Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 599/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 75
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 7
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 7 ust. 1 i 2;  art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 51 ust. 1;  art. 71a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia [...] marca 2011 r. (III SA/Wr [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę C. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2010 r. (nr [...]) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. G. z dnia [...] czerwca 2010 r. (nr [...]) przyznającej zainteresowanemu jednolitą płatność obszarową na rok 2009 i odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ zauważył, że wnioskodawca w części wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" zadeklarował sześć działek ewidencyjnych, natomiast w części "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" ujął siedem takich działek, uprawnionych do jednolitej płatności obszarowej i do uzupełniającej płatności obszarowej o łącznej powierzchni 49,18 ha. Organ wskazał, że kontrola przeprowadzona na miejscu w gospodarstwie producenta w dniach [...] października 2009 r., wykazała nieprawidłowości w deklarowanej powierzchni na działkach B1, C1 oraz D1.

W czasie kontroli stwierdzono: 1) powierzchnię działki B1 – 1,92 ha (zadeklarowano areał 4,27 ha); 2) powierzchnię działki C1 – 5,51 ha (zadeklarowano areał 4,56 ha); 3) powierzchnię działki D1 – 25,44 ha (zadeklarowano areał 30,93 ha). Organ podkreślił, że w czasie inspekcji wykonano dokumentację fotograficzną, a strona uczestniczyła przy czynnościach kontrolnych. Uwzględniając wyniki kontroli, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] lutego 2010 r. decyzję (nr [...]) o odmowie przyznania wnioskodawcy płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2009.

Orzeczenie to zostało jednak uchylone w całości przez organ II instancji, z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (decyzja organu odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r.). Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia w trybie nadzoru instancyjnego był fakt niedostatecznego rozpatrzenia wcześniej opisanego raportu z kontroli.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. nową decyzję, w której przyznał stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Jednolita płatność obszarowa została przyznana w pomniejszonej wysokości ze względu na różnicę w powierzchni zdeklarowanej i stwierdzonej, która wynosiła 16,73 %. Organ odmówił natomiast pomocy w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych z uwagi na przeszacowanie o 21,76% powierzchni.

Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia wskazano art. 51 ust. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażana zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/20C: (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie Wydane Specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.).

Organ drugiej instancji wskazał, że kontrola przeprowadzona na miejscu w gospodarstwie producenta w okresie od [...] do [...] października 2009 r. wykazała zawyżenie przez stronę powierzchni deklarowanej do dopłat. Organ wywiódł, że dokonano ponownej analizy pierwotnego protokołu (raportu) tejże kontroli, stwierdzając, że inspekcja była przeprowadzona właściwie, zgodnie z przepisami prawa i procedurami. Kontrolujący posługiwał się zdjęciami satelitarnymi, mapami geodezyjnymi oraz wgranym podkładem mapowym wskazującym granice poszczególnych działek ewidencyjnych widocznych na ekranie odbiornika GPS podczas ich kontroli. Wyniki obrazują stwierdzony stan faktyczny (stan użytkowania oraz powierzchnię) na działkach zgłoszonych do płatności przez wnioskodawcę (kontrolowane były wszystkie deklarowane działki).

Organ zaakcentował, że kontrola przeprowadzona w zakresie suszu paszowego odnosi się do płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w części dotyczącej JPO oraz UPO. Metoda jej przeprowadzania jest bowiem analogiczna do tej, jaką stosuje się podczas kontroli gospodarstwa w kontekście płatności realizowanych przez samą ARi-MR. Kontrole na miejscu w zakresie mechanizmu "Dopłaty do produkcji suszu paszowego" realizowane są przy współpracy dwóch agencji płatniczych (Agencji Rynku Rolnego oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa). Kontrole te obejmują: 1) 100% przedsiębiorców przetwórczych produkujących susz paszowy w ramach mechanizmu; 2) co najmniej 5% partii stanowiących przedmiot wniosku o pomoc (w celu sprawdzenia drogi przebytej przez produkt do końcowego odbiorcy); 3) co najmniej 5% umów i deklaracji dostaw (w celu sprawdzenia działki, z której pochodzi zielonka dostarczana przedsiębiorcom przetwórczym). Zakres kontroli przeprowadzanej metodą inspekcji terenowej obejmuje pomiar powierzchni działek rolnych, rozpoznanie rodzaju i stanu upraw, a przy kontroli umów – sprawdzenie ich posiadania przez producenta zielonki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, podzielił stanowisko organu drugiej instancji, według którego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz jego końcowa ocena (dokonywana dwukrotnie przez organy obu instancji) w pełni uzasadniały przyznanie JPO w pomniejszonej wysokości oraz odmowę przyznania UPO.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach dokonanych w czasie kontroli na miejscu (w gospodarstwie wnioskodawcy), przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] października 2009 r., a wyników tej kontroli nie może skutecznie podważyć żaden z zarzutów sformułowanych w skardze.

Sąd wywiódł, że na podstawie znajdującego zastosowanie w sprawie art. 75 § 1 k.p.a. organy były uprawnione do wykorzystania wyników kontroli, o której mowa, także w postępowaniu o przyznanie płatności wsparcia bezpośredniego. Skontrolowano bowiem wówczas wszystkie działki zadeklarowane do płatności przez samego zainteresowanego i to – na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – kompleksowo, bo z punktu widzenia dwóch podstawowych kryteriów: wielkości powierzchni, która kwalifikowała się do dopłat, oraz sposobu użytkowania działek. Wartości i wiarygodności ustaleń poczynionych podczas październikowej kontroli z 2009 r. nie mogą deprecjonować ani okres, w którym dokonano inspekcji, ani skorygowanie treści pierwotnego protokołu dokonane przez jednostkę kontrolującą.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że podejmując pierwotnie decyzję (w dniu [...] lutego 2010 r.), organ pierwszej instancji zakwalifikował do płatności jedynie obszar 31,63 ha, pomijając bezpodstawnie część areału zadeklarowanych działek, które w dniu kontroli nie były wykoszone. Dopiero wskutek zaleceń organu odwoławczego, zawartych w uzasadnieniu pierwszej kasacyjnej decyzji tego organu (z dnia [...] maja 2010 r.), uwzględniono także części działek (zakwalifikowano np. do płatności powierzchnię 27,18 ha działki D, ponieważ – jak słusznie przyjął organ odwoławczy – nie udowodniono, że zadeklarowane działki w całości nie są uprawnione do JPO. W tej sytuacji żadnego istotnego znaczenia nie można wiązać z zarzutem strony skarżącej, która przyznała co prawda, że część ostatnio wymienionej działki nie była skoszona w dniu kontroli, podnosząc jednak, że ostateczny termin skoszenia upływał z dniem 30 października (a więc dopiero w okresie kontroli). Sąd nie dopatrzył się zatem zarzucanego braku logiki w treści protokołu pokontrolnego. To ostatnie spostrzeżenie dotyczy także rzekomego wykorzystania przez jednostkę kontrolującą sprzecznych ze sobą zobowiązań kodowych. Figurujące w protokole kody S-5 oraz S-8 zastosowano bowiem wobec innych działek.

W ocenie Sądu nie można się zgodzić z twierdzeniem, że sporządzona w czasie kontroli dokumentacja fotograficzna nie obrazuje zakresu powierzchni działek oraz ich stanu wykorzystania, kwalifikujących się do płatności. Sąd w tym kontekście zwrócił przede wszystkim uwagę, że granice wszystkich spornych działek, odbiegają od tych, które zaznaczył zainteresowany na załącznikach do wniosku. Posłużenie się w czasie kontroli zdjęciami satelitarnymi, mapami geodezyjnymi oraz wgranym podkładem mapowym, wskazującym granice poszczególnych działek ewidencyjnych widocznych na ekranie odbiornika GPS podczas kontroli, wyklucza też – obiektywnie, w ocenie Sądu – możliwość przedstawienia na fotografiach działki sąsiada. Zarzuty, bazujące na wskazaniu zdjęć, na których widoczna jest pokrywa śnieżna, nie mają z kolei istotniejszego znaczenia, ponieważ zakwestionowane fotografie dotyczą działek A1, E1 i G, wobec których organy nie stwierdziły nieprawidłowości. Sąd podkreślił, że według dotychczasowego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (nie tylko w judykacie przewołanym przez stronę przeciwną w odpowiedzi na skargę), szczególne znaczenie trzeba przypisywać wynikom kontroli na miejscu najbardziej zbliżonym czasowo do okresu, na który przyznawane są konkretne płatności. Dlatego też organy administracji słusznie oparły swoje rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na wynikach kontroli z października 2009 r. Ustalenia kontroli przeprowadzonych w roku 2007 i 2010, dla potrzeb wniosków dotyczących pomocy za te właśnie lata, mogą odbiegać od ustaleń kontroli z 2009 r., choćby ze względu na nieuchronne zmiany faktyczne w sposobie zagospodarowania działek w różnych latach.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] października 2012 r. ([...]) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że powodem przyznania JPO w pomniejszonej wysokości i odmowy przyznania UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych jest stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, przy czym różnica ta jest efektem wyłączenia powierzchni uznanych za niekwalifikujące się do płatności, a za takie w sprawie uznano powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone.

Z uzasadnienia kontrolowanej przez WSA decyzji wynika, że jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.), tzn. przepisu regulującego kwestię przyznawania płatności pomniejszonej lub odmowy pomocy – w razie stwierdzenia, że obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar faktycznie ustalony. Przedstawiając stan prawny sprawy organ powołał się też na treść ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 Nr 170, poz. 1051 ze zm.).

W uzasadnieniu prawnym decyzji w zakresie wyliczenia jednolitej płatności obszarowej powołano się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r., w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej (Dz. U. Nr 188, poz. 1462), a w kwestii wyliczenia uzupełniającej płatności obszarowej na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek uzupełniających za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1463).

Tymczasem Sąd pierwszej instancji – kontrolując legalność zaskarżonej decyzji – nie odniósł się do tych podstaw materialnoprawnych. W konsekwencji, niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy materialnoprawnej oraz przyjętego przez Sąd pierwszej instancji sposobu ich wykładni i zastosowania w tej sprawie, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., według którego sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji mógłby naruszyć ten przepis tylko wówczas, gdyby odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa bądź też gdyby zastosował środki nieznane ustawie. Taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiła.

W konsekwencji – jak dalej wskazał NSA – nie mógł też wywołać zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów naruszenia przez organ przepisów wskazanych w pkt 1 f) petitum skargi kasacyjnej. Istotnie art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powino zawierać między innymi przedstawienie zarzutów zawartych w skardze. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentów, by brak odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 136 k.p.a., stanowiącego, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136 do 139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

W dalszej części uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny – odnosząc się do zarzutu wykazania wadliwych ustaleń faktycznych przyjętych przy wyrokowaniu, dokonanych z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez ograniczenie postępowania dowodowego do oceny protokołu kontroli z 2009 r. i nieprzeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym dowodów z protokołów kontroli przeprowadzonych w 2007 r. oraz w 2010 r. – stwierdził, że Sąd pierwszej instancji wypowie się w tej kwestii po wskazaniu norm prawnych, z których wywiedzie jakie fakty mają w sprawie znaczenie, przy uwzględnieniu art. 75 § 1 k.p.a.

Protokół z kontroli przeprowadzonej w 2009 r. – w trybie art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 – w związku z innym programem pomocowym, może w ocenie NSA stanowić dowód na okoliczność spełnienia przesłanek przyznania pomocy finansowej. Dowód ten będzie stanowił rzeczywistą podstawę ustaleń faktycznych tylko w zakresie, w jakim wskazuje na okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek przyznania pomocy finansowej w ramach wsparcia bezpośredniego – określonych przepisami prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że z treści załączonego do akt protokołu wynika, że względem spornych w sprawie działek B, C oraz D dokument ten nie zawiera danych co do stanu agrotechnicznego S-5 dotyczących stwierdzenia czy działka jest porośnięta drzewami lub krzewami.

Naczelny Sąd Administracji zgodził się co do zasady z Sądem pierwszej instancji, że ustalenia kontroli przeprowadzonych w roku 2007 oraz 2010 mogą odbiegać od ustaleń kontroli z 2009 r. z uwagi na zmiany w sposobie zagospodarowania działek w różnych latach. Uwaga ta jednak nie do końca jest trafna w przypadku ustaleń stanu zadrzewienia. Należy bowiem dopuścić dowód, jeżeli jest zawnioskowany na okoliczność istotną dla sprawy. O tym zaś, czy dowód okoliczność tę faktycznie potwierdzi, przesądzi jego ocena, dokonana po jego przeprowadzeniu.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty naruszenia art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. są bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, należało mieć na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2012 r. (II GSK 1351/11) uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2011 r. (III SA/Wr 840/10) i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.

Stosownie bowiem do dyspozycji art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Określenie "związany wykładnią prawa" pozwala twierdzić, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa obejmującą zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny zakres sprawy zostaje ograniczony do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyr. NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05). Sąd pierwszej instancji może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania zmienił się tak znacznie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny.

Zgromadzony w rozpatrywanym przypadku materiał dowodowy oraz analiza stanu prawnego wskazują, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności.

Odnosząc się natomiast do związania wykładnią prawa dokonaną przez Sąd kasacyjny, należy w pierwszej kolejności przyjąć – w ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – że postępowanie dowodowe przed organami administracyjnymi ograniczone zostało jedynie do oceny protokołu kontroli z 2009 r. Nie przeprowadzono natomiast dowodu z protokołu kontroli dokonanych w gospodarstwie skarżącego odpowiednio w 2007 i 2010 r. Tymczasem – jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny – twierdzenie organu, że ze względu na zmiany w sposobie zagospodarowania spornych działek w różnych latach, ustalenia kontroli w 2007 i 2010 r. mogą odbiegać od ustaleń kontroli z 2009 r., nie znajduje uzasadnienia w przypadku zadrzewienia i zakrzewienia gruntów.

Dlatego też w ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji publicznej zastosuje się do przedstawionej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego we wskazanym zakresie. Uwzględniając treść art. 75 k.p.a., dopuści jako dowód w sprawie protokoły kontroli z 2009, 2010 i ewentualnie 2011 r. Zestawienie i ocena tych dowodów pozwoli organom ustalić stan agrotechniczny spornych działek (B, C, D), w tym powierzchnię ich zadrzewienia i zakrzewienia. Działania w tym zakresie muszą być podjęte z uwzględnieniem § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 40, poz. 327) stanowiącego, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami także w sytuacji, gdy porośnięte są pojedynczymi drzewami lub krzewami wyznaczając obsadę do 50 szt. drzew lub krzewów na 1 ha użytków, które nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a zatem z uwzględnieniem gęstości nasadzeń drzew i krzewów na spornych areałach. Dopiero tak poczynione przez organy ustalenia i wydane na ich podstawie decyzje, ze wskazaniem podstawy materialnoprawnej, pozwolą Sądowi pierwszej instancji na ewentualną kontrolę legalności podjętych działań.

Sąd musiał uchylić zaskarżoną decyzję ze względów proceduralnych, gdyż w kontekście przepisów, na które powołano się w decyzjach obu instancji [art. 51 ust. 1 i art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 21 kwietnia 2004 r. nr 796/2004 i § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) – w pierwszej instancji, oraz art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) – w drugiej instancji] nie wyjaśniono dostatecznie podstawowej zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności decydującej w rozpoznawanej sprawie o zmniejszeniu JPO i nieprzyznaniu UPO, tj. odjętego obszaru, który według wyników kontroli miał być zadrzewiony i zakrzaczony.

Powodem przyznania jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości i odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych było bowiem stwierdzenie różnicy pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli, przy czym różnica ta była efektem wyłączenia powierzchni uznanych za niekwalifikujące się do płatności, a więc obszarów zadrzewionych, zakrzaczonych.

W tym też zakresie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ponowną weryfikację i konfrontację ustaleń kontrolnych (pomiarów obszarów zalesionych i zakrzaczonych) z uwzględnieniem wszystkich dopuszczalnych dowodów w sprawie – także wyników kontroli z 2007 i 2010 (mimo że sprawa dotyczy 2009), niewykluczając również sięgnięcia do ustaleń poczynionych za rok 2011 (na co strona wskazywała na rozprawie przed WSA).

W przypadku zadrzewienia i zakrzaczenia trzeba też ustalić powierzchnię oraz gęstość tego zadrzewienia (zakrzaczenia), wszak przy płatności UPO (susz paszowy) (rośliny przeznaczone na paszę, uprawiane na trwałych użytkach zielonych), istotna jest możliwość koszenia, co wymaga odpowiedzi na pytanie, czy zastana gęstość zadrzewienia (zakrzaczenia) umożliwia taki zabieg.

Wobec dostrzeżonych uchybień w postępowaniu organów administracji publicznej, należało – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – orzec jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 p.p.s.a.

Orzeczenie ujęte w punkcie III sentencji znajduje umocowanie w art. 152 p.p.s.a.