Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1230/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par.1 pkt 1, art. 104 i art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, art. 3, art.4 .art.9, art.14,art.17ust. 1 plkt 16, art. 36 pkt 2 lit.o, art. 59 ust. 1 , art. 60 , art.61 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ppkt.a , art. 101  ust.1 , art.106 ust. 1 i 3 , art. 110 ust.1,3,7
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art.61 ust.1 , ust. 2 pkt .2 i art. 103 ust.2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art.1 par.1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par.1, art. 145 par.1 pkt. 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art,7, art. 107 par.3 , art. 77 par.1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej E. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz.1257), art. 59 ust.1 i 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity z 2017r. poz.1769), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018, poz.570), po rozpatrzeniu odwołania i E. M. reprezentowanej przez Pełnomocnika od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...]. nr [...]

w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt A. L. w Domu Pomocy Społecznej w P. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

A. L. otrzymała skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w P. , ponieważ ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, porusza się na [...], z uwagi na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki, nie mogła samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, nie można też było zapewnić jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] r. została umieszczona ww. DPS na czas nieokreślony.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając na podstawie zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy B. z dnia [...] r. w sprawie udzielenia upoważnienia Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych

w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych i pomocy społecznej oraz, art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) w zw. z art. 2, art. 3, art. 4, art. 9, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 36 pkt 2 lit. o, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ppkt. a, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 3, art. 110 ust. 1, 3, 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 z późn. zm.) § 2 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1406 z późn. zm.); §1 pkt 1 lit. a-b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1058); § 8 i § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r. poz. 964 z późn. zm.); na skutek wszczęcia przez Ośrodek Pomocy Społecznej w B. postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt A. L. w Domu Pomocy Społecznej w P. ustalił odpłatność za jej pobyt ponoszoną przez córkę E. M. w wysokości [...] zł miesięcznie i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ powołując się na art. 60, art.61 i art. 62 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca.

Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są: mieszkaniec domu (w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy

z dochodów dziecka), małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym małżonek, zstępni, wstępni oraz gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność (art. 61 ustawy o pomocy społecznej).

Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu. Jeżeli tak ustalona opłata nie pokryje pełnego kosztu utrzymania mieszkańca, do uzupełnienia niedoboru zobowiązany będzie małżonek, a następnie zstępni przed wstępnymi. Wyżej wymienieni będą ponosić odpłatność w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli jej dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, a w przypadku osoby gospodarującej w rodzinie - jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Starosty koszalińskiego z dnia [...] r. miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w P. wynosi [...] zł.

A. L. z tytułu pobytu w DPS będzie obciążona kwotą [...]zł, która stanowi 70% jej dochodu z kwoty [...]zł otrzymywanej miesięcznie.

Z ustaleń organu wynika, że dochód E. M. wynosi [...] zł, na który składa się renta rodzinna. Posiadany dochód przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. ([...] x 300% = [...] zł),

w związku z powyższym odpłatność wynosi [...] zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w odrębnej decyzji określił także odpłatność jaką ponosi syn pensjonariuszki R. L. w wysokości [...] zł. Wskazał, że jego dochód wynosi [...] zł, na które składa się wynagrodzenie żony [...] zł oraz jego w wysokości [...] zł, dochód z hektarów przeliczeniowych [...] zł, dopłata unijna [...] zł/śr.mieś. Posiadany dochód przekracza 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. ([...] x 4= [...] x 300%= [...] zł). Organ powołując się wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26września 2016 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wr 105/16) podkreślił, że obowiązek ponoszenia ustalonej w przedmiotowej decyzji opłaty nie może być solidarny lub w częściach ułamkowych, z tego względu, że w przepisach ustawy o pomocy społecznej brak jest podstaw do obciążania zstępnych odpłatnością na zasadzie odpowiedzialności solidarnej, jak i brak jest podstaw do ustalania tej opłaty względem zstępnych w równych częściach ułamkowych, gdy wydawane są decyzje administracyjne.

Ponadto organ wyjaśnił, że gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, jest zobowiązana dopłacać różnicę pomiędzy wpłatami mieszkańca, jego małżonka, zstępnych oraz wstępnych a kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej. Obowiązek ten powstaje dopiero wtedy, gdy osoba korzystająca z pomocy oraz jej rodzina nie są w stanie pokryć pełnego kosztu utrzymania mieszkańca.

W odwołaniu od tej decyzji E. M. wniosła o jej uchylenie, nie zgadzając się wysokością kwoty jaką miałaby ponieść w związku z pobytem matki w DPS. Zdaniem odwołującej, organ nie wziął pod uwagę jej comiesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem i remontem mieszkania, kosztami, jakie ponosi na swoje utrzymanie oraz leczenie. Odwołująca deklaruje chęć ponoszenia odpłatności

w wysokości [...] zł miesięcznie.

Po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przyjęło ustalony przez organ I instancji stan faktyczny za własny. Organ odwoławczy podkreślił, że konkretyzacja przepisów ustawy następuje w decyzji, o której mowa w art. 59 ust.1 ustawy przez:

- określenie kwoty opłaty za pobyt w DPS,

- wskazanie osób zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wskazanych w tych przepisach,

- ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz

- ewentualne zwolnienie, stosownie do art. 64 ustawy, w całości lub w części

z ustalonej opłaty.

W takiej sytuacji zdaniem Kolegium organ powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej z obowiązkiem ustalenia składu osobowego rodzin osób zobowiązanych. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej (vide wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2017 r., I SA/Wa 704/17). Wydanie decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, określającej osoby zobowiązane do ponoszenia opłaty i ustalającej wysokość opłaty przypadającej dla poszczególnych osób jest warunkiem zgodnego z prawem zastosowania mechanizmu wnoszenia opłat zastępczych przez gminę.

Odnosząc się do treści i argumentów odwołania organ odwoławczy zauważył,

że ustalenie dochodu odwołującej się dokonano w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Wskazując na art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Organ też wskazał, co nie podlega wliczeniu do dochodu w myśl art. 8 ust. 4 ustawy:

1) jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne;

2) zasiłek celowy;

3) pomoc materialna mająca charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawana na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartość świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługujące osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

6) dochód z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Zdaniem Kolegium, w orzecznictwie podkreśla się, że w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w DPS przez kilkoro zstępnych, każdy z nich ma taki sam obowiązek ich ponoszenia, a jedynie różnicować je może osiągane kryterium dochodowe każdego zstępnego. Przepisy ustawy nie określają precyzyjnie kryteriów dla określenia konkretnej kwoty odpłatności, tj. nie wskazują, że przy określonym dochodzie kwota odpłatności powinna wynosić taki czy inny procent. Ustawodawca obciążył obowiązkiem ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej małżonka i krewnych bez względu na to, jak układały się stosunki pomiędzy rodzicami i dziećmi. Jedynym kryterium obciążenia tymi opłatami jest sytuacja majątkowa osoby zobowiązanej.

Odnosząc się do wskazywanych przez odwołującą obciążeń, Kolegium zauważyło, że katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczonych od dochodu są na gruncie ustawy o pomocy społecznej zamknięte.

Brak jest podstaw prawnych, aby priorytetowo potraktować inne, nawet konieczne, wydatki osoby zobowiązanej do opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Nawet kwoty wydatkowane na podstawowe utrzymanie nie mogą pomniejszać kwoty dochodów przy obliczaniu wysokości dochodu. W ocenie organu II instancji wysokość odpłatności, jaką ma ponosić strona odwołująca się jest ustalona prawidłowo.

Nadto organ wyjaśnił, że na podstawie przepisu art. 64 ustawy istnieje możliwość by osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, złożyły wniosek

o zwolnienie częściowo lub całkowicie z tej opłaty, między innymi wówczas, gdy występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Wniosek taki podlega jednak rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu, prowadzonym po ostatecznym zakończeniu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej.

Pismem z dnia 25 października 2018 r., pełnomocnik E. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze tej zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1508), jak również art. 5 k.c., art. 6 k.c. i art. 27 k.r.o., art. 128 k.r.o., art. 129 k.r.o., art.133 k.r.o., art. 135 k.r.o. oraz art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. i 135 k.p.a. - które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując na powyższe wniósł o:

1. o uchylenie zaskarżanej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji

w całości,

2. o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a.;

3. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,

4. o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa prawnego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł te same argumenty, które zawarł

w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Skarga okazała się zasadna jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą ten organ ustalił odpłatność ponoszoną przez skarżącą za pobyt jej matki w Domu Pomocy Społecznej.

W myśl art. 61 ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1. mieszkaniec domu (w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy

z dochodów dziecka),

2. małżonek, zstępni przed wstępnymi

3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej,

- przy czym małżonek, zstępni, wstępni oraz gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt indywidualizuje i konkretyzuje więc przewidziany w art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu przez wymienione w nim podmioty. To w decyzji, o której mowa

w art. 59 ust. 1 ustawy doznają konkretyzacji przepisy ustawy poprzez określenie kwoty opłaty, wskazanie osób zobowiązanych z kręgu podmiotów wymienionych

w przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty.

Oznacza to, że organ powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej z obowiązkiem ustalenia składu osobowego rodzin osób zobowiązanych. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy dochody przebywającej w domu pomocy społecznej pensjonariuszki nie wystarczają na pokrycie kosztów jej pobytu

w placówce. Zaszła zatem potrzeba ustalenia pozostałych kosztów pobytu od jej zstępnych. Konkretyzacji przepisów art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 i 2 ustawy

o pomocy społecznej, poprzez określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, służy - w związku z art. 59 ust. 1 ustawy-zaskarżona decyzja.

