Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1520/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego T. S. kwotę 1617zł (tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie 245 ust 1 oraz art, 132 ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2013.1410 i 2015.1266) po rozpoznaniu wniosku T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 09.2017 r. o częściowej odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno- graficzny SZACHOWNICA.pl zgłoszony dnia 15.09.2015 r. pod numerem [...] przez B.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Urząd Patentowy wyjaśnił, że podstawą wydania decyzji o częściowej odmowie udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy przeznaczony do oznaczania towarów i usług z klas 18 i 25:

18: wyroby futrzarskie ze skór zwierzęcych, kasetki ze skóry, skórzane etui na klucze, skórzane komplety podróżne, narzuty ze skór, parasole, torby plażowe, plecaki, torby podróżne, portfele i portmonetki, sakiewki, teczki, tornistry i torby szkolne, torby podróżne na ubrania, walizki;

25: bielizna osobista, bluzki, bluzy, body, odzież z dzianiny, kalosze, kamizelki, kaptury do ubrań, odzież w postaci kombinezonów, koszule męskie, kostiumy, krawaty, marynarki, mundury, nakrycia głowy, obuwie, odzież, w tym odzież skórzana, płaszcze, pończochy, rajstopy, rękawice, skarpetki, spodnie, spódnice, suknie, swetry, trykoty, trykoty bez zapięcia, szaliki, szlafroki, T-shirty, ubrania ;

było jego podobieństwo w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej do zarejestrowanych znaków towarowych:

1 Zgłoszenie: [...] Numer udzielonego prawa: [...]

Data zgłoszenia: 19.08.2015

Nazwa znaku: SZACHOWNICA,

Rodzaj znaku: Znak słowno-graficzny

Kategoria prawa: Znak towarowy indywidualny

Klasy 35: sprzedaż w sklepach i hurtowniach, w tym internetowych, towarów takich jak odzież, bielizna osobista, biustonosze, bluzy, bluzki, kombinezony, getry, gorsety, kamizelki, marynarki. kurtki jako odzież, legginsy, majtki, odzież z imitacji skóry, okrycia wierzchnie jako odzież, palta, płaszcze, palta, piżamy, pończochy, pulowery, rajstopy, rękawiczki jako odzież, skarpetki, slipy, spodnie, spódnice, staniki, stroje kąpielowe, stroje plażowe, sukienki na szelkach do noszenia na bluzkę, sukienki, swetry, szaliki, szale, szlafroki, żakiety, T-shirty, bryczesy jako spodnie, koszule, koszule z krótkimi rękawami; buty, obuwie, buty sznurowane, espadryle, kalosze, pantofle domowe, półbuty, sandały; nakrycia głowy, czapki, kapelusze;

Zgłaszający: J.SPÓŁKA AKCYJNA

Siedziba: B. Polska

2. Zgłoszenie: [...]

Numer udzielonego prawa: [...]

Data zgłoszenia: 19.08.2015

Nazwa znaku: SZACHOWNICA,

Rodzaj znaku: Znak słowno-graficzny

Kategoria prawa: Znak towarowy indywidualny

Klasy 35: sprzedaż w sklepach i hurtowniach, w tym internetowych, towarów takich jak odzież, bielizna osobista, biustonosze, bluzy, bluzki, kombinezony, getry, gorsety, kamizelki, marynarki, kurtki jako odzież, legginsy, majtki, odzież z imitacji skóry, okrycia wierzchnie jako odzież, palta, płaszcze, palta, piżamy, pończochy, pulowery, rajstopy, rękawiczki jako odzież, skarpetki, slipy, spodnie, spódnice, staniki, stroje kąpielowe, stroje plażowe, sukienki na szelkach do noszenia na bluzkę, sukienki, swetry, szaliki, szale, szlafroki, żakiety, T-shirty, bryczesy jako spodnie, koszule, koszule z krótkimi rękawami; buty, obuwie, buty sznurowane, espadryle, kalosze, pantofle domowe, półbuty, sandały; nakrycia głowy, czapki, kapelusze,

Zgłaszający: J. SPÓŁKA AKCYJNA

Siedziba: B.Polska

3. Zgłoszenie: [...]

Numer udzielonego prawa: [...]

