Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1772/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 5 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2004 roku na rozprawie przy udziale -- sprawy ze skargi T. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 4 ust. 1pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 37) stwierdził, że T. R. spełnia warunki, o których mowa w art. 21 wymienionej ustawy i w związku z tym przyznał uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w kwietniu 1944r. za okres jednego miesiąca.

Uznając powyższe rozstrzygnięcie za błędne, T. R. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym to wniosku podała, że okres jej deportacji trwał od kwietnia 1944r. do grudnia 1945r., co wynika z przedłożonych przez nią dokumentów i taki okres powinien zostać zaliczony do okresu uprawnień kombatanckich.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001r., Nr 106, poz. 1154) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].

W jej uzasadnieniu podał, że T. R. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach (...) z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie przesiedleńczym w Ł.. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, przepisy tejże ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym lub okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit.a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit.b), w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, obozy przesiedleńcze w Ł. zostały wymienione jako spełniające warunki określone w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach. Z zaświadczenia Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 1 czerwca 1999r. wynika, że strona została wysiedlona wraz z rodziną z miejscowości M. do jednego z obozów podległych Centrali przesiedleńczej w Ł.. W dniu 17 kwietnia 1944r. została wraz z rodziną wywieziona na roboty przymusowe do III Rzeszy. W świetle przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach brak jest podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich za okres od dnia 17 kwietnia 1944r. do grudnia 1945r. to jest okres deportacji na roboty przymusowe do III Rzeszy.

W dniu 19 listopada 2003r. T. R., nie zgadzając się z powyższą decyzją, wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę podnosząc, iż w kwietniu 2003r. wysłała do Urzędu do Spraw Kombatantów pismo z prośbą o przyznanie należnych odsetek, które powinna otrzymać od momentu pierwszego podania, które wysłała w październiku 1999r.

W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie uznając, że decyzja w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. jest zgodna z prawem, natomiast kwestie pobytu na deportacji reguluje odrębna ustawa z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. 87, poz. 395 ze zm.). Organ podniósł, że wniosek strony dotyczący przyznania uprawnienia pieniężnego przewidzianego w tejże ustawie został rozstrzygnięty odrębną decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] Nr [...]. Zdaniem Kierownika Urzędu, przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach (...) nie przewidują przyznania uprawnienia z datą wsteczną, a o roszczeniach odszkodowawczych związanych czy wynikających z bezczynności organu administracji orzekają sądy cywilne. Natomiast rozpoznawanie odwołań w sprawach dotyczących realizacji decyzji Kierownika Urzędu, a ściślej określenia wysokości i początkowej daty przyznanego świadczenia należy do Sądów Okręgowych - Sądów Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia zgodności z prawem na czas wydania decyzji.

Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit.c).

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie wymienionym powyżej, a tym samym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o przyznaniu skarżącej uprawnień kombatanckich stanowi przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynika, że przepisy tejże ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym lub okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit.a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit.b), w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Dysponując materiałem zgromadzonym w aktach sprawy organ administracji prawidłowo zastosował cytowany przepis. Z tegoż materiału w sposób niebudzący wątpliwości wynika (zaświadczenie Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 1 czerwca 1999r.), że strona została wysiedlona wraz z rodziną z miejscowości M. do jednego z obozów podległych Centrali przesiedleńczej w Ł., a w dniu 17 kwietnia 1944r. została wraz z rodziną wywieziona na roboty przymusowe do III Rzeszy. Skarżąca w pismach składanych organowi wskazuje, iż została wraz z rodzina wysiedlona w kwietniu 1944r. Stosownie do § 6 cytowanego w sprawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, obozy przesiedleńcze w Ł. zostały wymienione jako spełniające warunki określone w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach. Tym samym w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej prawidłowo ustalono okres pobytu skarżącej w obozie przesiedleńczym, a co za tym idzie i uprawnienia kombatanckie za okres jednego miesiąca, wynikające z ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach.

Skarżąca w skardze skierowanej do sądu domaga się wyrównania świadczenia od dnia złożenia wniosku oraz przyznania jej odsetek z tego tytułu. Żądanie takie nie mogło być uwzględnione przez Kierownika Urzędu, gdyż nie jest on organem właściwym w tym przedmiocie. Kierownik Urzędu potwierdza jedynie sam fakt posiadania uprawnień kombatanckich przez osobę zainteresowaną a jego decyzja ma charakter deklaratywny. Stosownie do treści art. 24 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach, świadczenia pieniężne przewidziane dla kombatantów i innych osób uprawnionych (...) są wypłacane przez właściwe organy rentowe ze środków będących w dyspozycji tych organów i finansowane z budżetu państwa. Świadczenia te oraz dodatek kompensacyjny i ryczałt energetyczny wraz z odsetkami za opóźnienie w ustaleniu prawa do nich lub ich wypłaty oraz koszty obsługi podlegają refundacji na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Funduszu Emerytalno - Rentowego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dotacji budżetu państwa. Tym samym, realizacja decyzji Kierownika Urzędu należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a rozpoznawanie odwołań w sprawach dotyczących sposobu realizacji decyzji Kierownika Urzędu, a ściślej określenia wysokości i początkowej daty przyznanego świadczenia, należy do Sądów Okręgowych - Sądów Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (vide wyrok SN z dnia 7.04.1994r., IIURN 9/94, OSNP 1994/3/48). Natomiast podkreślić należy, jak to podniósł organ w odpowiedzi na skargę, że o roszczeniach odszkodowawczych związanych czy wynikających z bezczynności organu administracji orzekają sądy cywilne.

Mając więc na uwadze, że zaskarżona decyzja nie naruszyła obowiązującego prawa, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ).