Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 808/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...], którą umorzono w całości postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy, polegającej na podwyższeniu trzech kominów spalinowych i wentylacyjnych w części południowej ściany wschodniej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanych na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A..

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził R.B. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, obejmującego przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. A. w Ł., dla potrzeb projektowanego hotelu. Przedmiotowa decyzja została następnie zmieniona decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...], w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Żaden z zatwierdzonych projektów budowlanych nie przewidywał nadbudowania kominów należących do sąsiedniego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości przy ul. A. w Ł..

Pismem z 7 lipca 2010 r. K.S. i P.W. zwrócili się do PINB o wydanie nakazu odbudowania (...) wyburzonych w drodze samowoli budowlanej kominów spalinowych i wentylacyjnych należących do budynków nieruchomości przy ul. A. w Ł.. Wnioskodawcy wskazali że R.B., prowadząc ww. inwestycję na terenie przy ul. A. wyburzył także należące do nieruchomości przy ul. A. kominy spalinowe i wentylacyjne, a następnie przebudował je w sposób samowolny, niezgodnie ze sztuką budowlaną, niezgodnie z warunkami bezpieczeństwa, bez zatwierdzonych planów, bez odbioru technicznego i bez jakiejkolwiek zgody właścicieli nieruchomości przy ul. A. w Ł..

W trakcie prowadzonego postępowania organy nadzoru budowlanego wydawały szereg decyzji i postanowień, z których część była przedmiotem orzeczeń tutejszego sądu. Między innymi sąd wyrokiem z 19 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 931/13 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z [...]. W uzasadnieniu wskazał, że poza sporem pozostaje, iż R.B. dokonał wyburzenia istniejących i wzniesienia trzech nowych kominów na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A.. Niesporne jest również, iż inwestor nie legitymował się decyzją organu administracji architektoniczno-budowlanej, udzielającą pozwolenia na prowadzenie tychże robót, nie miał także zgody współwłaścicieli na ich wykonanie. Roboty wspomniane zostały wykonane w 2009 r., w związku z inwestycją prowadzoną na nieruchomości sąsiedniej. Po tej dacie żadne roboty przy kominach nie były już prowadzone i prawidłowa jest konkluzja, iż inwestycja związana z ich realizacją, jakkolwiek funkcjonalnie powiązana z budową na nieruchomości sąsiedniej, w znaczeniu prawnym jest zamierzeniem odrębnym od inwestycji realizowanej na nieruchomości sąsiedniej. Sąd podzielił również stanowisko organów nadzoru budowlanego, że wyburzenie istniejących i wzniesienie nowych kominów na budynku stanowiącym współwłasność m.in. skarżących K. S. i P. W. stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, bowiem w następstwie ich wykonania nastąpiła zmiana parametrów technicznych istniejącego obiektu, nie dotycząca jednakże parametrów charakterystycznych. Inwestor winien zatem legitymować się pozwoleniem właściwego organu na ich wykonanie. Jego brak skutkuje natomiast koniecznością przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Za niedostateczny sąd uznał natomiast zgromadzony dotychczas materiał dowodowy, niepozwalający dostatecznie stwierdzić prawidłowości wykonania spornych robót budowlanych, zwłaszcza w zakresie wymurowania kominów ponad dach, a także zgłaszanych przez stronę skarżącą zarzutów nieprawidłowego posadowienia na elementach nieprzystosowanych do utrzymania konstrukcji, oraz braku dostępu do wylotu przewodów.

W dalej toczącym się postepowaniu, postanowieniem z [...] nr [...] PINB zobowiązał R. B. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową polegającą na podwyższeniu trzech kominów z przewodami spalinowymi i wentylacyjnymi w części południowej ściany wschodniej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A.. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB nr [...] z [...].

W dniu 2 lutego 2017 r. R.B. przedłożył kserokopię opinii technicznej opracowanej w styczniu 2017 r. przez dr inż. R. P. na zlecenie Sądu Rejonowego [...] w Ł. w toku sprawy toczącej się pod sygn. akt [...].

W dniu 3 marca 2017 r. R.B. przedłożył do akt sprawy kserokopię opinii z oględzin przewodów kominowych sporządzonej 22 grudnia 2016r. przez mistrza kominiarskiego P. R.

W dniu 29 marca 2017 r. do akt sprawy organu stopnia powiatowego wpłynęło pismo R. B. z 28 marca 2017 r., informujące, że zdjął nadłożone cegły ze spornych kominów i przywrócił te kominy (ich wysokość) do stanu z 2008 roku, zatem w jego ocenie sprawa prawidłowości czy nieprawidłowości nadbudowy tych kominów została już teraz definitywnie zakończona.

W dniu 10 kwietnia 2017 r. K.S. przedłożyła kserokopie dwóch opinii technicznych sporządzonych na zlecenie Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. w toku sprawy toczącej się pod sygn. akt [...] przez dr inż. R. P. w styczniu 2017 r., tożsamej treści jak kserokopia przedłożona przez R. B. w dniu 2 lutego 2017 r. oraz przez mistrza kominiarskiego P. R. w dniu 20 kwietnia 2016 r., z której wynikają tożsame wnioski jak zawarte w opinii dostarczonej przez R. B. w dniu 3 marca 2017 r..

W dniu 27 października 2017 r. R.B. wniósł o uchylenie postanowienia PINB nr [...] z dnia [...], wskazując, że aktualnie stan kominów jest taki sam, jak przed ponad siedmioma laty. Nie ma wykonanej nadbudowy, wobec czego brak jest możliwości oceny prawidłowości jej wykonania i sporządzenia w tym zakresie ekspertyzy, jednak postanowieniem nr [...] z [...] r. PINB odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...].

W konsekwencji wykonując ww. postanowienie z [...] r. R.B. przedłożył do akt sprawy opinię techniczną sporządzoną przez inż. W. S. w dniu 23 marca 2018 r. w sprawie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową polegającą na podwyższeniu trzech kominów na terenie nieruchomości przy ul. A. w Ł., wraz z projektem budowlanym przedłużenia istniejących kominów spalinowych, opracowanym przez inż. W. S. i mgr inż. Ł. L. w marcu 2018 r..

Postanowieniem nr [...] z [...] r. PINB zobowiązał D. K., K. S., A. S., A.S. i P.W. do przedłożenia ekspertyzy technicznej przewodów kominowych: wentylacyjnych, dymowych i spalinowych, oraz wentylacji pomieszczeń, wraz z projektem określającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym w Ł. przy ul. [...] (działka ewidencyjna [...] w obrębie ewidencyjnym [...]).

W dniu 31 lipca 2018 r. administrator nieruchomości przy ul. [...] w Ł. poinformował, że właściciele nieruchomości za pomocą uprawnionego podmiotu sukcesywnie usuwają nieprawidłowości stwierdzone w sporządzonych dotychczas opiniach kominiarskich, na dowód czego przedłożono do akt sprawy kserokopie dokumentów w postaci czterech opinii kominiarskich z : 20 czerwca 2018 r., 29 czerwca 2018 r. oraz 15 czerwca 2018 r..

W dniu 14 listopada 2018 r. administrator nieruchomości przy ul. A. w Ł. poinformował, że prace związane z usunięciem wadliwie działających przewodów kominowych zostały wykonane, a opinia kominiarska potwierdzająca ten fakt zostanie złożona do akt sprawy niezwłocznie po jej otrzymaniu z zakładu kominiarskiego.

Następnie, wspomnianą na wstępie decyzją nr [...] z [...] PINB umorzył w całości postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy polegającej na podwyższeniu trzech kominów spalinowych i wentylacyjnych w części południowej ściany wschodniej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanych na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy ową decyzję stwierdził, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało w szczególności określenie charakteru prawnego robót budowlanych wykonanych przez R. B. w odniesieniu do trzech kominów należących do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A. w Ł..

Organ wskazał, że poza sporem pozostaje okoliczność, że na nieruchomości sąsiedniej, usytuowanej przy ul. A. w Ł., R.B. realizował przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku dla potrzeb projektowanego hotelu. Nie ulega również wątpliwości, że w 2008 r. w toku prowadzonej inwestycji inwestor dokonał nadbudowy trzech spornych głowic kominowych należących do budynku sąsiedniego, na wysokość ok. 51 cegieł (ok. 4m). Nadbudowę wykonano z cegły pełnej, przy użyciu zaprawy cementowej. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. taki zakres robót odpowiadał definicji legalnej przebudowy, zawartej w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Mając jednocześnie na uwadze, że inwestor nie legitymował się pozwoleniem na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych wydanym przez właściwy organ administracji publicznej, uzasadniało to zdaniem organu pierwszej instancji wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie naprawczym, uregulowanym w przepisach art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane. O takim też zakresie postępowania - samowolnego prowadzenia robót budowlanych związanych z przebudową polegającą na podwyższeniu trzech kominów spalinowych i wentylacyjnych – PINB zawiadomił strony. Organ odwoławczy podkreślił również, że prawidłowość kierunku działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organ stopnia powiatowego została jednoznacznie potwierdzona przez WSA w Łodzi, który w wyroku z 19 listopada 2013 r. (sygn. akt II SA/Łd 931/13) wprost wskazał m.in., że zrealizowane roboty pozostawały odrębnym zamierzeniem inwestycyjnym od planowanego hotelu, na które R.B. powinien uzyskać nie tylko administracyjnoprawne pozwolenie właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, ale także zgodę współwłaścicieli nieruchomości przy ul. A. w Ł.. Przesądzono również konieczność prowadzenia względem spornych robót postępowania naprawczego. Na aktualnym etapie postępowania okoliczności te nie stanowią przedmiotu sporu.

