Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 112/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1, art.129 par 2, ,art.57 par 5, art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] spółka z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz [...] spółka z o.o. w K. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem znak: [...] z [...] listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło, że odwołanie od decyzji Starosty G. z [...].09.2020r. znak: [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania określonego w art. 129 § 2 kpa.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny:

Decyzją z [...].09.2020r. znak: [...] Starosta G. nałożył na firmę "T. — P." Sp. [...] w K., karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki [...], numer rejestracyjny [...], w terminie 30 dni od dnia jego sprzedaży, tj. uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W/w decyzja została doręczona adresatowi, tj. "T. — P." Sp. [...] w K. w dniu [...].09.2020r., co poświadcza zwrotne potwierdzenie jej odbioru znajdujące się w aktach sprawy (decyzję odebrała D. S. — osoba upoważniona). Powyższy fakt doręczenia decyzji w tym dniu, tj. [...].09.2020r. potwierdza Skarżący w odwołaniu. Pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia decyzji zostało zawarte w końcowym fragmencie decyzji wydanej przez organ I instancji.

Organ wskazał, że stosownie do treści art. 127 § 1 i art. 129 § 1 i 2 kpa, stronie przysługiwało odwołanie od decyzji i należało je wnieść do organu odwoławczego tj. w tym przypadku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upływał [...] września 2020r. "T. — P." Sp. [...] reprezentowana przez Prezesa Zarządu — A. S. złożyła odwołanie za pośrednictwem Starosty G. [...] września 2020r., czyli po upływie 14 — dniowego terminu przewidzianego do wniesienia odwołania, co potwierdza zarówno pieczęć Starostwa Powiatowego w G. znajdująca się na odwołaniu, jak i pismo Starosty G[...] z [...].10.2020r. informujące, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone osobiście na punkcie informacyjnym Starostwa w dniu [...].09.2020r. W takim przypadku decyduje data wpływu pisma (odwołania) do organu I instancji. Przekroczenie 14-dniowego terminu powoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania.

SKO zaznaczyło, że Strona nie podniosła jakichkolwiek okoliczności mogących stanowić usprawiedliwienie przekroczenia terminu do złożenia odwołania, jak również nie wniosła o przywrócenie tegoż terminu. Z tych przyczyn SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty G. z dnia [...] września 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił, że w/w postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy:

1.art. 7 w zw. z art. 77 i 80 kpa poprzez brak rozstrzygnięcia wszystkich okoliczności sprawy polegającym na pominięciu, iż Skarżący w dniu [...] września 2020 r. nadał w polskiej placówce pocztowej operatora Poczta Polska za potwierdzeniem odbioru pismo zawierające odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, a jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowe pismo zostało odebrane w Starostwie G. w dniu [...] września 2020 r., 2.art. 57 § 5 pkt 2 kpa polegające na bezpodstawnym stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdy tymczasem Skarżący przed upływem terminu do wniesienia odwołania nadał przesyłkę z odwołaniem w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. — Prawo pocztowe, co w konsekwencji oznacza, iż w myśl przepisu art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji został zachowany,3.art. 134 kpa poprzez bezpodstawne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdy tymczasem Skarżący prawidłowo wniósł odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu z art. 129 § 2 kpa, w sposób przewidziany przepisami kpa.

Wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej karty z dokumentu pocztowej książki nadawczej zawierającej listę korespondencji wysłanej przez Skarżącego za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] września 2020 r., w tym do adresata Starostwo G. (zarejestrowanej jako list polecony pod nr. ([...]) wraz z ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru tej przesyłki w dniu [...] września 2020 r. na okoliczność stwierdzenia zachowania przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania w związku z prawidłowym nadaniem odwołania w ustawowym terminie w placówce operatora pocztowego Poczty Polskiej.

