Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 543/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: par. 4, par. 22
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 107
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej ( PROW 2014 - 2020) na rok 2020 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego W. K. kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2020 r. W. K. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 na rok 2020. W ramach realizacji Wariantu 2.1 Międzyplony - powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 6,50 ha oraz Wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne - powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 7,09 ha.

W dniach 15 lipca – 26 września 2020 r. przeprowadzono w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrolę na miejscu metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni, z której raport nr [...] sporządzono w dniu 16 grudnia 2020 r. i doręczono wnioskodawcy w dniu 8 stycznia 2021 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 10 lutego 2021 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020 w łącznej wysokości 8.333,61 zł, w tym:

1. Wariant: 2.1 Międzyplony (kod EFRROW 080301024011100, krajowa pozycja budżetowa 33010270000) w wysokości 4.225,00 zł,

2. Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne (kod EFRROW 080301024011100, krajowa pozycja budżetowa 33010270000) w wysokości 4.108,61 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.566,92 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię:

1. Zobowiązanie Wariant: 2.1 Międzyplony podjęte w dniu 15 marca 2018 r. na powierzchnię 6,37 ha,

2. Zobowiązanie Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 15 marca 2018 r. na powierzchnię 7,09 ha.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, iż suma powierzchni części działek rolnych A1 - 0,38 ha, A2 - 0,36 ha, A3 - 6,24 ha, A4 -1,00 ha, A5 - 1,00 ha o łącznej powierzchni 8,98 ha nie jest zgodna z powierzchnią działki rolnej głównej na działce ewidencyjnej [...] - 8,97 ha. W związku z powyższym dokonano technicznego zmniejszenia powierzchni części działki rolnej A3 do powierzchni działki rolnej głównej poprzez modyfikację powierzchni. Dla działki ewidencyjnej [...] na działce rolnej A3 zapisano powierzchnię 6,23 ha. Ponadto stwierdzono również, że suma powierzchni działek rolnych B1 - 2,73 ha, B2 - 1,00 ha, B3 - 0,40 ha, B4 - 3,11 ha o łącznej powierzchni 7,24 ha nie jest zgodna z powierzchnią działki rolnej głównej na działce ewidencyjnej [...] - 7,23 ha. W związku z powyższym dokonano technicznego zmniejszenia powierzchni działki rolnej B4 do powierzchni dziatki rolnej głównej poprzez modyfikację powierzchni. Dla działki ewidencyjnej [...] na działce rolnej B4 zapisano powierzchnię 3,10 ha. Mając na uwadze powyższe w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu: 2.1 Międzyplony wynosiła 6,50 ha oraz dla wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne wynosiła 7,09 ha.

W wyniku przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2020 r. kontroli zasadniczej metodą FOTO stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonym wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli.

Dla działki rolnej A3 zgłoszonej do płatności z tytułu programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, wariant 5.4 uprawa TUZ, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej o numerze [...], [...], [...], na powierzchni 6,59 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 5,79 ha. Działka została obarczona błędem: DR13+: Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR22: Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, niesąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną), DR49: Do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego, DR52: Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, DR53: Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.

Dla działki rolnej C1 zgłoszonej do płatności z tytułu programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, wariant 5.4 uprawa TUZ, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej o numerze [...], na powierzchni 0,50 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,44 ha. Działka została obarczona błędem: DR13+: Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR24: Działka rolna leży na obszarze ortofotomapy pokrytym chmurami. Przeprowadzono kontrolę działki rolnej metodą inspekcji terenowej, DR39: Stwierdzono rozbieżności liczby i/lub wielkości i/lub położenia na załączniku graficznym rowów o szerokości do 2m, DR52: Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, DR53: Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.

Dla działki rolnej B2 zgłoszonej do płatności z tytułu programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, wariant 2.1, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej o numerze [...], na powierzchni 1,00 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 1,09 ha. Działka została obarczona błędem: DR13-: Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, DR41: Zredukowano powierzchnię działki podrzędnej.

Dla działki rolnej B3 zgłoszonej do płatności z tytułu programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, wariant 2.1, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej o numerze [...], na powierzchni 0,40 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,48 ha. Działka została obarczona błędem: DR13-: Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej.

Powierzchnia stwierdzona w ramach Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne wynosi 6,23 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej. Uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności dla wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne wynosi zatem 0,86 ha, co skutkowało pomniejszeniem kwoty przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej dla Wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. K. nie zgodził się z powierzchniami ustalonymi przez organ pierwszej instancji w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu, uprawniającymi do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Skarżący wskazał, że działki ewidencyjne nr [..], [...], [...] oraz [...], na których położone są działki rolne A i C były już kontrolowane względem powierzchni przez ARiMR i na podstawie wyników tych kontroli rolnik co roku składa wnioski o dopłaty. Rolnik wskazał na fakt, że kontrolowane działki mają nieregularny kształt, co może mieć wpływ na wyniki przeprowadzonych pomiarów. W związku z powyższym skarżący wniósł o ponowny pomiar działek.

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a.", Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, w którym zadeklarował konkretny obszar rolny, wskazując numerycznie oznaczone działki do przyznania wnioskowanych płatności oraz powierzchnie, co do których wnioskuje o płatności. Wniosek danego producenta jest bardzo ważnym środkiem dowodowym w sprawie, ale nie ma decydującego znaczenia w tym sensie, że podane w nim dane mogą (a czasami muszą) być weryfikowane w toku postępowania administracyjnego. Wniosek taki podlega zatem kontroli i merytorycznej ocenie organu.

Jak podał organ odwoławczy powierzchnie działek rolnych A3 oraz C1 zostały ustalone w trakcie przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika kontroli metodą FOTO w dniu 15 lipca 2020 r. Kopia protokołu pokontrolnego została przekazana skarżącemu w dniu 4 stycznia 2021 r., w którego pouczeniu rolnik został poinformowany o możliwości złożenia zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby do dnia zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji skarżący zgłosił jakiekolwiek zastrzeżenia co do treści raportu z kontroli, który został doręczony w dniu 8 stycznia 2021 r. Skarżący nie podważył zatem wyników kontroli w sposób skuteczny.

W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że powierzchnia stwierdzona została błędnie wyznaczona, a obszar błędnie wykluczony. Protokół z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek rolnych przedstawiał stan działek na podstawie pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń kontrolerów, a powyższe obserwacje znalazły potwierdzenie w materiale fotograficznym. W toku postępowania, wykonane zostały szczegółowe szkice z zaznaczeniem granic poszczególnych działek rolnych, wykonano zdjęcia działek. Dokumentacja fotograficzna obejmuje ponumerowane zdjęcia z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania. Szkice obrazujące kontrolowane działki są możliwe do zweryfikowania poprzez porównanie z załącznikami graficznymi przedstawiającymi działki strony dołączonymi do wniosku o płatność.

Organ odwoławczy wskazał również, że organ pierwszej instancji - weryfikując powierzchnię zadeklarowaną przez rolnika do płatności na rok 2020 - oparł się także na systemie informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., a który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Zgodnie z przepisami unijnymi, ortofotomapy uaktualniane są co 3 lata. Z aktualnych ortofotomap wykonanych w dniu 3 czerwca 2019 r. wynika, że maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony dla działek jest mniejszy niż ten zadeklarowany we wniosku zatem organ nie mógł przyznać płatności do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar.

System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Dostępna w systemie identyfikacji działek rolnych ortofotomapa jest najlepszym ogólnodostępnym źródłem dokonywania pomiarów powierzchni. Pomiary wykonywane na ortofotomapie pozwalają na kompleksową ocenę powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej oraz dokonanie na jej podstawie pomiarów z dokładnością 0,25 m lub 0,50 m. Tak więc przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych i z pewnością nie są to pomiary orientacyjne, tylko bardzo dokładne.

Odnośnie działki rolnej C1 organ odwoławczy wyjaśnił, że deklarowaną powierzchnię 0,50 ha zredukowano do powierzchni 0,44 ha. Dokumentacja fotograficzna sporządzona w czasie przeprowadzanej kontroli na miejscu potwierdza, że wyłączeniu podlegała zachodnia część działki, na której dokładnie widać granicę przeprowadzonych przez rolnika zabiegów agrotechnicznych. Na fotografiach wyraźnie widoczna jest zarysowana różnica między obszarem objętym koszeniem, a pozostałą częścią działki, na której zaobserwować można gęsto rosnącą, bujną roślinność polną oraz chwasty (zdjęcia nr od [...] do [...]).

Natomiast na działce rolnej A deklarowaną powierzchnię 9,86 ha zredukowano do powierzchni 9,16 ha. Wyłączeniu podlegały powierzchnie pod działki A3 deklarowanej jako TUZ na północy, gdzie również wyraźnie zauważalna jest granica, która wskazuje miejsce zakończenia przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych. Poza tą granicą zaobserwować można obszary nieuprawiane, co tym samym skutkowało ich wykluczeniem z powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności. Wyłączeniu podlegała również część obszarów deklarowanej pod działki A3 na zachodzie i południu. Na podstawie zdjęć wykonanych podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu, stwierdzić można, że również te fragmenty działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej (zdjęcia nr [...], [...] oraz [...], [...], [...]).

Tym samym wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie wraz z ortofotomapami wykonanymi w dniu 3 czerwca 2019 r., przedstawiającymi gospodarstwo rolne skarżącego mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości.

Organ stwierdził zatem, że powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej dla Wariantu 5.4. Półnaturalne łąki wilgotne na rok 2020 wyniosła 6,23 ha, przy deklarowanej 7,09 ha, a tym samym prawidłowo ustalił, iż strona nie złożyła wniosku, w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo, zgodnego ze stanem faktycznym, a do płatności zadeklarowała tereny nieuprawiane, które nie kwalifikują się do płatności, co potwierdzają w szczególności fotografie sporządzone w trakcie kontroli na miejscu oraz ortofotomapy wykonane w czerwcu 2019 r.

W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 8 stycznia 2021r. otrzymał raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, do którego nie wniósł uwag, gdyż raport ten jest niezrozumiały. Nie zgodził się z ustaleniami dotyczącymi stwierdzonej powierzchni działek A i C. Podał, że dokonał analizy przedstawionej dokumentacji fotograficznej, którą sprawdził w terenie, a co przedstawił na dołączonych do skargi zdjęciach. Na działce A jest teren bagienny, który nigdy nie był podawany do żadnych płatności, gdyż jest nieużytkiem, podobnie jak kolejny widoczny na zdjęciu nieużytek. Fragment działki A z wysoką trawą objęty jest Działaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, Pakiet 5 o wymogach: pozostawienie fragmentów nieskoszonych 15 - 20%, koszenie w terminie 15 czerwca do 30 września, zakaz przeorywania, wałowania, stosowania osadów ściekowych, stosowania podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury glebowej. Są to łąki naturalne, porośnięte różnorodną roślinnością, w tym również trawami i jest to teren utrzymany w dobrej kulturze rolnej. Działka ewidencyjna o numerach [...], [...] oraz [...] ma łączną powierzchnię 14,88 ha, zaś do dopłat skarżący podaje jedynie 9,86 ha, gdyż pozostała część to lasy i nieużytki.

W odniesieniu do działki rolnej C skarżący wyjaśnił, że jej fragment widoczny na załączonych do skargi zdjęciach został skoszony w dniu 10 lipca 2020 r. na zieloną paszę dla bydła, gdyż skarżący miał w rodzinie wesele i zaistniała potrzeba postawienia namiotu cateringowego na dwa dni i stąd też toaleta widoczna na zdjęciach. Pozostała część działki rolnej C została skoszona już po weselu, czyli po 20 lipca 2020 r., jest i była utrzymana w dobrej kulturze rolnej, co widać na załączonych zdjęciach porównawczych wykonanych w dniu 24 maja 2021r.

Zarzucił, że gdyby był poinformowany o kontroli na miejscu na pewno by w niej uczestniczył i udzielił potrzebnych wyjaśnień, ale nie poinformowano go o kontroli.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 5 lipca 2021 r. , stanowiącym odpowiedź na powyższe pismo skarżący dodatkowo zarzucił, że dokumentacja fotograficzna wykonana została w lipcu 2020r., wobec czego nie można mu zarzucić nieskoszenia powierzchni, skoro miał on na to czas do 30 września. Miał on też obowiązek corocznie zostawiać 15 – 20 % powierzchni nieskoszonej. Do pisma dołączył mapkę z zaznaczonymi spornymi częściami działki rolnej A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Skarga jest zasadna.

Zasady i tryb przyznawania płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 zostały uregulowane m.in. w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 182, dalej jako: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno – środowiskowo – klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 ( Dz.U z 2015 r. , poz.415 ze zm.) – dalej jako "rozporządzenie".

Przepis art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi:

1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zgodnie z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Przedmiotem oceny Sądu była legalność decyzji wydanych w sprawie przyznania płatności PROW przysługujących do gruntów na rok 2020, na skutek złożonego przez skarżącego wniosku. We wniosku takim rolnik podaje m.in. jakich płatności wniosek dotyczy, oznaczenie działki rolnej, powierzchnię, numer ewidencyjny działki, numer pakietu/wariantu/opcji, informacje szczegółowe dotyczące realizacji zobowiązania.

W gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzono kontrolę na miejscu , na podstawie której sporządzono protokół z czynności kontrolnych. Skarżący, któremu protokół doręczono, nie wniósł do niego zastrzeżeń. Zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze kwestionował natomiast stwierdzoną powierzchnię działek rolnych A i C wskazując m.in., że działki mają nieregularny kształt i z tego powodu może wynikać niedokładność pomiaru.

Przyznanie wnioskowanych płatności zależy m.in. od braku niezgodności między zadeklarowanymi we wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych. Sprawdzenia zgodności dokonuje się przez porównanie danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym porównanie powierzchni działek rolnych z wniosku z ujętą w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowaną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał, że deklarowaną powierzchnię 0,50 ha działki rolnej C1 zredukowano do powierzchni 0,44 ha. Według organu sporządzona w toku kontroli dokumentacja fotograficzna potwierdza, że wyłączeniu podlegała zachodnia część działki, na której dokładnie widać granicę przeprowadzonych przez rolnika zabiegów agrotechnicznych. Na fotografiach wyraźnie widoczna jest zarysowana różnica między obszarem objętym koszeniem , a pozostałą częścią działki, na której widoczna jest gęsto rosnąca, bujna roślinność polna oraz chwasty. Organ wskazał przy tym na zdjęcia nr od [...] do [...]).

Z kolei na działce rolnej A, jak wskazał organ odwoławczy, deklarowaną powierzchnię 9,86 ha zredukowano do powierzchni 9,16 ha. Wyłączeniu podlegały powierzchnie pod działką A3, deklarowane jako TUZ na północy, gdzie również wyraźnie widoczna jest granica wskazująca miejsce zakończenia przeprowadzania zabiegów agrotechnicznych. Poza tą granicą zaobserwować można obszary nieuprawiane, co skutkowało ich wykluczeniem z powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności. Wyłączeniu podlegała również część obszarów deklarowanych pod działki A3 na zachodzie i południu. Na podstawie zdjęć nr [...], [...], [...], [...], [...] stwierdzić można , że również te fragmenty działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

Skarżący dołączył do skargi zdjęcia wykonane w tych samych miejscach, co uwidocznione na zdjęciach , wymienionych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej decyzji. Zdjęcia z kontroli znajdują się na górze karty akt, zaś zdjęcia wykonane przez skarżącego – na dole tej samej karty.

Sąd stwierdził, że nie sposób na podstawie opisu dokonanego w uzasadnieniu decyzji ocenić, czy dokonane przez organ wyłączenia są prawidłowe. Wątpliwości budzi, które konkretnie części działek, uwidocznione na zdjęciach przedstawionych przez organ, odpowiadają konkretnym fragmentom działek , ujętych na dołączonych przez organ mapach ( szkicach), które to mapy – podobnie jak zdjęcia - znajdują się w aktach administracyjnych na dołączonej do protokołu kontroli płycie.

Na mapie dotyczącej działki A wskazano białymi cyframi numery wykonanych zdjęć, a za pomocą niebieskich strzałek, znajdujących się przy poszczególnych numerach zdjęć, pokazano kierunek , w którym zdjęcia były robione. Na wykonanych na skutek kontroli i dołączonych szkicach ( mapach ) działki A brak jest wyjaśnienia, co oznaczają linie oznaczone poszczególnymi kolorami ( biały, czerwony, itd.). Nie wyjaśnia tego ani sama mapa, ani raport z kontroli, ani kwestionowane decyzje. Trudno wobec tego w sposób jednoznaczny ustalić, czy wskazane na zdjęciach nr [...] (a właściwie [...], zał. nr 3 do skargi), [...] ( zał. nr 2) i [...] ( zał. nr 1) działki wchodzą, czy też nie, w obszar wskazany przez skarżącego we wniosku ( m.in. mapa). Nie wyjaśnia też tego porównanie powierzchni działki A wskazanej we wniosku ( m.in. mapa) z powierzchnią ujętą na mapie ( szkicu)wykonanej na skutek kontroli, bowiem teren ujęty we wniosku skarżącego nie pokrywa się idealnie z terenem ujętym na mapach.

Z kolei zdjęcie [...] ( zał. 4), jak można przypuszczać z porównania miejsca i kierunku jego wykonania ze szkicem ( mapą) i mapą na wniosku skarżącego, dotyczy terenu oznaczonego – według legendy wniosku – jako inne tereny nieuprawnione ( linie biegnące ukosem z lewego górnego rogu w prawo w dół ). Na zdjęciu [...] nie jest pewne, czy organowi chodzi o pierwszy plan zdjęcia, czy dalszy.

Podkreślić należy, że wątpliwości Sądu odnoszą się do tych samych fragmentów działki A, które zakwestionował skarżący w skardze oraz w piśmie z dnia 5 lipca 2021 r.

Wobec tego, że na skutek nie wykazania przez organ odwoławczy w sposób jasny, wyczerpujący i nie budzący żadnych wątpliwości , że dokumentacja fotograficzna , dołączona do protokołu kontroli, na którą powoływał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji potwierdza jego stanowisko o prawidłowości wykluczenia części działek z powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności, nie sposób uznać zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem. Organ odwoławczy naruszył art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Wskazać ponadto należy, że – jak wynika z treści decyzji - skarżącemu przyznano płatność PROW 2014-2020 na 2020 r. w Pakiecie 2. Ochrona gleb i wód, wariant 2.1. Międzyplony ( § 4 ust.1 pkt 2 lit. a rozporządzenia) oraz w Pakiecie 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, wariant 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne ( §4 ust. 1 pkt 5 lit. d rozporządzenia).

W myśl § 22 ust.1 rozporządzenia do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej rolnik dołącza materiał graficzny, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, udostępniony przez Agencję. Zgodnie z § 22 ust.2 pkt 2 rozporządzenia, rolnik lub zarządca zaznacza na materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013: część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

Jak wynika z załącznika nr 2 do rozporządzenia "Wymogi dla poszczególnych pakietów", w pozycji IV Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, w ust. 5 określono wspólne wymogi dla Wariantów 4.4. i 5.4. Półnaturalne łąki wilgotne (użytkowanie kośne, a w uzasadnionych przypadkach dopuszczonych przez eksperta przyrodniczego jest możliwy wypas po pokosie, przy użytkowaniu jednokośnym (użytkowanie kośno-pastwiskowe); w przypadku gdy ekspert przyrodniczy dopuścił użytkowanie kośno-pastwiskowe, jest możliwe stosowanie również użytkowania naprzemiennego).

Przepis ust. 5 pkt 2 ustanawia wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

b) koszenie w terminie określonym przez eksperta przyrodniczego, przy czym termin ten rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu 15 czerwca i kończy się nie później niż w dniu 30 września,

c) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w ciągu roku należy pozostawić te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone.

Wyjaśnienia wobec tego będzie wymagało, czy powyższe wymogi zostały czy też nie ( wówczas także z jakich przyczyn) uwzględnione w treści wydanej decyzji, bowiem okoliczność ta nie wynika z jej uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a,. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ będzie miał na uwadze konieczność wyjaśnienia okoliczności wskazanych powyżej przez Sąd, jak również konieczność odniesienia się do twierdzeń skarżącego dotyczących działki C.