Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2332/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 1, art. 150 par. 2, art. 162 par. 1, art. 163 par. 2, art. 223 par. 2 pkt 1, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Po 2332/15

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] określił [...] ( strona, skarżący), w podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości: za I kwartał 2010 r.[...], za II kwartał 2010 r. [...], za III kwartał 2010 r. [...] zł.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] wniósł odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], w którym zarzucił organowi pierwszej instancji w szczególności naruszenie art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. dalej: O.p.), poprzez doręczenie ww. decyzji z dnia [...] marca 2014 r. bezpośrednio stronie z pominięciem ustanowionego przez stronę pełnomocnika.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził niedopuszczalność ww. odwołania złożonego przez [...] z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2014 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że decyzja będąca przedmiotem odwołania nie została doręczona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, ponieważ wbrew art. 145 § 2 O.p., nie została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi -[...].

W związku z postanowieniem o niedopuszczalności odwołania Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonał ponownej wysyłki decyzji z dnia [...] marca 2014 r., kierując przesyłkę do pełnomocnika strony - [...]. W dniu [...] października 2014 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została zwrócona do Urzędu Skarbowego [...] z adnotacją o niepodjęciu jej w terminie.

W dniu [...] lipca 2015 r. do Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło pismo z dnia [...] lipca 2015 r. w którym [...] reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o doręczenie ww. decyzji z dnia [...] marca 2014 r. oraz ewentualnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji.

W ww. piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. podatnik reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił, że wskutek zaniedbań w wykonaniu przez Pocztę Polską S.A. usługi pocztowej i naruszenia warunków doręczenia określonych w art. 150 O.p., przesyłka zawierająca decyzję nie dotarła do pełnomocnika strony. Wskazał ponadto, że w październiku 2014 r., tj. w okresie w którym mogło dojść do doręczenia decyzji, pełnomocnik z uwagi na chorobę nie był zdolny do wykonywania czynności. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od [...] do [...] października 2014 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] poinformował podatnika o braku podstaw do ponownego doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2014 r., wskazując jednocześnie, że ww. decyzja została doręczona w trybie art. 150 § 2 O.p. z dniem [...] października 2014 r. Natomiast pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przekazał Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu odwołanie z dnia [...] lipca 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.

Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1 i § 2 O.p. oraz na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania i stwierdził, że odwołanie z dnia [...] lipca 2015 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2011 r. zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego złożenia.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2014 r. wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu [...] października 2014 r., do pełnomocnika strony - [...], na jego adres zamieszkania wskazany w pełnomocnictwie z dnia [...] kwietnia 2013 r., tj.: ul. [...], [...].

Jak wynika z adnotacji umieszczonych na kopercie oraz druku zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka była awizowana w dniu [...] października 2014 r. oraz w dniu [...] października 2014 r., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu [...] października 2014 r., ponieważ adresat nie podjął awizowanej przesyłki.

W ocenie organu odwoławczego przy doręczaniu pisma spełniono wymogi określone w art. 150 O.p., ponieważ adresata dwukrotnie zawiadomiono o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, przy czym powtórne zawiadomienie miało miejsce po upływie 7-dniowego okresu przechowywania pisma w placówce, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata oraz przechowywano pismo w placówce przez okres 14 dni.

We wniosku o przywrócenie terminu strona zarzuca, że przesyłka zawierająca decyzję nie dotarła do pełnomocnika strony wskutek zaniedbań w wykonaniu przez Pocztę Polską S.A. usługi pocztowej oraz naruszenia warunków doręczenia określonych w art. 150 O.p. Strona nie wskazała jednak na czym zaniedbania te i naruszenia miałyby polegać. Swoich twierdzeń strona również w żaden sposób nie uprawdopodabnia. Należy wskazać, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, wypełnione przez pracowników poczty, korzysta z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13). Domniemanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek może zostać wprawdzie obalone - przez stronę mającą w tym interes - co jednak w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W ocenie organu odwoławczego samo gołosłowne i lakoniczne stwierdzenie o bliżej nieokreślonych nieprawidłowościach w doręczeniu nie podważa wiarygodności prawidłowo wypełnionego druku potwierdzenia odbioru.

