Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 405/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 3 pkt 5, 4 ust. 1, 6 ust. 1, 7 ust. 2 pkt 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. art. 45 ust. 2, 46 ust. 1 pkt 1, 47, 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 139 poz 55 pkt 1.1, pkt 1.14
law: Rozporządzenie (WE) NR 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące  higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. art. 5, 8, 16, 17
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu partii produktu oraz nakazania poddania go zabiegowi poprawnego oznakowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt kpa, art. 21, art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 3, w związku z art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. b, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.) – dalej ustawa o jakości, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225, z późn. zm.), art. 5, art. 8, art. 16 i art. 17 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady prawa żywnościowego powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 031, 01/02/2002 P. 0001- 0024), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] października 2010 r. wniesionego przez [...] S.A. (dalej także skarżąca spółka) z siedzibą w [...], od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] z dnia [...] października 2010 r., znak [...], zakazującej wprowadzenia do obrotu partii [...] sztuk produktu o nazwie "[...]", konserwa drobiowa sterylizowana, opakowanie kubek [...] g, data minimalnej trwałości [...] września 2012 r., partia [...], w cenie sprzedaży [...] zł./30 sztuk wyprodukowanej przez [...] S.A., uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i zakazał skarżącej spółce wprowadzania do obrotu partii [...] sztuk produktu o nazwie "[...]", do czasu doprowadzenia oznakowania do zgodności z obowiązującymi przepisami poprzez:

- zmianę nazwy handlowej "[...]" poprzez usunięcie określenia "z [...]",

- zastosowanie w opisie produktu informacji o udziale składników wieprzowych.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...] - [...] października 2010 r., przeprowadzono kontrolę jakości handlowej produkowanych wyrobów w firmie [...] S.A. w [...]. W toku kontroli sprawdzono m.in. prawidłowość oznakowania produktu o nazwie "[...]", konserwa drobiowa sterylizowana, (opakowanie kubek [...] g,data minimalnej trwałości [...] września 2012 r., partia [...], w cenie sprzedaży [...] zł./30 sztuk). Ustalono, że nieprawidłowości w oznakowaniu przedmiotowego pasztetu polegały na bezpodstawnym użyciu w nazwie produktu określenia "z [...]", które sugeruje użycie w procesie produkcji mięsa z kurcząt, bowiem w wykazie składników zostały wymienione: woda, mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt, tłuszcz roślinny, wątroba z kurcząt, tłuszcz wieprzowy, kasza manna (zawierająca gluten), skóry z kurcząt, susz pomidorowy ok. 1,2%, sól, przyprawy, skrobia modyfikowana, białko sojowe, mleko w proszku, substancje wzmacniające smak i zapach E-621, E-635, przeciwutleniacz E-316. Zawartość surowców z kurcząt ok. 35 %. Do produkcji przedmiotowego produktu zgodnie z dokumentacją zakładową (schemat technologiczny - wydania na produkcję) i informacją o składzie na wieczku, stosowane są surowce z kurcząt w ilości ok. 35%. Są to: mięso odkostnione mechanicznie z kurcząt w ilości 100 kg/425 kg wyrobu gotowego, wątroba z kurcząt -30 kg/425 kg, skóry z kurcząt 15 kg/425 kg. W związku z powyższymi ustaleniami Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. zakazał wprowadzania do obrotu partii [...] sztuk produktu "[...]", konserwa drobiowa sterylizowana, opakowanie - kubek a' [...] g, data minimalnej trwałości [...].09.2012, z partii [...], w cenie sprzedaży [...] zł/30 sztuk wyprodukowanej przez skarżącą spółkę.

