Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1449/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 133 par. 1, art.. 134 par. 1, art. 141 par. 4.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 64 par. 2 pkt 2, art. 64e par. 2 pkt 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie NSA Stanisław Gronowski Gabriela Jyż (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. S. O. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 3033/12 w sprawie ze skargi F. S. O. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz F. S. O. S.A. w W. 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę F. S. O. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucji.

Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:

w związku z prowadzonym przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (II Oddział w W.) postępowaniem egzekucyjnym wobec D. – F. M. S.A. (obecnie F. S.A.), dotyczącym tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 1.586.000 złotych.

W wydanej w dniu 10 grudnia 2004 r. przez organ egzekucyjny promesie wskazano, że skarżącej spółce zostaną umorzone należne koszty egzekucyjnej w sytuacji, gdy inwestor strategiczny będzie warunkował wejście do Spółki od umorzenia tych należności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr K (2006) 6628 w sprawie pomocy państwa nr C 3/2005 Komisja Wspólnot Europejskich wyraziła zgodę na pomoc publiczną zaproponowaną przez państwo Polskie na rzecz F., która miała polegać na umorzeniu należności publicznoprawnych w tym również od ZUS na łączną kwotę 1.586.000 złotych, stanowiącą równowartość należnych kosztów egzekucji (tabela nr 4 decyzji).

Pismem z dnia 25 sierpnia 2005 r. skarżąca spółka wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych podnosząc w uzasadnieniu, że umorzenie kosztów egzekucji pozostaje w związku z planem restrukturyzacji spółki pozytywnie zaopiniowanym przez Prezesa UOKiK. Ponadto jak wskazała wydanie decyzji o umorzeniu kosztów egzekucyjnych jest uwarunkowane od pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej, wydanej w dniu 20 grudnia 2006 r. wiążącej w całości strony, do których została skierowana.

Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Dyrektor II Oddziału ZUS w W. odmówił F. S.A. umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. uchylił postanowienie organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że postępowania wyjaśniającego i zgromadzony materiał dowodowy nie wystarczyły do stwierdzenia, iż nie zachodziła żadna z przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor II Oddziału ZUS w W., odmówił skarżącej umorzenia kosztów egzekucji, wskazując, że znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej, jednakże posiada majątek przekraczający znacznie kwotę należnych zobowiązań. Za umorzeniem nie przemawiał również, w ocenie organu, ważny interes publiczny.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W wyniku wniesionej przez spółkę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdzając, że organ nie rozważył wystąpienia przesłanki ważnego interesu publicznego w odniesieniu do promesy i decyzji Komisji Wspólnot Europejskich. Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia art. 1 i art. 2 ust. 1 decyzji Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 20 grudnia 2006 r., z uwagi na fakt, że decyzja ta potwierdzała zgodność pomocy z rynkiem wspólnotowym. Nie stanowiła samoistnej podstawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienie Dyrektora II Oddziału ZUS w W. z dnia [...] października 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Dyrektora II Oddziału ZUS w W. rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. odmówił skarżącej spółce umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego wobec niezaistnienia przesłanek z art. 64e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ I instancji stwierdził, biorąc pod uwagę wyjaśnienia spółki F. z dnia 5 października 2011 r., analizę bilansów oraz rachunek zysków i strat za lata 2009 i 2010, że sytuacja skarżącej jest trudna i stan taki utrzymuje się od kilku lat jednakże posiadany przez spółkę majątek o znacznej wartości świadczy o możliwości uregulowania należności z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego bez uszczerbku dla swojej sytuacji majątkowej. Organ nie znalazł uzasadnienia dla zastosowania przesłanki ważnego interesu publicznego wskazując, że nie istnieje potrzeba wdrażania nowego postępowania egzekucyjnego, wobec czego ściągnięcie tylko istniejących kosztów egzekucyjnych nie spowoduje powstania niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r., który podzielił stanowisko organu I instancji pod względem faktycznym i prawnym.

