Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 191/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6250 Rozpowszechnianie programów telewizyjnych i radiowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 3 par. 2 pkt 1 - 4, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 43a ust. 1 i 2, art. 43
journal: Dz.U. 2011 nr 43 poz 226
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na wezwanie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego udostępnienia programów oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest wezwanie z [...] października 2017 r., nr [...], wystosowane na podstawie art. 43a ust. 2 w zw. z art. 43a ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 226 z późn. zm., dalej: "u.r.t."), przez Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "Przewodniczący KRRiT" lub "Organ") do T. sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Nadawca" lub "Spółka") do nieodpłatnego udostępnienia programów "[...]" oraz "[...]" (dalej "Programy") operatorowi rozprowadzającemu programy S. w G. (dalej: "zainteresowana").

Niniejsza sprawa została zainicjowana pismem zainteresowanej z [...] stycznia 2017 r. skierowanym do Przewodniczącego KRRiT o wezwanie Skarżącej do udostępnienia zainteresowanej, na podstawie art. 43a ust. 2 u.r.t., programów "[...]" oraz "[...]".

W zaskarżonym wezwaniu Przewodniczący KRRiT wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 2 u.r.t. nadawca, który rozpowszechnia program wymieniony w ust. 1, nie może odmówić operatorowi rozprowadzającemu program w sieci telekomunikacyjnej, o której mowa w ust. 1, zgody na rozprowadzanie tego programu, ani też uzależnić udzielenia takiej zgody od uiszczenia jakiegokolwiek wynagrodzenia, w tym w szczególności z tytułu udzielenia licencji za korzystanie z nadania. Przepis art. 43a ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że nadawca, który rozpowszechnia program wymieniony w art. 43 ust. 1, jest obowiązany do nieodpłatnego udostępniania tego programu na wniosek operatora rozprowadzającego program, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skarżący uznał, że przedmiotowe wezwanie jest zaskarżalnym do sądu administracyjnego aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a."), w związku z czym wezwał Przewodniczącego KRRiT, pismem z 27 października 2017 r., do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując prawidłowość zaskarżonego wezwania z [...] października 2017 r.

W skardze z 9 stycznia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wezwanie Przewodniczącego KRRiT z [...] października 2017 r., Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego wezwania, o zasądzenie kosztów postępowania od Przewodniczącego KRRiT na rzecz Skarżącego oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Zaskarżonemu wezwaniu, Skarżący zarzucił naruszenie:

przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 10 § 1 kpa, które polegało na zaniechaniu wezwania przez Organ stron tego postępowania do przedstawienia swojego stanowiska w celu umożliwienia stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem rozstrzygnięcia umożliwić stronom wyrażenie swoich poglądów w konkretnym stanie faktycznym oraz prawnym;

b) art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa., art, 107 § 3 kpa., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieustaleniu przysługujących Skarżącej praw autorskich do audycji wchodzących w skład programów, W szczególności w zakresie sygnalizowanego przez operatora pola "[...]", przez co Skarżąca została zobowiązana do udostępnienia w ramach programów także tych audycji co do których nie posiada uprawnień do ich korzystania na polu "[...]",

art. 6 kpa, art. 8 kpa oraz art. 9 kpa, polegające na nieodpowiednim wyjaśnieniu stronom postępowania okoliczności zaistniałych w sprawie i w sytuacji zauważenia przez Organ sprzeczności w swoich rozstrzygnięciach w stosunku do regulacji prawno autorskich, pominięcie ich i wydanie aktu administracyjnego zobowiązującego de facto Skarżącą do naruszenia przepisów prawa, co w żaden sposób nie budzi zaufania do władzy publicznej, w wręcz przeciwnie - osłabia jej autorytet, podczas gdy organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności,

art. 8 kpa poprzez nałożenie - w razie niewypełnienia obowiązków płynących z aktu i nieudostępnienia przez Skarżącą programów "[...]" i "[...]" na polu [...] - wielomilionowych kar przewidzianych w art. 53 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, podczas gdy Skarżąca tego obowiązku nie może dopełnić, nawet dokładając należytej staranności, albowiem nie posiada do wszystkich audycji wchodzących w skład programu "[...]" i [...]" praw pozwalających do korzystania z nich na tym polu;

naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 Konstytucji RP poprzez wymuszanie aktami administracyjnymi na nadawcach, w tym na Skarżącej, udzielenia przedmiotowych zgód, co jest legitymizacją piractwa oraz działaniem skutkującym wywłaszczaniem nadawców (w tym Skarżącej), producentów i twórców i co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony własności.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in. że Organ kończąc postępowanie w sprawie zaniechał wezwania stron do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, naruszając w ten sposób zasadę wysłuchania stron, ponadto wskazał, iż Organ swoim rozstrzygnięciem niejako zmusza Nadawcę do uczestniczenia w popełnieniu czynu zabronionego w postaci korzystania z utworu na polu "[...]" (hotele, restauracje, catering/kawiarnie) bez posiadania stosownych uprawnień. Skarżący wskazał, iż nie został wyjaśniony stan faktyczny w zakresie posiadanych przez stronę praw autorskich do audycji wchodzących w skład programów, w zakresie sygnalizowanego przez operatora pola "[...]", które to pole w obrocie międzynarodowym ma specjalny i wydzielony status, skutkujący koniecznością uiszczania dodatkowej opłaty. W badaniu stanu faktycznego organ pominął zdaniem nadawcy, kluczowe dla praw autorskich i zależnych, zagadnienie pól eksploatacji.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący KRRiT wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpatrując skargę w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżony akt administracji nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zgodnie z brzmieniem art. 43a ust. 2 u.r.t., jeżeli nadawca nie wykonał obowiązku polegającego na nieodpłatnym udostępnianiu programu, Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, na wniosek operatora rozprowadzającego program, wzywa nadawcę do udostępnienia tego programu temu operatorowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Z powołanego przepisu wynika, że wezwanie podejmowane jest w sytuacji, gdy nadawca nie wykonał obowiązku polegającego na nieodpłatnym udostępnianiu programu. Zatem wezwanie w istocie zmierza do zrealizowania obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jako że art. 43a ust. 1 powyższej ustawy nakłada tenże obowiązek. Nadawca, który rozpowszechnia program, wymieniony w art. 43 ust. 1, jest bowiem obowiązany do nieodpłatnego udostępniania tego programu na wniosek operatora rozprowadzającego program, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli więc nadawca nie wykonuje wskazanego obowiązku, wezwanie Przewodniczącego KRRiT ma służyć jego realizacji. Wezwanie nie nakłada więc żadnych obowiązków, lecz zmierza jedynie do wykonania wskazanego w ustawie obowiązku.

W art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrolą sądów administracyjnych objęto inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. "Wynikanie" uprawnień lub obowiązków z "przepisów prawa", w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., obejmuje zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie oparcie uprawnienia lub obowiązku na przepisie prawa. Co do zasady - chodzi wszak o takie przejawy działalności administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków zawartych w obowiązujących przepisach.

Z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że wymienione akty i czynności muszą mieć charakter publicznoprawny. Zaskarżony akt ma charakter publicznoprawny, przy czym istotne jest, że nie jest on kwalifikowanym aktem administracyjnym (decyzją, postanowieniem), bowiem nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach lub obowiązkach strony, lecz jedynie zmierza do zrealizowania przez nadawcę określonego obowiązku ustawowego. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty i czynności inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., a więc niemające charakteru decyzji lub postanowień. Zaskarżony akt nie ma charakteru decyzji, gdyż nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony, a jedynie zmierza do zrealizowania określonego w samej ustawie obowiązku, czyli wynikającego z przepisu prawa.

Akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Konieczne więc jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Akty i czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, lecz jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W odróżnieniu od decyzji administracyjnej, zaskarżony akt nie ma charakteru oświadczenia woli organu administracji publicznej, a jedynie stanowi jego oświadczenie wiedzy o niewykonaniu obowiązku, który powinien być zrealizowany. Z kolei treścią takiego oświadczenia wiedzy jest wezwanie służące realizacji ustawowego obowiązku, polegającego na nieodpłatnym udostępnianiu programu, wobec niewykonania tegoż obowiązku, czyli niezrealizowania ustawowej powinności - art. 43a ust. 1 u.r.t.