W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] wskazał, że do produkcji "[...]" nie jest stosowane mięso z kurcząt, co należało uznać za naruszenie załącznika XIV, rozdziału B, podrozdz. II, pkt 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 roku ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 299 z 16.11.2007, str. 1 z późn. zm.). Zgodnie z powyższym załącznikiem, w normach handlowych dla mięsa drobiowego definiuje się "przetwory z mięsa drobiowego" jako oznaczające mięso drobiowe, w tym rozdrobnione mięso drobiowe, do którego dodano środki spożywcze, środki smakowe lub dodatki lub które zostało poddane procesom, które nie wystarczają by zmienić wewnętrzną strukturę włókien mięśniowych. Natomiast mięso odkostnione mechanicznie zgodnie z pkt 1.14 załącznika I Rozporządzeniem nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. U. L 139 z 30.04.2004, str. 55), to produkt uzyskany przez usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości po odłączeniu ich od tuszy, lub tusz drobiowych za pomocą środków mechanicznych, co prowadzi do utraty lub modyfikacji struktur włókien mięśniowych. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, produkt z mięsa drobiowego oznacza wyroby przetworzone, uzyskane w wyniku przetworzenia mięsa drobiowego lub dalszego przetworzenia takich wyrobów przetworzonych, co w konsekwencji powoduje usunięcie właściwości mięsa świeżego z powierzchni obrobionej.

Organ I instancji przytoczył także treść definicję mięsa, zawartą w § 8 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2007 Nr 137 poz. 966) z której wynika, iż do tej kategorii nie można zaliczyć mięsa oddzielonego mechanicznie, stanowiącego składnik spornego pasztetu. Na podstawie przytoczonych powyżej przepisów Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] stwierdził, że pasztety z kurcząt winny być produkowane z mięsa drobiowego. Zatem produkt skarżącej spółki "[...]" nie spełnił wymagań jakości handlowej.

Ponadto, organ inspekcji wskazał, iż wyraz "Skład" i dane producenta zostały napisane wytłuszczoną czcionką o wysokości 2,0 mm, pozostałe informacje czcionką o wielkości 1,7 mm, co w ocenie organu sprawia, że informacje zamieszczone na opakowaniu stanowiące podstawę do świadomego wyboru produktu przez konsumenta są mało czytelne. Takie postępowanie organ uznał za niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka, wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów art. 3 pkt 10, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o jakości oraz art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. g, art.47 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W uzasadnieniu podniosła, iż przepisy odnoszące się do znakowania artykułów rolno - spożywczych nakładają na producenta obowiązek podawania nazwy produktu zgodnej z przepisami prawa żywnościowego, nazwy zwyczajowej lub nazwy składającej się z opisu środka spożywczego. Producent podając nazwę "[...]", skorzystał z trzeciej możliwości. Zdaniem skarżącej, określenie "[...] z [...]" jest zgodne z przepisami dotyczącymi oznakowania, gdyż w jego składzie w rzeczywistości znajdują się składniki pozyskiwane z kurcząt - mięso mechanicznie oddzielone z kurcząt, wątroba z kurcząt oraz skóry z kurcząt.

Wspomnianą na wstepie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, w oparciu o wskazane powyżej przepisy ustawy o jakości oraz o bezpieczeństwie żywnosci i żywienia oraz przepisy unijne, uchylił w całości decyzję organu I instancji i zakazał skarżącej spółce wprowadzania do obrotu partii [...] sztuk produktu o nazwie "[...]", do czasu doprowadzenia oznakowania do zgodności z obowiązującymi przepisami poprzez:

- zmianę nazwy handlowej "[...]" poprzez usunięcie określenia "z [...]",

- zastosowanie w opisie produktu informacji o udziale składników wieprzowych.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż produkt o nazwie "[...]", nie spełniała wymagań zawartych w przepisach prawa, z uwagi na oznakowanie wprowadzające konsumenta w błąd, poprzez zastosowanie niewłaściwej nazwy handlowej. W oznakowaniu spornego wyrobu, określenie "[...]" wyróżniono dużą pogrubioną czcionką, natomiast w rozwinięciu nazwy podano określenie "[...]".

Analizując skład surowcowy przedmiotowego pasztetu Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych stwierdził, iż jednym z głównych składników użytych do produkcji wyrobu jest tłuszcz wieprzowy. Natomiast sformułowanie "z [...]" sugeruje, że w skład produktu wchodzi głównie mięso kurcząt. Organ odwoławczy nadto podniósł, że zarówno brak mięsa z kurcząt jak i zawartość tłuszczu wieprzowego wyraźnie zmieniają charakterystykę danego środka spożywczego, wobec czego sposób podania nazwy handlowej pasztetu wraz z pozostałymi elementami oznakowania, jakim jest wykaz składników, wbudził wątpliwości, co do rodzaju i składu produktu, z którym konsument ma do czynienia. W związku z powyższym, w ocenie organu, dla powyższego produktu należałoby przyjąć rozwinięcie nazwy handlowej: "pasztet drobiowo-wieprzowy".

W ocenie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, nazwa produktu, która nie odzwierciedla pełnego składu surowcowego (tłuszcz wieprzowy) lub sugeruje obecność składnika, który nie występuje w produkcie (mięso drobiowe) może wprowadzać konsumenta w błąd co do tożsamości produktu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka [...] S.A. wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., zarzuciła jej naruszenie:

I. przepisów postępowania :

- art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 80 kpa poprzez nie zebranie pełnego materiału dowodowego oraz błędną jego ocenę, co spowodowało naruszenie art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. b, art. 4 ust. 1 art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości, w zw. z art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 77 kpa, poprzez niezebranie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie dowodów pośrednich oraz poczynienie ustaleń faktycznych, nie znajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie

- art. 9 kpa przez zaniechanie przez organ obowiązku informowania i wyjaśniania stronie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy;

art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 79 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego na okliczności:

a) czy prawidłowe jest przyjęcie przez skarżącą spółkę zasady, że niewielki dodatek tłuszczu wieprzowego (przy braku w składzie innych składników pochodzenia wieprzowego typu: mięso, wątroba czy skóry) ma wyłącznie charakter funkcjonalny,

b) czy przy udziale tłuszczu wieprzowego w wyrobie gotowym na poziomie 4,7% (czwarte miejsce na liście składników wyrobu), braku innych składników wieprzowych oraz większościowym, podstawowym udziale surowców drobiowych w wyrobie, nie używanie przez skarżącą w nazwie produktu przymiotnika "wieprzowy" jest prawidłowe?

c) czy ilość tłuszczu wieprzowego w wysokości 4,7 % wsadu surowcowego stanowi podstawę do zakwalifikowania tego składnika jako głównego , który z uwagi na swoją rolę w procesie produkcji pasztetu decyduje o charakterystyce danego środka spożywczego?

co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 80 kpa, poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału, oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 107 § 3 kpa, poprzez nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;

- art. 11 kpa, poprzez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ odwoławczy kierował się przy załatwianiu sprawy, w szczególności poprzez nieodniesienie się w sposób merytoryczny do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

- art. 127 kpa w zw. z art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie przez organ odwoławczy niniejszej sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania;

- art. 107 § 1 i § 3 kpa, przez nienależyte i wyczerpujące poinformowanie strony w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji;

- art. 108 § 1 kpa - przez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

II. przepisów prawa materialnego:

- art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. b, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust.2. art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 roku o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w związku z art. 45 ust. 2 , art. 46 ust. 1 pkt 1 litera a), art. 47 ust. 1 , art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie że skarżący w niniejszej sprawie dokonał oznakowania "[...].. [...]" niezgodnego z ww. przepisami a w konsekwencji uznanie, że skarżący wprowadził konsumenta w błąd poprzez błędne oznakowanie towaru,

- przepisów Dyrektywy Komisji 2001/101/WE z dnia 26 listopada 2001 r., poprzez jej niezastosowanie i w konsekwencji tego zarzucenie skarżącemu użycia niewłaściwej nazwy wyrobu, tj. " [...]", podczas gdy według organu odwoławczego prawidłowa nazwa wyrobu powinna brzmieć "pasztet drobiowo - wieprzowy", zaś nazwa taka jest na mocy powołanej Dyrektywy niedopuszczalna,