Wobec powyższego, na podstawie art. 150 § 2 O.p. organ uznał, że decyzja została prawidłowo doręczona z dniem [...] października 2014 r.

Przytaczając przepisy art. 223 § 1 O.p., art. 223 § 2 pkt 1 O.p. i art. 12 § 6 pkt 2 O.p., organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie decyzja organu pierwszej instancji doręczona została w dniu [...] października 2014 r., a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, obliczony zgodnie z regułami określonymi w art. 12 § 1 O.p., upłynął w dniu [...] listopada 2014 r.

Odwołanie [...] z dnia [...] lipca 2015 r. od decyzji z dnia [...] marca 2014 r. zostało nadane w dniu [...] lipca 2015 r., a więc po terminie do jego wniesienia określonym przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Wniesienie odwołania w przewidzianym prawem terminie warunkuje skuteczność tego środka zaskarżenia. Uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania powoduje natomiast bezskuteczność odwołania, którego następstwem jest ostateczność kwestionowanego orzeczenia. Odwołanie wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia nie podlega rozpatrzeniu przez organ odwoławczy.

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują jednak w razie uchybienia terminowi do złożenia odwołania, możliwość jego przywrócenia, o czym stanowi m.in. art. 162 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu, w myśl art. 162 § 2 tej ustawy, należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

W orzecznictwie dotyczącym art. 162 O.p. powszechny jest pogląd, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zatem, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Do takich okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi przez stronę zalicza się miedzy innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa czy katastrofa.

W niniejszej sprawie podatnik w celu wykazania braku swojej winy w niedochowaniu terminu wskazuje, że decyzja nie została doręczona wskutek zaniedbań Poczty Polskiej S.A., jak również powołuje się na chorobę pełnomocnika, potwierdzoną kserokopią zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy w okresie od [...] do [...] października 2014 r.

Samo gołosłowne i lakoniczne stwierdzenie o bliżej nieokreślonych nieprawidłowościach w doręczeniu nie podważa wiarygodności prawidłowo wypełnionego druku potwierdzenia odbioru, ani też nie uprawdopodabnia braku winy w niedochowaniu terminu.

W ocenie organu odwoławczego również z przedłożonego zaświadczenia o niezdolności do pracy nie wynika, aby choroba uniemożliwiła pełnomocnikowi odbiór przesyłki zawierającej decyzję organu podatkowego oraz złożenie odwołania w przewidzianym prawem terminie. Z załączonej do wniosku o przywrócenie terminu kserokopii zaświadczenia lekarskiego wynika (rubryka nr 15), że według wskazań lekarskich chory mógł chodzić w okresie niezdolności do pracy, a więc nie był obłożnie chory. Ponadto, niezdolność do pracy ustała z dniem [...] października 2014 r. tj. w okresie w którym termin do złożenia odwołania od decyzji jeszcze nie upłynął. Termin ten upływał dopiero z dniem [...] listopada 2014r., a więc pełnomocnik strony miał wystarczająco dużo czasu aby wyjaśnić kwestie związane z doręczeniem decyzji oraz złożyć odwołanie.

Należy ponadto zauważyć, że podatnik sam, zwracając uwagę na nieprawidłowości w działaniu organu, domagał się doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Podatnik wiedział na jakim etapie znajduje się prowadzone wobec niego postępowanie i miał świadomość, że została wydana decyzja, która powinna zostać doręczona pełnomocnikowi strony.

W świetle powyższego organ stwierdził, że podatnik nie uprawdopodobnił braku winy z niedochowaniu terminu, wobec czego brak jest podstaw do jego przywrócenia.

