Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1133/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 10a, art. 10c, art. 22
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1540), art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1857) – dalej: ustawa o SENT, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: spółka, skarżąca) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. nr [...] z [...] r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

8.11.2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., przeprowadzili kontrolę na autostradzie A1, środka transportu, tj. pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy o numerze rejestracyjnym [...], którym przewożono olej przemysłowy CELTIS 906, zaklasyfikowany do pozycji CN 2710, w ilości 26.364,64 litrów. Ustalili, że przewóz został zgłoszony do systemu SENT i zarejestrowany pod numerem SENT[...]. Przewoźnikiem towaru było Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. Stwierdzili, że pomimo włączonego lokalizatora środka transportu, dane geolokalizacyjne przewozu nie były przekazywane przez przewoźnika do Systemu SENT GEO przez 5 godzin 34 minuty i 7 sekund. Protokół z kontroli wraz z pozostałymi dowodami przekazali do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. za pismem nr 368000-CZR.5.800.7.2019 z 19.11.2019 r.

Postanowieniem z 5.12.2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie, a następnie decyzją nr 368000-COC-2.48.11.2020.AG z 19.06.2020 r. nałożył na Przedsiębiorstwo "A." Sp. z o.o. karę pieniężną z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów w wysokości 10 000 zł.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. decyzją nr [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zalecił ustalenie przebiegu i wyniku postępowania karnego prowadzonego wobec kierowcy oraz rozważenie, czy zaistniał ważny interes publiczny do wdrożenia procedury odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwzględnieniem przesłanek, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z niezapewnieniem przez przewoźnika "A." Sp. z o.o. przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...], decyzją nr [...] z [...] r., nałożył na Przedsiębiorstwo "A." Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów na podstawie ww. zgłoszenia.

Pismem z 23.08.2021 r. Spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 22 ust. 2a oraz ust. 3 ustawy o SENT poprzez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na:

- pominięciu, że stwierdzone uchybienie, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych względem Skarbu Państwa i nie miało żadnego wpływu na możliwość i przebieg kontroli, co winno skutkować niewszczynaniem postępowania i niewymierzeniem kary pieniężnej,

- pominięcie, że zasady sprawiedliwości i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT umożliwiają umorzenie postępowania lub zakończenie go odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej w przypadku wypełnienia przez skarżącą wszystkich nałożonych przez ustawodawcę obowiązków wynikających z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o SENT,

- pominięcie przy ocenie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz "ważnego interesu publicznego" rzeczywistych intencji ustawodawcy, że w interesie publicznym nie leży automatyczne nakładanie kar na podmioty działające w sposób legalny za wszelkiego rodzaju uchybienia stypizowane w ustawie, w tym stanowiące uchybienia formalne, jeżeli uchybienia te nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa,

- dokonaniu zawężającej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy w zakresie użytego w tym przepisie pojęcia "interes publiczny", w szczególności bez dostatecznego rozważenia całokształtu okoliczności niniejszej sprawy i faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, bowiem jak wynika z dokonanych przez organy ustaleń, skarżąca działała legalnie, nie zalega z płatnościami z tytułu składek, opłat czy podatków, jednocześnie z ustaleń organów nie wynika, aby na skutek przerwy w transmisji danych lokalizacyjnych doszło do uszczerbku w zapłacie należnych podatków, tym bardziej, że prawidłowe były wszystkie pozostałe dane,

- pominięcie faktu, że pojazd po wjeździe na teren RP miał sprawny lokalizator GPS, jednak z nieznanych powodów dane te nie były przekazywane przez operatora do systemu SENT GEO od czasu wjazdu na węzeł G., do momentu zatrzymania pojazdu przez funkcjonariuszy dokonujących kontroli,

b) błędną wykładnię art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy o SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącej, podczas gdy nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych na rzecz Skarbu Państwa;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów,

b) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez konsekwentnie zaniechanie wyjaśnienia, dlaczego na urządzeniu GPS - telefonie komórkowym będącym w posiadaniu kierowcy widoczne były w czasie kontroli piktogramy w kolorze zielonym oznaczające sprawne działanie urządzenia, podczas gdy urządzenie faktycznie nie przesyłało danych lokalizacyjnych przez 5 godzin i 34 minuty,

c) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez całkowite zmarginalizowanie przy rozpoznaniu niniejszej sprawy faktu, że kierowca wykonujący skontrolowany przewóz został prawomocnie uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art. 10c ustawy o SENT, tj. niezatrzymanie pojazdu w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, pomimo że okoliczność ta rzutuje na kwestię odpowiedzialności przewoźnika, jest bowiem istotna dla oceny, czy zaistniał ważny interes publiczny do wdrożenia procedury odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, przy uwzględnieniu przesłanek z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT,

d) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przesłuchania kierowcy, wykonującego skontrolowany przewóz, na okoliczność przebiegu transportu, wykonywanych czynności oraz możliwości technicznych urządzenia GPS, pomimo iż został on prawomocnie uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art. 10c ustawy o SENT, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że organ I instancji nie podjął wszelkich działań w celu dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej prawidłowego rozstrzygnięcia,

e) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie przez organ I instancji obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pomimo iż obowiązek ten spoczywa na organach podatkowych,

f) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W związku z tym skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, obowiązki podmiotów uczestniczących w drogowym przewozie towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu, określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 1857), zwanej dalej ustawą o SENT.

Z treści art. 3 ust. 1 ustawy o SENT wynika, że system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.

Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o SENT, systemowi monitorowania przewozu i obrotu podlega przewóz towarów objętych pozycją CN 2710, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.

W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy o SENT).

Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1 (z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju), przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

- imię i nazwisko albo nazwę,

- adres zamieszkania albo siedziby,

b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,

g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

h) numer lokalizatora albo numer urządzenia.

Z treści art. 4 ust. 4 pkt 1a ustawy o SENT, wynika, że gromadzone w rejestrze zgłoszeń dane geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji obejmują: współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia.

Na podstawie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszenie. Natomiast na podstawie art. 10a ust. 2, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, objęty zgłoszeniem, w lokalizator.

Zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

8.11.2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., realizując postanowienia art. 13 ustawy o SENT, przeprowadzili na autostradzie A1 (MOP S., kierunek G.), kontrolę zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...]. Ustalili, że przewożony z Włoch do Polski towar w postaci oleju przemysłowego CELTIS 906, kod CN 2710, został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego pod numerem SENT[...]. Przewoźnikiem towaru było Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o. Stwierdzili, że pomimo zgłoszenia przewozu do systemu SENT i uzupełnienia danych przez przewoźnika, dane geolokalizacyjne środka transportu nie były przekazywane. Podczas kontroli kierujący okazał urządzenie GPS - telefon komórkowy, na którym widoczne były piktogramy w kolorze zielonym, oznaczające sprawność urządzenia. W wyniku kontroli systemu funkcjonariusze stwierdzili, że dane lokalizacyjne nie były przesyłane do Systemu przez 5 godzin 34 minuty i 7 sekund. Na polecenie kontrolujących, kierujący środkiem transportu zresetował urządzenie, które wznowiło pracę. Przed zresetowaniem urządzenie pokazywało lokalizację niezgodną z miejscem kontroli - okolice Gliwic. Po przywróceniu pracy urządzenia GPS, kierującemu zezwolono na kontynuowanie przewozu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., odpowiedzialny za gromadzenie i przetwarzanie danych geolokalizacyjnych, na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., przeprowadził weryfikację danych przekazywanych do systemu w związku z przewozem objętym zgłoszeniem SENT[...] i wskazanym w nim lokalizatorem GPS nr [...]. Ustalił, że 6-8.11.2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od Operatorów ZSL oraz mobilnych aplikacji kierowcy. Wyjaśnił, że w sytuacji kiedy dane lokalizacyjne nie są przekazywane do systemu SENT GEO, użytkownik Aplikacji Mobilnej Kierowcy jest informowany poprzez aplikację odpowiednimi kolorami ikon, informujących o statusach urządzenia oraz za pośrednictwem komunikatów dźwiękowych. Jednym ze sposobów weryfikacji poprawności przekazywania danych geolokalizacyjnych jest wysyłanie komunikatu 406, za pośrednictwem platformy PUESC. Odpowiedzią na komunikat 406 jest informacja o aktualnym położeniu lokalizatora. Najnowsza wersja Aplikacji Mobilnej Kierowcy podczas pracy wyświetla oprócz ikon, aktualną godzinę, prędkość pojazdu, aktualną długość oraz szerokość geograficzną. Przeprowadzona analiza przekazywania danych lokalizacyjnych przewozu będącego przedmiotem kontroli wykazała, że przekazywanie danych zostało przerwane 8.11.2019 r. przed wjazdem na węzeł G. o godzinie 04:40 i zostało przywrócone tego samego dnia około godziny 10:15 w miejscu kontroli, tuż przed jej rozpoczęciem. Aplikacja przesłała informacje o zdarzeniu STOP i zatrzymaniu aplikacji APPSTOP, następnie kierowca wznowił wysyłanie danych o godzinie 10:16 zdarzenie APPSTART. W związku z tym podczas przeprowadzania kontroli w Aplikacji Mobilnej Kierowcy funkcjonariusze mogli stwierdzić piktogramy w kolorze zielonym.

Przyczyną przerwy i braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych przez omawiany lokalizator mogło być niezapewnienie przez kierowcę właściwych warunków pracy lokalizatora, zalecanych w dostępnej z aplikacji Instrukcji użytkownika, świadome lub nieświadome korzystanie z wbudowanego zarządzania energią, które ogranicza szybkość lub siłę sygnału GPS.

Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy [...] III Wydział Karny, wyrokiem nakazowym z 29.04.2020 r., uznał kierującego ww. pojazdem, obwinionego o to, że 8.11.2019 r. kontynuował przewóz drogowy towaru objętego systemem SENT, pomimo trwającego dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora, czym naruszył przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT i nie dopełnił obowiązku z art. 10c ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, za winnego popełnienia zarzucanego czynu i wymierzył karę grzywny w wysokości 5000 zł. Następnie prawomocnym wyrokiem z 28.01.2021 r., sygn. akt III [...], Sąd uniewinnił kierowcę pojazdu od zarzucanego mu czynu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że przewóz towaru w postaci oleju przemysłowego CELTIS 906, kod CN 2710, podlegał zgłoszeniu do rejestru SENT i nie miał wątpliwości, że został prawidłowo zgłoszony w systemie pod numerem SENT[...]. Przewoźnik towaru, Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o., zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 10a ust. 2 ustawy o SENT, wyposażył środek transportu w lokalizator nr [...], którego numer wykazał w zgłoszeniu SENT. Bezsporne jest również, że w trakcie przedmiotowego przewozu nie był realizowany obowiązek wynikający z art. 10a ust. 1 ww. ustawy, polegający na zapewnieniu przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, (danych o pozycji geograficznych pojazdu). Potwierdzają to informacje zawarte w protokole z kontroli, dane pozyskane z Izby Administracji Skarbowej we W. oraz wyjaśnienia Spółki przedkładane w trakcie prowadzonego postępowania. Geolokalizator nie był aktywny w czasie przewozu przez 5 godzin 34 minuty i 7 sekund.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., stwierdzone w odniesieniu do zgłoszenia SENT[...] naruszenie podlega pod regulację art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za niewywiązywanie się przez przewoźnika, Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o., z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ww. ustawy, tj. zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że przepisy ustawy o SENT przewidują w niektórych okolicznościach możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie można zastosować art. 22 ust. 2b ustawy o SENT, którego zapis upoważnia do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku z art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Z pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. nr 0201-IIC.041.16.2020 z 20.01.2020 r., wynika, że 6-8.11.2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Stosownie do art. 26 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Spółka, wnosząc o odstąpienie od wymierzenia kary z powodu ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego podniosła, że kierowca był wyposażony w urządzenie z oprogramowaniem SENT, urządzenie było włączone, wyświetlały się na nim piktogramy w kolorze zielonym, co w ocenie kierowcy potwierdzało sprawne działanie urządzenia. W czasie kontroli okazało się, że system geolokalizacyjny uległ zawieszeniu, wskazywał okolice G., zamiast S. Kierowca ani centrala przewoźnika nie mieli możliwości odnotowania zawieszenia się systemu. Urządzenie było co godzinę monitorowane przez kierowcę. Z uwagi, iż wyświetlały się piktogramy w kolorze zielonym nie sposób wykryć, że nie działa ono poprawnie, kierowca w czasie jazdy musiałby bowiem kontrolować również mapę i to, czy zmienia się miejsce położenia pojazdu, czego przepisy nie przewidują. W sytuacji gdy urządzenie nie wyświetlało żadnej informacji o błędzie, piktogramy miały kolor zielony, kierowca nie mógł przewidzieć, że system GPS uległ zawieszeniu. Po zresetowaniu urządzenie wskazywało poprawną lokalizację. Spółka podkreśliła, że nie miała wpływu na zawieszenie się urządzenia, jednocześnie kierowca nie miał możliwości wykrycia błędu, albowiem na ekranie urządzenia nie wyświetlał się komunikat o jego nieprawidłowym działaniu, dlatego nie zatrzymał pojazdu na najbliższym parkingu. Przewoźnik nie ingerował w przewóz, o czym świadczy fakt, iż po zresetowaniu urządzenia przewóz mógł być kontynuowany. Towar został dostarczony odbiorcy zgodnie ze zleceniem i zgłoszeniem. Spółka odwołała się do przepisów ustawy o SENT, wskazując, że celem ustawy jest walka z tzw. "szarą strefą", natomiast ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdy nieprawidłowości powstały wskutek nieumyślnego błędu ludzkiego, niezawinionego przeoczenia, które nie miało wpływu na legalność realizowanego transportu. Transport towaru odbył się z zachowaniem wszelkich procedur, a z tytułu zawieszenia się systemu GPS Skarb Państwa nie tylko nie doznał żadnego uszczerbku, ale nawet nie był na takie uszczuplenie narażony. A zatem nałożenie na spółkę kary pieniężnej ma wyłącznie charakter profiskalny, co jest sprzeczne z intencją uchwalonej ustawy o SENT. Spółka działa od 2002 r., zawsze terminowo reguluje wszystkie należności i nie ma podstaw, aby wiązać ją z działaniem w tzw. "szarej strefie".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że użyte w ww. przepisie art. 22 ust. 3 sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparte jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Zarówno ustawa o SENT, jak i ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy, w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych, nie definiuje omawianych pojęć. Zgodnie z doktryną i ugruntowanym orzecznictwem przyjmuje się, że przez "ważny interes strony" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Ważny interes przewoźnika oznacza sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować nałożonej kary. Są to zatem sytuacje o charakterze wyjątkowym i szczególnym, których przewoźnik dbający o swoje interesy nie mógł przewidywać. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., w tak rozumianych okolicznościach pozwalających uwzględnić ważny interes przewoźnika, zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, natomiast konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana, tj. wysyłającym, odbierającym, przewoźnikom i kierującym środkiem transportu. Przywołane przez spółkę argumenty: zawieszenie systemu, nieumyślny błąd ludzki czy też niezawinione przeoczenie są niewystarczające, bowiem nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których odwołuje się ww. przepis ustawy o SENT. Nie jest to sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, które pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązków, bądź regulują kary nałożone za ich niewykonanie bądź nieprawidłowe wykonanie. Ustalone w sprawie okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, że przewoźnik wypełnił wszystkie ciążące na nim obowiązki, wynikające z ustawy o SENT, (po otrzymaniu klucza referencyjnego, uzupełnił wszystkie dane w zgłoszeniu, pojazd był wyposażony w lokalizator, który został włączony przed rozpoczęciem przewozu), ponieważ zadanie przewoźnika nie ogranicza się do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem. Samo wyposażenie przez przewoźnika środka transportu w lokalizator (obowiązek wynikający z art. 10a ust. 2 ustawy o SENT) nie powoduje, że przewoźnik w trakcie całej trasy zapewnia w ten sposób odpowiednie przekazywanie danych do systemu prowadzonego przez Szefa KAS, (tzn. wypełnia obowiązek z art. 10a ust. 1). Przewoźnik wyposażył kierowcę w lokalizator, natomiast nie sprawował kontroli nad przekazywaniem danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu. Gdy na monitorze telefonu kierowca widział palące się na zielono ikony, świadczące o sprawności lokalizatora, spółka uważała, że dane są przekazywane do Systemu. Zaistniała sytuacja świadczyć może jedynie o braku dołożenia należytej staranności w prowadzonej działalności gospodarczej i nieznajomości przepisów, czy właściwego ich stosowania przez przewoźnika i jego pracowników. Przepis, który naruszył przewoźnik jest w swej treści zrozumiały i nieskomplikowany dla odbiorcy, a tym bardziej dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą w zakresie transportu. Działalność gospodarcza powinna być prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w sytuacji niezastosowania się do obowiązujących norm, przedsiębiorca musi się liczyć z koniecznością poniesienia konsekwencji za powstałe uchybienia.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej nie przemawia też sytuacja finansowa przewoźnika. W toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy pozwalający na ocenę możliwości uiszczenia przez przewoźnika nałożonej kary pieniężnej. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. ustalił także, iż nie były prowadzone postępowania podatkowe wobec spółki i członków zarządu. Spółka nie ma zaległości podatkowych objętych tytułem wykonawczym, a od 1.07.2018 r. do 31.12.2020 r. składała poprawne i terminowe deklaracje podatkowe. Od 1.07.2018 r. składki ZUS reguluje terminowo i nie ma zaległości w ich opłacaniu. Dane te świadczą o tym, że sytuacja finansowa przewoźnika nie jest taka, aby zapłata kary pieniężnej zachwiała płynnością finansową firmy. Tej oceny nie kwestionuje przewoźnik w złożonym odwołaniu oraz w trakcie prowadzonego postępowania.

Z kolei pojęcie "interesu publicznego" to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, przestrzeganie norm zwyczajowych, obowiązujących w Polsce. Poza tym, interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., nie doszło do naruszenia powyższych wartości. Organ odwoławczy zauważył, że niezapewnienie przez spółkę przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, ponad dopuszczalny ustawą limit czasu, uniemożliwiło organom prawidłowe monitorowanie w systemie tego przewozu. W interesie publicznym jest powszechne, prawidłowe stosowanie przepisów prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów "wrażliwych". Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Każdy zatem z przewoźników obowiązany jest w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem. Spółka, jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się transportem takich towarów, powinna dysponować stosowaną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować ich transport, aby wypełnić obowiązki przewidziane w przepisach. Zachowanie spółki naruszało też podstawowe cele ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Skoro celem ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym, leży jego przestrzeganie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., brak przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu przez ponad 5 godzin 34 minuty, godzi w bezpieczeństwo społeczeństwa jako nadrzędnej wartości wspólnej. Numery rejestracyjne, dane przewoźnika, adres odbiorcy, numer GPS z obowiązkiem włączenia urządzenia przed rozpoczęciem przewozu, to główne i podstawowe dane, umożliwiające organom KAS, sprawowanie właściwego monitoringu drogowego towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu, po rozpoczęciu przewozu. Brak przekazywania danych lokalizacyjnych praktycznie uniemożliwia lub co najmniej bardzo utrudnia sprawowanie kontroli nad przewozem. Godzi więc, w podstawowe założenia i cel ustawy o SENT. W interesie publicznym natomiast jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także, by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania, dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Niestaranność w zakresie stosowania przepisów prawa nie może obciążać całego społeczeństwa, w skutkach z nich wynikających. Społeczeństwo bowiem, powinno być zainteresowane starannym i należytym wykonywaniem obowiązków we wszystkich obszarach i dziedzinach życia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdza też, że dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa (władzy publicznej). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stoi jednocześnie na stanowisku, że nawet jednostkowe naruszenie przepisu ( w tym wypadku art. 10a ust. 1 ustawy o SENT), w efekcie którego naruszenia istnieje obowiązek prawny nałożenia kary pieniężnej i kara ta zostaje nałożona przez uprawniony organ, nie może świadczyć o naruszeniu zasady zaufania do organów władzy publicznej. W przeciwnym razie każda negatywna decyzja organów uprawnionych do wydawania decyzji, musiałaby godzić i naruszałaby zasadę zaufania. Organ nakładający karę nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie zapewnił, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych transportu objętego zgłoszeniem, bowiem kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy czy jednostkowości naruszenia. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., odstąpienie w niniejszej sprawie od wymierzenia kary pieniężnej, kolidowałoby z interesem Skarbu Państwa, naruszając tym samym interes publiczny. Zastosowanie ulgi, stawiałoby spółkę w nieuzasadnionej, uprzywilejowanej pozycji, wobec innych podmiotów, nie podważających konieczności zapłaty kary w sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT i wywiązujących się z tego obowiązku. Byłoby też niezgodne z zasadą zaufania do organów podatkowych i stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów przez organy państwowe.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 22 ust. 2a i 3 ustawy o SENT, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że w powołanej ustawie określone zostały zasady funkcjonowania teleinformatycznego systemu monitorowania przewozu, tzw. towarów wrażliwych, dokonywanych po drogach publicznych i krajowej sieci kolejowej oraz wskazane konsekwencje dla podmiotu wysyłającego towar, odbierającego oraz przewoźnika i kierującego środkiem transportu, w przypadku naruszenia określonych postanowień ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT, system monitorowania przewozu i obrotu, obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Na podstawie art. 2 pkt 8 ustawy, przewoźnik to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, sprawowana jest kontrola przewozu towarów (art. 13 ust. 1 pkt 1-4). Dla zagwarantowania prawidłowego monitorowania transportu towarów w zgodzie z przepisami ustawy o SENT niezbędne jest, aby dane zgłoszone w elektronicznym systemie SENT pokrywały się ze stanem rzeczywistym, zarówno w zakresie dokonywanego przewozu, jak i towarzyszących mu dokumentów. W kwestii prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych przepisy ustawy SENT wymagają, aby do zgłoszenia podany był prawidłowy numer lokalizatora oraz aby przewoźnik zapewnił ciągły przesył aktualnych danych geolokalizacyjnych podczas trwania przewozu.

Przepisy wprowadzające obowiązek ścisłego nadzorowania przebiegu każdego, podlegającego ustawie transportu, za pośrednictwem geolokalizacji, wprowadzono art. 1 pkt 7 ustawy z 15 czerwca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz.1539), zmieniającej ustawę o SENT z dniem 1 października 2018 r. Ustawodawca uznał, iż w celu realizacji zadań ustawy, konieczny jest ściślejszy monitoring trasy przewozu towarów podlegających ustawie. Jednym z podstawowych warunków walki z szarą strefą w handlu paliwami jest dokładne oznaczenie, gdzie, kiedy i w jakiej ilości dany towar się znajduje. Przerwy w możliwości skontrolowania takiego transportu stanowią jednoznaczne zagrożenie dla budżetu państwa poprzez możliwość, np. zboczenia z trasy i dokonania - niewskazanego w zgłoszeniu załadunku, czy rozładunku towarów. W art. 10c ustawy o SENT wskazane zostały obowiązki w przypadku stwierdzenia niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Zgodnie z brzmieniem art. 10b powoływanej wyżej ustawy, w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany: 1) włączyć lokalizator: a) przed rozpoczęciem przewozu towaru, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju, b) z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, 2) wyłączyć lokalizator nie wcześniej niż z chwilą: a) dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, b) zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju. W myśl art. 10c ust. 1 i 3 ustawy o SENT, w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Przewóz towaru środkiem transportu może być kontynuowany po: 1) przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, 2) przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo którego dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji, 3) wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator, 4) nałożeniu zamknięć urzędowych na środek transportu lub towar albo zarządzeniu konwoju. Z powołanego przepisu wynika, że w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Natomiast obowiązki przewoźnika wynikają z art. 10a ustawy o SENT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że zgodnie z tym przepisem, przewoźnik jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem oraz wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator. Obowiązki przewoźnika i przewidziane za nie kary administracyjne są odrębnie uregulowane od obowiązków kierowcy i grzywny, której podlega za naruszenie swoich obowiązków.

Spółka w odwołaniu podniosła, że wypełniła wszystkie nałożone przez ustawodawcę obowiązki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, że okoliczności faktyczne sprawy ustalono bezpośrednio podczas kontroli przeprowadzonej 8.11.2019 r., w wyniku której stwierdzono, że pomimo włączonego lokalizatora, przerwa w działaniu lokalizatora trwała 5 godzin 34 minuty, 7 sekund i przekraczała dopuszczalny przepisami ustawy limit czasu bez przekazywania danych lokalizacyjnych. Zgodnie z przeprowadzoną weryfikacją, nie odnotowano w dniu prowadzonej kontroli przerw i zakłóceń w działaniu systemu. Natomiast przewoźnik nie wypełnił, ciążącego na nim z mocy ustawy, obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem.

Przewoźnik, który ma zapewnić poprawne przesyłanie danych lokalizacyjnych do systemu dysponuje w każdym momencie, poprzez stronę internetową https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406, możliwością sprawdzenia ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. W niniejszej sprawie przewoźnik nie przedstawił żadnych dowodów na podjęcie działań, mających na celu wypełnienie ww. obowiązku. Powołuje się wyłącznie na działania kierowcy i wadliwie działające urządzenie. Z uwagi na powyższe uchybienie, cel, jaki niosła ze sobą nowelizacja ustawy o SENT z 15 czerwca 2018 r., polegająca na zapewnieniu bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów wskazanych w ustawie poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych, nie został w przedmiotowej sprawie osiągnięty, a zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o SENT jest bezzasadny.

Odnośnie zarzutów dotyczących nieodstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na brak winy po stronie przedsiębiorcy, niezastosowania miarkowania kar oraz brak uszczupleń należności podatkowych, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują możliwości uwzględnienia "incydentalności" naruszenia przepisów, czy też wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty, zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z kolejnych przepisów ustawy. Dla transparentności ustawy, obowiązki każdego z podmiotów zostały uregulowane w odrębnej jednostce redakcyjnej. Obowiązek uiszczenia kary pieniężnej, określonej w ustawie, nie jest następstwem realizacji przepisów, a jest wynikiem ich naruszenia. Przewidziane w ustawie sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów - wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych. Przewoźnik ma obowiązek wyposażyć kierowcę w sprawnie działające urządzenie i zapewnić przekazywanie aktualnych danych lokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru. W dniu kontroli system SENT GEO działał bez zakłóceń, natomiast fakt, że urządzenie, którym dysponował kierujący pojazdem nie działało prawidłowo, w ocenie organu odwoławczego, nie uwalnia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych na całej trasie przewozu. Ma on bowiem narzędzia do sprawowania nadzoru nad przewożonym towarem, np. komunikat 406 na stronie internetowej PUESC, wskazujący ostatnią zapisaną w SENT-GEO lokalizację urządzenia GPS zgłoszonego w przewozie.

Wysokość kary została ustalona przez ustawodawcę w związku z tym, wobec braku podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia, nie można twierdzić, że jest ona nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do wagi naruszenia. Brak nadzoru nad transporterem nie może zostać uznany za nieumyślny błąd, niezawinione przeoczenie czy też formalne uchybienie. Nie jest też podstawą do odstąpienia od nałożenia kary argument rzetelnego prowadzenia działalności przez spółkę od 2002 r. Właśnie w przypadku profesjonalnego podmiotu, mającego doświadczenie w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, oczekuje się przestrzegania przepisów i rzetelnego wypełniania wynikających z nich obowiązków.

Odnośnie naruszenia art. 2 i 31 Konstytucji poprzez nałożenie kary, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń spółki, a które nie spowodowały uszczuplenia należności podatkowych względem Skarbu Państwa, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, zarówno wydanie decyzji nakładającej karę, jak i jej wysokość nie zależą od uznania organu. Nakładając karę, organ co do zasady nie bada przyczyn, dla których przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1. Dla wymiaru kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia, itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Nie wynika z nich również, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Podstawę do ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stanowi art. 22 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary z całą pewnością należy traktować jako instytucję wyjątkową, obwarowaną spełnieniem przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. dokonał prawidłowej interpretacji pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego, posiłkując się również orzecznictwem sądów administracyjnych i uznał, że nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby szczególne potraktowanie przewoźnika i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, a przez to odejście od zasady równego traktowania uczestników obrotu gospodarczego.

Co do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, (zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie), organ odwoławczy stwierdził, że spółka brała czynny udział w toczącym się postępowaniu, była informowana o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i korzystała z tego uprawnienia, kierując ze swej strony pisma z wyjaśnieniami i uwagami, do których odniósł się w uzasadnieniu decyzji Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł.

Zdaniem organu odwoławczego, nie ma racji spółka, podnosząc zarzut braku wyjaśnienia, dlaczego w czasie kontroli widoczne były na urządzeniu piktogramy w kolorze zielonym, oznaczające sprawność lokalizatora, podczas gdy faktycznie dane lokalizacyjne nie były przesyłane do systemu przez ponad 5 godzin i 34 minuty. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W., ustalił i wyjaśnił, że 6-8.11.2019 r., (a zatem od dnia zgłoszenia przewozu towaru do systemu SENT do dnia kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy) nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO. Jednocześnie ustalił, że w sytuacji kiedy dane lokalizacyjne nie są przekazywane do systemu SENT GEO, użytkownik Aplikacji Mobilnej Kierowcy jest informowany poprzez aplikację odpowiednimi kolorami ikon, informującymi o statusach urządzenia oraz za pośrednictwem komunikatów dźwiękowych. Jednym ze sposobów weryfikacji poprawności przekazywania danych geolokalizacyjnych jest wysyłanie komunikatu 406 za pośrednictwem platformy PUESC. Odpowiedzią na komunikat 406 jest informacja o aktualnym położeniu lokalizatora. Przyczyną przerwy i braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacycjnych przez lokalizator mogło być niezapewnienie przez kierowcę właściwych warunków pracy lokalizatora, zalecanych w dostępnej z aplikacji Instrukcji użytkownika, świadome lub nieświadome korzystanie z wbudowanego zarządzania energią, które ogranicza szybkość lub siłę sygnału GPS.

Odnosząc się do zarzutu zmarginalizowania znaczenia wyroku Sądu Rejonowego [...] z 28.01.2021 r., sygn. akt III [...], uniewinniającego kierującego pojazdem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważa, że przepisy ustawy zostały sformułowane w taki sposób, aby odpowiedzialność za niedopełnienie ustawowych obowiązków obciążała poszczególnych uczestników biorących udział w przewozie drogowym. Przy czym, kierujący pojazdem, zgodnie z zapisami ustawy, podlega karze grzywny, a co istotne, orzekanie w sprawie nałożenia grzywny w postaci mandatu, następuje w trybie określonym w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, natomiast nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika następuje w trybie decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. zauważył, że to przewoźnik, a nie kierujący pojazdem odpowiada w całości za proces przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie transportu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że przewoźnik ma możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. W każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzania ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS przez stronę internetową https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406. W związku z tym, przewoźnik rzetelnie wykonując, wynikające z ustawy obowiązki, powinien sprawować nadzór w trakcie całej trasy przewozu. W przypadku przewozu będącego przedmiotem postępowania, nadzór taki nie był wykonywany.

Co do zaniechania przesłuchania kierującego pojazdem, na okoliczność przebiegu transportu, Dyrektor Izby Administracji w Ł. podzielił stanowisko Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., że zebrany materiał dowodowy w sprawie był wystarczający dla ustalenia stanu faktycznego. Okoliczności stwierdzone w trakcie kontroli, dotyczące palących się na zielono ikon lokalizatora, który nie przekazywał danych do systemu, nie była w sprawie kwestionowana. Natomiast organ odwoławczy wyjaśnił, że wynikający z ustawy o SENT zakres obowiązków i odpowiedzialności kierowcy jest różny, od obowiązków nałożonych na przewoźnika, który w ramach prowadzonej działalności odpowiada za działania lub zaniechania zatrudnionych pracowników, właściwą organizację pracy, za faktycznie sprawowany nadzór nad przewozem. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na wykonanie obowiązków wynikających z art. 10a ustawy o SENT, które potwierdzałyby sprawowany nadzór, monitoring oraz kontrolę przewozu. Profesjonalny przewoźnik, mając świadomość przepisów prawa, jakim podlega przewóz towarów wrażliwych, powinien przedsięwziąć środki w celu zapobiegania naruszania tych przepisów, wykorzystując dostępne możliwości, dokładając staranności i dbałości w zakresie prowadzonej działalności oraz takiego jej zorganizowania, aby wyeliminować ryzyko naruszeń.

Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości oraz zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

a) art. 22 ust. 2a oraz ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na:

• pominięciu, że stwierdzone uchybienie, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych względem Skarbu Państwa i nie miało żadnego wpływu na możliwość i przebieg kontroli, co winno skutkować nie wszczynaniem - jako zbędnego - postępowania i niewymierzeniem kary pieniężnej,

• pominięcie, że zarówno zasady sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT umożliwiają umorzenie postępowania lub zakończenie go odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej w przypadku wypełnienia przez skarżącą wszystkich nałożonych przez ustawodawcę obowiązków wynikających z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o SENT,

• pominięcie przy ocenie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz "ważnego interesu publicznego" rzeczywistych intencji ustawodawcy, mianowicie, że w interesie publicznym nie leży automatyczne nakładanie kar na podmioty działające w sposób legalny za wszelkiego rodzaju uchybienia stypizowane w ustawie, w tym stanowiące uchybienia formalne, jeżeli uchybienia te nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa,

• dokonaniu zawężającej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy w zakresie użytego w tym przepisie pojęcia "interes publiczny", w szczególności bez dostatecznego rozważenia całokształtu okoliczności niniejszej sprawy i faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy albowiem jak wynika z dokonanych przez organy ustaleń, skarżąca działa legalnie, nie zalega z płatnościami z tytułu składek, opłat czy podatków, jednocześnie z ustaleń organów nie wynika aby na skutek przerwy w transmisji danych lokalizacyjnych doszło do uszczerbku w zapłacie należnych podatków, tym bardziej, że prawidłowe były wszystkie pozostałe zgłoszone dane,

• pominięcie faktu, że pojazd po wjeździe na teren RP miał sprawny lokalizator GPS, jednak z nieznanych powodów dane te nie były przekazywane przez operatora do systemu SENT GEO od czasu wjazdu na węzeł G. do momentu zatrzymania pojazdu przez funkcjonariuszy dokonujących kontroli,

b) błędną wykładnię art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącej, w szczególności, że nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych na rzecz Skarbu Państwa, ani do zagrożenia ich uszczuplenia.

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 121 § 1 ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów,

b) art. 122 ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia dlaczego na urządzeniu GPS - telefonie komórkowym będącym w posiadaniu kierowcy widoczne były w czasie kontroli piktogramy w kolorze zielonym oznaczające sprawne działanie urządzenia oraz aplikacji SENT GEO, podczas gdy urządzenie faktycznie nie przesyłało danych lokalizacyjnych przez 5 godzin i 34 minuty,

c) art. 122 ordynacji podatkowej poprzez całkowite zmarginalizowanie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy faktu, że kierowca wykonujący skontrolowany przewóz został prawomocnie uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art. 10 c ustawy o SENT tj. niezatrzymania pojazdu w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji pomimo, że okoliczność ta rzutuje na kwestię odpowiedzialności przewoźnika, jest bowiem istotna dla oceny czy zaistniał ważny interes publiczny do wdrożenia procedury odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przy uwzględnieniu przesłanek z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, co podkreślił również Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w decyzji z dnia 29 lipca 2020 r. (chronologicznie pierwsza decyzja Dyrektora) uchylającej w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł.,

d) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przesłuchania S.D. wykonującego skontrolowany przewóz na okoliczność przebiegu transportu, czynności dokonywanych przez kierowcę oraz możliwości technicznych urządzenia GPS, pomimo iż został on prawomocnie uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art. 10 c ustawy o SENT, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że organy podatkowe nie podjęły wszelkich działań w celu dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej prawidłowego rozstrzygnięcia,

e) art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie przez organ I instancji obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego pomimo, iż obowiązek ten spoczywa na organach podatkowych,

f) art. 191 ordynacji podatkowej poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego, a także o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej: p.p.s.a.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga podlega natomiast oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 p.p.s.a.)

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Istotą niniejszej sprawy jest wyjaśnienie czy zasadnie nałożono, na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów na podstawie zgłoszenia SENT.

W sprawie pozostaje bezsporne, iż 8 listopada 2019 r. przeprowadzona została kontrola należącego do skarżącej samochodu ciężarowego, podczas której ustalono, że przewożony towar zgłoszono do systemu monitorowania SENT jednak dane lokalizacyjne nie były przekazywane do systemu przez 5 godzin 34 minuty i 7 sekund.

W trakcie prowadzonego postępowania organ administracji uzyskał informację Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia 20 stycznia 2010 r., iż w dniach 6 – 8 listopada 2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz mobilnych aplikacji kierowcy. Przyczyną przerwy i braku przekazywania aktualnych danych przez lokalizator mogło być niezapewnienie przez kierowcę właściwych warunków pracy lokalizatora zalecanych w dostępnej z aplikacji instrukcji użytkownika, świadome lub nieświadome korzystanie z wbudowanego zarządzania energią, które ogranicza szybkość lub siłę sygnału GPS. Ponadto wyjaśniono, że w sytuacji kiedy dane lokalizacyjne nie są przekazywane do systemu SENT GEO użytkownik aplikacji mobilnej kierowcy jest informowany przez aplikację odpowiednimi kolorami ikon informujących o statusach urządzenia oraz za pośrednictwem komunikatów dźwiękowych. Jednym ze sposobów weryfikacji poprawności przekazywania danych geolokalizacyjnych jest wysłanie komunikatu 406 za pośrednictwem platformy PUESC. Odpowiedzią na komunikat 406 jest informacja o aktualnym położeniu lokalizatora. Jak wynika z analizy tego przypadku przekazywanie danych lokalizacyjnych zostało przerwane w dniu 8.11.2019 r. przed wjazdem na węzeł G. o godzinie 4:40 i zostało przywrócone tego samego dnia ok. godziny 10:15 w miejscu kontroli tuż przed jej rozpoczęciem.

Organ odwoławczy podzielił pogląd organu administracji I instancji dotyczący niezapewnienia przez przewoźnika przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Tym samym naruszony został obowiązek przewidziany w art. 10 a ustawy o SENT. Przewoźnik bowiem dysponuje w każdym momencie, przez stronę internetową https//puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406, możliwością sprawdzenia ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. W niniejszej sprawie nie przedstawił żadnych dowodów na podjęcie działań, mających na celu wypełnienie ww. obowiązku.

Zdaniem sądu stanowisko organu odwoławczego jest zasadne. Obowiązki przewoźnika nie ograniczają się do wyposażenia pojazdu w lokalizator, który będzie obsługiwany przez kierowcę. Przepis art. 10 a ust. 1 ustawy o SENT zobowiązuje przewoźnika do zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem.

W niniejszej sprawie dane te nie były przekazywane przez ponad pięć i pół godziny.

W ocenie sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, iż organ nie wyjaśnił dlaczego na urządzeniu GPS-telefonie komórkowym, będącym w posiadaniu kierowcy, widoczne były w czasie kontroli piktogramy w kolorze zielonym (oznaczające sprawne działanie urządzenia oraz aplikacji SENT GEO) podczas gdy urządzenie faktyczne nie przesyłało danych lokalizacyjnych przez 5 godzin i 34 minuty.

Organ odwoławczy, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo przyjął, iż w dniu zatrzymania pojazdu system kontroli SENT GEO działał prawidłowo, a przerwa i brak przekazywania danych były spowodowane okolicznościami zależnymi od przewoźnika, to niezapewnieniem prawidłowej obsługi lokalizatora przez kierowcę zatrudnionego przez przewoźnika. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła, by brak przekazywania danych wynikał z innych przyczyn niż wskazane przez organ. Ponadto nie wykazała, że podjęła działania zmierzające do sprawdzenia ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS przez stronę internetową https//puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406.

W myśl art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 – 2a.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji dokładnie wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. W ocenie sądu stanowisko organu w zakresie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary jest zasadne. Niepełny nadzór nad wykonywanym przewozem nie był skutkiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, lecz wynikał z braku staranności przewoźnika. Miał on dostęp do strony internetowej https//puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406. Jednak przez kilka godzin nie sprawdzał, czy przekazywane są aktualne dane geolokalizacyjne pojazdu.

Z kolei sytuacja finansowa strony jest na tyle dobra, że opłacenie kary nie wpłynie na znaczące pogorszenie jej kondycji ekonomicznej. Ustalenia organu w tym zakresie poprzedzone zostały dokładną analizą dokumentacji podatkowej strony skarżącej.

Zdaniem sądu w przypadku niezwłocznego ustalenia przez przewoźnika przerwy w nadawaniu sygnału geolokalizatora możliwe byłoby zjechanie kierowcy na parking i dopełnienie obowiązku przewidzianego w art. 10 c ustawy o SENT (przywrócenie prawidłowej pracy lokalizatora). W takim przypadku istniałyby podstawy rozważenia przez organ odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT.

W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że jednym z celów wprowadzenia przepisów ustawy o SENT było zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W niniejszej sprawie pozostawanie pojazdu poza nadzorem przez ponad pięć i pół godziny niewątpliwie ograniczało skuteczność kontroli przewozu, podlegającego systemowi monitorowania.

Należy ponadto stwierdzić, iż uniewinnienie kierowcy przez sąd powszechny nie mogło mieć wpływu na treść wydanego w sprawie orzeczenia administracyjnego.

Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika, określona w art. 22 ust. 2 a ustawy o SENT, wynika z uchybień w sprawowaniu nadzoru nad przewożonym towarem objętym zgłoszeniem i kształtowana jest w sposób odrębny i niezależny od odpowiedzialności kierowcy, której zasady wskazano w art. 32 tej ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia strony skarżącej o możliwościach technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu.

bg