Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2665/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1 pkt 1 i pkt 6
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "O." w S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na przemieszczenie zabytku nieruchomego na terenie działki skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] pozwolił ze stanowiska konserwatorskiego na przemieszczenie zabytku nieruchomego - budynku willi przy ul. B. [...] w S. na terenie działki nr [...] obr. [...] D. [...] – S., zgodnie z zakresem określonym w dokumentacji przedłożonej wraz z ww. wnioskiem:

- projekt budowlany "Budowa S. [...] na odcinku od Basenu G. do osiedla K.; Etap Ib - Przebudowa ulicy B. dla potrzeb budowy S. [...] wraz z niezbędnym przełożeniem uzbrojenia podziemnego; projekt zagospodarowania terenu; projekt architektoniczno-budowlany - obiekt kubaturowy - zmiana lokalizacji budynku przy ul. B. [...]; projektant: mgr inż. arch. S. B.; G., marzec 2011 r.".

- "Przebudowa ul. B. dla potrzeb budowy S. [...]; Projekt technologiczny przesunięcia budynku; projektował: mgr inż. A. K.; G., kwiecień 2014".

Zakres prac objętych niniejszym pozwoleniem obejmuje: wykonanie dróg dojazdowych i placów montażowych; rozbiórka kominów do poziomu stropu nad piętrem; demontaż luźnych elementów instalacji np. grzejników; wzmocnienie konstrukcji więźby dachowej; wymianę gruntów nienośnych pod fundamentami i na trasie przesuwu; budowę fundamentów i piwnicy w miejscu docelowym, budowa torów i ścian ślizgowych z teflonowymi przekładkami ślizgowymi; montaż stężeń (dźwigarki, rozpory i ściągi); demontaż stolarki okiennej i drzwiowej oraz zabezpieczenie otworów ścian zewnętrznych poprzez zamurowanie (z wyjątkiem drewnianej konstrukcji wykusza); zamurowanie schowka i brakującego fragmentu filarka międzyokiennego na piętrze; zabezpieczenie otworów ścian wewnętrznych płytami OSB; zabezpieczenie konstrukcji ozdobnego stropu oraz elementów podlegających zabezpieczeniom konserwatorskim przed procesem translokacji budynku - wg. odrębnego opracowania - programu prac konserwatorskich; inwentaryzację rys w murze, naklejenie szkiełek (wskaźników rozwarcia rys); demontaż desek podłogowych na parterze, usunięcie wypełnienia ściany słupowo-ryglowej i podparcie ściany; demontaż płyt staloceramicznych K. z pozostawieniem belek stalowych; wykonanie stropu żelbetowego w trzech etapach; wykonanie konstrukcji zakotwienia biernego ZB-1, zakotwienia czynnego ZC-1 oraz prowadzeń bocznych PB -1; wypełnienie pustki powietrznej pianką poliuretanową; montaż osprzętu do przesuwania; demontaż dachówek i zabezpieczenie stropu górnej kondygnacji grubą folią budowlaną przeciw zjawiskom atmosferycznym; pierwszy takt przesunięcia 20 cm; po przesunięciu 20 cm wykonanie: inwentaryzacji rys ścian zewnętrznych i wewnętrznych; sprawdzenie szkiełek naklejonych na rysy istniejące; sprawdzenie stanu elementów usztywniających;

kolejne takty przesuwania; osadzenie budynku na nowych fundamentach; połączenie budynku z nowym fundamentem; demontaż osprzętu oraz konstrukcji przewidzianych na czas przesunięcia (stężeń, wypełnień, torów ślizgowych, zakotwień biernych, czynnych, prowadzeń bocznych itd.); wykonanie przyłączy w nowej lokalizacji; wykonanie zagospodarowania terenu według odrębnej dokumentacji projektowej, stanowiącej element Projektu Budowlanego z decyzją [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a.

Od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2014 r. odwołanie, w ustawowym terminie, wniosło Stowarzyszenie "O." w S. domagając się stwierdzenia nieważności decyzji.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1 i pkt 6, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) i art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "O." w S., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...].

W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że inwestycja dotyczy budynku willi przy ul. B. [...] w S., zlokalizowanej na terenie działki nr [...] obr. [...] D. [...] – S., wpisanej do rejestru zabytków decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2010 r., pod numerem rejestru [...].

Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w myśl którego prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz art. 36 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, w myśl którego przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisanego od rejestru zabytków wymaga wskazanego pozwolenia.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że planowane zamierzenie polega na wykonaniu robót budowlanych związanych z przemieszczeniem zabytku nieruchomego - budynku willi przy ul. B. [...] w S. na terenie działki nr [...] obr. [...] D. [...] - S.

Odnosząc się do żądania stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji wskazał, że w odniesieniu do zbiegu postępowania nieważnościowego i odwoławczego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w piśmiennictwie podkreśla się, że tryb odwoławczy ma w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego pierwszeństwo przed trybem nadzoru, obejmującym między innymi stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Wynika to z faktu, że organ odwoławczy ma szersze uprawnienia niż organ stosujący art. 156 § 1 k.p.a., zatem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatrzył wniosek stowarzyszenia z dnia 5 lipca 2014 r. w trybie odwoławczym.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że istotą postępowania w sprawie pozwolenia na przemieszczenie, roboty budowlane i prace konserwatorskie przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków jest ocena planowanego zakresu prac i rozwiązań projektowych w aspekcie ochrony zabytków przez wyspecjalizowany organ w zakresie jego właściwości rzeczowej. Przepisy prawa nie precyzują, kiedy pozwolenie powinno być wydane, a kiedy należy odmówić jego udzielenia pozostawiając tę kwestię ocenie organu prowadzącego postępowanie. Swoje stanowisko organ powinien w sposób wyczerpujący uzasadnić. Zdaniem organu w niniejszej sprawie ten warunek został spełniony.

Organ odwoławczy wskazał, że przyjęty sposób przemieszczenia zabytku - bez jego rozbiórki i rekonstrukcji, ale bez murów piwnic, z wykonaniem żelbetowego stropu nad murami piwnicy, zapewniającym sztywność i stateczność całego budynku - jest rozwiązaniem uwzględniającym bezpieczeństwo zabytku przy jego translokacji. Zauważył, że fakt objęcia ochroną budynku willi, poprzez wpis do rejestru zabytków nie oznacza, że nie mogą zostać wprowadzone w nim zmiany. Działania przy zabytku są zatem możliwe, o ile nie wpływają na uszczuplenie wartości zabytkowych obiektu, w odniesieniu do przedmiotowego obiektu szczegółowo określonych w decyzji wpisującej do rejestru zabytków.

Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w niniejszej sprawie ochrona zabytku powinna ponadto dokonywać się z wyważeniem obu występujących w sprawie interesów społecznych. Istota problemu sprowadza się bowiem do zapewnienia równowagi pomiędzy dobrem społecznym, jakim jest zachowanie budynku w całości wraz z piwnicami, a koniecznością przemieszczenia budynku w związku z realizacją prowadzonej inwestycji, która umożliwi rozwój systemu komunikacji zbiorowej Miasta [...]. Podkreślił, że organ ochrony zabytków przy rozpatrywaniu sprawy nie może kierować się założeniem o nadrzędności ochrony zabytków nad wszystkimi innymi interesami społecznymi, gdyż interesy społeczne są prawnie równorzędne i to na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek zachowania pewnej równowagi w tej mierze. Stosownie bowiem do przepisu art. 7 k.p.a., organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji spełnia powyższe kryteria. Wobec dopuszczenia możliwości przesunięcia zabytku nieruchomego z uwagi na kolizję z inwestycją [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wybrał sposób przemieszczenia najbardziej bezpieczny dla budynku i zachowania jego wartości zabytkowych wskazanych w decyzji wpisującej do rejestru zabytków.

Organ odwoławczy zauważył, że w uzasadnieniu decyzji wpisującej do rejestru zabytków willi wskazano, jakie szczególne wartości zabytkowe zaważyły o objęciu jej ochroną prawną. Piwnice nie przedstawiają samoistnych wartości zabytkowych, w tym artystycznych, w szczególności takich, o których mowa w przedmiotowej decyzji wpisującej obiekt do rejestru zabytków.

W ocenie organu odwoławczego, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zasadnie uznał, że przesunięcie obiektu zgodnie z zakresem określonym w dokumentacji przedłożonej wraz z wnioskiem nie wpłynie znacząco na obniżenie wartości zabytkowych willi przy ul. B. [...] w S.. Jak wynika z analizy akt sprawy przyjęty sposób przeniesienia zabytku jest rozwiązaniem zapewniającym bezpieczeństwo przemieszczenia obiektu w stanie niepogorszonym. Niemniej pozwalając na przesunięcie przedmiotowej willi i prowadzenie robót budowlanych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w myśl art. 47 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wojewódzki konserwator zabytków może wznowić postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1, a następnie zmienić je lub cofnąć, w drodze decyzji, jeżeli w trakcie wykonywania badań, prac, robót lub innych działań określonych w pozwoleniu wystąpiły nowe fakty i okoliczności, mogące doprowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia zabytku.

Zdaniem organu odwoławczego wnioskowane przez stowarzyszenie zasięgnięcie opinii rzeczoznawcy przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie oceny słuszności przyjętego rozwiązania konstrukcyjnego przez wykonawcę, w ocenie organu odwoławczego, nie jest konieczne w przedmiotowej sprawie. Zebrany materiał dowodowy w sprawie, zawierający między innymi ekspertyzy rzeczoznawców Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pozwalają na ustalenie stanu faktycznego i ocenę przyjętych rozwiązań.

Skargę do Sądu na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2014 r. wniosło Stowarzyszenie "O." w S. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenia powyższych decyzji.

Zaskarżonym decyzjom stowarzyszenie zarzuciło naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. Nr 162, poz.1568 ze zm.) oraz art. 4 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 13 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W uzasadnieniu strona skarżąca, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1343/14, podniosła, że wojewódzki konserwator powinien wydać opinię w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.), która zastępuje w tym wypadku wszelkie pozwolenia wymagane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W związku z powyższym, w ocenie stowarzyszenia, istnieje przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Strona skarżąca podniosła również, że pełną ochroną konserwatorską, poprzez wpis do rejestru zabytków, został objęty cały budynek z fundamentami i wszystkimi kondygnacjami oraz dachem włącznie. Wskazała, że według dokumentacji projektowej zaplanowana jest m.in.: rozbiórka części zabytku - piwnic z fundamentami. Wyjaśniła, że w ramach przedmiotowej dokumentacji projektowej zaplanowano m.in: przesunięcie budynku bez piwnic; rozbiórkę piwnicy i fundamentów w pierwotnym miejscu posadowienia budynku; budowę nowych piwnic o nowej konstrukcji z żelbetowymi ścianami w docelowym miejscu. Stowarzyszenie podniosło, że w ramach skarżonej decyzji zostało wydane pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru, które dotyczą rozbiórki części tego zabytku, co skutkuje bezpowrotną utratą wartości zabytkowej dla tej części budynku. Mamy więc sytuację z dwoma nawzajem wykluczającymi się decyzjami wojewódzkiego konserwatora, w której jedna decyzja (o wpisie do rejestru) przedmiotowy zabytek chroni w całości, a na podstawie drugiej decyzji dopuszcza się zniszczenie jego części.

Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sytuacji należało najpierw zgodnie z art. 13 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wszcząć postępowanie w sprawie skreślenia części zabytku na podstawie art. 13 pkt 2 ww. ustawy. W trakcie tego postępowania w wyniku "nowych ustaleń naukowych" powinien zostać potwierdzony brak wartości tej części zabytku będącej podstawą wydania wcześniejszej decyzji o wpisie do rejestru (art. 13 pkt 1 i 2 ww. ustawy). Następnie właściciel zabytku, po uzyskaniu decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o skreśleniu części zabytku z rejestru, powinien wystąpić zgodnie art. 36 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami o uzyskanie pozwolenia:

1) na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

2) na przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru,

zgodnie z przedmiotowym projektem technologicznym, który zakłada rozbiórkę przedmiotowej części zabytku.

Stowarzyszenie podniosło, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w S. nie miał prawa wydać zaskarżonej decyzji bez uprzedniego skreślenia z rejestru części zabytku na podstawie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Strona skarżąca podniosła, że istnieje techniczna możliwość przesunięcia zabytku w całości bez potrzeby wyburzania piwnic.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Jednocześnie stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym idzie uchyleniem zaskarżonej decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.

Sąd w niniejszym postępowaniu kontrolował decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] pozwalającą ze stanowiska konserwatorskiego na przemieszczenie zabytku nieruchomego - budynku willi przy ul. B. [...] w S. na terenie działki nr [...] obr. [...] D. [...] – S. oraz na wykonanie wskazanych w decyzji organu I instancji prac.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji jest art. 36 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ww. przepisu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m.in.: prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru (pkt 1) oraz przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru (pkt 6).

Stosownie natomiast do art. 3 pkt 1 tej ustawy przez zabytek rozumie się nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową; w myśl pkt 2 zabytkiem nieruchomym może być zespół nieruchomości. Art. 36 ust. 5 ww. ustawy stanowi natomiast, że pozwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.

Wskazać należy, że postępowanie przez konserwatorem zabytków ma charakter autonomiczny i jest niezależne od innych postępowań. Wydając zgodę na roboty budowlane na terenie wpisanym do rejestru zabytków Konserwator Zabytków realizuje w ten sposób swoje zadania publiczne z zakresu ochrony zabytków wynikające z art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z art. 4 pkt 1-3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu m.in.: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że decyzje, wydawane na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przepisy prawa nie określają w jakich przypadkach konieczne jest wydawanie pozwolenia, a w jakich odmawia się jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu, jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1441/11, Lex nr 1232718).

Pamiętać zatem należy, że decyzja wydawana w oparciu o uznanie administracyjne podlega ocenie sądu administracyjnego jedynie od strony formalno-prawnej, tj. czy decyzja została wydana z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego. Kontroli sądu administracyjnego poddana jest zatem spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu indywidualnym opartym na uznaniu administracyjnym.

Ponadto należy wskazać, że wydając pozwolenie, o którym mowa w ww. przepisie, organ ochrony zabytków związany jest żądaniem strony, co do zakresu swojego rozstrzygnięcia. Organowi orzekającemu o udzieleniu pozwolenia konserwatorskiego nie wolno ingerować w przewidziane przez wnioskodawcę rozwiązania techniczne czy projektowe. Może on jedynie wyrazić zgodę na ich zastosowanie w okolicznościach konkretnej sprawy albo takiej zgody odmówić.

Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że zaskarżone w sprawie decyzje spełniają wymogi formalno-prawne przewidziane przepisami prawa.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...]. Planowana inwestycja polega na wykonaniu robót budowlanych związanych z przemieszczeniem zabytku nieruchomego - budynku willi przy ul. B. [...] w S. na terenie działki nr [...] obr. [...] Dąbie [...] – S., w ramach prowadzonej inwestycji drogowej, polegającej na przebudowie ulicy B. dla potrzeb budowy S. [...] na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Organy orzekające w sprawie uznały, po analizie przedłożonego wniosku wraz z wymaganą dokumentacją, że przyjęty sposób przemieszczenia zabytku - bez jego rozbiórki i rekonstrukcji, ale bez murów piwnic, z wykonaniem żelbetowego stropu nad murami piwnicy, zapewniającym sztywność i stateczność całego budynku - jest rozwiązaniem uwzględniającym bezpieczeństwo zabytku przy jego translokacji. Organy podkreśliły, że piwnice nie przedstawiają samoistnych wartości zabytkowych, w tym artystycznych, w szczególności takich, o których mowa w przedmiotowej decyzji wpisującej obiekt do rejestru zabytków. Organy podkreśliły, że fakt objęcia ochroną budynku willi, poprzez wpis do rejestru zabytków nie oznacza, że nie mogą zostać wprowadzone w nim zmiany. Działania przy zabytku są zatem możliwe, o ile nie wpływają na uszczuplenie wartości zabytkowych obiektu, w odniesieniu do przedmiotowego obiektu szczegółowo określonych w decyzji wpisującej do rejestru zabytków. Przesunięcie obiektu zgodnie z zakresem określonym w dokumentacji przedłożonej wraz z wnioskiem nie wpłynie znacząco na obniżenie wartości zabytkowych willi przy ul. B. [...] w S. Jak wynika z analizy akt sprawy przyjęty sposób przeniesienia zabytku jest rozwiązaniem zapewniającym bezpieczeństwo przemieszczenia obiektu w stanie niepogorszonym.

Zdaniem Sądu, organy ochrony konserwatorskiej dokonały wnikliwej oceny inwestycji objętej wnioskiem, w celu ustalenia czy wykonanie robót budowlanych związanych z przemieszczeniem zabytku nieruchomego nie wpłynie negatywnie na walory zabytkowe budynku willi przy ul. B. [...] w S. i czy roboty budowlane objęte wnioskiem są dopuszczalne pod względem konserwatorskim. Ocena ta została dokonana prawidłowo i nie budzi zastrzeżeń. Ponadto, pozwolenie takie nie nakłada obowiązku prowadzenia wnioskowanych robót budowlanych, lecz daje do nich uprawnienie.

Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, iż przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest dopuszczalne konserwatorsko. Przedmiotowe prace, zgodnie z wnioskowanym zakresem, zmierzające do przemieszczeniem zabytku nieruchomego - nie wpłyną negatywnie na wartości zabytkowe budynku willi przy ul. B. [...] w S.

Podzielić należy stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że wobec dopuszczenia możliwości przesunięcia zabytku nieruchomego z uwagi na kolizję z inwestycją drogową, polegającą na przebudowie ulicy B. dla potrzeb budowy [...]– organ wybrał sposób przemieszczenia najbardziej bezpieczny dla budynku i zachowania jego wartości zabytkowych wskazanych w decyzji wpisującej do rejestru zabytków.

Zdaniem Sądu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasadnie wskazał, że w niniejszej sprawie ochrona zabytku powinna dokonywać się z wyważeniem obu występujących w niniejszej sprawie interesów społecznych. Istota problemu sprowadza się bowiem do zapewnienia równowagi pomiędzy dobrem społecznym, jakim jest zachowanie budynku w całości wraz z piwnicami, a koniecznością przemieszczenia budynku w związku z realizacją prowadzonej inwestycji, która umożliwi rozwój systemu komunikacji zbiorowej Miasta [...]. Organ ochrony zabytków przy rozpatrywaniu sprawy nie może kierować się założeniem o nadrzędności ochrony zabytków nad wszystkimi innymi interesami społecznymi, gdyż interesy społeczne są prawnie równorzędne i to na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek zachowania pewnej równowagi w tej mierze.

W tym miejscu wskazać należy, że powody stosowania sposobu ochrony zabytków polegające na przemieszczeniu zabytku wpisanego do rejestru powinny mieć charakter obiektywny. Powinny to być takie okoliczności, które wskazują, że pozostawienie zabytku w jego dotychczasowym miejscu nie jest możliwe ze względu na przykładowo planowaną inwestycję, zmianę ukształtowania terenu czy brak możliwości zachowania jego substancji w dotychczasowych warunkach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 257/09, LEX nr 552535).

Należy podkreślić, że właściwe organy w przedmiocie ochrony zabytków samodzielnie, jako wyspecjalizowane służby, są władne do dokonania oceny w zakresie przedmiotowego wniosku. Organy wyczerpująco uzasadniły powody, które z punktu widzenia ochrony zabytku pozwalają na prowadzenie prac zmierzających do przemieszczenia zabytku nieruchomego - budynku willi przy ul. B. [...] w S.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że organy prawidłowo zastosowały się do reguł dowodowych wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również nie uchybiły art. 107 § 3 k.p.a. i przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w stopniu wystarczającym do wydania decyzji w oparciu o podstawę materialnoprawną z art. 36 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy o ochronie zabytków. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie dała podstaw do uznania, że doszło do naruszenia norm prawa materialnego bądź prawa procesowego określonych w skardze.

Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Wskazać należy, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest organem wyspecjalizowanym i samodzielnie, bez potrzeby odwoływania się w każdym prowadzonym przez niego postepowaniu do opinii specjalistów (których opiniami nie jest związany) jest uprawniony do oceny, jaka ingerencja w zabytek jest dopuszczalna i jak należy go chronić.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, że w niniejszej sprawie organ powinien był wydać opinię, zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a nie decyzję na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków

wskazać należy, że opinia, o której mowa w art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. f specustawy drogowej, zastępuje m.in. pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wydawane na wniosek inwestora w procedurze odrębnej od postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 11d ust. 3 ww. ustawy, opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 8, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami. Zgodnie więc z art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. f specustawy drogowej wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej powinien zawierać opinię właściwego konserwatora zabytków. Opinia, o której mowa w art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. f ww. ustawy, zastępuje w szczególności:

- pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wydawane na wniosek inwestora w procedurze odrębnej od postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę – art. 39 ust. 1 Prawa budowalnego;

- uwzględnienie robót budowlanych przy obiektach budowlanych oraz na obszarach niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków wydawane w formie postanowienia w procedurze współdziałania art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego.

W przywołanym przez skarżące stowarzyszenie wyroku z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 1343/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] wydane zostały z naruszeniem prawa m.in. w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego w części dotyczącej przesunięcia budynku przy ul. B. [...] w S., tzw. willi G. Ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczył postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, natomiast w przedmiotowym postępowaniu organ orzeka na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków. Są to odrębne, autonomiczne postępowania i skoro wnioskodawca wystąpił o wydanie pozwolenia w trybie art. 36 ust. 1 pkt 6 organ powinien wniosek ten rozpatrzyć po ustaleniu, czy projektowane prace są możliwe ze stanowiska konserwatorskiego.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.