Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2117/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1, ust. 3, ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 1537
law: Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
article: art. 124, art. 124a, art. 4 pkt 18, art. 2 pkt 27
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2017r.; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącego T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 597 (słownie pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Prezes UKE", "organ"), po rozparzeniu wniosku T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej "skarżąca", "strona skarżąca", "wnioskodawca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] uzgadniającym projekt decyzji administracyjnej Starosty [...] znak: [...], przedłożony przez Starostę [...] (zwanego dalej także "Starostą") przy piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2017 r.

Wydając wspomniane postanowienie organ działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r.. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", art.124 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, ze zm.), zwanej dalej .,u.g.n.", w związku z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1537, ze zm.), zwanej dalej "ustawą z dnia 7 maja 2010 r.", oraz art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1907 ze zm.), zwanej dalej "p.t."

Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta [...] przy piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 124 ust. 1b u.g.n., przekazał do uzgodnienia Prezesowi UKE projekt decyzji nr [...], odmawiającej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, położonej w leśnictwie [...], adres leśny [...], w miejscowości [...],[...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] (zwanej dalej "nieruchomością"), poprzez udzielenie na rzecz strony skarżącej zezwolenia na eksploatację i konserwację zespołu anten stacji bazowej sieci bezprzewodowej znajdujących się na wieży obserwacyjnej Nadleśnictwa [...], posadowionej na nieruchomości (zwany dalej "projektem decyzji").

Z sentencji projektu decyzji wynikało, że Starosta, na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 124 u.g.n., po rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej z dnia 8 sierpnia 2016 r., doprecyzowanego w piśmie z dnia 26 października 2016 r., zamierza odmówić ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie na rzecz skarżącej zezwolenia na eksploatację i konserwację zespołu anten stacji bazowej sieci bezprzewodowej znajdujących się na wieży obserwacyjnej Nadleśnictwa [...], posadowionej na nieruchomości,

W uzasadnieniu projektu decyzji Starosta podniósł, że wnioskodawca oraz Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] mieli zawartą umowę dzierżawy z dnia 1 lipca 2011 r., [...], dotyczącą części dachu wieży obserwacyjnej posadowionej na nieruchomości, na potrzeby zainstalowania na nim zespołu anten stacji bazowej sieci bezprzewodowej, jak też doprowadzenia wszelkich instalacji niezbędnych do funkcjonowania tejże stacji bazowej. Umowa wygasła z dniem 30 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 18 lipca 2016 r. wnioskodawca zaproponował Nadleśnictwu [...] kontynuację dzierżawy, co spotkało się z odmową Nadleśnictwa (pismo z dnia 2 sierpnia 2016 r. znak: [...]). W konsekwencji powyższego stanu taktycznego wnioskodawca wystąpił z wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2016 r. W toku prowadzonego postępowania Starosta ustalił również, że anteny stacji bazowej nadal znajdują się na dachu wieży obserwacyjnej, a strona skarżąca w związku z tym korzysta z nieruchomości w sposób bezumowny.

Mając na względzie poczynione ustalenia Starosta uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości z uwagi na fakt, że infrastruktura telekomunikacyjna, której umieszczenie na nieruchomości miałoby ograniczyć korzystanie z tej Nieruchomości, została już umieszczona na tej nieruchomości.

W piśmie z dnia 13 stycznia 2017 r., skierowanym do Prezesa UKE, strona skarżąca wyjaśniła, że projekt decyzji narusza przepisy prawa i winien być zaopiniowany negatywnie. Skarżąca podniosła, że zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Równocześnie T. załączył do pisma kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 654/16, w którym Sąd wskazał, że zasadniczy problem prawny dotyczy kwestii możliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji już uprzedniego zrealizowania inwestycji. W tym zakresie sąd nie podzieli! zapatrywania Wojewody [...] i przywołanego przez niego orzecznictwa sądów administracyjnych co do niedopuszczalności stosowania przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. już po zrealizowaniu inwestycji. Sąd podniósł bowiem, że ustawodawca nałożył w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. obowiązek odnoszący się nie tylko do fazy realizacji inwestycji, ale także do umożliwienia korzystania z nieruchomości w zakresie eksploatacji i konserwacji urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej.

W dniu [...] maja 2017 r. Prezes UKE wydał postanowienia, uzgadniające projekt decyzji administracyjnej Starosty [...] przedłożony przy piśmie z dnia 21 grudnia 2016 r.

Pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. postanowienia z dnia [...] maja 2017 r.. Skarżąca zarzuciła naruszenie przez Prezesa UKE przepisów art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. z art. 124 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te uniemożliwiają wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w stosunku do zrealizowanej już inwestycji, gdy wygasł dotychczasowy stosunek prawny stanowiący podstawę korzystania z nieruchomości. Skarżąca podniosła, iż treść przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. nie pozwala na taką wykładnię art. 124 u.g.n., która ograniczałaby możliwość zastosowania tego przepisu jedynie do fazy przeprowadzenia procesu inwestycyjnego, a tym samym istnieje możliwość administracyjnego ograniczenia prawa własności już po zrealizowaniu inwestycji. Skarżąca wskazała, że odmienne stanowisko, przyjęte przez Prezesa UKE w zaskarżonym postanowieniu, oznaczałoby brak możliwości zastosowania przepisów art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. z art. 124 u.g.n. w celu ograniczenia prawa własności na potrzeby eksploatacji i konserwacji urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej, które już posadowione są na nieruchomości. To czyniłoby, zadaniem skarżącej, przywołane przepisy martwymi, a tym samym stanowisko Prezesa UKE jest błędne i niezgodne nie tylko z brzmieniem samych przepisów, ale też funkcją jaką pełnią one w systemie prawa. Skarżąca stwierdziła, że błędne jest zawarte w zaskarżonym postanowieniu powiązanie wynikającego z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. uprawnienia do eksploatacji i konserwacji urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej z przepisem art. 124 ust. 6 u.g.n., jak też powiązanie tego uprawnienia z infrastrukturą telekomunikacyjną umieszczaną na nieruchomości w ramach konkretnej umowy, a nie infrastrukturą umieszczoną na niej w przeszłości. Podkreśliła, że nie można podzielić stanowiska Prezesa UKE, iż aby skorzystać z przewidzianego w art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. z art. 124 u.g.n. trybu administracyjnego ograniczenia prawa własności, należałoby najpierw usunąć infrastrukturę z nieruchomości, by następnie ją na nowo posadowić. Takie postępowanie byłoby bowiem nieracjonalne ekonomicznie oraz pozostawałoby niezgodne z celami samej ustawy. Jednocześnie podniosła, iż Prezes UKE błędnie przywołał na poparcie swojego stanowiska orzecznictwo sądowoadministracyjne, które nie odnosi się do przepisów art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r., a jedynie do norm. które nie przyznają uprawnienia do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na cele eksploatacji i konserwacji, tak jak czyni to art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. Skarżąca skonstatował także, że Prezes UKE błędnie nie podzielił zapatrywania przedstawionego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 654/16.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Prezes UKE utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] maja 2017 r.

W uzasadnieniu postanowienia Prezes UKE przywołał treść art 33 ust. 1, ust. 2, ust. 3,ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. oraz art. 124 ust. 1b u.g.n.

Organ wskazał, że wykładnia gramatyczna przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. pozwala zrekonstruować jednoznaczną i klarowną normę prawną z niego wynikającą. Zgodnie z normą właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości jest obowiązany umożliwić operatorowi umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, a także ich eksploatację i konserwację. Zgodnie z zasadami poprawnej legislacji każde słowo używane przez ustawodawcę jest relewantne prawnie, gdyż w przeciwnym razie nie byłoby użyte. Zdaniem organu w tym kontekście zwrócić należy uwagę na słowo "ich", które użyte jest w odniesieniu do infrastruktury umieszczanej na nieruchomości na podstawie umowy (ust. 3) albo decyzji administracyjnej (ust. 7). Umieszczenie infrastruktury telekomunikacyjnej na nieruchomości oraz jej następcza eksploatacja i konserwacja, to powiązane ze sobą kwestie. Pierwsza stanowi podstawę samego posadowienia infrastruktury i jej następczego istnienia na nieruchomości, podczas gdy druga dotyczy możliwości korzystania z niej oraz cyklicznych tub doraźnych czynności związanych z dostępem do niej. Zdaniem organu przewidziane w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. uprawnienie do eksploatacji i konserwacji infrastruktury telekomunikacyjnej jest jedynie odpowiednikiem przepisu art. 124 ust. 6 u.g.n. Dotyczy ono umożliwienia operatorowi eksploatacji i konserwacji infrastruktury umieszczanej na nieruchomości w ramach konkretnej umowy (decyzji), a nie infrastruktury umieszczonej na nieruchomości w przeszłości. Jeśli bowiem zamiarem ustawodawcy byłoby to, by przepis obejmował nie tylko infrastrukturę dopiero umieszczaną na nieruchomości, ale także infrastrukturę już na niej istniejącą, to dałby temu wyraz odpowiednio konstruując przepis prawa. Zamiast " Właściciel (...) jest obowiązany umożliwić operatorom (...) umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej (...), a także ich eksploatację i konserwację (...)" przepis ten mógłby brzmieć następująco "Właściciel (...) jest obowiązany umożliwić operatorom (...) umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej (...), a także eksploatację i konserwację obiektów i urządzeń na niej się znajdujących (...)". W takiej sytuacji obowiązek umożliwienia eksploatacji i konserwacji dotyczyłby również zaszłości.

Organ podkreślił, że możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, jako przykład ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa własności, można stosować wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez ustawę. Niedopuszczalna jest interpretacja rozszerzająca przepisów w tym zakresie. Tym samym nie można rozszerzać stosowania art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. do infrastruktury już istniejącej na nieruchomości, skoro ustawodawca jednoznacznie lego nie przewidział — zgodnie z zasadą cl ara non sunt interpretanda.

Zdaniem organu także zastosowanie wykładni aksjologicznej i historycznej prowadzi do rekonstrukcji takiej samej hipotezy normy prawnej, jak wskazana wyżej, tj. stosowania jej wyłącznie w przypadku realizacji nowej inwestycji telekomunikacyjnej. Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. i celem ustawy jest zapewnienie rozwoju dostępu do telekomunikacji, co czyni m.in. poprzez określenie prawno-ekonomicznych warunków budowy sieci nowej generacji. W tym celu koncepcja ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych przewiduje realizację otwartego dostępu do gruntów i budynków (prawo drogi) Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowych osób prawnych, osób prywatnych (poprzez optymalizację procedury udzielania zezwoleń na zakładanie urządzeń). W uzasadnieniu podniesiono, że "W art. 33 - 35 dokonano zmian w zakresie tzw. prawa drogi, a więc uprawnienia o fundamentalnym znaczeniu dla inwestycji telekomunikacyjnych i rozwoju efektywnej konkurencji, zwłaszcza z punktu widzenia nowych operatorów, którzy nie dysponują kanalizacją kablową i prawem drogi nabytym w przeszłości, w której z przyczyn politycznych lub ekonomicznych pozyskanie takiego prawa było bezproblemowe. (...) Dla nowych inwestycji i nowych operatorów, w szczególności budujących sieci światłowodowe, dostęp do istniejących kanalizacji kablowych i ciemnych włókien, jak również przejrzyste i efektywne warunki prowadzenia przez cudze grunty własnej infrastruktury są sprawą o kluczowym znaczeniu. "

Zdaniem organu ustanie w wyniku wygaśnięcia, wypowiedzenia, rozwiązania czy uchylenia podstawy prawnej uprawniającej do ingerencji w nieruchomość (podstawy umieszczenia, istnienia, eksploatacji i konserwacji) skutkuje koniecznością usunięcia infrastruktury' z nieruchomości, albo uregulowania sposobu korzystania z nieruchomości. Sama chęć operatora co do dalszej eksploatacji i konserwacji urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej nie stanowi jednak podstawy do wydania decyzji administracyjnej o ograniczeniu sposobu korzystania 7. nieruchomości. Decyzja taka, stanowiąca administracyjne zezwolenie na ingerencję w nieruchomość, wydawana jest wyłącznie a priori w stosunku do samego zamierzenia inwestycyjnego i nie stanowi podstawy określania zasad korzystania z nieruchomości na potrzeby infrastruktury już na niej się znajdującej.

Organ wskazał, że zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r., odpowiednie stosowanie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej obejmuje takie same sytuacje faktyczne, tj. uprzednie, w stosunku do realizacji inwestycji, zezwolenie administracyjne na korzystanie z nieruchomości przez inwestora, wobec braku zgody właściciela, użytkownika wieczystego czy zarządcy nieruchomości. Zatem także w stosunku do takiej infrastruktury telekomunikacyjnej, jak i wydawanego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. zezwolenia, aktualny pozostaje pogląd wynikający z orzecznictwa, a dotyczący stricte art. 124 ust. 1 u.g.n., że omawiane zezwolenie może zostać wydane wyłącznie przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego. Wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela, trybie art. 124 ust. 1, już po rozpoczęciu robót budowlanych, a tym bardziej po ich zakończeniu, jest niedopuszczalne.

Ponadto Prezes UKE ponownie wskazał, iż nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przedstawionego w wyroku z dnia 25 października 2016 r.. sygn. akt II SA/Lu 654/16, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. ma zastosowanie do infrastruktury istniejącej już na nieruchomości.

Skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] maja 2017 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Skarżąca postawiła zarzuty:

1. naruszenie prawa materialnego - art. 33 ust. 3 i 7 ustawy z dnia z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w zw. z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r, o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazane przepisy uniemożliwiają wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy dotychczasowa umowa określająca zasady korzystania z nieruchomości na cele związane z umieszczeniem obiektów i infrastruktury telekomunikacyjnej wygasła oraz. inwestycja została zrealizowana,

2. naruszenia przepisów postępowania — art. 7 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej oraz interesu społecznego.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes UKE, odnosząc się do zarzutów skargi, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Uczestnik postępowania – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] – pismem z dnia 27 grudnia 2017 r. wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi w całości. Uczestnik podniósł, że przytaczany przez stronę skarżąca wyrok WSA w Lublinie jest nieprawomocny, albowiem skargi kasacyjne wniósł uczestnik postępowania oraz organ – Wojewoda [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Od dnia 17 lipca 2010 r. obowiązuje w porządku prawnym ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych, której celem jest zapewnienie powszechności usług telekomunikacyjnych.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 powyższej ustawy właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest obowiązany umożliwić operatorom, podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, oraz jednostkom samorządu terytorialnego wykonującym działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Przy czym korzystanie z nieruchomości jest odpłatne, chyba że strony postanowią inaczej (ust. 2). Stosownie do art. 33 ust. 3 omawianej ustawy, warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która jest zawierana na piśmie, w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem ojej zawarcie. Stronami umowy są z jednej strony operator, z drugiej strony właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym. W umowie ustalane są warunki korzystania z nieruchomości, w celu umieszczania, eksploatacji i konserwacji urządzeń lub obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej, jak również zasady odpłatności za korzystanie z tej nieruchomości. W myśl zaś art. 33 ust. 7 ustawy., jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 3 (tj. terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem o zawarcie umowy) nie zostanie zawarta umowa, stosuje się odpowiednio przepisy art. I24 i art. 124a u.g.n.

Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi, iż starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, par, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W świetle zaś art. 124 ust. 1b u.g.n, w zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana". Jak wynika zatem z brzmienia przedstawionego powyżej przepisu art. 124 ust. 1b u.g.n., w zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia (o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.) wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem UKE. Przepis ten stanowi także, że decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana. Wyjaśnić przy tym należy, że w myśl art. 4 pkt 18 u.g.n., przez łączność publiczną należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów p.t..

Przepis art. 124 ust. 1b u.g.n. wskazuje formę tzw. współdziałania, która przy wydawaniu decyzji w sprawie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości urządzeń łączności publicznej przybiera postać uzgodnienia. Natomiast zasady i tryb współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej reguluje przepis art. 106 k.p.a.

Natomiast zgodnie art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. p.f. operatorem jest przedsiębiorca telekomunikacyjny lub inny podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, który wykonuje działalność gospodarczą polegającą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych lub świadczeniu usług towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest operatorem w rozumieniu tego przepisu.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że ustalenia faktyczne w sprawie nie są kwestionowane. Bezsporne jest, że na nieruchomości położonej w leśnictwie [...], adres leśny [...], w miejscowości [...],[...], stanowiącej własność Skarbu Państwa będącą w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] przedsiębiorca telekomunikacyjny zrealizował inwestycję – posadowił na dachu wieży obserwacyjnej znajdującej się na przedmiotowej nieruchomości zespół anten stacji bazowej sieci bezprzewodowej. Skarżąca zrealizowała ww. inwestycję na podstawie dzierżawy z dnia 1 lipca 2011 r., Nr [...], dotyczącą części dachu wieży obserwacyjnej posadowionej na nieruchomości, na potrzeby zainstalowania na nim zespołu anten stacji bazowej sieci bezprzewodowej, jak też doprowadzenia wszelkich instalacji niezbędnych do funkcjonowania tejże stacji bazowej. Umowa wygasła z dniem 30 czerwca 2016 r.

Nie ma też sporu co do tego, że przedsiębiorca telekomunikacyjny T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przed wystąpieniem z wnioskiem do Starosty [...] o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wystąpiła do Nadleśnictwa [...] z propozycją zawarcia ponownej umowy dzierżawy (wniosek z dnia 18 lipca 2016 r..). co spotkało się z odmową Nadleśnictwa (pismo z dnia 2 sierpnia 2016 r.).

Podkreślić należy, że, jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 7 maja 2010, warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która powinna być zawarta w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora o jej zawarcie. Jeżeli strony nie zawrą umowy w terminie, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ug.n.. Inaczej mówiąc, jeśli właściciel nie wyrazi zgody na prowadzenie robót na terenie stanowiącym jego własność, wówczas inwestor może ubiegać się o zezwolenie na ich wykonanie w trybie administracyjnym. Ustawodawca w art. 33 ust. 7 powyższej ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania art. 124 u.g.n.,

Zdaniem Sądu, zasadniczy prawny problem, jaki ujawnił się w niniejszej sprawie, dotyczy kwestii odnoszącej się do możliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (zastosowania 124 u.g.n. w związku z art. 33 ust. ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. ), w sytuacji zrealizowania inwestycji. Zdaniem Prezesa UKE nie jest dopuszczalne wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. już po zrealizowaniu inwestycji.

W tym miejscu wskazać należy, że podczas postępowania administracyjnego oraz w skardze wniesione do Sądu strona skarżąca powoływała się na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 654/16, natomiast organ i uczestnik postepowania podnosiły, że przedmiotowy wyrok jest nieprawomocny. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 966/17 (LEX nr 2431863) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne od ww. wyroku WSA w Lublinie z dnia 25 października 2016r.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w ww. wyrokach. Tym samym, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy dokonały nieprawidłowego odczytania normy zawartej w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r., odnosząc ją jedynie do fazy realizacji inwestycji (instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzenie linii kablowych), natomiast nie dostrzegły, że ustawodawca nałożył również na właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości obowiązek umożliwienia korzystania z nieruchomości m.in. przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu również w zakresie eksploatacji i konserwacji zainstalowanych urządzeń telekomunikacyjnych po wykonaniu inwestycji.

Wskazuje na to użycie spójnika i partykuły "a także" przed wyrazami "ich eksploatację i konserwację". Taką konstatację wspiera też cel ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, którym jest ułatwienie i przyspieszenie realizacji tych inwestycji i ich eksploatacji. W sytuacji, w której właściciel nieruchomości w terminie 30 dni od wystąpienia do niego, nie zawrze umowy dotyczącej warunków korzystania z nieruchomości, odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 124 i 124a u.g.n. Z tym, że z odpowiedniego stosowania art. 124 u.g.n. nie wynika możliwość ograniczenia uprawnień wskazanych w art. 33 ust. 1, tylko do etapu poprzedzającego fazę realizacji inwestycji. Odpowiednie zastosowanie art. 124 u.g.n. to zastosowanie przewidzianej w nim procedury ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a nie wskazanego w nim (okrojonego w stosunku do uregulowania z art. 33 ust. 1) sposobu ograniczenia z korzystania z nieruchomości. Odmienna interpretacja tych przepisów prowadziłaby do nieuzasadnionego ograniczenia w przysługujących im prawach, podmiotów określonych w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 roku, które początkowo zawrą umowę z właścicielem, a w sytuacji niemożliwości jej przedłużenia, pozbawione byłyby możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 33 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 roku, już na etapie realizacji inwestycji. Regulacja zawarta w art. 33 ust. 1 tej ustawy w zakresie przesłanek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest pełna i nie podlega uzupełnieniu ani ograniczeniu przez przepisy u.g.n.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie znajdą zastosowania poglądy wyrażane w cytowanym w postanowieniach UKE orzecznictwie dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n., bowiem przepis ten, odmiennie od art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r., nie zawiera regulacji dotyczącej eksploatacji i konserwacji infrastruktury (w tym telekomunikacyjnej). Regulację dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości celem wykonania konserwacji, remontów i usuwania awarii zawiera co prawda art. 124b ust. 1 u.g.n., uprawnienie to jest jednak ograniczone do okresu 6 miesięcy. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 roku. Również art. 30 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. zawiera regulację dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ale dotyczy ona budynków. Ponadto nie przyznaje uprawnienia do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na cele eksploatacji i konserwacji urządzeń. Zatem cytowane orzecznictwo dotyczące tej regulacji nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem wniosek w niniejszej sprawie dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości sposób korzystania z nieruchomości musi określać zakres tego ograniczenia.

Jak wynika z powyższego, w toku postępowania Prezes UKE, wydając w trybie art. 106 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1b u.g.n. postanowienia uzgadniające pozytywnie projekt decyzji administracyjnej Starosty [...] odmawiającej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie na rzecz skarżącej zezwolenia na eksploatację i konserwację zespołu anten stacji bazowej sieci bezprzewodowej znajdujących się na wieży obserwacyjnej Nadleśnictwa [...], dopuścił się naruszenia art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz art. 124 ust. 1 i ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i poczynionych uwag w zakresie możliwości pozytywnego zaopiniowania decyzji odmawiającej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie na rzecz skarżącej zezwolenia na eksploatację i konserwację przedmiotowego urządzenia telekomunikacyjnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]tele maja 2017 r. W punkcie II sentencji wyroku, orzeczono o kosztach wyroku w oparciu o art. 200 p.p.s.a.