Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 64/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2016 poz 380
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
article: art. 4, art. 15 par. 1 pkt 4 i par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 10 października 2017 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Tomaszowa Mazowieckiego a Prezydentem Bytomia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: wskazać Prezydenta Bytomia jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 10 października 2017 r. Prezydent Tomaszowa Mazowieckiego wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Tomaszowa Mazowieckiego a Prezydentem Bytomia w sprawie wniosku A. P., złożonego na podstawie art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o świadczeniach), o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, poprzez wskazanie, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest Prezydent Bytomia.

Wnioskodawca stwierdził, że A. P. wystąpił do Prezydenta Bytomia z wnioskiem o potwierdzenie prawa do świadczeń zdrowotnych w trybie ustawy o świadczeniach. Pismem z dnia 1 marca 2017 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Bytomiu przekazał wniosek w trybie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tomaszowie Mazowieckim, podnosząc, że z powodu przebywania A. P. w Zakładzie Leczniczym w Tomaszowie Mazowieckim - jego miejscem zamieszkania jest obecnie Tomaszów Mazowiecki.

Prezydent Tomaszowa Mazowieckiego podał następnie, że z oświadczenia samego zainteresowanego wynika, iż przebywa on na terenie Tomaszowa Mazowieckiego tylko czasowo i przejściowo, natomiast wszystkie swoje funkcje życiowe ma skoncentrowane w swoim mieszkaniu w Bytomiu, gdzie jest też zameldowany na stałe. Mieszkanie to stanowi jego własność i tam posiada wszystkie swoje rzeczy osobiste. Równocześnie organ potwierdził, że faktycznie miejscem zameldowania strony jest Bytom.

Na podstawie tych ustaleń, pismem z dnia 12 czerwca 2017 r. Prezydent Tomaszowa Mazowieckiego przekazał ponownie wniosek Prezydentowi Bytomia. Przekazanie to nie zostało jednak przyjęte i oba organy pozostają w bezczynności.

Zdaniem Prezydenta Tomaszowa Mazowieckiego, miejscem zamieszkania A. P. w rozumieniu art. 25 kodeksu cywilnego jest Bytom. Potwierdza to oświadczenie zainteresowanego oraz okoliczności faktyczne utrwalone w aktach sprawy. Sam fakt przebywania w szpitalu na terenie Tomaszowa Mazowieckiego nie czyni z tej miejscowości miejsca zamieszkania, gdyż pobyt ten nie wiąże się przeniesieniem funkcji życiowych.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Bytomia wniósł o jego oddalenie i ustalenie, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Tomaszowa Mazowieckiego. Zdaniem Prezydenta Bytomia, bezpośrednio przed umieszczeniem w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym A. P. zamieszkiwał u swojej konkubiny na terenie Tomaszowa Mazowieckiego, w mieście tym również pracował, zatem jego centrum życiowe znajdowało się na terenie Tomaszowa Mazowieckiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie zaistniały spór o właściwość dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa A. P. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Właściwość organu w tego rodzaju sprawach uregulowana została w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Należy podkreślić, że ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ani przepisy ustawy o świadczeniach nie definiują pojęcia "miejsca zamieszkania". W konsekwencji przy ustaleniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy zasadne jest posiłkowanie się treścią art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.), zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.

Tak rozumiane zamieszkanie nie sprowadza się więc do zameldowania, choć w praktyce fakt meldunku na pobyt stały bywa uznawany za potwierdzenie, że dana osoba przebywa (przebywała) w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. W myśl bowiem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Fakt meldunku w istocie niejednokrotnie potwierdza zatem, że zameldowany posiadał zamiar stałego tam przebywania.

Z okoliczności faktycznych sprawy, w tym z oświadczenia A. P. z dnia [...] marca 2017 r. wynika, że wszystkie rzeczy osobiste posiada w mieszkaniu w Bytomiu i zamierza tam wrócić po zakończeniu leczenia, a także z faktu zameldowania świadczeniobiorcy w Bytomiu, wynika że aktualnym centrum jego spraw życiowych jest Bytom. W świetle dotychczasowych rozważań uzasadnione jest przyjęcie, że organem właściwym do wydania decyzji w sprawie prawa A. P. do świadczeń opieki zdrowotnej, jest Prezydent Bytomia jako organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.