Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1818/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji w zakresie punktu 1
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2010 r. sprawy ze skargi D.N. na decyzję Wojewody z dnia 13 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie obejmującym punkt 1.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [....] grudnia 2005 r. D.N. wystąpił do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [....] i [....] obr. [....] jed. ewid. [....] , zajętą pod drogę publiczną o kategorii gminnej – ul. [....] w K.

Pismem z dnia [....] lipca 2008 r. D.N. oświadczył, że żąda ustalenia i wypłaty odszkodowania za część działek nr [....] i [....] na rzecz W.N. W dniu [....] lipca 2008 r. do akt sprawy zostało doręczone pełnomocnictwo datowane na dzień [....] grudnia 2005 r. udzielone dla D.N. przez W.N. do reprezentowania go w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia 28 lipca 2008 r. nr [....] Prezydent Miasta K. orzekł:

- w pkt 1 o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz D.N. za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [....] o pow. 0,0024 ha i nr [....] o pow. 0,0031 ha, obr. [....] , jedn. ewid. [....] , m. K. , objętej w dniu 31 grudnia 1998 r. KW [....] , zajętej pod drogę gminną - ul. [....] w K;

- w pkt 2 o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz W.N. za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [....] o pow. 0,0024 ha i nr [....] o pow. 0,0031 ha, obr. [....] , jedn. ewid. [....] , m. K. , objętej w dniu 31 grudnia 1998 r. KW [....] , zajętej pod drogę gminną - ul. [....] w K.

Od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lipca 2008 r. odwołanie złożył D.N. , a Wojewoda [....] po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia 9 grudnia 2008 r. nr [....] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [....] powołał treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03 (publ. ONSA 2003/4/115), zgodnie z którą rozstrzygając w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta.

W związku z powyższym pismem z dnia [....] grudnia 2008 r. nr [....] Prezydent Miasta K. wyłączył się od załatwienia sprawy ustalenia i wypłaty odszkodowania, prowadzonej z wniosku D.N. .

Następnie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. nr [....] Wojewoda [....] wyznaczył Starostę K. do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia 23 czerwca 2009 r. znak: [....] Starosta K. , na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) i art. 104 K.p.a., orzekł:

- w pkt 1 o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz D.N. , za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [....] o pow. 0,0024 ha i nr [....] o pow. 0,0031 ha, powstałej z podziału działek: nr [....] i nr [....] , obj. [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] , przejętej z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. na podstawie decyzji Wojewody [....] z dnia 25 marca 2008 r. nr [....] ;

- w pkt 2 o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz W.N. , za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [....] o pow. 0,0024 ha i nr [....] o pow. 0,0031 ha, powstałe z podziału działek: nr [....] i nr [....] , obj. [....] , obr. [....], jedn. ewid. [....] , przejętej z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. na podstawie decyzji Wojewody [....] z dnia 25 marca 2008 r. nr [....] .

Organ I instancji ustalił, że zgodnie z wpisami ujawnionymi w księdze wieczystej KW [....] właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [....] o pow. 0,1528 ha i nr [....] o pow. 0,1389 ha był W.N. w całości. Umową darowizny z dnia [....] 1999 r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep A Nr [....] W.N. darował niezabudowane działki: nr [....] i nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid[....] , swojemu synowi D.N. .

Zgodnie z operatem przyjętym do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta K. w dniu [....] sierpnia 2007 r. nr [....] działka nr [....] podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 0,0024 ha (zajętą pod drogę) i nr [....] o pow. 0,1504 ha, natomiast działka nr [....] o pow. 0,1389 ha podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 0,0031 ha (zajętą pod drogę) i nr [....] o pow. 0,1358 ha.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 25 marca 2008 r. nr [....] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własności nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [....] o pow. 0,0024 ha i nr [....] o pow. 0,0031 ha, powstałych z podziału działek: nr [....] i [....] , objętej KW [....] , stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność W.N. , zajętej pod drogę gminną - ul. [....] w K.

Aktualnie nieruchomość oznaczona jako działki: nr [....] i nr [....], objęta jest księgą wieczystą [....] , a w dziale II jako właściciel ujawniona jest Gmina K.

Orzekając w w/w sposób organ I instancji oparł się na regulacji art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Właścicielom takich nieruchomości przysługuje odszkodowanie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na ich wniosek złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Organ stwierdził, że D.N. nie jest osobą w stosunku do której zaistniał skutek prawny polegający na utracie z mocy prawa własności ww. działek z dniem 1 stycznia 1999r. Natomiast z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby W.N. wystąpił (osobiście lub przez pełnomocnika) o odszkodowanie za ww. nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę tj. pomiędzy 1 stycznia 2001 r. a 31 grudnia 2005 r. W następstwie poczynionych ustaleń Starosta K. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zarówno na rzecz D.N. jak i W.N.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył D.N. w ustawowym terminie.