Zgodnie z art. 163 § 2 O.p., w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Stosownie natomiast do art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Pismem z [...] listopada 2015 r. pełnomocnik strony wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez przyjęcie, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z winy pełnomocnika [...]. W związku z tym pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzuty, pełnomocnik skarżącego powołuje się na nowe, nie wskazywane dotychczas okoliczności, jak również na dowody, które nie zostały przedłożone organowi wraz z ww. wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Pełnomocnik skarżącego podnosi zarzuty dotyczące doręczenia decyzji organu podatkowego twierdząc w szczególności, że pełnomocnik strony - [...] nie otrzymał żadnej informacji (w szczególności zawiadomienia) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Wskazuje, że w dniu [...] października 2014 r., w którym [...] odbierał inne przesyłki w Urzędzie Pocztowym, pracownik tego Urzędu nie poinformował [...] o zwrotach przesyłek dokonanych dzień wcześniej i w tym samym dniu.

Skarżący powołuje się także na pismo Poczty Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. stanowiącego odpowiedź na skargę [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym stwierdzono - cyt.: "Wyjaśniam, że przy zarzutach dotyczących pracowników nasze ustalenia oparte są na dokumentacji pocztowej oraz na oświadczenia składanych przez tych pracowników, stąd też przyznaję, że obecnie nie mam obiektywnych możliwości jednoznacznego potwierdzenia bądź wykluczenia opisanych sytuacji".

Pełnomocnik przedstawił nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia [...], wskazując, że [...] przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od dnia [...].10.2014 r. do dnia [...].03.2015 r., a później nieprzerwanie przebywał i będzie przebywał "na świadczeniu rehabilitacyjnym" do dnia [...] lutego 2016 r., z powodu przewlekłej choroby związanej z wypaleniem zawodowym. Według pełnomocnika skarżącego powyższe jednoznacznie wskazuje, że [...] był i jest obłożnie chory, a charakter choroby i leczenie farmakologiczne uniemożliwiało mu wykonywanie jakichkolwiek czynności zawodowych.

Na potwierdzenie powyższego Skarżący załączył do skargi:

- zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy w okresie: [...].10.2014 r.-[...].10.2014 r., [...].10.2014 r.-[...].11.2014 r., [...].11.2014 r.- [...].12.2014 r.,[...].12.2014 r.-[...].01.2015 r., [...].01.2015 r. –[...].01.2015 r., [...].01.2015 r.-[...].02.2015 r., [...].02.2015 r. – [...].03.2015 r.

- orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].04.2015 r., [...].06.2015 r., [...].09.2015 r.

Zdaniem skarżącego, z uwagi na wcześniejszą aktywność pełnomocnika, niezrozumiałe jest zawarte w uzasadnieniu postanowienia stwierdzenie organu, iż podatnik sam, zwracając uwagę na nieprawidłowości w działaniu organu domagał się doręczenia decyzji pełnomocnikowi, oraz że podatnik wiedział na jakim etapie znajduje się prowadzone wobec niego postępowanie i miał świadomość, że została wydana decyzja, która powinna zostać doręczona pełnomocnikowi strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a), sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych kryteriów Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Zasadniczą kwestią sporną jest ocena tego, czy Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego jest zasadne, albowiem analiza akt sprawy nie potwierdza zasadności zarzutów strony skarżącej.

W niniejszej sprawie decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2014 r. wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu [...] października 2014 r., do pełnomocnika strony - [...], na jego adres zamieszkania wskazany w pełnomocnictwie z dnia [...] kwietnia 2013 r., tj.: ul. [...], [...].

Jak wynika z adnotacji umieszczonych na kopercie oraz druku zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka była awizowana w dniu [...] października 2014 r. oraz w dniu [...] października 2014 r., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu [...] października 2014 r., ponieważ adresat nie podjął awizowanej przesyłki.