Data zgłoszenia: 19.08.2015

Nazwa znaku: SZACHOWNICA,

Rodzaj znaku: Znak słowno-graficzny

Kategoria prawa: Znak towarowy indywidualny

Klasy 35: sprzedaż w sklepach i hurtowniach, w tym internetowych, towarów takich jak odzież, bielizna osobista, biustonosze, bluzy, bluzki, kombinezony, getry, gorsety, kamizelki, marynarki, kurtki jako odzież, legginsy, majtki, odzież z imitacji skóry, okrycia wierzchnie jako odzież, palta, płaszcze, palta, piżamy, pończochy, pulowery, rajstopy, rękawiczki jako odzież, skarpetki, slipy, spodnie, spódnice, staniki, stroje kąpielowe, stroje plażowe, sukienki na szelkach do noszenia na bluzkę, sukienki, swetry, szaliki, szale, szlafroki, żakiety, T-shirty, bryczesy jako spodnie, koszule, koszule z krótkimi rękawami; buty, obuwie, buty sznurowane, espadryle, kalosze, pantofle domowe, półbuty, sandały; nakrycia głowy, czapki, kapelusze,

Zgłaszający: J. SPÓŁKA AKCYJNA

Siedziba: B., Polska

4. Zgłoszenie: [...]

Numer udzielonego prawa: [...]

Data zgłoszenia: 19.08.2015

Nazwa znaku: SZACHOWNICA,

Rodzaj znaku: Znak słowno-graficzny

Kategoria prawa: Znak towarowy indywidualny

Klasy 35: s w sklepach i hurtowniach, w tym internetowych, towarów takich jak odzież, bielizna osobista, biustonosze, bluzy, bluzki, kombinezony, getry, gorsety, kamizelki, marynarki, kurtki jako odzież, legginsy, majtki, odzież z imitacji skóry, okrycia wierzchnie jako odzież, palta, płaszcze, palta, piżamy, pończochy, pulowery, rajstopy, rękawiczki jako odzież, skarpetki, slipy, spodnie, spódnice, staniki, stroje kąpielowe, stroje plażowe, sukienki na szelkach do noszenia na bluzkę, sukienki, swetry, szaliki, szale, szlafroki, żakiety, T-shirty, bryczesy jako spodnie, koszule, koszule z krótkimi rękawami; buty, obuwie, buty sznurowane, espadryle, kalosze, pantofle domowe, półbuty, sandały; nakrycia głowy, czapki, kapelusze,

Zgłaszający: J. SPÓŁKA AKCYJNA

Siedziba: B., Polska

5. Zgłoszenie: [...]

Numer udzielonego prawa: [...]

Data zgłoszenia: 15.02.2010

Nazwa znaku: Szachownica,

Rodzaj znaku: Znak słowno-graficzny

Kategoria prawa: Znak towarowy indywidualny

Klasy 35: zgrupowanie na rzecz osób trzecich, w wyznaczonym miejscu i czasie, pozwalające wygodnie oglądać i kupować w hurtowni i w sklepie, następujące towary: bielizna osobista, bluzki, bluzy, czapki jako nakrycia głowy, koszule, kurtki jako odzież, marynarki, rajstopy, rękawiczki jako odzież, skarpetki, spodnie, spódnice, sukienki, swetry, szale, żakiety,

Zgłaszający: J. SPÓŁKA AKCYJNA

Siedziba: B., Polska

6. Zgłoszenie: [...]

Numer udzielonego prawa: [...]