Sąd I instancji oddalając skargę spółki wskazał w pierwszej kolejności na ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 stycznia 2011 r., o sygnaturze V SA/Wa 1338/10. W wyroku tym Sąd nakazał organowi rozważenie, czy za wydaniem pozytywnej dla strony decyzji przemawiał ważny interes publiczny oceniany w kontekście zobowiązań wynikających z udzielonej spółce promesy oraz decyzji Komisji Wspólnot Europejskich. Zwrócił uwagę na okoliczność niewzięcia pod uwagę przez organ, że zgodnie z wytycznymi wspólnotowymi dotyczącym pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE. C 244 z 1 października 2004 r.) Państwo członkowskie zgłaszając Komisji plan restrukturyzacji zobowiązuje się do jego realizacji. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, czy w sprawie pomoc publiczna w postaci umorzenia kosztów egzekucji miałaby służyć celom określonym w planie restrukturyzacyjnym pozytywnie zaopiniowanym przez Prezesa UOKiK (między innymi utrzymanie zatrudniania w sytuacji zagrożenia bytu przedsiębiorstwa).

Sąd I instancji stwierdził, że organ wywiązał się z opisanych wskazań, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w szczególności organ dokonał oceny wpływu dla sprawy przesłanki ważnego interesu społecznego. Sąd wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności z informacji przekazanych przez spółkę pismem z dnia 5 października 2011 r. wraz z załącznikami obejmującymi sprawozdania finansowe za rok 2009 i rok 2010, informacji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do Komisji Europejskiej w zakresie realizacji programu restrukturyzacji spółki w latach 2007 – 2008, wynikało, że nowy inwestor został wprowadzony do spółki na podstawie umowy sprzedaży akcji F. S.A. z dna 30 czerwca 2005 r., proces restrukturyzacji finansowej został zapoczątkowany podpisaniem w dniu 22 września 2003 r. porozumienia z bankami, akcjonariuszami a spółką mocą którego dokonano konwersji wierzytelności na akcje, spółka zawarła układ z wierzycielami niezabezpieczonymi, którym przewidziano umorzenie 79.4 % zobowiązań i spłatę pozostałej części w ratach, skarżąca do końca 2007 r. spłaciła wszystkie wierzytelności układowe poza wierzytelnościami do U., których termin spłaty został przesunięty zaś Zakład wyraził zgodę na spłatę kosztów w układzie ratalnym, a organ egzekucyjny nie podjął jeszcze ostatecznych kroków w celu ich wyegzekwowania. Powyższe ustalenia doprowadziły do stwierdzenia, że środki pomocowe zostały częściowo wdrożone. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że plany restrukturyzacji spółki w zakresie utrzymania poziomu zatrudnienia nie zostały zrealizowane. Jak wynikało z pisma UOKiK do Komisji Europejskiej z dnia 24 lutego 2009 r. plan restrukturyzacji skarżącej zakładał poziom zatrudnienia w liczbie 2.226 osób. W latach 2007 – 2008 zatrudnieni niewiele odbiegało od założeń przewidzianych w planie natomiast na początku 2012 r. poziom zatrudniani drastycznie spadł osiągając ilość 179 pracowników. Sąd zauważył, że w oparciu o wskaźnik rentowności kapitału z 2009 i 2010 roku organ ustalił, że skarżąca stała się nierentowna, co powodowało, że brak był jakichkolwiek gwarancji na wznowienie przez nią działalności produkcyjnej, a tym samym na zwiększenie zatrudnienia. Ustalono również, że umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego nie zmieni zasadniczo trudnej sytuacji skarżącej. Stanowią one, bowiem jedynie część ciążących na skarżącej zobowiązań finansowych. W takim stanie sprawy Sąd I instancji za chybiony uznał zarzut niezastosowania się przez organ do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. Prawidłowo w ocenie Sądu organ stwierdził również, że wydana promesa i decyzja Komisji Wspólnot Europejskich nie stanowiły samoistnej przesłanki do umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Sąd nie stwierdził także innych wad zaskarżonego postanowienia, które mogłoby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

W podstawie prawnej Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).

