Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 926/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z 220 § 2 oraz art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4, 108 § 2 pkt 2 lit. b, art. 116 § 1, § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) – dalej jako "O.p", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2018 r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej J.G. - członka zarządu "A" spółka z o.o., solidarnie z tą spółką za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2013 r. w kwocie 22.147,60,- zł, październik 2013 r. w kwocie 45.807,- zł, styczeń 2014 r. w kwocie 35,- zł oraz odsetki od ww. zaległości podatkowych w łącznej kwocie 27.684,- i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.975,37 zł.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

"A" sp. z o.o. nie uiściła ciążących na niej zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. i październik 2013 r. oraz za styczeń 2014 r. wynikających z deklaracji VAT-7, w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe w rozumieniu art. 51 O.p. oraz odsetki za zwłokę.

Wobec bezskutecznej egzekucji z majątku ww. spółki Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej J.G. solidarnej z tą spółką za ww. zaległości tej spółki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Decyzją z dnia [...] 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej J.G. - członka zarządu "A" sp. z o.o. solidarnej z tą spółką za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2013 r. w kwocie 22.147,60,- zł, październik 2013 r. w kwocie 45.807,- zł, styczeń 2014 r. w kwocie 35,- zł oraz odsetki od ww. zaległości podatkowych w łącznej kwocie 27.684,- i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.975,37 zł

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2019 r. odmówił przeprowadzenia dowodu z ksiąg rachunkowych spółki. Następnie decyzją z dnia [...] 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przytaczając treść art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i § 2 pkt 2 lit. b) O.p. wskazał, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały kryteria dotyczące odpowiedzialności osoby trzeciej. W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej J.G. - członka zarządu "A" sp. z o.o. solidarnej z tą spółką za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2013 r. i październik 2013 r. oraz styczeń 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości podatkowych i kosztami postępowania egzekucyjnego zostało wszczęte postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2018 r. - w dniu 26 lipca 2018 r. Natomiast postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r., październik 2013 i styczeń 2014 r. zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych odpowiednio z dnia 20 listopada 20111 r., 11 grudnia 2013 r. i 27 marca 2014 r., wystawionych na podstawie deklaracji podatkowych przez wierzyciela i przekazanych organowi egzekucyjnemu. Spełnione zostały zatem przesłanki, z art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 O.p.

Organ wskazał, że spełnione zostały także warunki wynikające z art. 116 § 2 O.p., albowiem jak wynika z protokołu Zgromadzenia Wspólników spółki w dniu 17 listopada 2005 r. podjęto uchwałę o ustanowieniu jednoosobowego zarządu i wyborze J.G. na prezesa zarządu spółki, który funkcję tą pełni nadal. Zatem w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązań spółki tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2013 r. oraz styczeń 2014 r. J.G. pełnił obowiązki członka zarządu - tym samym zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej solidarnej ze spółką za zaległości tej spółki.

Odnosząc się do bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. organ zauważył, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku spółki organ egzekucyjny - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 26 listopada 2013 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych u dłużnika spółki - "B" S.A. w upadłości likwidacyjnej. W trakcie postępowania egzekucyjnego z ww. zajęcia organ egzekucyjny nie uzyskał żadnej kwoty. Ponadto organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 4 marca 2014 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w [...] Bank S.A. Bank pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. poinformował, że na rachunku brak jest środków oraz nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej. Z kolei zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku [...] S.A. Bank pismem z dnia 5 lipca 2016 r. poinformował, że brak jest środków na rachunku. Organ ustalił również, ze spółka pod wskazanym w KRS jako siedziba spółki adresem, spółka nie prowadzi działalności.

W dniu 30 sierpnia 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia samochodu ciężarowego marki Volkswagen Caddy, rok produkcji 2005 należącego do spółki, który został w dniu 14 lutego 2018 r. sprzedany za kwotę 6.120,- zł. Z uzyskanej kwoty przekazano 1.144,39 zł tytułem VAT od sprzedaży, pozostałą kwotę w wysokości 4.975,61 zł zaksięgowano na poczet kosztów egzekucyjnych dotyczących zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2013 r.

