Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2664/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta O. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z [...] kwietnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") oraz na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969, ze zm.; dalej: "u.p.r."), ustalił E. M. (dalej zwana "Skarżącą"), a także C.Z.U.Z. oraz M. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie 161,00 zł.

Organ pierwszej instancji jako podstawę opodatkowania w podatku rolnym przyjął 0,6022 ha przeliczeniowych, opodatkowanych według stawki podatkowej 189,65 zł za jeden ha, zaś podatkiem od nieruchomości opodatkował budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 96,00 m2 według stawki 0,49 zł za m2.

Organ wyjaśnił, że podatniczki jako współwłaścicielki przedmiotowych nieruchomości, nie złożyły informacji o przedmiotach opodatkowania, dlatego przyjęto dane jakie zawierała ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r, Nr 193, poz. 1287; dalej "P.g.i.k.")

Skarżąca oraz C. Z. w odwołaniu z 30 kwietnia 2013 r. nie zgodziły się z powierzchnią gospodarstwa przyjętą do opodatkowania, a co za tym idzie także z kwotą ustalonego podatku. Wniosły o zawieszenie postępowania oraz udział Prokuratora w sprawie.

W uzasadnieniu podniosły, iż organ zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w decyzjach za lata poprzednie, zaniżył powierzchnię ich gospodarstwa rolnego, co wywnioskowały z porównania danych zawartych w akcie notarialnym z [...] listopada 1962 r. Poinformowały ponadto, że przeciwko Miastu O. toczą się sprawy o zwrot nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O.(dalej zwane "SKO") decyzją z [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdziło, że z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego według stanu na 22 lutego 2013 r., prowadzonego przez Urząd Miasta O. wynika, że podatniczki są współwłaścicielkami przedmiotowych nieruchomości. Grunty te zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty orne, pastwiska trwałe i grunty rolne zabudowane, wszystkie podlegające podatkowi rolnemu. W ocenie organu przedmiotowa nieruchomość prawidłowo została opodatkowana podatkiem od nieruchomości oraz podatkiem rolnym, pobieranym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Według SKO w kontekście treści art. 21 ust. 1 P.g.i.k. organ podatkowy w zakresie informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków jest nimi związany. Tym samym na etapie postępowania podatkowego nie może pominąć ani też kwestionować danych wynikających z tej ewidencji. Pomimo tego, że organ wymiaru podatku powinien dokonać na podstawie otrzymanej od podatnika informacji, w przypadku niezłożenia informacji podatkowych do wymiaru przyjmuje dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy mając powyższe na uwadze doszedł do przekonania, że taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż podatniczki nie złożyły w organie wymaganych informacji o przedmiotach opodatkowania. W takim przypadku aktualna na ten czas ewidencja gruntów i budynków stanowiła podstawę ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym. W aktach sprawy brak jest ponadto informacji o złożonych przez podatniczki deklaracjach, dotyczących zmian stanu faktycznego, mającego wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego.

W dalszej części uzasadnienia za bezzasadne uznał wnioski Skarżącej o zawieszenie postępowania oraz udział Prokuratora w sprawie twierdząc, że na wynik obecnego postepowania podatkowego nie mogą mieć wpływu toczące się sprawy cywilne i administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionej przez Skarżącą skargi, wyrokiem z dnia 4 czerwca 2014 r. zapadłym w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2485/13 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że nie może być wykonana w całości.

W uzasadnieniu nie zgadzając się ze stanowiskiem SKO, zgodnie z którym przedmiot opodatkowania został w niniejszej sprawie ustalony na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nie podzielił ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Zauważył, że w aktach sprawy znajdują się wydruki komputerowe zatytułowane "wypis z rejestru gruntów" i "wypis z rejestru gruntów (budynki)", opatrzone jedynie pieczęcią "do użytku służbowego". Zawierają braki w postaci imienia i nazwiska osoby, która wykonała dokument, jej podpisu, pieczęci urzędowej organu, podpisu osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz daty złożenia podpisu.

W zaistniałej sytuacji uznał, że powyższe wydruki nie mogą być potraktowane jako dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.; dalej "O.p."), a w konsekwencji nie mogą stanowić dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone.

Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy Skarżąca kwestionuje przedmiot opodatkowania, wskazując, że podatek naliczany jest od niewłaściwej powierzchni gruntów, zaakceptowanie przez SKO ustalenia przedmiotu opodatkowania na podstawie wydruków komputerowych nie spełniających wymogów określonych w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. uznać należy za naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122, art. 187 § 1 i art. 194 § 1 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym WSA w Warszawie za niezbędne uznał przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uzupełnienie zebranego w sprawie materiału dowodowego o wypisy z rejestru gruntów i wypisy z rejestru gruntów (budynki) odpowiadające wymogom określonym w przywołanym wyżej rozporządzeniu.

