Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2781/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art 3 pkt 3a i 8
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A" z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 756/17 w sprawie ze skargi "A" z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz "A" z siedzibą w [...] 1.137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 756/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę "A" S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2017 r.), Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) na podstawie art. 124b oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 [zm. poz. 2260], dalej ugn) odmówił zobowiązania W.H. i K.H. (dalej współwłaściciele bądź uczestnicy), współwłaścicieli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...], oznaczonej między innymi geodezyjnie działkami nr [...], zapisanymi w księdze wieczystej nr [...], do udostępnienia części nieruchomości, w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii kablowej SN 15 kV, polegającym na wymianie jedenastu żerdzi słupów wraz z "ustrojami" [winno być "ustojami"], izolatorów, przewodów istniejącej linii napowietrznej na odcinku o długości około 1.052 metrów, po istniejącej trasie linii.

Starosta wskazał, że "A" S.A. z siedzibą w [...] (dalej Spółka, skarżąca lub inwestor) [, reprezentowana przez prawnika P.L., dalej pełnomocnik inwestora], zwróciła się o wydanie decyzji zobowiązującej [współ]właścicieli do udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b ugn, celem przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV. Wniosek uzasadniono tym, że na owej nieruchomości przebiega ww. linia, a stan techniczny posadowionych urządzeń energetycznych wymaga dokonania prac remontowych. Trasa remontowanej linii pozostałaby bez zmian.

W uzasadnieniu decyzji, posługując się analizą pojęć zawartych w [ustawie z dnia 7 lipca 1994 r.] Prawo budowlane [- Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej pb lub Prawo budowlane] i opierając się na orzecznictwie sądowym, Prezydent wskazał, że zakres opisanych przez Spółkę prac świadczy o modernizacji i przebudowie sieci elektroenergetycznej. Gdy zakres wymienionych prac wykracza poza definicję remontu istniejącej linii elektroenergetycznej, podstawą do zobowiązania właściciela nieruchomości do ich udostępnienia nie może być art. 124b ugn.

"A" S.A. złożyła odwołanie do Wojewody [...] (dalej Wojewoda) wnosząc o uchylenie decyzji z [...] marca 2017 r. w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji zobowiązującej uczestników do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2017 r.), na podstawie art. 9a i art. 124b ugn oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej kpa) utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2017 r.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że z wniosku wynika, że prace miały polegać na wymianie istniejących przewodów, izolatorów i istniejących słupów bez zmiany przebiegu linii w celu zapewnienia bezpieczeństwa. Prace miały obejmować wymianę słupów (236 szt.), izolatorów i przewodów typu AFL 25 mm2, 35 mm2, 50 mm2 i 70 mm2 na AFL 70 mm2. Dobudowane mają zostać sygnalizatory zwarć i napędy sterowane radiowo.

Art. 124b ugn stanowi, że "starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela... nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją remontami oraz usuwaniem awarii... przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji... energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych... przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel... nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności" (ust. 1).

Regulacja zawarta w art. 124b ugn jest swego rodzaju czasowym wywłaszczeniem polegającym na temporalnym ograniczeniu prawa własności... . Mając na uwadze szczególną ochronę uprawnień właścicielskich do nieruchomości gwarantowaną przepisami prawa powszechnie obowiązującego, wszelkie ograniczenia w tym względzie są zawsze wyjątkami i winny następować jedynie w ściśle określonych prawem sytuacjach.

Powołując wyrok NSA z 6.12.2016 r. I OSK 1509/16, Wojewoda wskazał, że "sama wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego". Jakakolwiek zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a pb.

Z art. 3 pkt 8 pb wynika, że roboty budowlane wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiące bieżącej konserwacji, są remontem. Przy wykonywaniu tego rodzaju robót budowlanych dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Za remont uważane są tylko takie roboty budowlane, które są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym i ich celem jest odtworzenie stanu pierwotnego, a więc takiego, który istniał w danym obiekcie budowlanym. Wobec tego remontem nie będą roboty budowlane polegające na rozbiórce obiektu budowlanego i budowie nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem materiałów budowlanych pozyskanych z obiektu rozebranego w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami obiektowi pierwotnemu. Remontowany obiekt musi istnieć, by można było mówić o jego remoncie, dlatego przy tej czynności następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi. Ocena, czy mamy do czynienia z remontem, jest uzależniona od zakresu planowanych prac. Przy remoncie nie powinno dochodzić do realizacji nieistniejących uprzednio elementów obiektu ani do zmiany położenia obiektu i jego gabarytów. Nie ma przy tym decydującego znaczenia fakt, czy gabaryty te uległy zwiększeniu, czy też zmniejszeniu. Prace takie nie będą mieściły się w definicji remontu.

