Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 148/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 3, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 27 ust. 5,
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 33 ust. 1, 2, art. 28, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 266
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G. M. z [...] sierpnia 2020r., znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. S. kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] wydaną dnia [...] października 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza G. M. wydaną dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], w której odmówiono przyznania pani B. S. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką panią M. C..

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] grudnia 2020 r. pani B. S. działając przez swojego pełnomocnika, adwokata P. G., zwróciła się do Burmistrza G. M. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawną matką panią M. C. ur. [...] stycznia 1949 r., która legitymuje się orzeczeniem nr [...] o niepełnosprawności w stopniu znacznym, wydanym dnia [...] stycznia 2011 r. na stałe przez P. Z. do S. O. o N. we W..

Burmistrz G. M. decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. (nr [...]) na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1b, art. 20 ustawy z 28 listopada 2003r. (Dz.U. z 2020r., poz. 111) odmówił pani B. S. przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji Burmistrza G. M. wskazano między innymi, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt l lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty, (...). W aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] maja 2020 r. Prezesa K. R. U. S., z której wynika, iż pani B. S. ma przyznaną rentę rolniczą od dnia [...].03.2020 r. do dnia [...].02.2022 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Zatem organ pierwszej instancji ustalił, że pani B. S. nie może otrzymać wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem jest rencistką co wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie ww. art. 17 ust. 5 pkt la) ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odwołanie od powyższe decyzji złożył pełnomocnik wnioskodawczyni, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie B. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku TK z 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności wskazanej części normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osoba niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opiek, a przez to naruszenia art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnice między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a rentą uzyskiwaną przez stronę, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia; oraz naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia czy różnica wysokości świadczeń – renty w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia przyznanie tego świadczenia choćby w części stanowiącej różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu ingresu społecznego i słusznego interesu stron, który wyraża się w szczególności pomięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] października 2020r. na podstawie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawa z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając że decyzja Burmistrza G. M. w zakresie przyczyny odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z obowiązującymi przepisami.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium argumentowało, że materialną podstawę prawną obu decyzji stanowi art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych. Zarówno bowiem organ pierwszej instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało ustalenia, iż w niniejszej sprawie fakt, że pani B. S. ma przyznaną ww. rentę rolniczą, wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Analizowany przepis jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i co istotne, nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. Zatem jeśli pani B. S. ma ustalone prawo do renty, to jest osobą wyłączoną z grona beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych. Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy jest jednoznaczny w swej treści. W konsekwencji organy administracji publicznej jako orzekające w niniejszej sprawie są tym przepisem związane, skutkiem czego są zobligowane do wydania decyzji odmawiającej przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Podkreślono, że świadczenie pielęgnacyjne jest surogatem wynagrodzenia za pracę, ponieważ jest dedykowane osobom czynnym zawodowo, natomiast osoba pobierająca rentę nie jest czynna zawodowo. Natomiast świadczenie pielęgnacyjne w swojej istocie przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) a nie z tytułu rezygnacji ze świadczenia rentowego. Świadczenie pielęgnacyjne nie ma również na celu wyrównania różnicy pomiędzy niższą kwotą renty a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego przyznawanego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną jest niewątpliwie zrekompensowanie osobie podejmującej się tej opieki konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej, poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty oraz opłacenie składki na ubezpieczenie społeczne, co nie ma miejsca w przypadku osoby posiadającej status np. rencisty, bowiem osoba taka nie rezygnuje z aktywności zawodowej, gdyż jest już nieaktywna zawodowo.

Kolegium wskazało, że znane mu są poglądy sądów zaprezentowane w uzasadnieniu skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych występują jednak rozbieżności co do tego, czy w przypadku przyznania opiekunowi osoby niepełnosprawnej, który ma status emeryta/rencisty, emeryturę/rentę należy zawiesić i przyznać świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości, czy też świadczenie pielęgnacyjne przyznać w wysokości różnicy pomiędzy świadczeniem emerytalnym/rentowym a świadczeniem pielęgnacyjnym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominują też poglądy całkowicie odmienne, które opowiadają się za wykładnią przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, wykluczającą zarówno możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury/renty, jak i możliwość wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia.

