Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 855/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono sprzeciw z art. 64b § 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 51 ust. 1 pkt 3,  ust. 4 ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2023 r. sprawy ze sprzeciwu K. S. i M. W. od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala sprzeciw w całości.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. (dalej: organ I instancji), wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) – dalej: u.p.b., decyzją z [...] nr [...] nakazał: M. D., A. J., K. D., S. M. – D., A. G., H. G., A. D., M. K., K. K., D. M., A. G. – M., B. M., P. S., K. N., D. P., E. P., K. S., M. W., R. M., J. J. oraz J. M. rozbiórkę części obiektu, tj.: 1) likwidację dwóch lokali mieszkalnych: nr [...] i nr [...] zlokalizowanych na ostatniej kondygnacji w budynku mieszkalnym przy ul. [...], w celu przywrócenia funkcji strychu nieużytkowego oraz 2) likwidację dwóch lokali mieszkalnych: nr [...] i nr [...] zlokalizowanych na ostatniej kondygnacji w budynku mieszkalnym przy ul. [...], w celu przywrócenia funkcji strychu nieużytkowego; na działce nr [...], obręb [...], gmina [...], w związku z niewykonaniem w wyznaczonym terminie obowiązku o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b.

Odwołania od decyzji organu I instancji wnieśli A. D., D. P., K. K., J. J., K. i B. M. oraz A. i M. D. Odwołujący wskazali m.in. na nieprawidłowe skutki prawne, które organ wywiódł z faktu uchybienia terminowi do przedłożenia – w ramach procedury naprawczej – zamiennego projektu budowlanego. Podnieśli również wątpliwości dotyczące określenia prawidłowego kręgu stron postępowania, które podyktowane były licznymi zmianami wynikającymi ze sprzedaży poszczególnych lokali. Ponadto zarzucili organowi brak zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego do czasu uprawomocnienia się postanowienia w sprawie o sygn. akt I Ns 396/19 zawisłej przed Sądem Rejonowym w Oławie. Odwołujący powołali się również na okoliczność uznania poszczególnych lokali za samodzielne lokale mieszkalne. Nadto zarzucili brak wyważenia słusznego interesu społecznego, którym legitymują się strony oraz naruszenie prawa własności. Jednocześnie wskazali, że błędy zostały popełnione w momencie realizacji inwestycji i dlatego to inwestor powinien ponosić z tego tytułu odpowiedzialność.

Odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji, zawieszenie toczącego się postepowania administracyjnego do momentu uprawomocnienia się postanowienia w sprawie o sygn. akt I Ns 396/19 zawisłego przed Sądem Rejonowym w Oławie oraz o możliwość zastosowania w przedmiotowej sprawie przez organ administracji publicznej art. 9 u.p.b.

Pismem z [...] K. S. oraz M. W. ustosunkowali się do zarzutów zawartych w odwołaniu złożonym w imieniu A. D., D. P. oraz K. K. Wskazali, że to nie termin na wykonanie postanowienia jest przeszkodą w doprowadzeniu budynku do stanu zgodnego z prawem, ale brak faktycznych i prawnych możliwości spełnienia warunków niezbędnych dla legalizacji budynku wielorodzinnego. Zauważyli, że organ I instancji prawidłowo określił strony postępowania, uznając za takie aktualnych właścicieli lokali mieszkalnych. Ponadto wskazali, że samo przeniesienie własności lokalu na inne osoby nie może być powodem do wszczynania tego postępowania od początku. Ewentualne roszczenia nowych właścicieli lokali winny być kierowane do osób, od których kupiono lokale na strychach posiadające wadę prawną, a nie od organu prowadzącego postępowanie. Odnosząc się do zarzutu braku zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sporu prowadzonego przed sądem powszechnym zaważali natomiast, że obecne postępowanie nie jest związane z nieruchomością gruntową nr [...], która jako odrębna własność posiada inne grono właścicieli i ewentualny spór tych właścicieli nie może mieć wpływu na toczące się postępowanie. Podsumowując swoje stanowisko wskazali, że w ich ocenie decyzja organu I instancji jest właściwym rozstrzygnięciem, gdyż jest to jedyny sposób doprowadzenia nieruchomości lokalowych do stanu zgodnego z prawem cywilnym jak i budowlanym.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB lub organ II instancji) decyzją z [...] nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uchylając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy na pierwszym miejscu uwypuklił fakt, że PINB nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego, przez co w dalszym ciągu nie można zaakceptować wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b., a w szczególności z uwagi na brak realizacji postanowień zawartych w wyroku WSA we Wrocławiu z 22.12.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 502/20. W tym orzeczeniu sąd wojewódzki stanął na stanowisku, że przypadek spóźnionego wykonania obowiązku przez adresata decyzji, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., rodzi po stronie organu nadzoru budowlanego konieczność zastosowania trybu wynikającego z art. 51 ust. 4 u.p.b., tj. wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego albo odmawiającej takiego zatwierdzenia. Pomimo takiej treści prawomocnego wyroku sądowego DWINB stwierdził, że organ I instancji ponownie wydał decyzję opierając się o przepis art. 51 ust. 5, a nie ust. 4 u.p.b. PINB ponownie nakazał w trybie art. 51 ust. 5 u.p.b. wykonanie rozbiórki części obiektu. W ocenie organu odwoławczego w ustalonych okolicznościach sprawy powyższy przepis w dalszym ciągu nie mógł znaleźć zastosowania, ponieważ zobowiązani przedłożyli wymagany od nich zamienny projekt budowlany. A w takiej sytuacji organ mógł wydać tylko i wyłącznie decyzję opartą o normę przepisu art. 51 ust. 4 u.p.b. DWINB podkreślił, że niewydanie nowej decyzji na podstawie tego przepisu, będzie za każdym razem naruszało dokonaną ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postepowania wyrażone w wyroku WSA we Wrocławiu z 22.12.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 502/20. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wyrok ten jest wiążący zarówno dla sądu jak i dla organów w niniejszej sprawie, a ewentualne powoływanie w swych rozstrzygnięciach innych orzeczeń sądów administracyjnych nie stanowi w takim wypadku jakiejkolwiek podstawy dla działania PINB.

W dalszej części zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał na przeszkody prawne, które uniemożliwiły jemu merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że przepisy art. 51 ust. 4 i ust. 5 u.p.b., biorąc pod uwagę ich zakres przedmiotowy, odnoszą się od odrębnych od siebie sytuacji. W związku z powyższym merytoryczne rozpatrywanie sprawy, poprzez badanie możliwości zatwierdzenia przedstawionego przez inwestora zamiennego projektu budowlanego, w ramach toczącego się postępowania odwoławczego od decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu w trybie art. 51 ust. 5 u.p.b. naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postepowania. W tej sytuacji nie było możliwe dokonanie przez DWINB, w tym miejscu postępowania odwoławczego, oceny spełniania przez przedstawiony przez zobowiązanych zamienny projekt budowlany wymagań określonych w art. 35 ust. 1 u.p.b., czy też w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu odwoławczego zaskarżone rozstrzygnięcie PINB nie mogło pozostać w obrocie prawnym, natomiast zakres i charakter nieprawidłowości uniemożliwił rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji, jak i możliwość posłużenia się przepisem art. 136 k.p.a. Z tego też powodu zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w trybie przewidzianym przez art. 138 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniach DWINB stanął na stanowisku, że kwestie w nich podniesione nie miały znaczenia dla podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia. W ocenie organu wadliwa sprzedaż nieruchomości nie była przedmiotem prowadzonych postępowań administracyjnych przez organy nadzoru budowlanego, a w tej kwestii właściwe są sądy powszechne. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że z uwagi na błędne zastosowanie art. 51 ust. 5 u.p.b. i uchylenie zaskarżonej decyzję, nie badał na tym etapie postępowania kwestii właściwego nałożenia obowiązku, w kontekście zastosowania art. 52 u.p.b. Ponadto pozostałe podniesione przez odwołujące się strony okoliczności powinny zostać rozpatrzone na nowo przez PINB.

Pismem z [...] K. S. oraz M. W. wnieśli sprzeciw od decyzji DWINB, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie nietrafionej koncepcji orzeczniczej opartej o art. 51 ust. 1 pkt 4 u.p.b. (prawidłowo powinien być powołany art. 51 ust. 4 u.p.b. – uw. sądu), która stoi w sprzeczności z ustalonym stanem faktycznym. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postepowania.

W uzasadnieniu wywiedzionego środka zaskarżenia wskazali, że przepis art. 51 ust. 4 u.p.b. powinien znaleźć zastosowanie w sytuacji przedłożenia przez inwestora wymaganego projektu zastępczego, co stanowiłoby wykonanie zobowiązania wynikającego z postanowienia PINB nr [...] z [...]. Skarżący podkreślili jednak, że inwestor nie przedłożył takiego projektu, co jednocześnie dyskwalifikuje rozpatrywanie sprawy w kategorii jego zatwierdzenia bądź też odmowy. Skarżący powoli się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z 01.07.2011 r., sygn. akt II OSK 705/10 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z 01.12.2011 r., sygn. akt II SA/Wr 667/11), twierdząc, że niespełnienie przez przedłożony projekt zamienny przepisów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych, stanowi niewypełnienie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., co również uzasadnia podjęcie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b., która kończy postępowanie. Ponadto wskazali, że przyjęta przez organ odwoławczy koncepcja oparta na przepisie art. 51 ust. 4 u.p.b., uniemożliwia w realiach sprawy doprowadzenie nieruchomości do stanu zgodnego z prawem. Wynika to z faktu, że niespełnienie przez inwestora obowiązków nałożonych przez PINB w postanowieniu nr [...] z [...] prowadziłoby do domowy zatwierdzenia projektu, a zatem, jak uważają skarżący - "zawieszenia sprawy w próżni", bez dalszej możliwości prowadzenia jakiegokolwiek postępowania zmierzającego do uregulowania stanu prawnego. Autorzy sprzeciwu wskazali także na istotną w ich ocenie kwestię związaną z prowadzonym postepowaniem naprawczym, a dotyczącą braku posiadaniem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślili wobec tego fakt braku jednomyślnej zgody wszystkich właścicieli (nieruchomości lokalowych), zarówno do prowadzenia prac budowlanych, jak i zmian powstałych w odstępstwie od pierwotnie zatwierdzonego projektu oraz co również istotne – nie funkcjonuje umocowanie do reprezentowania wszystkich właścicieli (nieruchomości lokalowych) przed organami nadzoru. Tym samym, w ocenie skarżących, aby jakakolwiek osoba mogła składać oświadczenia woli czy też reprezentować skutecznie właścicieli mieszkań przed organami władzy publicznej, musi posiadać pełnomocnictwo od wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, gdyż dokonywanie takich czynności przekracza zakres zwykłego zarządu.

W poczynionych konkluzjach skarżący stanęli na stanowisku, że decyzja organu I instancji była właściwa, dając jedyną możliwość uregulowania stanu prawnego nieruchomości oraz pozwalała na wyciągnięcie konsekwencji (i ewentualnych roszczeń) wobec osób, które dopuściły się samowoli budowlanej. Wskazano także, że wprowadzone zmiany (w odniesieniu do zatwierdzonego projektu), stoją w sprzeczności z umowami sprzedaży nieruchomości (mieszkań). W ocenie skarżących, zasadnym będzie także wysuwanie roszczeń o charakterze cywilnoprawnym wobec organów nadzoru budowlanego w związku z uchybieniami po ich stronie (brak zgłoszenia sprawy do prokuratury w związku z dokonaną samowolą budowlaną przez dewelopera doprowadził do powstania wad prawnych, uniemożliwiających właścicielom lokali, swobodne dysponowanie zakupioną nieruchomością, która obecnie nie posiada wymaganych odbiorów i pozwolenia na użytkowanie).

W odpowiedzi na sprzeciw DWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania sprawy Sąd miał na względzie, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle z kolei art. 3 § 2a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej określanej jako "p.p.s.a." sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Taki sprzeciw – od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] (nr [...]) uchylającej, do ponownego rozpoznania, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z [...] (nr [...]) o nakazie rozbiórki - został wniesiony w niniejszej sprawie przez K. S. oraz M. W.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 07.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) - dalej w skrócie: "u.p.b.".

Jednakże w myśl art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że: "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy."

Zatem dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie cytowanego przepisu, sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, w tym zwłaszcza do istotnych w danej sprawie zagadnień materialnoprawnych. Rola sądu kontrolującego decyzję kasatoryjną sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a.; a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie jemu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. (który stanowi, że: "Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6").

Z przywołanego art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że dopuszczalność uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia warunkowana jest ustaleniem, że doszło do łącznego ziszczenia się dwóch przesłanek, a mianowicie, że: (i) decyzja zaskarżona odwołaniem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto, że (ii) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Mając na względzie powyższe, Sąd w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego był władny skontrolować zaskarżoną decyzję wyłącznie w zakresie zasadności uchylenia przez DWINB decyzji organu I instancji, w kontekście przedstawionych w zaskarżonej decyzji przyczyn tego uchylenia oraz zawartych w niej wytycznych co do dalszego postępowania.

Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, na obecnym etapie jej rozpoznania, Sąd był zobligowany uwzględnić również okoliczność – istotną w kontekście art. 153 p.p.s.a., który to przepis, lege non distinguente, znajduje zastosowanie także w przypadku rozpoznawania sprawy przez sąd na skutek wniesienia sprzeciwu – że zaskarżona decyzja DWINB została wydana w następstwie zapadłego uprzednio w kontrolowanej sprawie, prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22.12.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 502/20. Wywiedziona od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 04.05.2021 r., sygn. akt II OSK 758/21. W myśl zatem art. 153 p.p.s.a.: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Przy tym przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2021, uw. 3 i 5 do art. 153).

