Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 60/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 271 pkt 2, art. 273 par. 1 pkt 2, art. 273 par. 2, art. 274, art. 277, art. 282 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi J. W. i J. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2014 roku sygnatura akt II SAB/Łd 86/14 oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 86/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", oddalił skargę J. W. i J. W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214.

W uzasadnieniu wyroku sąd podzielił stanowisko Wojewody [...], wyrażone

w odpowiedzi na skargę, że J. W. i J. W. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Skarżący nie wskazywali, by przysługiwał im jakikolwiek prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości objętej skargą. Zresztą, jak słusznie podnosił organ, postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina. Przy czym ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.), przywoływana dalej w skrócie jako "ustawa", ani też żaden inny akt nie ogranicza

w czasie możliwości wszczęcia postępowania komunalizacyjnego. Postępowanie to Wojewoda wszczyna z urzędu, bowiem art. 17a ust. 3 ustawy wprost o tym stanowi. Skarżący nie mają zaś interesu prawnego, który uprawniałby ich do skutecznego żądania wszczęcia postępowania komunalizacyjnego, czy też do działania w tej sprawie w charakterze strony. Tym samym nie posiadają legitymacji skargowej do kwestionowania opieszałości organu w tym zakresie w trybie skargi na bezczynność.

W dniu 7 kwietnia 2015 r. J. W. i J. W. wnieśli skargę

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi

z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 86/14 i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości ze względu na spełnienie przesłanek z art. 271 ust. 2, art. 273 § 1 pkt 1 i art. 273 § 2 p.p.s.a. oraz umorzenie postępowania w sprawie II SAB/Łd 86/14 jako bezprzedmiotowego ze względu na cofnięcie przez skarżących skargi.

W jej uzasadnieniu skarżący wskazali, że w dniu 6 marca 2015 r. Wojewoda [...] doręczył im pismo z dnia 2 marca 2015 r. skierowane do Ministra Administracji

i Cyfryzacji zawierające informację, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przez Wojewodę [...] zawiadomieniem z dnia 26 grudnia 2005 r. - na wniosek Gminy Ł. Z informacji zawartej w piśmie Wojewody [...] z dnia 2 marca 2015 r. wynika w oczywisty sposób, że Wojewoda [...] poświadczył w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy nieprawdę oświadczając, iż w oparciu o wniosek skarżących nie jest w stanie ustalić przedmiotu postępowania, skoro postępowanie dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte w dniu 26 grudnia 2005 r.

Skarga na bezczynność Wojewody [...] w zakresie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie potwierdzenia faktu komunalizacji była tym samym bezprzedmiotowa, skoro w chwili jej wniesienia postępowanie się toczyło - brak w piśmie Wojewody [...] informacji o jego zakończeniu w inny sposób - będąc wszczętym na wniosek Gminy Ł.

W postępowaniu przed WSA w Łodzi skarżący zostali pozbawieni możności działania, będąc zmuszeni do działania na swoją szkodę. Udzielenie przez Wojewodę [...] informacji o wszczęciu postępowania przed wniesieniem skargi do WSA w Łodzi nie spowodowałoby wniesienia skargi, a w trakcie jego trwania spowodowałoby cofnięcie skargi. Zatajenie przed skarżącymi tej informacji wyczerpuje w całości znamiona czynu z art. 286 Kk, gdyż jej brak naraził skarżących na zbędne koszty postępowania przed WSA w Łodzi, a nadto opóźnił podjęcie przez skarżących skutecznych działań na 9 miesięcy.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 271 ust. 2 p.p.s.a. skarżący wywiedli, że

w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu przed WSA w Łodzi, na skutek wielokrotnego, rażącego naruszenia przez Wojewodę [...] przepisów k.p.a. -

w tym art. 6, art. 7, art.8, art. 9, art. 11, art. 77 ust. 1 i art. 80 oraz dopuszczenia się czynów wyczerpujących znamiona przestępstwa - zostali pozbawieni wiedzy o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających decydujący wpływ na wynik sprawy. Wnosząc skargę do WSA w Łodzi skarżący nie wiedzieli, że Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie komunalizacji gruntów państwowych, nie mieli tym samym szansy na wykazanie w jej uzasadnieniu rażącego naruszenia przez Wojewodę [...] przepisów k.p.a., uzasadniającego zarzut naruszenia prawa do sądu.