Na podstawie raportu z dnia 16 marca 2018 r. ustalono, że spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku spółki wskazując, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystosowano zapytania o wskazania rachunków bankowych do wielu banków. Z odpowiedzi tych banków wynika, że zobowiązana spółka nie posiada produktów bankowych w ww. instytucjach finansowych. Ponadto z Ewidencji Informacji o Transakcjach Handlowych i Innych Czynnościach Majątkowych wynika, że na dzień 16 marca 2018 r. spółka nie figuruje w czynnościach majątkowych.

W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności dowodzą o bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Brak majątku potwierdza także informacja Urzędu Miasta z dnia 26 kwietnia 2018 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego Wydział VI Gospodarczy z dnia 20 stycznia 2014 r. sygn. akt [...], w którym Sąd oddalając wniosek spółki o ogłoszenie upadłości stwierdził, że dłużnik nie dysponuje środkami potrzebnymi na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. W związku z powyższym - w ocenie organu - w niniejszej sprawie zaistniała również druga pozytywna przesłanka warunkująca orzeczenie odpowiedzialności strony solidarnej ze spółką za zaległości tej spółki.

Dokonując analizy przesłanek negatywnych określonych w art. 116 § 1 O.p. organ wskazał, że pierwsze zaległości spółki dotyczą nieuregulowanej w terminie należności z tytułu składki na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za listopad 2011 r., której termin płatności upływał w dniu 15 grudnia 2011 r., zaś kolejną (drugą i trzecią) niezapłaconą w terminie płatności należnością była składka na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za kwiecień 2012 r., której termin płatności upływał 15 maja 2012r. W ww. okresie obowiązywały przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 233) – dalej jako "P.u.n.".

Badając występowanie przesłanki "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości organ stwierdził, że drugim (i trzecim) z kolei zobowiązaniem niezapłaconym przez spółkę są zaległości wobec ZUS za kwiecień 2012 r., której termin płatności upływał 15 maja 2012 r. Uznał zatem, że spółka stała się niewypłacalna z dniem 16 maja 2012 r., ponieważ był to pierwszy dzień opóźnienia w zapłacie drugiego jej zobowiązania publicznoprawnego. W konsekwencji spółka w 14 - dniowym terminie wskazanym ww. ustawą powinna podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości. Natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółka zgłosiła dopiero w dniu 20 grudnia 2013 r.

Organ zauważył, że uniewinnienie strony od zarzutu popełnienia wykroczenia skarbowego nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej w rozumieniu art. 116 O.p.

W ocenie Dyrektora strona nie wskazała składników majątkowych osoby prawnej, z których egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wskazana przez stronę wierzytelność spółki od "B" S.A. w upadłości likwidacyjnej, nie może być uwzględniona, bowiem mimo dokonanego zajęcia nie udało się uzyskać żadnej kwoty. Z pisma syndyka nie wynika czy, a jeśli tak to kiedy i w jakiej faktycznie kwocie zaspokojone zostaną wierzytelności przypadające spółce od "B" S.A. w upadłości likwidacyjnej. Organ podkreślił, że od 2013 r. do chwili obecnej Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nie ma możliwości zaspokojenia się z zajętych wierzytelności pieniężnych u dłużnika spółki. Strona nie wskazała zatem realnego majątku, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję w toku prowadzonego postępowania dotyczącego orzeczenia odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p.

Wobec powyższego, w ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 O.p.

Końcowo organ wskazał, że zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za: wrzesień i październik 2013 r. nie przedawniły się z uwagi na zastosowany środek egzekucyjny skutecznie przerywający bieg terminu przedawnienia, tj. zajęcie ruchomości w dniu 30 sierpnia 2017 r. (potwierdzenie otrzymania odpisu protokołu ww. zajęcia i odbioru ruchomości potwierdził w dniu 30 sierpnia 2017 r. prokurent spółki).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 122 w zw. z art. 181, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. polegające na niewykorzystaniu przez organy podatkowe materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym skarbowym sygn. akt [...],

- art. 122 w zw. z art. 181, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. polegające na odmówieniu przeprowadzenia dowodu z ksiąg rachunkowych spółki, przedstawiających miesięczne przepływy pieniężne oraz stosunek aktywów i pasywów,

- art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p. poprzez przyjęcie, iż spełnione zostały przesłanki pozwalające na przypisanie skarżącemu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki,

- art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, mimo że spółce przysługuje wierzytelność od "B" S.A. w upadłości likwidacyjnej,

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. poprzez przyjęcie, że wniosek spółki o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie w sytuacji, gdy w sprawie należy stosować wykładnię, zgodnie z którą ogłoszenie upadłości może nastąpić tylko wtedy, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli podmiotu, którego dotyczy wniosek,

- art. 116 § 1 ust. 1 O.p. poprzez uznanie, że członek zarządu nie może uniknąć odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki jeśli złożył wniosek o ogłoszenie

upadłości spółki, a postępowanie to nie zakończyło się w inny sposób niż ogłoszeniem upadłości podmiotu. Tymczasem okolicznością powodującą odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki jest sam fakt złożenia wniosku o ogłoszeniu upadłości we właściwym czasie,

-art. 116 § 1 ust. 2 O.p. poprzez uznanie, że skarżący nie wskazał mienia spółki, podczas gdy zarówno z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jak i z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w trakcie trwania postępowania do akt sprawy zostały załączone dokumenty świadczące o istnieniu wymagalnych wierzytelności spółki od "B" S.A. w upadłości likwidacyjnej. Jak wynika z oświadczenia syndyka wierzytelności będą zaspokajane w 50%, co daje około 200.000,- zł wpłat na poczet zadłużenia spółki wobec Skarbu Państwa,

- art. 118 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej pomimo upływu 5 lat od końca roku, w którym powstała zaległość podatkowa,

- art. 11 w zw. z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez wadliwie uznanie, że art. 11 tej ustawy wyznacza jako wytyczną dla ogłoszenia upadłości jakiekolwiek opóźnienie w spłacie długów, gdy tymczasem w judykaturze przedstawiany jest pogląd, że brak realizacji zobowiązań powinien mieć trwały charakter i dotyczyć przeważającej ich części. W niniejszej sprawie organy podatkowe nie wykazały, że w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółka w sposób trwały nie realizowała przeważającej części swoich zobowiązań,

- art. 210 § 4 O.p. przez istotne uchybienia uzasadnienia zaskarżonej decyzji tj. niewskazanie rzeczywistej chwili powstania niewypłacalności spółki oraz niewskazanie dlaczego wierzytelności spółki nie są realne.

Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością określa m.in. art. 116 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 – publ. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2003 nr 4, poz. 93; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Ol 345/04 - publ. ZNSA 2005/1/98; A. Mariański i A. Karolak, Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. ..., Warszawa 2004, s. 234-236; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 402; B. Adamiak i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Wrocław 2004, s. 433).

Pełnienie funkcji członka zarządu w danym okresie może być wykazane wszelkimi dowodami w postaci, np. właściwych uchwał o powołaniu i odwołaniu z funkcji członka zarządu, rejestru przedsiębiorców w ramach KRS, czy też bezpośredniej informacji sądu rejestrowego. W opinii Sądu nie budziło wątpliwości, że skarżący był członkiem zarządu w okresie gdy upływał termin płatności zobowiązania wynikającego z decyzji, co nie było w niniejszej sprawie kwestionowane. Wobec powyższego należało przyjąć, że zaistniała pozytywna przesłanka odpowiedzialności skarżącego określona w art. 116 § 2 O.p.

W sprawie wykazane zostało również to, że egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Wyjaśnić należy, że bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela (w całości lub w części). W orzecznictwie przyjmuje się, że ustalenie zaistnienia przewidzianej w przepisach art. 116 § 1 O.p. przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu wykazującego, że spółka nie ma majątku, który pozwalałby na zaspokojenie jej wierzyciela (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1667/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt III SA/G1 216/12).

Z akt sprawy wynika, że w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych u dłużnika spółki - "B" S.A. w upadłości likwidacyjnej oraz rachunku bankowego spółki w [...] Bank S.A. W trakcie postępowania egzekucyjnego z ww. zajęć organ egzekucyjny nie uzyskał żadnej kwoty. Organ także dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku [...] S.A, na którym nie znajdowały się żadne środki pieniężnie. Ponadto organ ustalił, że spółka nie prowadzi działalności pod adresem wskazanym w KRS. Spółka nie figurowała także elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych. Natomiast należący do spółki samochód ciężarowy marki Volkswagen Caddy, rok produkcji 2005, organ egzekucyjny w dniu 30 sierpnia 2017 r. zajął, a następnie w dniu 14 lutego 2018 r. sprzedał za kwotę 6.120,- zł. Z uzyskanej kwoty przekazano 1.144,39 zł tytułem VAT od sprzedaży, pozostałą kwotę w wysokości 4.975,61 zł zaksięgowano na poczet kosztów egzekucyjnych dotyczących zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2013 r. Z uwagi na powyższe organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 19 marca 2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku spółki, wskazując, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystosowano także zapytania do wielu banków o wskazania rachunków bankowych, jednakże zobowiązana spółka nie posiadała produktów bankowych w tych instytucjach finansowych. Ponadto spółka nie figurowała w czynnościach majątkowych, jak również w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych, podatku rolnego, leśnego oraz innych opłat na rzecz gminy. Zaś w postanowieniu Sądu Rejonowego Wydział VI Gospodarczy z dnia 20 stycznia 2014 r. sygn. akt [...], Sąd oddalając wniosek spółki o ogłoszenie upadłości stwierdził, że dłużnik nie dysponuje środkami potrzebnymi na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności dowodzą o bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. W związku z powyższym zasadnie organ przyjął, że w niniejszej sprawie zaistniała również druga pozytywna przesłanka warunkująca orzeczenie odpowiedzialności strony solidarnej ze spółką za zaległości tej spółki.

Nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) O.p.).

Ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j.: Dz.U. z 2015 poz. 233 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy przyjmuje się, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Stosownie do art. 21 ust. 1 P.u.n., dłużnik jest obowiązany nie później, niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. (art. 21 ust. 2 ustawy).

W piśmiennictwie podkreśla się, że "jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich (...). Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 (...). Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań (A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003 r., s. 41-42).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Pierwsze zaległości spółki dotyczą nieuregulowanej w terminie należności z tytułu składki na FUZ za listopad 2011 r., której termin płatności upływał w dniu 15 grudnia 2011 r. Drugim (i trzecim) z kolei zobowiązaniem niezapłaconym przez spółkę są zaległości wobec ZUS za kwiecień 2012 r., której termin płatności upływał 15 maja 2012 r. Prawidłowo zatem organ uznał, że spółka stała się niewypłacalna z dniem 16 maja 2012 r., ponieważ był to pierwszy dzień opóźnienia w zapłacie drugiego jej zobowiązania publicznoprawnego. W konsekwencji spółka w dwutygodniowym terminie wskazanym ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze powinna podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości. Jak wynika z akt sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółka zgłosiła dopiero w dniu 20 grudnia 2013 r.

W ocenie Sądu złożenie wniosku we właściwym czasie nie jest uzależnione od tego czy spółka nie reguluje swoich zobowiązań co najmniej wobec dwóch wierzycieli. W powyższym zakresie należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1951/15, że stosując przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze na gruncie ustawy podatkowej nie ma znaczenia okoliczność istnienia tylko jednego wierzyciela. Nie pozbawia ona bowiem skarżącej samej możliwości złożenia takiego wniosku.

W związku z powyższym należało uznać, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło we właściwym czasie, tj. gwarantującym realizację celu postępowania upadłościowego, a w konsekwencji nie doprowadziło to do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.

Przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. dotycząca wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie znajduje zastosowania w tej sprawie, albowiem skarżący wniosek taki złożył.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że w sprawie zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w treści art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Skarżący nie wskazał bowiem mienia spółki, z którego egzekucja byłaby skuteczna.

Podkreślenia wymaga, że egzekucja ze wskazanego przez skarżącego mienia spółki w postaci wierzytelności spółki od "B" S.A. w upadłości likwidacyjnej okazała się nieskuteczna, albowiem mimo dokonanego zajęcia nie udało się uzyskać żadnej kwoty. Natomiast z pisma syndyka wynika, że nie jest w stanie określić terminu sporządzenia planu podziału dla wierzycieli kategorii IV (do którego została zaliczona spółka) ani stopnia zaspokojenia wierzycieli tej kategorii (wg szacunku syndyka wierzyciele należący do IV kategorii będą mogli być zaspokojeni w ok. 50%). Tym samym prawidłowo organ stwierdził, że do chwili obecnej brak jest dokumentów potwierdzających czy, a jeśli tak to kiedy i w jakiej faktycznie kwocie zaspokojone zostaną wierzytelności przypadające spółce. W konsekwencji nie ma też podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykazał, że ze wskazanego mienia zaspokojone zostaną należności objęte przedmiotową decyzją w znacznej części. W decyzji organ również zwrócił uwagę, że mimo, iż spóła posiada ww. wierzytelność, to od 2013 r. do chwili obecnej Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nie ma możliwości zaspokojenia się z zajętych wierzytelności pieniężnych u dłużnika spółki.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że strona nie wskazała realnego majątku, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję w toku prowadzonego postępowania dotyczącego orzeczenia odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p. Wobec powyższego należało przyjąć, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 O.p.

W kontekście zarzutów skargi dotyczących niewykorzystania przez organy podatkowe materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym skarbowym wskazania wymaga, że uniewinnienie skarżącego od zarzutu popełnienia wykroczenia skarbowego nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej w rozumieniu art. 116 O.p. Przesłanki, jakie są badane w toku postępowania karnego i postępowania podatkowego są odmienne - są to dwa rożne. Uniewinnienie od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z wymogami określonymi w Ordynacji podatkowej, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

W ocenie sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenia dowodu z ksiąg rachunkowych spółki za lata 2012-2013 przedstawiających miesięczne przepływy pieniężne oraz stosunek aktywów i pasywów. Ww. zakresie, bowiem w niniejszej sprawie wszystkie fakty i okoliczności istotne z punktu widzenia możliwości dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia (orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu sp. z o.o.) zostały już wyjaśnione stosownymi dowodami. Organy podatkowe nie mają zaś obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia – procesowego odtworzenia stanu faktycznego - adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 491/2018).

Ponadto odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 118 § 1 O.p. należy wskazać, że zgodnie z jego treścią nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Przepis ten dotyczy więc możliwości wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż decyzja ta kształtuje odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika, nie zaś decyzja organu odwoławczego. Decyzja organu odwoławczego nie ustala zobowiązania, a jest jedynie przejawem kontroli poprawności tego ustalenia dokonanego w rozstrzygnięciu organu I instancji. Oznacza to, że o ile organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności osoby trzeciej zachowując termin na wydanie decyzji określony w art. 118 § 1 O.p., organ odwoławczy może orzekać w zakresie objętym tą decyzją także po upływie tego terminu. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] 2018 r. została wydana przed upływem ww. pięcioletniego terminu (zaległości z tytułu podatku VAT za: wrzesień i październik 2013 r. oraz styczeń 2014 r.), zatem podniesiony zarzut nie znajduje uzasadnienia.

Konkludując, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącego organom podatkowym uchybień. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przeprowadzony przez Dyrektora wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego zdaje się być w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi przy tym żadnych wątpliwości. Również przedstawiona w uzasadnieniu decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności, czy też powierzchowności.

Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej. Termin płatności zobowiązań podatkowych, które wobec ich nieuregulowania przekształciły się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki. Prowadzona wobec spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jego odpowiedzialności. Powyższe znajduje potwierdzenie w logicznej, spójnej i rzeczowej argumentacji organu odwoławczego, wspartej okolicznościami faktycznymi tej sprawy.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.