Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 87/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. `70, art. 171, art. 134 ust. 1, art. 145 § 1, art. 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1, art. 157 § 3, art. 158
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędzia NSA Anna Lech Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 391/08 w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 391/08, oddalił skargę C. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. nr[...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Wojewoda B. decyzją z dnia [...] października 1998 r. [...]orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Gminy B. zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy[...]nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0377 ha, a następnie decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. nr[...].

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2000 r., po rozpoznaniu skargi C. S., uchylił obydwie wskazane wyżej decyzje w części dotyczącej ustalenia wartości nieruchomości i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a w pozostałej części skargę oddalił.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr[...], wydaną na skutek wniosku C. S. z dnia [...] września 2003 r. o zwrot przedmiotowej nieruchomości, Prezydent Miasta B. orzekł o odmowie zwrotu, a Wojewoda P. decyzją dnia [...] lutego 2004 r. [...]utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Na powyższą decyzję Wojewody P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł C. S., Sąd wyrokiem z dnia 26 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 103/04 oddalił skargę.

W dniu [...] grudnia 2006 r. C. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia[...] grudnia 2003 r. o odmowie zwrotu nieruchomości. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...]czerwca 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności obu wymienionych wyżej decyzji, a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister wskazał, że w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 26 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 103/04 oddalił skargę. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zdaniem Ministra Infrastruktury prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, że kontrolowana przez Sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa, a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania. Stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a. decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu. Sąd nie jest bowiem związany granicami skargi i z urzędu ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. Z akt sprawy nie wynika - zdaniem organu - aby zaistniały nowe okoliczności nie znane Sądowi Administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną Sądu i stanowić obecnie przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez stronę decyzji.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. S. Skarżący kwestionując zaskarżoną decyzję twierdził, że postępowanie przeprowadzone zostało niezgodnie z przepisami.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. Prawidłowo organ wskazał, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Równocześnie Sąd zauważył, że stosownie do art. 134 ust. 1 powołanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten oznacza, że kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dokonywana jest przez Sąd w pełnym zakresie, bowiem Sąd nie jest związany granicami zaskarżenia, i dlatego też obowiązany jest wziąć pod uwagę, z urzędu, wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Dlatego też w pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia i postępowania, które je poprzedziło z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji, a w następnej dopiero kolejności Sąd powinien przeprowadzić kontrolę przestrzegania pozostałych przepisów prawa. Sąd Administracyjny posiada kompetencje do stwierdzenia nieważności w sytuacji, kiedy wady kwalifikowane decyzji nie pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia co do meritum sprawy. Sąd podzielił stanowisko organu, że prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, iż kontrolowana przez Sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa, a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania. Stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a. decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu, bowiem Sąd nie jest związany granicami skargi i z urzędu ustala, czy występują wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Od powyższego wyroku C. S. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe ich niezastosowanie, tj. art. 136 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że postępowanie dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie pozwalało na przyjęcie, iż istnieją podstawy do zwrotu nieruchomości;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

a) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji dotknięte było wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ P.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 40 § 1 i 3 K.p.a. poprzez nieuznanie, że Prezydent Miasta B. wydając decyzję w pierwszej instancji podlegał wyłączeniu z mocy prawa oraz że strony postępowania prawidłowo były zawiadamiane o toczącym się postępowaniu i prawidłowo doręczono im decyzję,

c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. poprzez nieuznanie, że wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa określonym w art. 156 § 1 K.p.a. w sytuacji gdy Prezydent Miasta B. wydając decyzję w pierwszej instancji podlegał wyłączeniu z mocy prawa

d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ P.p.s.a. poprzez niewłaściwe niezastosowanie art. 171 P.p.s.a. oraz art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie

e) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a .poprzez oparcie zaskarżonego wyroku jedynie na samej treści skargi i decyzji organu oraz wyroku WSA w Białymstoku, z pominięciem okoliczności całokształtu sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego,

f) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 157 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przypadku stwierdzania nieważności decyzji rozpoznawanej wcześniej przez Sąd ma zastosowanie przepis art. 158 K.p.a.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżony wyrok dopuścił się naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 171 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Stosowanie w niniejszej sprawie art. 170 P.p.s.a. powinno odbyć się łącznie z zastosowaniem art. 171 P.p.s.a. Podniesiono, że art. 170 jest dosłownym odpowiednikiem art. 365 § 1 K.p.c. Konsekwencją ustanowionej w art. 365 § 1 K.p.c. zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, iż w procesie późniejszym kwestia ta nie może być już w ogóle badana (zakaz prowadzenia dowodów) - wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 lipca 2002 r. V CKN 1110/2000. Powaga rzeczy osądzonej wyklucza możliwość ponownego rozpoznania tej sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 58 § 1 pkt 4). Jest nią objęta oczywiście sentencja orzeczenia. Wziąwszy jednak pod uwagę fakt, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu Sądu Administracyjnego, ta zaś jest zawarta w jego uzasadnieniu, to trzeba przyjąć, że powagą rzeczy osądzonej są objęte również motywy wyroku. Jak podkreśla się w literaturze w przypadku art. 171 P.p.s.a. granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku są wyznaczone przez rzeczywisty zakres rozstrzygnięcia zawarty w wyroku.

W niniejszej sprawie niestety nie można właściwie ocenić powagi rzeczy osądzonej, gdyż uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 września 2004 r. oddalającego skargę na decyzję Wojewody P. z dnia[...]lutego 2004 r. w ogóle nie zostało sporządzone. W takim wypadku brak jest przesłanek do twierdzenia, że WSA w Białymstoku w ogóle odniósł się do innych niż zawarte w skardze zarzutów i wniosków. Wręcz odwrotnie analiza stanu faktycznego i prawnego na dzień zapadłego wyroku wskazuje, iż Sąd ten nie wziął pod uwagę innych niż wskazane w skardze zarzuty. Jednakże WSA w Warszawie z uwagi na błędne uznanie, iż jest związany wyrokiem WSA w Białymstoku w ogóle nie odnosił się do decyzji będącej przedmiotem stwierdzenia nieważności, jak i stanu prawnego oraz faktycznego ustalonego w sprawie. WSA w Warszawie rozpatrując sprawę naruszył zatem podstawowe zasady wyrażone w art. 7 i art.77 K.p.a. oraz art. 133 § 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie siedmioosobowym w dniu 19 maja 2003 r. w sprawie OPS 1/03 (ONSA 2003, z. 4, poz. 115) podjął następującą uchwałę: "W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta". Zgodnie z ww. orzeczeniem należało uznać, że skoro w sprawie orzekał organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu z mocy prawa, a stanowi, to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., podstawę do wznowienia postępowania, decyzję tegoż organu, jak też decyzję organu wyższego stopnia należało uchylić. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należało, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa tak materialnego, jak i procesowego. Uchybienie powyższym przepisom stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego dotkniętego omawianą wadą. Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji obowiązany jest ją uchylić, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto podniesiono, że decyzja Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2003 r. były doręczone jedynie w jednym egzemplarzu dla małżonków S., a nie każdemu z nich oddzielnie.

Zgodnie zaś z art. 109 K.p.a. decyzję doręcza się stronie na piśmie, doręczenie jednego pisma dla obojga małżonków jest sprzeczne z art. 40 § 1 i 3 K.p.a. i prowadziło do naruszenia art. 103 K.p.a., co stanowi również przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ P.p.s.a.), a WSA w Białymstoku także tę kwestię pominął.

Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyłącznie ustalenie, czy badana decyzja jest obarczona wadą skutkującą, w myśl art. 156 § 1 K.p.a., stwierdzeniem jej nieważności. Organ prowadzący postępowanie nadzorcze dokonuje oceny decyzji w stanie faktycznym sprawy oraz według stanu prawnego na dzień wydania zakwestionowanej decyzji. W niniejszej sprawie decyzja Wojewody P., jak i Prezydenta Miasta B. powinny zostać wydane na mocy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyrok zaś został wydany w dniu 26 września 2004 r., gdy zwłaszcza przepis art. 137 ust.1 pkt 2 ww. ustawy otrzymał nowe brzmienie. Skarżący niezmiennie wskazuje na naruszenie powołanego przepisu oraz zarzuca i to, że decyzje odmawiające zwrotu nieruchomości zostały wydane bez podstawy prawnej.

W niniejszej sprawie WSA w Warszawie, jak i organ administracji powołują się na okoliczności powodujące niedopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej wcześniej przez Sąd. Stąd też ich argumentacja powinna była mieć prawne uzasadnienie w treści art. 157 § 3 K.p.a., a nie art. 158 K.p.a. Organy administracji, Sąd w ogóle nie odniosły się merytorycznie do zarzutów podniesionych przez skarżącego, nie zbadały nawet stanu faktycznego i prawnego sprawy, a ich postępowanie de facto sprowadzało się do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn merytorycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły być uznane za usprawiedliwione.

Przystępując do rozważenia zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 174 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zaaprobowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w odniesieniu do znaczenia, jakie dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2003 r. o odmowie zwrotu nieruchomości ma powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 września 2004 r. sygn. akt SA/Bk 103/04.

Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Skoro powyższym wyrokiem oddalono skargę C. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r., to słusznie w niniejszym postępowaniu uznano, że okoliczność ta wyklucza możliwość ponownego badania czy decyzja ta jest prawnie wadliwa.

W myśl art. 171 P.p.s.a. prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, że w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Moc wiążąca wyroku określona w powołanym przepisie oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu i w kolejnym postępowaniu nie może być ona ponownie badana.

Jak słusznie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stosownie do art. 134 ust. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten oznacza, że kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dokonywa na jest przez Sąd w pełnym zakresie. Skoro bowiem Sąd nie jest związany granicami zaskarżenia, to dlatego też obowiązany jest rozważyć z urzędu wszelkie stwierdzone w postępowaniu administracyjnym naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dopiero wówczas, gdy zdaniem Sądu nie występuje w rozpoznawanej sprawie żadna z sytuacji wskazanych w art. 145 § 1 P.p.s.a., których stwierdzenie obliguje Sąd do uwzględnienia skargi, nastąpić może jej oddalenie na podstawie art. 151 tej ustawy. Dokonywana przez Sąd w wyniku wniesionej przez stronę skargi kontrola kwestionowanej przez nią decyzji obejmuje niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów - m.in. ocenę, czy decyzja ta nie narusza prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ P.p.s.a.), jak również czy nie występują przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lub stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.).

Podzielić należało więc stanowisko, że prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, że kontrolowana przez Sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa, a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania. Bez znaczenia przy tym dla rozpoznawanej kwestii jest okoliczność, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 września 2004 r. nie został uzasadniony. Zgodzić się bowiem trzeba ze stanowiskiem, że stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a., decyzji ocenianej już wcześniej przez Sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu. Skoro od wskazanego wyżej wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna i wyrok ten stał się prawomocny, to zawarta w nim ocena co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być obecnie podważona w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Oceniając zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zauważyć należy, że zostały one sformułowane w sposób pomijający związanie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 września 2004 r., które wyklucza ponowną kontrolę zgodności z prawem decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r. - co słusznie przyjął Sąd w zaskarżonym wyroku. W konsekwencji więc za nieuzasadnione uznane być musiały wszystkie zarzuty objęte pkt 2 lit. a-e, skargi kasacyjnej, których postawienie wynikało z przyjęcia w tej skardze odmiennego stanowiska. Co zaś do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 157 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że ma w sprawie zastosowanie art. 158 K.p.a. zgodzić należy się ze skarżącym, że skoro w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i organ administracji powołują się na okoliczności powodujące niedopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej wcześniej przez Sąd, to ich argumentacja powinna mieć prawne uzasadnienie w treści art. 157 § 3 K.p.a., a nie art. 158 K.p.a. Zauważyć jednak trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zagadnienie to nie jest ujmowane jednolicie czego wyrazem jest wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 11 maja 2009 r. dotyczący rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego: "Czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, od której skarga została prawomocnie oddalona przez Sąd Administracyjny, może być załatwione przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, czy tez organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 tej ustawy" (sygn. I OPS 6/09).

Jednakże, niezależnie od kontrowersji w powyższym względzie stwierdzić należy, że skoro istotne w każdym z tych przypadków starania skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji zakończone byłoby negatywnym dla niego skutkiem, to skarga kasacyjna C. S. również w tym zakresie nie mogła być skuteczna.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie dotyczące art. 136 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że postępowanie dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie pozwalało na przyjęcie, że istnieją podstawy do jej zwrotu, wykraczają poza zakres postępowania w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ogóle nie zajmował w sprawie stanowiska w przedmiotowej kwestii, co było wynikiem prawidłowego uznania, że brak jest podstaw do ponownej oceny pod względem zgodności z prawem decyzji, co do której została prawomocnie oddalona skarga.

Z przedstawionych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.