Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1857/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 184, art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 201/15 oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego WSA Ewy Osipuk od orzekania w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

F. K. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję wydaną z up. Wójta Gminy Mrągowo przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie z dnia [...] października 2014 r. o odmowie przyznania F. K. zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia z powodu braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. wyznaczony został w niniejszej sprawie termin rozprawy na 30 kwietnia 2015r. oraz skład orzekający Sądu: sędzia Ewa Osipuk jako przewodnicząca oraz sędzia Beata Jezielska i sędzia Tadeusz Lipiński (sprawozdawca). Skarżący osobiście pokwitował odbiór zawiadomienia o rozprawie w dniu [...] kwietnia 2015 r.

Następnie w dniu [...] kwietnia 2015 r. skarżący złożył w Biurze Podawczym Sądu wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędzi Ewy Osipuk. Zarzucił, że sędzia ta z naruszeniem prawa pozbawiła go prawa uczestnictwa w posiedzeniu Sądu i składania wniosków dowodowych w sprawach o sygn. akt: II SA/Ol 199/15, II SA/Ol 203/15, II SA/Ol 204/15 i II SA/Ol 206/15. Skarżący wyraził wątpliwość, co do bezstronności sędzi oraz obiektywnego, sprawiedliwego i transparentnego rozpoznania jego sprawy.

Sąd postanowił rozprawę odroczyć na termin wyznaczony po rozpatrzeniu wniosku o wyłączenie sędziego.

W dniu [...] maja 2015 r. sędzia Ewa Osipuk złożyła do akt pisemne wyjaśnienie. Oświadczyła, że w sprawie względem niej nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności. Wskazała, że brak jest też powodów wyłączenia jej z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 powołanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 201/15 oddalił wniosek F. K. o wyłączenie sędziego WSA Ewy Osipuk od orzekania w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Sąd I instancji przywołując treść art. 18 § 1 – 3 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wskazał, że orzekając o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia sędziego Sąd dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały takie obiektywne okoliczności, które uzasadniają odsunięcie sędziego od rozpoznawania sprawy. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.

W ocenie tego Sądu podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w innych sprawach z jego skarg nie uwzględniony został jego wniosek o odroczenie rozprawy, czego skarżący domagał się w związku z nagłą chorobą w celu złożenia istotnych wniosków dowodowych, nie świadczy o braku obiektywizmu wymienionego sędziego.

Sąd zwrócił uwagę, że skarżący zaskarżył kilkanaście decyzji SKO w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków stałych wnioskowanych na różne okresy lub zasiłków celowych na zaspokojenie różnych potrzeb. Sprawy te zarejestrowano pod sygnaturami od II SA/Ol 198/15 do II SA/Ol 218/15. Zawierały one te same zarzuty i wnioski. Skargi rozpoznane w dniach 14 i 21 kwietnia Sąd oddalił. Sąd wskazał, że powołane przez skarżącego we wniosku o wyłączenie sygnatury dotyczą spraw rozstrzygniętych wyrokami, wydanymi po zamknięciu rozpraw przeprowadzonych w dniu 14 kwietnia 2015 r. Sąd wyjaśnił, że w dniu 14 kwietnia 2015 r. o godzinie 8:30 F. K. skontaktował się telefonicznie z Sądem, wnosząc o odroczenie rozpraw z jego skarg z uwagi na zły stan zdrowia spowodowany nagłą chorobą. Argumentował, że jego udział w rozprawie jest konieczny ze względu na istotne wnioski dowodowe, które chciałby złożyć. Obecny wówczas na rozprawach pełnomocnik organu wniósł o nieuwzględnienie wniosku skarżącego. Sąd postanowił oddalić wnioski skarżącego o odroczenie rozprawy.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że udział skarżącego na rozprawie nie jest obowiązkowy, o czym został pouczony w zawiadomieniu o terminie rozprawy, bowiem wojewódzki sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonej decyzji, ma obowiązek wziąć pod uwagę każde naruszenie prawa, niezależnie od wniosków i zarzutów podniesionych przez stronę. Dalej stwierdził, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, z którym strona powinna zostać zapoznana przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. i co do którego ma prawo wypowiedzieć się, w tym zgłaszać wnioski dowodowe przed wydaniem decyzji. Sąd nie może przeprowadzać dodatkowo żadnych innych dowodów prócz dowodu z dokumentów, które muszą zostać dostarczone przez stronę niezwłocznie. Sąd podkreślił, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Natomiast do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Sąd stwierdził, że powyższe okoliczności uzasadniały w ocenie składów orzekających w tych sprawach odmowę odroczenia rozpraw w powołanych przez skarżącego sprawach rozstrzyganych przed tutejszym Sądem w dniu 14 kwietnia 2015 r.

