Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1501/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 1995 roku Pan A. S. wystąpił do Urzędu Patentowego RP o udzielenie patentu dodatkowego do patentu nr [...]. Organ jako datę zgłoszenia wynalazku przyjął [...] stycznia 1995 roku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2000 roku Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu dodatkowego na wynalazek pt. [...] zaś Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego decyzją z dnia [...] maja 2002 roku utrzymała decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podała, że postępowanie w sprawie uzyskania patentu dodatkowego do patentu nr [...] stało się bezprzedmiotowe, ponieważ patent główny wygasł w dniu [...] stycznia 2001 roku z mocy ustawy na podstawie art. 90 ustawy – Prawo własności przemysłowej.

A. S. zaskarżył tę decyzję Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i skierowanie zgłoszenia do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2004 roku sygn. akt 6 II SA 1935/02 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.

Sąd uznał, że stanowisko organu, w myśl którego postępowanie w sprawie uzyskania patentu dodatkowego do patentu nr [...] stało się bezprzedmiotowe, ponieważ patent główny wygasł w dniu [...] stycznia 2001 roku z mocy ustawy na postawie art. 90 ustawy – Prawo własności przemysłowej jest niezasadne.

Urząd nie wyjaśnił bowiem wszystkich okoliczności sprawy, przez co naruszył art. 7 i 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim wbrew twierdzeniu organu, zgłaszający złożył formalny wniosek o patent samoistny, wniosek zamieścił w zażaleniu z dnia [...] października 1998 roku na postanowienie Urzędu Patentowego tylko organ go nie rozpatrzył.

W dalszym toku sprawy Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego RP, wykonując wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku uchyliła w całości decyzję z dnia [...] lutego 2000 roku o odmowie udzielenia patentu z uwagi na konieczność zbadania zgłoszenia skarżącego jako patentu samoistnego.

Ostatecznie Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, powołując się na art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r., Nr 26, poz. 117) w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 52 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, p. 1117 z późn. zm.) udzielił na rzecz A. S. patentu na wynalazek pt. [...] pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 270 złotych za pierwszy okres ochrony wynalazku, rozpoczynający się w dniu [...] stycznia 1995 roku obejmujący 1-3 rok ochrony (podstawa prawna art. 224 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz pkt II ppkt 1 tabeli opłat stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 2004 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych Dz. U. z 2001 r., Nr 90, poz. 1000, Dz. U. z 2004 r., Nr 35, poz. 309).

Jednocześnie Urząd Patentowy RP wezwał A. S. do wniesienia tej opłaty w ciągu trzech miesięcy od daty doręczenia decyzji, pod rygorem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o udzieleniu patentu na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Jeżeli w chwili wydania decyzji rozpoczął się kolejny rok ochrony wynalazku (kolejne lata), a zgłaszający chce przedłużyć ochronę na ten rok (te lata), powinien łącznie z opłatą za 1 okres ochrony, wnieść opłatę za rok następny (lata następne) – art. 224 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Na podstawie art. 227 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz pkt I ppkt 11 powołanej tabeli opłat Urząd Patentowy RP wezwał do wniesienia w terminie 3 miesięcy opłaty w wysokości 80 złotych na publikację o udzielonym patencie.

Powyższej decyzji Pan A. S. nie skarżył, wobec czego stała się ona ostateczna.

Zainteresowany uiścił kwotę 270 złotych za I okres ochrony wynalazku oraz kwotę 80 złotych za publikację o udzielonym patencie.

Decyzją z dnia [...] września 2005 roku Urząd Patentowy RP na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 224 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] stycznia 1998 roku patentu numer Pat. [...], udzielonego na rzecz A. S. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 4 rok ochrony.

Od tej decyzji Pan A. S. złożył wniosek z dnia [...] listopada 2005 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] września 2005 roku.

Według oceny skarżącego jako początek ochrony należy uznać datę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2004 roku. W tym dniu Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił wniosek skarżącego do Urzędu Patentowego o patent samoistny z dnia [...] października 1998 roku, co oznacza, że po udzieleniu mu patentu w dniu [...] lutego 2005 roku, data 12 lutego 2004 roku jest początkiem jego ochrony na okres 20 lat. Rozpatrywanie bowiem przez Urząd jego zgłoszenia z dnia [...] stycznia 1995 roku zakończyło się odmową udzielenia mu patentu.

