Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 203/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 art. 64e par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107, art. 126
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c w zw. z  art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Katarzyna Wolna-Kubicka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi P SA w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...]zł . tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ R.Wiatrowska /-/ W.Zygmont


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w P. wszczął, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] nr [...] oraz [...] nr [...], wobec P. S.A. w P., postępowanie egzekucyjne z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r. w kwocie należności głównej [...] zł oraz w podatku od towarów i usług za maj 2008r. w kwocie należności głównej [...] zł.

W ramach czynności egzekucyjnych prowadzonych na postawie powyższych tytułów wykonawczych, w dniu [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości zobowiązanego.

Pismem z dnia [...] P. S.A. zwróciły się do Naczelnika z wnioskiem o:

1) zaliczenie wpłaconych i pobranych kwot w pierwszej kolejności na należności główne,

2) umorzenie na podstawie art. 64e § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kosztów egzekucyjnych dotyczących postępowań egzekucyjnych prowadzonych w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r. oraz podatku od towarów i usług za maj 2008r.

W uzasadnieniu zobowiązana Spółka podała, iż przechodzi obecnie długotrwały i trudny okres restrukturyzacji. Zastój na rynku kolejowym doprowadził Spółkę na skraj bankructwa. Dopiero sprzedaż udziałów w Z. Sp. z o.o. pozwoliła na spłatę zadłużenia względem kontrahentów oraz podmiotów publicznoprawnych. Obecnie zaczyna ona odbudowywać swoją pozycję na rynku remontów i napraw kolejowych oraz produkcji taboru kolejowego. Obciążenie Spółki kosztami egzekucyjnymi jest zatem gospodarczo nieuzasadnione, wpływać bowiem będzie na pogorszenie jej sytuacji finansowej, co z kolei może doprowadzić do zaprzestania produkcji i w rezultacie upadłości.

Spółka wskazała ponadto, iż pozyskanie środków finansowych na spłatę zaległości spowodowało powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, natomiast organ podatkowy, widząc trudności Spółki, rozłożył tę należność na raty.

Wobec powyższego zobowiązany nie będzie w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Jak bowiem powszechnie wiadomo jego sytuacja finansowa, pomimo wyraźnej poprawy, nie pozwala na zapłatę tak wysokich kosztów postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do żądania zaliczenia wpłaconych i pobranych kwot w pierwszej kolejności na należności główne, Spółka podkreśliła, iż takie zaliczenie ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia zadłużenia podatnika. Zaliczenie bowiem egzekwowanych kwot w pierwszej kolejności na koszty egzekucyjne w rzeczywistości nie powoduje zmniejszenia zadłużenia, a wręcz przeciwnie - powoduje ciągły wzrost kwoty odsetek oraz powstawanie nowych zaległości w spłacie bieżących.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w P., na podstawie przepisów art. 17 § 1, art. 64e § 1 i § 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), odmówił:

1) umorzenia powstałych w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych [...] kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...] zł.

2) zaliczenia wpłaconych i pobranych kwot w pierwszej kolejności na należności główne i odsetki.

Uzasadniając Naczelnik stwierdził, iż żadna z przesłanek umorzenia nie występuje. Z analizy deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za okres 1 stycznia - 31 grudnia [...] zł, a uzyskany dochód [...] zł. Zatem kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł stanowi 0,51 % w stosunku do przychodów roku 2007 i 1,25 % w stosunku do uzyskanego dochodu za ten okres.

Z analizy przepisu art. 64c § 2 ustawy jednoznacznie wynika, iż koszty mogą być umorzone wyłącznie w sytuacji ich nieściągalności, wykazania przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla sytuacji finansowej. Ponadto za umorzeniem kosztów powinny przemawiać szczególne okoliczności gospodarcze. Oznacza to, że ich ściągnięcie spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca.

W tym stanie rzeczy umorzenie przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł byłoby niezgodne z interesem publicznym. Jednocześnie Naczelnik podkreślił, iż odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy nastąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Uznaniowy charakter tego umorzenia wskazuje również, że stosowanie go powinno wiązać się z wyjątkowością sytuacji i nie może być powszechną praktyką.

Zdaniem organu egzekucyjnego Spółka nie wykazała, iż nie jest w stanie uregulować wymagalnych kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.

Naczelnik zwrócił nadto uwagę, iż udzielił Spółce pomocy publicznej de minimis w formie rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r. Zobowiązana uzyskała więc już istotną pomoc od Skarbu Państwa.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego zmianę i umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości lub w części bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a w przypadku ustalenia przez organ odwoławczy, że nie istnieją przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych - o jego zmianę i nakazanie organowi I instancji zaliczenia wpłaconych i pobranych kwot w pierwszej kolejności na należności główne lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uprawniające do umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w trakcie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,

2) art. 124 w zw. z art. 107 Kpa, poprzez pominięcie w treści uzasadnienia postanowienia wniosku o zaliczenie wpłaconych i pobranych kwot w pierwszej kolejności na należności główne i odsetki.

Odwołująca podkreśliła, że organ egzekucyjny w ogóle nie wziął pod uwagę, że dłużnik, pomimo poprawy swojej sytuacji, w dalszym ciągu ma poważne problemy finansowe. Powszechnie znanym jest fakt, że przedsiębiorstwo jeszcze niedawno było w kryzysowej sytuacji i groziło mu ogłoszenie upadłości. Jedynie upór władz Spółki oraz pomoc ze strony pracowników pomogły odzyskać część pozycji na rynku i pozyskać nowe zamówienia. Taki stan rzeczy pozwolił z kolei na spłatę znacznej większości należności publicznoprawnych, w tym przede wszystkim zaległości względem Urzędu Skarbowego, ZUS oraz Urzędu Miasta. Poprawa sytuacji finansowej nie oznacza jednak całkowitego wyjścia z kryzysu. Wskazać bowiem należy, że wszelkie dochody uzyskiwane przez odwołującego przekazywane są na poczet zobowiązań dotyczących zamówień i świadczonych usług. Tylko bowiem w taki sposób Spółka może w dalszym ciągu prowadzić działalność, zatrudniając 400 pracowników.

Zobowiązana zaznaczyła, że obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych we wskazanej wyżej kwocie stanowić będzie poważny cios dla finansów przedsiębiorstwa - kwota kosztów egzekucyjnych wystarczyłaby na dokonanie zamówienia na części do naprawy 3 lokomotyw. Stosunki handlowe Spółki z jej kontrahentami opierają się na umowach, w których nierzadko zastrzeżone są kary umowne za opóźnienia w wykonaniu zlecenia. Obowiązek uiszczenia kosztów egzekucji, który został nałożony na Spółkę z naruszeniem zasad współżycia społecznego, odbierze możliwość dokonania zamówienia, co spowoduje znaczne opóźnienie i nałożenie na Spółkę wysokich kar umownych. Konsekwencją będzie egzekucja kar umownych, co w sposób oczywisty wpłynie na pogorszenie sytuacji finansowej. Organ egzekucyjny nie powinien w przedmiotowej sprawie brać jedynie pod uwagę matematycznego wyliczenia obrotów zobowiązanej - nie ma bowiem żadnych wątpliwości, iż wyliczenia te nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji przedsiębiorstwa.

Odwołująca podkreśliła, iż organ egzekucyjny nie wziął także pod uwagę przesłanki, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 2 ustawy, tj. interesu publicznego. Wskazała przy tym, że należności podatkowe nie ulegną przedawnieniu w najbliższym czasie, a dłużnik nigdy nie sprzeciwiał się spełnieniu obowiązku podatkowego. Dlatego też wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a tym bardziej obciążanie Spółki kosztami egzekucji w przedmiotowej sprawie, było gospodarczo nieuzasadnione.

Ponadto organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie odniósł się do wniosku o zaliczenie wpłaconych i pobranych kwot w pierwszej kolejności na należności główne i odsetki.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., postanowieniem z [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wyrażając następujący pogląd.

Zgodnie z przepisem art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny może w całości lub w części umorzyć przypadające na rzecz zobowiązanego koszty egzekucyjne. Ustawodawca w sposób wyczerpujący określił przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Mogą one być umorzone w razie ich nieściągalności od zobowiązanego, wykazania przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ich ponieść bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, gdy za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny oraz w sytuacji, gdy ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Organ egzekucyjny ocenił sytuację materialną zobowiązanej Spółki na podstawie złożonej deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2007, z której wynika, że w okresie 1 stycznia - 31 grudnia 2007r. przychody Spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, a uzyskany dochód [...] zł. Wyliczył ponadto, że kwota kosztów egzekucyjnych stanowi 0,51 % przychodów i 1,25 % dochodu. Zgodzić się więc należy, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można było stwierdzić nieściągalności dochodzonego obowiązku. Jednocześnie wysokość kosztów znacznie przekracza kwotę zobowiązania, co wskazuje, że uregulowanie kwoty odpowiadającej wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych nie spowodowałoby znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej zobowiązanej Spółki.

Ponadto zarówno zaległości zobowiązanego, jak i koszty egzekucyjne nie powstały na skutek zdarzeń niezależnych od działań zobowiązanego, tj. w wyniku zdarzenia losowego, lecz stanowią ryzyko osoby prowadzącej działalność gospodarczą i co za tym idzie również konsekwencje decyzji podejmowanych w toku prowadzonej działalności.

Dyrektor podkreślił również, powołując się na wyrok o sygn. III SA/Wa 646/05, iż pojecie interesu społecznego powinno być oceniane nie tylko "z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy", lecz z drugiej strony winno także uwzględniać kwestię, że "interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, iż w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości".

Mając na względzie powyższe, organ I instancji miał prawo uwzględnić, przy ocenie zaistnienia wymienionej przesłanki, również charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanych.

Dyrektor zaznaczył również, że organ egzekucyjny wskazał na przepis art. 115 § 1 ustawy, określający kolejność zaspokajania należności z kwoty uzyskanej z egzekucji. Wprawdzie powołanie tylko przepisu bez jego uzasadnienia nie wyczerpuje znamion podania przyczyn, wskazujących na kryterium wydania negatywnego rozstrzygnięcia, to jednak uchybienie takie nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

1) art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki stanowiące podstawę do umorzenia kosztów egzekucyjnych,

2) art. 7 Kpa, poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu podatnika,

3) art. 8 Kpa, poprzez działanie organów godzące w zasadę zaufania obywateli do organów państwa.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka powołała argumentację jak we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz w zażaleniu na postanowienie odmawiające umorzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji (postanowień) wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji (postanowienia), ale także procedowania organu przed jej wydaniem.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego - zakaz reformationis in peius.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl przepisu art. 64e § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Natomiast § 2 cyt. artykułu stanowi, iż koszty mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Podkreślić należy, iż powołany przepis art. 64e § 1 i § 2 ustawy oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego, którego istotą jest pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie ukształtował się pogląd, że samo użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że przepis ten pozostawia do uznania organu egzekucyjnego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych jak też zakresu ewentualnego umorzenia. Nie może to jednak oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Każde postanowienie organu musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą z zachowaniem wymogów proceduralnych i zawierać szczegółowe, wszechstronne z przytoczeniem przepisów uzasadnienie. Dopiero tak podjęta decyzja uznaniowa może być uznana za decyzję mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego a nie za decyzję dowolną.

Należy zwrócić uwagę, iż uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości również negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy gdy nie miały one miejsca. Organ powinien rozważyć szczegółowo wszystkie przesłanki ustawowe wymienione taksatywnie - kwestię istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich stosowania (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2005r. III SA/Wa 646/05, LEX nr 190818, NSA z dnia 13 stycznia 1998r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96, NSA z dnia 3 września 1999r., sygn. akt I SA/Lu 478/98).

W ocenie Sądu kontrola obejmuje zatem zbadanie, czy wydane postanowienia poprzedzone zostały prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozstrzygnął wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie wnioskowanego umorzenia.

Przede wszystkim organ powinien zastosować art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 Kpa, które to przepisy mają w sprawie zastosowanie poprzez art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreśla, że nie oceniał zaskarżonych postanowień z punktu widzenia ich słuszności, sprawiedliwości czy też subiektywnego nastawienia dłużnika. W rozpoznawanej sprawie stwierdzić jednak należy, że aczkolwiek w toku postępowania organy egzekucyjne I instancji podjęły działania niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy gromadząc dowody w celu ustalenia wystąpienia ustawowych przesłanek umorzenia to jednak powołując jako podstawę prawną przepis art. 64e § 2 ustawy egzekucyjnej ustalony stan faktyczny nie oceniły w sposób przekonywujący, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, ograniczając się do przytoczenia uzyskanych w 2007r. przez skarżącą przychodów, kosztów ich uzyskania oraz dochodu.

Nie wykazały nadto, iż umorzenie kosztów byłoby niezgodne z "ważnym interesem publicznym".

Organ I instancji kwestią tą w ogóle się nie zajmował, dopiero Dyrektor Izby Skarbowej na etapie postępowania zażaleniowego po raz pierwszy wskazał na pojecie "interesu publicznego". Dyrektor nie wyjaśnił przy tym na czym ten "interes" polega, a jedynie ograniczył się do jego zinterpretowania, cytując stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2008r., sygn. akt III SA/Wa 646/05, "że pojęcie interesu społecznego powinno być oceniane nie tylko z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy, lecz z drugiej strony winno także uwzględniać kwestię, że interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, iż w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości".

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza jednak, że zaskarżone postanowienie nie zawiera w ogóle oceny sytuacji faktycznej skarżącej Spółki z punktu widzenia powyższych wartości przytoczonych przez Dyrektora. Należy zaznaczyć, że brak jest jednoznacznego zdefiniowania w ustawie pojęcia "interesu publicznego" i właśnie ten brak powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych powyżej wartości. "Interes publiczny" o jakim mowa jest w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny" (por. wyrok z 4 listopada 2008r. III SA/Łd 191/08). Ten "ważny interes publiczny" nie został w rozpatrywanej sprawie dostatecznie oceniony, wobec czego nie można uznać, iż organy obu instancji rozważyły istnienie przesłanki z art. 64e § 2 pkt 2 cyt. ustawy.

Jak już wyżej Sąd podkreślił zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie podjął się także analizy pozostałych dwóch przesłanek zawartych w punkcie 1) i 3) omawianego przepisu art. 64e § 2. Każda z wymienionych w art. 64e § 2 przesłanek może zaistnieć samodzielnie i być podstawą do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Rozpatrując sprawę ponownie organy obowiązane będą w pierwszej kolejności zbadać, zgodnie z przepisami art. 7 oraz art. 77 Kpa, w sposób wyczerpujący sytuację finansową skarżącej, a następnie ocenić, w świetle zebranego materiału dowodowego (art. 80 Kpa), czy istnieją przesłanki umorzenia wymienione w art. 64e § 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy. Dokonując oceny przesłanki wymienionej w pkt 2 powołanego przepisu, organy obowiązane będą do wskazania na czym polega "ważny interes publiczny" oraz do oceny istnienia takiego interesu w kontekście sytuacji skarżącej Spółki. Postanowienia organów obu instancji powinny przy tym odpowiadać w szczególności wymogom zawartym w przepisie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem powołanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie obu postanowień w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w pkt. II sentencji wyroku.

/-/ K. Wolna - Kubicka /-/ R. Wiatrowski /-/ W. Zygmont