Sąd uznał za wiarygodne oświadczenie złożone przez sędzię Ewę Osipuk, iż nie zachodzą wobec niej żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od rozpoznawania niniejszej sprawy. Ponadto żądający wyłączenia nie zakwestionował prawdziwości tegoż oświadczenia, poprzez wskazanie i udowodnienie okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia tego sędziego.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, domagając się jego uchylenia w całości. Zarzucił w nim, że gwałci ono podstawowe, zagwarantowane prawa strony i stanowi obrazę powołanych w nim przepisów. Zwrócił się także, powołując się na swoją katastrofalna sytuację zdrowotną i finansową o przydzielenie pełnomocnika z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie uregulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego Ewy Osipuk od orzekania na podstawie art. 18 czy art. 19 P.p.s.a. Za taką okoliczność nie może być uznane, to że w sprawach, które zostały wyznaczone do rozpoznania na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. wskazana we wniosku sędzia jako członek trzyosobowego składu orzekającego uczestniczyła w wydaniu postanowień o odmowie odroczenia rozprawy w tym dniu, z powodów wskazanych przez skarżącego.

Mając na uwadze wyjaśnienia Sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu uznać należy, że okoliczność braku osobistego uczestnictwa skarżącego na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (art. 107 P.p.s.a.), zaś odroczenie rozprawy nawet na zgodny wniosek stron Sąd może uwzględnić tylko z ważnej przyczyny (art. 99 P.p.s.a.). Natomiast postępowanie dowodowe prowadzone przez sąd administracyjny jest ograniczone zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a tylko do postępowania z dokumentów i to tylko wówczas, gdy dowód ten jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Z tego wynika, że ani chęć osobistego udziału w postępowaniu, ani sygnalizowany przez skarżącego bliżej nieokreślony wniosek dowodowy, który planował złożyć na rozprawie, na którą z powodu nagłej choroby nie dotarł, nie mógł doprowadzić do odroczenia rozprawy. Zatem skład orzekający w sprawie skarżącego w dniu 14 kwietnia 2015 r. obiektywnie rzecz biorąc miał podstawy uznać, że wniosek o odroczenie rozprawy nie zasługiwał na uwzględnienie. W tych okolicznościach trudno uznać, że będąca w trzyosobowym składzie orzekającym o oddaleniu wniosku o odroczenie rozprawy sędzia Ewa Osipuk, jest sędzią, który na mocy art. 18 i 19 P.p.s.a. powinien podlegać wyłączeniu. Skarżący błędnie uznał, że wątpliwość co do bezstronności tego sędziego, brak obiektywizmu, prawo do sprawiedliwego oraz transparentnego rozpoznania jego sprawy wynika z odroczenia rozprawy w dniu 14 kwietnia 2015 r.

Mając na uwadze oświadczenie sędziego WSA Ewy Osipuk, iż nie zachodzą wobec niej żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od rozpoznawania niniejszej sprawy, które nie zostało w jakikolwiek sposób podważone przez skarżącego, słusznie uznał Sąd I instancji, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Oświadczenie to mocą autorytetu urzędu publicznego jakim jest pełnienie funkcji sędziego korzysta ze szczególnej mocy. Kwestionowanie prawdziwości tego oświadczenia musi polegać na wykazaniu przez zainteresowanego w sposób nie budzący wątpliwości a także poprzez udowodnienie, że istnieją okoliczności, które podważają wiarygodność oświadczenia tego sędziego.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem NSA, Sąd I instancji słusznie uznał, że okoliczności wskazane we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego nie podlegają pod przesłanki z art. 18 i art. 19 P.p.s.a. i należało go wobec tego oddalić.

Twierdzenia o pogwałceniu praw skarżącego oraz o naruszenie przez Sąd przepisów w zakresie wyłączenia sędziego zawarte w zażaleniu w związku z wskazaną powyżej argumentacją należało uznać za bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.