Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2221/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 11, art. 48 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. W., T. W., K. W.i L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1303/16 w sprawie ze skargi B. W., T. W., K. W.i L. S na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1303/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. W., T. W., K. W. i L. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (zwany dalej "PINB [...]") decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], znak: [...], nakazał B. W., T. W., K. W. i L. S. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego, tj. werandy wejściowej dwukondygnacyjnej o wym. ok. 3,5 m x 5,60 m wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...], wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "[...] WINB") decyzją z dnia[...] sierpnia 2012 r. nr [...] znak: [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2012 r.

Sąd uznał, że przedmiotowe postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623; zwanej dalej "Prawo budowlane"), a nakaz rozbiórki może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu budowlanego. Dla skutecznego zakończenia procesu legalizacji istotne znaczenie ma nie wykazanie przez inwestora dysponowania prawem do zabudowy, lecz ustalenie określonych praw inwestora lub jego następcy prawnego, a więc ustalenie, że prawo do zabudowy nieruchomości powinno nastąpić w procesie postępowania legalizacyjnego po wydaniu postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1410/13 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. NSA podzielił ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, iż organ nadzoru budowlanego przyjmując, że właściciele spornego budynku nie będą w stanie przedłożyć oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przedwcześnie zastosował tryb art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i wydał decyzję nakazującą rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obiektu. Ponadto organy nie podjęły nawet próby rozważenia, czy konieczne było orzeczenie rozbiórki całości obiektu budowlanego, czy też zachodziła możliwość legalizacji w stosunku do jego części. W konsekwencji nie zbadano kwestii rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...] Inwestycja została rozpoczęta w latach 1992-1993. Protokół rozgraniczeniowy został natomiast sporządzony w 2011 r. Okoliczności te nie są bez znaczenia, kiedy weźmie się pod uwagę fakt, że jak wynika z dotychczasowych ustaleń organu nadzoru budowlanego, stosunkowo niewielka część werandy znajduje się na działce nr [...].

W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego o werandę wejściową wraz ze schodami usytuowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...] oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów wynikających z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

W dniu 22 lipca 2015 r. inwestorzy przedłożyli dokumenty, o których mowa w ww. postanowieniu organu powiatowego.

PINB [...] pismem z dnia 28 lipca 2015 r. wezwał inwestorów do przedłożenia 4 egz. projektu budowlanego ww. inwestycji, które nie zostały załączone do pisma z dnia 13 lipca 2015 r.

W dniu 18 sierpnia 2015 r. D. W. przedłożyła brakujące egzemplarze projektu budowlanego wraz z oryginałem mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych.

Następnie PINB [...] postanowieniem z dnia[...] października 2015 r. nr [...] znak: [...], nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji w wyznaczonym terminie.

W dniu 2 lutego 2016 r. D. W. przedłożyła 4 egz. projektu budowlanego ww. inwestycji oraz mapę do celów projektowych.

PINB [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w zw. z art. 49 ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał B. W., T. W., K. W. i L. S. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego w postaci werandy wejściowej wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul, [...] w [...], gm. [...], wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez B. W. [...]WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. [...] WINB uznał, że organ I instancji w sposób zgodny z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na stronę stosowne obowiązki, następnie dokonał prawidłowej oceny przedłożonych dokumentów i zasadnie stwierdził w nich braki. Prawidłowo zatem wzywał zobowiązanych do uzupełnienia brakującej dokumentacji, co wynika z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Obowiązek ten nie został jednak przez inwestorów w pełni wykonany.

[...] WINB wyjaśnił, że sam fakt złożenia projektu budowlanego nie legalizuje dokonanej samowoli budowlanej. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Zaznaczył, że organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego, nie ma możliwości orzec o rozbiórce części inwestycji, tak aby umożliwić inwestorom dokończenie procedury legalizacyjnej co do pozostałej części obiektu. Powyższe powinno wynikać z przedłożonej dokumentacji technicznej, tj. projektu budowlanego, który powinien zawierać stosowne opracowanie w tym zakresie, tak aby było możliwe jego zatwierdzenie.

Zdaniem [...] WINB zgoda poprzednich właścicieli na realizację inwestycji na obecnym etapie postępowania nie ma żadnego wpływu, gdyż obecnymi właścicielami nieruchomości sąsiedniej są B. W. i S. J.. Kwestia późniejszego rozgraniczenia/zmiany przebiegu granic byłaby zaś istotna w przypadku, gdyby obiekt powstał legalnie, a następnie dokonano by podziału nieruchomości, na skutek którego naruszone zostałyby przepisy techniczno-budowlane.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na ww. decyzję [...] WINB złożyli B. W., T. W., K. W. i L. S. podnosząc, że rozbudowa obiektu (weranda) została zrealizowana przez byłych właścicieli ww. działek - I. i .A W. za pełną zgodą na wykorzystanie działek. S. S. oraz B. W. w drodze darowizny zostały właścicielkami sąsiedniej działki po rozbudowie ww. obiektu. Wskazali, że poprzedni właściciele nie zgłaszali zastrzeżeń do dysponowania przez skarżących częścią działki nr ew. [...] (zawarta była ustna umowa). Wyjaśnili, że niewielka część rozbudowanego obiektu znajduje się na sąsiadującej działce (głównie schody wejściowe). Koszt inwestycji znacznie przewyższa wartość bardzo małego kawałka sąsiadującej działki, który został zajęty przez rozbudowę. Rozbiórka dobudowanej werandy będzie dodatkowym kosztem tej inwestycji. Podnieśli, że budynek mieszkalny na działce nr ew. [...] był rozbudową domu na działce nr [...] oraz, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na budowę i rozbudowę w ostrej granicy zabudowy bliźniaczej lub szeregowej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1303/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję [...] WINB. Sąd przyjął, że w stosunku do rozbudowy budynku mieszkalnego o werandę wejściową (dwukondygnacyjną) wraz ze schodami, usytuowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...], należało wszcząć i prowadzić procedurę legalizacyjną uregulowaną w art. 48 i nast. Prawa budowlanego z 1994 r. Kwestia ta w sposób wiążący w sprawie została przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/12.

Sąd ocenił, że organy nadzoru budowlanego zastosowały się do ocen wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/12 oraz Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn akt II OSK 1410/13 przystępując do legalizacji opisanej powyżej rozbudowy budynku mieszkalnego w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. W przedstawionym przez inwestorów projekcie budowlanym przewidziano jedynie likwidację części otworów okiennych w dokonanej rozbudowie, ale nie objęto projektowanymi robotami budowlanymi schodów zewnętrznych wykonanych na ww. działce o nr ew. [...], czy też części ściany łukowej, której 80 cm również znajduje się na działce sąsiedniej o nr ew. [...], nie przewidziano rozebrania części tej rozbudowy, w celu wyeliminowania naruszenia prawa własności działki sąsiedniej oraz doprowadzenia inwestycji do zgodności z warunkami technicznymi. W konsekwencji, organy obu instancji przyjęły, że nie ma możliwości dalszego kontynuowania postępowania legalizacyjnego, co zdaniem Sądu odpowiada prawu. Sąd zaznaczył, że legalizacja we wskazanym trybie jest możliwa w przypadku przedłożenia wymaganych dokumentów o ile obiekt budowlany lub jego część nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Sąd uznał, że inwestycja została zrealizowana z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, bowiem zrealizowaną ją w części na działce sąsiedniej. Niemniej posiadanie przez skarżących prawa do dysponowania również tą nieruchomością – działką o nr ew. [...], umożliwiłoby legalizację inwestycji w całości. Projekt budowlany przedstawiony w sprawie, pomimo stosownego wezwania, nie został poprawiony w taki sposób, aby obiekt nie naruszał prawa własności działki sąsiedniej, a właścicielki sąsiedniej działki nie wyraziły zgody na jej dysponowanie. Na podstawie przedłożonego projektu budowlanego nie sposób stwierdzić, aby wykonana rozbudowa składała się z możliwych do wyodrębnienia elementów, i – aby możliwe w efekcie było nakazanie rozbiórki tylko jej części. Sąd dostrzegł, iż z opisu technicznego zawartego w projekcie budowlanym wynika, że na działce o nr ew. [...] znajduje się część ściany w kształcie łuku, nadto – że płyta balkonowa mająca także kształt łuku, stanowi element konstrukcyjny wykonanej rozbudowy.

W tych warunkach i z tych przyczyn, decyzje wydane w sprawie, o nakazie rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego Sąd uznał za prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdził, że w sprawie istotnym jest, czy inwestor obecnie, w dacie legalizacji, posiada prawo do dysponowania nieruchomością inwestycyjną, a nie to, czy takim prawem dysponował w dacie rozpoczęcia inwestycji. Stąd też nie mogą odnieść zamierzonego skutku argumenty wskazujące na to, że poprzedni właściciele działki o nr ew. [...] nie sprzeciwiali się inwestycji, czy też, że wyrazili ustną zgodę na jej realizację w sytuacji, gdy obecny właściciel ww. nieruchomości takiej zgody nie wyraża. Nie ma w sprawie również żadnego znaczenia fakt, iż budynek na działce o nr ew. [...] został zrealizowany jako rozbudowa budynku na działce o nr ew. [...]. Sprawa nie dotyczy bowiem tego budynku, tylko jego części – rozbudowy. Nie może mieć także żadnego znaczenia okoliczność, iż tylko "niewielka część" przedmiotowej rozbudowy znajduje się na działce sąsiedniej w sytuacji, gdy: okoliczność ta świadczy o naruszeniu warunków technicznych, nadto – o niewykonaniu przez skarżących wszystkich obowiązków z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, wobec nieprzedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącego również działki o nr ew. [...] z przedłożonego projektu nie wynika możliwość wyodrębnienia części rozbudowy wykonanej na ww. działce, od tej zrealizowanej na działce skarżących w celu legalizacji tylko tej ostatniej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli B. W., T. W., K. W. i L. S. zarzucając sądowi I instancji naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenia decyzji [...] WINB i poprzedzającej ją decyzji PINB mimo, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku NSA nie zostały w pełni zastosowane przez organy nadzoru budowlanego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż okoliczności, które zdaniem NSA powinny zostać wzięte pod uwagę nie zostały należycie rozważone a ich wzięcie pod uwagę mogłoby przyczynić się do poprawy sytuacji prawnej inwestorów w postępowaniu legalizacyjnym;

b) art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji [...] WINB dotkniętej wadą naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. braków w uzasadnieniu polegających m.in. na nieodniesieniu się do okoliczności podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji I instancji, tj. niewielkiego przekroczenia granicy działki sąsiedniej podczas budowy, a także okoliczności, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na budowę i rozbudowę w ostrej granicy zabudowy bliźniaczej lub szeregowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście ustalania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz spełniania warunków techniczno-budowlanych przez inwestycję;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu do orzeczenia do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w skardze, tj. m.in. okoliczności, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na budowę i rozbudowę w ostrej granicy zabudowy bliźniaczej lub szeregowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście oceny przez organy budowlane spełniania warunków technicznych przez inwestycję;

d) art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji [...] WINB i poprzedzającej ją decyzji PINB, mimo, iż zostały one wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 i 80 w ten sposób, iż organy nie rozpatrzyły wyczerpującego całego materiału dowodowego, w szczególności okoliczności, iż B. W., T. W., K. W. i L. S. w toku postępowania wskazywali jako istotny dla sprawy okoliczności niewielki rozmiar przekroczenia granicy sąsiedniej, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż okoliczność ta jest istotna dla ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych;

2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. w zw. z art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów polegającą nieuwzględnieniu całej treści art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych, podczas gdy WSA w uzasadnieniu do orzeczenia oceniając istnienie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ograniczył się do prawa własności i kwestii zgody obecnych właścicieli;

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie, w przypadku uznania, że istota sprawy została wystarczająco wyjaśniona, zastosowanie art. 188 p.p.s.a i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. W.-B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Zdaniem B. W.-B. organy obu instancji ani też WSA w Warszawie nie naruszyły wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, stosując się w pełni do wytycznych zapadłych dotychczas na gruncie niniejszej sprawy prawomocnych orzeczeń. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku także odpowiada wszelkim wymogom, w sposób wyczerpujący omawiając motywy rozstrzygnięcia. Oczywistym jest, że skarżący kasacyjnie nie wykazali się m.in. prawem do dysponowania częścią działki nr ew. [...] na cele budowlane, co zdeterminowało określone - zgodne z prawem - rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia.

W skardze kasacyjnej sformułowano cztery zarzuty naruszenia prawa procesowego i jeden zarzut naruszenia prawa materialnego przez sąd I instancji. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzutu dotyczące uchybień proceduralnych.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego.

W ramach omawianej podstawy kasacyjnej wskazano, że w wyroku Sądu I instancji nie uwzględniono wyartykułowanej w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1410/13 okoliczności, iż tylko niewielka część inwestycji znajduje się na działce nr [...]. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny, iż organy nadzoru budowlanego ponownie prowadzące postępowanie w pełni wykonały zalecenia co do dalszego postępowania wynikające z wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. Przypomnieć należy, iż w orzeczeniu tym NSA podzielił stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/12, iż okoliczność dysponowania przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna zostać ustalona w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 48 Prawa budowlanego, po wydaniu stosownego postanowienia. Dodatkowo NSA podkreślił, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może dotyczyć całości lub części obiektu, a w toku postępowanie nie rozważono, czy konieczne było orzeczenie rozbiórki w całości obiektu budowlanego, czy też zachodziła możliwość legalizacji w stosunku do jego części. Dokonując tej oceny organy nadzoru budowlanego zobowiązane były uwzględnić fakt, iż tylko niewielka część werandy znajduje się na działce na 125/4.

PINB [...] podporządkowując się zaleceniom wynikającym z wydanych w sprawie wyroków, postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. (karta. 45) na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane przy przedmiotowej inwestycji i nałożył na inwestorów obowiązki w tym obowiązek przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania działki oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zauważyć trzeba, iż organ wskazał jednocześnie, że projekt powinien przewidywać rozwiązania doprowadzające obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, co miało znaczenie w kontekście ewentualnego orzeczenia rozbiórki tylko części wykonanej rozbudowy. Następnie wobec stwierdzenia braków w przedłożonym przez inwestorów projekcie, w tym dotyczących częściowego usytuowania inwestycji na nieruchomością sąsiedniej, skarżący kasacyjnie zostali wezwani do uzupełnienia projektu budowlanego (karta 53), jednak nie został on w wymaganym zakresie uzupełniony. Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem byłoby możliwe w przypadku wykazania przez nich prawa do dysponowanie działką nr [...] na cele budowlane lub też w przypadku braku takiego prawa, zastosowania w projekcie budowlanym takich rozwiązań, które doprowadziły by przedmiotową samowolę budowlaną do stanu w którym nie naruszała ona prawa własności właścicieli działki nr [...] oraz wymagań wynikających z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 48 Prawa budowlanego może zakończyć się wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany lub nakazującej rozbiórkę obiektu. Organ prowadzący postępowanie nie ma podstaw prawnych aby w omawianym trybie zobowiązać inwestorów do wykonania określonych robót budowlanym celem doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego to przedłożony organowi prowadzącemu postępowanie projekt budowlany powinien zawierać tego typu rozwiązania, które pozwolą doprowadzić samowolę do stanu zgodnego z prawem.

Wobec nieprzedłożenia przez inwestorów oświadczenia do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane jedyną możliwością zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej było wykonanie robót budowalnych mogących doprowadzić samowolę do stanu zgodnego z prawem, czego nie przewidziano w projekcie budowlanym przedłożonym przez inwestorów - nie przewidziano rozebrania części inwestycji znajdującej się na działce [...].

Z tego też względu Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko [...] WINB o braku podstaw do przyjęcia, iż wykonana rozbudowa składała się z możliwych do wyodrębnienia elementów, i – aby możliwe w efekcie było nakazanie rozbiórki tylko jej części. Wskazano, że w projekcie budowlanym ograniczono się do zamurowania otworu drzwi oraz otworów na parterze budynku, a na działce o nr [...] znajduje się część płyty balkonowej mająca kształt łuku, która stanowi element konstrukcyjny wykonanej rozbudowy. Tym samym nie sposób podzielić zarzut skargi kasacyjnej, jakoby w ponownie prowadzonym postępowaniu organu nadzoru budowlanego nie zastosowały się do zaleceń wynikających z wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. Przy czym podkreślenia wymaga, że uwaga zawarta w tym wyroku zobowiązująca organ do uwzględnienia okoliczności, iż tylko stosunkowo niewielka część werandy znajduje się na działce [...] nie oznaczała, iż możliwym jest zalegalizowanie inwestycji w obecnej formie. Dotyczyła ona bowiem ewentualnej możliwości orzeczenia nakazu rozbiórki dokonanej rozbudowy w części, co organy rozważyły w toku postępowania.

W związku z tym jako niezasadne zostały uznane również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Dodatkowo wyjaśnić należy, że w świetle prawidłowego stanowiska organów nadzoru budowlanego, co do podstaw nakazania rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego, organy te nie miały obowiązku dokonywania oceny rozbudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi możliwości realizacji inwestycji w ostrej granicy zabudowy bliźniaczej. Okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie w sprawie tylko i wyłącznie w sytuacji, w której inwestorzy przedłożyli projekt budowlany przewidujący wyeliminowanie naruszenia prawa własności działki sąsiedniej, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Z tego też powodu nie mógł odnieść skutku zamierzonego przez skarżących kasacyjnie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wprawdzie w skardze kasacyjnej trafnie zwrócono uwagę, że Sąd I instancji nie odniósł się do podnoszonej przez inwestorów ewentualnej zgodności rozbudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak okoliczność ta pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Sama okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, mogłaby stanowić istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.) (por. wyroki NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2382/17 z dnia oraz 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1931/16). W świetle argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dotyczącej braku możliwości zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej, kwestia jej zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi możliwości zabudowy w granicy z nieruchomością sąsiednią, pozostawała bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Prawo do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Podstawą do orzeczenia w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki było nieprzedstawienie przez skarżących kasacyjnie oświadczenia o prawie dysponowania działką na [...] na cele budowlane. W zaskarżonym wyroku dokonano prawidłowej oceny, że w sytuacji gdy na etapie postępowania legalizacyjnego właściciele działki na [...] sprzeciwiają się inwestycji, o prawie skarżących kasacyjnie do dysponowania działką na 125/4 na cele budowlane nie może świadczyć zgoda poprzednich właścicieli tej działki wyrażona na etapie realizacji przedmiotowej rozbudowy. Istotnym jest bowiem, żeby inwestor dysponował takim prawem w dacie legalizacji samowoli budowlanej. Bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, czy skarżący kasacyjnie takim prawem dysponowali na etapie realizacji samowoli budowlanej.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł powodów do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.