F. S. O. S.A. w W. skarga kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego:

- art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprawidłową wykładnię i niezastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie nie zachodziła przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci ważnego interesu publicznego głównie z tego względu, że skarżąca nie wywiązała się z jednego ze swych zobowiązań wynikającego z planu restrukturyzacji, jakim było zagwarantowanie minimalnego zatrudnienia, podczas gdy przesłankę ważnego interesu publicznego w niniejszej sprawie powinno się badać w kontekście zobowiązań wynikających z udzielonej promesy oraz decyzji Komisji WE uznającej pomoc za zgodną z przepisami wspólnego rynku;

2. przepisów postępowania:

- art. 153 p.p.s.a. przez niewłaściwą interpretację polegającą na błędnym uznaniu, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. wypełnił wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w W. z dnia 19 stycznia 2011 r., chociaż organ ten nie zbadał istnienia ważnego interesu publicznego w sposób wskazany przez Sąd, tj. w kontekście zobowiązań wynikających z udzielonej wcześniej promesy oraz decyzji Komisji WE uznającej pomoc za zgodną z przepisami wspólnego rynku;

- art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonaniu samodzielnej, dowolnej analizy dokumentów finansowych spółki i arbitralnej oceny jej sytuacji finansowej, w tym uznaniu, że skarżąca spółka jest nierentowna i nie daje gwarancji zwiększenia zatrudnienia;

- art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezastosowanie polegające na wydaniu wyroku bez uwzględnienia całych akt sprawy, a w szczególności bez odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia zasady zaufania przez pominięcie treści i charakteru udzielonej promesy i decyzji Komisji WE, ich znaczenia dla niniejszej sprawy, a także nieodniesienie się do kwestii realizacji planu restrukturyzacji w zakresie zobowiązań Skarbu Państwa oraz organów administracji publicznej;

- art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, chociaż zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 2 Konstytucji przez błędną interpretację i niezastosowanie, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędną interpretację niezastosowanie art. 9, art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędną interpretację, a w rezultacie niezastosowanie art. 153 p.p.s.a.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku Sądu I

instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ma usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

