Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 851/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 34par 1a
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. i W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie tytułu wykonawczego numer [...], prowadzi egzekucję z majątku Państwa [...], zam. [...]. Obowiązek objęty tym tytułem wykonawczym dotyczy zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Pismami z dnia 27.01.2014 r. [...] złożyli zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając nieistnienie zobowiązania co do zasady i nie zgadzając się z jego wysokością oraz uciążliwość zastosowanej egzekucji z rachunku bankowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 09.04.2014 r. wydanym w trybie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej u.p.e.a.) uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Na to postanowienie [...] złożyli zażalenie z dnia 17.04.2014 r., w którym zarzucili:

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, które mają wpływ na podjęcie decyzji,

- błędy w ustaleniach faktycznych,

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 § 1 pkt. 1 i 8 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie w niniejszej sprawie,

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dani 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749), poprzez błędną jego wykładnię i brak zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazując na te zarzuty dłużnicy wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego zmianę poprzez uznanie zarzutów nieistnienia obowiązku i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 9.06.2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazując przede wszystkim, że w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany nie może kwestionować treści obowiązku, który podlegał merytorycznemu badaniu w innym postępowaniu egzekucyjnym. Przywołując treść art. 34 § 1a u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w sentencji postanowienia z dnia 9.04.2014 r. rozstrzygnął o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony, zamiast o uznaniu zarzutu za niedopuszczalny, nie ma wpływu na wynik postępowania. Ponadto organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 239e o.p. decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.11.2013 r. podlega wykonaniu jako ostateczna.

Odnosząc się do zarzutu nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego organ odwoławczy wskazał, że co do zasady każda egzekucja będzie dla zobowiązanego dolegliwa, bowiem niezależnie od zastosowanego środka prowadzi do uszczuplenia jego majątku, oraz że na etapie wszczęcia egzekucji organ nie posiadał wiedzy o majątku, z którego przeprowadzenie egzekucji doprowadzić mogło do całkowitego wyegzekwowania należności, a zobowiązany nie wskazał takich składników majątku, ani składników, z których przeprowadzenie egzekucji byłoby dla niego mniej uciążliwe.

Na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego małżonkowie [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu:

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie,

- naruszenie prawa do obrony,

- naruszenie zaufania obywatela do Państwa w sytuacji, gdy skarżący powzięli w Urzędzie Skarbowym informację, iż oprócz przedłożonych dokumentów nie muszą już przedkładać nic innego a obecnie powzięli wiedzę, iż w określonym terminie na piśmie mieli złożyć stosowne oświadczenie, w tej sytuacji wskazali, że im dać wiarę albowiem ustnie zgłosili w terminie wniosek, że chcą skorzystać z ulgi o czym świadczy to, iż przedłożyli określone dokumenty, które przedkładane były w określonym celu,

- naruszenie prawa materialnego art. 21 ust. pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 21 ust21 tej ustawy oraz art.9 ust 1, art.10 ust. 1 pkt 8 litera a-d poprzez błędną ich wykładnię i brak zastosowania,

Ponadto, zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie zachodzi pytanie, czy co do zasady sam fizyczny brak pisemnego wniosku skarżącego, który de facto spełnia wszelkie przesłanki do skorzystania z ulgi i ustnie o to się ubiegał i tak jego należny podatek z uwzględnieniem tej ulgi został rozliczony winien skutkować nałożeniem zapłaty i naliczeniem zobowiązania i czy zapis ustawy co do braku możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku nie narusza zasady zaufania obywatela do Państwa i czy regulacja w tym zakresie nie powinna ulec zmianie.

W ocenie skarżących, w odniesieniu do odmowy uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] rozstrzygnięcie jest na tym etapie postępowania przedwczesne albowiem nie została do dnia dzisiejszego merytorycznie rozpatrzona skarga do WSA zawierająca zarzuty, co do istnienia zobowiązania. W zarzutach skarżący zawarli zarzut nie istnienia zobowiązania co do zasady i wysokości a także uciążliwość zastosowanej egzekucji z rachunku bankowego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia 09.04.2014 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli takiej podlegają także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli takiej podlegają także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia istnienia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Okoliczność ta została podniesiona przez skarżących jako zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Stosownie bowiem do treści tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie, albo nieistnienie obowiązku. W przedmiotowej sprawie jednak podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] wobec skarżących była ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24.09.2013 r. znak: [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie [...] zł. Od decyzji organu odwoławczego została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 10.07.2014 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 155/14 ją oddalił. Tym samym kwestia istnienia obowiązku wskazanego w tytule egzekucyjnym była przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym oraz sądowym. Obecnie rozstrzyganie merytoryczne kwestii związanej z istnieniem należności w toku postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne, bowiem zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej, z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Zatem w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany nie może kwestionować treści obowiązku, który podlegał merytorycznemu badaniu w innym postępowaniu administracyjnym. Także sąd nie może badać w ramach kontroli sądowej rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego po raz kolejny merytorycznie sprawy dotyczącej podatku dochodowego, takie badanie stanowiło by naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

Rację należy przyznać organowi drugiej instancji co do tego, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, to wydaje jedno postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a z pominięciem uzyskania stanowiska wierzyciela, oraz co do tego, że okoliczność, iż organ pierwszej instancji w sentencji postanowienia z dnia 9.04.2014 r. wydał rozstrzygnięcie o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony nie miała wpływu na wynik postępowania. Taki wpływ ewentualnie miałoby tylko uznanie zarzutu za uzasadniony, co wynika z art. 34 § 4 u.p.e.a. Uznanie zarzutu za niedopuszczalny bądź nieuzasadniony prowadzi bowiem do tego samego skutku, czyli do dalszego kontynuowania egzekucji.

W konsekwencji wskazać należy, że skoro kwestia zasadności wymierzenia podatku podlegała ocenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym i dalej sądowym, tym samym zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku, jako niedopuszczalny nie może zostać uznany za uzasadniony.

Dokonując z urzędu kontroli zaskarżonego postanowienia także w przedmiocie podnoszonej przez zobowiązanych kwestii nadmiernej uciążliwości zastosowanego przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego wskazać należy, że po doręczeniu Bankowi zawiadomień o zajęciu, pismem z dnia 28.01.2014 r. Bank poinformował organ egzekucyjny, że istnieją przeszkody w prowadzeniu egzekucji spowodowane brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia na rachunku, tym samym nie może być mowy o jakiejkolwiek uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Słusznie także wskazał organ drugiej instancji, że aby można było porównywać uciążliwość środka egzekucyjnego powinna istnieć możliwość wyboru z co najmniej dwóch środków. W sytuacji, gdy zobowiązany nie wskazuje majątku, z którego mogła by być prowadzona egzekucja, ani innego środka egzekucyjnego, nie sposób jest dokonać oceny czy inny środek egzekucyjny byłby dla zobowiązanego mniej dolegliwy. Ponadto wskazać należy, że ze swej istoty zajęcie rachunku bankowego jest jednym z najmniej dolegliwych środków egzekucyjnych. W konsekwencji sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższej przytoczone względy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.