W ocenie Sądu przy doręczaniu pisma spełniono wymogi określone w art. 150 O.p., ponieważ adresata dwukrotnie zawiadomiono o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, przy czym powtórne zawiadomienie miało miejsce po upływie 7-dniowego okresu przechowywania pisma w placówce, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata oraz przechowywano pismo w placówce przez okres 14 dni.

We wniosku o przywrócenie terminu strona zarzuciła, że przesyłka zawierająca decyzję nie dotarła do pełnomocnika strony wskutek zaniedbań w wykonaniu przez Pocztę Polską S.A. usługi pocztowej oraz naruszenia warunków doręczenia określonych w art. 150 O.p. Strona nie wskazała jednak na czym zaniedbania te i naruszenia miałyby polegać. Swoich twierdzeń strona również w żaden sposób nie uprawdopodabnia. Należy wskazać, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, wypełnione przez pracowników poczty, korzysta z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy, a domniemanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek może zostać wprawdzie obalone - przez stronę mającą w tym interes.

W ocenie organu Sądu, zasadnie organ odwoławczy uznał, że samo gołosłowne i lakoniczne stwierdzenie o bliżej nieokreślonych nieprawidłowościach w doręczeniu nie podważa wiarygodności prawidłowo wypełnionego druku potwierdzenia odbioru.

Wobec powyższego, prawidłowo organ odwoławczy, na podstawie art. 150 § 2 O.p. uznał, że decyzja została prawidłowo doręczona z dniem [...] października 2014 r., a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, obliczony zgodnie z regułami określonymi w art. 12 § 1 O.p., upłynął w dniu [...] listopada 2014 r.

Odwołanie [...] od decyzji z dnia [...] marca 2014 r. zostało nadane w dniu [...] lipca 2015 r., a więc po terminie do jego wniesienia określonym przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Wniesienie odwołania w przewidzianym prawem terminie warunkuje skuteczność tego środka zaskarżenia. Uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania powoduje natomiast bezskuteczność odwołania, którego następstwem jest ostateczność kwestionowanego orzeczenia. Odwołanie wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia nie podlega rozpatrzeniu przez organ odwoławczy.

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują jednak w razie uchybienia terminowi do złożenia odwołania, możliwość jego przywrócenia, o czym stanowi m.in. art. 162 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

W orzecznictwie dotyczącym art. 162 O.p. powszechny jest pogląd, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zatem, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Do takich okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi przez stronę zalicza się miedzy innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa czy katastrofa.

W niniejszej sprawie podatnik w celu wykazania braku swojej winy w niedochowaniu terminu wskazuje, że decyzja nie została doręczona wskutek zaniedbań Poczty Polskiej S.A., jak również powołuje się na chorobę pełnomocnika, potwierdzoną kserokopią zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy w okresie od [...] do [...] października 2014 r.

W świetle powyższego, prawidłowo organ odwoławczy uznał, że z przedłożonego zaświadczenia o niezdolności do pracy nie wynika, aby choroba uniemożliwiła pełnomocnikowi odbiór przesyłki zawierającej decyzję organu podatkowego oraz złożenie odwołania w przewidzianym prawem terminie. Z załączonej do wniosku o przywrócenie terminu kserokopii zaświadczenia lekarskiego wynika (rubryka nr 15), że według wskazań lekarskich chory mógł chodzić w okresie niezdolności do pracy, a więc nie był obłożnie chory. Ponadto, niezdolność do pracy ustała z dniem [...] października 2014 r., tj. w okresie w którym termin do złożenia odwołania od decyzji jeszcze nie upłynął. Termin ten upływał dopiero z dniem [...] listopada 2014 r., a więc pełnomocnik strony miał wystarczająco dużo czasu aby wyjaśnić kwestie związane z doręczeniem decyzji oraz złożyć odwołanie.

Należy ponadto zauważyć, że podatnik sam, zwracając uwagę na nieprawidłowości w działaniu organu, domagał się doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Podatnik wiedział na jakim etapie znajduje się prowadzone wobec niego postępowanie i miał świadomość, że została wydana decyzja, która powinna zostać doręczona pełnomocnikowi strony.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, że podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu, wobec czego brak było podstaw do jego przywrócenia.

Zgodnie z art. 163 § 2 O.p., w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Stosownie natomiast do art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Sąd podkreśla, że we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, strona w sposób lakoniczny wskazywała na nieprawidłowości w zakresie doręczenia decyzji, nie precyzując swoich zarzutów w tym zakresie i nie wskazując nawet na czym nieprawidłowości te miałyby polegać.

Strona nie przedłożyła organowi rozpatrującemu wniosek o przywrócenie terminu pisma z dnia [...] czerwca 2015 r. skierowanego do Poczty Polskiej Filia Urzędu Pocztowego [...], ani odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. zawartej w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], które przekazane zostały Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu wraz ze skargą na postanowienie organu odwoławczego. We wniosku o przywrócenie terminu strona nie informowała także o złożeniu do Poczty Polskiej S.A. ww. skargi z dnia [...] czerwca 2015 r. Dlatego też ww. dokumenty nie były analizowane ani uwzględniane przez organ przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu.

Przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ ocenił prawidłowość doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2014 r. mając na uwadze treść art. 150 O.p., a także dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki i informacje umieszczone na kopercie zawierającej ww. decyzję.

Stwierdzono, że potwierdzenie odbioru decyzji zostało prawidłowo wypełnione, ponieważ zawiera wszelkie adnotacje, jakie należy umieścić w związku z wymogami określonymi w art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. zawiera informacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki, o pozostawieniu zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej oraz o zwrocie z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie. Stwierdzono także, że adnotacje wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zbieżne są z pieczęciami i adnotacjami umieszczonymi na kopercie przesyłki.

Na podstawie ww. dokumentów ustalono, że przesyłka była awizowana w dniu [...] października 2014 r. oraz w dniu [...] października 2014 r., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu [...] października 2014 r., ponieważ adresat nie podjął awizowanej przesyłki.

Należy podkreślić, że z treści art. 162 O.p. wynika jednoznacznie, że to zainteresowany (podatnik) ma uprawdopodobnić zaistnienie niezawinionych przez niego okoliczności, które uniemożliwiły mu dochowanie terminu. Oznacza to, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy. To sama strona, która nie dokonała w terminie czynności procesowej, ma najlepszą wiedzę o przyczynach takiego stanu rzeczy i powinna przedstawić je klarownie i jasno, a przy tym w sposób odpowiadający rzeczywistości (por. I SA/Op 608/09 z 10 marca 2010 r.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, że uprawdopodobnienie nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza to, że strona na poparcie swych twierdzeń nie może zgłaszać wniosków dowodowych. Jednakże zarówno argumenty przedstawione przez stronę domagającą się przywrócenia terminu jak też ewentualnie przedłożone przez nią dowody muszą być przekonujące na tyle, by mogły stworzyć w świadomości organu orzekającego przekonanie o prawdopodobieństwie i wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności (por. I SA/Op 608/09 z 10 marca 2010 r.).

Mając na uwadze, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, wypełnione przez pracowników poczty, korzysta z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13), organ rozpatrujący wniosek prawidłowo uznał, że samo gołosłowne i lakoniczne stwierdzenie o bliżej nie sprecyzowanych nieprawidłowościach nie podważa wiarygodności prawidłowo wypełnionego druku potwierdzenia odbioru.

A zatem organ zasadnie, kierując się treścią prawidłowo wypełnionego druku potwierdzenia odbioru stwierdził, że przy doręczaniu decyzji spełniono wymogi określone w art. 150 O.p., ponieważ adresata dwukrotnie zawiadomiono o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, przy czym powtórne zawiadomienie miało miejsce po upływie 7-dniowego okresu przechowywania pisma w placówce, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata oraz przechowywano pismo w placówce przez okres 14 dni.

