Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 388/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 252 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 38 ust. 1, art. 43, art. 44
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka Trzebiatowski Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi W. P-B. i M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta ustalił kwotę dotacji w wysokości 5.897,57 zł (pobranej w nadmiernej wysokości) przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta od W.P. i M.B. (prowadzących Niepubliczne Przedszkole [...]) i określił termin naliczania odsetek należnych od tej kwoty od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia zapłaty.

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), art. 61 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.; dalej u.f.p.), art. 12 i art. 17 ust. 3, art. 33 ust. 1, pkt 1 i 2, art. 34 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1, art. 43 i art. 44 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2029; dalej u.f.z.o.) oraz uchwały Rady Miasta Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, zmienionej uchwałą Rady Miasta X.213.2019 z dnia 25 czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że W.P. i M.B. złożyli wniosek o udzielenie dotacji na rok 2019 dla prowadzonego przedszkola. Na podstawie tej informacji i danych szczegółowo opisanych w treści wskazanej decyzji (s. 2 do 4 decyzji) prowadzone przez skarżących przedszkole otrzymało, w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., dotację z budżetu Miasta w łącznej kwocie 49.772,91 zł. Zgodnie z zasadami określonymi przepisami art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych oraz uchwały Rady Miasta Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, zmienionej uchwałą Nr X.213.2019 Rady Miasta z dnia 25 czerwca 2019 r. kwota ta okazała się nieprawidłowo wyliczona (zawyżona) 5.897,00 zł ("nadpłata", w stosunku do dotacji należnej, nastąpiła w marcu 2019 r.).

Zdaniem organu w takiej sytuacji W.P. i M.B., na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. powinni do dnia 31 stycznia 2020 r. zwrócić nadpłaconą kwotę - 5.897,57 zł jako dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Z uwagi na to, że W.P. i M.B. nie zwrócili tej kwoty w pkt 2 decyzji określono, że odsetki należne od dnia 1 lutego 2020 r.

2. Od tej decyzji W.P. i M.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając jej naruszenie art. 2 Konstytucji, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz art. 252 ust. 3 u.f.p. i art. 43 u.f.z.o. W ocenie pełnomocnika dotacja już wypłacona w danym roku budżetowym i już wydatkowana nie podlega zwrotowi . W przypadku dokonania przez organ dotujący pomyłki w ustaleniu podstawowej kwoty dotacji winien on zastosować tryb przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o. ("szczególnie uzasadniony przypadek") i trakcie roku budżetowego.

3. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, za wyjątkiem dotyczącym terminu naliczania odsetek, który, uchylając punkt 2 zaskarżonej decyzji, określono od dnia 29 marca 2020 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji SKO zreferowało przebieg sprawy oraz szczegółowe ustalenia i wyliczenia organu I instancji, dotyczące należnej i pobranej kwoty dotacji konstatując, że kwota nadpłaconej dotacji na przedszkole za rok 2019 wynosi 5.897,00 zł. Wskazało, że różnica pomiędzy wypłaconą i należną kwotą dotacji powstała wskutek omyłkowego wypłacenia zawyżonej kwoty dotacji w marcu 2019 r.

Zdaniem Kolegium w przypadku popełnienia przez organ dotujący błędu w wyliczeniu dotacji przysługującej placówce oświatowej i wypłaceniu w trakcie roku budżetowego dotacji w zawyżonej wysokości dopuszczalne jest, po zakończeniu tego roku budżetowego, wydanie decyzji administracyjnej o zwrocie nadpłaconej dotacji w trybie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że art. 43 i 44 u.f.z.o., dotyczące aktualizacji dotacji, mają na celu zapewnienie osobie prowadzącej placówkę oświatową możliwości wyrównania przyznawanej kwoty dotacji w sytuacji, kiedy ulegną zmianie okoliczności będące podstawą ustalenia wysokości kwoty dotacji. Ideą aktualizacji jest ustalenie jaka dokładnie kwota przysługuje danemu podmiotowi w roku dotowanym. Jednakże, w ocenie Kolegium, nie można pozbawiać organu dotującego możliwości weryfikacji poprawności przekazywania dotacji, w tym możliwości korygowania jej wysokości w trybie przepisów u.f.p. po zakończeniu roku budżetowego, gdyż trzeba mieć na względzie to, że ustalone w budżecie wydatki ograniczane są nieprzekraczalnymi limitami (art. 52 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Podzielenie argumentacji zawartej w odwołaniu sprowadzającej się do poglądu, że część nadpłaconej dotacji, której jednostkom samorządu terytorialnego nie udało się "odzyskać" w drodze potrąceń w trakcie roku budżetowego przepada prowadziłoby do ewidentnego naruszenia interesu poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, a więc interesu publicznego. Z treści art. 43 ust. 5 u.f.z.o. wynika to, że ewentualne błędy w sposobie naliczania dotacji mogą być korygowane w drodze aktualizacji, ale nie wynika zakaz stosowania w stosunku do nadpłaconej i niepotrąconej części dotacji trybu zwrotu przewidzianego art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p

Kolegium dokonało zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie określenia daty początkowej, od której należy naliczyć odsetki za zwłokę. Powołując się na przepis art. 251 ust. 6 u.f.p. i doktrynę termin ten określono od daty pisemnego zawiadomienia strony przez organ I instancji o obowiązku zwrotu dotacji.

4. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego – W.P. i M.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę zarzucając jej

1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 252 ust. 3 u.f.p. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że wypłacona dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, podczas gdy dotacja przyznana została wypłacona zgodnie z treścią ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w wysokości uprzednio ustalonej przez Prezydenta Miasta i jako taka nie może zostać określona jako pobrana w nadmiernej wysokości, a następnie w sposób nieuprawniony została dokonana zmiana wysokości wypłaconej uprzednio kwoty, co doprowadziło do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz oraz ochrony praw nabytych;

2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 43 ust. 1 i 2 u.f.z.o. przez jego pominięcie i niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy w przepisie tym wprost wskazane są szczegółowe zasady dotyczące aktualizacji kwoty przyznawanej dotacji, jak również jest to przepis szczególny do art. 253 u.f.p., stosownie do którego nie ma możliwości dokonania wstecznego wyliczenia kwoty dotacji już po zakończeniu roku budżetowego, jak to miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu;

3) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 44 ust. 1 u.f.z.o. przez jego pominięcie i niezastosowanie w przedmiotowej sprawie podczas gdy w przepisie tym wprost wskazano w jakich terminach i na jakich zasadach dokonuje się aktualizacji kwoty dotacji, co jednoznacznie wskazuje, że aktualizacja nie może być dokonywania dowolnie, bez zastosowania norm prawa materialnego, a przede wszystkim terminów z tych norm wynikających;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 8 k.p.a. i 11 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu I instancji zobowiązującej skarżących do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty dotacji oświatowej za 2019 rok, w sytuacji gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło inną niż dotychczas stosowaną przez organy administracji interpretację przepisów prawa dotyczących udzielania dotacji, co stanowi niewątpliwe naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz narusza zasady dobrej administracji;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez oparcie wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji na niedostatecznym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza z pominięciem okoliczności dotyczących prezentowanej przez orzecznictwo sądowoadministracyjne wykładni przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydanej decyzji, czym naruszono zasadę prawdy obiektywnej.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały obszernie rozwinięte. Podkreślono w szczególności, że w decyzjach organów obydwu instancji nie wskazano jakiego roku budżetowego dotyczyć ma zwrot dotacji, co powoduje wadliwość obu wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji. Dalej skarżący wskazali, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie jest sprzeczne z prawem - obie wydane w przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne dotyczyły bowiem żądania zwrotu wypłaconej i wydatkowanej już dotacji, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów prawa, w szczególności art. 43 ust. 1,2, 3 i 4 u.f.z.o.

