Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 112/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12 lit. a, art. 7 § 1, art. 67 § 1 - § 2c  oraz art. 80 § 1 - § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Ewa Kowalczyk Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (organ egzekucyjny) z [...] października 2018 r. oddalające skargę M. S. (zobowiązany) na czynność egzekucyjną.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu oraz z przedstawionych sądowi akt postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny, działając w charakterze wierzyciela, [...] lipca 2018 r. wystawił wobec zobowiązanego tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące zaległości zobowiązanego z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) z odsetkami za miesięczne okresy rozliczeniowe dotyczące lat 2011 - 2014. Wymienione tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu [...] sierpnia 2018 r. Następnie [...] sierpnia 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w K. (bank), o czym zawiadomił bank tego samego dnia, a zobowiązanego [...] września 2018 r. Bank [...] sierpnia 2018 r. odpowiedział organowi egzekucyjnemu, że zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego nie może zostać zrealizowane ze względu na brak środków.

Zobowiązany [...] września 2018 r. (data stempla krajowego urzędu pocztowego nadania) złożył skargę do organu egzekucyjnego na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w K. z [...] sierpnia 2018 r. Powołał się na naruszenie art. 29 § 1, art. 36 i art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2018.1314 ze zm. w brzmieniu na dzień wydania postanowienia przez organ - u.p.e.a.). Domagał się uchylenia czynności egzekucyjnej objętej skargą. Motywował, że decyzja zmieniająca rozliczenie VAT, na podstawie której wierzyciel wystawił realizowane tytuły wykonawcze, jest przedmiotem toczącej się sądowej kontroli legalności. Jednocześnie wystąpił na drogę postępowania podatkowego z wnioskiem o rozłożenie na raty egzekwowanych zaległości podatkowych z odsetkami. Podkreślał przy tym, że w żadnym razie nie uchyla się od wykonania dochodzonych obowiązków i nie podejmuje żadnych działań zamierzających do udaremnienia egzekucji. Natomiast nie dysponuje środkami finansowymi na ich zapłacenie z uwagi na zastój w obrocie gospodarczym. W tej sytuacji, zdaniem zobowiązanego, "(...) brak jest więc zasadności i wymagalności prowadzenia egzekucji (...)". Jeśli jednak, mimo tego, organ egzekucyjny podejmuje czynności w celu przymusowej realizacji tytułów wykonawczych, powinien stosować jak najmniej uciążliwe środki egzekucyjne i w pierwszej kolejności wystąpić do zobowiązanego o udzielenie pisemnych informacji na temat jego sytuacji majątkowej. Według zobowiązanego, działania wierzyciela i organu egzekucyjnego prowadzą wyłącznie do obciążenia go dodatkowymi, nieuzasadnionymi kosztami jakie wynikają z dokonywania czynności egzekucyjnych. Zwracał uwagę, że postępowanie egzekucyjne nie może zmuszać przedsiębiorcy do likwidacji działalności gospodarczej. Organ egzekucyjny ma obowiązek uwzględnić słuszny interes nie tylko wierzyciela, poprzez przymusowe uzyskanie zaległości podatkowych z odsetkami, ale także zobowiązanego, który nie może być obciążany ponad to co konieczne dla skutecznego przeprowadzenia egzekucji. W podsumowaniu swojej argumentacji zobowiązany stwierdził, że jego skarga na czynność egzekucyjną z [...] sierpnia 2018 r. jest uzasadniona, bowiem nie zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i prowadzenia egzekucji, w tym do stosowania środków egzekucyjnych.

Zarówno organ egzekucyjny, jak i organ zgodnie stanęły na stanowisku, w myśl którego rozpatrywana skarga zobowiązanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Tłumaczyły, że kwestionowany przez zobowiązanego środek egzekucyjny został zastosowany stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a, art. 7 § 1, art. 67 § 1 - § 2c oraz art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. Wbrew wywodom zobowiązanego, na obecnym etapie egzekucji zbędne było wzywanie go do udzielania jakichkolwiek informacji dotyczących sytuacji majątkowej, w trybie art. 36 u.p.e.a. Niewątpliwie zobowiązany ma rachunek bankowy w Banku [...] w K., a jego zajęcie było niezbędne dla zrealizowania tytułów wykonawczych przedstawionych przez wierzyciela.

Organy nie zgodziły się ze zobowiązanym co do tego, że zastosowanie środka egzekucyjnego, objętego skargą, miało być dla niego nadmiernie uciążliwe. Zwróciły uwagę, że wysokość dochodzonych zaległości podatkowych z odsetkami stanowi w sumie kwotę rzędu [...] zł, a na zajętym rachunku bankowym zobowiązanego nie było środków.

Wyjaśniły również, że skarga na czynności egzekucyjne, unormowana w art. 54 § 1 u.p.e.a., jest środkiem ochrony prawnej o ściśle określonym zakresie, obejmującym wyłącznie sprawdzenie czy kwestionowana przez zobowiązanego konkretna czynność egzekucyjna została przeprowadzona zgodnie z prawem. Natomiast w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być badane i rozstrzygane inne kwestie, w tym odnoszące się do dopuszczalności, zasadności czy celowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dlatego, w ocenie organów, argumenty zobowiązanego nawiązujące do sądowej kontroli legalności decyzji określającej rozliczenie VAT czy do wniosku o rozłożenie na raty egzekwowanych zaległości podatkowych z odsetkami, wykraczały poza granice rozpatrywanej sprawy. W następstwie kwestie te nie mogły być przedmiotem ustaleń i rozstrzygania przez organy w ramach skargi na czynność egzekucyjną.

Zobowiązany złożył skargę na zrelacjonowane wyżej postanowienie organu. Zarzucił naruszenie:

- art. 29 § 1 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie egzekucja jest celowa i dopuszczalna;

- art. 36 u.p.e.a z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia sytuacji finansowej zobowiązanego,

- art. 80 § 1 u.p.e.a z uwagi na błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące uznaniem, że zachodzą przesłanki pozwalające na prowadzenie postępowania egzekucyjnego i stosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w sytuacji, w której zobowiązany wniósł o rozłożenie na raty dochodzonych zaległości podatkowych z odsetkami;

- art. 7 § 2 u.p.e.a., bowiem zastosowany został zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, przez co naruszono zasadę mówiącą o stosowaniu środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego;

- art. 54 § 5a u.p.e.a. w związku z tym, że skarga zobowiązanego nie została uwzględniona.

W konsekwencji formułowanych zarzutów zobowiązany domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jego rzecz od organu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadniając swoje stanowisko, zobowiązany zasadniczo powtórzył tok argumentacji przedstawiony w skardze na czynność egzekucyjną, a następnie w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego.

Akcentował, że złożył skargę do sądu administracyjnego na egzekwowane rozstrzygnięcie podatkowe, które w takim stanie rzeczy nie powinno być wykonywane. Jednocześnie wystąpił do organu podatkowego z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowych z odsetkami, które aktualnie są przymusowo dochodzone przez organ egzekucyjny.

W ocenie zobowiązanego, zabrakło postępowania wyjaśniającego na okoliczność jego sytuacji "majątkowej i faktycznej". Wobec tego organ nie ustalił czy zastosowany środek egzekucyjny rzeczywiście był niezbędny, celowy.

Zobowiązany zwracał uwagę na art. 45 § 1 u.p.e.a. Jego zdaniem, przepis ten zobowiązuje organ egzekucyjny do odstąpienia od czynności egzekucyjnych kiedy równocześnie toczy się postępowanie sądowe w sprawie legalności wykonywanych przymusowo decyzji wymiarowych oraz podatkowe w przedmiocie wniosku o rozłożenie na raty dochodzonych zaległości podatkowych z odsetkami. Do czasu zakończenia tych postępowań nie jest dopuszczalne ani celowe dokonywanie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Ich podejmowanie, w przekonaniu zobowiązanego, jedynie obciąża go dodatkowymi, a przy tym nieuzasadnionymi kosztami.

Zaznaczał, że nie uchyla się od wykonania egzekwowanych obowiązków ani nie podejmuje jakichkolwiek działań zmierzających do udaremnienia egzekucji, a jedynie z powodu zastoju w obrocie gospodarczym nie dysponuje niezbędnymi środkami finansowymi.

W ocenie zobowiązanego, nie ma racjonalnych przesłanek do prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 29 u.p.e.a. zadaniem organu egzekucyjnego jest badanie, z urzędu, dopuszczalności egzekucji. W przypadku powstania wątpliwości, w myśl art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 ze zm.), organ egzekucyjny powinien weryfikować, który ze środków egzekucyjnych będzie najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Poza tym egzekucja nie może prowadzić do pozbawienia zobowiązanego minimum egzystencji i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że niektóre składniki majątkowe zobowiązanego są wyłączone spod egzekucji. Celem postępowania egzekucyjnego jest wykonanie obowiązków spoczywających na zobowiązanym, nie zaś likwidacja działalności przedsiębiorcy. Obok słusznego interesu wierzyciela organ egzekucyjny powinien respektować także interes prawny zobowiązanego. Tym samym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do obciążania zobowiązanego ponad uzasadnioną potrzebę.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zobowiązanego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowane postanowienie organu jest zgodne z prawem.

Przedmiotem kontrolowanego rozstrzygnięcia organu była skarga zobowiązanego na czynność egzekucyjną. Jest to środek zaskarżenia przewidziany w art. 54 u.p.e.a., który stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6).

Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynności egzekucyjne należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

W myśl art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. jednym ze środków egzekucyjnych jest zajęcie wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego czy wkładu oszczędnościowego.

Zatem środki egzekucyjne, co do zasady, są ustawowym instrumentem służącym do zrealizowania celu egzekucji, poprzez przymusowe uzyskanie od zobowiązanego należności publicznoprawnych w związku z tym, że nie zapłacił ich dobrowolnie. Ustawodawca nie uzależnił stosowania środków egzekucyjnych ani od uznania organu egzekucyjnego, ani od woli zobowiązanego.

W kontekście ustawowego zadania organu egzekucyjnego efektywnego i jednocześnie sprawnego prowadzenia egzekucji należy nawiązać do art. 6 § 1 u.p.e.a., który mówi o tym, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (zasada obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji).

Dodatkowo art. 26 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek wszczęcia egzekucji na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

W dalszej kolejności trzeba odnotować art. 7 § 1 - § 3 u.p.e.a. Ustawodawca przyjął w tych regulacjach, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków wybiera najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, z tym że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (zasady praworządności, celowości, najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego).

W omawianej ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca przyznał zobowiązanemu środki ochrony prawnej, które różnią się od siebie nie tylko nazwą, ale przede wszystkim zakresem przedmiotowym i trybem ich składania. Trzeba przy tym zaznaczyć, że środki zaskarżenia ustanowione w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mają wspólnego zakresu w tym znaczeniu, że te same argumenty nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w ramach różnych środków zaskarżenia składanych przez zobowiązanego. Innymi słowy, zobowiązany ma obowiązek wybrać środek zaskarżenia adekwatny do kwestii, z którą się nie zgadza.

W orzecznictwie sądowym konsekwentnie stwierdza się, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne mogą być tylko zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do stosowania przez organ egzekucyjny przepisów regulujących sposób i formę dokonania konkretnych czynności egzekucyjnych. Jednocześnie skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarnego środka zaskarżenia i jej wniesienie nie będzie skuteczne w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia dla danego zagadnienia, które okazało się sporne (np. zarzut, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (por. między innymi sprawy sygn.: III SA 1503/03, II FSK 2988/11, II FSK 3257/16, II FSK 1688/13, II FSK 1916/13, III SA/Wa 3474/06, III SA/Wa 1002/04). W związku z tym skarga na czynności egzekucyjne nie może zostać uwzględniona w sytuacji, gdy zobowiązanemu przysługiwała możliwość kwestionowania danej czynności egzekucyjnej za pomocą innych środków zaskarżenia, ale jej nie wykorzystał lub nie osiągnął oczekiwanego rezultatu. W sprawie sygn. II FSK 2988/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że jeżeli z uwagi na stadium postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów, to skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia (por. także sprawy sygn.: II GSK 1285/12, III SA/Wa 2488/12, III SA/Wa 3390/06, III SA/Wa 4035/06 oraz opracowania komentatorskie do omawianego art. 54 u.p.e.a. autorstwa P. Przybysza oraz pod red. D.R. Kijowskiego dostępne w elektronicznym systemie LEX).

W świetle powyższego zobowiązany w skardze na czynności egzekucyjne nie może zasadnie powoływać się na sądową kontrolę legalności egzekwowanej decyzji wymiarowej czy na wniosek o rozłożenie na raty przymusowo dochodzonych zaległości podatkowych z odsetkami, a tym samym na zasadność i wymagalność należności objętych tytułami wykonawczymi (które, co do zasady, nie są badane w postępowaniu egzekucyjnym, w myśl art. 29 § 1 u.p.e.a.), jak również na dopuszczalność czy celowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego (por., co do zasady, art. 33 § 1 pkt 1 – 10 u.p.e.a.). Wszystkie te zagadnienia pozostają poza zakresem przedmiotowym skargi na czynności egzekucyjne.

Podobnie argument zobowiązanego dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należy wiązać z zarzutem w sprawie prowadzenia egzekucji (por. w szczególności art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), nie zaś ze skargą na czynności egzekucyjne. Warto zauważyć, że skarga na czynności egzekucyjne koncentruje się na formalnych wymogach przewidzianych dla ich legalnego dokonywania przez organ egzekucyjny. Z kolei zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest odrębnym zagadnieniem, które z istoty rzeczy wymaga analizy czynności organu egzekucyjnego z innego punktu widzenia, bowiem zasadnicze znaczenie dla jego rozstrzygnięcia ma konkretne położenie materialne, życiowe zobowiązanego i na tym tle wchodzące w rachubę środki egzekucyjne oraz stopień dolegliwości każdego z nich. Jedynie na marginesie powyższych rozważań, nie sposób nie zauważyć, że, co do zasady, trudno mówić o nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, gdy nie ma na nim środków. Ponadto nie można pomijać, że stosowanie przymusu egzekucyjnego i w jego ramach środków egzekucyjnych z założenia wiąże się z dolegliwością dla zobowiązanego, który dobrowolnie nie wykonuje swoich obowiązków.

Natomiast w związku z tym, że zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, istotne dla wyniku analizowanej sprawy były jedynie ustawowe przesłanki stosowania tego konkretnego środka egzekucyjnego.

Według art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3).

W niniejszej sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, że zobowiązany oraz bank zostali powiadomieni o zajęciu wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego w sposób realizujący przytoczone unormowania. Jednocześnie bezspornie bank uzyskał od organu egzekucyjnego konkretną informację o wysokości należności objętych zajęciem oraz o treści obowiązków związanych z egzekucyjnym przekazaniem środków pieniężnych. Organ wyjaśnił również, że organ egzekucyjny zastosował się do treści art. 67 § 1 - § 2c u.p.e.a. Sporządził zawiadomienie o zajęciu według urzędowego wzoru, zawierające wszystkie istotne elementy, które doręczył zobowiązanemu i bankowi. W tym stanie sprawy nie było podstaw do uwzględnienia skargi zobowiązanego na omawianą czynność egzekucyjną. Organ egzekucyjny, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, nie naruszył wymogów formalnych przewidzianych przez ustawodawcę dla realizowania tego środka egzekucyjnego. Tym samym - pozostając w granicach skargi na czynność egzekucyjną - należy ocenić, że organ egzekucyjny zaingerował w sferę majątkową zobowiązanego w sposób, którego nie można zasadnie kwestionować z punktu widzenia prawa.

Z uwagi na omówioną wyżej istotę skargi na czynności egzekucyjne zbędne było wzywanie zobowiązanego do przedstawienia organowi egzekucyjnemu sytuacji majątkowej. Stosownie do art. 36 § 1 i nast. u.p.e.a. organ egzekucyjny bądź wierzyciel występuje z żądaniem udzielenia informacji i wyjaśnień w zakresie niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednak w ramach skargi na czynności egzekucyjne zobowiązany nie jest uprawniony do prowadzenia z organem egzekucyjnym sporu o zasadność wszczęcia i kontynuowania postępowania egzekucyjnego, o stan swojego majątku. Poza tym ustawodawca nie nałożył na organ egzekucyjny obowiązku żądania od zobowiązanego informacji o stanie majątkowym przed skierowaniem do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Można powiedzieć, że informacja banku potwierdzająca istnienie rachunku bankowego zobowiązanego zastępuje w tej mierze jakiekolwiek oświadczenia czy wyjaśnienia zobowiązanego. Tak więc przekonanie zobowiązanego o tym, że organ egzekucyjny naruszył art. 36 u.p.e.a., bo zaniechał wezwania do opisania sytuacji majątkowej nim doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, nie ma związku z przesłankami zastosowania tego środka egzekucyjnego. W efekcie zarzut naruszenia art. 36 u.p.e.a. nie mógł mieć i nie miał wpływu na wynik tej sprawy.

Dla ścisłości wymaga odnotowania, że zawiadomienie o zajęciu obejmowało wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Bank [...] sierpnia 2018 r. poinformował organ egzekucyjny o prowadzeniu jednego rachunku bankowego zobowiązanego i nie wspomniał o istnieniu wkładu oszczędnościowego. Wobec tego należy wnosić, że zajęciem objęta została wyłącznie wierzytelność zobowiązanego z rachunku bankowego. W tym stanie sprawy prawidłowo (bo wprost zgodnie z odpowiedzią banku) organ egzekucyjny oddalił skargę zobowiązanego przyjmując, że może ona odnosić się wyłącznie do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Następnie jednak organ, utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, szerzej opisał jego przedmiot i obok zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wymienił jeszcze wierzytelność z tytułu wkładu oszczędnościowego. Jednocześnie organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn poszerzył opis przedmiotu orzekania w stosunku do rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego. Tymczasem postanowienie organu egzekucyjnego, jako organu I instancji, wyznaczyło granice orzekania organu, w wyniku zażalenia zobowiązanego.

W rezultacie mamy do czynienia z sytuacją, w której organ nieściśle opisał przedmiot sprawy rozpatrywanej i rozstrzyganej przez organ egzekucyjny, mocą postanowienia, na które zobowiązany złożył zażalenie. W istocie rzeczy organ, po rozpatrzeniu sprawy w kolejnej instancji, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę zobowiązanego na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, bowiem właśnie w ten sposób organ egzekucyjny określił przedmiot orzekania.

Jednocześnie stwierdzona nieścisłość postanowienia organu, dotycząca sfomułowania przedmiotu, o którym rozstrzygnął organ egzekucyjny, nie miała wpływu na wynik analizowanej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ egzekucyjny oddalił skargę zobowiązanego w zakresie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a więc w następstwie także nie może ulegać wątpliwości, że postanowienie organu, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, należy odnosić wyłącznie do wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego.

W konsekwencji powyższego poza ramami kontrolowanego rozstrzygnięcia organu pozostaje zagadnienie czy doszło do zastosowania środka egzekucyjnego polegającego na zajęciu wierzytelności zobowiązanego z wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w K. i ewentualnie w jaki sposób skarga zobowiązanego na czynności egzekucyjne powinna zostać załatwiona w tym zakresie. Dla tej sprawy, zgodnie z omówionymi wyżej argumentami, najistotniejsze znaczenie ma bowiem kwestia o jakim przedmiocie orzekał organ egzekucyjny.

Podsumowując powyższe rozważania, sąd ocenia, że organy nie naruszyły przepisów prawa, opowiadając się za oddaleniem skargi zobowiązanego na omawiane zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego z [...] sierpnia 2018 r.

Orzeczenia wymienione w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl oraz w elektronicznym zbiorze LEX.

Z powodów przedstawionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.).