Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2524/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 15 ust. 1 zd. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi L. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz L. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżąca – L. S.A. w W., [...] grudnia 2007 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe:

Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zagospodarowania i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, a także wynajmu i zarządzania nieruchomościami. Aktualnie realizuje projekt budowy centrum handlowego. Zysk za 2007 r. uchwałą Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy może zostać przeznaczony na wypłaty akcjonariuszom dywidendy. Środki własne Skarżącej są niewystarczające na pokrycie dywidendy i zobowiązań wobec jej kontrahentów. Dlatego też planuje ona zaciągnięcie pożyczki w celu sfinansowania wypłaty dywidendy oraz zachowania płynności finansowej, której wypłata dywidendy mogłaby zagrozić.

W związku z powyższym Skarżąca zadała pytanie, czy wydatki (w tym zapłacone odsetki od kredytu) poniesione na pozyskanie i obsługę kredytu przeznaczonego na wypłatę dywidendy akcjonariuszom oraz w celu zabezpieczenia płynności finansowej, zagrożonej przez konieczność wypłaty dywidendy, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?

Zdaniem Skarżącej, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.) – dalej: "u.p.d.o.p., odsetki od pożyczki będą kosztem uzyskania przychodów.

Uzasadniając powyższe stanowisko Skarżąca podniosła brak kosztów kredytu na wypłatę dywidendy w katalogu kosztów niestanowiących kosztów podatkowych. Nie mają do nich zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (wydatki na spłatę kredytów) oraz art. 16 ust. 1 pkt 12 tej ustawy (odsetki, prowizje i różnice kursowe od kredytów zwiększających koszty inwestycji). Ponadto przepisy u.p.d.o.p. nie uzależniają możliwości zaliczenia kosztów kredytu do kosztów podatkowych od celu, na jaki kredyt został zaciągnięty. Celem przedmiotowego kredytu nie jest finansowanie realizacji inwestycji.

Skarżąca powołała się również na obowiązek wypłacenia dywidendy akcjonariuszom, wynikający z Kodeksu spółek handlowych ("k.s.h."). W świetle art. 347 § 1 k.s.h. relacja miedzy spółką akcyjną a akcjonariuszem w zakresie realizacji prawa do dywidendy jest taka, jak między dłużnikiem a wierzycielem. Dywidenda jest zatem jednym z rodzajów zobowiązań pieniężnych wiążących się z całokształtem działalności spółki akcyjnej. Koszt zapłaconych odsetek od przedmiotowego kredytu ma pośredni związek z bieżącą działalnością Skarżącej i w konsekwencji powinien zostać zaliczony do kosztów podatkowych jako poniesiony w celu zabezpieczenia źródła przychodów. Skarżąca podkreśliła, że zaciągnięcie kredytu zapewni jej płynność finansową, ponieważ prowadząc działalność inwestycyjną, z posiadanych środków nie będzie w stanie wypłacić dywidendy i jednocześnie regulować bieżących zobowiązań. Określiła skutki niemożności wywiązania się ze zobowiązań, tj. kary umowne lub odsetki spowodowane niedotrzymaniem terminów płatności oraz utratę zaufania kontrahentów i jej negatywny wpływ na poziom przychodów w przyszłości. Wskazała też potwierdzające zasadność jej stanowiska interpretacje organów podatkowych i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 382/07.

W interpretacji indywidualnej z [...] lutego 2008 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.

W oparciu o treść art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł, że za koszt uzyskania przychodów może być uznany poniesiony wydatek, który ma bezpośredni lub pośredni wpływ na powstanie przychodu; ma na celu zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów oraz nie znajduje się w katalogu kosztów negatywnych zawartym w art. 16 ust. 1 tej ustawy.

Wyjaśnił, że przedsiębiorca zaciągając kredyt na bieżącą działalność lub na cele inwestycyjne może odliczyć wydatki z tytułu odsetek, jeżeli istnieje związek kredytu z przychodem lub zabezpieczeniem źródła przychodu. Organ wskazał przy tym art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) oraz pkt 11 u.p.d.o.p. Jego zdaniem, w przypadku zaciągnięcia kredytu w celu wypłacenia dywidendy przepis art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. a contrario nie ma zastosowania. Nie ma możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych odsetek od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy. Dywidenda jest dochodem z udziału w zyskach osoby prawnej, należnym wspólnikom spółki. Minister Finansów zgodził się z poglądem, że prawo akcjonariusza do udziału w zysku jest jednym z podstawowych uprawnień składających się na akcje. Jednakże uregulowanie tego prawa w k.s.h. nie zmienia statusu dywidendy na gruncie prawa podatkowego. Wypłata dywidendy nie jest wydatkiem umożliwiającym powstanie źródła przychodu. Nie jest też związana z utrzymaniem bądź zabezpieczeniem źródła przychodów. Tym samym nie stanowi kosztu podatkowego w wypłacającej ją spółce. Pozyskanie środków na wypłatę dywidendy ma bezpośredni związek z czystym zyskiem, podlegającym podziałowi, a zatem dotyczy części dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym W związku z tym również wydatki związane z kredytem zaciągniętym na wypłatę dywidendy (odsetki, prowizje i inne opłaty), jako związane z kategorią wydatków nie będących kosztami uzyskania przychodów, nie mogą być do kosztów tych zaliczone.

Odnosząc się do wskazanego we wniosku wyroku i interpretacji organów podatkowych, Minister Finansów stwierdził, iż wydano je w indywidualnych sprawach i nie one są wiążące w tej sprawie.

Pismem z [...] marca 2008 r. Skarżąca wezwała Organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na to wezwanie z [...] kwietnia 2008 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 zdanie 1 u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię i w efekcie – niezastosowanie, w sytuacji objętej jego hipotezą. Ponadto podniosła, że interpretację wydano z uchybieniem terminu określonego w art. 14d Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Skarżącej stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji zostało słabo umotywowane. Organ pomylił dywidendę z kredytem zaciągniętym na jej wypłatę, służącym nie tyle sfinansowaniu dywidendy (czystego zysku), ile sfinansowaniu działalności spółki (zagwarantowaniu jej stabilności finansowej).

Skarżąca podkreśliła, że związek wydatków z przychodami, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. należy rozumieć szeroko. Każdy wydatek realizujący wskazany tam cel (mogący spowodować jego realizację) jest kosztem podatkowym. Zamknięty katalog wydatków które kosztami podatkowymi nie są zawarty jest wyłącznie w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.

Odsetki od kredytu finansującego dywidendę nie zostały wymienione w tym przepisie, statuującym wyłącznie ogólną zasadę wyłączenia z kosztów podatkowych odsetek niezapłaconych. Identyczny wniosek wynika z analizy art. 16 ust. 1 pkt 13a u.p.d.o.p., wyłączającego z kosztów jedynie odsetki od dopłat, dywidend i innych dochodów z udziału w zyskach osób prawnych.

W opinii Skarżącej, zakładając celowość działania ustawodawcy, należy uznać, że wyłączając z kosztów podatkowych odsetki od dywidend zaakceptował on jednocześnie pogląd, iż odsetki od kredytu finansującego wypłatę dywidendy są takim kosztem.

Odsetki zapłacone od kredytu należy zatem oceniać wyłącznie pod kątem ogólnych zasad z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zdaniem Skarżącej warunki zawarte w tym przepisie wypełniły się, a zatem sporne odsetki są kosztem podatkowym.

Skarżąca powołała się na pośredni związek odsetek z przychodami wywodząc, iż oceny powyższej należy dokonać w kontekście uwarunkowań korporacyjnych (relacji między Skarżącą i jej akcjonariuszami w zakresie sposobu zadysponowania aktywami, w tym zyskiem oraz obowiązku generowania zysku), co w pewnych sytuacjach wymaga finansowania zewnętrznego; a także ekonomicznych uwarunkowań operacji z perspektywy wyboru najbardziej opłacalnego (najmniej kosztownego) biznesowo sposobu jej przeprowadzenia z uwagi na cel Skarżącej jakim jest maksymalizacja zysków. Organ nie skomentował przedstawionej we wniosku sytuacji, że Skarżąca nie będzie w stanie sprostać jednocześnie obowiązkowi wypłaty dywidendy i prowadzenia bieżącej działalności. Stwierdził jedynie, że na gruncie k.s.h. nie ma przeszkód do podjęcia uchwały o przeznaczeniu zysku na cele inne niż wypłacanie go akcjonariuszom. Pominął więc uwarunkowania wynikające z przepisów prawa handlowego (art. 347 § 1 k.s.h.). Spółka nie może (nie ponosząc negatywnych konsekwencji) uwolnić się od obowiązku wypłaty dywidendy, która to wypłata jest nieodłącznym elementem działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki kapitałowej. Spółka nie ma wpływu na decyzję akcjonariuszy o wypłacie dywidendy. Może co najwyżej podjąć kroki eliminujące (ograniczające) ryzyko negatywnych konsekwencji finansowych. W przypadku Skarżącej jest to pozyskanie kredytu na wypłatę dywidendy. Skarżąca ponownie przedstawiła ewentualne konsekwencje wypłaty dywidendy dla działalności spółki (ograniczenie lub wstrzymanie działalności gospodarczej, a nawet upadłość) oraz korzyści skorzystania z alternatywy, tj. zaciągnięcia kredytu, który finansując dywidendę pozwala zachować aktywa i kontynuować działalność w niezmienionym zakresie, a w rezultacie generować zyski. Wydatek w postaci odsetek związanych ze spłatą takiego kredytu realizuje zatem cel wskazany w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., tj. służy zabezpieczeniu (zachowaniu) źródła przychodu. Stanowisko to znajduje również oparcie w interpretacjach organów podatkowych i orzecznictwie.

Skarżąca podniosła, że zaciągnięcie kredytu służącego pozyskaniu środków pieniężnych w związku z planowaną wypłatą dywidendy, będzie prowadziło do zmiany struktury finansowania dywidendy z kapitałów własnych na finansowanie obce. Skarżąca przedstawiła ekonomiczne uwarunkowania jej decyzji o zaciągnięciu kredytu na dywidendę, w tym wycenę kosztu kapitału. Wywiodła, że koszt finansowania wewnętrznego jest zdecydowanie wyższy niż finansowania zewnętrznego. Kapitał własny nie jest darmowym źródłem finansowania działalności. Zaciągnięcie kredytu efektywnie prowadzi do zwiększenia potencjału rozwojowego, czego konsekwencją będzie powstanie w przyszłości dodatkowych przychodów. W jej ocenie przyjęta przez Organ wykładnia art. 15 ust. 1 zdanie 1 u.p.d.o.p. prowadzi do sui generis podatkowego preferowania i promowania nieracjonalnych ekonomicznie i biznesowo zachowań przedsiębiorców. Spółka, która kosztem działalności wypłaca dywidendę, a następnie zaciąga kredyt na tę działalność, ma bowiem prawo zaliczać odsetki od kredytu do kosztów podatkowych. Natomiast ta sama spółka, która w celu zachowania płynności finansowej rezygnuje z wypłacenia dywidendy z własnych środków finansowych i zaciąga na ten cel kredyt, nie może – zdaniem Organu – zaliczyć odsetek od kredytu do kosztów podatkowych.

Ponadto pogląd Organu prowadzi do naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Na gruncie prawnopodatkowym tak samo powinni być traktowani podatnicy, którzy mogą w większym stopniu finansować swoją działalność kredytami oraz ci, którzy takiej możliwości nie mają. Uznanie prawa pierwszej spółki do zaliczenia odsetek w ciężar kosztów podatkowych i jednoczesna odmowa tego prawa drugiej spółce, oznacza odmienne traktowanie podmiotów znajdujących się w identycznym w istocie stanie faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Powołując się na wykładnię gramatyczną zawartego w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. pojęcia "koszty uzyskania przychodów" wywiódł podstawowe znaczenie związku przyczynowo-skutkowego między wydatkami a przychodami i źródłem przychodu. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodów to koszty poniesione, aby przychody z danego źródła w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby źródło to w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty zabezpieczające źródła przychodów powinno się przyjmować koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, tak aby funkcjonowało ono w bezpieczny sposób.

W ocenie Organu takich cech nie można przypisać wydatkowi w postaci odsetek od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy.

Z ww. przepisu wynika, że chociaż podmioty gospodarcze mogą dowolnie i swobodnie podejmować decyzje finansowe kierując się kryteriami rachunku ekonomicznego, kwalifikacja wydatków do kosztów podatkowych winna opierać się na przepisach prawa podatkowego. Minister Finansów podkreślił różnice miedzy bilansowym i podatkowym ujęciem kosztów. Podstawą ujęcia wydatków w kosztach podatkowych nie mogą być przepisy k.s.h.

Zdaniem Organu nieprzekonywujący był argument Skarżącej o zachowaniu płynności finansowej możliwemu dzięki zaciągnięciu kredytu na wypłatę dywidendy. Należy odróżnić sytuację, gdy zachodzi potrzeba dofinansowania działalności gospodarczej podatnika od sytuacji, gdy środki są przeznaczone na sfinansowanie wypłaty dywidendy.

Za niezasadny Organ uznał zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji. Podniósł, że dopiero po 1 lipca 2007 r., kiedy to Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uzyskał upoważnienie do działania w imieniu Ministra Finansów, pomiędzy rozstrzygnięciami wydanymi (w identycznym stanie faktycznym) można mówić o zapewnieniu jednolitości wydawanych wiążących interpretacji lub jego braku (art. 14b § 6 Ordynacji podatkowej).

Minister Finansów jako niezasadny ocenił też zarzut wydania interpretacji z uchybieniem terminu.

W piśmie procesowym z [...] stycznia 2009 r. Skarżąca podkreśliła, że organ podatkowy nie może pozostawać obojętnym na uwarunkowania gospodarcze prowadzenia działalności w formie spółki kapitałowej. Powołała się na wyrok tut. Sądu z 28 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1976/08.

Wyrokiem z 4 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1862/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny e Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację z uwagi jej wydanie z uchybieniem terminu określonego w art. 14d Ordynacji podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Ministra Finansów i wyrokiem z 7 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 631/09 uchylił powyższy wyrok, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Powołał się na uchwałę tego Sądu z 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II FPS 7/09, w świetle w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2007 r. pojęcie termin określony w art. 14d Ordynacji podatkowej nie jest terminem, w jakim interpretacja musi być doręczona wnioskodawcy.

W piśmie procesowym z [...] grudnia 2010 r. Skarżąca wskazała orzeczenia sądów administracyjnych, w których wydatki na pozyskanie i obsługę kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy uznano za koszty uzyskania przychodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

I. Sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, aczkolwiek jedynie w aspekcie wydania zaskarżonej interpretacji w 3-miesięcznym terminie określonym w art. 14d Ordynacji podatkowej.

We wskazanym wyżej wyroku z 7 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 631/09 Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na uchwałę podjętą w składzie całej Izby tego Sądu z 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II FPS 7/09 następującej treści: "W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. pojęcie "niewydanie interpretacji" użyte w art. 14o § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), nie oznacza braku jej doręczenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 14d powołanej ustawy."

W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zalecił uwzględnienie powyższego stanowiska, a w konsekwencji rozpoznanie złożonej skargę merytorycznie, tzn. dokonanie pełnej kontroli legalności zaskarżonej interpretacji.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lipca 2010 r. wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny, który badając zgodność z prawem zaskarżonej interpretacji, obowiązany jest dostosować treść swojego rozstrzygnięcia do oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja wydana została z zachowaniem 3-miesięcznego terminu, przewidzianego w art. 14d Ordynacji podatkowej. Zarzut Skarżącej uchybienia temu terminowi nie był zasadny.

II. Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

Skarżąca opisała zdarzenie przyszłe przewidując, że Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy może przeznaczyć zysk za 2007 r. na wypłatę dywidendy, co z kolei może wymagać zaciągnięcia kredytu umożliwiającego tę wypłatę i jednocześnie pozwalającego na zachowanie płynności finansowej.

W ocenie Skarżącej wydatki na pozyskanie i obsługę tego kredytu (w tym zapłacone odsetki) będą stanowiły koszty uzyskania przychodu, jako poniesione na zabezpieczenie źródła przychodów.

Zdaniem Ministra Finansów, ponieważ planowany kredyt służyć ma sfinansowaniu dywidendy, a zatem wydatku nie należącego do kosztów uzyskania przychodów, do kosztów tych nie mogą również być zaliczone wydatki związane z kredytem.

III. Przepis art. 15 ust. 1 zdanie 1 u.p.d.o.p. stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

W ocenie Sądu Minister Finansów na użytek rozpatrywanej sprawy dokonał błędnej wykładni przytoczonego przepisu. Wadliwie przyjął bowiem, że nie istnieje związek planowanych przez Skarżącą wydatków na zaciągnięcie i obsługę kredytu na wypłatę dywidendy z przychodami.

Bez znaczenia jest akcentowana przez Organ okoliczność, że sama wypłata dywidendy nie generuje kosztów uzyskania przychodów. Wprawdzie – co do zasady – zasadne jest stanowisko, że pochodne wydatku nie stanowiącego kosztów uzyskania przychodów również do kosztów tych nie są zaliczane, tj. nie są kosztem podatkowym wydatki służące sfinansowaniu kosztu nie stanowiącego kosztu uzyskania przychodu. Jednakże, zdaniem Sądu, nie może być ono stosowane automatycznie, a zatem każdy tego rodzaju wydatek wymaga indywidualnej oceny.

W wyroku z 10 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 234/08, dotyczącym zagadnienia prawnego takiego samego, jak przedstawione przez Skarżącą we wniosku o interpretację, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sytuacje gdy związek przyczynowy między przychodem i określonym wydatkiem nie jest jednoznaczny, należy rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku.

Oceniając konkretny wydatek jako koszt uzyskania przychodu należy zatem mieć na względzie wszystkie towarzyszące temu okoliczności, w tym świadczące o racjonalności określonego działania podatnika z punktu widzenia istniejących związków przyczynowo-skutkowych między tym działaniem a przychodami.

Skarżąca uważała, że przedmiotowe wydatki będą służyły zabezpieczeniu (zachowaniu) źródła przychodów.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wyjaśnił, że koszty poniesione na zachowanie źródła przychodów to koszty poniesione, aby przychody z danego źródła w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby źródło to dalej istniało. Natomiast za zabezpieczające źródła przychodów powinno się przyjmować koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów tak, aby funkcjonowało ono w bezpieczny sposób.

Klasyfikacja powyższa jest prawidłowa. Odzwierciedla zaś w istocie wykładnię art. 15 ust. 1 przyjętą przez sądy administracyjne z uwzględnieniem słownikowego znaczenia wyrazów "zabezpieczenie" i "zachowanie" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1152/09).

Oceniając możliwość uwzględnienia w kosztach podatkowych opisanych przez Skarżącą wydatków, także pod kątem ich związku z zabezpieczeniem i zachowaniem źródła przychodów, Minister Finansów nie mógł zatem poprzestać na ich związku z sama tylko wypłatą dywidendy.

Zdaniem Sądu Organ powinien był mieć również na uwadze podniesione przez Skarżącą uwarunkowania ekonomiczne decyzji o zaciągnięciu kredytu na wypłatę dywidendy oraz istotę i cel działalności gospodarczej spółki kapitałowej. Nie ulega wątpliwości, że celem Skarżącej jako przedsiębiorcy jest maksymalizacja zysku, a zatem podejmowane przez nią decyzje gospodarcze cel ten muszą uwzględniać. Oznacza to, że racjonalne i służące uzyskiwaniu przychodów są jej działania nakierowane w rezultacie na zachowanie płynności finansowej poprzez pozyskanie zewnętrznego źródła finansowania wypłaty dywidendy, która to wypłata płynności tej mogłaby zaszkodzić.

Znaczenie powyższych uwarunkowań podkreślił również Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyżej wyroku z 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 234/08. Stwierdził bowiem, że "wycofywanie" środków finansowych już zaangażowanych w działalność gospodarczą tylko po to, aby zapewnić przyszłą wypłatę dywidendy byłoby działaniem nieracjonalnym i prowadzącym do strat wynikających z kar umownych i odszkodowań.

Możliwość powstania takich strat podniosła również Skarżąca w rozpatrywanej sprawie.

Za podobnie nieracjonalne z gospodarczego punktu widzenia Naczelny Sąd Administracyjny uznał zapewnienie środków na wypłatę przyszłej dywidendy poprzez działania polegające na nieangażowaniu własnego kapitału w działalność gospodarczą.

Skład orzekający w niniejszej sprawie poglądy powyższe podzielił. Zgodził się również z twierdzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "prawidłowo prowadzona spółka akcyjna to taka, która dotrzymuje zawartych umów i nie wycofuje się z zawartych, a także i taka, która nie przechowuje kapitału bez angażowania go w przedsięwzięcia gospodarcze. Prowadzenie działalności gospodarczej w dobie rozwiniętej gospodarki rynkowej musi prowadzić w sposób nieunikniony do korzystania z kredytów bankowych. Odsetki zaś od takiego kredytu będą zawsze kosztami zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów."

W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdzić również należy, że akceptacja stanowiska, iż odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy akcjonariuszowi spółki nie mogą być traktowane jako koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., naruszałoby także zasady wynikające z art. 56 ust. 1 Traktatu ustanawiającego WE. Przepis ten zakazuje stosowania przez Państwa Członkowskie wszelkich ograniczeń w przepływie kapitału. Ograniczenia te, w związku z ich niezdefiniowaniem przez postanowienia Traktatu zgodnie wyprowadza się z nomenklatury załączonej do dyrektywy Rady 88/361/EWG z dnia 24 czerwca 1988r. w sprawie wykonania art. 67 Traktatu (Dz.U.UE.L.88.178.5). Tym samym przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie, to znaczy wszelkiego rodzaju inwestycje dokonywane przez osoby fizyczne lub prawne, które służą ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych i bezpośrednich powiązań między osobą, która wniosła kapitał, a przedsiębiorcą, któremu udostępniła ona kapitał w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W odniesieniu do udziału w nowych lub istniejących już przedsiębiorstwach cel polegający na ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych powiązań zakłada, że akcje znajdujące się w posiadaniu akcjonariusza pozwalają mu na mocy przepisów krajowych dotyczących spółek akcyjnych lub też w inny sposób, na aktywny udział w zarządzaniu tą spółką lub na sprawowanie nad nią kontroli. W odniesieniu do tej formy inwestycji - jako ograniczenia w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy kwalifikować te przepisy krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał (wyrok ETS z 23 października 2007 r. w sprawie C-112/05 Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Federalna Niemiec). Natomiast w wyroku z 28 września 2006 r. w sprawie C-282/04 Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów ETS stwierdził, że przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie w formie udziału w danym przedsiębiorstwie poprzez posiadanie akcji, które przyznają możliwość rzeczywistego udziału w zarządzaniu spółką lub sprawowaniu nad nią kontroli (inwestycje zwane bezpośrednimi), jak również nabycie papierów wartościowych na rynku kapitałowym dokonane jedynie w celu lokaty kapitału bez zamiaru uczestnictwa w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub sprawowania nad nim kontroli. Do ograniczeń w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy zakwalifikować te środki krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał. Z kolei wyrokach z 7 września 2004 r. w sprawie C-319/02 P. Manninen v. Finlandia oraz z 4 czerwca 2002 r. w sprawie C-503/99 Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Belgii ETS podkreślał, że swobodny przepływ kapitału, jako traktatowa zasada podstawowa, może być ograniczony przez regulację krajową jedynie wtedy, gdy ta ostatnia jest uzasadniona przyczynami wskazanymi w art. 58 ust. 1 Traktatu lub też nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Ponadto, aby być uzasadniona, regulacja krajowa powinna być stosowna do celu, do którego dąży i nie powinna wychodzić poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia - tak aby zostało spełnione kryterium proporcjonalności.

Uwzględniając powyższe poglądy Skład orzekający w niniejszej sprawie zgodził się zatem także z wyrażonym w cytowanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem, że odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy, chroniące płynność finansową spółki, są wydatkiem ponoszonym w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodu, jakim jest działalność gospodarcza. Pogląd powyższy znajduje zastosowanie również do innych wydatków poczynionych na uzyskanie i obsługę kredytu przeznaczonego na wypłatę dywidendy. Brak jest bowiem podstaw, aby wydatki te traktować odmiennie niż wydatki dotyczące kredytu zaciągniętego na inny cel.

Taki też pogląd w odniesieniu do wydatków poniesionych na pozyskanie i obsługę kredytu na wypłatę dywidendy (w tym zapłaconych odsetek) wyraziła Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji.

Pogląd taki zaakceptowany został w orzecznictwie, którego przykładem są wyroki wskazane także przez Skarżącą (Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 490/09; z 21 września 2010 r. sygn. akt II FSK 2118/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 15 października 2009 r. sygn. akt I SA/Ke 369/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 382/07; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1250/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 733/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 411/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 214/09).

Reasumując Sąd stwierdza, że kwestionując prawidłowe stanowisko Skarżącej Minister Finansów, w sposób który miał wpływ na wynik sprawy, naruszył przepis prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.d.o.p. Zarzut Skarżącej w tym przedmiocie Sąd uznał za zasadny.

IV. Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną interpretację Organ nie naruszył zasady równości wobec wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Skarżąca złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej konkretnego zdarzenia przyszłego. Przedstawiając to zdarzenie opisała jej decyzje i działania podejmowane w ramach działalności gospodarczej. Są to samodzielne decyzje przedsiębiorcy, który musi liczyć się z tym, że przyjęcie określonego sposobu postępowania wywołuje określone skutki podatkowe, o jakich nie decydują ani podatnicy, organy podatkowe, ani organy kontroli skarbowej, ani też Organ wydający interpretacje indywidualne. Skutki te są bowiem określone przepisami prawa.

Minister Finansów błędnie zinterpretował przepis prawa materialnego, jaki należało zastosować do opisanego przez Skarżącą zdarzenia przyszłego i ta właśnie okoliczność uczyniła interpretację wadliwą.

V. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.

Zakres, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a., w kwocie równej sumie uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).