- art. 5, art. 8 i art. 16 i art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie iż skarżący w niniejszej sprawie dopuścił się praktyki wprowadzającej w błąd konsumenta poprzez zastosowanie nazwy mogącej wprowadzić konsumenta w błąd.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca spółka nie zgodziła się m.in. z oceną organu, że jednym z głównych składników użytych do produkcji wyrobu jest tłuszcz wieprzowy, a zawartość tłuszczu wieprzowego wyraźnie zmienia charakterystykę danego środka spożywczego, co w konsekwencji sprawia, że dla przedmiotowego produktu należałoby przyjąć rozwinięcie nazwy handlowej "pasztet drobiowo -wieprzowy". Skład produktu został wskazany na opakowaniu produktu i z podanego składu nie można wyprowadzić wniosku, że tłuszcz wieprzowy - zawartość 4,7% - jest jednym z głównych składników, zwłaszcza, że na opakowaniu podano, że zawartość surowców z kurcząt wynosi 35 %. Skarżąca podniosła, iż organ błędnie ustalił i przyjął, że jednym z głównych składników produktu jest tłuszcz wieprzowy - 4,7 %, podczas gdy tłuszcz roślinny występuje w tym produkcie w ilości 8 % składu surowcowego. Ponadto zarzut znacznej zawartości tłuszczu wieprzowego pojawił się dopiero w decyzji organu II instancji i jest to nowa okoliczność, która nie była przedmiotem ustaleń podczas prowadzonego postępowania kontrolnego, jak również nie była zarzucana stronie przez organ I instancji. W konsekwencji skarżąca spółka nie miała możliwości wypowiedzenia się w kwestii zawartości tłuszczu wieprzowego. W ocenie skarżącej spółki - przyjęcie nazwy handlowej "pasztet drobiowo - wieprzowy" w przypadku, kiedy w składzie produktu nie ma surowców wieprzowych, z wyłączeniem niewielkiej zawartości tłuszczu wieprzowego, jako nośnika smaku i oczekiwanej smarowności, którego proporcje do innych składników pasztetu są nieznaczące naraziłoby skarżącą na zarzut nieprawidłowego oznakowania, które wprowadza konsumentów w błąd, poprzez zastosowanie niewłaściwej nazwy handlowej. Ponadto w ocenie skarżącej spółki podana przez nią nazwa handlowa była prawidłowa i spełniała wymagania zawarte w obowiązujących przepisach również z innych przyczyn.

W odniesieniu do mięsa oddzielonego mechanicznie, stanowiącego składnik środka spożywczego, to skarżąca argumentowała, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podaje się w wykazie składników poprzez użycie określenia “mięso oddzielone mechanicznie", z podaniem nazwy gatunku zwierzęcia, z którego ono pochodzi, zatem konieczne jest podanie gatunku zwierzęcia, z którego uzyskano surowiec. Dlatego też zarówno zarzut zastosowania niewłaściwej nazwy handlowej, jak i nakaz zmiany nazwy handlowej poprzez usunięcie określenia "z [...]" nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach i rażąco narusza prawo.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podtrzymał wcześniej zajęte stanowisko, nadto, odnosząc się do zarzutów skargi, uznając je za bezpodstawne, poniósł, iż w toku prowadzonego przez Głównego Inspektora postępowania odwoławczego nie zaistniały nowe okoliczności czy dowody, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Co prawda Główny Inspektor uzupełniał materiał dowodowy o pisma, na które skarżąca spółka powoływała się w odwołaniu od decyzji wojewódzkiego inspektora, jednak nastąpiło to poprzez wezwanie strony do ich przesłania, tym samym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej spółki, że nowe dowody w sprawie nie były znane stronie. Organy Inspekcji przeprowadziły przedmiotowe postępowanie administracyjne, zgodnie z procedurami ujętymi w ustawie o jakości. W oparciu o cały materiał dowodowy dokonano wnikliwej i wyczerpującej analizy stanu faktycznego, w wyniku której wydano decyzję, powołując się na stosowne przepisy w zakresie jakości handlowej, oraz szczegółowo odpowiedziano na zarzuty. Reasumując organ wskazał, iż decyzja nakazująca prawidłowe oznakowanie artykułu rolno - spożywczego była mniej dotkliwa dla strony niż zakaz wprowadzenia do obrotu zakwestionowanej partii produktu, tym samym zasada reformationis in peius nie została pogwałcona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Jakość handlowa w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy o jakości określa cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, (...) oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania (...) (art. 4 ust.1). Zatem zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości dla spełnienia wymagań co do jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych koniecznym staje się spełnienie również wymagań co do oznakowania produktu, jeżeli wymagania te zostały określone przepisami ustawy o jakości (art. 4 ust. 1).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o jakości, artykuły rolno - spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane, a zgodnie z ust. 2 do znakowania artykułów rolno - spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Natomiast art. 7 ust. 1 przewiduje, że oznakowanie artykułu rolno - spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno - spożywczego, w szczególności nazwę, pod którą artykuł rolno - spożywczy jest wprowadzany do obrotu (pkt 1) oraz inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno - spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno - spożywczych (pkt 2)

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości, w przypadku artykułu rolno -spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który mówi, że nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt, że na etykiecie zakwestionowanego produktu umieszczona została nazwa "[...]", pomimo, że jak wynika ze składu produktu umieszczonego na jego etykiecie, produkt zawiera: wodę, mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt, tłuszcz roślinny, wątrobę z kurcząt, tłuszcz wieprzowy, kaszę manną, skóry z kurcząt, susz pomidorowy, sól, przyprawy, skrobię modyfikowaną, białko sojowe, mleko w proszku, substancje wzmacniającą smak i zapach E-621, E-635, przeciwutleniacz E-316. Producent podał, że zawartość surowców z kurcząt wynosi ok 35 %.

Tymczasem, zgodnie z § 8 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966) w sprawie znakowania środków spożywczych, za mięso ssaków i ptaków należy uznać mięśnie szkieletowe ssaków i ptaków gatunków uznanych za zdatne do spożycia przez ludzi wraz z przeponą i żwaczem, z wyłączeniem serca, języka, mięśni głowy innych niż żwacze, mięśni nadgarstka, stępu i ogona, wraz z naturalnie zawartą lub przynależną tkanką z wyłączeniem mięsa oddzielonego mechanicznie.

Odwierciedleniem powyższego jest z pkt 1.1 załącznika nr I do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. L 139b z 30 kwietnia 2004 r.), "mięso" oznacza jadalne części zwierząt.

Natomiast w myśl pkt 1.14 ww. załącznika, "mięso odkostnione mechanicznie" (“mom") to produkt uzyskany przez usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości po odłączeniu od nich tuszy, lub z tusz drobiowych, za pomocą środków mechanicznych, co prowadzi do utraty lub modyfikacji struktury włókien mięśniowych.

Skoro zatem, jak już powyżej przedstawiono, skarżąca spółka podała, że zawartość surowców z kurcząt wynosi ok. 35 %, podczas gdy "mom-u" nie można uznać za mięso z kurcząt, to organ zasadnie przyjął w ocenie Sądu, iż tym działaniem naruszone zostały przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który wprost wskazuje, iż środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta.

Umieszczenie na etykiecie informacji, iż produkt zawiera "mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt" wskazuje zdaniem Sądu, iż konsument może oczekiwać iż w składzie gotowego produktu znajduje się mięso z kurcząt, podczas gdy, jak to już wyżej wskazano, tak nie jest. Jest to produkt składający się surowców pochodzenia drobiowego i tłuszczu wieprzowego, który nie zawiera mięsa drobiowego, co wyraźnie zmienia charakterystykę tego środka spożywczego. Słusznym wydaje się być więc w tym przypadku rozwinięcie nazwy handlowej: "pasztet drobiowo – wieprzowy".

