionym w ewidencji gruntów. Na działce wybudowano budynki i żadnego z tych budynków nie można zaliczyć do budynków służących produkcji rolniczej, w związku z czym wykazanie w ewidencji użytku o symbolu B-R byłoby nieuprawnione.

Dlatego też w ocenie Sądu zasadnie część gruntów działki nr [...] zajętych pod budynki usytuowane na tej działce zaliczono do użytku gruntowego "grunty mieszkaniowe B".

Zdaniem Sądu nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, iż w kwestii zmian danych ewidencyjnych dotyczących użytków gruntowych odnoszących się do przedmiotowej działki nie można stwierdzić uchybień proceduralnych oraz że zasięg i rodzaj użytków gruntowych w przedmiotowe działce wykazany został w ewidencji gruntów prawidłowo. W ocenie Sądu bowiem orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły czy prawidłowo ustalono granice użytku "B".Zauważyć bowiem należy, iż w trakcie prowadzonego przez Starostę postępowania wyjaśniającego w dniu 18 listopada 2011 r. przeprowadzone zostały oględziny na działce nr [...] położonej w obrębie M., w trakcie których stwierdzono, że granice użytku B w części zachodniej działki zostały ustalone niepoprawnie, albowiem ta część gruntu nie została zabudowana.

W ocenie Sądu okoliczność ta nie została wyjaśniona przez organy prowadzące postępowanie, czym organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Prawidłowe wyznaczenie granic użytku "B" ma dla skarżących istotne znaczenie albowiem przekłada się na wysokość należnego podatku od nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono.

Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.