Zgłaszając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu 1 — szej instancji stwierdzając negatywną przesłankę do rozpatrzenia odwołania polegającą na rzekomym uchybieniu przez Skarżącego ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Skarżący potwierdził, że decyzja organu 1 — szej instancji została mu doręczona [...] września 2020 r., a termin na wniesienie odwołania upływał [...] września 2020 r. Wskazał na brak dokonania pełnych ustaleń w zakresie złożenia odwołania od decyzji organu 1 — szej instancji, co doprowadziło do bezpodstawnego stwierdzenia naruszenia terminu do wniesienia odwołania. Podniósł, iż [...] września 2020 r. Skarżący nadał listem poleconym do Starostwa G. za pomocą operatora pocztowego Poczty Polskiej niepodpisane odwołanie od decyzji organu 1 — szej instancji. Przesyłkę odebrano w Starostwie G. w dniu [...] września 2020 r., a organy obu instancji nie odniosły się do okoliczności nadania w dniu [...] września 2020 r. przesyłki z niepodpisanym odwołaniem. Dowodem powyższego jest karta z dokumentu pocztowej książki nadawczej z listą korespondencji wysłanej przez Skarżącego w dniu [...].09.2020 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Podniósł, że Skarżący po stwierdzeniu, iż znajdujące się w przesyłce z dnia [...].09.2020 r. (wysłanej w ustawowym terminie) odwołanie nie zawiera podpisu, postanowił od razu bez czekania na odrębne wezwanie z organu 1 -szej instancji doprowadzić do usunięcia braku formalnego odwołania. W tym celu w dniu [...] września 2020 r. Skarżący złożył na biurze podawczym organu 1 —szej instancji odwołanie ze złożonym podpisem zgodnie z obowiązującym u Skarżącego sposobem reprezentacji. Zdaniem Skarżącego od strony formalnej odwołanie zostało wniesione w dniu [...] września 2020 r. poprzez jego wysyłkę listem poleconym za pośrednictwem operatora pocztowego Poczty Polskiej. Natomiast, pismo złożone w dniu [...].09.2020 r. stanowiło uzupełnienie stwierdzonego zawczasu przez samą stronę braku formalnego. Podkreślił, że organy obydwu instancji błędnie pominęły okoliczność nadania listem poleconym przesyłki z odwołaniem w dniu [...].09.2020 r., o czym niewątpliwie organ 1— szej instancji posiadał wiedzę, ponieważ Skarżącemu zostało doręczone zwrotne potwierdzenie odbioru tej przesyłki w dniu [...] września 2020 r. Niezależnie od powyższego, organ 1 — szej instancji który tego samego dnia otrzymał dwa egzemplarze odwołania — jedno niepodpisane wysłane w dniu [...].09.2020 r. — drugie podpisane złożone w dniu [...].09.2020 r. na biurze podawczym organu 1 - szej instancji w przypadku ewentualnych wątpliwości odnośnie rzeczywistych intencji strony, winien był co najmniej wystąpić do strony z ewentualnym zapytaniem oraz poinformowaniem o stosownych skutkach prawnych określonych działań — zgodnie z art. 9 kpa. Natomiast, organ 1 - szej instancji przemilczał fakt, iż w dniu [...] września 2020 r. odebrał przesyłkę z odwołaniem Skarżącego nadaną listem poleconym w dniu [...] września 2020 r.

W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o oddalenie skargi. Podniosło, że podejmując zaskarżone postanowienie opierało się na jednoznacznym wyjaśnieniu organu I instancji zawartym w piśmie z dnia [...].10.2020r., że przedmiotowe odwołanie firma T. — P. sp. [...] reprezentowana przez Prezesa Zarządu — A. S. złożyła osobiście na punkcie informacyjnym Starostwa w dniu [...].09.2020r., a zatem po terminie przewidzianym do wniesienia odwołania. Ponadto, w przekazanych wówczas aktach sprawy przez organ I instancji, jak i obecnie przekazanych w związku ze złożoną skargą, brak jest dokumentów, które potwierdzałyby złożenie odwołania w sposób opisany w skardze. Zdaniem Kolegium, także dowody nadesłane przez Skarżącego nie dają jednoznacznej odpowiedzi, w jaki sposób złożone zostało przedmiotowe odwołanie. Karta z dokumentu pocztowej książki nadawczej zawierającej listę korespondencji wysłanej przez Skarżącego za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] września 2020r. jest nieczytelna w poz. 1 dotyczącej nazwy adresata, jak i sprawy, której dotyczy. Stąd pokwitowanie odbioru tej przesyłki przez pracownika Starostwa Powiatowego w G. nie daje odpowiedzi na pytanie, czy przesyłka ta zawierała przedmiotowe odwołanie od decyzji organu I instancji. SKO wskazało, że w złożonej skardze Skarżący podnosi, że organ I instancji otrzymał tego samego dnia, tj. [...] września 2020r. dwa egzemplarze odwołania — jedno niepodpisane wysłane w [...] września 2020r. — drugie podpisane złożone [...] września 2020r. na biurze podawczym organu I instancji. Jak powyżej wskazano, brak jest w aktach organu I instancji odwołania niepodpisanego wysłanego pocztą, jak twierdzi Skarżący, w dniu [...] września 2020r., co mogłoby np. oznaczać (do czego Kolegium oczywiście nie ma żadnej pewności), że Skarżący będąc osobiście w Starostwie Powiatowym w G. w dniu [...] września 2020r. zabrał niepodpisane odwołanie składając drugie odwołanie ze swoim własnoręcznym podpisem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137, dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. [...].

Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 pusa). Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID – 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru;

2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

3) złożone w polskim urzędzie konsularnym;

4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;

5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;

6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Przekroczenie terminu ustawowego nawet o jeden dzień obliguje do uznania, że dokonana przez skarżących czynność jest bezskuteczna, a organ ma obowiązek - stosownie do art. 134 k.p.a., wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004).

Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawało, że decyzja Starosty G. z dnia [...] września 2020 r. została Spółce doręczone w dniu [...] września 2020 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do złożenia zażalenia na to postanowienie upłynął więc z dniem [...] września 2020 r.

Odwołanie Spółki wpłynęło do organu w dniu [...] września 2020 r. W aktach administracyjnych przekazanych do tut. Sądu na pierwszej jego stronie znajduje się prezentata: Starostwo Powiatowe w G. z datą [...] września 2020 r.

Jak wynika natomiast ze skargi i załączników do niej dołączonych, w dniu [...] września 2020 r. skarżąca nadała pismo do Starostwa Powiatowego w G. (kserokopia książki nadawczej), które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w dniu [...] września 2020 r. (zwrotne potwierdzenie jego odbioru).

W ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 §1 i art.80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Dlatego Sąd postanowił uchylić zaskarżone postanowienie organu II instancji i zobowiązać go do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez ustalenie gdzie znajduje się korespondencja wysłana przez Spółkę do Starostwa Powiatowego w G. w dniu [...] września 2020 r. o numerze przesyłki [...], odebrana przez organ w dniu [...] września 2020 r. i co ona zawiera.

Bezsporne jest, że taka korespondencja powinna istnieć i jest to kluczowe dla oceny w niniejszej sprawie terminowości wniesienia odwołania przez skarżącą Spółkę.

Z uwagi na to, że organ odwoławczy podjął już nieskuteczną próbę wyjaśnienia kwestii wpływu odwołania, w ocenie Sądu organ II instancji powinien zlecić organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a.

Podkreślić należy, że istnienie ww. przesyłki zostało udowodnione przez Skarżącego, natomiast brak jest ze strony organu I instancji jakiegokolwiek racjonalnego wyjaśnienia tej kwestii i niezrozumiałe jest konsekwentne ignorowanie przez organ faktu jej istnienia.

W sytuacji ustalenia, że korespondencja została zagubiona przez organ I instancji lub w sytuacji braku wyjaśnienia przedmiotowej kwestii, organ odwoławczy poinformuje Skarżącego o tym fakcie i zaleci mu złożenie w związku z tym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie przywróci termin na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Dniem ustania przyczyny uchybienia terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., będzie dzień doręczenia skarżącemu ww. pisma informującego go o stanie wyjaśnienia sprawy.

Organ II instancji nie wyjaśnił więc przed wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2020 r. wszystkich okoliczności, które pozwalałyby na ustalenie czy odwołanie Spółki zostało wniesione w terminie czym niewątpliwie naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a., art. 8 a przede wszystkim w konsekwencji przepis art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1lit. c p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.