Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 553/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 2099/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Spółki A z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. (sygn. akt III SA/Gl 2099/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odmówił skarżącej Spółce A z siedzibą w P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2015 r. (nr [...]) oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (nr [...]) o określeniu skarżącej spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za grudzień 2013 r. w kwocie 82 901 zł.

Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że w skardze został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu tegoż wniosku strona stwierdziła, że wykonanie decyzji grozi jej niepowetowaną stratą. Wskazała, że łączna suma wszystkich obciążeń związanych decyzjami przekracza kilkaset tysięcy złotych, a skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego ciężaru finansowego. Zdaniem strony, będzie to skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zaś skutki egzekucji mogą być nieodwracalne. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona nie załączyła żadnej dokumentacji.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona nie przedłożyła bowiem żadnej dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji. Sąd zaznaczył, że sytuację finansową strony można było zbadać tylko częściowo na podstawie dokumentów przedłożonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże nie były one wystarczające, aby pozytywnie rozstrzygnąć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż przesłanki udzielenia prawa pomocy oraz wstrzymania wykonania decyzji nie są tożsame. Po dokonaniu analizy całokształtu zgromadzonej dokumentacji, Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji rodziło skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody oraz że skutki wykonania decyzji byłyby trudne do odwrócenia.

Sąd podkreślił przy tym, że ocena wstępowania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji powinna być dokonana w kontekście analizy całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W tym zakresie Sąd nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu, ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Natomiast to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie omawianych przesłanek oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami.

Spółka A złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu pierwszej instancji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Strona zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków wydanego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu strona stwierdziła w szczególności, że norma z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie uzależnia wstrzymania wykonania decyzji od zaistnienia przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jedynie niebezpieczeństwa zaistnienia takiej sytuacji. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu. Nie jest zatem wymagane, aby w jakimś zakresie okoliczności opisane we wniosku rzeczywiście wystąpiły - wystarczy jedynie ryzyko zagrożenia ich wystąpienia. Strona nie miała zatem obowiązku udowadniać, że okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku wystąpiły w rzeczywistości, bowiem wystarczające jest "zagrożenie ich wystąpienia", które w niniejszej sprawie istnieje i zostało przywołane w uzasadnieniu wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie 82 901 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie załączyła dokumentacji, która pozwalałaby na ocenę, czy - w kontekście całokształtu jej sytuacji majątkowej - wykonanie wydanych w sprawie decyzji może skutkować wyrządzeniem jej szkody, która byłaby znaczna albo może doprowadzić do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Przywołanych we wniosku okoliczności, mających wskazywać na niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania wydanych w sprawie decyzji, nie sposób zweryfikować. Wprawdzie trafnie strona stwierdza w zażaleniu, że podmiot wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego nie musi udowadniać wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, lecz ma jedynie uprawdopodobnić, że takie skutki wykonania zaskarżonego aktu mogą realnie w danym przypadku wystąpić. Jednakże w tej sprawie strona takiego uprawdopodobnienia nie dokonała. Ograniczenie się w tym zakresie do stwierdzenia we wniosku, że: 1) wykonanie decyzji grozi niepowetowaną stratą, 2) łączna suma wszystkich obciążeń określonych decyzjami przekracza kilkaset tysięcy złotych, a skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego ciężaru finansowego, 3) skutki egzekucji kwot objętych decyzjami skierowanymi do spółki mogą być nieodwracalne – musi być uznane za gołosłowne. Strona nie zobrazowała bowiem swojej sytuacji majątkowej, co jest konieczne dla oceny, czy w przypadku tego konkretnego podmiotu zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją (nawet w kontekście istnienia obowiązku zapłaty kwot podatku określonych w innych decyzjach wydanych w stosunku do spółki) może prowadzić do szkody, która dla spółki byłaby znaczna, czy do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Sama wysokość określonych spółce zobowiązań podatkowych nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwoty te muszą być bowiem odniesione do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej strony, jej płynności finansowej itp. Znajdujące się w aktach dokumenty na dokonanie takiej oceny nie pozwalały, wobec czego Sąd pierwszej instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

PG