Z treści pisma Wojewody [...] z dnia 2 marca 2015 r. wynika, że skarżący zostali pozbawieni prawa do sądu w znaczeniu materialnym, będąc pozbawieni możliwości cofnięcia skargi jako oczywiście bezprzedmiotowej. Ta okoliczność uzasadnia stanowisko skarżących, iż na skutek pozbawienia wiedzy o istotnych okolicznościach mających wpływ na sposób ich postępowania przed WSA w Łodzi zostali pozbawieni możności obrony swoich praw, co uzasadnia zastosowanie art. 271 ust. 2 p.p.s.a. Formalnie, skarżącym zapewniono korzystanie z prawa do sądu, ale na skutek wskazanych okoliczności zostali pozbawieni możności obrony swoich praw, stając się ofiarami zamierzonej manipulacji, zmierzającej do pozbawienia skarżących prawa do sądu w innych postępowaniach.

Argumentując podstawy wznowienia postępowania sądowego z art. 273 § 1 pkt 1 i art. 273 § 2 p.p.s.a. skarżący stwierdzili, że informacja o wszczęciu postępowania

w sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości jest nową okolicznością faktyczną, z której skarżący nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Zatajenie tej informacji w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy wyczerpuje znamiona oczywistych przestępstw (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Co do przymiotu strony postępowania komunalizującego przedmiotową nieruchomość skarżący w pełni podzielili pogląd, iż ustawa komunalizująca nie może być źródłem ich interesu prawnego. W wyniku wydania decyzji komunalizującej skarżący nie nabędą

z jej rozstrzygnięcia żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości, a także wydana decyzji nie nałoży na skarżących żadnych obowiązków. Legitymację skargową

w postępowaniu komunalizującym przedmiotową nieruchomość skarżący wywodzą

z konstytucyjnego obowiązku wszystkich organów władzy publicznej zapewnienia każdemu człowiekowi ochrony publicznych praw podmiotowych - art. 30, art. 38, art. 40, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1, art. 2, art. 3, art. 6. 1 i art. 1 Protokołu Nr 1 Konwencji. Bez zakończenia wszczętego postępowania skarżący nie mogą wykazać, że padli ofiarą zorganizowanej grupy o charakterze przestępczym, ulokowanej w organach administracji rządowej, nie mogą wystąpić

z wnioskiem o uzgodnienie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości

z rzeczywistym stanem prawnym bądź o naprawienie szkody wyrządzonej zaniechaniem Gminy Ł. w ujawnieniu w księdze wieczystej posiadanego prawa własności, nie mogą skutecznie domagać się weryfikacji decyzji w podatku od przedmiotowej nieruchomości oraz żądać pozbawienia wykonalności nakazów zapłaty za nieistniejące w rzeczywistości prawo użytkowania wieczystego.

Reasumując, skarżący stwierdzili, że skarga o wznowienie postępowania służy wyłącznie usunięciu z obiegu prawnego prawomocnego wyroku, w którego uzasadnieniu sąd zawarł stwierdzenie o braku po stronie skarżących przymiotu strony

w postępowaniu komunalizującym przedmiotową nieruchomość, gdyż fakt ten może być przeszkodą uniemożliwiającą skarżącym obronę ich praw podmiotowych w innych postępowaniach. Uchylenie wyroku wydanego w sprawie II SAB/Łd 86/14 mogło nastąpić w trybie kasacji, ze względu na wadliwość jego uzasadnienia. Skarga kasacyjna została odrzucona. Skoro zaistniały okoliczności do wznowienia postępowania, to nie ma żadnych przeszkód, aby jedyny cel skarżących - uchylenie wyroku ze względu na jego uzasadnienie mogące być przeszkodą pozbawienia skarżących przymiotu strony w postępowaniu komunalizującym przedmiotową nieruchomość, co pozbawiłoby skarżących prawa do sądu uniemożliwiając obronę publicznych praw podmiotowych - został zrealizowany w trybie wznowienia postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem. Do skargi załączono kopię pisma Wojewody [...] z dnia 2 marca 2015 r.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w dniu 19 maja 2014 r. skarżący J. i J. W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skargę na nie wykonanie przez Wojewodę obowiązku wynikającego z art. 17a ust. 3 ustawy, zarzucając tym samym wieloletnią bezczynność w wykonaniu z urzędu obowiązku wynikającego z art. 17a ust. 3 ustawy.

Podstawą złożenia skargi było złożone uprzednio przez skarżących pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r. - zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykonanie obowiązku wynikającego z art. 17a ust. 3 ustawy, w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214.

W celu wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Ł., na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, warunkiem koniecznym jest ustalenie przedmiotu tegoż postępowania. W związku z faktem, iż w piśmie Państwa W.

z dnia 16 kwietnia 2014 r. podany jest wyłącznie adres nieruchomości - Wojewoda [...] pismami z dnia 12 maja 2014 r. i z dnia 5 czerwca 2014 r. wystąpił do wnioskodawców o sprecyzowanie przedmiotu wniosku oraz poinformował, iż po dookreśleniu oznaczenia nieruchomości kwestia komunalizacji nieruchomości zostanie niezwłocznie wyjaśniona. Wojewoda dodał przy tym, że skarżący do chwili obecnej nie wskazali oznaczenia działki mającej stanowić przedmiot postępowania komunalizacyjnego.

Wojewoda [...] w związku z pismem Prezydenta Miasta Ł. nr DGM-PNIII. 6825.50720.2014, z dnia 6 czerwca 2014 r., dotyczącym podjęcia rozstrzygnięcia

w przedmiocie komunalizacji z mocy prawa z dniem [...] na rzecz Gminy Ł. nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 199/70, o pow. 5516 m2, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Ł. -, a na które to w swoich pismach powołują się J. i J.W., wezwał wnioskodawcę, tj. Prezydenta Miasta Ł., pismem nr GNIV.7532.414.2014.AW z dnia 30 czerwca 2014 r., do przedłożenia stosownej dokumentacji dla ww. nieruchomości, gdyż działka ta nr 199/70, o pow. 5516 m2, w obrębie [...], została objęta arkuszem spisowym Nr 2005/G-07.

Organ przyznał, że postępowanie administracyjne w sprawie komunalizacji wspomnianej działki zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 26 grudnia 2005 r. nr SP.VII.7722/0/71/2005, a Prezydent Miasta Ł. w piśmie GKI.VII.7228-4/5959/2006

z dnia 10 lutego 2006 r. zobowiązał się do sukcesywnego przedkładania Wojewodzie [...] niezbędnej dokumentacji inwentaryzacyjnej dla poszczególnych nieruchomości objętych ww. spisem. W związku z powyższym Wojewoda zaznaczył, iż prowadzi postępowanie wyjaśniające, zainicjowane pismem Prezydenta Miasta Ł.

z dnia 6 czerwca 2014 r., w sprawie komunalizacji nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214. Jego zdaniem bezzasadny jest zarzut skarżących, iż

w chwili wniesienia skargi z dnia 19 maja 2014 r. na nie wykonanie obowiązku wynikającego z art. 17a ust. 3, toczyło się postępowanie komunalizacyjne. Niedorzeczny jest nadto zarzut skarżących o poświadczeniu nieprawdy przez Wojewodę [...]. Stwierdzenie, czy nieruchomość, o którą chodzi skarżącym, została ujęta w spisach inwentaryzacyjnych złożonych przez Prezydenta Miasta Ł. przed dniem 31 grudnia 2005 r. - a tym samym, czy toczy się w stosunku do niej postępowanie komunalizacyjne na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, nie jest możliwe

w oparciu o szczątkowe dane identyfikacyjne nieruchomości podane w wezwaniu skarżących z dnia 16 kwietnia 2014 r.

Powołując się na treść art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy Wojewoda przypomniał, że stronami postępowania komunalizacyjnego jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość od Skarbu Państwa. Zdaniem Wojewody skoro J.

i J. W. nie posiadają statusu strony postępowania komunalizacyjnego, to skargę z dnia 7 kwietnia 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 86/14 złożyły osoby nie mające legitymacji w tym zakresie.

W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2015 r. skarżący wnieśli o odrzucenie skargi po wznowieniu postępowania, nie zaś o umorzenie postępowania.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 25 maja 2015 r. skarżący ponowili wniosek o odrzucenie skargi na bezczynność Wojewody [...], po wznowieniu postępowania i sprecyzowali przesłanki wznowienia postępowania wskazując na:

1. art. 271 ust. 2 p.p.s.a. w części świadomego pozbawienia skarżących możności działania poprzez ukrycie faktu wszczęcia postępowania komunalizującego przedmiotową nieruchomość,

2. art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (w skardze o wznowienie omyłkowo wskazano art. 273 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.), tj. orzeczenie zostało uzyskane w wyniku przestępstwa (art. 286 Kk),

3. art. 273 § 2 p.p.s.a. w zakresie wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

W motywach pisma skarżący powtórzyli dotychczasową obszerną argumentację

i wskazali, że zatajenie przez Wojewodę [...] faktu wszczęcia postępowania

w sprawie potwierdzenia komunalizacji przedmiotowej nieruchomości uzasadnia wniosek o wznowienie postępowania i odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem stron przesłanką dopuszczalności zaskarżenia danego aktu lub czynności jest fakt ich istnienia (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Istotą skargi na bezczynność organu jest zarzut niepodjęcia czynności z zakresu administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zatem z punktu widzenia dopuszczalności zaskarżenia bezczynności organu będzie wyłącznie ustalenie tej okoliczności. Skoro z okoliczności faktycznych ujawnionych po zakończeniu postępowania przed WSA w Łodzi wynika, że Wojewoda [...] wszczął postępowanie na wniosek Gminy Ł., przedmiot zaskarżenia nie istnieje, zatem skarga podlegała odrzuceniu na mocy przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyby fakt wszczęcia postępowania był ujawniony przez Wojewodę [...].

Wskazując następnie na przesłankę wznowienia postępowania z art. 273 § 2 p.p.s.a. skarżący zauważyli, że wykazali bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy faktem wszczęcia postępowania administracyjnego, a stanem faktycznym sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem WSA w Łodzi, który został ustalony niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Skarżący wykazali dowodem z dokumentu, że fakt wszczęcia postępowania administracyjnego istniał w dacie wydania prawomocnego orzeczenia, ale skarżący nie mogli się na ten fakt powołać, gdyż został zatajony przez Wojewodę [...] w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy. Ujawnienie tego faktu skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., a nie jej oddaleniem na podstawie art. 150 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a.

Zatajenie przez Wojewodę [...] faktu wszczęcia postępowania administracyjnego w stosunku do gruntu objętego zapytaniem Prezydenta Miasta Ł. z dnia 6 czerwca 2014 r. oraz informacji skarżących, iż ich wniosek dotyczy tego gruntu, wyczerpuje

w całości znamiona czynu z art. 286 § 1 Kk. Udzielenie informacji zawartej w piśmie

z dnia 2 marca 2015 r., np. w czerwcu 2014 r., kiedy wyrok WSA w Łodzi jeszcze nie istniał, co było możliwe, wykluczało jego wydanie. Zagrożenie karą bezwzględnego pozbawienia wolności w granicach określonych w art. 286 § 1 Kk jest obligatoryjne, gdyż art. 286 § 1 Kk nie zawiera żadnych podstaw umożliwiających uniknięcia kary, np. iż wprowadzający w błąd działał nieświadomie.

Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega oddaleniu.

Problematyka wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem została unormowana w dziale VII w przepisach art. 270-285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.".

W myśl art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:

1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia;

2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

Stosownie zaś do treści art. 273 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że:

1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;

2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (§ 1).

Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy,

a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2).

Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3).

Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 p.p.s.a.).

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.).

Skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.).

Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 280 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia

i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy (art. 281 p.p.s.a.).

W myśl art. 282 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (§ 1). Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza (§ 2). W przypadku, o którym mowa w art. 273 § 3, sąd uchyla jedno z orzeczeń dotyczących tej samej sprawy, utrzymując w mocy inne prawomocne orzeczenie, albo uchyla wszystkie prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy i orzeka co do istoty sprawy albo przekazuje sprawę właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu do rozpoznania i rozstrzygnięcia o tej sprawie (§ 3).

Tytułem wstępu wyjaśnić trzeba, że wznowienie postępowania sądowego jest instytucją wyjątkową, służy bowiem obaleniu prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie - w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu - zbadanie jego zasadności. Do ogólnych warunków dopuszczalności wznowienia postępowania zalicza się: istnienie orzeczenia sądu, od którego została wniesiona skarga o wznowienie postępowania; prawomocność tego orzeczenia oraz to, że orzeczenie takie musi kończyć postępowanie w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt I OZ 299/05 – Lex nr 1289205). W postępowaniu wznowieniowym uruchamianym na skutek skargi przeciwnikiem skarżącego jest de facto sąd administracyjny, gdyż przeciwko jego orzeczeniu skierowana jest skarga (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt I OSK 1293/09 – Lex nr 573242).

W ocenie sądu J. W. i J. W. oparli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 19 listopada 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 86/12 na trzech ustawowych przesłankach z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 273 § 2 p.p.s.a., wnosząc ją niewątpliwie z zachowaniem trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a.

Przystępując w następnej kolejności do oceny zasadności skargi o wznowienie, której celem jest ustalenie, czy powołane wyżej ustawowe przesłanki wznowienia faktycznie wystąpiły, sąd po zbadaniu akt sprawy w kontekście obowiązujących przepisów prawa oraz powołanych przez skarżących argumentów stwierdził, że brak jest podstaw wznowienia postępowania sądowego.

Nie budzi wątpliwości sądu, że nie jest prawnie dopuszczalne wznowienie postępowania sądowego z powodu jego nieważności określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ analiza akt sądowych sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 86/14 dowodzi bezspornie, iż w toku postępowania sądowego nie doszło do naruszenia przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi, którego skutkiem byłoby pozbawienie stron możliwości działania, zresztą - co istotne - sami skarżący nie wskazują takich przepisów w treści skargi. Brak jest też podstaw ażeby wysnuć wniosek o braku po stronie skarżących na etapie postępowania prowadzonego w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 86/14 zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 p.p.s.a. bądź zdolności procesowej w myśl art. 26 p.p.s.a., a tym samym o konieczności ich należytej reprezentacji zarówno przez przedstawiciela ustawowego, czy też pełnomocnika, który został ustanowiony przez strony dopiero na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyżej wyroku, odrzuconej zresztą z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Zresztą w treści skargi małżonkowie W. przyznali, że w toku postępowania sądowego w sprawie II SAB/Łd 86/14 zapewniono im prawo do sądu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle brzmienia art. 271 pkt 2 p.p.s.a. ugruntowało się stanowisko, które tutejsze sąd podziela, że niemożność działania, czyli niemożność obrony swych praw, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. Konieczne jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. Generalnie powiedzieć można, że jeśli strona nie została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych

w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to nie sposób uznać, że była ona pozbawiona, wskutek naruszenia przepisów prawa, możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) - (por. wyrok z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1144/10 – Lex nr 1244021, postanowienie z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2637/11- Lex nr 1104204).

W realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób również zgodzić się

z twierdzeniem skarżących, że wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa, ponieważ oczywistym jest, iż okoliczność czy też - inaczej mówiąc - zarzucany czyn

z art. 286 § 1 Kk, polegający na zatajeniu przez Wojewodę [...] faktu wszczęcia zawiadomieniem z dnia 26 grudnia 2005 r. postępowania administracyjnego w sprawie komunalizacji nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214, nie został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. Brak jest też podstaw, ażeby twierdzić, że postępowanie karne nie może być w tej sprawie wszczęte lub że zostało umorzone z przyczyn innych niż brak dowodów. Nie zostały wobec tego spełnione warunki z art. 274 p.p.s.a.

Późniejsze wykrycie przez skarżących nowej okoliczności faktycznej, z której nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu w postaci toczącego się od 2005 r. postępowania komunalizacyjnego, niewątpliwie mogłoby uzasadniać wznowienie postępowania sądowego, gdyby nie fakt, że ustawodawca uzależnił możliwość skutecznego wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 273 § 2 p.p.s.a. od wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy nową okolicznością faktyczną,

a wynikiem sprawy zakończonej prawomocny orzeczeniem.

W realiach tej sprawy ujawnienie wiadomości o toczącym się od 2005 r. postępowaniu komunalizacyjnym względem nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 208/214 pozostawało bez jakiegokolwiek wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Nie zmienia to faktu, co zresztą przyznają sami skarżący, że nie posiadają oni interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. we wszczęciu i prowadzeniu postępowania komunalizacyjnego. Na marginesie zauważyć trzeba, że zanim sąd, po wznowieniu postępowania przystąpiłby do badania meritum sprawy, a więc oceny czy Wojewoda pozostawał w bezczynności w przedmiocie postępowania komunalizacyjnego,

w pierwszej kolejności skupiłby się na ocenie, czy skarga została wniesione przez osoby posiadające interes prawny. Wynik tej oceny dokonany nie uległby zmianie.

W tej sytuacji - wbrew stanowisku skarżących - brak byłoby również podstaw do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z tego powodu, że skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Odnosząc się następnie do argumentów skargi o wznowienie postępowania, iż celem jej wniesienia jest uchylenie prawomocnego wyroku, którego uzasadnienie -

w przekonaniu skarżących - jest wadliwe, co mogło nastąpić w trybie kasacji, podkreślić trzeba, że postępowanie kasacyjne jest odrębnym postępowaniem od postępowania wznowieniowego. W trybie postępowania wznowieniowego skarżący nie mogą upatrywać substytutu postępowania kasacyjnego. Zresztą, co nie budzi wątpliwości, zarzut wadliwego uzasadnienia wyroku mógłby niewątpliwie stanowić podstawę zarzutu kasacyjnego, jednakże nie może uzasadniać wznowienia postępowania, ponieważ katalog przesłanek wznowienia ma charakter zamknięty, a ustawodawca nie wymienia wśród nich wadliwości uzasadnienia prawomocnego orzeczenia sądu.

Reasumując, sąd nie dopatrzył się podstaw do wznowienia postępowania sądowego, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.

a.tp.