Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 369/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Złożenie przez cudzoziemca jednocześnie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz wniosku o wydanie wizy nie uzasadnia umorzenia postępowania o wydanie wizy jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 par. 1 Kpa; skutek taki mógłby powstać wówczas, gdyby postępowanie o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zostało wcześniej zakończone decyzją uwzględniającą wniosek.

TEZY

Złożenie przez cudzoziemca jednocześnie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz wniosku o wydanie wizy nie uzasadnia umorzenia postępowania o wydanie wizy jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 par. 1 Kpa; skutek taki mógłby powstać wówczas, gdyby postępowanie o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zostało wcześniej zakończone decyzją uwzględniającą wniosek.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Jacek Chlebny (spr.), Edward Janeczko, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt V SA 4910/03 w sprawie ze skargi N. K. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wizy i określenia terminu opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. K. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] października 2003r, w przedmiocie odmowy wydania wizy na okres 90 dni i określenia terminu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w dniu 8 maja 2003 r., przebywająca w Polsce, N. K. złożyła dwa odrębne wnioski: wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz wniosek o wydanie wizy pobytowej. Zdaniem Sądu, oba postępowania są odrębne, aczkolwiek rozpoznanie każdego z tych wniosków wymaga rozważenia częściowo tożsamych okoliczności. Ponadto ustalono, że w stosunku do N. K. wydana została ostateczna decyzja o wydaleniu, jej pobyt w Polsce ma na celu podjęcie pracy, a zatem jest inny niż deklarowany, natomiast związek małżeński zawarty z obywatelem polskim ma charakter pozorny. Nie istnieją bowiem żadne więzy pomiędzy skarżącą i jej mężem. Małżonkowie nie znają podstawowych okoliczności dotyczących życia każdego z nich. Mąż skarżącej nie posiadał żadnej wiedzy o rodzinie skarżącej w Armenii, w tym także, ile skarżąca ma dzieci z pierwszego małżeństwa, gdzie i z kim zamieszkują Skarżąca nie znała rodziny męża, nie miała wiadomości o podejmowanych przez niego pracach, podała różniący się od wersji męża jego rozkład dnia. Pomiędzy złożeniem odwołania od decyzji organu I instancji a wydaniem decyzji przez organ II instancji, skarżąca została zatrzymana przez funkcjonariuszy Straży Granicznej podczas handlowania bez wymaganego zezwolenia na targowisku w Obornikach Wlkp. i wówczas przyznała, że codziennie zajmuje się handlem oraz nie posiada i nie stara się o uzyskanie zezwolenia na pracę. Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności uzasadniały odmowę wydania wizy na podstawie art. 13 ust, 1 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 25 czerwca 1997r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2001 r. Nr 127, poz. 1400 ze zm.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła N. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 pkt 1, 7 i 9 powołanej ustawy o cudzoziemcach - poprzez bezpodstawne uznanie, iż zachodzą wskazane tam przesłanki uzasadniające odmowę wydania wizy, jak również naruszenie przepisu postępowania – art. 105 § 1 Kpa - poprzez bezpodstawne uznanie braku konieczności umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania wizy, pomimo jej bezprzedmiotowości.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca do złożenia dwóch odrębnych wniosków (w sprawie wizy i zamieszkania na czas oznaczony) została nakłoniona przez organ, a składając te wnioski przedstawiła wyłącznie jedną przesłankę - zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Kwestia ta nie została dostatecznie wyjaśniona przez Sąd I instancji, a jest ona rozstrzygająca w sprawie. Sąd I instancji wybiórczo potraktował zebrany materiał dowodowy oceniając "pozorność jej małżeństwa i nie ustosunkował się do faktu wspólnego zamieszkania małżonków oraz nie uwzględnił okoliczności, że mąż skarżącej towarzyszył jej na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające uznanie związku małżeńskiego za pozorny, o których mowa w art. 17a pkt 6 ustawy o cudzoziemcach Ponadto za bezzasadne i przedwczesne uznano ustalenia, że skarżąca naruszyła przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a tym samym jej pobyt w Polsce jest niepożądany z uwagi na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego, gdyż jedynie pomagała swemu niepełnosprawnemu mężowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.

Na wstępie należy przypomnieć, że skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach kasacyjnych wymienionych wart. 174 p.p.s.a.: po pierwsze, naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, po drugie, naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma na celu umożliwienie ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu tylko przesłanki nieważności postępowania przed sądem (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wniesiona skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 pkt 1, 7 i 9 oraz art 17a pkt 6 ustawy o cudzoziemcach oraz jednego przepisu proceduralnego, który wskazuje przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego (art. 105 § 1 Kpa). Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika wprawdzie, że skarżący nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi, ale w skardze kasacyjnej nie powołano żadnych przepisów postępowania, które dotyczą postępowania dowodowego, a zwłaszcza oceny materiału dowodowego. Należy w związku z tym uznać, że skarga kasacyjna nie kwestionuje ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

Z ustaleń przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę orzekania wynika, że w stosunku do N. K. została wydana ostateczna decyzja o wydaleniu, jej pobyt ma na celu podjęcie pracy, a zatem jest inny niż deklarowany, związek małżeński zawarty z obywatelem polskim ma charakter pozorny, skarżąca w dalszym ciągu (w czasie toczącego się postępowania administracyjnego) pracuje bez zezwolenia oraz że jej dane zostały wpisane do wykazu osób niepożądanych. Sąd przyjął także, że nie istnieją więzy rodzinne pomiędzy skarżącą i jej mężem. Małżonkowie nie znają podstawowych okoliczności dotyczących życia każdego z nich. W tym stanie faktycznym nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, że zaskarżony wyrok narusza art. 13 ust. 1 pkt 1, 7 i 9 ustawy o cudzoziemcach, które to przepisy nakazują odmówić wydania wizy, gdy w stosunku do cudzoziemca została wydana ostateczna decyzja o wydaleniu (pkt 1), istnieje uzasadnione podejrzenie, że wjazd lub pobyt cudzoziemca ma inny cel niż deklarowany (pkt 7), oraz jego wjazd lub pobyt są niepożądane ze względu na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego (pkt 9). Ustalenie, że skarżąca pracuje bez zezwolenia także po wszczęciu postępowania, niewątpliwie wskazuje na nieprzestrzeganie przepisów obowiązujących cudzoziemców przebywających w Polsce i uzasadnia odmowę wydania wizy z uwagi na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego. Ustalony w toku postępowania stan wiedzy małżonków o sprawach ich wzajemnie dotyczących uzasadniał uznanie, że małżonkowie nie są zgodni co do istotnych okoliczności, które ich dotyczą (art. 17a pkt 6 ustawy o cudzoziemcach),

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 kpa należy stwierdzić, że brak było przesłanek do umorzenia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia wizy w związku z toczącym się jednocześnie postępowaniem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wszczęcie obu postępowań nastąpiło na wniosek skarżącej. Postępowania (o udzielenie wizy i zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony) mają charakter samodzielny, a decyzje wydane w ich wyniku w sposób różny kształtują uprawnienia cudzoziemca. Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone, z zatem Sąd I instancji bezbłędnie uznał, ze brak było przesłanek do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie udzielenia wizy. W doktrynie uważa się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Ogólnie mówiąc, przesłanki bezprzedmiotowości mogą mieć charakter przedmiotowy, podmiotowy lub wynikają z braku podstawy prawnej. Do przyczyn podmiotowych zalicza się miedzy innymi utratę zdolności do nabycia uprawnień o charakterze osobistym ( J. Borkowski w: B. Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 486 ). Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie udzielenia wizy mogłaby zatem powstać jedynie wówczas, gdyby postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wcześniej zostało zakończone decyzją uwzględniającą wniosek. Uprawnienia cudzoziemca do pobytu w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony są bowiem dalej idące niż na podstawie wizy. Okres pobytu na podstawie wizy nie może być dłuższy niż 3 miesiące z możliwością przedłużenia pobytu na podstawie kolejnych wiz do 6 miesięcy w roku ( art. 8 ust 2-3 a ustawy o cudzoziemcach). Zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się natomiast cudzoziemcowi, w stosunku do którego zachodzą okoliczności uzasadniającego jego zamieszkiwanie przez okres dłuższy niż 6 miesięcy i zezwolenia takiego udziela się na okres do 2 lat (art. 17 ust 1 i art. 18 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Cudzoziemiec obowiązany jest opuścić terytorium Polski przed upływem terminów uprawniających go do pobytu na podstawie wszy, chyba, że uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony lub zezwolenie na osiedlenie się ( art. 12 ustawy). Uzyskanie przez cudzoziemca przebywającego w Polsce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony skutkuje bezprzedmiotowością odrębnego postępowania o wydanie wizy. Reasumując, złożenie jednocześnie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz wniosku o wydanie wizy nie uzasadnia umorzenia postępowania o wydanie wizy jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Skutek taki w odniesieniu do postępowania o wydanie wizy może dopiero wywołać ostateczna decyzja o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 184 P. p.s.a. oddalić skargę kasacyjną.