W przedmiotowej sprawie, demontaż istniejącej linii GPZ [...], co wynika z przedłożonych Wytycznych programowych [na projekt i modernizację linii SN 15 kV GPZ [...]] (dalej Wytyczne) i postawienie w jej miejscu zupełnie nowego urządzenia, nie spełnia przesłanek definicji remontu. Zmianie zgodnie z przedstawionymi dokumentami ulegają choćby wysokość, kubatura, przekrój, powierzchnia zabudowy słupów, parametry użytkowe linii. Fakt ten uniemożliwia zakwalifikowanie robót jako remontu. Bowiem na tej linii przewody AFL 25 mm2, 35 mm2, 50 mm2 i 70 mm2 zostaną wymienione na przewody o przekroju AFL 70 mm2. Nie może budzić wątpliwości, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu. Fakt ten potwierdzają także zapisy w Wytycznych, gdzie zapisano wprost, że w wyniku planowanych prac zwiększone zostaną możliwości przesyłowe linii.

Zakres i rodzaj prac wskazanych przez wnioskodawcę stanowi określoną w art. 3 pkt 7a pb "przebudowę", przez którą należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

W "opinii" [zapewne winno być "ocenie"] Wojewody, który podzielił stanowisko Starosty o braku remontowego charakteru inwestycji, przeprowadzony proces wykładni pojęć użytych w art. 124b ugn i materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalają stwierdzić, że zakres planowanych prac świadczy o robotach, które nie są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 ugn, a w szczególności, że nie polegają one na remoncie i konserwacji napowietrznej linii energetycznej 15 kV.

Skargę złożyła "A" S.A. w [...], zarzucając decyzja z [...] kwietnia 2017 r. naruszenie: przepisów postępowania - art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, 84, art. 107 § 1 i 3 kpa; [prawa materialnego -] art. 124b ust. 1 ugn i art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 pb.

Skarżąca podniosła, że organy obu instancji nie uzasadniły, dlaczego planowane przedsięwzięcie nie mieści się w kategorii remontu, dokonując jednocześnie błędnej oceny argumentu, że parametry linii nie ulegną zmianie, bo - w ocenie skarżącej - nie uzasadnia tego zgromadzony materiał dowodowy. Wojewoda nietrafnie uważa planowane prace za polegające na rozbiórce obiektu budowlanego i wzniesieniu go od nowa z nowymi parametrami. Skarżąca podniosła, że remont linii energetycznej polega na wymianie jej elementów, jak wskazano we wniosku. Nie jest możliwe dokonanie prac remontowych bez uprzedniego usunięcia starych elementów linii, jakimi są wyeksploatowane przewody, izolatory czy słupy. Niemożliwym i nieuzasadnionym technologicznie jest, by obecnie w celu remontu linii zastosowano dokładnie takie same materiały, jak w czasie jej powstania. Nie ma konieczności wymiany przewodów na identyczne, jak używane obecnie; rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami. Zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie, dopuszcza wprost art. 3 pkt 8 pb.

Przy ocenie prac związanych z obiektami liniowymi należy mieć na względzie ich definicję zawartą w art. 3 pkt 3a pb. Z przepisu tego wynika, że głównym parametrem, jaki należy mieć na uwadze, jest długość linii. Dla oceny, czy nastąpi zmiana tego parametru, nie mają znaczenia wywody organu dotyczące słupów, przewodów, zmiany mocy czy pola elektroenergetycznego. Błędne jest stanowisko wyrażone przez organ, niepoparte żadnym przepisem, że do parametrów technicznych linii poza napięciem i długością zaliczyć należy także parametry wchodzących w jej skład elementów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem SA/Bd 756/17 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ([Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, zm. poz. 2260]). Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela... nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii... przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji... energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych... przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel... nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust. 1 art. 124b ugn).

Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy zakres prac określony we wniosku o udostępnienie nieruchomości jest remontem linii napowietrznej czy jej przebudową.

W kwestii kwalifikacji robót związanych z wymianą słupów, przewodów, izolatorów linii elektroenergetycznych tut. Sąd wielokrotnie się wypowiadał (m.in. wyrok z 8.2.2016 r. II SA/Bd 1343/15) stwierdzając, że aby dokonać oceny czy mamy do czynienia z remontem czy przebudową, trzeba przede wszystkim znać obecne parametry użytkowe i techniczne obiektu budowlanego, zwracając jednocześnie uwagę na to, że wniosek dotyczy linii elektroenergetycznej, a więc obiektu liniowego w rozumieniu art. 3 pkt 3a pb. Charakterystycznym parametrem takiego obiektu jest długość. Planowane użycie przy wymianie słupa i przewodów elektrycznych stanowiących część linii elektroenergetycznej wyrobów budowlanych posiadających inne (wyższe) parametry niż wyroby budowlane stanowiące obecnie część tego obiektu liniowego (linii elektroenergetycznej) nie będzie remontem, o którym mowa w art. 124b ust. 1 ugn i art. 3 pkt 8 pb, jeżeli spowodują zmianę parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego jako całości.

Organ rozpatrując wniosek o udostępnienie nieruchomości w związku z planowanym remontem obiektu liniowego ma obowiązek ocenić zakres prac i ich wpływ na parametry użytkowe i techniczne obiektu. Wymiana słupów i lin na części, czy fragmentach całej linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Tak wypowiedział się tut. Sąd w innej sprawie dotyczącej udostępnienia nieruchomości dotyczącej napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15 kV dotyczącej remontu linii na innej działce i w innej miejscowości (wyrok WSA w Bydgoszczy z 16.12.2015 r. II SA/Bd 1317/15 od którego NSA w wyroku z 6. 12.2016 r. I OSK 1509/16 oddalił skargę kasacyjną; cbosa). Wymianę elementów obiektu należy pojmować w powiązaniu z konkretną budowlą. Gdy będziemy mieli do czynienia z obiektem budowlanym rozebranie go i wzniesienie na nowo nie będzie remontem tylko odbudową tego obiektu. W przypadku obiektu liniowego, który jest obiektem budowlanym, należy postrzegać budowlę jako całość. Nie można pomijać charakterystycznego parametru tego obiektu, jakim jest długość. Remont obiektu liniowego może polegać na wymianie zużytych jego fragmentów na nowe, takie jak liny, słupy. Ważne jest, by przy tego typu robotach nie doszło do zmiany parametru długości (wydłużenia linii napowietrznej), czy parametrów technicznych takich jak moc przesyłu i zwiększenie pola elektromagnetycznego. Nie może dojść do innego usytuowania słupów niż tych usuniętych, czy zastąpienia prostych drewnianych słupów konstrukcjami wsporczymi, których wielkość zależy od napięcia znamionowego projektowanej linii. W takiej sytuacji, zakres prac będzie stanowił przebudowę a nie remont.

W przedmiotowej sprawie organ wykazał, że zakres planowanych prac prowadzi do rozbiórki obiektu liniowego i wzniesienia go od nowa, ze zmianą parametrów technicznych i użytkowych linii, co skutkuje zaliczeniem inwestycji do kategorii przebudowy, a nie remontu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego wynika, że na tej linii przewody typu AFL 25 mm2, 35 mm2, 50 mm2 i 70 mm2 zostaną zastąpione przewodami AFL o przekroju 70 mm2. Zmiana ta spowoduje trwałe zwiększenie możliwości przesyłu prądu, dzięki zwiększeniu przekroju przewodów. Zmiana ta ma wpływ na parametry użytkowe linii i dlatego niemożliwe jest zakwalifikowanie robót jako remontu.

Sąd I instancji uznał stanowisko organu za prawidłowe, znajdujące oparcie w materiale dowodowym wynikającym z dokumentu pt. Wytyczne programowe na projekt i modernizację linii SN 15 kV GPZ [...] (k. 66 akt administracyjnych). Z Wytycznych wynika (s. 3), że wykonanie przebudowy pozwoli na polepszenie parametrów zasilania, zwiększenie możliwości przesyłowych linii.

Podstawą opracowania Wytycznych jest zły stan techniczny linii, spadki napięcia na istniejącym ciągu (mieszczą się w dolnych granicach normy lub wg "Koncepcji rozwoju sieci dystrybucyjnej SN w perspektywie na lata 2015-2020", opracowanej przez [...]), zwiększające się zapotrzebowanie na moc ze względu na rozwój mieszkalnictwa w miejscowości [...] i [...], a także coraz częściej pojawiające się awarie na tym ciągu (pkt 1 Wytycznych). Przedmiotem opracowania są wytyczne do projektowania przebudowy istniejącej linii GPZ [...] od stanowiska 1 do stanowiska 204, demontaż istniejącej linii głównej, wymiana rozłączników, dobudowa napędu oraz sygnalizatorów zwarć, wymiana odłączników na rozłączniki sterowane z sygnalizacją zwarć (pkt 2 Wytycznych). Wykonanie przebudowy sieci elektroenergetycznej w wyżej wymienionym zakresie pozwoli na polepszenie parametrów zasilania, zwiększenie możliwości przesyłowych linii oraz ulegną poprawie wskaźniki SAIDI, SAIFI. Pozwoli również na poprawę warunków zasilania większych odbiorców jak [...], czy [...]. Z opisu technicznego zawartego w punkcie czwartym, strona czwarta Wytycznych wynika, że prace będą polegały na wymianie istniejącej jednotorowej linii napowietrznej. Analiza powyższego dokumentu prowadzi do wniosku, że nigdzie w opracowaniu nie wskazuje się, że roboty będą polegały na remoncie obiektu liniowego. Wręcz przeciwnie, autor wytycznych wprost operuje pojęciem przebudowy.

W ocenie Sądu I instancji, zakres prac objętych wnioskiem nie stanowi remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 pb. Samo wprowadzenie do zakresu robót nowych elementów, jak dobudowa sygnalizatorów dla istniejących rozłączników sterowanych radiowo, budowa napędu sterowanego radiowo i sygnalizatorów w opracowaniu potwierdza stanowisko organów, że po demontażu istniejących linii napowietrznych, jak również demontażu słupów, powstanie nowy obiekt liniowy o całkowicie nowych parametrach (większy przekrój linii) i rozwiązaniach technicznych. Potwierdzeniem powyższego jest również to, że na s. 5 opracowania wyraźnie wskazuje się na przebudowę linii, a nie jej remont. Na s. 6 Wytycznych, w punkcie 5, zawarty został zakres rzeczowy do opracowania projektu budowlanego. Oznacza to, że w Wytycznych założono uzyskanie projektu budowlanego, a nie przeprowadzenie remontu. Dokument wskazuje, że prócz opisu wymiany linii napowietrznej, skablowania tej linii, wymiany odcinków linii napowietrznej, wymiany odgałęzień do budowy sygnalizatora, do budowy napędu sterowania radiowego, wymiany odłączników na rozłączniki sterowane radiowo z sygnalizatorem, wskazano również, że demontaż istniejących linii napowietrznych SN 15 kV z przewodami AFL 25 mm2, 35 mm2, 50 mm2 i 70 mm2 ma nastąpić na łącznej długości około 24,5 km, a zakres prac obejmuje demontaż 236 sztuk słupów. Podsumowaniem stanowiska jest to, że w Wytycznych stwierdzono (s. 8 ostatnie zdanie), że "Szczegóły rozwiązań technicznych projektant określi w projekcie budowlanym w oparciu o przeprowadzoną wizję lokalną i uzgodnienia formalno-prawne". Do Wytycznych sporządzono rysunki z mapami, które odzwierciedlają lokalizację i zakres planowanego przedsięwzięcia związanego z przebudową istniejących linii.

Analizując harmonogram prac remontowych linii zawarty na kartach 30-33 akt administracyjnych należy wyciągnąć wniosek, że istnieje zbieżność z Wytycznymi, ponieważ w opisach prac remontowych inwestora wyraźnie wskazano, że będą one polegać na wymianie żerdzi słupów, wymianie izolatorów i przewodów istniejącej linii napowietrznej. W celu demontażu istniejących słupów [,] demontażu istniejących izolatorów, demontażu istniejących przewodów, montażu nowych słupów, montażu nowych izolatorów i montażu nowych przewodów i ich naciągu, będzie zachodziła konieczność dojazdu do słupa ciężkim sprzętem.

Wobec powyższego należy zgodzić się z organem, że zakres planowanych prac nie będzie stanowił remontu, lecz przebudowę. W tym stanie rzeczy organ nie mógł uznać, że możliwe było w oparciu o art. 124b ugn zobowiązanie w przedmiotowej sprawie właścicieli nieruchomości do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii kablowej.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zły stan techniczny obiektu liniowego, ponieważ nie stanowi on podstawy do zastosowania art. 124b ugn. Bez znaczenia na tle owych ustaleń pozostają zapewnienia skarżącej o zachowaniu parametrów użytkowych obiektu. Stanowisku temu przeczą dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie potwierdziła przy jej wydawaniu naruszenia: przepisów postępowania administracyjnego (punkt 1 zarzutów skargi); prawa materialnego (punkt 2 zarzutów skargi).

Skargę kasacyjną wywiodła "A" S.A., reprezentowana przez r. pr. P.U., zaskarżając wyrok II SA/Bd 756/17 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:

1. prawa materialnego - art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z "2018 r. poz. 121") w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z "2017 r. poz. 1332") w zw. z art. 3 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 6 pb, przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem przez Sąd, że zakres planowanych przez skarżącą prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy charakter przedmiotowych prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 ugn w zw. z art. 3 pkt 8 pb, a co za tym idzie spełnione zostały przesłanki udostępniania nieruchomości skarżącej w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" [winno być "c"; s. 4 punkt II uzasadnienia skargi kasacyjnej] ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 [i] 3 kpa przez niedostrzeżenie przez Sąd, że Wojewoda [...] naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez Sąd decyzji Wojewody [...], mimo że organ ten nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej [zwrotu] kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Pismami z 20 sierpnia 2020 r. ("A" S.A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez r. pr. P.U.) oraz 6 października 2020 r. i 9 grudnia 2020 r. (Wojewoda [...]) wyrazili zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem z 3 listopada 2020 r. I OSK 2781/18 Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374, poz. 875 ze zm.) w związku z wyrażeniem zgody przez skarżącą kasacyjnie oraz organ, przy jednoczesnym braku stanowiska uczestników postępowania, zarządził skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej (pkt 1 zarządzenia).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Art. 151 ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ppsa zawierają przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą pozostawać ze sobą "w zw.[iązku]", regulując sposób rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 11.3.2015 r. I OSK 2383/14, Lex 1666121).

Usprawiedliwiony okazał się zarzut błędnej wykładni art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z "2018 r. poz. 121" - przy czym zarzut w tej części nie został skonstruowany dostatecznie starannie) w zw. z art. 3 pkt 8 w zw. z art. 3 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z "2017 r. poz. 1332"). Autor skargi kasacyjnej wskazał jako wzorzec kontroli art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu j.t. Dz.U. z "2018 r., poz. 121", który to tekst jednolity wszedł w życie dnia 15 stycznia 2018 r. W istocie wzorcem kontroli winna być ustawa o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu j.t. Dz. U. 2016 r., poz. 2147 (ów jednolity tekst wszedł w życie dnia 23 grudnia 2016 r.) ze zmianami - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 343-344, uw. 1). Błędnie został również wskazany publikator ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z "2017 r., poz. 1332" (przytoczony j.t. wszedł w życie 6 lipca 2017 r.), gdyż w dacie wydania decyzji II instancji przedmiotowa ustawa obowiązywała w brzmieniu j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 (od 8 marca 2016 r.) ze zmianami. Mimo tych niedoskonałości, zarzut ów nadawał się do rozpoznania (uchwała I OPS 10/09).

Skarżąca kasacyjnie słusznie podnosi, że przedmiotem kontrolowanej sprawy jest zobowiązanie właściciela... do udostępnienia jego nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontami (art. 124b ust. 1 ugn). Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia przez organ, czy planowane przez Spółkę roboty budowlane na działkach nr [...] polegające na: wymianie jedenastu żerdzi słupów wraz z ustojami, izolatorów, przewodów istniejącej linii napowietrznej na odcinku o długości około 1.052 metrów, po istniejącej trasie linii, stanowią w istocie remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 ugn.

Porównując definicje remontu i przebudowy, zawarte w Prawie budowlanym, należy uznać, że planowane przez Spółkę prace będą remontem, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Art. 124b ust. 1 ugn może być zastosowany, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki: a. wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami... wymienionych w przepisie... przewodów i urządzeń; b. właściciel... nie wyraża zgody na takie udostępnienie. Warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 ugn jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). Przesłanka braku zgody współwłaścicieli działek nr [...] została bezspornie spełniona.

W piśmie z 17 grudnia 2015 r. działający w imieniu Spółki P.L. (dalej pełnomocnik inwestora) wniósł na podstawie art. 124b ugn o wydanie decyzji zobowiązującej współwłaścicieli K.H. i W.H. do udostępnienia nieruchomości, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków nr: [...] w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...], wskazując że remont linii polegał będzie na wymianie żerdzi słupów wraz z ustojami, izolatorów i przewodów istniejącej linii napowietrznej (k. 42-41 akt administracyjnych).

Pełnomocnik inwestora wskazał, że "W chwili obecnej stan techniczny wskazuje na potrzebę przeprowadzenia remontu linii w celu zapewnienia dalszego bezpiecznego i niezakłóconego jej funkcjonowania... niezbędne jest dokonanie prac polegających na wymianie żerdzi słupów (wraz z ustojami), izolatorów oraz przewodów linii na działkach o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...]. Opisane prace remontowe mają na celu zwiększenie niezawodności funkcjonowania linii, a tym samym zminimalizowanie ryzyka występowania awarii energetycznych powstałych wskutek przerwania przewodów. Wymiana przewodów linii jest konieczna z uwagi na ich wyeksploatowanie i ma na celu uniknięcie uszkodzeń mogących powodować niebezpieczeństwo opadnięcia przewodów będących pod napięciem, co może skutkować porażeniem lub śmiercią ludzi oraz zwierząt bądź pożarem..." (s. 2/3 wniosku).

W piśmie z 21 czerwca 2016 r. pełnomocnik inwestora wskazał, że "prace remontowe będą przeprowadzane po istniejącej linii napowietrznej i nie spowoduje to zwiększenia ograniczenia w wykorzystaniu nieruchomości" (k. 43 akt administracyjnych). W toku postępowania działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr od [...] do [...]. Ostatecznie Spółka wniosła o zezwolenie na zajęcie w miejsce działki nr [...] działek nr [...] a nadto wskazanych w pierwotnym wniosku działek nr [...] (k. 195, 183, 176-177, 167 akt administracyjnych).

Pozostaje problem zakwalifikowania planowanych robót jako przebudowy albo remontu (poza sporem pozostaje, że prac tych nie można uznać za konserwację albo usunięcie awarii).

Wbrew ocenie Sądu I instancji, treść wniosku, załączonej do wniosku mapy i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy (w tym Wytycznych) w sposób wystarczający wskazuje, że owa inwestycja, mająca być realizowana na części działek nr [...], mieści się w dyspozycji art. 124b ust. 1 ugn.

Sąd I instancji nie dostrzegł, że Wojewoda pominął powszechnie znany fakt, że o tym, jaki prąd będzie płynął linią SN 15 kV, decydują parametry stacji transformatorowych; transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN, Wyd. Naukowe PWN 1996, s. 438-439; E. Batóg, J. W. Mietelski, B. Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny. Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2004, s. 288/289), a wszelkie wątpliwości w tej materii nie mają oparcia w zebranym materiale dowodowym. Z wniosku i załączonej doń mapy nie wynika, by działkach nr [...] istniała stacja transformatorowa. Sąd I instancji nietrafnie aprobował przyjęcie przez Wojewodę, że sama wymiana przewodów linii elektroenergetycznej na przewody o większym przekroju powoduje zmianę mocy, natężenia, a także pola elektromagnetycznego.

Usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa.

Kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 542-543 nb 1, 2). W tak określonym zakresie badania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, normy procesowe (w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa), wpływają na konkretyzację zakresu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które należy ustalić w konkretnej sprawie. Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne (B. Adamiak - op. cit., s. 85 nb 8). O zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy (wyrok NSA z 9.5.2017 r. I OSK 946/15).

Sąd I instancji nie dostrzegł, że ocena dowodów zebranych w sprawie, dokonana przez Wojewodę nie została oparta na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, a odniesienia Wojewody do możliwości zmiany parametrów technicznych i użytkowych remontowanej linii, nie mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (B. Adamiak - op. cit., s. 550-551, nb 1-3).

Sama wymiana żerdzi słupów wraz z ustojami, izolatorów i przewodów istniejącej linii napowietrznej nie spowoduje istotnej zmiany parametrów linii elektroenergetycznej. Praca linii elektroenergetycznej podlega regulacjom prawnym, które stanowią ramy, w jakich skarżąca dostarcza energię elektryczną obecnie i będzie dostarczać energię elektryczną po remoncie. W zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do przyjęcia, że po remoncie ową linią elektroenergetyczną przesyłany będzie prąd o innym napięciu i natężeniu niż przed remontem.

Sąd I instancji nietrafnie pominął niedostrzeżenie przez Wojewodę zagadnień polepszenia warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszenia awaryjności. Trafnie skarżąca we wniosku wskazała, przywołując art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne [w dacie złożenia wniosku - Dz.U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm., dalej Prawo energetyczne bądź pe], że inwestor jako przedsiębiorstwo przesyłowe i właściciel przedmiotowych urządzeń jest ustawowo zobligowany do dostarczania energii elektrycznej oraz do zapewnienia właściwych parametrów przesyłanej energii i parametrów sieci dystrybucyjnej.

Nie można zamieszczonych w Prawie budowlanym definicji przenosić wprost na grunt art. 124b ugn, bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach Prawa budowlanego z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji - Dz.U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.). Przy analizie art. 124b ugn należy sięgać do uregulowań Prawa energetycznego w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b ugn stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 pe. Są to dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w pb. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 pe ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego".

Obowiązek [z art. 4 ust. 1 pe - przyp. aut.] ma charakter publicznoprawny w tym znaczeniu, że zostaje nałożony w interesie publicznym, celem zapewnienia odpowiednich warunków do stałego zaspokajania przez przedsiębiorstwa energetyczne podstawowych potrzeb społecznych, do których należy zaopatrzenie w energię elektryczną. Obowiązek ten jest konieczny do zapewnienia realizacji celów Prawa energetycznego oraz funkcjonowania systemu energetycznego (wyrok SN z dnia 17.2.2011 r. III SK 36/10, OSNP 2012/7-8/108, aprobowany przez Z. Murasa, R. Trypens, A. Faleckiego i M. Mordwę w: red. M. Swora, Z. Muras, Prawo energetyczne. T. I. Komentarz do art. 1-11s, Wolters Kluwer 2012, s. 482, uw. 10). Przedsiębiorstwo energetyczne przez odpowiednią staranność w utrzymaniu urządzeń, obiektów i sieci powinno podnosić standard obsługi odbiorców. W doktrynie trafnie wskazuje się, że biorąc pod uwagę polską specyfikę, należy zauważyć, że znacząca większość funkcjonującego majątku sieciowego powstała w okresie powszechnej elektryfikacji, a więc bez mała pół wieku temu. Upływ czasu jest tutaj bezwzględny. Znaczny stopień zużycia technicznego sieci niekorzystnie wpływa na możliwości przyłączania nowych podmiotów, zwiększanie strat sieciowych, a wręcz pogarsza bezpieczeństwo energetyczne kraju. Podejmowanie odpowiednich działań przez same przedsiębiorstwa sieciowe, jak i (pośrednio) przez regulatora jest zatem koniecznością. Jeżeli bowiem takie urządzenia i sieci nie przeszły generalnej przebudowy lub znaczącej modernizacji (nie mówiąc już o konieczności cyklicznego ich monitorowania i konserwowania), to działanie takie (a w istocie niepodjęcie wystarczających działań) może stanowić podstawę odpowiedzialności przedsiębiorstw sieciowych za ich stan techniczny... Celem podstawowym działania samych przedsiębiorstw elektroenergetycznych, jak i regulatora musi być wpływanie na poprawę jakości sieci i parametrów dostaw energii elektrycznej, na które składają się m.in. handlowe standardy jakości usług związanych z obsługą klienta, standardy ciągłości dostaw determinowane stanem systemu elektroenergetycznego oraz standardy jakości napięcia opisujące jakość dostarczanego produktu. Wszystkie te obszary podlegają dodatkowo wpływom zdarzeń (zjawisk) ekstremalnych, w tym również pogodowych, zatem wymagają szczególnej kontroli i troski. Istotne w określeniu jakości sieci są tzw. wskaźniki SAIDI, SAIFI i MAIFI (Z. Muras, R. Trypens, A. Falecki i M. Mordwa - op. cit., s. 477, uw. I.3, 4). Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne przez swoje zaniechania doprowadza do stanu, w którym prawdopodobieństwo wystąpienia awarii wzrasta ponad poziom, jaki powinien utrzymywać się przy zachowaniu należytej staranności, zastosowanie znajdują przepisy art. 56 ust. 1 pkt 10 pe (Z. Muras, R. Trypens, A. Falecki i M. Mordwa - op. cit., s. 477, uw. III.A 14). Do zadań operatorów systemów elektroenergetycznych w obszarze działań technicznych [należą działania] dotyczące eksploatacji sieci, a także prowadzenia remontów i konserwacji sieci (K. Smagel, R. Trypens, M. Mordwa, R. Gawin, A. Falecki i Z. Muras - op. cit., s. 1004, uw. IV.A 24). Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b ugn.

Celem art. 124b ust. 1 ugn jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymywania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Nadto istotą art. 124b ugn jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 ugn), które nałożone zostały na nie przepisami Prawa energetycznego i wiążą się z utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (wyrok WSA w Poznaniu z 6.12. 2017 r. II SA/Po 697/17; wyrok NSA z 15.5.2018 r. I OSK 2739/17).

Stosowanie art. 124b ugn jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 pb. Przez konserwację i remonty... przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące... przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w Prawie energetycznym, takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 pe), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 pe). Z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów wynika, że chodzi o remont linii SN 15 KV GPZ [...], która jest w złym stanie technicznym. Elementem tego remontu ma być wymiana przewodów, żerdzi słupów (wraz z ustojami) i izolatorów na działkach nr [...].

Dostarczanie energii elektrycznej jest kluczowym zarówno dla indywidualnych odbiorców, jak i dla odbiorców instytucjonalnych, takich jak szpitale, urzędy, szkoły, obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe i wytwórcze. Aktualny stan techniczny linii, jego pogarszanie się z uwagi na upływ czasu, niewątpliwie zagraża ciągłości i pewności dostaw energetycznych i stwarza realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi.