Mając na uwadze ustalony przez organ stan faktyczny, skład orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych słusznie uznał, że umieszczona na etykiecie nazwa "[...]" jest myląca dla konsumenta z uwagi na skład pasztetu, do produkcji którego użyto także składników innego rodzaju - tłuszczu wieprzowego, podczas gdy z cytowanego przepisu art. 7 ustawy o jakości wynika, że nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest; po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwiać odróżnienie danego produktu od podobnych produktów, a także zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie może wprowadzać w błąd co do m.in. charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu (...).

Użycie przez producenta nazwy "[...]" na etykiecie sugeruje, iż jest to produkt czysto drobiowy bez domieszki tłuszczu wieprzowego. W konsekwencji nazwa ta nie spełnia przypisanej jej w ustawie o jakości funkcji rzetelnej informacji oraz uniemożliwia konsumentowi odróżnienie tego produktu od innych produktów tego rodzaju (pasztetów), które zawierają tylko i wyłącznie mięso drobiowe, bez dodatku tłuszczu wieprzowego. Ponadto przedmiotowa nazwa produktu, figurująca na etykiecie wydrukowana jest większą czcionką, w przeciwieństwie do składu produktu, wydrukowanego mniejszymi literkami, wymagającymi znacznego wytężenia wzroku. Okoliczność ta w dużej mierze potęguje możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd co do składu produktu.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego uchybienia przepisom Dyrektywy Komisji 2001/101/WE z dnia 26 listopada 2001 r. poprzez jej niezastosowanie należy zauważyć, że skarżąca spółka nie wskazała jaki konkretnie przepis powołanej dyrektywy został naruszony przez organ inspekcji handlowej. Ze skargi nie wynika też, który przepis powołanej dyrektywy stanowi o niedopuszczalności użycia nazwy "Pasztet drobiowo - wieprzowy" uznanej przez organ za nazwę zgodną z wymaganiami prawa. W ocenie Sądu, skarżąca nie wyjaśniła tych okoliczności w sposób wystarczający dla oceny podnoszonego zarzutu.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 5, art. 8, art. 16 i art. 17 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Przepis art. 8 ust.1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 stanowi, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Z kolei w myśl art. 16 tego aktu prawnego, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.

Z zestawienia powyższych uregulowań wynika zatem, że przepisy prawa unijnego sprzeciwiają się każdej praktyce dotyczącej m.in. oznakowania artykułów rolno - spożywczych mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

Reasumując, należy podkreślić, że producent środków spożywczych jest zobowiązany stosować nazwę, która właściwie charakteryzuje produkt. W przypadku, kiedy do słowa "pasztet" dodawane jest dodatkowe określenie, mające na celu umożliwienie odróżnienia go od innych podobnych artykułów, określenie to powinno ilustrować z jakich zwierząt pochodzą surowce użyte do produkcji danego artykułu rolno - spożywczego, ponieważ jest to istotne z punktu widzenia konsumenta. Co prawda przeciętny konsument jest osobą dobrze poinformowaną, uważną i racjonalną, co jednak nie zwalnia producenta z obowiązku prawidłowego oznaczania wyrobów. W konsekwencji słuszne jest stanowisko organu, że wprowadzające w błąd jest użycie określenia "z [...]" dla spornego produktu, które sugeruje, że jednym ze składników pasztetu jest mięso z kurcząt, podczas gdy w rzeczywistości produkt zawiera surowce nie będące w istocie mięsem z kurcząt, takie jak: mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt oraz inne surowce drobiowe takie jak wątroby i skóry oraz tłuszcz wieprzowy. Podanie w wykazie składników rzeczywistego składu surowcowego nie zwalnia z obowiązku zastosowania nazwy zgodnej z rzeczywistym składem.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Nadto oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.