Za udzielony mu decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. patent dokonał wpłaty w dniu [...] maja 2005 roku w wysokości 270 złotych tytułem pierwszego okresu ochronnego obejmującego 1, 2 i 3 rok ochrony, czyli za rok 2006, 2005, 2004. Także w tym samym dniu wpłacił 80 złotych za jego publikację i pismem Urzędu z dnia [...] października 2005 roku otrzymał Dokument Patentowy oraz kopie opisów patentu.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2006 roku na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 oraz art. 224 ust. 4 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez A. S. od decyzji z dnia [...] września 2005 roku, stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] stycznia 1998 roku patentu z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 4 rok ochrony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Urząd Patentowy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej, patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Opłaty za dalsze okresy ochrony (tj. począwszy od II okresu ochrony) zgodnie z art. 224 ust. 2 ww. ustawy powinny być wnoszone z góry, a najpóźniej w dniu upływu poprzedniego okresu ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu, z tym, że opłata podstawowa za ochronę podlega zwyżce w wysokości 30 % zgodnie z art. 224 ust. 4 ww. ustawy. Przepisy art. 224 ust. 1 mówią, że termin do uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu wynosi 3 miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłatę wymaganą do przedłużenia ochrony za okresy rozpoczęte przed tym terminem.

Decyzja o udzieleniu patentu Pat. [...] została wydana w dniu [...] lutego 2005 roku, czyli po rozpoczęciu 11 roku ochrony. Zgodnie z ustawą uprawniony wraz z opłatą za I okres ochrony (1-3 rok) mógłby uiścić opłatę za rozpoczęte już lata ochrony. W dniu [...] maja 2005 roku uprawniony uiścił opłatę za I okres ochrony, jednak nie wniósł opłaty za dalsze rozpoczęte okresy ochrony. W związku z powyższym Urząd w dniu [...] września 2005 roku wydał decyzję o wygaśnięciu przedmiotowego wynalazku w dniu [...] stycznia 1998 roku (z dniem upływu I okresu ochrony).

Ponadto Urząd podniósł, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu, w którym wpłynęło ono do Urzędu. Natomiast art. 63 ust. 3 mówi, że ochrona wynalazku trwa 20 lat od daty zgłoszenia w Urzędzie Patentowym. W przedmiotowej sprawie był to dzień [...] stycznia 1995 roku i od tej daty trwa ochrona wynalazku Pat. [...].

Aktualnie obowiązujące przepisy prawa (art. 224 ust. 4 ustawy Prawo własności przemysłowej) nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za ochronę po upływie 6 miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony.

Powyższy termin należy do terminów prawa materialnego i z tego względu nie podlega przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej. Błędne przeświadczenie uprawnionego, iż ochrona przedmiotowego wynalazku liczy się od dnia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie może być uznana za nadzwyczajną okoliczność.

Od decyzji z dnia [...] maja 2006 roku Pan A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie zgadza się z decyzją Urzędu Patentowego RP w przedmiocie wygaśnięcia z dniem [...] stycznia 1998 roku patentu nr Pat. [...].

Zwłoka przeszło 10 lat w udzieleniu mu ww. patentu od złożenia wniosku w Urzędzie Patentowym w dniu [...] stycznia 1995 roku spowodowana była nieprawidłową Decyzją Urzędu IO Odw. [...] z dnia [...] lutego 2000 roku o odmowie udzielenia mu patentu [...], którą to decyzję wyrokiem z dnia 12 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości. W ten sposób ten dzień stał się nowym dniem zgłoszenia tego patentu w Urzędzie jako patentu samoistnego. Bowiem w konsekwencji tego wyroku, pismem Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2004 roku skarżący został poinformowany, że od tej pory, czyli od [...] lutego 2004 roku, bo do tego obligował wyrok Sądu, Urząd Patentowy będzie prowadził badania merytoryczne zgłoszenia jako zgłoszenie samoistne.

W dalszej części skargi Pan A. S. podniósł, że za udzielony mu decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku patent dokonał wpłaty w dniu [...] maja 2005 roku w wysokości 270 złotych tytułem pierwszego okresu ochronnego, obejmującego 1, 2 i 3 rok ochrony. Czyli za rok 2006, 2005, 2004, kiedy to właśnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jego zgłoszenie patentu zostało przekazane do Urzędu Patentowego, co umożliwiło mu po dziewięciu latach rozpoczęcie ponownego starania się o uzyskanie patentu. Także w tym samym dniu wpłacił 80 złotych za jego publikację i pismem Urzędu z dnia [...] października 2005 roku otrzymał Dokument Patentowy oraz kopie odpisów patentu.

Według oceny skarżącego, w świetle wyżej przedstawionych faktów jego Patent Nr [...] na wynalazek pt. [...] mimo, że został zgłoszony w dniu [...] stycznia 1995 roku i nie posiada z racji nieprawidłowej decyzji Urzędu uiszczonej opłaty za 4 rok, czyli 1998 i następnie do roku 2004, jest aktualny do roku 2024 i posiada uiszczoną opłatę za 1, 2 i 3 okres ochrony, to znaczy do dnia 12 lutego 2007 roku.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo Urząd wskazał, że pierwszeństwo do uzyskania patentu na wynalazek jest uprawnieniem zgłaszającego do uzyskania patentu w pierwszej kolejności (przed innymi osobami uprawnionymi do ubiegania się o ochronę). Oznacza się je według daty zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym (jak w tym przypadku), zgłoszenie wynalazku za granicą w państwie będącym sygnatariuszem Konwencji Paryskiej lub wystawienia wynalazku na określonej wystawie publicznej. Przesłanki, jakie musi spełniać wynalazek, by mógł być udzielony na niego patent określone są w art. 24 Prawa własności przemysłowej. Natomiast w myśl art. 25 ust. 1 i 2 wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu (tutaj: data zgłoszenia), zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

W przedmiotowej sprawie datą zgłoszenia był dzień [...] stycznia 1995 roku. Gdyby Urząd przychylił się do argumentu uprawnionego i jako datę zgłoszenia uznał datę [...] lutego 2004 roku, to przedmiotowy wynalazek nie spełniałby ustawowych warunków do udzielenia patentu, ponieważ informacja o zgłoszeniu przedmiotowego wynalazku została opublikowana w Biuletynie Urzędu Patentowego numer [...] w dniu [...] sierpnia 1996 roku. Od tej daty opis zgłoszonego wynalazku był publicznie dostępny, przez co stał się częścią stanu techniki. W tej sytuacji wynalazek nie spełniałby warunku nowości i Urząd nie mógłby udzielić na niego patentu.

W niniejszej sprawie nie ma też zastosowania art. 4C ust. 4 Konwencji Paryskiej, który stanowi, że "za pierwsze zgłoszenie, którego data dokonania będzie początkiem terminu pierwszeństwa, powinno być uznane późniejsze zgłoszenie, mające ten sam przedmiot co pierwsze zgłoszenie wcześniejsze, dokonane w tym samym Państwie będącym członkiem Związku, pod warunkiem, że to zgłoszenie wcześniejsze zostało, w dacie dokonania zgłoszenia późniejszego, cofnięte, zaniechane lub odrzucone, bez udostępnienia do publicznego wglądu i nie pozostawiło po sobie żadnych praw oraz pod warunkiem, że nie stanowiło ono jeszcze podstawy do zastrzeżenia prawa pierwszeństwa. Zgłoszenie wcześniejsze nie będzie więc mogło stanowić podstawy do zaistnienia prawa pierwszeństwa".

W piśmie z dnia [...] marca 2007 roku skarżący zmienił stanowisko o tyle, że wniósł, aby uznać za pierwsze zgłoszenie wynalazku pt. [...] uznanego przez Urząd Patentowy jak patent Nr [...] datę dokonania jego zgłoszenia w dniu [...] stycznia 2005 roku (data złożenia opisu [...] ze znamiennymi cechami nowości, które nie występowały w opublikowanym Biuletynie Urzędu Patentowego numer [...] z [...] sierpnia 1996 roku), która to data będzie początkiem okresu ochrony patentowej z racji uznania późniejszego terminu zgłoszenia wynalazku na ten sam przedmiot zgodnie z artykułem 4C ust. 4 Konwencji Paryskiej wynalazku, którego merytoryczne rozpatrywanie wyznaczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2004 roku uchylający po 9 latach mylną decyzję Urzędu Patentowego IO Odw. [...] z dnia [...] lutego 2000 roku o odmowie udzielenia patentu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywania pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej p.p.s.a.).

Skarga analizowania stosownie do wymienionych kryteriów podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzję Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały przesłanki rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca i nie ma potrzeby jej powtarzania.

Można jedynie podkreślić, że skarżący A. S. otrzymał i zapoznał się z decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku w przedmiocie udzielenia mu patentu na wynalazek pt. [...]. W decyzji tej przyjęte zostało, że okres ochrony wynalazku rozpoczyna się w dniu [...] stycznia 1995 roku. Poza tym Pan S. został pouczony (znajduje się to w treści decyzji) o wysokości i terminie zapłaty opłaty za I okres ochrony wynalazku, obejmujący 1-3 rok ochrony, a także o skutkach nieuiszczenia tej opłaty oraz o terminie opłat za dalsze lata ochrony.

Powyższa decyzja nie została zaskarżona przez Pana S., co oznacza że zaakceptował wszystkie warunki udzielenia mu patentu oraz terminy uiszczenia opłat za przedłużenie ochrony patentu.

W tej sytuacji nie można uznać za słuszne zarzutów skargi odnośnie przyjęcia późniejszej daty zgłoszenia wynalazku, gdyż prowadziłoby to do podważenia ostatecznej decyzji o udzieleniu patentu.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za niezasadną orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.