Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 44/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji II i I instancji w części
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 2, art. 41, art. 42 ust. 2, art. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 16
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Słupsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami oraz z tytułu zaliczek alimentacyjnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza z dnia 19 maja 2010 r., nr [...] w części dotyczącej należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych za okres od 1 lutego 2006 r. do 30 września 2008 r. w kwocie 20.769 zł (pkt 2 obu decyzji), 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Burmistrz decyzją z 19 maja 2010 r. odmówił J. G. umorzenia w całości należności w kwocie 9.360 zł ustalonych decyzją z dnia 4 stycznia 2010r. z tytułu wypłaconych A., A. i K. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ odmówił także umorzenia w całości należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych w okresie od 1 lutego 2006r. do 30 września 2008r., powiększonej o 5% w kwocie 20.769 zł.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 7, 104 i 107 Kpa oraz art. 2 pkt 2, 3, 8, 9, 10, 11, art. 25, art. 27 ust. 1, 1a, 2, 3, art. 28 ust.1, art. 30, art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.), art. 12 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005r., nr 86, poz. 732).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. Roki Sądowe w M. z dnia 21 września 2000r., sygn. akt [...] J. G. jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz A., A. i K. G. w kwocie po 260 zł miesięcznie na każde dziecko.

Egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się bezskuteczna, w związku z czym decyzją z dnia 27 października 2008r. przyznano na okres od dnia 1 października 2008r. do dnia 30 września 2009r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 260 zł miesięcznie na każde dziecko.

Na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami.

Z kolei na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości zaliczek wypłaconych osobie uprawnionej powiększonej o 5%.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Przepis ten pozwala na uprzywilejowanie sumiennych dłużników. J. G. nie spełnia warunków zawartych w art. 30 ust. 1 ustawy bowiem egzekucja nie jest skuteczna przez ostatnie 7,5 i 3 lata.

Organ rozważał także możliwość umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy, który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Nadto organ rozważał możliwość umorzenia należności na podstawie art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Decyzja na podstawie tych przepisów wydawana jest w ramach uznania organu. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Mając to na uwadze organ zbadał stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej.

Dyrektor Zakładu Karnego w C. pismem z dnia 28 stycznia 2010r. poinformował, że J. G. odbywa karę pozbawienia wolności w okresie od 20 listopada 2005r. do 20 listopada 2030r., nie jest i nie był zatrudniony odpłatnie, a obecnie nie ma możliwości zatrudnienia, z uwagi na brak miejsc pracy wewnątrz jednostki oraz okres zimowy. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2010r. dyrektor Zakładu Karnego w C. potwierdził, że J. G. nie jest i nie był zatrudniony z uwagi na brak miejsc pracy.

J. G. w piśmie z dnia 13 stycznia 2010r. podniósł, że stosownie do orzeczenia lekarza orzecznika ZUS jest częściowo niezdolny do pracy. Nadto wskazał, ze bezskutecznie ubiegał się o pracę w zakładzie karnym. Prośbę o umorzenie zadłużenia uzasadnił brakiem dochodów i źródeł utrzymania.

Z przedłożonego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 30 lipca 2009r. wynika, że J. G. jest częściowo niezdolny do pracy od dnia 1 stycznia 2009r. do dnia 30 lipca 2011r. W okresie od 5 stycznia 2009r. do 10 marca 2009r. był hospitalizowany.

Organ stwierdził, że zobowiązania alimentacyjne mają charakter obligatoryjny. Ustawodawca w ustawie z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie przewidział szczególnego trybu postępowania wobec dłużników alimentacyjnych przebywających w zakładach karnych. Są oni traktowani na takich samych zasadach jak pozostali zobowiązani do alimentów. Ponadto w przypadku osób osadzonych istnieje realna możliwość zatrudnienia i uzyskiwania dochodów. Z art. 121 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997r., nr 90, poz. 557) wynika bowiem, że skazanemu zapewnia się w miarę możliwości świadczenie pracy, a zgodnie z art. 122 § 2 pracę zapewnia się przede wszystkim skazanym zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych, a także mającym trudną sytuację materialną, osobistą lub rodzinną.

W ocenie organu J. G. nie wykazał aby czynił rzeczywiste starania w celu podjęcia zatrudnienia. Stan zdrowia nie uniemożliwia mu podjęcia pracy. Okoliczności sprawy wskazują, że nie podejmuje on starań zmierzających choćby do częściowego spłacenia zadłużenia. Przy należytym zainteresowaniu miałby realną możliwość uzyskania zatrudnienia. Obecnie nie jest zatrudniony z uwagi na brak miejsc pracy. Fakt ten nie oznacza, że w dalszej perspektywie nie zaistnieje możliwość podjęcia zatrudnienia i uregulowania długu w całości albo części. W związku z tym nieuzasadnione wydaje się umorzenie długu J. G. wobec Skarbu Państwa.

W ocenie organu wnikliwa analiza sytuacji dochodowej i rodzinnej zdaje się przemawiać przeciwko umorzeniu należności. Organ nie ma przy tym obowiązku wskazywania ewentualnych możliwości zarobkowania. Fakt przebywania w zakładzie karnym nie może stanowić podstawy do umorzenia należności, gdyż należałoby umarzać należności wszystkich dłużników alimentacyjnych przebywających w zakładach karnych. Zwrot należności stanowi zaś dochód budżetu państwa. Organ wskazał też, że łączna kwota zadłużenia - 30.219 zł oraz odsetki - nie jest na tyle wysoka, że jej spłata uniemożliwi normalne funkcjonowanie i zaspokojenie potrzeb życiowych. Nie można zapominać, że J. G. jako osadzony w zakładzie karnym ma zapewnione całodobowe utrzymanie i w związku z tym nie ponosi kosztów swego utrzymania. Nie ma nikogo na utrzymaniu, a jego dzieci otrzymują świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W konsekwencji odmowa umorzenia należności nie wpłynie w jakikolwiek sposób na jego sytuację materialną i rodzinną.

Organ dodatkowo wskazał, że na podstawie art.135 i 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego istnieje możliwość wystąpienia do sądu o obniżenie alimentów ze względu na sytuację dochodową i rodzinną. W ocenie organu I instancji obecna postawa J. G. zdaje się wskazywać, że świadomie godzi się on na alimenty w podwyższonej wysokości wiedząc, że nie jest w stanie ich płacić, aby potem z pełną świadomością i premedytacją wnosić o ich umorzenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania skarżącego, decyzją z 28 czerwca 2010 r. uchyliło w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzyło zarówno należności w kwocie 9.360 zł ustalone decyzją z dnia 4 stycznia 2010r. z tytułu wypłaconych A., A. i K. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami, jak i należności w kwocie 20.769 zł z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych w okresie od 1 lutego 2006r. do 30 września 2008r.

Organ odwoławczy orzekł w decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, art. 27 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005r., nr 86, poz. 732).

Kolegium wskazało, że J. G. w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdził, że płacił regularnie alimenty po 260 zł na każdą z córek do dnia 20 listopada 2005r., kiedy to został skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności. Po opuszczeniu zakładu karnego będzie miał 76 lat.

Kolegium uznało, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdziło przy tym, że organ I instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ odwoławczy dokonał jednakże odmiennej jego oceny. Wskazał, że przepisy odpowiednio art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowią, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności uwzględniając sytuacje dochodową i rodzinną. Jest to typowa w procedurze decyzja podejmowana w ramach ustawowo zakreślonego uznania administracyjnego.

Organ administracji nie może jednak rozstrzygać niejasności czy też wątpliwości na niekorzyść strony. Sprawa powinna być rozstrzygnięta w oparciu o dokładnie wyjaśniony stan faktyczny. Błędem w ocenie Kolegium było oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie o założenia zaistnienia zdarzeń przyszłych i niepewnych. Z dokonanej przez Kolegium oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stan zdrowia i sytuacja dochodowa J. G. będą się pogarszać, jako że możliwości podjęcia pracy będą ulegać minimalizacji.

Kolegium wskazało przy tym, że interpretując przepisy obu powołanych ustaw należy mieć na uwadze, że ustawodawca jest racjonalny.

W tym stanie sprawy organ odwoławczy uznał, że należy umorzyć należności dłużnika zarówno z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak i z tytułu zaliczek alimentacyjnych.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prokurator Okręgowy w Słupsku zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 7, art.11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej w oparciu o niezmieniony stan faktyczny sprawy bez jednoczesnego wskazania, które przepisy zostały naruszone przez organ I instancji oraz niewyjaśnienie w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności zaś organ pominął, że przed Sądem Okręgowym w S. toczy się postępowanie o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stwierdzając, iż inne rozstrzygnięcie organu nie było możliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie w części dotyczącej należności w kwocie 20.769 zł z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych w okresie od 1 lutego 2006r. do 30 września 2008r.

Stosownie do art. 6 Kpa organ administracji zobligowany jest do rozpoznania sprawy na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. W przypadku zastosowania przepisów nieobowiązujących, decyzja wydana na ich podstawie dotknięta jest wadą nieważności jako pozbawiona postawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).

Zaliczka alimentacyjna była wypłacana na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.). Ustawa ta obowiązywała do dnia 30 września 2008r., jako że została uchylona przez ustawę z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.), która to weszła w życie dnia 1 października 2008r.

Z przepisów przejściowych nowej ustawy wynika, że dotychczasowe przepisy, tj. przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej mają zastosowanie jedynie do spraw o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy (art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007r.), spraw o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne (art. 42 ust. 2) i egzekucji należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych (art. 43 ust.1).

Sprawa o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w przepisach przejściowych nowej ustawy. Z tego też względu nie może być rozpatrywana na podstawie dotychczasowych przepisów (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4.11.2009r., I OW 89/09 i z dnia 22.12.2009r., IOW 113/09 oraz wyrok z dnia 27.10.2010r., I OSK 980/10 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie organy obu instancji rozpatrzyły i rozstrzygnęły wniosek J. G. o umorzenie należności w kwocie 20.769 zł z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych w okresie od 1 lutego 2006r. do 30 września 2008r. na podstawie nieobowiązującego już art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W tej sytuacji stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w części dotyczącej należności w kwocie 20.769 zł z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych w okresie od 1 lutego 2006r. do 30 września 2008r.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest natomiast zgodna z prawem w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym umorzenia ustalonych decyzją z dnia 4 stycznia 2010r. należności w kwocie 9.360 zł z tytułu wypłaconych A., A. i K. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami.

Przede wszystkim wskazać należy, że z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że w zasadzie organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ I instancji.

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 i 2 Kpa, organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, może wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Z art. 138 § 2 Kpa wynika, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 Kpa obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia postępowania w znacznym zakresie.

Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy nie miał bowiem żadnych zastrzeżeń i wątpliwości odnośnie ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy. Okoliczności te są zresztą bezsporne. Wnioskujący o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego J. G. przebywa w Zakładzie Karnym w C., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności od 20 listopada 2005 r. do 20 listopada 2030r. W dacie zakończenia kary będzie miał 76 lat. W okresie od osadzenia do daty orzekania przez organy w niniejszej sprawie nie był zatrudniony odpłatnie z uwagi na brak możliwości zatrudnienia go w tymże zakładzie, co wynika z pism dyrektora, a także oświadczeń J. G. Nadto stosownie do orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 30 lipca 2009r. jest on jest częściowo niezdolny do pracy od dnia 1 stycznia 2009r. do dnia 30 lipca 2011r.

W tym stanie faktycznym organ I instancji uznał, że nie ma podstaw do umorzenia należności, jako że nie ma specjalnej procedury dotyczącej dłużników alimentacyjnych przebywających w zakładach karnych. Fakt przebywania w zakładzie karnym nie może stanowić podstawy do umorzenia należności, gdyż należałoby umarzać należności wszystkich dłużników alimentacyjnych przebywających w zakładach karnych.

Przede wszystkim wskazać należy, że aczkolwiek pobyt w zakładzie karnym jest sytuacją zawinioną przez wnioskodawcę, to jednak ustawa z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie wprowadza zakazu umarzania należności dłużnika alimentacyjnego przebywającego w zakładzie karnym. Podstawę umorzenia ma stanowić sytuacja dochodowa i rodzinna bez względu na to gdzie dłużnik przebywa. Nie chodzi przy tym o umorzenie należności tylko z powodu pobytu w zakładzie karnym. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie istotne znaczenie miała okoliczność, że wnioskodawca nie ma faktycznej możliwości podjęcia pracy w zakładzie karnym, w którym odbywa karę pobawienia wolności do 2030 roku. Nadto legitymuje się on orzeczeniem o częściowej niezdolny do pracy od dnia 1 stycznia 2009r. do dnia 30 lipca 2011r.

W tej sytuacji niezrozumiałe są stwierdzenia organu I instancji, że wnioskodawca nie czynił starań w celu podjęcia zatrudnienia ani choćby częściowego spłacenia zadłużenia, a przy należytym zainteresowaniu miałby realną możliwość uzyskania zatrudnienia. Ocena sytuacji wnioskodawcy dokonana przez organ I instancji nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym i jest dowolna.

Zdaniem Sądu prawidłowo natomiast organ odwoławczy w tym samym niekwestionowanym stanie faktycznym stwierdził, że z uwagi na sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy ustalone decyzją z dnia 4 stycznia 2010r. należności w kwocie 9.360 zł z tytułu wypłaconych A., A. i K. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami te powinny zostać umorzone na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Organ odwoławczy działał w ramach uznania administracyjnego opartego na okolicznościach faktycznych sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze, że z przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję alimentacyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja o zwrocie wypłaconego świadczenia stanowi zatem konsekwencję decyzji przyznającej to świadczenie. Kwota podlegająca zwrotowi odpowiada łącznej kwocie wypłaconej osobie uprawnionej w okresie świadczeniowym. W decyzji zakreślany jest termin zwrotu należności. Stąd też wniosek o umorzenie pozostaje w związku z konkretną decyzją o zwrocie i konkretnym okresem wypłaty świadczenia z funduszu.

Toczące się obecnie przed Sądem Okręgowym w S. postępowanie dotyczące renty z tytułu niezdolności do pracy pozostaje natomiast bez wpływu na ocenę sytuacji dochodowej i rodzinnej w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu decyzja organu odwoławczego w tym zakresie jest zgodna z prawem i dlatego też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji sprawa z wniosku J. G. o umorzenie należności w kwocie 20.769 zł z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych w okresie od 1 lutego 2006r. do 30 września 2008r. będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.