Zdaniem [...]WINB nie można jednak pominąć okoliczności, że w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowlanego stan faktyczny sprawy uległ zmianie. W 2017 r. bowiem R.B. dobrowolnie rozebrał samowolnie nadbudowane dziewięć lat wcześniej głowice kominowe, przywracając tym samym stan pierwotny, tj. sprzed wykonania spornych robót budowlanych. Oznacza to zatem, że w rzeczywistości przebudowa, której dokonano w 2008 r., a która stanowiła przedmiot postępowania zawisłego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Ł., faktycznie przestała istnieć. Fakt rozebrania nadbudowanych uprzednio części głowic kominowych jednoznacznie został potwierdzony przez organ stopnia powiatowego w toku prowadzonych w terenie czynności kontrolnych, nie kwestionują tego również współwłaściciele nieruchomości przy ul. A. w Ł.. Okoliczność ta wreszcie została wprost przyznana w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...].

Aktualny stan faktyczny pozostaje zatem tożsamy z zastanym przez R. B. w dniu przystępowania do wykonywania samowolnych robót. W ujęciu formalnoprawnym brak jest zatem wykonanej przebudowy, względem której można by prowadzić postępowanie administracyjne. Zdaniem organ odwoławczego jakkolwiek jako trafne należy uznać twierdzenie odwołania, że rozbiórka kwestionowanej nadbudowy głowic kominów również wymagała pozwolenia wydanego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, którego R.B. bezspornie nie uzyskał, to wadliwie wyprowadzono wniosek o powinności prowadzenia w tym zakresie odrębnego postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowlanego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza dokumentacji zdjęciowej wykonanej podczas czynności kontrolnych w dniach 13 kwietnia oraz 28 sierpnia 2017 r. jednoznacznie wynika, że roboty rozbiórkowe wykonano w sposób prawidłowy, bez konieczności wykonywania jakichkolwiek dodatkowych robót budowlanych. Pozostała część głowic, w tym zwłaszcza ich konstrukcja, nie zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzi. Okoliczność ta, dotycząca aktualnego stanu spornych kominów, została również jednoznacznie stwierdzona w opinii technicznej sporządzonej przez inż. W. S. w dniu 23 marca 2018 r.. Brak jest tym samym podstaw do twierdzenia, że względem robót rozbiórkowych bezpodstawnie zaniechano prowadzenia postępowania administracyjnego, które w ujęciu formalnoprawnym pozostawałoby odrębną sprawą od tej związanej z przebudową kominów, umorzoną zaskarżoną decyzją organu stopnia powiatowego. Na tym tle organ wyjaśnił, że nie ulega wątpliwości, iż obecnie istniejące rozwiązanie w zakresie spornych kominów nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa, warunkujących ich prawidłowe użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Powyższe wynika w sposób jednoznaczny z protokołów kontroli okresowych, a także ekspertyz i ocen technicznych, licznie zgromadzonych przez organ pierwszej instancji na etapie postępowania wyjaśniającego. Fakt ten dostrzega również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., który pismem z dnia 23 maja 2018 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych: wentylacyjnych, dymowych i spalinowych oraz prawidłowości wentylacji pomieszczeń w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w Ł. przy ul. A. (działka ewidencyjna [...] w obrębie ewidencyjnym [...]). Poza kompetencją [...]WINB w toku niniejszego postępowania odwoławczego pozostaje zatem prawna możliwość oceny działań PINB na gruncie formalnie odrębnego postępowania administracyjnego, aniżeli to, którego dotyczy wniesione odwołanie. Uwaga ta nie traci na swojej aktualności zwłaszcza w odniesieniu do zakresu postępowania dotyczącego utrzymania spornych przewodów kominowych w należytym stanie technicznym, kwestionowanego przez odwołującą się stronę. W ocenie organu odwoławczego organ stopnia powiatowego prawidłowo nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 51 Prawa budowlanego względem wykonanej przez R. B. w 2008 r. przebudowy, która obecnie przestała już istnieć. Brak faktycznego przedmiotu postępowania uniemożliwia bowiem dalsze prowadzenie przez organy nadzoru budowlanego czynności procesowych w tym zakresie.

Skargę na powyższą decyzję wniosła K.S., zarzucając naruszenie:

- art. 8 i 11 k.p.a., poprzez nie zachowanie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji, w tym przede wszystkim nie przeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, w zakresie okoliczności które przemawiały za pozytywnym załatwieniem sprawy dla skarżącej, w tym w zakresie dowodów wskazujących na samowolę budowlaną inwestora oraz nie zachowanie zasady przekonywania wyrażającej się w szczególności w wadliwości uzasadnienia decyzji przedstawiającego niepełny stan faktyczny i nie odnoszącego się należycie do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji;

- art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania pomimo braku istnienia podstaw do wydania takiej decyzji administracyjnej, tj. przesłanki bezprzedmiotowości postępowania;

- art. 80 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i brak rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniła m.in., że postanowieniem z [...]r. PINB zobowiązał R. B. do przedłożenia do dnia 31 marca 2016 r. ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową trzech kominów z przewodami spalinowymi i wentylacyjnymi w budynku przy ul. A. w Ł.. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z [...] r.. jednak zamiast ekspertyzy technicznej R.B. przedstawił opinię z oględzin przewodów kominowych z 22 listopada 2016 r. usługowego zakładu kominiarskiego, w której to opinii zawarta jest teza o niezgodności nadbudowanych przewodów kominowych z Polską Normą PN-98/B-10425. Po czym równie samowolnie dokonał obniżenia kominów do pierwotnej ich wysokości. Poza tym w prawomocnie zakończonym postępowaniu karnym przeciwko R.B. (sygnatura akt [...] Sądu Rejonowego [...]) ustalono, że w okresie czasu od 1 lipca 2008 do 8 sierpnia 2008 r., w Ł., działając jako inwestor budowy prowadzonej w Ł. przy ul. A. wykonał on bez wymaganego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej roboty budowlane na terenie budynku mieszczącego się w Ł. przy ul. A. w postaci podwyższenia wysokości 3 przewodów kominowych, czym wypełnił dyspozycję art. 90 ustawy Prawo budowlane. Z opinii biegłego sądowego w zakresie budownictwa, instalacji sanitarnych, instalacji przemysłowych, organizacji i zarządzania dr inż. R. P. wynika, że zakres przeprowadzonych robót budowlanych wymagał decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na prowadzenia robót budowlanych. Zatem R.B. winien uzyskać analogiczne pozwolenie na rozebranie dobudowanych przez niego części kominów. Postępowanie w tym zakresie zostało przez organ nadzoru budowlanego bezpodstawnie zaniechane, podczas gdy prowadzone jest w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego opisanych przewodów kominowych w budynku przy ul. A. w Ł.. Zdaniem skarżącej ewentualny zły stan techniczny tych przewodów wynika z działań R. B..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Jak słusznie wskazał organu odwoławczy poza sporem, na obecnym etapie postępowania pozostaje to, że na nieruchomości usytuowanej przy ul. A. w Ł. R.B. realizował przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku dla potrzeb projektowanego hotelu. Nie ulega również wątpliwości, że w 2008 r., w toku prowadzonej inwestycji inwestor dokonał nadbudowy trzech spornych głowic kominowych należących do budynku sąsiedniego. Taki zakres robót odpowiadał definicji legalnej przebudowy, zawartej w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Inwestor nie legitymował się pozwoleniem na wykonanie przedmiotowych robót budowlany, co uzasadniało wszczęcie postępowania w trybie naprawczym, uregulowanym w przepisach art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.

Nadto poza sporem pozostaje również to, że w 2017 r. R.B. dobrowolnie rozebrał samowolnie nadbudowane dziewięć lat wcześniej głowice kominowe, przywracając tym samym stan pierwotny, tj. sprzed wykonania spornych robót budowlanych. Oznacza to zatem, że w rzeczywistości przebudowa, której dokonano w 2008 r., a która stanowiła przedmiot postępowania zawisłego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Ł., faktycznie przestała istnieć.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa wart. 105 § 1 k.p.a. oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie aprobowany jest pogląd, według którego bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty (patrz: Janusz Borkowski/Barbara Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 563). Sprawa administracyjna jest to przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ i indywidualny podmiot (por. Tadeusz Woś "Pojęcie "sprawy" w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego", Acta Uniwersitatis Wratislaviensis Nr 1022, Prawo CLXXVIII, Wrocław 1990, s. 334). Postępowanie jest więc bezprzedmiotowe, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym przez organ wyroku z dnia 24 kwietnia 2018r. sygn. II OSK 1469/16, bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny obejmuje zarówno przyczyny podmiotowe jak i przyczyny przedmiotowe. Do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć ustalenie w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w sprawie, w której postępowanie zostało wszczęte, że stan faktyczny nie odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie materialnego prawa administracyjnego będącego podstawą rozpoznawanej sprawy. W razie gdy stan faktyczny nie odpowiada hipotetycznemu stanowi zapisanemu w normie materialnego prawa administracyjnego wyłączona jest dopuszczalność wyprowadzenia nakazów obciążających jednostkę.

Stanowisko to sąd w składzie rozpoznający w pełni podziela.

Przedmiotem umorzonego postępowania była samowolna przebudowa dokonana przez R. B., polegającą na podwyższeniu trzech kominów spalinowych i wentylacyjnych w części południowej ściany wschodniej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A.. W 2008 r. dokonał on nadbudowy trzech głowic kominowych należących do budynku sąsiedniego, a w 2017 r. dobrowolnie rozebrał samowolnie nadbudowane dziewięć lat wcześniej głowice kominowe, przywracając tym samym stan pierwotny. Fakt rozebrania nadbudowanych uprzednio części głowic kominowych jednoznacznie został potwierdzony przez organ stopnia powiatowego w toku prowadzonych w terenie czynności kontrolnych. Nie kwestionują tego również współwłaściciele nieruchomości przy ul. A. w Ł.. Brak jest zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, czyli wykonanej przebudowy. Bez znaczenie przy tym pozostaje podnoszona w skardze kwestia, iż rozbiórka kwestionowanej nadbudowy głowic kominów również wymagała pozwolenia wydanego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, którego R.B. nie uzyskał. Z dokumentacji zdjęciowej wykonanej podczas czynności kontrolnych w dniach 13 kwietnia oraz 28 sierpnia 2017 r. wynika, że roboty rozbiórkowe wykonano w sposób prawidłowy, bez konieczności wykonywania jakichkolwiek dodatkowych robót budowlanych. Pozostała część głowic, w tym zwłaszcza ich konstrukcja, nie zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzi. Okoliczność ta, dotycząca aktualnego stanu spornych kominów, została również jednoznacznie stwierdzona w opinii technicznej sporządzonej przez inż. W. S. w dniu 23 marca 2018 r. (strona 4 opinii). Obecnie istniejące rozwiązanie w zakresie spornych kominów nie spełnia wprawdzie wymogów określonych w przepisach prawa, warunkujących ich prawidłowe użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, co wynika z protokołów kontroli okresowych, a także ekspertyz i ocen technicznych, jednak kwestia ta po pierwsze wykracza poza zakres przedmiotowy sprawy, a po wtóre jest przedmiotem wszczętego z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych: wentylacyjnych, dymowych i spalinowych oraz prawidłowości wentylacji pomieszczeń w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w Ł. przy ul. A..

Konkludując, wskazać należy, iż słusznie organ uznał, że brak faktycznego przedmiotu postępowania uniemożliwia dalsze prowadzenie przez organy nadzoru budowlanego czynności procesowych w tym zakresie. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu normy art. 105 § 1 k.p.a. oznacza bowiem, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej.

Nie można również podzielić zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Organy nadzoru budowlanego w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, zaś przyjęta ostatecznie ocena okoliczności faktycznych znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Także uzasadnienie decyzji PINB jak i decyzji [...]WINB spełniają wymagania formalne określone w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa. Zawierają one zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne oraz w sposób jednoznaczny obrazują motywy, jakimi kierowały się organy przy rozstrzygnięciu sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów nadzoru naruszenia zasady informowania stron czy zasady budzenia zaufania.

Mając powyższe na względzie sąd orzekł na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).

mn