Natomiast, ustosunkowując się do pism załączonych do skargi przez skarżącego, tj. skargi z dnia [...] czerwca 2015 r. skierowanej przez [...] do Poczty Polskiej Filia Urzędu Pocztowego [...] oraz odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2015r. nr [...], Sąd zauważa, że z ww. pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2015 r. nie wynika, aby Poczta Polska stwierdziła nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki zawierającej ww. decyzję organu podatkowego. Przeciwnie, w ww. piśmie wskazuje się, że - cyt.: "Zainteresowany w sprawie listonosz zapewnił, że w przypadku nadejścia do doręczenia jakiejkolwiek przesyłki wymagającej pokwitowania, każdorazowo podejmuje próbę osobistego doręczenia, natomiast w sytuacji niezastania adresata, pozostawia zawiadomienie o jej nadejściu i możliwości odbioru w placówce pocztowej." Poczta Polska potwierdza również, że przesyłka nr [...], zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], była awizowana w dniu [...].10.2014 r., zawiadomienie powtórne sporządzono w dniu [...].10.2014 r., a po upływie terminu przechowywania, w dniu [...].10.2014 r. przesyłka została skierowana do nadawcy.

Wskazywany przez skarżącego fragment pisma, w którym Poczta stwierdza, że nie ma obiektywnych możliwości jednoznacznego potwierdzenia bądź wykluczenia opisanych sytuacji, należy powiązać ze wcześniejszym stwierdzeniem, iż - cyt.: "W kwestii niewydania przesyłek do skierowanych od września do listopada 2014 roku do zwrotu wyjaśniam, iż w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z obsługującymi Pana w tym okresie asystentami, uzyskanie od nich stosownych oświadczeń w przedmiotowym zakresie nie jest możliwe". Z ww. pisma wynika więc wyłącznie, że Poczta Polska nie ma możliwości uzyskania stosownych oświadczeń od swoich byłych pracowników z uwagi na rozwiązanie z nimi umowy o pracę. Należy ponadto zauważyć, że stwierdzenie to nie dotyczy kwestii pozostawienia zawiadomienia o przesyłce w skrzynce pocztowej adresata, co, jak wskazano powyżej, potwierdził zainteresowany w sprawie listonosz.

W związku z załączeniem do skargi zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy oraz orzeczeń lekarza orzecznika ZUS, Sąd wyjaśnia, że do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżący załączył wyłącznie jedno zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od [...].10.2014 r. do [...].10.2015 r. Strona nie przedłożyła natomiast zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy w okresie od [...] października 2014 r. do [...] marca 2015 r., jak również orzeczeń lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].04.2015 r., [...].06.2015 r., [...].09.2015 r. Wobec powyższego ww. dokumenty nie były analizowane ani uwzględniane przez organ przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu.

We wniosku o przywrócenie terminu strona powołując się na ww. zaświadczenie lekarskie zawarła jedynie ogólne, lakoniczne wyjaśnienie, że pełnomocnik z uwagi na chorobę nie był zdolny do wykonywania czynności.

Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w niedochowaniu terminu. To na stronie ciąży ciężar uprawdopodobnienia braku swojej winy. W niniejszej sprawie strona nie wywiązała się z ww. obowiązku. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Trzeba bowiem wykazać, że rodzaj choroby całkowicie uniemożliwiał dokonanie czynności w tym czasie oraz że nie istniała żadna możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu.

Organ rozpatrujący wniosek, kierując się treścią zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez stronę, z którego wynikało, że według wskazań lekarskich chory mógł chodzić w okresie niezdolności od pracy oraz że niezdolność do pracy ustała w dniu [...] października 2015 r., a więc przed upływem terminu do wniesienia odwołania, zasadnie więc uznał, że strona nie uprawdopodobniła, że choroba uniemożliwiła pełnomocnikowi odbiór przesyłki zawierającej decyzję organu podatkowego oraz złożenie odwołania w przewidzianym prawem terminie, a tym samym nie uprawdopodobniła aby uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

Ustosunkowując się do przedstawionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego argumentów dotyczących przewlekłej choroby związanej z wypaleniem zawodowym uniemożliwiającej pełnomocnikowi strony wykonywanie jakichkolwiek czynności zawodowych, Sąd zauważa, że w skardze z dnia [...] czerwca 2015 r. kierowanej do Poczty Polskiej Filia Urzędu Pocztowego [...] ww. pełnomocnik - [...] podniósł, że w okresie wrzesień - listopad 2014 r. regularnie stawiał się i odbierał przesyłki w Urzędzie Pocztowym Filia Urzędu Pocztowego [...], ul. [...], [...]. W ww. piśmie [...] wskazał również - cyt.: "W urzędzie pocztowym jestem średnio co 10 dni, gdyż mam swoje obowiązki zawodowe (głównie jako pełnomocnik) i muszę regularnie odbierać korespondencję)."

Tak więc pełnomocnik strony - [...], twierdząc jednocześnie, że przewlekła choroba trwająca od [...].10.2014 r. do chwili obecnej uniemożliwia mu wykonywanie jakichkolwiek czynności zawodowych oraz że w okresie wrzesień - listopad 2014 r. regularnie, ze względu na obowiązki zawodowe, bywał w Urzędzie Pocztowym - mija się z prawdą albo w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, albo w ww. skardze kierowanej do Poczty Polskiej.

Powyższe oznacza także zdaniem Sądu, że skarżący swoje wyjaśnienia dostosowuje do aktualnych potrzeb, mając zapewne na celu osiągnięcie korzyści procesowych.

Należy też podkreślić, że nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich.

W ocenie Sądu, istotna jest również okoliczność, że podatnik wiedział na jakim etapie znajduje się prowadzone wobec niego postępowanie i miał świadomość, że decyzja z dnia [...] marca 2014 r. powinna zostać doręczona pełnomocnikowi.

Przy ocenie braku winy organ administracji musi przyjmować tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Ocena winna się odbywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Należy brać pod rozwagę okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, jak i okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.

Należy zauważyć, że postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. o niedopuszczalności odwołania z dnia [...] kwietnia 2014 r. zostało doręczone podatnikowi w dniu [...] lipca 2014 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony dopiero po upływie jedenastu miesięcy - w dniu [...] lipca 2015 r. We wniosku tym wskazano, że o doręczeniu decyzji pełnomocnikowi, strona oraz jej pełnomocnik dowiedzieli się w dniu [...] czerwca 2015 r., w związku otrzymaniem zawiadomienia o skierowaniu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego [...].

Powyższe oznacza, że przez prawie roczny okres jaki upłynął od dnia doręczenia postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania do dnia [...] czerwca 2015 r., w którym zawiadomiono stronę o skierowaniu do sądu aktu oskarżenia, strona, pomimo że wiedziała, iż decyzja z dnia [...] marca 2014 r. powinna zostać doręczona pełnomocnikowi pozostawała zupełnie bierna w zakresie wyjaśnienia zaistniałego stanu rzeczy. Brak doręczenia decyzji powinien zaniepokoić stronę i skłonić ją do podjęcia działań w celu wyjaśnienia sytuacji w jakiej się znalazła. Takiego zachowania można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Dlatego też niewykazanie jakiejkolwiek inicjatywy, przez tak długi, prawie roczny okres czasu, dodatkowo negatywnie wpływa na ocenę staranności uzasadniającej brak winy w niezachowaniu terminu.

Sąd stwierdza, że uprawdopodobnienie braku winy jest warunkiem koniecznym przywrócenia terminu oraz że to strona wnosząca o przywrócenie terminu ma obowiązek przedstawienia stosownej argumentacji w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, we wniosku o przywrócenie terminu strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, wobec czego organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.