W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są co do zasady związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności (ustaleń) faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2021, uw. 9 do art. 153).

Żadna z przywołanych wyżej okoliczności, która skutkowałaby utratą mocy wiążącej ocen i wytycznych wyrażonych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Należało bowiem podzielić stanowisko organu odwoławczego, który zwracając uwagę na okoliczność wezwania przez organ pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu do usunięcia braków w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym (postanowieniem z [...], nr [...]), prawidłowo stwierdził, że powyższa okoliczność nie stanowi istotnej zmiany w zakresie stanu faktycznego, która powodowałoby dezaktualizację wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 502/20.

W związku z tym należy podkreślić, że poddana ówcześnie kontroli WSA decyzja organu odwoławczego, która tak jak kontrolowanym obecnie przypadku, uchylała decyzję organu pierwszej instancji o nakazie rozbiórki, wydana została z uwagi na uznanie, że upływ terminu zakreślonego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. nie powoduje, że wygasa obowiązek inwestora do wykonania obowiązków nałożonych przez organ. A zatem, jeżeli inwestor uchybi wyznaczonemu przez organ terminowi, ale wykona nałożony na niego obowiązek przed wydaniem przez organ decyzji, to wówczas samo niedochowanie terminu nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b. o nakazie rozbiórki. WSA ocenił za prawidłowe takie stanowisko organu odwoławczego. Wskazał, że przypadek spóźnionego wykonania obowiązku przez adresata decyzji, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., rodzi po stronie organu nadzoru budowlanego konieczność zastosowania trybu wynikającego z art. 51 ust. 4 tej ustawy, czyli wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego albo odmawiającej takiego zatwierdzenia. Na tle kontrolowanej wówczas decyzji kasatoryjnej WSA wyraził również ocenę, że badanie w postępowaniu odwoławczym możliwości zatwierdzenia przedstawionego przez Wspólnotę projektu budowlanego zamiennego, w przypadku wydania przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b., naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Przedmiotem postępowania odwoławczego była decyzja stwierdzająca niewykonanie obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie przez organ odwoławczy oceny spełniania przez projekt zamienny wymagań określonych w art. 35 ust. 1 u.p.b., czy w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie ma również możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. W konsekwencji WSA uznał za prawidłowe uchylenie przez organ II instancji decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu organ I instancji został przy tym zobowiązany do zbada podnoszonej w sprzeciwie kwestii dotyczącej przedłożenia projektu zamiennego przez osobę do tego nieuprawnioną. Przedstawione stanowisko orzecznicze podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 758/21.

Kontrolując zatem obecnie decyzję DWINB z [...], w ocenie Sądu, zgodzić się należy z organem odwoławczym co do twierdzenia, że przy wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę PINB naruszył wskazania i ocenę prawną wyrażone w prawomocnym wyroku z 22.12.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 502/20. Organ I instancji ponownie bowiem wydał decyzję o nakazie rozbiórki - na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b. – powołując się na brak wykonania w wyznaczonym terminie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym. PINB nie wypełnił zatem wskazań zawartych w tym wyroku i nie zastosował się do wyrażonej w nim oceny prawnej. Zgodnie z tą oceną, po nałożeniu obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., należało wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 albo ust. 5 u.p.b. Przepis art. 51 ust. 4 u.p.b. nie może być przy tym rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna w zależności od warunków zaistniałych w danej sprawie. Dopiero na skutek wydania na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b. decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, wydanej w związku ze stwierdzeniem niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. lub jak w niniejszej sprawie, w związku z brakiem wykonania w wyznaczonym terminie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym, kolejnym etapem będzie wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b. Nie mają zatem racji skarżący, że organ nadzoru budowlanego, na tym etapie postępowania, obowiązany był już do orzeczenia na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b. o nakazie rozbiórki.

W przedstawionych uwarunkowaniach prawnych organ odwoławczy rozpoznawszy sprawę w jej całokształcie, w ocenie Sądu, w sposób uprawniony, z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uznał, że stwierdzone uchybienia, jakich dopuścił się organ I instancji przy wydaniu decyzji w trybie art. 51 ust. 5 u.p.b., uzasadniają jej uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a.

Mając wszystko to na uwadze, Sąd podziela stwierdza organu odwoławczego, że wbrew zarzutom sprzeciwu, nie ulega wątpliwości, że organ I instancji dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. w związku z niewywiązaniem się ze wskazówek zawartych w wyroku WSA w sprawie II SA/Wr 502/20. Powyższe nieprawidłowości, których skutkiem był brak wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b, nie mogą być usunięte w toku postępowania odwoławczego, ponieważ zostałaby wówczas naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., sprzeciw oddalił.