W analizowanej w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Analizę zarzutów zacząć zatem należy od tych drugich. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd i instancji art. 153 p.p.s.a. przez jego niewłaściwą interpretację polegającą na błędnym uznaniu przez ten Sąd, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. wypełnił wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w W. z dnia 19 stycznia 2011 r., (sygn. akt V SA/Wa 1338/10), chociaż organ ten nie zbadał istnienia ważnego interesu publicznego w sposób wskazany przez WSA w wyroku z 19 stycznia 2011r., tj. w kontekście zobowiązań wynikających z udzielonej wcześniej promesy oraz decyzji Komisji WE uznającej pomoc za zgodną z przepisami wspólnego rynku. Należy przypomnieć, iż art. 153 p.p.s.a. stanowi, że: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia." W przedmiotowej sprawie WSA w W. orzekając po raz pierwszy w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 1338/10) wyraźnie wskazał na konieczność rozważenia przesłanki ważnego interesu publicznego w tej sprawie. Podkreślił, iż błędnie organ I instancji (Dyrektor II Oddziału ZUS w W.) ponownie rozpoznając sprawę nie rozważył w szczególności czy za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia interes publiczny, tj. przesłanka z art. 64 § 2 pkt 2 u.p.e.a. Przy rozważeniu tej przesłanki organ odwoławczy winien uwzględnić fakt wydania promesy z 10 grudnia 2004 r. oraz pozytywnej decyzji Komisji WE. Tymczasem organ oceniając wystąpienie przesłanki interesu publicznego ograniczył się do zbadania sytuacji finansowej strony i stwierdzenia, że ewentualne umorzenie kosztów egzekucyjnych jedynie w nieznacznym stopniu polepszy tą sytuację. Sąd I instancji w wyroku z 19 stycznia 2011 r. podkreślił, że: "nie stwierdza, iż za umorzeniem kosztów egzekucyjnych w tej konkretnej sprawie przemawia interes publiczny, a wskazuje jedynie, że przesłanka ta musi być rozważona z odniesieniem się do okoliczności, które strona wskazuje jako uzasadniające wystąpienie tego interesu. Rozważenia tych okoliczności nie może zastąpić zawarte w uzasadnieniu postanowienia stwierdzenie, że nadrzędną przesłanką interesu publicznego jest konieczności przymusowego ściągnięcia zaległości składkowych, które w znaczny sposób zasilają fundusze Dyrektora Oddziału ZUS." (s. 7 uzasadnienia wyroku WSA z dnia 19 stycznia 2011 r.). Sąd w omawianym wyroku wskazał, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych między innymi właśnie jeżeli za ich umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, organ orzekający ma więc obowiązek rozważenia tej przesłanki indywidualnie w każdej sprawie dotyczącej umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ nie wziął też pod uwagę, że zgodnie z wytycznymi wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 01.10.2004 r.) Państwo Członkowskie zgłaszając Komisji plan restrukturyzacji, zobowiązuje się do jego realizacji. Ponadto Państwo Członkowskie musi przedstawiać Komisji sprawozdania, iż plan restrukturyzacji jest właściwie wdrażany. W przypadku pomocy udzielanej większym przedsiębiorstwom pierwsze takie sprawozdanie musi być zwykle przedłożone Komisji nie później niż w sześć miesięcy po zatwierdzeniu pomocy. Kolejne sprawozdania muszą być wysyłane Komisji co najmniej raz w roku, aż do momentu, kiedy cele planu restrukturyzacji będą mogły być uznane za osiągnięte. Dyrektor Izby Skarbowej nie zwrócił uwagi na to, czy w niniejszej sprawie pomoc publiczna w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych miałaby służyć celom określonym w planie restrukturyzacyjnym pozytywnie zaopiniowanym przez Prezesa UOKiK, czyli m.in. utrzymaniu zatrudnienia w sytuacji zagrożenia bytu przedsiębiorstwa. Organ powinien rozważyć, czy realizacja celów restrukturyzacji jest zgodna z interesem publicznym. Należy mieć bowiem na uwadze, że ocena możliwości realizacji celów pomocy publicznej nie pozostaje w żadnej kolizji z art. 64 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt FSK 817/08, LEX 513112).

Rację ma wnosząca skargę kasacyjną Spółka, iż Sąd I instancji nie zauważył, w zaskarżonym wyroku, że organ (Dyrektor Izby Skarbowej) nie odniósł się w swoim rozstrzygnięciu do treści promesy, ani decyzji Komisji WE, nie przeanalizował ich charakteru, a kwestię tę skwitował jednym zdaniem, że: "nie stanowią samoistnej przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych". Decyzja Komisji WE udzielała zgody na pomoc publiczna dla skarżącej Spółki na zasadach zgłoszonych w planie restrukturyzacji i odpowiednio na warunkach zmodyfikowanych przez Komisję WE w decyzji. Plan i decyzja nakładały na skarżąca Spółkę i na Skarb Państwa liczne zobowiązania, które miały zagwarantować efektywną restrukturyzację. Sąd I instancji nie dostrzegł, iż przy badaniu istnienia ważnego interesu publicznego organ skoncentrował się tylko na jednym z wielu aspektów realizacji planu restrukturyzacji Spółki – utrzymaniu określonego poziomu zatrudnienia. Jak słusznie podkreśliła wnosząca skargę kasacyjną Spółka plan restrukturyzacji zaczęto realizować w 2003 r., a zakończenie jego realizacji przewidziano na rok 2007. Zakładany poziom zatrudnienia skarżąca Spółka realizowała przynajmniej do końca 2008 r., a więc w okresie realizacji planu restrukturyzacji. Należy zauważyć, iż skarżąca swój wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych złożyła w dniu 25 sierpnia 2008 r., tj. jeszcze przed pojawieniem się negatywnych skutków kryzysu ekonomicznego, polegających m.in. na obniżeniu zatrudnienia, które wystąpiło dopiero w 2012 r., tj. już w trakcie trwania postępowania w sprawie umorzenia kosztów.

Rację ma wnosząca skargę kasacyjną Spółka, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie wynika, że pozyskanie inwestora było możliwe dzięki zagwarantowaniu mu w postanowieniach umowy sprzedaży akcji F. SA z siedzibą w W. z dnia 30 czerwca 2005 r. pomiędzy Skarbem Państwa RP jako Sprzedającym i Z. A. O. z I. I. "Z. A. Z." (z siedzibą w Zaporożu na U.) jako Kupującym, że pomoc publiczna będzie udzielona (por. artykuł 9 "Pomoc publiczna" tejże umowy). Jak zasadnie podkreśla skarżący kasacyjnie: "Wszystkie te okoliczności stanowiły i stanowią obecnie mechanizm sprzężony: zdobycie inwestora niemożliwe byłoby bez planu restrukturyzacji, który uwarunkowany był uzyskaniem pomocy publicznej. Pomoc ta była jednocześnie jednym z powodów zaangażowania się inwestora. Łącznie wystąpienie wspomnianych okoliczności: inwestycji, udzielenia pomocy i sprawnej realizacji planu restrukturyzacji miały doprowadzić do poprawy sytuacji Skarżącej, kontynuacji jej działalności. Również część pomocy publicznej, jakim było umorzenie kosztów egzekucyjnych, miało służyć poprawie sytuacji finansowej Skarżącej. Tymczasem zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej oraz Sądu I instancji ta zła sytuacja finansowa Skarżącej była jedną z przyczyn, dla których koszty nie mogły być umorzone, ponieważ – jako stanowiące niewielki ułamek zadłużenia – i tak nie spowodują poprawy rentowności. (...) Według Sądu I instancji brak jakichkolwiek gwarancji na wznowienie przez F. SA działalności produkcyjnej." (s. 5 skargi kasacyjnej). Istotnie w niniejszej sprawie analiza rentowności skarżącej Spółki, jak zasadnie zauważono w skardze kasacyjnej, wykracza poza zakres wskazań WSA w W. zamieszczonych w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. Z wyroku tego bowiem wynika, iż zakres pojęcia ważnego interesu publicznego winien był zarówno przez organ jak i Sąd przeanalizowany w kontekście zobowiązań wynikających z udzielonej wcześniej promesy oraz decyzji Komisji WE uznającej tą pomoc za zgodną z przepisami wspólnego rynku. Chodzi zatem o zbadanie wywiązywania się zarówno skarżącej Spółki, jak i Skarbu Państwa z nałożonych nań obowiązków. Rację ma skarżąca kasacyjnie Spółka, iż zarówno Dyrektor Izby Skarbowej jak i Sąd I instancji w zaskarżonym tu wyroku zamiast analizować proces realizacji planu restrukturyzacji, analizują plan jako taki – jego sensowność i efektywność.

W konsekwencji za zasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzuty naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie polegające na wydaniu wyroku bez uwzględnienia całych akt sprawy, a w szczególności bez odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia zasady zaufania przez pominięcie treści i charakteru udzielonej promesy i decyzji Komisji WE, ich znaczenia dla niniejszej sprawy, a także nieodniesienie się do kwestii realizacji planu restrukturyzacji w zakresie zobowiązań Skarbu Państwa oraz organów administracji publicznej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprawidłową wykładnię i niezastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie nie zachodziła przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci ważnego interesu publicznego głównie z tego względu, że skarżąca nie wywiązała się z jednego ze swych zobowiązań wynikającego z planu restrukturyzacji, jakim było zagwarantowanie minimalnego zatrudnienia, podczas gdy przesłankę ważnego interesu publicznego w niniejszej sprawie powinno się badać w kontekście zobowiązań wynikających z udzielonej promesy oraz decyzji Komisji WE uznającej pomoc za zgodną z przepisami wspólnego rynku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jego zasadność w kontekście wskazanego wyżej naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1p.p.s.a., a także art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 203 pkt 1 p.p.s.a.