Wyrok NSA, sygn. akt II SA 306/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 646  Prawo własności przemysłowej
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1963 nr 8 poz. 45
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych.
Teza: Nowy wzór zdobniczy nie jest oryginalny, jeżeli różni się tylko jedną cechą od wzoru znanego.

TEZY

Nowy wzór zdobniczy nie jest oryginalny, jeżeli różni się tylko jedną cechą od wzoru znanego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) Zakładów Urządzeń Okrętowych "W." SA w G. na decyzję Urzędu Patentowego (...) w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z 7 kwietnia 2000 r., po rozpoznaniu wniosku Zakładów Urządzeń Okrętowych W. SA z siedzibą w G. /skarżąca spółka/ przeciwko "C.C." sp. z o.o. z siedzibą w B. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy Rz 15677 pt.: Słup zdobniczy, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 82 ustawy o wynalazczości oraz par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych Urząd Patentowy oddalił wniosek.

Z akt sprawy wynika, że podanie o rejestrację wzoru zdobniczego pt.: Słup ozdobny spółka "C.C." złożyła 18 grudnia 1996 r. Wzór został zarejestrowany 30 czerwca 1998 r. Przedmiotem wzoru jest słup ozdobny przeznaczony do instalowania stylizowanego oświetlenia. Słup wykonany jest w ośmiu różnych wariantach, które zachowują jednolity kształt części podstawowej, analogiczne proporcje, zbieżne wzornictwo i taką samą kolorystykę. Istotę wzoru stanowi nowa postać, która przejawia się w kształcie, układzie linii i zdobieniu.

Z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na ten wzór skarżąca spółka wystąpiła 14 października 1999 r., po otrzymaniu od spółki uprawnionej z rejestracji pisma informującego o rejestracji wzoru i konsekwencjach naruszenia udzielonego prawa. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że od wielu lat jawnie stosuje i wystawia ten wzór na targach. Jego pierwowzory pochodzą z przełomu XVIII/XIX w. z Holandii. Skarżąca spółka w 1993 r. uzyskała ten wzór do przedsiębiorstwa "M." z B., został on opracowany na podstawie wzoru przywiezionego z Holandii. Do wniosku załączona została opinia konstruktora i wzory wyrobów produkowanych przez skarżącą spółkę. Spółka uprawniona z rejestracji wzoru w odpowiedzi na wniosek podniosła, że przeciwstawiony rysunek z katalogu dotyczy podobnego, ale jednak innego słupa ozdobnego. Podobnie i przeciwstawione wyroby firmy K.S. V. z Holandii też mają inną postać, odmienne są m.in. kształt podstawy, proporcje i elementy ozdobne.

Urząd Patentowy decyzją z 7 kwietnia 2000 r. oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt.: Słup ozdobny. W uzasadnieniu podniesiono, że na rozprawie skarżąca spółka wskazała jako rozwiązania przeciwstawne wzory S6 i S 11 przedstawione na karcie 32 katalogu, które miały świadczyć o braku nowości spornego wzoru zdobniczego. Zdaniem Urzędu przeciwstawione wzory nie stanowią skutecznego przeciwstawienia, ponieważ ujawnione są w nich tylko niektóre /a nie wszystkie/ cechy zastrzeżone w spornym wzorze, a część cech jest inna. Na przykład przeciwstawiony słup S6 posiada część górną stożkową, a nie walcową, a część środkową przeciwstawienia jest w kształcie stylizowanego wydłużonego pąka kwiatowego jak we wzorze zdobniczym Rz 15677. Są to podane przykładowo tylko niektóre cechy różniące te dwa rozwiązania. Przeciwstawiony wzór S11 także różni się zdecydowanie cechami zewnętrznymi od spornego: górna część słupa przeciwstawionego ma postać kielicha, a nie walca jak według Rz 15677, górne zwieńczenie przeciwstawienia jest także zdecydowanie odmienne, bowiem posiada kaskadowo zmniejszające się średnice walcowe, a nie np. rozetę o poszerzonej średnicy.

Urząd podkreślił, że analizowane rozwiązania są absolutnie nie tożsame. Ogólne wrażenie obserwatora tych rozwiązań wykazuje jednoznacznie na ich odmienność w kształcie, układzie linii i właściwości powierzchni.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca spółka wniosła ojej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że Urząd Patentowy w sposób lakoniczny określił różnice między obydwoma wyrobami; różnice te zostały przedstawione na podstawie pism spółki uprawnionej z rejestracji. Z tak uzasadnioną decyzją skarżąca spółka nie może się zgodzić; oba wyroby prawie niczym się różnią, a dla przeciętnego odbiorcy są identyczne.

Zdaniem skarżącej spółki Urząd Patentowy powinien oprócz kwestii podobieństwa rozważyć, czy wyrób ma cechy nowości i czy wcześniej był powszechnie znany i stosowany. Z przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że wzór nie ma cechy nowości i jest odwzorowaniem wyrobów retro pochodzących z Francji i Holandii (...). Ponadto przedłożona przez spółkę uprawnioną z rejestracji dokumentacja techniczna wyrobu ma charakter rysunków zestawieniowych, a nie szczegółowych. Dopiero w rysunkach szczegółowych kryją się detale techniczne, na podstawie których można ocenić zewnętrzną architekturę wyrobu. Z rysunków technicznych można dokonać porównania i identyfikacji wyrobów, czego nie uczynił Urząd Patentowy.

Zdaniem skarżącej spółki między wyrobami nie ma różnic; z załączonego opisu technicznego Słupa ozdobnego produkowanego przez skarżącą spółkę wynika, że wyrób ten posiada wszystkie te elementy, których brak stwierdził Urząd Patentowy. Do odwołania skarżąca spółka załączyła ponadto rysunek techniczny produkowanego przez nią wyrobu wraz ze zdjęciami fotograficznymi. Zwróciła uwagę, że słup ozdobny składa się z dwóch podstawowych elementów. Pierwszym jest podstawa zwieńczona elementem tulipana. Drugim elementem jest maszt łączony w całości z podstawą, który może być o różnych kształtach. Urząd Patentowy rozważył tylko najprostszy element o najmniejszej zawartości inwencji architektonicznej. Przeciętny odbiorca kojarzy wyrób z podstawą, która jest bardzo ubogacona architektonicznie. (...)

Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje:

(...) Do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej /Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508/ odwołania w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji wzorów zdobniczych rozpatrywane były w Komisji Odwoławczej /par. 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych - Dz.U. nr 8 poz. 43 w zw. z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - Dz.U. 1993 r. nr 26 poz. 117 ze zm./. W związku z wejściem w życie 22 sierpnia 2001 r. powołanej ustawy - Prawo własności przemysłowej, sprawa, stosownie do art. 318 ust. 2 tej ustawy, przekazana została do rozpatrzenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który zgodnie z przepisami określającymi jego właściwość oraz stosownie do art. 317 ustawy - Prawo własności przemysłowej odwołanie to potraktował jako skargę.

Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność rejestrową wzorów zdobniczych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami, stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestrowej wzoru zdobniczego zarejestrowanego w 1995 r., są zatem przepisy powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych.

Stosownie do par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych za wzór zdobniczy uważa się nową postać przedmiotu, przejawiającą się w kształcie, właściwościach powierzchni, układzie linii, rysunku lub barwie, nadającą przedmiotowi swoisty i oryginalny wygląd, przeznaczoną do odtworzenia w produkcji przemysłowej lub rękodzielniczej i zmierzającą do celów estetycznych.

Z definicji wzoru zdobniczego wynika, że wzór zdobniczy musi charakteryzować się nowością i oryginalnością. Na wymaganie oryginalności wskazuje sformułowanie, że nowa postać przedmiotu ma nadawać mu swoisty i oryginalny wygląd.

W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt.: Słup ozdobny, uznając, że w przeciwstawionych wyrobach ujawnione są tylko niektóre /a nie wszystkie/ cechy zastrzeżone w spornym wzorze, a część cech jest inna. Na przykład przeciwstawiony słup S6 posiada część górną stożkową, a nie walcową, a część środkowa przeciwstawienia jest w kształcie stylizowanego wydłużonego pąka kwiatowego jak we wzorze zdobniczym Rz 15677. Są to podane przykładowo tylko niektóre cechy różniące te dwa rozwiązania. Przeciwstawiony wzór S11 także różni się zdecydowanie cechami zewnętrznymi od spornego: górna część słupa przeciwstawionego ma postać kielicha, a nie walca jak według Rz 15677, górne zwieńczenie przeciwstawienia jest także zdecydowanie odmienne, bowiem posiada kaskadowo zmniejszające się średnice walcowe, a nie np. rozetę o poszerzonej średnicy.

Ten sposób oceny właściwy jest dla badania sformalizowanej nowości. Skoro przeciwstawiony wyrób nie charakteryzuje się wszystkimi cechami ujętymi w zastrzeżeniach ochronnych, nie może stanowić podstawy do kwestionowania nowości wzoru zdobniczego. Natomiast różnica jednej lub kilku nawet cech nie musi dowodzić oryginalności wzoru. W przeciwnym razie sformalizowana nowość utożsamiana byłaby z oryginalnością, a przecież są to inne kategorie.

O ile zatem można podzielić stanowisko Urzędu Patentowego, że wyrób różniący się jedną z zastrzeżonych cech wzoru zdobniczego ma walor nowości, o tyle nie można zgodzić się, że brak jednej cechy ujętej w zastrzeżeniach ochronnych przesądza również o oryginalności wzoru zdobniczego. Wzór zdobniczy jest bowiem oryginalny dopiero wówczas, gdy ze względu na posiadane cechy różniącego go od przeciwstawianych wyrobów, nadaje przedmiotowi swoisty wygląd.

W ocenie sądu wskazanie na różnicę jednej tylko /zdaniem skarżącej spółki mało istotnej/ cechy /stożkowaty, a nie walcowaty słup/ nie może samo przez się świadczyć - jak przyjęto w zaskarżonej decyzji - o oryginalności wzoru. Z tego powodu skargę należało uznać za uzasadnioną.