Słusznie Kolegium zwróciło uwagę na to, iż w orzecznictwie podkreśla się,

że w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w DPS przez kilkoro zstępnych, każdy z nich ma taki sam obowiązek ich ponoszenia, jedynie różnicować je może osiągane kryterium dochodowe każdego zstępnego.

Organy administracyjne przeprowadziły postępowanie w celu ustalenia odpłatności za pobyt A. L. w domu pomocy społecznej oddzielnie w stosunku do niej, jej syna i Skarżącej jako córki.

Jak wynika z akt administracyjnych w szczególności z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego ze Skarżącą oraz z notatki służbowej z 15 maja 2108 r. osobami, które zobowiązane są do ponoszenia odpłatności za pobyt A. L. oprócz Skarżącej są jeszcze trzy osoby R. L., M. S. oraz K. D.. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika, że w odrębnej decyzji została ustalona odpłatność wobec syna pensjonariuszki R. L. w wysokości [...] zł, a także na podstawie decyzji z [...] r. wobec niej samej [...] zł stanowiącej 70% dochodu. Z akt sprawy nie wynika jednak kto jeszcze oprócz Skarżącej, pensjonariuszki i jej syna jest zobowiązany do ponoszenia odpłatności i w jakiej wysokości. Nie wiadomo, z jakiego powodu osoby wskazane przez Skarżącą w wywiadzie środowiskowym zostały przez organ pominięte.

Należy zwrócić uwagę, że wszystkie zobowiązane osoby powinny brać udział

w postępowaniu ustalającym wysokość odpłatności. To w decyzji, o której mowa

w art. 59 ust. 1 nastąpi ustalenie zarówno osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty, jak i ustalenie wysokości opłaty za pobyt w konkretnym domu pomocy społecznej, a także ustalenie, jaka kwota opłaty (jaka część opłaty) przypada na poszczególne osoby zobowiązane do jej wnoszenia. Za takim zakresem decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wskazuje również powoływany już wcześniej § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej, w którym zawarto wymóg dołączania do wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej oświadczeń o wysokości dochodów nie tylko osoby ubiegającej się o skierowanie, ale także jej małżonka, zstępnych, wstępnych, a więc osób objętych ustawowym obowiązkiem wnoszenia opłat. Dane te są niezbędne do wydania, na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy, decyzji o treści obejmującej wskazany wyżej zakres rozstrzygnięcia (takie stanowisko wyraził między innymi NSA w wyrokach z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3187/14, z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 20/15, z dnia 19 luty 2016 r., sygn. akt I OSK 1449/14, z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 2726/12).

Zwrócić należy uwagę, że ustawa o pomocy społecznej w odniesieniu do odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej nie nakazuje ustalenia obowiązku wszystkich osób zobowiązanych w jednym postępowaniu i w jednej decyzji, nie formułuje bowiem, tzw. współuczestnictwa materialnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 24 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 937/15).

Nie mniej jednak z decyzji musi wynikać krąg osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności, jak i jej wysokość.

Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z tym, że organ administracji w sposób arbitralny mógł dokonać wyboru osoby spośród osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty, wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy i tylko w stosunku do niej prowadzić postępowanie. W takiej sytuacji bowiem organ powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania.

Zatem zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 7, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 77 § 1 k.p.a., polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy jest zasadny. Naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięcie przez organy przy ustalaniu opłat wszystkich zstępnych pensjonariuszki – będących osobami z tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, stanowi także naruszenie art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miało wpływ na wynik sprawy.

Jako nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 128 k.r.o, art.129 k.r.o., art.133 k.r.o. i art. 135 k.r.o., które w niniejszym postępowaniu nie mają zastosowania. O ile w przypadku obowiązku alimentacyjnego, jako instytucji prawa prywatnego, wyłącznie od osoby uprawnionej zależy, czy podejmie kroki prawne w celu przekształcenia obowiązku alimentacyjnego w konkretne zobowiązanie, z którego będzie wynikać świadczenie alimentacyjne, to w przypadku obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, jako instytucji prawa publicznego, organ zobowiązany jest podjąć stosowne kroki prawne celem skonkretyzowania tego obowiązku w konkretne zobowiązanie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić dokonaną wykładnię przepisów prawa materialnego i uzupełnić materiał dowodowy

i ustalić krąg wszystkich osób zobowiązanych, a także ustalić w jakiej wysokości te odpłatności mają ponosić, ewentualnie które z nich są zwolnione. Nie zachodzi potrzeba łącznego rozpoznania sprawy z udziałem wszystkich zobowiązanych,

w szczególności gdy już wobec A. L. i R. L. zostały wydane decyzje ostateczne.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit a) i c) p.p.s.a, należało orzec jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie

art. 200 p.p.s.a.