Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 111/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 200 poz 1683
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
article: art. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 197 i 198
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: Z obowiązkiem wynikającym z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustawowego sprecyzowania przedmiotu opodatkowania koresponduje zachodzący w toku postępowania podatkowego obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 ord. pod.), w ramach którego należy w sposób niewątpliwy określić przedmiot opodatkowania. Obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości musi być jednoznacznie ustalony, nie może być przedmiotem domysłów.

TEZY

Z obowiązkiem wynikającym z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustawowego sprecyzowania przedmiotu opodatkowania koresponduje zachodzący w toku postępowania podatkowego obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 ord. pod.), w ramach którego należy w sposób niewątpliwy określić przedmiot opodatkowania. Obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości musi być jednoznacznie ustalony, nie może być przedmiotem domysłów.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz P. S.A. w Warszawie kwotę 297 zł (dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy Z. określił P. S. A. w W. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 4 ust.. 1 pkt 2 i 3 ustawy

z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (jednolity tekst: Dz. U.

z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej ustawą o p.o.l. oraz art. 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 190, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej ord. pod. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zdaniem spółki, posiadany przez nią kontener telekomunikacyjny, znajdujący się na stacji bazowej w W. powinien być uznany za budynek, a nie za budowlę, jak uznał go organ podatkowy.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ podzielił w całości stanowisko Wójta Gminy Z., że kontener telekomunikacyjny GB GARAZE 10 FT jest budowlą, a nie budynkiem jak twierdzi spółka. O zaliczeniu przedmiotowego kontenera telekomunikacyjnego do budowli świadczy brak trwałego związania tego obiektu z gruntem.

W tym zakresie organ podał, że na stronie producenta [...] wprost wskazano, że przedmiotowy kontener może być postawiony na odpowiednim podłożu bez konieczności fundamentowania. Z informacji tej jednoznacznie wynika, że kontener ten jest przygotowany technologicznie do tego aby mógł być posadowiony na przygotowanym dla niego podłożu lub prostych fundamentach, nie jest przy tym w żadnym wypadku wymagane trwałe związanie go z gruntem. Poza tym, kontener ten może być w każdym momencie przeniesiony, bez uszczerbku dla niego, przy czym bez znaczenie jest okoliczność, że skarżąca nie zamierza go przenosić. W ocenie organu,

o trwałym połączeniu można by mówić, gdyby odłączenie powodowało zasadniczą zmianę w sensie technicznym np. uniemożliwiającą ponowne posadowienie danego obiektu bez przygotowania fundamentów. Tymczasem, kontener ten może być w każdym momencie przeniesiony gdzie indziej, nawet bez przygotowania fundamentów w nowym miejscu, w które ma być przeniesiony.

Zdaniem organu, wobec faktu, że przedmiotowy kontener telekomunikacyjny nie może być uznany za budynek, musi być budowlą, którą zgodnie z art. art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Odnosząc się do przygotowanej na zlecenie skarżącej Opinii Instytutu Techniki Budowlanej opracowanej przez prof. dr hab. inż. L. R. i mgr. inż. J. K., organ stwierdził, że nie wynika z niej, aby dotyczyła ona kontenera telekomunikacyjnego GB GARAZE 10 FT zlokalizowanego w W. Opinia ta nie przekonuje zatem, aby sporny kontener telekomunikacyjny został uznany za budynek.

Podobnie pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia 04 lipca 2006 r. oraz pismo Ministerstwa Infrastruktury Departament Rynku Budowlanego i Techniki z dnia 06 października 2008 r. Zdaniem organu, pisma te są bardzo ogólne i nie odnoszą się do przedmiotowego kontenera telekomunikacyjnego zlokalizowanego w W.

W zakresie wizji lokalnej z dnia 14 maja 2011 r., organ wskazał, że skarżąca powinna być o niej powiadomiona, jednak biorąc pod uwagę fakt, iż materiały z tej wizji nie zostały wykorzystane przy wydaniu zaskarżonej decyzji, organ uznał, iż było to naruszenie przepisów procedury, które nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Wobec powyższego, okoliczność ta nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do kwoty [...] zł wziętej jako podstawa do określenia zobowiązania podatkowego, organ podał, że wynika ona z pisma samej spółki z dnia

01 lutego 2010 r., do którego skarżąca załączyła zastawienie stanu aktywów trwałych. Zgodnie z tym zestawieniem wartość budynków i budowli wyceniono na dzień

31 grudnia 2008 r. na kwotę [...] zł. Na kwotę tą składają się: kontener – [...] zł, wieża – [...] zł oraz infrastruktura – [...] zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 233 § 3 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 190, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 ord. Pod. oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 4 ust.. 1 pkt 2 i 3 ustawy o p.o.l. Zdaniem skarżącej, przedmiotowy kontener telekomunikacyjny GB GARAZE 10 FT zlokalizowany w W. nie może być uznany za budowlę w rozumieniu prawa podatkowego, albowiem kontenery nie są wymienione expressis verbis w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej u.p.b.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 16 marca 2012 r. skarżąca, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot sporu dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości kontenera telekomunikacyjnego, a konkretnie tego, czy w stanie faktycznym sprawy kontener ten stanowi budynek, jak twierdzi skarżąca spółka, czy też budowlę, jak uważają organy podatkowe.

Ustalenia organów podatkowych stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia zostały oparte o informacje pochodzące z Internetu i projekt budowlany. Ustalono w oparciu o te źródła, że przedmiotem opodatkowania jest kontener telekomunikacyjny stanowiący budowlę.

W sprawie przeprowadzono wizję lokalną stacji bazowej telefonii komórkowej BTS 37604 zlokalizowanej w W., w ramach której funkcjonuje kontener żelbetowy. O wizji tej nie poinformowano jednak strony. Organ drugiej instancji stwierdził, iż w związku z tym, że materiały z tej wizji nie zostały wykorzystane przy wydaniu zaskarżonej decyzji, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Tym samym podczas ustalania stanu faktyczno prawnego sprawy stanowiącego podstawę faktyczną podjętych przez organy podatkowe decyzji w ogóle nie wzięto pod uwagę stanu rzeczywistego. Nota bene, efekt wizji w postaci zdjęć i notatki służbowej z dnia 14 maja 2011 r., znajdujących się w aktach sprawy, nie pozwala na ustalenie, w jaki sposób przedmiotowy kontener został powiązany z gruntem.

W decyzjach przyjęto na podstawie internetowego opisu producenta, iż kontener może być posadowiony bez konieczności fundamentowania i, że nie jest przy nim wymagane jego trwałe związanie z gruntem. Mając na względzie ten techniczny opis producenta, uznano, że skoro taki kontener nie musi być trwale związany z gruntem, to nie stanowi on budynku.

Powyższe ustalenia – w ocenie Sądu – nie są wystarczające do konstatacji, iż opodatkowany kontener żelbetowy nie jest w zaistniałym w stanie faktycznym sprawy trwale związany z gruntem, co stanowi niezbędną przesłankę do uznania go za budynek, na co powołuje się skarżąca spółka.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o p.o.l., budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W przekonaniu Sądu, dla ustalenia, czy dany przedmiot (kontener żelbetowy) stanowi budynek czy budowlę niezbędne jest zbadanie w jaki sposób jest on związany z gruntem, czy jest to trwałe związanie niezbędne dla uznania go za budynek, czy też w rzeczywistości zachodzi brak takiego związania z gruntem.

Dopiero jednoznaczne ustalenie charakteru związania tego konkretnego kontenera z gruntem pozwoli na prawidłową zgodną z przepisami kwalifikację podatkową tego obiektu. Czy jest to budynek, budowla, czy może jeszcze inny przedmiot.

W przekonaniu Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy dla prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego jeszcze inna kwestia faktyczna wymaga stosownych ustaleń.

Budowlą w myśl art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o p.o.l. jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 u.p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi; budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Wynika zatem z powyższego, że obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego, do którego odsyła ustawa o p.o.l., są: budynki, budowle i obiekty małej architektury. Budowlą w rozumieniu ustawy prawo budowlane jest obiekt stanowiący całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Opodatkowaniu jako budowle w myśl przepisów ustawy o p.o.l. podlegają zatem obiekty budowlane stanowiące budowle w rozumieniu prawa budowlanego, czyli obiekty stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

Mając zatem na względzie podaną definicję budowli, należy zbadać przedmiotowy obiekt (kontener żelbetowy), czy rzeczywiście stanowi on całość techniczno-użytkową. W niniejszej sprawie wiadomo tylko, że opodatkowaniu poddano kontener żelbetowy, ale czy stanowi on całość techniczno użytkową tego nie wiadomo, gdyż obiekt ten nie został w sposób właściwy zlustrowany. Nie wiadomo co wchodzi w jego skład, czy rzeczywiście wskazana wartość kontenera odnosi się do kontenera i jego zawartości, która spełnia przesłanki z art. 3 pkt 1 lit. b ustawy u.p.b.

Z obowiązkiem wynikającym z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustawowego sprecyzowania przedmiotu opodatkowania koresponduje zachodzący w toku postępowania podatkowego obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 ord. pod.), w ramach którego należy w sposób niewątpliwy określić przedmiot opodatkowania. Obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości musi być jednoznacznie ustalony, nie może być przedmiotem domysłów.

Zatem w realiach tej sprawy niezbędne są ustalenia faktyczne co do charakteru związania kontenera żelbetowego z gruntem oraz w zależności od potrzeb (gdyby stwierdzono, że kontener nie jest budynkiem) ustalenie, co wchodzi w skład tego obiektu budowlanego, jakie instalacje i urządzenia, jaka jest ich wartość, bowiem wartość wszystkich elementów składających się na budowlę stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Nakreślony obowiązek winien być zrealizowany poprzez przeprowadzenie oględzin w myśl art. 198 ord. pod. Gdyby w toku ponownego postępowania zaszła potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych organ podatkowy winien skorzystać z wiadomości biegłego (art. 197 ord. pod.).

Dopiero po przeprowadzeniu tego dodatkowego postępowania wyjaśniającego zaistnieje możliwość dokonania prawidłowej kwalifikacji podatkowej badanego kontenera telekomunikacyjnego. Tak niewadliwie ustalony stan faktyczny pozwoli na zastosowanie właściwych norm prawa materialnego, a skarżąca spółka w przypadku braku akceptacji stanowiska organu będzie mogła dalej je kwestionować. Z tych też względów Sąd uznał, że odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego na tym etapie procedowania – przed prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego – byłoby przedwczesne.

Mając zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

E. Kruppik-Świetlicka I. Najda-Ossowska D. Dudra