Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2660/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2021 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.S. pozwolenia na budowę obejmującą budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem, stanowiskami postojowymi, komunikacją wewnętrzną na działkach nr geod. [...] i [...] obręb [...] przy ulicy [...] w S.

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, a także odniósł się do zastrzeżeń K.S.(sąsiada inwestycji).

Jak wyjaśnił, brak jest w obowiązujących aktach prawnych definicji poddasza, które należy rozumieć jako przestrzeń znajdującą się pomiędzy ostatnią kondygnacją budynku a dachem. W przypadku planowanej inwestycji mamy do czynienia ze stropodachem - dachem płaskim, który jest dopuszczony ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z załączonym do wniosku projektem, nad najwyższą kondygnacją znajduje się dach w postaci stropodachu (dachu płaskiego) o niewielkim spadku. Wysokość pomieszczeń ostatniej kondygnacji jest zmienna i spełnia wymagania wynikające z § 72 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.). Inwestycja spełnia ustalenia planu miejscowego w zakresie ilości kondygnacji.

Dalej organ wyjaśnił, że Inwestor dostarczył pismo P. Sp. z o.o. w S. z 19.12.2019 r., w którym wskazano brak w pobliżu działek [...], [...], [...], [...] obręb [...] kanalizacji deszczowej umożliwiającej odbiór wód opadowych i roztopowych, a tym samym technicznych możliwości świadczenia usług. Zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych, w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. W projekcie budowlanym, w Tomie IV na stronie 9 znajduje się opis instalacji kanalizacji deszczowej, z którego wynika, że: "Całość wód opadowych i roztopowych z projektowanych utwardzeń i dachu budynku zostanie odprowadzona na teren własny działki, który zostanie ukształtowany w sposób uniemożliwiający spływ wód na działki sąsiednie. Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami geologicznymi teren posiada odpowiednią chłonność, pozwalającą na taki sposób zagospodarowania wód opadowych i roztopowych. Zgodnie ze stanowiskiem P. Sp. z o.o. w S. nie ma technicznych możliwości podłączenia obiektu do sieci kanalizacji deszczowej." Do projektu zostały również załączone przekroje terenu, Wynika z nich, że inwestor nie projektuje zagłębienia terenu co potwierdza także projekt zagospodarowania terenu.

Projekt zawiera także analizę zacieniania i przesłaniania (TOM 1, strony 19-27). Zgodnie z opisem do tejże analizy, we wnioskach z jej przeprowadzenia (strona 24) zawarto stwierdzenie: "obszar oddziaływania projektowanego obiektu na podstawie § 13, § 57, § 60 rozporządzenia, mieści się w całości na działkach, na których został zaprojektowany obiekt".

Organ I instancji wskazał także, że działki nr geod. [...], [...] obręb [...] posiadają bezpośredni dostęp do ulicy [...]. Zgodnie z rozporządzeniem Wojewody [...] z [...] lutego 1995 r., ulica ta została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Ponadto projekt budowlany, w tym projekt zagospodarowania terenu został uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie rozstrzyga w kwestii realizacji budowy dróg zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie sporządza się na jego potrzeby analiz drogowych i organizacji ruchu drogowego.

Projekt zawiera opinię geotechniczną wraz z dokumentacją badania podłoża gruntowego oraz projekt geotechniczny do projektu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, sporządzony przez uprawnionego geologa, z którego wynikają zalecenia dotyczące wykonywania wykopów. Ponadto z dokumentacji nie wynika konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego. Stwierdzono, że zwierciadło wody gruntowej znajduje się na głębokości 2,4 m i 3,0 m. Na wiosnę i przy wysokich opadach atmosferycznych poziom wody może stabilizować się na głębokości ok. 2,2 m.

Planowana inwestycja znajduje się na terenie o symbolu "MW/U" obowiązującego plan terenu "[...]". Zgodnie z jego ustaleniami, są to tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, na których ustala się zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz dopuszcza się zabudowę mieszkaniową jednorodzinną we wszystkich formach o określonych warunkach zabudowy w planie miejscowym.

II.

Po rozpatrzeniu odwołania K.S., Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wojewoda podkreślił, że w projekcie, po jego uzupełnieniu, zaprojektowano 21 miejsc postojowych, zgodnie ze wskaźnikiem zwartym w planie zagospodarowania przestrzennego, z czego 2 miejsca przewidziano dla osób niepełnosprawnych.

W związku z postanowieniem Wojewody nr [...] z [...] czerwca 2021 r. stanowisko dotyczące zapotrzebowania na miejsca postojowe przedłożył projektant. Plan miejscowy w § 12 ustala jako obowiązujące zasady lokalizacji miejsc postojowych dla samochodów osobowych: dla zabudowy wielorodzinnej 1,3-1,5 mp/mieszkanie. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów z których korzystają osoby niepełnosprawne. Natomiast § 18 ust. 2 stanowi, że liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne.

Postanowienia planu - Ustalenia szczegółowe § 6 ust. 1: Tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej określone są na rysunku planu symbolem MWU. W ust. 2 Na terenach, których mowa w ust. 1 ustala zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz dopuszcza się zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną we wszystkich formach o określonych niżej warunkach zabudowy: pkt d) parkowanie pojazdów - na działkach własnych lokalizowanych według standardów ustalonych w Rozdziale 4. Rozdział ten dotyczy ustaleń komunikacyjnych (§ 12) ustala jako obowiązujące zasady lokalizacji miejsc postojowych dla samochodów osobowych: dla zabudowy wielorodzinnej 1,3-1,5 mp/mieszkanie, określają ogólną ilość miejsc postojowych, jaką powinien zapewnić inwestor, bez wskazywania jaką część z nich mają stanowić miejsca dla osób niepełnosprawnych lub miejsca dla użytkowników stałych i przebywających okresowo. Z treści planu nie wynika obowiązek projektowania dodatkowych miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych, które nie byłyby wliczane do wymaganego w planie bilansu miejsc postojowych zaprojektowanych na terenie inwestycji. Również § 18 ust. 2 rozporządzenia, a w szczególności sformułowanie "w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne" wskazuje, że miejsca postojowe traktowane są zbiorczo, a w ramach ich łącznej liczby mieszczą się także miejsca dla osób niepełnosprawnych.

Projektując budynek zgodnie ze swoim przeznaczeniem funkcjonalnym wraz przestrzenią garażową; etap projektowy nie zakłada jakichkolwiek możliwości wyłącznego korzystania z miejsc i stanowisk postojowych, a korzystanie z nich może nastąpić niezależnie od sprzedaży mieszkania; nabywca miejsca postojowego (udziału w hali garażowej dającego prawo do korzystania z określonego miejsca postojowego) może być także osoba nie będąca właścicielem mieszkania w budynku. Identyczna zasada dotyczy także wszystkich stanowisk postojowych zewnętrznych.

Zaprojektowano 21 miejsc postojowych, zgodnie ze wskaźnikiem planu, z czego 2 miejsca dla osób niepełnosprawnych.

Wojewoda stwierdził, że złożone dokumenty zostały doprowadzone do zgodności z przepisami. Przedłożona w sprawie dokumentacja projektowa została sporządzona prawidłowo, z uwzględnieniem wymogów prawnych oraz warunków i potrzeb tego konkretnego obiektu budowlanego i nie wymaga zmiany ani uzupełnienia.

Zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia § 18 i 19 rozporządzenia (odległość miejsc postojowych od okien i granicy działki), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7-17), § 13 (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi). Działka inwestycyjna posiada dostęp do drogi publicznej.

Projekt budowlany wykonany został zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1935). Dokumentacja projektowa jest kompletna - zawiera oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 P.b. oraz po uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, aktualne w stosunku do projektu zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Dokumentacja projektowa posiada także wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia. Projekt zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Budynek należy do I kategorii geotechnicznej zgodnie z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. 2012 poz. 463 ze zm.), zatem przedłożono opinię geotechniczną oraz dokumentację badań podłoża gruntowego.

III.

Skargę na powyższą decyzję wniósł K. S. kwestionując ją w całości i zarzucając naruszenie:

1. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zlecenie Prezydentowi Miasta S. przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym części podniesionych w odwołaniu zarzutów, z pominięciem kwestii dotyczących lokalizacji miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi;

2. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia jaka faktycznie liczba miejsc postojowych będzie dostępna dla użytkowników stałych, a jaka dla przebywających okresowo oraz jaka liczba miejsc będzie przedmiotem obrotu na rzecz osób nieposiadających tytułu prawnego do lokali mieszkalnych w projektowanym budynku wielorodzinnym, a nadto poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że przedłożony projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt zagospodarowania działek odpowiadają przepisom prawa powszechnie obowiązującego, jak i prawa miejscowego;

3. art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy sposób zagospodarowania wód opadowych i roztopowych zaproponowany przez inwestora jest adekwatny do powierzchni zabudowy i utwardzenia terenu, a nadto czy realizacja inwestycji nie spowoduje nadmiernego zacienienia nieruchomości sąsiednich;

4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji z pominięciem faktów potwierdzających zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa miejscowego i prawa powszechnie obowiązującego;

5. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez brak dokładnego sprawdzenia dokumentacji architektoniczno-projektowej w zakresie kryteriów wymienionych w tym przepisie pozwalających na stwierdzenie spełnienia wymagań tam przewidzianych, co miało istotny wpływ na treść decyzji;

6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie wadliwej decyzji w mocy.

Skarżący wniósł o zaskarżonej decyzji oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.

W ocenie Skarżącego Wojewoda ograniczył się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji jedynie w części dotyczącej zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie spełnienia wskaźnika liczby miejsc postojowych oraz dotyczącej kompletności i zupełności dokumentacji projektowej. Zupełnie pominięte zostały w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym inne kwestie poruszone w odwołaniu.

Za wadliwe uznał ustalenia organów, co do ilości miejsc postojowych i ich zgodności z planem. Ustalenie organu zostało oparte jedynie na wyjaśnieniach projektanta, które z powodów oczywistych należało ocenić z największą dozą ostrożności. Projekt zawiera 21 miejsc postojowych, z czego 19 w przyziemiu, a 2 na zewnątrz, w tym dwa dla osób niepełnosprawnych.

Zaprojektowana liczba miejsc pomimo, że arytmetycznie odpowiadająca zapisom planu, nie pozwala na stwierdzenie, jaka liczba miejsc postojowych przeznaczona jest dla użytkowników stałych, a jaka dla przebywających czasowo. Wbrew twierdzeniom projektanta, a w ślad za nim także organu, podział ten ma istotne znaczenie w kontekście stwierdzenia projektanta, że etap projektowy nie zakłada jakichkolwiek możliwości wyłącznego korzystania z miejsc i stanowisk postojowych, a korzystanie z nich może nastąpić niezależnie od sprzedaży mieszkania. Nabywca miejsca postojowego może być także osoba nie będąca właścicielem mieszkania w budynku. Wypowiedź ta sugeruje, że przyziemie będzie osobnym lokalem, zaś możliwość korzystania z miejsc postojowych będzie zapewniona najprawdopodobniej poprzez nabycie udziału w takim lokalu i wprowadzenie podziału quo ad usum, skoro miejsca postojowe będą mogły nabyć osoby niebędące właścicielami lokali mieszkalnych. W takiej sytuacji rzeczywista liczba miejsc postojowych dla użytkowników stałych będzie mniejsza, bowiem część z tych miejsc może być zajęta przez osoby niebędące użytkownikami lokali mieszkalnych czy też nawet czasowo nieprzebywających w lokalach mieszkalnych. W takiej sytuacji należy wykluczyć możliwość korzystania z miejsc postojowych przez użytkowników przebywających okresowo w pomieszczeniach mieszkalnych, bowiem nie będą oni mieli jakiegokolwiek tytułu prawnego do miejsca postojowego.

Zamierzenie inwestycyjne w zakresie ilości miejsc postojowych tylko iluzorycznie odpowiada postanowieniom planu, a wobec ujawnionych przez projektanta zamiarów inwestora, należy przypuszczać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że parkowanie pojazdów przez użytkowników stałych lokali mieszkalnych, jak też osoby czasowo w nich przebywające będzie odbywać się wzdłuż ul. [...] o aktualnej szerokości ok. 5 metrów, co niewątpliwie będzie miało wpływ na możliwość przejazdu przez inne pojazdy, w tym możliwość wyjazdu z nieruchomości sąsiednich. W związku z tym chodzi nie tylko o komfort użytkowania, ale zgodność zagospodarowania działek.

W ocenie Strony Skarżącej, inwestycja nie spełnia wymagań zgodności z planem miejscowym. W myśl § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a) planu na tym terenie dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, przy czym wysokość budynku powinna wynosić nie więcej niż trzy kondygnacje nadziemne wraz z czwartą kondygnacją ukrytą w poddaszu, a każda z kondygnacji może mieć wysokość w granicach od 2,52 do 3,08 metra. Projektowana inwestycja, pomimo że posiada cztery kondygnacje, to ostatnia, czwarta nie została ukryta w poddaszu. Poddasze to przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją w budynku. Powszechnie przyjmuje się, że poddasze to przestrzeń nad najwyższym stropem lub sklepieniem, bezpośrednio pod pokryciem dachowym. Plan wskazuje na konieczność wybudowania poddasza. Nie ma tu jednak mowy o poddaszu użytkowym, rozumianym jako część powierzchni użytkowej budynku.

Poddasze powinno posiadać pewne cechy charakterystyczne tylko dla tego typu części budynku i odróżniające je od regularnej kondygnacji. Podstawowym elementem poddasza użytkowego jest bezpośrednie zaprojektowanie nad nim połaci dachowych w taki sposób, aby choć część jego stropu nie była wykonana równolegle w stosunku do jego posadzki, w konsekwencji tzw. ściana kolankowa musi być zaprojektowana o wysokości znacznie niższej niż wysokość normalnej kondygnacji. Ścianka kolankowa jest to zewnętrzna ściana poddasza, która usytuowana jest na stropie ostatniej kondygnacji i biegnie wzdłuż połaci dachowej. Na niej opiera się cała konstrukcja więźby dachowej. Jej zadaniem jest przenoszenie obciążeń z dachu na strop i ściany niższej kondygnacji.

Za poddasze nie można więc uznać ostatniej kondygnacji, bowiem jak wynika z projektu wysokość ściany (2,72 m) na tej kondygnacji jest nieznacznie, bo jedynie o 36 cm niższa od wysokości ścian pozostałych kondygnacji (3,08 m). Takie parametry kondygnacji wypełniają unormowania zawarte w § 72 rozporządzenia dla pomieszczeń zaprojektowanych dla regularnej kondygnacji, nie wspominając o poddaszu użytkowym.

Inwestycja nie odpowiada § 22 i § 48, § 26 w zw. z § 56, § 28 ust. 2, § 13, § 57, § 60 rozporządzenia ws. warunków technicznych.

W myśl § 22 ust. 1 rozporządzenia na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Z dokumentacji zebranej przez organ nie wynika, by w ogóle inwestor takie miejsce zaplanował. Projekt zagospodarowania działek nie zawiera żadnej wzmianki o odpadach i ich gromadzeniu, tym bardziej o sposobie i miejscu gromadzenia odpadów wyprodukowanych przez lokatorów z 16 lokali mieszkalnych. Brak też wskazania miejsc, o których mowa w § 22 ust. 2 rozporządzenia, przy uwzględnieniu ustępu 4. Należy także zwrócić uwagę na to, że zaprezentowany dotychczas sposób zagospodarowania działki nie pozwala na zachowanie odległości miejsca do gromadzenia odpadów w sposób przewidziany w § 23 rozporządzenia. Zamierzona inwestycja nie odpowiada w tym zakresie treści § 48 rozporządzenia, w myśl którego, każdy budynek przeznaczony na pobyt ludzi oraz inne budynki, w których w trakcie użytkowania powstają odpady i nieczystości stałe, powinny mieć miejsca przystosowane do czasowego gromadzenia tych odpadów nieczystości, usytuowane w samym budynku lub w jego otoczeniu, Jeśli nawet jakiekolwiek pomieszczenie gospodarcze w przyziemiu zostanie przeznaczone na gromadzenie odpadów stałych, to z uwagi na treść pisemnej wypowiedzi projektanta dostępu do niego nie będą posiadały osoby nieposiadające tytułu prawnego do lokalu z miejscami postojowymi, jeśli lokal ten nie będzie częścią wspólną budynku.

Zgodnie z § 56 rozporządzenia budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być wyposażony w instalację telekomunikacyjną, a w miarę potrzeby także w inne instalacje, takie jak: telewizji przemysłowej, sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, w sposób umożliwiający zapewnienie ochrony instalacji przed dostępem osób nieuprawnionych. W myśl § 26 ust. 1 rozporządzenia, działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia budynku do sieci telekomunikacyjnej, w przypadku zabudowy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym.

Żaden z zapisów zawartych w dokumentacji projektowej nie odnosi się do takiej możliwości, co nakazuje przyjąć, że na etapie jego projektowania inwestor w ogóle takich instalacji nie przewidział, co w konsekwencji powoduje niezgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami rozporządzenia.

Istotnym elementem zagospodarowania działki jest sposób odprowadzania wód opadowych, co organ wojewódzki zupełnie pominął w treści decyzji i nie odniósł się do postawionego w odwołaniu zarzutu. Zasadą jest odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej. Tej niestety w ulicy [...] nie ma. W takim przypadku zastosowanie winna znaleźć norma przewidziana w § 28 ust. 2 rozporządzenia, w myśl której w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.

W niniejszym przypadku inwestor przewidział, że wody deszczowe z dachu budynku oraz tarasu nad garażem odprowadzane będą poprzez zewnętrzny system rynnowy na teren własny. Całość wód opadowych i roztopowych z projektowanych utwardzeń dachu budynku zostanie odprowadzona na teren własny działki, który zostanie ukształtowany w sposób uniemożliwiający spływ wód na działki sąsiednie. Inwestor przedstawił też wyniki badań geologicznych terenu, które mają potwierdzać odpowiednią chłonność gruntu pozwalającą na taki sposób zagospodarowania wód opadowych i roztopowych. Uwzględniając, że powierzchnia biologicznie czynna działek (których łączna powierzchnia gruntu wynosi 1496 m2) wynosić będzie jedynie nieco ponad 30%, przy jednoczesnym uwzględnieniu powierzchni dachu oraz powierzchni utwardzonej wynoszącej łącznie 809,46 m2, przy uwzględnieniu, że średnioroczne opady wynoszą w S. ok. 704 mm/m2, należy co najmniej poddać w wątpliwość występowanie tak doskonałych możliwości chłonnych gruntu, które pozwoliłyby na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych na powierzchni biologicznie czynnej zarówno z tej powierzchni, jak i powierzchni dachu i powierzchni utwardzonej (łącznie ponad 1500 m2). Okoliczność ta nie została udowodniona przez inwestora. Warto też dodać, że przewidując ewentualnie odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do dołów chłonnych, inwestor winien uzyskać pozwolenie wodnoprawne co wynika wprost z ustawy Prawo wodne (art. 389 pkt 6).

Na koniec warto też dodać - co również zostało całkowicie pominięte przez organ wojewódzki - że niedopuszczalne jest odprowadzanie do sieci kanalizacyjnej ścieków powstających na terenie garażu wielostanowiskowego w sposób zaprezentowany przez inwestora w punkcie 3.8. opracowania technicznego. Za niewystarczające należy uznać zaprojektowane separatory cieczy lekkich (olejów i substancji ropopochodnych). Prawidłowo wykonana kanalizacja odwadniająca winna być wyposażona nie tylko w separator cieczy lekkich, ale także pisaku, a tego inwestor już nie przewidział. Nagromadzony w garażu, a pochodzący z kół, nadkoli, całego podwozia i nadwozia piasek, nie może być odprowadzany do kanalizacji. Nadto oprócz separatorów instalacja taka powinna posiadać stosowne odstojniki w określonej dla jej wielkości liczbie. Niezgodności tej nie eliminuje mocno akcentowany przez organ odwoławczy fakt złożenia podpisu na pierwszej stronie projektu, stanowiący poświadczenie, iż zawarte w projekcie budowlanym dokumenty są zgodne z przepisami prawa.

Sporządzone uzasadnienie decyzji nie odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a., co nie pozwala na ustalenie tego, które fakty organ uznał za udowodnione w procesie analizy projektu budowlanego sporządzonego dla zamierzonej inwestycji, w szczególności w zakresie nierozpoznanych przez organ drugiej instancji zarzutów.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

V.

Skarga jest niezasadna.

W związku z wystąpieniem o udzielenie pozwolenia na budowę przed 19 września 2020 r., do oceny projektu budowlanego zastosowanie znajdowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie więc z art. 35 ust. 1 P.b. (sprzed nowelizacji) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

W ocenie Sądu, postępowanie organów architektoniczno-budowlanych obu instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś przedłożony projekt mógł zyskać aprobatę i zatwierdzenie.

Nie ma sporu co do tego, że działania organów w przedmiocie kontroli projektu spełnia wymóg art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 P.b. Projekt został bowiem sporządzony przez osoby uprawnione, które załączyły do akt niezbędne dokumenty obrazujące ich uprawnienia budowlane, jest także kompletny, posiada niezbędne opinie oraz instrukcję BIOZ. Projekt został także sprawdzony przez osobę uprawnioną. W tej warstwie obowiązkowej kontroli przeprowadzonej przez organy Sąd nie stwierdza naruszeń.

Obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego jest kontrola zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Inwestycja zlokalizowana została na terenie objętym uchwałą Rady Miasta S. nr [...] z [...] września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "[...]" ([...]). Działki objęte inwestycją znajdują się przy tym na obszarze funkcjonalnym planu oznaczonym symbolem MWU, który z kolei leży bezpośrednio przy ulicy oznaczonej w planie symbolem 103 KUD. Działka inwestycyjna posiada zatem bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Podejmowana przez Skarżącego próba deprecjacji owego dostępu do drogi publicznej, wskazywanie na jej nieadekwatność dla potrzeb inwestycji, jest nieuzasadniona. To organ planistyczny wprost przewidział lokalizację tego terenu przy drodze publicznej, która nadto w rzeczywistości istnieje. Odmowa uwzględnienia tego faktu w toku procedury budowlanej nie znajduje podstaw prawnych.

Idąc dalej Sąd wskazuje, że postanowienia szczegółowe dla terenu MWU zawiera § 6 planu. Zgodnie z ust. 2 § 6 na terenach oznaczonych tym symbolem ustala się zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz dopuszcza się zabudowę mieszkaniową jednorodzinną we wszystkich formach o określonych niżej warunkach zabudowy:

1) Zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna

a) wysokość budynków - nie więcej niż 3 kondygnacje nadziemne wraz z czwartą kondygnacją ukrytą w poddaszu (wysokość kondygnacji 2,8m ± 10%),

b) rodzaj budynków - klatkowe,

c) ilość sekcji składających się na 1 budynek - nie więcej niż 4,

d) parkowanie pojazdów - na działkach własnych lokalizacji według standardów ustalonych w Rozdziale 4.

Sąd nie podziela zastrzeżeń skargi, że inwestycja jest niezgodna z planem pod względem przewidzianej w niej ilości kondygnacji. Jak trafnie wskazują organy, ostatnia, czwarta kondygnacja, ma zostać ukryta w poddaszu i tak też jest w zatwierdzonym projekcie. Skarżący poprzez odwoływanie się do potocznego rozumienia ścianek kolankowych typowych dla budownictwa jednorodzinnego (poddasze użytkowe) próbuje wykazać, że ostatnia kondygnacja zaprojektowanego budynku nie jest w ogóle poddaszem, bowiem nie zawiera się, jak można wywnioskować z całokształtu wypowiedzi skargi, w odpowiednich "skosach" właściwych dla potocznie rozumianego poddasza. Zauważyć jednak należy, że plan wymaga, aby czwarta kondygnacja była ukryta w poddaszu. Nadal plan precyzuje jednak wysokość kondygnacji, a więc także tej czwartej, na 2,8m ± 10% czyli w zakresie od 2,52 m do 3,08 m. Co istotne, wobec braku w prawie i w planie miejscowym legalnej definicji poddasza należy wskazać, że istotą omawianego przepisu planu jest "ukrycie" kondygnacji w poddaszu. Jakkolwiek jest to także pojęcie niedookreślone, to jednak nie sposób nie zauważyć, że czwarta kondygnacja w projektowanym budynku została wyraźnie odróżniona od pozostałych kondygnacji (por. jej wysokość, pochylone ściany zewnętrzne, wskazujące na zastosowanie swego rodzaju ściany mansardowej). W kontekście powyższego inwestycja nie narusza § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a) planu.

Zgodnie z § 12 planu, ustala jako obowiązujące zasady lokalizacji miejsc postojowych dla samochodów osobowych:

* dla zabudowy wielorodzinnej 1,3 - 1,5 mp/mieszkanie.

Inwestycja przewiduje 21 miejsc postojowych na jej terenie, w tym 2 miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych.

Skarżący uznaje, że projekt w niedostatecznie precyzyjny sposób określa, co stanie się z zaprojektowanymi miejscami parkingowymi, a nadto miejsca dla osób niepełnosprawnych winny być odrębne od ogólnej liczby miejsc inwestycji.

W ocenie Sądu, wymóg zaprojektowania odpowiedniej liczby miejsc postojowych jest niezależny od kwestii w jaki sposób miejsca te zostaną następnie rozdysponowane cywilnoprawnie. Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z zabudową mieszkaniową, bez jakichkolwiek usług wbudowanych. Przewidzenie wiec 21 miejsc postojowych spełnia wymagania planu. Nie ma przy tym powodów, by oprócz ogólnej liczby tych miejsc dodatkowo wydzielać, miejsca dla osób niepełnosprawnych, jeżeli nie wynika to z przepisu planu. W niniejszej sprawie plan takich regulacji nie zawiera, trudno zatem uznać, że ilość miejsc postojowych, która jest zgodna z planem, mimo to została zaprojektowana w sposób niewłaściwy. Sąd oczywiście dostrzega cel uwag Skarżącego, który skądinąd słusznie wskazuje na nadmierne obciążanie dróg na osiedlach mieszkaniowych parkowanymi pojazdami mieszkańców. Należy jednak zwrócić uwagę, że kwestię tego rodzaju reguluje plan miejscowy oraz zarządca drogi. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma natomiast kompetencji, by inwestycję w oczywisty sposób zgodną z planem miejscowym i przepisami rozporządzenia, "oprotestować" z uwagi na możliwe rozporządzenie w przyszłości własnością miejsc postojowych w sposób inny niż przewidzianymi w budynku mieszkaniami. Tego rodzaju przepis (łączący mieszkanie w bloku z miejscem postojowym) musiałby zostać wprost przewidziany w prawie miejscowym, co i tak nie dawałoby pewności, co do zasad rozdysponowania tego rodzaju rzeczą.

Niezależnie od powyższych uwag Sąd wskazuje, że Skarżący, jako członek lokalnej społeczności, może domagać się od zarządy drogi odpowiedniego zorganizowania ruchu na ul. [...], który będzie przeciwdziałał np. parkowaniu aut przy tej drodze (odpowiednie znaki zakazu).

W ocenie Sądu inwestycja nie narusza również przepisów rozporządzenia ws. warunków technicznych a organy wywiązały się z obowiązku kontroli projektu w zakresie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.

Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Wbrew zastrzeżeniom Skarżącego, projekt przewiduje na 1 kondygnacji (przyziemie) oddzielne pomieszczenie (Śmietnik), w którym gromadzone będą odpady stałe (zob. projekt budowlany Tom IV Branża sanitarna, rzut przyziemia, rysunek WK-01). Wątpliwości w tym zakresie są zatem nieuzasadnione i nie wymagały szerszego komentarza ze strony organów.

Zgodnie z kolei z § 26 ust. 1 rozporządzenia, działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wymienionych w § 56 - także telekomunikacyjnej. W § 56 wskazano zaś, że budynek mieszkalny wielorodzinny, budynek zamieszkania zbiorowego i budynek użyteczności publicznej powinien być wyposażony w instalację telekomunikacyjną, a w miarę potrzeby również w inne instalacje, takie jak: telewizji przemysłowej, sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, w sposób umożliwiający zapewnienie ochrony instalacji przed dostępem osób nieuprawnionych. Zaprojektowany obiekt dostęp do tego rodzaju mediów ma zapewniony (zob. projekt budowlany Tom V branża elektryczna i teletechniczna).

Zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.

Plan miejscowy przewiduje odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej ogólnospławnej. Niemniej jednak teren otaczający inwestycję, zgodnie z informacją przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego nie jest wyposażony w tego rodzaju kanalizację, zatem zastosowanie znajduje § 28 ust. 2. Projekt z kolei przewiduje, że wody opadowe i roztopowe będą w całości zagospodarowywane na terenie inwestycji, zaś kierunek ich spływu zostanie tak ukształtowany, aby pozostawały one na działce inwestycyjnej i na niej się wchłaniały.

Należy w związku z powyższym zauważyć, że organ administracji architektoniczno-budowlanej bada kwestie związane ze zgodnością projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ bada zatem to, czy projekt zagospodarowania terenu nie przewiduje np. skierowania wód opadowych na działki sąsiednie. Nie ingeruje natomiast, gdyż nie ma takiego uprawnienia, w kwestie właściwego zaprojektowania inwestycji z punktu widzenia przyjętych rozwiązań technicznych, za które w całości obecnie odpowiedzialność ponosi projektant. Jeżeli zatem w wyniku eksploatacji inwestycji okaże się, że przyjęte rozwiązania techniczne są niewystarczające dla zagospodarowania wód opadowych na działce własnej, wówczas po pierwsze aktualizuje się odpowiedzialność zawodowa projektanta za ewentualnie niewłaściwie wykonany projekt, a nadto, w razie naruszenia stosunków wodnych każdy zainteresowany może żądać rozstrzygnięcia tej kwestii w przewidzianym przez Prawo wodne trybie. Inwestor, a później jego następcy, mają zgodnie z projektem tak zagospodarować wody opadowe, aby nie przedostawały się one na teren nieruchomości sąsiednich. Nadto, organy uzyskały od projektanta wyjaśnienia co do zagospodarowania wód opadowych.

Nie ma również naruszenia § 13, § 57, § 60 i § 271 i nast. rozporządzenia ws. warunków technicznych. Budynek usytuowany na działce inwestycyjnej nie przesłania żadnych obiektów na działce Skarżącego (identyfikator [...]). Żaden z obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce Strony w najbliższym sąsiedztwie inwestycji nie ma bowiem otworów okiennych skierowanych w kierunku działki i planowanego budynku (brak możliwości przesłaniania).

Projekt zawiera również analizę nasłonecznienia pomieszczeń planowanego budynku i nie pozbawia Skarżącego, którego budynek mieszkalny oddalony jest od granicy działki o ok. 13,5 m dostępu do bezpośrednich promieni słonecznych. Nadto, usytuowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie narusza norm odległościowych od innych budynków, przewidzianych w § 271 i nast. rozporządzenia ws. warunków technicznych (8 m), gdyż zaprojektowano w budynku tym ściany oddzielenia przeciwpożarowego, co wyłącza normę odległościową.

Odnosząc się do zastrzeżeń Skarżącego co do niezaprojektowania osadników piasku jaki będzie nanoszony do garażu obiektu i dalej do kanalizacji, a przewidzenie jedynie separatorów cieczy lekkich należy zauważyć, że jest to rozwiązanie w pełni wystarczające.

Niewątpliwie separatory substancji ropopochodnych przeznaczone są do zatrzymywania olejów i paliw, zawiesin oraz zanieczyszczeń stałych zawartych w wodach opadowych oraz procesowych, spływających m.in. z parkingów.

Urządzenia te należy projektować zgodnie z wytycznymi zawartymi w normie PN-EN 858-1:2005 Instalacje oddzielaczy cieczy lekkich (np. olej i benzyna). Analiza działania losowo wybranych separatorów tego rodzaju wskazuje, że dopływające do nich ścieki kierowane są najpierw do komory osadnika. Pod wpływem działania grawitacji następuje sedymentacja, czyli rozdzielenie wody i zanieczyszczeń, cięższych od wody. W wyniku procesu, na dnie komory powstaje osad, na który składa się m.in. tak podkreślany przez Skarżącego piasek. W drugiej komorze zatrzymane zostają drobne frakcje. W filtrze koalescencyjnym, znajdujące się w wodzie małe krople węglowodorów łączą się w większe, posiadające zdolność unoszenia się. Wypływają na powierzchnię wody, tworząc warstwę substancji ropopochodnych, którą należy regularnie usuwać.

Z istoty separatora substancji ropopochodnych wynika zatem, że zatrzymuje on zarówno osady stałe jak i lżejsze od wody substancje ropopochodne. Obawy Skarżącego nie są zatem uzasadnione.

W powyższej sytuacji wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Jakkolwiek organy zawsze mogłyby nieco szerzej odnosić się do kwestii uznawanych przez podmiot odwołujący się za istotną, to jednak zwięzłość wywodu nie świadczy o naruszeniu prawa w tym zakresie.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) oddalił skargę.