Data zgłoszenia: 26.08.2015

Nazwa znaku: SZACHOWNICA,

Rodzaj znaku: Znak słowno-graficzny

Kategoria prawa: Znak towarowy indywidualny

Klasa 35: sprzedaż w sklepach i hurtowniach, w tym internetowych, towarów takich jak odzież, bielizna osobista, biustonosze, bluzy, bluzki, kombinezony, getry, gorsety, kamizelki, marynarki, kurtki jako odzież, legginsy, majtki, odzież z imitacji skóry, okrycia wierzchnie jako odzież, palta, płaszcze, palta, piżamy, pończochy, pulowery, rajstopy, rękawiczki jako odzież, skarpetki, slipy, spodnie, spódnice, staniki, stroje kąpielowe, stroje plażowe, sukienki na szelkach do noszenia na bluzkę, sukienki, swetry, szaliki, szale, szlafroki, żakiety, T-shirty, bryczesy jako spodnie, koszule, koszule z krótkimi rękawami; buty, obuwie, buty sznurowane, espadryle, kalosze, pantofle domowe, półbuty, sandały; nakrycia głowy, czapki, kapelusze.

Zgłaszający: J. SPÓŁKA AKCYJNA

Siedziba: B., Polska

Odmowa dotyczyła towarów zawartych w klasie 25:

"bielizna osobista, bluzki, bluzy, body, odzież z dzianiny, kalosze, kamizelki, kaptury do ubrań, odzież w postaci kombinezonów, koszule męskie, kostiumy, krawaty, marynarki, mundury, nakrycia głowy, obuwie, odzież, w tym odzież skórzana, płaszcze, pończochy, rajstopy, rękawice, skarpetki, spodnie, spódnice, suknie, swetry, trykoty, trykoty bez zapięcia, szaliki, szlafroki, T-shirty, ubrania".

Urząd Patentowy ponownie rozpoznając sprawę wskazał na treść art. 132 ust. 2 pkt. 2 pwp wywodząc, że niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, jeśli skutkiem tego powstałoby prawo, którego zakres pokrywałby się choćby w części z zakresem prawa z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw ochronnych, a zatem czy przeciwstawione znaki są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów i/lub usług.

Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie występuje istotne podobieństwo zgłoszonych towarów względem usług chronionych przez przeciwstawione ww. znaki towarowe. Wszystkie zgłoszone towary i usługi są bardzo podobne, jednorodzajowe i komplementarne. Ich przeznaczenie jest takie samo i dodatkowo adresowane są do takiego samego kręgu odbiorców za pośrednictwem takich samych kanałów dystrybucji. Są to, więc towary i usługi bądź tego samego rodzaju, bądź pozostające w relacji komplementarności. Odbiorcą jest osoba w miarę uważna i rozważna i w miarę dobrze poinformowana. Wszystkie wymienione towary z klas 35 do oznaczania, których przeznaczony jest przedmiotowy znak towarowy, adresowane są do tych samych nabywców, oferowane są w tych samych miejscach i zaspokajają te same potrzeby potencjalnych konsumentów. Komplementarność towarów/ usług zachodzi pomiędzy takimi produktami (czy też produktami i usługami), pomiędzy którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, że jeden towar jest nieodzowny lub istotny do użycia drugiego, wobec czego konsumenci mogą myśleć, że oba towary zostały wyprodukowane przez to samo przedsiębiorstwo (usługi świadczone). Jednakże nie wystarczy aby konsumenci uznali towar za dopełnienie lub dodatek do innego, aby mogli przypuszczać, ze towary te mają wspólne pochodzenie handlowe. Do tego potrzebne jest jeszcze, aby konsumenci uznawali za powszechnie przyjęty fakt, iż towary te są wprowadzane do obrotu pod tym samym znakiem towarowym, co by znaczyło, ze większość producentów lub dystrybutorów tych towarów to te same podmioty.

Urząd stwierdził, że odzież czyli towary znaku przedmiotowego oraz usługi wskazane w znakach wcześniejszych są względem siebie komplementarne. Istnieje bowiem niezaprzeczalny związek pomiędzy danym towarem a usługą polegającą na wprowadzaniu go do obrotu. Podmiot uprawniony do znaku przeznaczonego do oznaczania określonych towarów wprowadza je na rynek (w sklepie, hurtowni, drogą internetową itd.), zatem odpowiada to charakterowi usług wyszczególnionych w wykazach przeciwstawionych oznaczeń oraz towarów przedmiotowego zgłoszenia. W ocenie Urzędu w przypadku towarów wskazanych przez Zgłaszającego istnieje taki związek pomiędzy świadczonymi usługami, a towarami do jakich się one odnoszą. Ze względu na niematerialny charakter usług nie sposób wykluczyć, że znak nie będzie stosowany poprzez umieszczanie go na towarach, których usługa dotyczy. Właściwie jest to wręcz jedna z bardziej oczywistych możliwości jego zastosowania.

Organ uznał, że sporne znaki są do siebie podobne zarówno pod względem wizualnym, fonetycznym jak i znaczeniowym oraz ze względu na wspólny element SZACHOWNICA, który jest identyczny jak elementy słowne znaków wcześniejszych. Element "pl" znaku przedmiotowego nie posiada dystynktywnego charakteru względem zgłoszonych towarów a jedynie stanowi element opisowy, informacyjny. Organ podkreślił, że z punktu widzenia warstwy słownej oznaczeń to właśnie element "szachownica" jest najbardziej wyróżniający i decyduje o zdolności odróżniającej oznaczeń. Zgłoszony znak w warstwie słownej jest bardzo podobny do każdego z przeciwstawionych mu znaków towarowych. W ocenie Urzędu, mając na uwadze preferencje przeciętnego konsumenta, rozpatrywane oznaczenie ze względu na podobieństwo warstwy słownej z ww. znakami towarowymi, może wywoływać ryzyko skojarzenia ze znakami wcześniejszymi a w konsekwencji możliwość pomyłki co do pochodzenia oznaczanych nim towarów i usług. Pomimo, że zgłoszony znak różni się od znaków wcześniejszych to różnica ta nie jest na tyle duża aby uznać znaki za niepodobne do siebie. Ponadto zwrot "pl" w znaku zgłoszonym to tzw. element opisowy nie posiadający zdolności odróżniającej. Oznaczenie SZACHOWNICA najbardziej zbliża wszystkie w/w rozpatrywane znaki do siebie i stanowi o ich bardzo dużym podobieństwie. Elementem po którym odbiorcy oznaczanych nim towarów czy związanych z nimi usług będą identyfikować ich handlowe pochodzenie jest właśnie "szachownica".

Odnosząc się do niedystynktywności oznaczenia SZACHOWNlCA.pl a konkretnie elementu "szachownica", organ nadmienił, iż słowo o określonym znaczeniu (lub wielu znaczeniach), zrozumiałym dla znacznej części odbiorców, automatycznie będzie odbierane jako informacja o pewnych właściwościach towarów. W przypadku znaku SZACHOWNICA.pl nie można mówić o owym automatyzmie, a konsument nie będzie w tak wnikliwy sposób łączył, analizował i przypisywał jednego ze znaczeń zamieszczonym w wykazie towarom. W przedmiotowym znaku słowo "szachownica" jest fantazyjne w stosunku do zgłoszonych towarów. Elementy graficzne zarówno znaku przedmiotowego jak i znaków wcześniejszych nie mają charakteru dominującego a jedynie uzupełniający.

W konsekwencji zaś uznanie przez odbiorców, że oznaczone w ten sposób towary mają to samo handlowe pochodzenie, co nie odpowiada prawdzie.

W kwestii podobieństwa oznaczeń organ wskazał, że przedmiotowy znak towarowy ma formę słowno-graficzną "SZACHOWNICA.pl" wraz z wizerunkiem czterech połączonych kwadratów w kolorach czarnym i białym. Przeciwstawione znaki posiadają jednakowy element słowny "szachownica". Zatem na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej znaki nie będą się między sobą różnić.

Zdaniem organu przyznanie prawa ochronnego na znak "SZACHOWNICA.pl" o numerze [...] prowadziłoby do mylenia znaków i w konsekwencji skutkowałoby konfliktem interesów oraz budziło niepotrzebne wątpliwości, a przecież podstawowym zadaniem znaku towarowego jest funkcja odróżniająca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzuty:

1. naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej w związku z art. 120 p.w.p. poprzez:

a. wadliwe rozumienie pojęcia "podobny znak towarowy" zarówno w aspekcie podobieństwa samych znaków jak i podobieństwa towarów, do oznaczenia których znak został przeznaczony, co skutkowało uznaniem przez Urząd, że w niniejszej sprawie występuje istotne podobieństwo zgłoszonych towarów względem usług chronionych przez przeciwstawione znaki towarowe J. S.A., podczas gdy znak towarowy zgłoszony dla skarżącego jest zupełnie inny od znaków towarowych zastrzeżonych dla J. S.A., a także został zgłoszony dla odmiennej klasy towarów niż znaki towarowe zastrzeżone dla J. S.A., wobec czego nie istnieje podobieństwo znaków i usług;

b. wadliwe rozumienie "niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd", o którym mowa w cytowanym przepisie, podczas gdy analiza znaków towarowych oraz towarów klas dla których zgłoszono znaki prowadzi do wniosku, że nie istnieje ryzyko konfuzji,

2. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, bez rzeczywistego odniesienia się do powoływanych przez skarżącego zarzutów w stosunku do decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i uzasadnił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi oraz w całości podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 252 p.w.p. do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (v. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jak stanowi bowiem art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 kpa wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia

Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).

Taki stan rzeczy zachodzi w rozpoznawanej sprawie a podkreślić należy, iż sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych a jedynie ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kwestia podobieństwa bądź niepodobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, lecz przepisów o postępowaniu administracyjnym, gdyż dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa (wyrok z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 654/08, LEX nr 513856). Należy stwierdzić zatem, że badanie podobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, które określa jedynie skutki ustaleń dowodowych i ocen w postaci niedopuszczalności rejestracji znaków w razie zaistnienia określonych przesłanek. O podobieństwie znaków towarowych decydują wyłącznie ustalenia faktyczne (wyrok z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 261/08, LEX nr 512863).

. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest art.132 ust. 2 pkt 2 w myśl którego nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Art. 132 ust. 2 pkt 2 posługuje się pojęciem "towarów identycznych lub podobnych". Podobieństwo towarów nie jest więc tożsame z ich identycznością. Podobieństwo występuje w przypadku towarów tego samego rodzaju, o podobnym przeznaczeniu oraz warunkach zbytu.

Powyższy przepis określa tzw. względną przeszkodę udzielenia prawa ochronnego i jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, jest to klasyczna przeszkoda w udzieleniu praw wyłącznych. Generalnie przepis ten ma na celu ochronę obrotu gospodarczego (w tym interesów uprawnionych przedsiębiorców) przed możliwością wywołania błędu co do pochodzenia towaru.

Art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. ma zastosowanie, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki-podobieństwa lub identyczności oznaczeń, podobieństwa lub identyczności towarów lub usług, do oznaczania, których przeznaczone są dane znaki towarowe, oraz istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczanych towarów.

W świetle omawianego przepisu niedopuszczalna jest zatem rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, czy porównywane znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak.

Niewątpliwie należy przyjąć, że we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).

Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial v. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).

Przy ocenie jednorodzajowości towarów/usług stosuje się różnorakie kryteria, takie jak przeznaczenie towarów (usług),zasadę działania, krąg odbiorców, do których są skierowane towary (usługi), sposób działania, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów (usług), czas użytkowania, pomocniczo wygląd towarów.

A zatem Urząd Patentowy RP w toku postępowania zobowiązany jest ocenić zarówno kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, jak również rozważyć problem podobieństwa towarów, a także zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka konfuzji. Problem podobieństwa towarów stanowi kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń.

Odnosząc się do kwestii podobieństwa lub identyczności oznaczeń, Urząd Patentowy winien dokonać szczegółowej oceny porównawczej znaków na trzech płaszczyznach postrzegania - wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej kierując się, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem i poglądami piśmiennictwa, następującymi kryteriami oceny- kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy, ze zwróceniem szczególnej uwagi na elementy dominujące porównywanych oznaczeń, oraz kryterium oceniania znaku jako całości, gdyż sama powtarzalność poszczególnych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

W orzecznictwie unijnym przyjęto jako standard szczegółowe porównywania przeciwstawionych znaków, w toku ogólnej oceny niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd na w/w płaszczyznach (wyroki SPI: z 20 listopada 2007 r. w sprawie T-149/06, Castellani / OHIM - Markant Handels und Service (CASTELLANI), pkt 52 i nast. oraz z 10 grudnia 2008 r. w sprawie T-290/07, MIP Metro v OHIM - Metronia (METRONIA), pkt 44 i nast.).

Pominięcie kompleksowego badania podobieństwa znaków choćby na jednej z płaszczyzn, prowadzi do niepełnej oceny podobieństwa znaków. Jest to istotna kwestia, gdyż znaki towarowe należy porównywać na trzech w/w płaszczyznach, a ponadto należy wskazać, iż nie ma tutaj żadnego wyłączenia się tych sfer oddziaływania, przeciwnie każda z nich łączy się z drugą. Do przyjęcia podobieństwa dwóch oznaczeń wystarcza w zasadzie ich zbieżność na jednej z powyższych płaszczyzn. Jednakże zbieżność taka może być na innych płaszczyznach utwierdzona albo przeciwnie neutralizowana (Ryszard Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydanie II zmienione i rozszerzone, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997, str. 91).

W niniejszej sprawie sporne znaki są znakami słowno-graficznymi.

Znak słowno-graficzny wśród znaków towarowych posiada szczególną formę. Ocena podobieństwa takiego znaku jest trudna i tutaj musi być właśnie dokonany rzetelny bilans podobieństwa i różnic. Znak słowno-graficzny z reguły łączy w sobie poprzez szczególne powiązanie znak słowny z graficznym. Nie ulega zatem wątpliwości, że ilość cech indywidualizujących znak słowny, zwiększających odróżnialność, jest zdecydowanie mniejsza od znaku o charakterze słowno-graficznym. Forma graficzna może istotnie ubogacić formę słowną. W przypadku znaków kombinowanych konieczne jest więc rozważenie podobieństwa wszystkich elementów porównywanych oznaczeń,

Niewątpliwie przedmiotem oceny na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest określony znak jako integralna całość. Przy czym powyższe założenie nie oznacza zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku. Na taką możliwość wskazuje nowsze orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) i Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich (SPI). Prawdą jest, że w wielu wcześniejszych orzeczeniach, zarówno ETS jak i SPI dawały pierwszeństwo ocenie ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy na przeciętnym odbiorcy towarów lub usług nim oznaczonych, wręcz krytykując niejednokrotnie ocenę szczegółów (por. np. orzeczenie T 423/04). Jednakże ETS w wyroku z dnia 15 września 2005 r. w sprawie C-37/03, nie odchodząc wprawdzie od zasady oceny ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy wskazał, że badając zdolność rejestracyjną znaku towarowego, można wyjść od oceny poszczególnych elementów znaku towarowego. Trybunał uznał, że owszem, w przypadku znaku złożonego z kilku elementów należy rozpatrywać znak jako całość, ale nie stoi to na przeszkodzie badaniu po kolei poszczególnych jego elementów.

A zatem, w ocenie Sądu, Urząd Patentowy winien przeciwstawione znaki oceniać całościowo, z uwzględnieniem, że zarówno znaki przeciwstawione jak i sporny znak są znakami słowno-graficznymi. W związku z tym porównując znaki, biorąc pod uwagę formę prezentacji jako całość, Urząd winien jednoznacznie stwierdzić, że występuje między nimi takie podobieństwo, które w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mogłoby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił w sposób dostateczny na tle rozpatrywanego przypadku, dlaczego w zestawieniu znaku spornego i przeciwstawionych oznaczeń, uznał płaszczyznę słowną za dominującą, jednocześnie marginalizując elementy graficzne. Urząd Patentowy przeszedł bez głębszej refleksji nad faktem, iż znaki są znakami słowno-graficznymi stwierdzając w konkluzji jedynie, że cyt. "elementy graficzne zarówno znaku przedmiotowego jak i znaków wcześniejszych nie mają charakteru dominującego a jedynie uzupełniający". Przy czym organ nie opisał grafiki znaków przeciwstawionych (brak jej również w aktach), wskazał jedynie, że "Przedmiotowy znak towarowy ma formę słowno-graficzną "SZACHOWNICA.pl" wraz z wizerunkiem czterech połączonych kwadratów w kolorach czarnym i białym"...."Elementy graficzne dodane / użyte w znakach przeciwstawionych jako nawiązujące do określenia słownego nie będą odciągać uwagi potencjalnego konsumenta od niego, będą je tylko podkreślać i uzupełniać."

Sąd w składzie orzekającym nie wie dlaczego organ administracji grafikę znaków uznał za nieistotną i niewyróżniającą, gdyż Urząd Patentowy nie przeprowadził w tym zakresie pogłębionej analizy.

W ocenie Sądu, postawienie tezy, że w znakach kombinowanych słowa zawsze mają charakter decydujący, uznać należy za nieuprawnione. Przeczą temu stanowisku zasady formułowane w tym zakresie w literaturze przedmiotu, które nakazują każdy przypadek analizy podobieństwa znaków kombinowanych traktować niezależnie i rozpatrywać indywidualnie (por. np. Urszula Promińska (w:) Naruszenie prawa z rejestracji znaku towarowego, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001).

Również w orzecznictwie odnotowuje się podobne podejście do omawianej kwestii. Na przykład w sprawie T-6/01 (Matratzen Concorde przeciwko OHIM Hukla Germany) Trybunał wskazał, że założenie, iż podobieństwo znaków towarowych jest możliwe jedynie wówczas, gdy istnieje zgodność pod względem dominującego składnika, opisuje tylko określoną kategorię sytuacji. Kategoria ta zostaje uściślona poprzez definicję dominującego składnika znaku towarowego, a mianowicie że składnik ten musi być w stanie "sam zdominować wrażenie tego znaku towarowego, jakie właściwy krąg odbiorców zachowuje w pamięci, tak że wszystkie inne składniki tego znaku towarowego są bez znaczenia w całościowym wrażeniu przez niego wywołanym". Tylko wtedy, gdy wszystkie pozostałe składniki znaku towarowego są bez znaczenia, ocena podobieństwa może zależeć wyłącznie od dominującego składnika.

Grafika znaku nie jest wyłącznie dodatkiem bez znaczenia w znaku słowno-graficznym, dlatego znak mieszany należy oceniać w całości, a nie wyłącznie przez jeden z jego elementów, którym jest słowo, gdyż o podobieństwie znaków decydują ustalenia faktyczne. Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. wydanym w sprawie II GSK 247/06 nie można z góry zakładać, że w przypadku znaków słowno-graficznych element słowny ma charakter decydujący, z uwagi na jego łatwość zapamiętywania i komunikowania. Przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy bowiem uwzględniać ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Poziom uwagi przeciętnego konsumenta może się różnić w zależności od danej kategorii towarów lub usług. W konsekwencji dla celów oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy uwzględnić poziom uwagi przeciętnego konsumenta w momencie przygotowywania i dokonywania przez niego wyboru pomiędzy różnymi towarami lub usługami należącymi do tej kategorii, dla której znak towarowy został zarejestrowany.

Reasumując powyższe rozważania uznać należy, iż przesłanki odmowy udzielenia prawa ochronnego na sporny znak nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, a zatem Sąd nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ jest prawidłowa. Jak już wskazano wyżej, zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwem sądów uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania w sprawie danego przepisu prawnego oraz umożliwić ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał dokładnej analizy faktów i w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

W konkluzji należy stwierdzić, iż Urząd Patentowy nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści. Dokonując oceny ryzyka wprowadzenia w błąd Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie pamiętać o tym, że zawsze musi być ono oceniane całościowo, biorąc pod uwagę wszelkie właściwe dla danej sprawy okoliczności. Ogólna i całościowa analiza ryzyka wprowadzenia w błąd uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy uwzględnić w danej sprawie. Dokonując tej oceny organ zobowiązany będzie wziąć pod uwagę, iż podobieństwo znaków należy oceniać z uwzględnieniem zasad przyjętych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów, w tym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.

-----------------------

2