Normodawca w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania elektroenergetycznego (w dacie wydania obu decyzji - Dz. U. nr 93 poz. 623, zm. Dz. U. z 2008 r. nr 30 poz. 178 i nr 162 poz. 1005), nałożył na operatorów systemu przesyłowego elektroenergetycznego szereg obowiązków, nie znanych prawu w latach sześćdziesiątych XX w. (owa linia wybudowana została w 1969 r.; pkt 3 Wytycznych). Przepis § 41 ust. 1 stanowi: "1. Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, podaje do publicznej wiadomości przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej następujące wskaźniki dotyczące czasu trwania przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, wyznaczone dla poprzedniego roku kalendarzowego:... 3) wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy długiej i bardzo długiej (SAIDI), wyrażony w minutach na odbiorcę na rok, stanowiący sumę iloczynów czasu jej trwania i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, 4) wskaźnik przeciętnej systemowej częstości przerw długich i bardzo długich (SAIFI), stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw tego rodzaju w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców

- wyznaczone oddzielnie dla przerw planowanych i nieplanowanych z uwzględnieniem przerw katastrofalnych oraz bez uwzględnienia tych przerw;

5) wskaźnik przeciętnej częstości przerw krótkich (MAIFI), stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw krótkich w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców". Do wskaźników SAIDI i SAIFI wprost odwołują się Wytyczne w punkcie 2 (drugim).

Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że planowane roboty mają służyć polepszeniu warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszeniu awaryjności (od 2011 r. do 3 stycznia 2014 r. na ciągu głównym wystąpiły 33 wyłączenia awaryjne; pkt 1 Wytycznych), poprawie przyszłych potrzeb przepustowości sieci, nie zaś zmianie parametrów technicznych linii. Temu celowi służy w szczególności zmiana przewodów.

Nietrafnie Sąd I instancji aprobował pogląd Wojewody, że "W przedmiotowej sprawie nie mają przesądzającego znaczenia okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę, że linia jest w złym stanie technicznym, a prace remontowe mają na celu zapewnienie dalszego i niezakłóconego funkcjonowania linii" (s. 5 akapit 2 decyzji z [...] kwietnia 2017 r.).

Skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a Sąd I instancji z naruszeniem art. 151 ppsa oddalił skargę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa, uchylił wyrok II SA/Bd 756/17 w całości i rozpoznał skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już w powyższych wywodach do prawidłowego stosowania art. 124b ust. 1 ugn. Wojewoda z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2017 r., odmawiającej zobowiązania uczestników do udostępnienia części nieruchomości nr [...]. Słusznie skarżąca kasacyjnie podnosi, że organy rozpoznające sprawę mogą samodzielnie oceniać wartość każdego dowodu zebranego w sprawie i uznać określone fakty za udowodnione, zwłaszcza jeśli brak dowodów przeciwnych.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na możliwość zastąpienia w ramach remontu linii elektroenergetycznej nowymi przewodami (także izolowanymi i o większej średnicy), nowymi słupami (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach), nowych fundamentach (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach) i nowych izolatorach, nowymi rozłącznikami sterowanymi radiowo z sygnalizatorem zwarć SZN, jako mieszczącymi się w kategorii remontu. Zebrane dowody nie wskazują na zmianę przebiegu linii bądź jej istotnych parametrów technicznych. Za przyjęciem, że prowadzone roboty budowlane mieszczą się w kategorii remontu linii elektroenergetycznej, przemawia treść wniosku z 17 grudnia 2015 r., pismo z: 17 lutego 2016 r., 23 marca 2016 r., 11 października 2016 r., 27 grudnia 2016 r., 27 stycznia 2017 r., 23 marca 2017 r. i 28 marca 2017 r. i treść Wytycznych. Ani we wniosku, ani w Wytycznych nie ma mowy o zastąpieniu dotychczasowych stacji transformatorowych nowymi stacjami, które posłużą zmianie napięcia i natężenia prądu na linii SN 15 kV.

Należy mieć na uwadze, że remont dotychczasowej linii SN 15 kV będzie z korzyścią również dla współwłaścicieli nieruchomości, którzy także korzystać będą z bezpieczniejszej sieci. Stan na działkach nr [...] w wyniku remontu nie zmieni się istotnie (jedenaście słupów nie zmieni swego miejsca posadowienia, nie zmieni się liczba słupów); nie zmieni się napięcie ani natężenie prądu na remontowanej linii SN 15 kV w stosunku do stanu, jaki istniał w dniu złożenia wniosku przez Spółkę.

Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 24.1.2020 r. I OSK 1603/18; 13.3.2020 r.: I OSK 2196/18; I OSK 2202/18; I OSK 2195/18; I OSK 2198/18; I OSK 2197/18; I OSK 2201/18; I OSK 2199/18; I OSK 2200/18.

Rozpoznając sprawę ponownie Starosta związany będzie oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku I OSK 2781/18.

Wobec powyższego należało uchylić w całości zaskarżony wyrok; uchylić w całości zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 124b ust. 1 ugn i art. 3 pkt 3a i 8 pb oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa) i decyzję ją poprzedzającą (art. 135 ppsa). Na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa rozstrzygnięto o kosztach postępowania sądowego.