W świetle powyższego nie można jednoznacznie przyjąć, że ugruntowane jest orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii tego, czy osoba posiadająca prawo do emerytury w ogóle może być uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego a jeśli tak, to czy w ramach wniosku o świadczenie pielęgnacyjne ma prawo wyboru świadczenia korzystniejszego czy też ubiegać się może o wyrównanie różnicy między niższą kwotą emerytury a wyższą kwotą świadczenia pielęgnacyjnego.

Wskazać zatem należy, że poruszone zagadnienie ma charakter dużo bardziej złożony, natomiast przy rozpatrywaniu tej kwestii nie można kierować się tylko i wyłącznie wysokością świadczenia, ale trzeba uwzględnić także wszelkie możliwości prawne wiążące się z uzyskaniem statusu emeryta/rencisty. Powyższe rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych związane są z brakiem zapewnienia odpowiednich mechanizmów pozwalających na przejście na wniosek emeryta/rencisty z systemu emerytalnego do systemu świadczeń opiekuńczych wedle kryterium uzyskania świadczenia korzystniejszego dla wnioskodawcy. Problem ten ma więc charakter systemowy i dotyczy przyjętego przez ustawodawcę określonego modelu zabezpieczenia społecznego obowiązującego w Polsce.

W świetle powyższego organy administracji publicznej związane są literalną treścią art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyklucza osoby posiadające status m.in. rencistów z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji fakt posiadania prawa do renty przez panią B. S. stanowi samodzielną przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła B. S., reprezentowana przez ad G., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza G. M..

Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a rentą rolniczą uzyskiwaną przez stronę, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia,

2. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. 24a ust. 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez brak wezwania skarżącej do złożenia wniosku o zawieszenie renty rolniczej i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty oraz brak poinformowania skarżącej o konieczności złożenia takiego wniosku,

3. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń - renty rolniczej strony w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tych przepisów poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na potrzebę zastosowania dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a Uśr i odwołała się do stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych.

W realiach niniejszej sprawy pobierana przez skarżącą renta rolnicza jest znacznie niższa niż wysokość wnioskowanego świadczenia, które od dnia [...].01.2020 r. wynosi [...] zł. Za prawidłową uznać zatem należy tezę, że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Wszak zgodnie z tą zasadą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących.

Skarżąca odwołała się do tych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którymi osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je pobierać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe może dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego poprzez zawieszenie prawa do świadczenia emerytalno-rentowego. Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Zawieszenie prawa do emerytury zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS skutkować winno wstrzymaniem wypłaty świadczenia od miesiąca wydania przez ZUS decyzji o wstrzymaniu, i z tym miesiącem strona nabędzie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślając, że powyższe stanowisko odnosi się do osób, które spełniają warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie została poinformowana przez organ I instancji oraz Kolegium o tym, że ma możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na skutek wstrzymania wypłaty renty rolniczej, jak również nie została przez organy wezwana do przedłożenia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – "Ppsa"). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 Ppsa stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej B. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), zwanej dalej: "Uśr", obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji), a w szczególności art. 17 tej ustawy.

Bezsporne w niniejszej sprawie było to, że skarżąca z wnioskiem o przyznanie świadczenia wystąpiła [...] lipca 2020r. mając orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym na stałe wydanym dnia [...] października 2013r. oraz ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności od dnia [...] marca 2020r. do dnia [...] lutego 2022r. (orzeczenie KRUS z [...] maja 2020r., k. 47, 48 akt adm. I inst.). Z orzeczenia o niepełnosprawności wnioskodawczyni wynika, że jej niepełnosprawność istnieje od [...] marca 2009r., ale może podejmować odpowiednie zatrudnienie w zakładzie pracy chronionej, na przystosowanym stanowisku pracy. Osoba niepełnosprawna wymagająca opieki – Pani M. C. - posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, której daty powstania nie da się ustalić (k. 80v akt adm. I inst.). Według oświadczenia skarżącej mąż niepełnosprawnej osoby wymagającej opieki także posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, co nie było kwestionowane przez organy (k. 32, 45 akt adm. I inst.). Skarżąca mogła zatem w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 Uśr ubiegać się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką. Organ nie zakwestionował także, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką (k. 45, 50, 82, 83 akt adm. I inst.).

Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust 1b Uśr świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Nie budziło zatem wątpliwości, że Skarżąca należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki w pierwszej kolejności, skoro mąż osoby niepełnosprawnej posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, zatem to ona zobowiązana jest opiekę sprawować i po spełnieniu pozostałych przesłanek, w tym niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. K 38/13, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1b Uśr uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W związku z powyższym, fakt, iż nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność pani M. C. nie mógł stanowić przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach procedury odwoławczej słusznie nie podzieliło argumentacji organu I instancji w tym zakresie, iż przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być data powstania niepełnosprawności.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., w sprawie K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skoro w powołanym wyroku Trybunału została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać.

W tej sytuacji zasadnym jest stwierdzenie, że w ocenie organu odwoławczego jedyną przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było to, że otrzymuje ona rentę rolniczą z tytułu niezdolności (przesłanka negatywna, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr). Bezspornie Skarżąca sprawuje bowiem stałą opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Wskazany przepis przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Sąd podziela poglądy prawne dotyczące wykładni cytowanego przepisu, przedstawione w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19, 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20 oraz wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18 i z 30 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1045/18, wyrok WSA w Krakowie z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 137/19, wyrok WSA w Gdańsku z 12 września 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 472/19, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 676/19, - dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). We wskazanych wyrokach podkreślana jest potrzeba uzupełnienia wyników wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr, wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej, gdyż proces wykładni prawa nie może ograniczać się do dyrektyw językowych. Zauważa się, że zastosowanie dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów (por. uchwała NSA składu 7 sędziów z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09, CBOSA).

W orzecznictwie zauważa się również, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr winna uwzględniać także kontekst historyczny pojawienia się tego przepisu w systemie prawa, który przesądza o konieczności zastosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej. Należy zauważyć, że w dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Tym samym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie danej osobie strat, jakie ponosi w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z systemem aksjologicznym wyrażonym w Konstytucji RP. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr, wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było konsekwencją posiadania źródła utrzymania, którego wysokość przewyższała pierwotnie wysokość tego świadczenia. Ta relacja ekonomiczna przedmiotowych świadczeń utrzymywała się do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do [...] zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, czy renty, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już znacznie wyższe od otrzymywanej przez skarżącą. Intencją ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Podkreśla się, że odczytanie znaczenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni systemowej oraz funkcjonalnej (zob. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19, CBOSA).

Wymaga zauważenia, że zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, organy władzy publicznej powinny dokonywać prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr, która pozwoli na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa.

Jak wynika z art. 17 ust. 1 Uśr istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tam normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr, może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych we wskazanym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a), Uśr, naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podnoszono, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości (zob. np. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 9 marca 1988 r., U 7/87, 6 maja 1998 r., K 37/97, 20 października 1998 r., K 7/98, z 17 maja 1999 r., P 6/98, 4 stycznia 2000 r., K 18/99, 18 grudnia 2000 r., K 10/00 z 21 maja 2002 r., K 30/01, z 28 maja 2002 r., P 10/01, z 18 marca 2014 r., SK 53/12). Istotną cechą osób, którym na podstawie art. 17 ust. 1 Uśr przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zaś zróżnicowana w ten sposób, że te osoby, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr, zostały pozbawione prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, osobom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 Uśr umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. Jak podkreślał wielokrotnie Trybunał Konstytucyjny, wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonujących argumentach (por. np. wyroki z: 23 listopada 2010 r., K 5/10, 19 kwietnia 2011 r., P 41/09, 18 czerwca 2013 r., K 37/12, 5 listopada 2013 r., K 40/12 i 17 czerwca 2014 r., P 6/12).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 w sprawie SK 2/17, jest wyrokiem zakresowym, dotyczącym opiekunów mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Sąd podziela jednak stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że nie można znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) Uśr, w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne (zob. np. wyroki NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19 i 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, CBOSA).

Przy wykładni omawianego przepisu należy mieć również na względzie, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do pewnej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do renty opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

Wprawdzie, w niniejszej sprawie, na co powoływał się organ odwoławczy, skarżąca ma ustalone prawo do "renty rolniczej z tytułu niezdolności", to jednak należy podkreślić, że z jej orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że może podjąć odpowiednie zatrudnienie w zakładzie pracy chronionej, czy na przystosowanym stanowisku pracy. Nadto z orzeczenia wynika, że lekarz orzecznik nie stwierdził niezdolności do samodzielnej egzystencji, która rzeczywiście wskazywałaby na brak możliwości podjęcia pracy lub innego zatrudnienia, co prowadziłoby do przyjęcia, że skarżąca nie spełnia ustawowej przesłanki przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Tymczasem, z przedłożonej do akt administracyjnych dokumentacji wynika, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane [...] października 2013r., ale mimo to skarżąca podejmowała pracę od [...] grudnia 2014r. do [...] maja 2019r. na część etatu w spółce z siedzibą we W., a następnie od [...] września 2019r. do [...] czerwca 2020r. podejmowała pracę na czas określony na podstawie dwóch umów zlecenia w spółce z siedzibą we W. (k. 54 – 61 akt adm. I inst.). Wynika z powyższego, że orzeczona niezdolność do pracy nie stała na przeszkodzie podejmowaniu zatrudnienia i czy innej pracy zarobkowej. Stąd słusznie zarzuca skarżąca, że organ naruszył przepisy postępowania i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, poprzestając na stwierdzeniu, że z samego faktu pobierania renty zaistniała negatywna przesłanka wyłączająca przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skarżąca legitymuje się zdolnością do samodzielnej egzystencji i orzeczonym wskazaniem do odpowiedniej pracy, co nie wyklucza możliwości jej podjęcia w zakładzie pracy chronionej lub na przystosowanym stanowisku. Chybiony jest zatem zarzut braku spełnienia przesłanki niepodjęcia lub rezygnacji z pracy lub innego zatrudnienia tylko w tego powodu, że Skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i pobiera "rentę z tytułu niezdolności".

W ubezpieczenia rolników chodzi o niemożność osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, zatem nie wyklucza możliwości podjęcia innej niż w gospodarstwie rolnym pracy, oczywiście z uwzględnieniem ograniczeń co do uzyskiwanego dochodu (art. 21 Uśr). Zatem Skarżąca, pomimo, że pobiera rentę z tytułu niezdolności, gdyby nie sprawowała opieki nad matką mogłaby podjąć zajęcie zarobkowe w zakładzie pracy chronionej lub na przystosowanym stanowisku pracy uzupełniając w ten sposób dochód rodziny będącej w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.

Jakkolwiek, w ocenie Sądu w świetle zgromadzonych dokumentów, w tym także treści wywiadu środowiskowego (k. 37 akt adm. I inst.) skarżąca takiej pracy lub innego zatrudnienia nie podejmowała lub z niego zrezygnowała z powodu konieczności sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Mąż osoby niepełnosprawnej miał w czerwca 2020r. amputację nogi, skutkiem czego nie mógł faktycznie opiekować się żoną, co wcześniej umożliwiało skarżącej podejmowanie pracy właśnie do czerwca 2020r. Prawidłowe ustalenia organu w tym względzie winny prowadzić organy do wniosku, że skarżąca należy do kręgu osób uprawnionych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Bezspornie organ ustalił bowiem, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, która to opieka zmusza skarżącą do niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z pracy, którą realnie podejmowania do czerwca 2020r. Z tego też powodu zamieszkała wraz z córką u rodziców. Organ sam przyznał, że zasadne byłoby przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyby nie wyłączenie wynikająca z art. 17 ust. 1 b Uśr. Ta negatywna przesłanka została wyeliminowana przez organ odwoławczy w świetle wyroku TK z 21 października 2014r. (sygn. akt K 38/13), o czym było powyżej. W okolicznościach niniejszej sprawy, spełnione są zatem pozostałe ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (k. 37 akt adm. I inst.).

W tym miejscu Sąd wskazuje także, co winno być istotne przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że aktualnie ukształtowało się stanowisko sądów administracyjnych (w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020, sygn. I OSK 254/20, z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20 oraz z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2010/20, dostępne CBOSA), akceptujące rozwiązanie, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością renty (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 Uśr, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka wypłaty różnicy świadczenia pielęgnacyjnego nad wysokością renty, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. "trzynastego świadczenia", czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno – rentowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19, CBOSA).

W powołanych natomiast wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, a które akceptuje skład orzekający w niniejszej sprawie, wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 Uśr gdzie przyjęto, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r., poz. 266), dalej powoływanej jako "u.s.r.", zgodnie z którym w razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie - wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 3 i 4. W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, z zastrzeżeniem ust. 4. (art. 33 ust. 2 u.s.r.). Przepisy każdej z ustaw regulują przy tym zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 Uśr, czy art. 33 u.s.r.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a Uśr. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty, jak słusznie podnosiła skarżąca. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 34 ust. 1 u.s.r. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 28 u.s.r. skutkować będzie natomiast zawieszeniem jej wypłaty. Zgodnie z art. 24 ust. 2 Uśr prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z renty od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować, czego w niniejszej sprawie nie uczynił, jak zasadnie zarzucała skarżąca. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Nadto zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości.

Biorąc pod uwagę fakt, że dla opiekunów pobierających renty złożenie wniosku o ich zawieszenie i wstrzymanie wypłaty wiązać się może z obawą pozostania przez pewien okres bez środków do życia bądź z obawą czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane, na organach przed wezwaniem do złożenia wymaganej decyzji o wstrzymaniu wypłaty ciąży obowiązek ustalenia, czy w realiach danej sprawy wezwanie jest celowe. Organ musi więc w pierwszej kolejności ustalić, że wnioskodawca poza tylko wykazaniem okoliczności związanej z prawem do renty spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu świadczenia z art. 17 Uśr. W przypadku uznania, że przesłanek tych nie spełnia z innych przyczyn niż wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a Uśr wezwanie nie powinno być do strony kierowane.

Okoliczność tą podkreślał NSA w wyroku z 18 czerwca 2020r. wskazując, że taka informacja (pouczenie) powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie renty. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do renty, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno – rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas.

Natomiast, w niniejszej sprawie jak wskazano powyższej organy nie kwestionowały spełnienia przez skarżącą przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania stałej opieki nad matką. Organy przyjęły bowiem, że sam fakt pobierania renty wyklucza możliwość ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, bez badania tej przesłanki. Jak wskazano powyżej, jedynie samo takie stwierdzenie nie może być uznane za wystarczające do odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Ze zebranego materiału w sprawie wynika, że zaistniała przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką.

Organy dopuściły się w powyższym zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa, jak Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 Ppsa, zasądzając w punkcie 2 wyroku na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800).

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu i organ I instancji – uwzględniając powyższą wykładnię prawa materialnego - powinien poinformować Skarżącą o przysługującej możliwości wyboru świadczenia i związanej z tym możliwości zawieszenia prawa do renty skutkującej wstrzymaniem jej wypłaty oraz wezwać do przedłożenia stosowanej decyzji organu rentowego w tym zakresie (decyzje Prezesa KRUS), co umożliwi ewentualną wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości.

Po czym, w zależności od wykonania przez skarżącą nałożonego obowiązku, rozstrzygną ponownie sprawę.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 04 lutego 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (k. 17 akt sąd.). Strony miały także możliwość złożenia na piśmie ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podniesione na rozprawie (k. 19, 22 akt sąd.).