Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 272/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 194 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Ł. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 48/22 w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2021 r. nr SE.906.2.45.2021.BT w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do obowiązku czasowego ograniczenia prowadzenia działalności przez przedsiębiorców postanawia: uchylić postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II SA/Rz 48/22 i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 48/22 po rozpoznaniu skargi A. Ł. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do obowiązku czasowego ograniczenia prowadzenia działalności przez przedsiębiorców, w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Przemyślu z dnia 14 października 2021 r., a w punkcie 2 umorzył postępowanie administracyjne. W punkcie 3 tego wyroku WSA zasądził od Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej kwotę 897 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że o kosztach należnych stronie skarżącej, która wygrała sprawę orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.). WSA nie wyjaśnił jednocześnie powodów rozstrzygnięcia w zakresie zasądzonych kosztów.

A. Ł. złożyła zażalenie na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie 3 wskazanego wyżej wyroku WSA w Rzeszowie, kwestionując to postanowienie w zakresie należnego wynagrodzenia radcy prawnego. Autor zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 2217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwoty 1800 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego – kosztów wynagrodzenia radcy prawnego - według norm prawem przepisanych. Ponadto wniesiono o rozpoznanie niniejszego zażalenia przez Sąd I instancji na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. z uwagi na jego oczywistą zasadność.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265; powoływanego dalej jako: rozporządzenie) w zw. z § 2 pkt 4 tegoż rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i tym samym błędne ustalenie należnych skarżącej kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą przez WSA w Rzeszowie i zasądzenie tych kosztów w kwocie 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) podczas gdy na podstawie ww. przepisów koszty te – należne skarżącej – winny wynieść 1800 zł.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zasądzone w punkcie 3 wyroku WSA koszty postępowania sądowego należne skarżącej w kwocie 897 zł zostały zaniżone (błędnie wyliczone), a tym samym postanowienie to winno zostać zmienione. Skarżąca wskazała na brak uzasadnienia w zakresie zasądzonych dla niej kosztów (brak szczegółowego wyliczenia w tym zakresie), natomiast w jej ocenie na zasądzone przez Sąd koszty w kwocie 897 zł składają się: opłata od skargi 400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, którego wysokość została wyliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia.

Wnosząca zażalenie przytoczyła brzmienie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne (opłat za czynności radców prawnych) wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 2 Rozporządzenia, gdzie przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 5000 zł do 10.000 zł jest to 1800 zł. Przedmiotem zaskarżenia w skardze skierowanej do WSA w Rzeszowie była należność pieniężna nałożona na Skarżącą (kara pieniężna w kwocie 10.000 zł), a opłata od skargi nie była opłatą stałą lecz stosunkową, wyliczoną na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca podkreślił, iż z uwagi na fakt, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy była należność pieniężna, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia, zasądzone koszty postępowania sądowego winny uwzględniać wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącą, wynoszące (z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 10.000 zł) 1800 zł i łącznie - wraz z uiszczoną opłatą od skargi i opłatą skarbową od pełnomocnictwa koszty te powinny wynosić 2217 zł, a nie zasądzone przez Sąd 897 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Zażalenie w rozpoznawanej sprawie zostało wniesione na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. Z akt sądowych sprawy wynika, że na dzień 3 czerwca 2022 r. od wspomnianego wyroku nie złożono skargi kasacyjnej. Wobec tego należy uznać, że wypełniona została hipoteza art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., więc zażalenie może zostać obecnie rozpoznane.

Zażalenie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z cyt. wyżej przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Celem tego unormowania prawnego jest zobligowanie sądu do takiego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, aby strona mogła poznać motywy jakimi kierował się WSA, a także aby możliwa była ewentualna późniejsza kontrola instancyjna rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. w zakresie zaskarżonego postanowienia o kosztach postępowania sądowego nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie wskazał powodów zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów w wysokości wskazanej w punkcie 3. tego wyroku.

Z uzasadnienia wspomnianego wyroku wynika, że sprawa dotyczyła wymierzenia skarżącej przez organ kary pieniężnej za niezastosowanie się do obowiązku czasowego ograniczenia prowadzenia działalności przez przedsiębiorców w wysokości 10.000 zł, wobec czego kwota ta stanowiła wartość przedmiotu zaskarżenia, stanowiącą punkt odniesienia przy wyliczaniu wpisu sądowego i stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej. Jednakże Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił zasądzenia kwoty w takiej wysokości, jaka wskazana została w pkt 3 wyroku z dnia 21 kwietnia 2022 r., w tym szczególności czy stosował w sprawie art. 206 p.p.s.a.

Wskazane wyżej mankamenty uzasadnienia sprawiają, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie zasądzonych kosztów postępowania nie poddaje się kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny i z tego względu musi zostać uchylone. Rozpoznając sprawę ponownie w tym zakresie, Sąd pierwszej instancji uwzględni wskazane wyżej uwagi NSA i uzasadni w sposób prawidłowy podstawę prawną oraz motywy rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3 wyroku z dnia 21 kwietnia 2022 r. oraz sprawdzi, czy wysokość zasądzonych na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego została wyliczona w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz w odniesieniu do wartości przedmiotu zaskarżenia, którą stanowiła kara pieniężna w wysokości 10.000 zł.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1 Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V, Rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Kwestia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego będzie rozstrzygana przy orzekaniu przez Sąd I instancji o kosztach postępowania sądowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze przyjmuje się bowiem, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 615/11; z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 291/15). Oznacza to, że koszty te powinny być zasądzone w orzeczeniu kończącym postępowanie, stosownie do art. 209 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 510 oraz R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 785 i 786).