Dalej podniesiono, że w polskim systemie finansów publicznych okresem rozliczeniowym jest rok budżetowy pokrywający się z rokiem kalendarzowym, o czym wyraźnie stanowią art. 109 ust. 1 oraz 3 - 4 u.f.p. (odniesieniu do budżetu państwa) oraz art. 211 ust. 1 - 3 u.f.p. (w odniesieniu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego). Istotną cechą dotacji, w tym dotacji udzielanej szkole niepublicznej prowadzonej przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i w konsekwencji stosunku dotacyjnego, jest jego ustawowe ograniczenie czasowe, do okresu roku budżetowego, co wynika bezpośrednio z "roczności budżetu". Priorytetowa rola budżetowej zasady roczności w sposób szczególny ujawnia się właśnie w sferze zadań oświatowych, których finansowanie (pomimo roku szkolnego trwającego od 1 września do 31 sierpnia) jest podporządkowane wydatkom budżetów jednostek samorządu terytorialnego dwóch kolejno po sobie następujących lat budżetowych.

Jak podkreślono osoby prowadzące niepubliczną jednostkę systemu oświaty otrzymują dotację w ustalonej kwocie na jednego ucznia i ją wydatkują. Nie jest dopuszczalne dokonywanie przez organ jakiegokolwiek przeliczenia dotacji po zakończeniu roku budżetowego, gdyż nie przewidują tego nawet przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Wyrównanie dotychczas przekazanych kwot następuje natomiast w oparciu o przepis art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. Jeżeli Prezydent Miasta kalkulując dotację popełnił błąd, powinien był go skorygować w trakcie trwania roku budżetowego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 u.f.z.o. jako "szczególnie uzasadnionego przypadku". Osoba prowadząca jednostkę systemu oświaty jest bowiem zobowiązana wydatkować całą otrzymaną dotację w trakcie trwania roku budżetowego. Taki obowiązek wynika z ustawy o finansach publicznych, gdyż kwota niewydatkowanej dotacji podlega zwrotowi. Nie ma prawnie uregulowanej możliwości, aby z kwoty otrzymanej dotacji jej beneficjent czynił oszczędności na poczet przyszłych i całkowicie hipotetycznych rozliczeń. Wskazano tu, że stanowisko takie wyrażone jest w orzecznictwie.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Obecna na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymała skargę w całej rozciągłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

7. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność określenia kwoty dotacji do zwrotu na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., uznanej przez organy jako pobranej w nadmiernej wysokości. Stan faktyczny sprawy jest jednoznaczny. Z treści akt administracyjnych i dokumentacji finansowej, wynika, co nie jest sporne, że w trakcie wypłacania skarżącym dotacji w roku 2019, w marcu, na skutek pomyłki o charakterze rachunkowym wypłacono im dotację zawyżoną o kwotę 5.897,57 zł. Błąd ten organ dostrzegł po zakończeniu roku budżetowego (nie był wcześniej ujawniony i sygnalizowany) i wdrożył procedurę zwrotu nadpłaconej kwoty w oparciu o przepis art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Rozstrzygając czy jest to dopuszczalne i odnosząc się do tej, zasadniczej w sprawie i spornej kwestii wskazać należy, że podstawę przyznania dotacji oświatowej w sprawie stanowi art. 17 ust. 3 u.f.z.o. Z kolei zasady dokonywania aktualizacji kwot dotacji zostały uregulowane w art. 43 u.f.z.o. Przepis art. 43 ust. 1 tej ustawy stanowi, że kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, ulega aktualizacji, między innymi, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (pkt 4).

Stosownie do art. 43 ust. 2 u.f.z.o. aktualizacji kwoty dotacji, o której mowa w art. 15 - 21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, dokonuje się:

1) w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, zwanym dalej "miesiącem pierwszej aktualizacji" - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3;

2) w październiku roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1;

3) w dowolnym miesiącu roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 4.

Konsekwencje zmiany wysokości kwoty dotacji przyznanej niepublicznym szkołom w wyniku dokonania aktualizacji, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. określa art. 43 ust. 4 i ust. 5 u.f.z.o. Zgodnie z art. 43 ust. 4 tej ustawy jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1- 4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.

Z kolei w myśl art. 43 ust. 5 u.f.z.o. w przypadku wyrównywania kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, zgodnie z ust. 4, średnia arytmetyczna kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, może zwiększyć się maksymalnie o 50% albo zmniejszyć się maksymalnie o 25% średniej arytmetycznej części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.

8. Z powołanych przepisów wynika, że ideą aktualizacji jest ustalenie jaka dokładnie kwota przysługuje danemu podmiotowi w roku dotowanym. Ta regulacja została zatem wprowadzona przede wszystkim w celu korygowania przyznawanej w ciągu danego roku dotacji, w sytuacji kiedy okoliczności służące do obliczania kwoty podstawowej ulegną zmianie poprzez podwyższenie kwoty dotacji lub jej obniżenie. Jednocześnie daje ono jednostce samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje, możliwość weryfikowania "na bieżąco" prawidłowości wypłacanej dotacji.

Jednak, co trafnie wskazuje Kolegium w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.z.o., a, co podziela również sąd, nieskorzystanie z trybu przewidzianego w punkcie 4 "szczególnie uzasadniony przypadek" nie wyklucza prawnej możliwości dochodzenia zwrotu nadpłaconej dotacji, już po zakończeniu roku budżetowego, w przypadku, gdy wypłacono ją bez podstawy prawnej i faktycznej. W systemie prawa obok "aktualizacji" dotacji funkcjonuje bowiem również procedura "rozliczenia" dotacji. Rozliczenie takie następuje po zakończeniu roku budżetowego i obejmuje kontrolę prawidłowości przyznania i wykorzystania dotacji. Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Wyrażenie "tryb rozliczania dotacji" użyte w art. 38 ust. 1 ustawy, zdaniem Sądu, mieści w sobie kontrolę prawidłowości przyznania i wydatkowania dotacji. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości (nadpłaty) organ ma prawny obowiązek wdrożyć postępowanie w sprawie zwrotu.

W oparciu o ten tryb, na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o., Rada Miasta podjęła uchwałę Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. W § 6 uchwały postanowiono, że organ prowadzący daną jednostkę oświatową sporządza rozliczenie otrzymanej dotacji do 15 stycznia roku następującego po roku udzielenia dotacji. W takiej sytuacji dokonanie rozliczenia rocznego wypłaconej skarżącym w 2019 r. dotacji było uprawnione. Okoliczność, że kwota dotacji wypłaconej w obrębie całego roku była wyższa niż określona w art. 26 ust. 1 u.f.z.o. i w uchwale Rady Miasta Nr LXIV.878.2018 z dnia 27 lutego 2018 r. skutkowały obowiązkiem jej zwrotu na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

9. Podkreślić należy, że procedura zwrotu dotacji uregulowana w art. 252 ust. 1 u.f.p. ma zastosowanie do wszystkich rodzajów dotacji jakie są udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Hipoteza art. 252 u.f.p. obejmuje dotacje udzielone z budżetu jednostek samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie (udzielone bez podstawy prawnej) oraz pobrane w nadmiernej wysokości (por. L. Lipiec – Warzecha, Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. SIP LEX, tezy do art. 252).

Wskazać należy, że nawet wykorzystanie dotacji w całej wysokości zgodnie z przeznaczeniem, z punktu widzenia uregulowań dotyczących zwrotu dotacji, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. W okolicznościach sprawy żądanie zwrotu dotacji było obowiązkiem organu wynikającym ze wskazanych przepisów. Interes skarżących polegający na utrzymaniu nienależnie, niezgodnie z przepisami prawa otrzymanych dotacji nie mógł przeważyć nad interesem publicznym, nawet jeżeli nienależnie otrzymana dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1519/19, CBOSA.).

Przyjęcie interpretacji forsowanej w skardze, a opartej na stronniczej interpretacji relacji art. 43 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.z.o. do art. 252 ust. 1 u.f.p., jako legis specialis wykluczającej zastosowanie trybu rozliczenia dotacji prowadziłoby w konsekwencji do niedającego się pogodzić się z zasadą równości wobec prawa uprzywilejowania placówek oświatowych, w których doszło do niezgodnej z prawem wypłaty środki publicznych w zawyżonej wysokości. Przywilej taki polegałby na tym, że placówki te nie musiałby dokonywać ich zwrotu jeśliby te środki nie zostały skorygowane w danym roku budżetowym. Takiego rozwiązania nie ma w innych regulacjach dotyczących dotacji przyznawanych z budżetu państwa, jak też przyznawania środków finansowych z budżetu UE. Wręcz przeciwnie pozostałe regulacje dotyczące rozliczani a przyznanych subwencji lub dotacji zawierają mechanizmy odzyskiwania nienależnie (nieprawidłowo) wypłaconych środków publicznych, także po zakończeniu roku budżetowego, a nawet ich wydatkowaniu, ograniczone terminami przedawnienia. Z tych względów sąd nie podziela poglądu zawartego w skardze uznając, że takiego "uprzywilejowania" nie da się wywieść z powoływanych w niej przepisów.

Jeśli chodzi o argumenty odwołujące się do orzecznictwa w skardze została zatarta różnica między stanami faktycznymi, w których organy, po zakończeniu roku budżetowego, domagały się zwrotu (części) dotacji na skutek, dokonywanej ex post, weryfikacji stanu faktycznego lub zmiany interpretacji przepisów prawa stanowiących podstawy przyznanych dotacji. Takiego stanu w niniejszej sprawie nie ma co dezaktualizuje w tej sprawie cytowane w skardze poglądy, wyrażone w odmiennych okolicznościach faktycznych i prawnych.

10. Także pozostałe zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Kwota podlegająca zwrotowi i okres, za który orzeczono zwrot jasno wynikają z dokumentów rozliczeniowych. Korekta Kolegium dotycząca biegu odsetek jest prawidłowa. Organy administracji ustaliły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne i w oparciu o ich ocenę wydały rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu postępowanie w przedmiocie zwrotu dotacji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 80 k.p.a., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a. Z treści zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcie o obowiązku zwrotu dotacji dotyczy dotacji udzielonej skarżącym w 2019 r. Wskazać należy, że na każdym etapie postępowania dowodowego skarżący mieli możliwość czynnego udziału. W konsekwencji Sąd nie doszukał się żadnego naruszenia prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. są całkowicie niezasadne.

Na marginesie wskazać należy, że zarzut zawarty w punkcie 4 skargi jest nie tylko niezasadny, ale zupełnie nieadekwatny do konstrukcji i funkcji postępowania odwoławczego uregulowanego w k.p.a. Aktualne obowiązujący kształt postępowania odwoławczego zdecydowanie preferuje reformatoryjny, merytoryczny charakter rozpatrywania sprawy, co sprzyjać ma sprawności i szybkości postępowania administracyjnego. Potwierdza to dokonana w roku 2011 zmiana przesłanek wydania tego rodzaju decyzji, której celem było jeszcze dalej idące, niż poprzednio ograniczenie możliwości uchylania się organu odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez wydanie decyzji kasacyjnej. Kolejne nowelizacje kodeksu jeszcze mocniej te funkcje uwypukliły dowodząc tego, że prawodawca konsekwentnie dąży do przyspieszenia rozpatrywania spraw administracyjnych wzmacniając zakres i funkcję postępowania odwoławczego (chodzi tu w szczególności o zmianę treści art. 136 k.p.a., dokonaną nowelizacją z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r. poz. 935; tzw. nowela kwietniowa).

Wszystkie te zmiany istotnie wzmocniły merytoryczny charakter postępowania odwoławczego, który nawet przy istotności naruszeń przez organ I instancji reguł postępowania dowodowego nie musi prowadzić do uchylenia decyzji i ponownego rozpatrywania sprawy, nie mówiąc już o swobodzie organu odwoławczego w dokonywaniu kwalifikacji materialnoprawnej. Jasne jest zatem, że organ odwoławczy może nie tylko uzupełnić lub rozwinąć argumentacje zawartą w decyzji organu I instancji, ale, pozostając w graniach tej samej sprawy, zastąpić ją własną oceną prawną sprawy.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego mieści się w tym samym zakresie i dotyczy tego samego przedmiotu, a argumentacja została, słusznie zresztą wzbogacona, o te elementy, które mają najważniejsze znaczenie dla wyniku sprawy.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).