W związku z doręczeniem stronom tego postępowania odpisu powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem tut. Sąd powziął informację o śmierci uczestniczki postępowania C. Z.. Przy piśmie z dnia 3 października 2014 r. Urząd Stanu Cywilnego w O. nadesłał do tut. Sądu odpis skrócony aktu zgonu uczestniczki postępowania C.Z. z którego wynika iż zmarła ona w dniu [...] maja 2014 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd postanowieniem z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/13 na mocy art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", zawiesił postępowanie sądowe. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił podjąć zawieszone postępowanie sądowe z udziałem: U. Z.E.M. i M. S. – jako następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania C.Z.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doręczył prawomocny wyrok sygn. akt III SA/Wa 2485/13 i zwrócił akta administracyjne.

SKO decyzją z dnia [...]września 2018 r., mając na uwadze wskazania zawarte w powyższym wyroku, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...]kwietnia

2013 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie zwróciło uwagę, iż organ pierwszej instancji w wyniku wystąpienia przez SKO do organu pierwszej instancji o uzupełnienie zebranego materiału dowodowego, aby spełniał wymogi dokumentów urzędowych, o których mowa w art. 194 § 1 O.p., przesłał aktualne wypisy z rejestru gruntów opatrzone stosownymi pieczęciami i podpisami.

Mając na uwadze, że uzupełnione wypisy spełniają wymogi dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. SKO uznało, iż stanowią podstawę wymiaru podatków.

Strona w skardze z dnia 16 października 2018 r., wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, udział Prokuratora w sprawie, dołączenie akt sprawy o zwrot nieruchomości (ziemi – gospodarstwo rolne) z Sądu Okręgowego W.z pozwu C. Z.przeciwko miastu O. sygn. akt [...] i w Urzędzie Wojewódzkim w W. – Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości [...], dołączenie aktu notarialnego z 1962 r. – map geodezyjnych i Zd założonego na te działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, dołączenie aktu notarialnego z 1986 r. z PBN w O. i miasta O. odłączenie akt sprawy Urzędu Miasta w O. – decyzja [...] [...] lipca 1988 r. i innych spraw toczących się przed sądami przeciwko miastu O..

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznało za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna z powodów innych niż wskazane w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/13 w niniejszej sprawie orzekł, iż, "Sąd podziela w pełni stanowisko wyrażone przez SKO, zgodnie z którym stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zaś organy podatkowe są powyższymi danymi związane.

Jednak sąd nie może podzielić stanowiska SKO, zgodnie z którym przedmiot opodatkowania został w niniejszej sprawie ustalony na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji nie może podzielić ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, prowadzenie ewidencji gruntów należy do zadań starosty (art. 7d ust. 1 powołanej ustawy).

Zgodnie z par. 51 ust. 1 Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38 poz. 454, zwanego dalej Rozporządzeniem), starosta udostępnia dane ewidencyjne w formie: 1) komputerowych wydruków mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, o których mowa w § 22-32 rozporządzenia, 2) wypisów z rejestrów i kartotek, 3 ) wyrysów z mapy ewidencyjnej, 4) plików komputerowych, 5) informacji przekazywanych ustnie i wizualnie.

Stosownie do załącznika nr 5 Rozporządzenia, treść wypisu z rejestru gruntów, kartoteki budynków, kartoteki lokali oraz rejestru budynków i rejestru lokali obejmuje m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędowa organu, podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz data złożenia podpisu.

W aktach sprawy znajdują się wydruki komputerowe zatytułowane "wypis z rejestru gruntów" i "wypis z rejestru gruntów (budynki)". Opatrzone są one pieczęcią "do użytku służbowego" brak jest natomiast imienia i nazwiska osoby, która wykonała dokument, jej podpisu, pieczęci urzędowej organu, podpisu osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz daty złożenia podpisu.

Oznacza to, że powyższe wydruki nie mogą być potraktowane jako dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 par. 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji nie mogą stanowić dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone.

Skoro, jak już wyżej podniesiono, Skarżąca kwestionuje przedmiot opodatkowania, wskazując, że podatek naliczany jest od niewłaściwej powierzchni gruntów, zaakceptowanie przez SKO ustalenia przedmiotu opodatkowania na podstawie wydruków komputerowych nie spełniających wymogów określonych w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. uznać należy za naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122, 187 par. 1 i 194 par. 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę SKO uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy o wypisy z rejestru gruntów i wypisy z rejestru gruntów (budynki). odpowiadające wymogom określonym w przywołanym wyżej rozporządzeniu."

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r. Sąd ten zawarł wskazania dla SKO co do dalszego postępowania, zgodnie z którymi "rozpoznając ponownie sprawę SKO uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy o wypisy z rejestru gruntów i wypisy z rejestru gruntów (budynki). odpowiadające wymogom określonym w przywołanym wyżej rozporządzeniu.".

Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 2018 r. o nr kancelaryjnym [...] dot. działek o numerze [...] oraz numerze [...] zawierający w szczególności nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument oraz pieczęć urzędowa organu, podpis tej osoby jako osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu. Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów z dnia 31 sierpnia 2018 r. o nr kancelaryjnym [...] dot. działek o numerze [...] oraz [...]zawierający w szczególności nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument oraz pieczęć urzędowa organu, podpis tej osoby jako osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu.

Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brakuje odpowiadającego wymogom ww. Rozporządzenia – o czym była mowa w ww. wyroku z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/13 – wypisu z rejestru gruntów (budynki) dotyczącego działki o numerze [...] . W odniesieniu do tego ostatniego dokumentu w aktach znajduje się jedynie kopia wypisu z rejestru gruntów (budynki)", na którym widnieje pieczęć "do użytku służbowego". W tym miejscu Sąd zauważa, że w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/13 Sąd ten wskazał na konieczność uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego nie tylko o (odpowiadające wymogom określonym w przywołanym wyżej rozporządzeniu) wypisy z rejestru gruntów, ale również o stosowne wypisy z rejestru gruntów (budynki). Sąd w ww. wyroku wskazał bowiem na to, że "W aktach sprawy znajdują się wydruki komputerowe zatytułowane "wypis z rejestru gruntów" i "wypis z rejestru gruntów (budynki)". Opatrzone są one pieczęcią "do użytku służbowego" brak jest natomiast imienia i nazwiska osoby, która wykonała dokument, jej podpisu, pieczęci urzędowej organu, podpisu osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz daty złożenia podpisu." i na tej podstawie zawarł wskazania dla SKO co do dalszego postępowania, zgodnie z którymi "rozpoznając ponownie sprawę SKO uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy o wypisy z rejestru gruntów i wypisy z rejestru gruntów (budynki). odpowiadające wymogom określonym w przywołanym wyżej rozporządzeniu.". SKO nie uzupełniło zatem materiału dowodowego o wypis z rejestru gruntów (budynki) mimo takiego wskazania w prawomocnym ww. wyroku tut. Sądu.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja została doręczona wyłącznie Pani E.M.. Organ odwoławczy przystępując do merytorycznego rozpoznania odwołania, zobowiązany jest traktować wszystkich współwłaścicieli nieruchomości jako strony postępowania, ze wszystkimi tego konsekwencjami, w szczególności doręczając tym osobom swoją decyzję. Zgodnie bowiem z art. 211 w związku z art. 235 O.p. decyzję doręcza się stronom na piśmie. Powyższego obowiązku organu odwoławczego nie zmieniał fakt, że tylko Pani E.M.złożyła skargę (w wyniku której uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie Pani M. S.oraz Pani U. Z. nie brały udziału w postępowaniu odwoławczym (nie doręczono im również zaskarżonej decyzji), a powinny brać udział (co stanowiło naruszenie ww. przepisów postępowania) – z załączonych akt administracyjnych nie wynika, żeby SKO po otrzymaniu ww. wyroku o sygn. akt III SA/Wa 2485/13 kierowało korespondencję do ww. osób. Sąd zwraca uwagę, że jak wskazano w postanowieniu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/13 Pani C. Z. zmarła w dniu [...] maja 2014 r., a jej następcami prawnymi są Pani U.Z.Pani E.M. i Pani M.S.(jak wskazano w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn.. akt III SA/Wa 2485/13).

Rozpoznając ponownie sprawę SKO uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy o odpowiadający wymogom określonym w przywołanym wyżej rozporządzeniu wypis z rejestru gruntów (budynki) będący podstawą określenia podstawy opodatkowania przy ustaleniu podatku od nieruchomości w zaskarżonej decyzji (tak jak uczyniło to SKO uzupełniając materiał dowodowy o wypis z rejestru gruntów z dnia 31 sierpnia 2018 r. o nr kancelaryjnym [...] dot. działek o numerze [...] oraz [...] oraz wypis z rejestru gruntów z dnia 31 sierpnia 2018 r. o nr kancelaryjnym [...] dot. działek o numerze [...] oraz [...]). SKO zapewni również udział wskazanym wyżej osobom w postępowaniu odwoławczym, w tym doręczając im decyzję.

Zważywszy na brak uzupełnienia przez SKO zebranego w sprawie materiału dowodowego o – odpowiadający wymogom określonym w przywołanym wyżej rozporządzeniu – wypis z rejestru gruntów (budynki) będącego podstawą określenia podstawy opodatkowania przy ustaleniu podatku od nieruchomości w zaskarżonej decyzji, mimo zawarcia takiego wskazania w ww. wyroku III SA/Wa 2485/13 oraz brak zapewnienia stronom udziału w postępowaniu odwoławczym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.