Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 712/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 73 par. 2, art. 74 par. 1,2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr SKO.409.RÓ.724.66.2022 w przedmiocie odmowy wydania dokumentów z akt sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz strony skarżącej T. z siedzibą w O. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. z siedzibą w O. (skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (organ zażaleniowy) z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr SKO.409.RÓ.724.66.2022 uchylające postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] o odmowie wydania dokumentów z akt sprawy i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco.

Przed Prezydentem Miasta [...] (organ I instancji) toczy się postępowanie z wniosku [...] z siedzibą w H. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji termicznego przekształcania odpadów pn. "[...]" na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. M. w [...].

W dniu 14 marca 2022 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie analizy kosztów i korzyści (załącznik nr 5) sporządzonej dla przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) – odmówił wydania z akt sprawy odpisów dokumentów dotyczących analizy kosztów i korzyści (załącznik nr 5) sporządzonej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji termicznego przetwarzania odpadów pn. "[...]".

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że analiza kosztów i korzyści (załącznik nr 5) sporządzonej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji termicznego przetwarzania odpadów pn. "[...]"- została wyłączona z udostępnienia na wniosek inwestora, jako informacja o wartości handlowej objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Organ I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, ponieważ, chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja RP dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z tych wolności. Prawodawca dostrzega zatem potrzebę ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw obywatela, przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, tworząc swoistą hierarchię dóbr. W związku z tym ustawowej ochronie podlegają informacje dotyczące konkretnych indywidualnych podmiotów, osób fizycznych lub osób prawnych, jeżeli ich ujawnienie mogłoby naruszyć prawo do prywatności, prawo do ochrony danych osobowych lub interes gospodarczy. Organ I instancji wyjaśnił również, że tajemnica przedsiębiorstwa została zdefiniowana w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietna 1993 r. o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k.), gdzie wskazano, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Tym samym, określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnia łącznie trzy warunki: 1) ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub posiada wartość gospodarczą, 2) nie została ujawniona do wiadomości publicznej, 3) podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Przywołane stanowisko zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt I CKN 304/00. Organ stwierdził, że żądane dokumenty mają charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny i ekonomiczny, który posiada wartość gospodarczą. Inwestor wykazał również, że podjął działania zmierzające do zachowania poufności rzeczonej informacji. Przy ocenie tych okoliczności nie jest zatem możliwe udostępnienie wnioskodawcy żądanych dokumentów.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 74 § 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ustawy o ochronie informacji niejawnych.

Po rozpoznaniu zażalenia, organ zażaleniowy postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr SKO.409.RÓ.724.66.2022 działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 i art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ zażaleniowy wyjaśnił, że podstawowym prawem strony jest dostęp do akt sprawy, o czym stanowi przepis art. 73 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W myśl art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z treści tych przepisów wynika, że prawo do domagania się od organu prowadzącego postępowanie administracyjne udostępnienia akt sprawy, umożliwienia sporządzania z akt notatek, kopii lub odpisów oraz uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów przysługuje stronie tego postępowania. Granice wyłączające dostęp do akt sprawy wyznacza dyspozycja przepisu art. 74 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi że przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Organ zażaleniowy wskazał, że jak wynika z analizy akt sprawy dokument objęty wnioskiem został poddany ochronie w oparciu o przepis art. 11 ust. 2 u.z.n.k., zgodnie z którym, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Organ zażaleniowy stwierdził, że aby można było mówić o uprawnionym bądź nieuprawnionym zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa należy dokonać oceny, czy łącznie zostały spełnione wymienione niżej przesłanki, a więc ustalić czy zastrzeżona informacja: 1) ma charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny przedsiębiorstwa, 2) nie została ujawniona do wiadomości publicznej, 3) podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Ponadto organ wskazał, że tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można zatem istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu. Z powyższego wynika, że informację można uznać za chronioną na podstawie u.z.n.k. tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga zatem, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Organ zażaleniowy przytoczył wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r., sygn. akt I CKN 1159/2000, w którym wyrażono stanowisko, iż art. 11 ust. 1 u.z.n.k. - istnienie zasięgu stanu tajemnicy - uzależnia od podjęcia przez przedsiębiorcę określonych działań zmierzających do zachowania poufności objętych nią danych. Działania te - jak trafnie podnosi się w literaturze przedmiotu - powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie chcąc zapoznać się z treścią informacji, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych przez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych. Wybór informacji mających zostać objętymi poufnością należy oczywiście do przedsiębiorcy. Jednakże wybór ten, co do zakresu stanu tajemnicy, nie może być oderwany od możliwości podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania w poufności wybranych informacji (art. 11 ust. 4 ustawy). Organ stwierdził więc, że niewątpliwie prawo strony postępowania administracyjnego do wglądu w akta sprawy i jego ograniczenie jest wyraźnie i mocno sprzężone ze spoczywającymi na organach administracyjnych i pracownikach ich urzędów obowiązkami zapewnienia w toku postępowania administracyjnego ochrony informacji niejawnych z uwzględnieniem przepisów różnych ustaw odrębnych oraz zapobieganiu czynom mającym znamiona przestępstwa przeciwko ochronie informacji. Jednakże to na organie spoczywa obowiązek ustalenia czy dowody żądane przez stronę faktycznie objęte są ustawową ochrony informacji w taki sposób że ograniczają jedną z podstawowych zasad k.p.a., jakim jest dostęp stron do akt sprawy i zebranego materiału dowodowego.

Organ zażaleniowy nakazał, aby ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji – w razie zamiaru odmowy udostępnienia skarżącemu żądanej informacji – wyraźnie wskazał, opisał i nazwał, która konkretnie informacja (i z jakiego powodu) ma charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Organ będzie przy tym miał na względzie cele prowadzonego postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz gwarancje procesowe skarżącego, które uczestniczy w nim na prawach strony. Chodzi o to, żeby udział skarżącego w postępowaniu nie miał charakteru tylko iluzorycznego. Jeśli zatem okaże się, że tajemnicę przedsiębiorstwa powinny stanowić jedynie niektóre informacje to organ jest zobowiązany rozważyć udostępnienie tych dokumentów po dokonaniu ich anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą. W analizowanej sprawie nie wiadomo, czy organ wziął pod uwagę takie rozwiązanie. Organ zażaleniowy stwierdził więc, że organ I instancji niedostatecznie zbadał czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z przepisu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. i dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia, co uzasadnia uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 74 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (u.o.i.n.), poprzez zastosowanie tych pojęć do zupełnie innej, zdefiniowanej w u.z.n.k. instytucji prawnej - tajemnicy przedsiębiorstwa, do której art. 74 § 1 k.p.a. w ogóle się nie odnosi. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ zażaleniowy w ogóle nie odniósł się do argumentacji zażalenia. Skarżący stwierdził, że tajemnica przedsiębiorstwa zdefiniowana w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. nie jest objęta per se klauzulą "tajne" lub "ściśle tajne", a tylko tak kwalifikowane dokumenty mogą być wyłączone spod jawności wobec stron i podmiotów na prawach strony. "Tajemnica przedsiębiorstwa" oraz klauzule "ściśle tajne" i "tajne" stanowią zupełnie inne pojęcia dotyczące ochrony informacji. Równoważenie ich, choćby w świetle art. 74 § 1 k.p.a. - stanowi przejaw elementarnej niewiedzy w zakresie zasad bezpieczeństwa informacji, co budzi poważne obawy o bezpieczeństwo informacji niejawnych znajdujących się w dyspozycji organów obu instancji. Tajemnica przedsiębiorstwa mająca zabezpieczać interes gospodarczy podmiotów uczestniczących w rynkowym obrocie towarami i usługami, ma charakter cywilnoprawny. Stanowi zupełnie inną sferę ochrony prawnej informacji - opartą o reguły prawa cywilnego, wszak czyn nieuczciwej konkurencji jest szczególnym rodzajem deliktu. Co więcej z istoty swojej, a nawet nazwy, tajemnica przedsiębiorstwa, ma chronić patrykularne interesy konkretnego przedsiębiorcy, zatem nie można mówić również o wyłączeniu tego dokumentu z uwagi na ważny interes państwowy. Natomiast klauzule z u.o.i.n. służą zabezpieczeniu najważniejszych interesów państwowych z obronnością na czele. Zgodnie z art. 5 u.o.i.n. klauzulę "ściśle tajne" nadaje się, jeśli ujawnienie spowoduje wyjątkowo poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wyraźnie określone skutki. Podobnie klauzulę "tajne" ujawnienie spowoduje poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi, żadne z ryzyko wskazane, w treści art. 5 ust. 1 i 2 u.o.i.n. wobec ujawnienia analizy kosztów i korzyści organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1637/20. Dodatkowo skarżący podkreślił, że z uwagi na ograniczenie gwarancji procesowych strony, omawiany przepis w żadnym wypadku nie może być wykładany rozszerzająco, natomiast organy obu instancji posłużyły się jeszcze dalej idącym wnioskowaniem per analogiom przełamując językowe, w pełni jasne znaczenie przepisu, co należy uznać za niedopuszczalną praktykę orzeczniczą. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.i.n. klauzulę "tajne" lub "ściśle tajne" nadaje osoba uprawniona do podpisania dokumentu według reguł określonych rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 22 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu oznaczania materiałów i umieszczania na nich klauzul tajności. Nie sposób stwierdzić, aby analiza kosztów i korzyści została w ten sposób oznaczona, co wynika z wniosku inwestora z dnia 3 stycznia 2022 r. o wyłączenie z udostępnienia w całości załącznika nr 5. Zatem z całą pewnością można stwierdzić, że nie została opatrzona klauzulą "ściśle tajne" lub "tajne". Dodatkowo skarżący wskazał, że został uznany za stronę postępowania, co nie jest kwestionowane przez ograny obu instancji i wynika z art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej. Skarżący podkreślił, że w innych tego typu postępowaniach inwestorzy nie sprzeciwiali się udostępnianiu treści analizy kosztów i korzyści. Przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne również nie wskazują na możliwość wyłączenia analizy kosztów i korzyści spod dostępu do informacji publicznej oraz informacji o środowisku i jego ochronie. Podsumowując skarżący wskazał, że tajemnica przedsiębiorstwa nie mieści się w kategorii informacji niejawnych określonych ustawą. Zatem nie można przenosić ochrony zastrzeżonej tylko dla najwyższych kategorii informacji niejawnych, w tym wynikającej z art. 74 § 1 k.p.a., na dane poufne dla konkretnego podmiotu. Zaskarżonym postanowieniem organ bezprawnie naruszył więc gwarancje procesowe organizacji na prawach strony i jednocześnie swobody konstytucyjne.

W odpowiedzi na skargę organ zażaleniowy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jako oczywiście uzasadniona podlegała uwzględnieniu z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu, nie będąc związany granicami skargi, w tym podniesionymi w niej zarzutami i wnioskami (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolowany organ zażaleniowy wykonał w sposób wadliwy kompetencję do wydania postanowienia kasatoryjnego (art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.), formułując ponadto błędne wytyczne w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego mającego zastosowanie w sprawie procesowej o wydanie odpisów dokumentów z akt sprawy administracyjnej (art. 138 § 2a w zw. z art. 144 k.p.a.).

Sprawa procesowa o wydanie odpisów (kopii) dokumentów lub uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt administracyjnych jest uregulowana w przepisach art. 73 i 74 k.p.a. Zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. strona (a więc również podmiot na prawach strony) może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Powyższe prawo procesowe strony nie ma charakteru nieograniczonego. Zgodnie z ogólnym wyjątkiem od zasady dostępu strony do akt sprawy administracyjnej powyższe prawo podlega wyłączeniu w zakresie akt spraw zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "ściśle tajne" lub "tajne", a także w odniesieniu do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1 k.p.a.). W razie wyłączenia dostępu do akt sprawy z mocy samego prawa (akta zawierające informacje niejawne, którym nadano klauzulę "ściśle tajne" lub "tajne") lub na mocy postanowienia organu prowadzącego postępowania (informacje, których ujawnienie w ocenie organu naruszyłoby ważny interes państwowy), organ orzekający w sprawie wydaje zaskarżalne zażaleniem postanowienie o odmowie wydania stronie z akt sprawy kopii, odpisów lub uwierzytelnionych odpisów (art. 74 § 2 k.p.a.).

O ile wyłączenie określonych dokumentów, które nie zawierają informacji niejawnych lub informacji niejawnych o charakterze "ściśle tajnym" lub "tajnym", z zakresu prawa dostępu stron do akt sprawy wymaga wydania odrębnego postanowienia przez organ prowadzący postępowanie oraz zaistnienia określonych okoliczności związanych z "ważnym interesem państwowym" (kwalifikowaną postacią interesu państwowego), który przemawia za wyłączeniem jawności akt sprawy, o tyle akta zawierające informacje niejawne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (u.o.i.n.), którym nadano klauzulę "ściśle tajne" lub "tajne", podlegają z mocy ustawy tego rodzaju wyłączeniu. Istotne w tym ostatnim wypadku jest to, że odpowiednią klauzulę tajności nadaje, znosi lub zmienia funkcjonariusz państwowy uprawniony do podpisania dokumentu lub oznaczenia innego niż dokument materiału (art. 6 u.o.i.n.). Nadanie klauzuli tajności ma więc miejsce co do zasady poza postępowaniem w indywidualnej sprawie administracyjnej. Dla porządku należy również zastrzec, że nie powoduje wyłączenia z mocy prawa jawności akt sprawy administracyjnej obecność w tych aktach informacji niejawnych z klauzulami "poufne" i "zastrzeżone" (art. 5 ust. 3 i 4 u.o.i.n.). Informacje niejawne tego rodzaju mogą zatem stanowić podstawę do wyłączenia jawności akt postępowania, jeżeli zawierające je dokumenty znajdują się w aktach sprawy, a organ prowadzący sprawę uzna, że za wyłączeniem ich jawności przemawia "ważny interes państwowy".

Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby znajdujące się w nich dokumenty prywatne (Analiza kosztów i korzyści budowy, przebudowy lub znacznej modernizacji tej jednostki lub sieci ciepłowniczej, lub sieci chłodniczej, sporządzona na podstawie art. 10a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, stanowiąca załącznik nr 5 do wniosku), dotyczące strony będącej wnioskodawcą (inwestorem) w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji termicznego przekształcania odpadów pn. "[...]" w [...], zawierały informacje niejawne o charakterze "ściśle tajnym" lub "tajnym" lub informacje, co do których organ prowadzący postępowanie wydał na podstawie art. 74 § 1 k.p.a. postanowienie o wyłączeniu jawności ze względu na ważny interes państwowy. W konsekwencji należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji nie był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wydania stronie skarżącej z akt sprawy odpisów dokumentów składających się na załącznik nr 5 do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Powyższy wniosek jest uprawniony także przy uwzględnieniu argumentacji inwestora, że dokumentacja objęta załącznikiem nr 5 do wniosku o wydanie decyzji zawiera informacje o wartości handlowej (stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa). W tym zakresie rozważania organów pierwszej i drugiej instancji na temat możliwości wyłączenia jawności akt sprawy ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) z odwołaniem się do przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji są oczywistym nieporozumieniem. Jak można przypuszczać, organy w sposób nieuprawniony odwołały się do przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu tajemnicę przedsiębiorcy, która jest definiowana w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), zapominając, że ustawa ta reguluje dostęp społeczeństwa do informacji publicznej, natomiast jej przepisy nie mają zastosowania w odniesieniu do dostępu stron i podmiotów na prawach strony do akt postępowania w indywidualnej sprawie. Sąd stwierdza z urzędu, że sformułowane w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia kasatoryjnego wytyczne organu zażaleniowego są oczywiście błędne, co skutkuje koniecznością ich eliminacji jako wydanych z naruszeniem nie tylko prawa materialnego, lecz także art. 138 § 2 i § 2a k.p.a.

Organy orzekające w sprawie nie uwzględniły również, że wnioskodawca (inwestor) pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. wniósł o "wyłączenie z udostępniania w całości treści Załącznika nr 5", wskazując jako podstawę prawną wniosku art. 16 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 3 ustawy dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.u.i.ś.). Wniosek powyższy nie został rozpoznany, jednak w przedmiotowej sprawie nie ma to istotnego znaczenia. Przepisy art. 16-20 u.u.i.ś. mają bowiem zastosowanie – jako odpowiednik ogólnych przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej – jedynie do udostępniania społeczeństwu informacji o środowisku i jego ochronie. Przepisy regulujące postępowanie w sprawie udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie nie mają natomiast zastosowania do stron i podmiotów na prawach strony, które uczestniczą w postępowaniu w sprawach dotyczących informacji o środowisku (np. w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia). A zatem inwestor może na podstawie art. 16 ust. 1-3 u.u.i.ś. złożyć wniosek o wyłączenie informacji o środowisku i jego ochronie z udostępniania (np. zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś. ze względu na ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej), jednak – w razie uwzględnienia takiego wniosku – wyłączenie to będzie odnosiło się tylko do członków społeczeństwa, a nie do stron lub podmiotów na prawach strony, które występują jako uczestnicy postępowania w indywidualnej sprawie. Ponieważ strona skarżąca została w przedmiotowym postępowaniu dopuszczona jako podmiot na prawach strony (organizacja społeczna), dlatego w zakresie jej wniosku o wydanie odpisów dokumentów z akt sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia przepisy art. 16-20 u.u.i.ś. nie mogą mieć zastosowania.

Wobec stwierdzenia, że organ pierwszej instancji wadliwie zastosował kompetencję do wydania orzeczenia kasatoryjnego (art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.), albowiem stwierdzone i ocenione błędnie przez organ zażaleniowy naruszenia prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.) nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, rozumianego jako prawidłowe zastosowanie prawa materialnego lub procesowego, oraz określił błędne wytyczne w zakresie wykładni prawa materialnego i procesowego w sprawie o wydanie z akt administracyjnych odpisów dokumentów (art. 138 § 2a w zw. z art. 144 k.p.a.), Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. (punkt pierwszy wyroku) oraz zasądzenia na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt drugi wyroku) od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sadowego, na które złożyły się wpis sądowy oraz koszty zastępstwa adwokackiego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.