Przyjąć zatem należy, że zaskarżone wezwanie Przewodniczącego KRRiT z [...] października 2017 r. jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym obowiązku wynikającego z treści powyższego przepisu prawa, a zatem podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Rozpoznając zarzuty podniesione w skardze, Sąd stwierdza, iż Organ zapewnił Skarżącemu możliwość zaprezentowania swojego stanowiska wzywając Nadawcę pismem z dnia 27 marca 2017 r., do nadesłania wyjaśnień w sprawie braku wyrażenia zgody na rozprowadzanie programów określonych w art. 43 ust.1 do klientów w/w operatora. Odnośnie pozostałych zarzutów Sąd wskazuje co następuje. Zgodnie z art. 43 ust. 1 urt, operator rozprowadzający program, z wyłączeniem podmiotu rozprowadzającego program w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną w multipleksie, jest obowiązany do rozprowadzania programów "[...] ", "[...]" i jednego regionalnego programu telewizyjnego rozpowszechnianego przez T. S.A. oraz programów rozpowszechnianych w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 649) na podstawie koncesji na rozpowszechnianie tych programów w sposób analogowy drogą rozsiewczą naziemną przez T. S.A., T. S.A., P. S.A., T. Sp. z o.o. W przypadku operatora rozprowadzającego programy w sieciach telekomunikacyjnych innych niż wykorzystywane do rozpowszechniania rozsiewczego naziemnego lub rozsiewczego satelitarnego obowiązek rozprowadzania regionalnego programu telewizyjnego dotyczy regionalnego programu telewizyjnego właściwego dla danego obszaru. Nadawca, który rozpowszechnia program, wymieniony w ust. 1, nie może odmówić operatorowi rozprowadzającemu program w sieci telekomunikacyjnej, o której mowa w ust. 1, zgody na rozprowadzanie tego programu, ani też nie może uzależnić udzielenia takiej zgody od uiszczania jakiegokolwiek wynagrodzenia, w tym w szczególności z tytułu udzielenia licencji za korzystanie z nadania (ust. 2). Z kolei stosownie do treści art. 43a ust. 1 i 2 powyższej ustawy, nadawca, który rozpowszechnia program, wymieniony w art. 43 ust. 1, jest obowiązany do nieodpłatnego udostępniania tego programu na wniosek operatora rozprowadzającego program, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli nadawca nie wykonał obowiązku polegającego na nieodpłatnym udostępnianiu programu, Przewodniczący Krajowej Rady, na wniosek operatora rozprowadzającego program, wzywa nadawcę do udostępnienia tego programu temu operatorowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Skarżąca Spółka sama przyznaje, że nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 43a ust. 1 ww. ustawy o radiofonii i telewizji. Jak już zostało zaznaczone wyżej, zaskarżone wezwanie jest aktem zmierzającym do zrealizowania obowiązku, który nie został wykonany przez Nadawcę. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie obejmuje tylko legalność zaskarżonego aktu, ocenia czy wezwanie na moment jego wydania było prawnie uzasadnione w świetle art. 43a ust. 2 ww. ustawy o radiofonii i telewizji. Innymi słowy, Sąd w tym postępowaniu bada tylko, czy spełnione zostały przesłanki uprawniające Przewodniczącego KRRiT do podjęcia zaskarżonego aktu.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo zastosował art. 43a ust. 2 w związku z art. 43a ust. 1 ww. ustawy o radiofonii i telewizji, w pełni zasadnie uznając, że Skarżąca nie wykonała spoczywającego na niej obowiązku. Nadawca, który rozpowszechnia program, wymieniony w art. 43 ust. 1, ma obowiązek nieodpłatnie udostępnić program na wniosek operatora rozprowadzającego program, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skoro Spółka, będąc nadawcą, nie wykonała obowiązku polegającego na nieodpłatnym udostępnieniu programu, to Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji miał podstawy, by na wniosek zainteresowanej, a więc operatora rozprowadzającego program, wezwać Skarżącą do udostępnienia tego programu temu operatorowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że obowiązek wynikający z art. 43 urt dotyczy czynności rozprowadzania, a licencja do której odnosi się on w ust. 2 związana jest wyłącznie z prawem do nadań programów telewizyjnych. Regulacje art. 43 i art.43 a urt stanowią swojego rodzaju ograniczenie prawa do nadań, które przysługuje nadawcy zgodnie z art.97 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Organ wywiódł, iż norma art. 43 urt nie odnosi się do stosunków prawnych, jakie mogą powstać pomiędzy nadawcą, a innymi – niż operatorzy rozprowadzający jego program – podmiotami korzystającymi z nadania. W przypadku natomiast gdy odbiorca rozprowadzanego programu chciałby korzystać z niego w sposób określony w art. 97 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zobowiązany byłby do zawarcia odpowiedniej umowy z nadawcą. Wobec powyższego przedmiotowe przepisy urt jak również wezwanie Przewodniczącego odnoszą się wyłącznie do czynności rozprowadzania i niezbędnej w tym względzie licencji do nadania programu. Zarówno zatem stosunki nadawcy z pozostałymi podmiotami korzystającymi z jego nadania w inny sposób jak również wzajemne relacje nadawcy, operatora i innych podmiotów z tytułu innych praw niż prawo do nadania, pozostają poza zakresem regulacji urt i powinny zostać określone przez zainteresowane podmioty zgodnie z właściwymi przepisami. Wezwanie nie odnosi się zatem również do dalszych sposobów korzystania z rozprowadzanego programu. Każdy podmiot korzystający z przedmiotu praw autorskich czy pokrewnych zobowiązany jest do uzyskania stosownej zgody podmiotu uprawnionego. Co za tym idzie zarzut Skarżącej odnoszący się do zmuszania nadawcy do łamania praw autorskich jest nie zasadny.

W takim stanie rzeczy, zaskarżony akt należy uznać za prawidłowy, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Materiał dowodowy, na którym organ administracji oparł swoje stanowisko, został zebrany i rozpatrzony zgodnie z wymaganiami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zupełnie nietrafne są zatem zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), ponieważ przepisy tego Kodeksu mają zastosowanie jedynie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, natomiast nie mają zastosowania do aktów (lub czynności) z zakresu administracji publicznej dotyczących praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zarzut naruszenia art. 21 Konstytucji poprzez wymuszanie aktami administracyjnymi na nadawcach, udzielenia przedmiotowych zgód i jest zdaniem Skarżącej działaniem skutkującym wywłaszczaniem nadawców również w związku z powyższą argumentacja nie może się ostać w niniejszym stanie faktycznym.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku