Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3 i 4, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 31
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 10 i 13, art. 44 ust. 1 i 4, art. 72 ust. 1,3 i 4, art. 82 ust 1 pkt 4, art. 88 i art. 92
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Pracowni na rzecz Wszystkich Istot na postanowienie Wojewody z dnia 31 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty z dnia 16 lipca 2012 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Pracowni na rzecz Wszystkich Istot kwotę 100 (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2012 r. do Starosty T. wpłynął wniosek inwestora Spółki A o udzielenie pozwolenia na budowę magistrali wodno – ściekowej Elektrowni A, stanowiącej odrębny element, wydzielony z zadania inwestycyjnego pod nazwą "Elektrownia węglowa 2000 MW w R. – Infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W.".

W dniu 19 czerwca 2012 r. Stowarzyszenie A złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie.

Starosta T. nie dopuścił Stowarzyszenia A do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę magistrali wodno – ściekowej Elektrowni A, stanowiącej odrębny element, wydzielony z zadania inwestycyjnego pod nazwą "Elektrownia węglowa 2000 MW w R. – Infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W." obejmujący budowę obiektów i urządzeń projektowanej magistrali wodno – ściekowej na odcinku od projektowanej pompowni wody surowej w miejscowości R., gmina S., obręb W. S., działka nr [...], do projektowanej Elektrowni A w R., gmina P., obręb R., działka nr [...], z wyłączeniem przejścia magistrali wodno – ściekowej pod drogą krajową nr [...] w km 54,9 (w pasie drogowym – działka nr [...], obręb G.), przejścia magistrali wodno – ściekowej pod linią kolejową nr [...] C. B. – T., odcinek P. – S. w km 483,5 (kolejowy teren zamknięty – działka nr [...], obręb R.) wraz z odcinkiem połączeniowym do rurociągów na terenie Elektrowni A (działka nr [...], obręb R.).

Postanowienie Starosty z dnia 16 lipca 2012 r. nr [...] zostało wydane na podstawie art. 31 § 2 kpa w związku z art. 44, art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), a także na podstawie art. 28 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.).

Uzasadniając wydane postanowienie, Starosta wyjaśnił, że rozpatrując złożony w niniejszej sprawie wniosek o wydanie pozwolenia na budowę zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Jednakże Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie zmierzające do uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w ramach ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, albowiem uznał, że dokonanie w ramach ponownej oceny uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia tożsamego z przedsięwzięciem, dla którego wydana została decyzja środowiskowa wyklucza możliwość przeprowadzenia kolejnych uzgodnień dla zamierzeń obejmujących swym zakresem, jedynie niektóry elementy całego przedsięwzięcia. W dniu 15 czerwca 2011 r. organ ten wydał już postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa Elektrowni A o mocy 2000 MW koło miejscowości R., gmina P., powiat t. w województwie p." i w związku z tym przeprowadzenie kolejnej oceny oddziaływania na środowisko jest bezprzedmiotowe.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Stowarzyszenie A, domagając się jego uchylenia. Stowarzyszenie wyjaśniło, że zgodnie z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 8 września 2010 r., wydaną dla przedsięwzięcia "Budowa elektrowni konwencjonalnej opartej o paliwo węglowe, składającej się z dwóch bloków energetycznych o mocy w przedziale około 800 – 1500 MW każdy" przedsięwzięcie to obejmuje: 1) obiekty technologiczne elektrowni, łącznie z magazynami surowcowymi, urządzeniami uzdatniającymi surowce, urządzeniami magazynowymi odpadów i ubocznych produktów spalania obiektami oczyszczania ścieków i zamkniętym układem wody chłodzącej; 2) rurociągi zaopatrujące elektrownię w wodę surową i odprowadzające ścieki chłodnicze i inne ścieki przemysłowe wraz z ujęciem wody, wylotem kanalizacji oraz innymi urządzeniami powiązanymi technicznie z tymi rurociągami, dla potrzeb gospodarki wodno – ściekowej dla celów technologicznych zakłada się korzystanie z wód rzeki W.; 3) linie elektroenergetyczne wyprowadzające energię wyprodukowaną z elektrowni na odcinku do stacji elektroenergetycznej 400 Kv; 4) wewnętrzny układ drogowy i torowy. Decyzja ta nakłada na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie wydawania pozwolenia na budowę, bez wskazania, że ocena taka powinna dotyczyć tylko głównych elementów przedsięwzięcia. Tymczasem postanowienie RDOŚ z dnia 15 września 2011 r. wydane w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko dotyczyło jedynie "głównych obiektów technologicznych elektrowni" a nie całości przedsięwzięcia. Dlatego też, w ocenie składającego zażalenie, postanowienie Starosty T. z dnia 16 lipca 2012 r. wydane zostało z naruszeniem art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także naruszeniem art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 31 § 3 kpa oraz art. 10a dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. nr 85/337/EWG w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć na środowisko.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek tego zażalenia Wojewoda, postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty T. z dnia 16 lipca 2012 r.

Wojewoda wyjaśnił, że z przepisów art. 31 § 1 kpa oraz z art. 28 ust. 2, 3 i 4 ustawy Prawo Budowlane wynika, że warunkiem udziału organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę jest ustalenie, że postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z art. 90 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wynika zaś, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jedynie wtedy, gdy w ramach tego postępowania przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzana jest w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wyłącznie w trzech przypadkach, ściśle określonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, i ma to miejsce w następujących sytuacjach: jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia złożony do organu właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę; jeżeli organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzi, ze we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wojewody, nie jest możliwe dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę magistrali wodno – ściekowej Elektrowni A, stanowiącej odrębny element, wydzielony z zadania inwestycyjnego pod nazwą "Elektrownia węglowa 2000 MW w R. – Infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W.", obejmujący: obiekty i urządzenia projektowanej magistrali wodno – ściekowej na odcinku od projektowanej pompowni wody surowej w miejscowości R., gmina S., obręb W. S., działka nr [...], do projektowanej Elektrowni A w R., gmina P., obręb R., działka nr [...], z wyłączeniem: przejścia magistrali wodno – ściekowej pod drogą krajową nr [...] w km 54,9 oraz przejścia magistrali wodno – ściekowej pod linią kolejową nr [...] C. B. – T., odcinek P. – S. w km 483,5 wraz z odcinkiem połączeniowym do rurociągów na terenie Elektrowni A. W toku postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla tego przedsięwzięcia nie jest bowiem możliwe przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko a zatem postępowanie to nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W decyzji z dnia 8 września 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "Budowa Elektrowni A o mocy 2000 MW koło miejscowości R., gmina P., powiat t. w województwie p." i stwierdził jednocześnie konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też, Starosta T., pismem z dnia 14 maja 2012 r., zwrócił się do RDOŚ o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko a organ ten, postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie zmierzające do uzgodnienia warunków realizacji tego przedsięwzięcia w ramach ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, albowiem uznał, że decyzja z dnia 8 września 2010 r. wydana została dla kilku zamierzeń budowlanych, które łącznie objęto oceną. Konsekwencja tego było objecie tego samego zakresu ponowną oceną oddziaływania na środowisko w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla głównych obiektów technologicznych elektrowni. Ocena taka została zaś zakończona postanowieniem RDOŚ z dnia 15 czerwca 2011 r. uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa Elektrowni A o mocy 2000 MW koło miejscowości R., gmina P., powiat t. w województwie p.". Powyższe, zdaniem Wojewody, wyklucza możliwość przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko dla poszczególnych elementów składających się na przedsięwzięcie, w tym również dla zadania inwestycyjnego pod nazwą "Elektrownia węglowa 2000 MW w R. – Infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W.".

Na postanowienie Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie A, domagając się uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W ocenie skarżącego przedmiotowe postępowanie wymagało udziału społeczeństwa, a wynika to z art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który udziela organom właściwym do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych uprawnienia do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b. Nie ma zaś podstawy prawnej, aby organ przeprowadzający ponowna ocenę o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mógł uchylić decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wydając postanowienie w toku innego postępowania. Dlatego też postanowienie RDOŚ z dnia 15 września 2011 r. nie może być interpretowane jako przesłanka do zmiany statusu takiego postępowania, a może być jedynie wiążące co do treści i zakresu ponownej oceny. Jednakże postępowanie, w ramach którego dokonuje się ponownej oceny – bez względu na jego zakres i treść – pozostaje postępowaniem z udziałem społeczeństwa.

Skarżący wskazał również, że co prawda ustawa ocenowa nie przewiduje wprost konieczności wykonania ponownej oceny kilkakrotnie, jednak nie zawiera ona także zakazu wykonania takiej oceny. Przesłanką do jej wykonania jest nie tylko zmiana projektu, ale także zmiany, które dokonują się w środowisku. Decyzja RDOŚ z dnia 8 września 2010 r. wśród powodów, dla których należy sporządzić ponowną ocenę wymienia także konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań w związku z brakiem możliwości ich wykonania w czasie niskiego stanu rzeki. Możliwość taka nie istniała jeszcze w trakcie przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania środowisko dla poprzedniej części zamierzenia budowlanego, a zaistniała dopiero w tym roku i została całkowicie przez organ zignorowana. Budowa magistrali jest przedsięwzięciem, które może mieć wpływ na znajdujące się w zasięgu oddziaływania Obszary Natura 2000 Dolina W. i Dolina D. W.. Skarżący wskazał również, że w momencie złożenia wniosku przez inwestora miał już zastosowanie art. 81 ustawy ocenowej, będący transpozycją Ramowej Dyrektywy Wodnej, który nie był obowiązujący dla inwestora ze względu na datę złożenia wniosku zarówno w trakcie wykonywania pierwszej jak i ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Ponadto, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 57/12, skarżący wskazał, że skoro na postanowienie o ponownej ocenie oddziaływania na środowisko nie przysługuje zażalenie, to nie wyklucza to przeprowadzenia takiej oceny w ramach kolejnego etapu realizacji przedsięwzięcia. Jednocześnie, zdaniem skarżącego, orzekające w sprawie organy unikają zmierzenia się z zagadnieniem dotyczącym prawidłowości implementacji przepisów Unii Europejskiej dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniach dotyczących ochrony środowiska.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uczestnik postępowania Spółka A w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. wniósł również o oddalenie skargi. W ocenie uczestnika, postępowanie z udziałem społeczeństwa, z którym powiązane jest prawo organizacji ekologicznych do udziału w sprawie na prawach strony, jest czynnością oceny oddziaływania na środowisko, a nie samej sprawy o wydanie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie taka ocena nie była już wymagana, bowiem została ona przeprowadzona w odniesieniu do całego przedsięwzięcia w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę jednego z autonomicznych elementów przedsięwzięcia. Postępowanie w sprawie oceny zostało zakończone postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r., które na mocy art. 143 Kpa pozostaje nadal wykonalne, zaś przyjęta przez RDOŚ ocena prawna wyników obu ocen oddziaływania na środowisko wywołuje skutki prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę.

Artykuł 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że stronami postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, którym to jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Unormowanie to stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 Kpa, określającego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym.

Nadto stosownie do art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego co do zasady w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie stosuje się przepisu art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie natomiast z treścią art. 28 ust. 4 przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej jako ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku. Chodzi tu o przypadki, kiedy na etapie wydawania pozwolenia na budowę przeprowadzana jest procedura oceny oddziaływania na środowisko. W takiej sytuacji krąg stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę ustala się na zasadach ogólnych, a więc w oparciu o art. 28 Kpa. Nadto zastosowanie ma art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

Stosownie zaś do art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie (art. 44 ust. 4).

Podkreślić należy, że w postępowaniu, w którym przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko udział mogą zgłosić wyłącznie organizacje ekologiczne, tj. organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona środowiska (art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).

W niniejszej sprawie istotne znaczenie miało zatem ustalenie czy w przedmiotowym postępowaniu wymagany był udział społeczeństwa. Spór między stronami dotyczy zaś kwestii ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Zarówno orzekające w sprawie organy, jak i uczestnik postępowania wskazywali, że w niniejszym postępowaniu nie została przeprowadzona i nie była wymagana ponowna ocena na środowisko, czemu dał wyraz organ środowiskowy, umarzając postępowanie. Ocena taka została przeprowadzona bowiem w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę głównych obiektów elektrowni. Z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika zaś, że tak jak możliwe jest wydanie tylko jednej decyzji środowiskowej, tak ponowna ocena może być tylko jedna. Ocena powinna być bowiem wykonana w pełnym zakresie i odnosić się do całego przedsięwzięcia.

Zdaniem Sądu w świetle przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzasadnione jest jedynie stwierdzenie, że dla danego przedsięwzięcia wydana może być tylko jedna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Twierdzenie podobne w odniesieniu do ponownej oceny nie znajduje natomiast uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przedsięwzięcie oznacza zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, przy czym przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Z art. 72 ust. 1 pkt 1 wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1. Złożenie wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b ( ust. 3).

Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z ust. 4 złożenie wniosku może nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

W powyższych okresach dla danego przedsięwzięcia wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Co więcej, jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w ust. 1, lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia.

Zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 pkt 4 w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b.

Bezsporne jest, że inwestor uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wydaną przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dnia 8 września 2010 r. W decyzji tej została stwierdzona konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach podstępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zasady i tryb postępowania dotyczącego ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostały uregulowane w art. 88 i następnych ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Ponowna ocena polega na przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, a więc między innymi w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (art. 88. 1 ustawy). Przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 1, regionalny dyrektor ochrony środowiska występuje między innymi do organu właściwego do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 lub 18, o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i art. 38. Organ właściwy do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, przyjmuje zgłoszone przez społeczeństwo uwagi i wnioski i może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, natomiast te uwagi i wnioski rozpatruje regionalny dyrektor ochrony środowiska. Zgodnie zaś z treścią art. 90 ust. 1 po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, które wiąże organ właściwy do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 (art. 92).

Z przytoczonych powyżej przepisów, wbrew twierdzeniom organu i uczestnika postępowania, nie wynika w żadnym razie, że ponowna ocena (po stwierdzeniu w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach takiej konieczności) może być tylko jedna. Ponowna ocena została powiązana z dalszą decyzją wydawaną w procesie inwestycyjnym, między innymi z pozwoleniem na budowę. Ponowna ocena polega bowiem na przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania np. w sprawie pozwolenia na budowę. Jeżeli więc inwestor wystąpi tylko o jedno pozwolenie na budowę, to ponowna ocena będzie przeprowadzana tylko jeden raz. W sytuacji natomiast gdy inwestor, realizując przedsięwzięcie, będzie ubiegał się o kilka pozwoleń na budowę, to w każdym tych postępowań będzie obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny. To zaś oznacza, że w każdym z tych postępowań będzie brało udział społeczeństwo, a co za tym idzie udział będą mogły również zgłosić organizacje ekologiczne.

Wprawdzie w ustawie mowa jest o ponownym przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wyłącznie w liczbie pojedynczej, jednakże nie może to stanowić argumentu dla stanowiska zajętego przez orzekające w sprawie organy administracji. Wskazać bowiem należy na art. 82 ust. 1 pkt 4a, w których to mowa jest nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej.

Pamiętać także należy, że pojęcie przedsięwzięcia w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie musi oznaczać wyłącznie jednego zamierzenia budowlanego. Już bowiem z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem.

Problem w niniejszej sprawie wynika właśnie stąd, że uzgodnienie wydawane w ramach ponownej oceny dotyczy przedsięwzięcia, natomiast postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy określonego zamierzenia budowlanego. Jednakże, zdaniem Sądu, w świetle cytowanych wyżej przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie ulega wątpliwości, że organ środowiskowy, po przeprowadzeniu ponownej oceny, w ramach uzgodnienia ustala wiążące warunki tylko dla konkretnej decyzji, w tym przypadku w sprawie pozwolenia na budowę.

Wbrew twierdzeniom uczestnika postępowania udział społeczeństwa nie dotyczy jedynie postępowania ocenowego wtrąconego do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, lecz odnosi się do całego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę prowadzonego przez organ architektoniczno-budowlany wraz z wtrąconym do niego postępowaniem ocenowym prowadzonym przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

Nadto rację ma skarżący, że w wydanej dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzono konieczność przeprowadzenia ponownej oceny bez wskazania, że ma to nastąpić jedynie w sprawie pozwolenia na budowę głównych obiektów elektrowni.

W sprawie bezsporne jest, że inwestor wystąpił najpierw o udzielenie pozwolenia na budowę budowli, obiektów głównego układu technologicznego i obiektów pomocniczych. Decyzją z dnia 15 lipca 2011 r. Starosta T. zatwierdził projekty budowlane i udzielił pozwolenia na budowę elektrowni węglowej. W toku tego postępowania została przeprowadzona ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W efekcie organ środowiskowy wydał postanowienie uzgadniające z dnia 15 czerwca 2011 r. Po wystąpieniu natomiast inwestora z wnioskiem o pozwolenie na budowę w niniejszej sprawie organ wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o ponowną ocenę. Organ ten postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. umorzył zaś postępowanie w sprawie uzgodnienia.

Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie procesowe rozstrzygnięcie dotyczące dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w sprawie. W ocenie Sądu ocena merytoryczna postanowienia RDOŚ z dnia 11 lipca 2012 r. i jego znaczenia dla wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę magistrali wodno – ściekowej Elektrowni A pozostają natomiast poza granicami niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że ponowna ocena ma dotyczyć przedsięwzięcia jako całości a nie jakiejś jego części. Wskazać jednakże należy, że uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. było wiążące tylko dla pozwolenia na budowę, w toku którego dokonano ponownej oceny.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również fakt, że prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany wystąpił do organu środowiskowego o ponowną ocenę i dokonanie uzgodnienia. Tym samym, w ocenie Sądu, już w tym momencie spełniły się warunki określone w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, uzasadniające udział w przedmiotowym postępowaniu społeczeństwa i organizacji ekologicznych zgodnie z przepisami wskazanej ustawy z dnia 3 października 2008 r.

Wreszcie odnotować należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do toczącego się postępowania w sprawie nie staje się niezasadny ani też bezprzedmiotowy z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie. Nierozpatrzenie takiego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie lub wydanie postanowienia odmownego, i wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie bez oczekiwania na uprawomocnienie się tego postanowienia, czyniłoby iluzorycznym uprawnienie organizacji społecznej do żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r., II GSK 20/07, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.