Decyzją z dnia 13 października 2009 r. znak: [....] Wojewoda [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 23 czerwca 2009 r. znak: [....] .

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w świetle art. 73 ust. 4 ustawy wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania winna złożyć osoba, której w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwało prawo własności przejętej nieruchomości drogowej. Taka konstrukcja omawianego przepisu wskazuje jednoznacznie, że podmiotem uprawnionym do realizacji roszczenia odszkodowawczego jest osoba tracąca własność nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. i w świetle brzmienia art. 73 ust. 1 - 5 ustawy, nie istnieją jakiekolwiek podstawy do uznania za podmiot legitymowany do jego dochodzenia osoby, nie będącej właścicielem nieruchomości w powyższej dacie.

W świetle powyższego organ stwierdził, że W.N. utracił prawo własności przedmiotowej nieruchomości i tym samym uprawnienie do rozporządzania nią, a w konsekwencji to jemu przysługiwało prawo do otrzymania odszkodowania po spełnieniu wymaganych przez prawo przesłanek.

Organ wskazał, że w ustawowym terminie wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę złożył tylko D.N. Z treści wskazanego wniosku w żadnym miejscu nie wynika bowiem, by wnioskodawca działał również w imieniu innych osób. Należy również zauważyć, że upoważnienie do reprezentowania w sprawie o odszkodowanie udzielone zostało przez W.N. w dniu [....] grudnia 2005 r., a zatem składając swój wniosek oznaczony datą 28 grudnia 2005 r. D.N. nie posiadał jeszcze uprawnień do dokonywania czynności prawnych w imieniu przyszłego mocodawcy. Dopiero w pismach z dnia [....] czerwca 2008 r. i [....] lipca 2008 r. D.N. wniósł o wypłatę odszkodowania na rzecz W.N. , opierając się w tym zakresie na upoważnieniu z dnia [....] grudnia 2005 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta K. w dniu 21 lipca 2008 r. Brak jest zatem w aktach przedmiotowej sprawy dowodów świadczących, iż w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 73 ustawy terminie, D.N. na podstawie udzielonego mu upoważnienia złożył w imieniu swojego mocodawcy stosowny wniosek o odszkodowanie.

Organ dodatkowo wskazał mając na uwadze zarzuty D.N. podnoszone podczas postępowania, że organ prowadzący sprawę, której przedmiotem jest ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, działa wyłącznie na żądanie strony. Złożenie wniosku przez D.N. było zatem podstawą jego zarejestrowania, a tym samym podstawą wszczęcia i prowadzenia stosownego postępowania administracyjnego, podczas którego należało ustalić, czy wnioskodawca jest uprawnioną osobą do otrzymania żądanego odszkodowania. Takie stwierdzenie natomiast mogło nastąpić po analizie całości materiału dowodowego w treści decyzji, co też uczyniono. Ustalenie natomiast przez organ, osoby uprawnionej do otrzymania przedmiotowego odszkodowania, nie powoduje automatyczne wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na jej rzecz, bowiem uzależnione to zostało od złożenia stosownego wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Wojewoda stwierdził, po analizie materiału dowodowego, że Starosta K. prawidłowo odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania D.N. , gdyż nie był on właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. jak i W.N. , który nie złożył osobiście lub przez pełnomocnika w ustawowo zakreślonym terminie stosownego wniosku. Żądanie wnioskodawcy z mocy prawa wygasło co oznacza, że nie mogło zostać uwzględnione przez organy orzekające w sprawie.

Organ wyjaśnił, że termin na składanie wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania wyznaczony przez ustawodawcę (01.01.2001 r. - 31.12.2005r.) ma charakter materialnoprawny co oznacza, że skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie roszczenia o przyznanie odszkodowania. Termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji i nie może zostać przywrócony przez organ administracji publicznej, bez względu na przyczyny jego uchybienia.

Reasumując organ stwierdził, że skoro stwierdzono uchybienie, co do terminu złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w stosunku do W.N. , natomiast w stosunku do D.N. złożenie wniosku o odszkodowanie przez podmiot nieuprawniony, w efekcie należało orzec o odmowie jego ustalenia i wypłaty za wyżej opisaną nieruchomość zarówno na rzecz W.N. jak i D.N.

Skargę na powyższą decyzję złożył w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D.N. .

Skarżący podniósł, że postępowanie w sprawie toczy się od 2005 r. Skarżący podał, że pod pozorem prawidłowości postępowania administracyjnego zmierzającego do naliczenia i wypłaty odszkodowania został przeprowadzony podział geodezyjny jego działek (operat geodezyjny z .... sierpnia 2007 r. nr...... - Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej UMK). po przeprowadzonym podziale geodezyjnym pojawiły się przesłanki świadczące o niemożności uzyskania odszkodowania. Próby wyjaśnienia sytuacji oraz włączenia w tok postępowania administracyjnego ojca skarżącego W.N. skończyły się niepowodzeniem.

W związku z powyższym skarżący wniósł o naliczenie i wypłatę odszkodowania za przejęcie przez Gminę K. działki o pow. 55m2 na rzecz D.N. lub W.N. ., a w sytuacji niemożności przyznania rekompensaty za odłączony grunt, wniósł o unieważnienie podziału geodezyjnego dzielącego działki [....] i [....] na [....] i [....] i wyodrębnienie 55m2 na rzecz Gminy K.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie te zarzuty, jakie znalazły się w skardze Sąd uwzględnił w tej sprawie. Sąd administracyjny z urzędu bada prawidłowość zaskarżonej decyzji, nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami zawartymi w samej skardze.

Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, błędnie jednak zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości że części były działek o numerach [....] i [....] przy ul. [....] w K. , stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Gminy Miasto K. Były one bowiem zajęte pod gminną drogę publiczną. Na dzień 31 grudnia 1998 r. właścicielem tych działek był W.D. , który umową darowizny z dnia [....] .1999 r. zbył te działki na rzecz D.N. . Zmianę podmiotową właściciela nieruchomości uwidoczniono w księdze wieczystej dnia 11 kwietnia 2000 r. Dnia 30 grudnia 2005 r. D.N. złożył wniosek o wypłatę odszkodowania za części działek nr [....] i [....] przejęte na rzecz Gminy Miasto K. Nie ulega również wątpliwości, że dopiero w 2007 r. dokonano podziału działek nr [....] i [....] na działki nr [....] i [....] oraz [....] i [....] . Z tak powstałych działek tylko działki nr [....] i [....] były zajęte pod drogę publiczną. Wojewoda [....] decyzją z dnia 25 marca 2008 r. stwierdził nabycie przez Gminę Miasto K. własności działek nr [....] i [....] . Te okoliczności, mające istotne znaczenie dla sprawy, nie budzą wątpliwości i nie kwestionują je strony.

Podstawą prawa materialnego do rozstrzygnięcia tej sprawy jest art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "Przepisami reformującymi".

W ocenie organów administracji wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania winien być złożony jedynie przez osobę, która była właścicielem przejętej na rzecz jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Ponieważ w tej sprawie wniosek w dniu [....] grudnia 2005 r. (jak twierdzą to organy administracji) złożyła osoba, która stała się właścicielem dopiero w 1999 r., stąd nie przysługuje jej roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podziela tego poglądu, aczkolwiek należy zauważyć, że taki pogląd jaki reprezentują organy administracji jest także prezentowany w orzecznictwie niektórych sądów administracyjnych.

Przede wszystkim należy wskazać, że zawarta w dniu 10 września 1999 r. umowa darowizny między W.N. (darczyńcą) a D.N. (obdarowanym) jest ważna i pociągnęła za sobą skutki prawne w postaci zmiany właściciela.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 Przepisów reformujących pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z art. 73 ust. 2 Przepisów reformujących odszkodowanie wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg.

Podstawą ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości jest ostateczna decyzja wojewody. Odszkodowanie za przejęte nieruchomości, które były zajęte pod drogi publiczne, jest ustalane i wypłacane przez właściwego starostę (lub prezydenta miasta na prawach powiatu) na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., a po upływie tego okresu roszczenie to wygasa.

Tak powołany przepis zawiera normę regulującą wywłaszczenie nieruchomości. Odjęcie prawa własności na podstawie tego przepisu powinno być powiązane ze słusznym odszkodowaniem ustalonym i wypłaconym na rzecz osoby, która doznała tego uszczerbku.

Nie ulega wątpliwości, że podmiotem uprawnionym do skutecznego żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania za tak utraconą nieruchomość jest osoba, która w dniu 1 stycznia 1999 r. utraciła własność tejże nieruchomości. Z wywłaszczeniem, które nastąpiło w tej dacie, ustawa powiązała powstanie roszczenia odszkodowawczego, wynikającego z utraty prawa, z tym tylko zastrzeżeniem, że realizacja tego roszczenia została odroczona i ograniczona w czasie oraz uzależniona od złożenia wniosku w ustawowym terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Jeżeli jednak doszło do przeniesienia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną po dacie 31 grudnia 1998 r. przez dotychczasowego właściciela ujawnionego w księdze wieczystej na rzecz innego podmiotu, to ten nowy nabywca nieruchomości wstępuje w prawa zbywcy i tym samym przysługują mu roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania, pod warunkiem, że ten nowy nabywca złoży stosowny wniosek przed końcem 31 grudnia 2005 r., a także przed wydaniem decyzji stwierdzającej przejście prawa własności na rzecz czy to Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu terytorialnego.

Należy bowiem mieć na uwadze również i to, że skoro właściciel danej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nadal był wpisany do księgi wieczystej jako jedyna osoba uprawniona do jej dysponowania i legitymując się w późniejszej dacie odpisem z księgi wieczystej, mógł skutecznie przenieść prawo własności do takiej nieruchomości.

Nowy nabywca był wpisywany do księgi wieczystej, a to dlatego, że prawo własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie było jeszcze ujawnione. Tym samym dopóki nie doszło do stwierdzenia nieważności czynności prawnej objętej aktem notarialnym przez sąd powszechny lub nie został wykreślony z ksiąg wieczystych wpis prawa własności, nie można pozbawić nowych właścicieli (osób ujawnionych w księdze wieczystej jako ich właściciele), jeszcze przed wydaniem decyzji wojewody stwierdzającej nabycie z mocy prawa tejże nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego przymiotu właściciela w rozumieniu art. 73 ust. 4 Przepisów reformujących, tj. podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku o odszkodowanie - wystąpienia z żądaniem ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. We wrześniu 1999 r. skutecznie umową darowizny W.N. przeniósł własność nieruchomości na rzecz D.N. , a decyzja deklaratoryjna stwierdzająca przejście na rzecz Gminy Miasto K. własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [....] i [....] została wydana dopiero 25 marca 2008 r. Tym samym D.N. mógł skutecznie w dniu 30 grudnia 2005 r. złożyć wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną.

Pomiędzy dniem 1 stycznia 1999 r., a dniem 25 marca 2008 r. (datą wydania decyzji wojewody potwierdzającej przejście nieruchomości na rzecz Gminy Miasto K. ) upływał okres ponad 8 lat. W tym czasie cały czas w księdze wieczystej figurował jako właściciel najpierw W.N. , potem (od 2000 r.) D.N. . Związane jest z tym domniemanie prawne zgodności ujawnionego wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Skutkiem instytucji rękojmi wiary ksiąg wieczystych jest, że dopóki w księdze wieczystej nieruchomości zajętej pod drogę nie zostało ujawnione jej przejście na własność Skarbu Państwa lub gminy na podstawie ostatecznej decyzji wojewody, dopóty możliwe było formalnoprawne zawarcie umowy przeniesienia własności takiej nieruchomości przez właściciela wpisanego w dziale II księgi wieczystej oraz wpisanie w jego miejsce osoby, która zawarła z nim taką umowę jako nabywca nieruchomości. Taka właśnie sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie.

W zakresie objętym regulacją art. 73 Przepisów reformujących istotne znaczenie ma konstytucyjna zasada, że za odjęcie własności należy się słuszne odszkodowanie, że został złożony wniosek w tym przedmiocie w ustawowym terminie oraz, że wniosek złożyła osoba uprawniona do odszkodowania. Osobą tą jest albo były właściciel z daty 31 grudnia 1998 r., albo też osoba, która legitymowała się formalnoprawnym tytułem uprawniającym do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania, zarówno w dacie złożenia w ustawowym terminie wniosku w tym przedmiocie, jak i w dacie wydania przez wojewodę decyzji o jakiej mowa w art. 73 ust. 3 Przepisów reformujących, z tym zastrzeżeniem, że ustalenie i wypłata odszkodowania, tj. wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 73 ust. 4 Przepisów reformujących, może nastąpić dopiero po wpisaniu do księgi wieczystej prawa własności do danej nieruchomości na rzecz czy to Skarbu Państwa czy też jednostki samorządu terytorialnego.

Takie stanowisko jak w tej sprawie zostało zawarte w wyroku podjętym w powiększonym składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09, opub. w LEX nr 534304, a także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 820/08, opub. w LEX nr 531037 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 313/08, opub. w LEX nr 511357.

Rekapitulując, uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 Przepisów reformujących mogła być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 Przepisów reformujących, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Tym samym skarżący D.N. skutecznie złożył wniosek o ustalenie i wypłatę na jego rzecz odszkodowania.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że z kolei zaskarżona decyzja w punkcie drugim, w którym odmówiono ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz W.N. jest uzasadniona. Niewątpliwie wniosek w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania osoba ta złożyła pod dniu 31 grudnia 2005 r., tj. w dniu 14 lipca 2008 r. (akta administracyjne sprawy, tom I, karta nr 31). Ponadto osoba ta, zbywając przedmiotową nieruchomość na rzecz D.N. , wyzbyła się również uprawnień wynikających z tejże nieruchomości, czyli w takiej jak ta sprawa – prawa skutecznego domagania się ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Tym samym zasadnym było uchylenie punktu I zaskarżonej decyzji i punktu I poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. właściwy w tej sprawie organ I instancji powinien uznać skuteczność złożenia wniosku przez D.N. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za części działek nr [....] i [....] (działki nr....) i stosownie do tego prowadzić postępowanie w sprawie.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonywania zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku.