Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 305/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 1, 2 i 3, art. 18 ust. 1, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz (spr.), asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego P. D. kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 08.03.2005 r. pełnomocnik Pana P. D. wniósł do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w [...] Banku w B., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] z 24.02.2005 r. Zdaniem strony egzekwowany obowiązek w zakresie nałożenia przez organ egzekucyjny obowiązku zapłacenia odsetek za zwłokę z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 i 2000 r. nie istnieje ponieważ dług z tytułu podatku dochodowego objęty był postępowaniem restrukturyzacyjnym od dnia 13 listopada 2002 r. do dnia 23 września 2004 r. skutkiem czego na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287) nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji określających podatnikowi zaległości podatkowe.

W odpowiedzi na powyższe pismo, w dniu [...] czerwca 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wydał postanowienie Nr [...], w którym wyraził swoje stanowisko w sprawie zarzutów. W uzasadnieniu wskazał, iż stanowisko podatnika nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1, ulega wstrzymaniu wykonanie objętych wnioskiem należności podlegających restrukturyzacji. Należności określone decyzjami nr [...] z dnia [...].12.2002 r. oraz nr [...] z dnia [...].12.2002 r. zostały objęte wnioskiem, o którym mowa w art. 12 ust. 1 cyt. wyżej ustawy i w związku z tym ich wykonanie zostało wstrzymane do dnia wydania decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne tj. od dnia 13.11.2002 r. do dnia 20.09.2004 r. co nie jest równoznaczne z nie naliczaniem odsetek za zwłokę za wyżej wymieniony okres.

Po rozpoznaniu zażalenia strony, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, przez co stało się ono ostateczne. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż podatnik błędnie założył, że postępowanie restrukturyzacyjne trwało od złożenia wniosku do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, gdyż decyzja z dnia [...] września 2004 r. była decyzją o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, co nie jest jednoznaczne z decyzją o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. W związku z tym, utożsamianie daty doręczenia w/w decyzji z [...].09.2004 r. o umorzeniu wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, z zakończeniem faktycznie prowadzonej restrukturyzacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy, jest błędne.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Na podstawie powyższego, ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B., działając jako organ egzekucyjny, w dniu [...] sierpnia 2005 r. postanowieniem Nr [...] odmówił uwzględnienia wniesionych zarzutów. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. działając jako organ podatkowy oraz wierzyciel postanowieniem Nr [...], stwierdził, że domaganie się odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2000 jest uzasadnione. Powyższe postanowienie utrzymane w mocy przez organ odwoławczy stało się ostateczne, a zatem w świetle art. 34§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących istnienia dochodzonego obowiązku jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Od powyższego postanowienia strona złożyła zażalenie, w którym wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem wierzyciela, jakoby był on zobowiązany do zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 13 listopada 2002 r. do 23 listopada 2004 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmawiając uwzględnienia wniesionych zarzutów utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że orzeczenie organu I instancji jest prawidłowe. Podkreślił, że obciążenie przedmiotowymi odsetkami zostało dokonane z prawidłowo uwzględnionym stanem faktycznym i prawnym w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik P. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wydanego

1. z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) z uwagi na egzekwowanie przez organ egzekucyjny od dłużnika nie istniejącego obowiązku podatkowego w zakresie odsetek od zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od dnia 13 listopada 2002 r. do dnia 23 września 2004 r. tj. za okres trwającego postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego przez organ podatkowy w trybie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.);

2. z naruszeniem art. 6 oraz art. 7 kpa z uwagi na fakt, iż organ egzekucyjny prowadził przedmiotowe postępowanie z naruszeniem ogólnych zasad postępowania oraz nie podjął wszelkich niezbędnych kroków mających za cel wyjaśnienie stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ponieważ zgodnie z art. 9 pkt 1 w/w ustawy o restrukturyzacji w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), za zasadne należy uznać stanowisko dłużnika, iż znajduje w tym przypadku zastosowanie art. 53 § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa co skutkować winno, iż organ egzekucyjny nie był zobowiązany żądać od dłużnika odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od daty wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego (tj. od dnia 13 listopada 2002 r.) do dnia jego zakończenia (tj. do dnia 23 września 2004 r.).

Skoro wierzyciel w postanowieniu sam stwierdza, iż wstrzymanie trwało od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia jego zakończenia, to bezpodstawnie żąda jednak od dłużnika zapłaty odsetek za zwłokę także za okres trwania postępowania restrukturyzacyjnego, które to postępowanie z winy organów podatkowych trwało przecież aż ponad dwa lata. W tej sytuacji za niedopuszczalne należy uznać, iż dłużnik jest traktowany przez władze publiczne z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Jednocześnie wyrokiem z dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie sygn. akt I SA/Bk 262/05 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 19 grudnia 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmawiającego uwzględnienia wniesionych przez stronę zarzutów na toczące się postępowanie egzekucyjne. Swoje postanowienie organ egzekucyjny oparł na wiążącym stanowisku wierzyciela wynikającym z ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2005 r. Należy jednakże mieć na uwadze, że to postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 października 2005 r. w sprawie sygn. akt I SA/Bk 262/05 zostało uchylone, a zatem w obrocie prawnym brak jest obecnie podstawy faktycznej i prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Dodatkowo należy podkreślić, że argumenty wskazane przez skarżącego w skardze zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy uzależnia zastosowanie przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o restrukturyzacyjnej stanowiącego o wstrzymaniu wykonania decyzji bądź należności wymienionych w pkt. 1 i 2 tego przepisu nie od wszczęcia postępowania, lecz od tego, czy w efekcie postępowania wydana została decyzja o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy.

Sąd nie podziela takiej interpretacji przepisu art. 14 ust. 1 cyt. ustawy. Zdaniem Sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji lub należności w myśl art. 14 ust. 1 ustawy decyduje data wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego. Wydanie decyzji, o których mówi przepis art. 21 ust. 1 ustawy jest jedynie końcową, ostateczną datą wstrzymania wykonania decyzji bądź należności, o której stanowi art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Za takim stanowiskiem, obok podstawowej zasady pewności stosunków prawnych przemawia też szereg przepisów ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

I tak, zgodnie z art. 14 ust. 2 i ust. 3 ustawy, nie można uzależniać zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz karno-skarbowego jak też biegu terminu przedawnienia od tego, jak zakończy się wszczęte wnioskiem przedsiębiorcy postępowanie restrukturyzacyjne (art. 12 ust. 1). W toku postępowania restrukturyzacyjnego może być wydana decyzja o warunkach restrukturyzacji, stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy. Z unormowań przepisów art. 18 ustawy wynika, że decyzja o warunkach restrukturyzacji może być wydana wyłącznie, gdy nie istnieją negatywne przesłanki z ust. 7 tego przepisu. Gdy bowiem z analizy danych wymienionych w ust. 1 art. 18 wynika, że zamierzone działania przedsiębiorcy nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o umorzeniu wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego. Analiza tego przepisu pozwala przyjąć, że taka decyzja powinna być wydana w terminie nie dłuższym niż wymieniony w art. 18 ust. 1 w/w ustawy.

Na każdym etapie postępowanie restrukturyzacyjne podlega umorzeniu, gdy wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe (art. 21 ust. 3). Do tego stanu faktycznego również powinien mieć zastosowanie przepis art. 14 ust. 1 ustawy.

Reasumując powyższe rozważania – zdaniem Sądu – wstrzymanie wykonania decyzji rozkładających na raty albo odraczających termin płatności należności objętych wnioskiem oraz należności objętych wnioskiem restrukturyzacyjnym następuje od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego (art. 14 ust. 1, 2 i 3, art. 12 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji). Maksymalny termin wstrzymania określony został przepisem art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, ale ostatnim dniem wstrzymania wykonania decyzji lub należności (art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2) może być również dzień wydania innej decyzji, o których stanowi art. 21 ust. 5 cyt. ustawy.

Z uwagi na powyższe należało stwierdzić, że stanowisko wierzyciela w przedmiotowej sprawie, w zakresie obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę w okresie trwania postępowania restrukturyzacyjnego było błędne, a w konsekwencji błędne okazało się również postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego jak i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. utrzymujące je w mocy.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152, art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).