Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 789/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3 pkt 2, 10, 23 i 24, art. 5 ust. 4 i 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: Art. 7, 77 par. 1, 80 i 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił skarżącemu A. M. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: P., K. i T. M.. W podstawie rozstrzygnięcia organ powołał między innymi art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 3 pkt 10 i art. 5 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych).

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że po uwzględnieniu utraty przez skarżącego dochodu w wysokości 851,52 zł (uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego) i uzyskaniu dochodu przez M. M. w wysokości 2 483,67 zł, miesięczny dochód rodziny wynosi 4 345,13 zł (2 712,98 zł - 851,52 + 1483,67 zł = 4345,13 zł), co daje w przeliczeniu na jednego członka rodziny 869,03 zł. Uzyskanie dochodu przez M. M. spowodowane było zakończeniem urlopu wychowawczego, a nie uzyskaniem zatrudnienia.

Dodatkowo organ wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. nr [...] ustalono, że dochód na jednego członka rodziny wynosi 1086,28 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...].

W odwołaniu A. M. zakwestionował wysokość ustalonego przez organ dochodu na jednego członka rodziny w kwocie 869,03 zł. Podniósł, że jego żona obecnie zarabia 2483,67 zł, co daje 493,73 zł na jednego członka rodziny. Natomiast miesięczny dochód rodziny w 2009 r. wynosił 2112,98 zł, na który składał się dochód żony w wysokości 1861,46 zł i jego dochód w kwocie 851,52 zł. W dniu 3 października 2009 r. żona uzyskała prawo do urlopu wychowawczego na syna K. i utraciła swój dochód. W dniu 2 marca 2010 r. zakończyła urlop wychowawczy i uzyskała dochód w wysokości 2483,67 zł. Następnie on uzyskał prawo do urlopu wychowawczego na syna K. i utracił swój dochód. Zatem uwzględniając w stosunku do 2009 r utratę dochodu żony 18,46 zł, uzyskanie przez żonę dochodu 2483,67 zł i utratę dochodu skarżącego 851,52 zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł 2483,67 zł.

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 września 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. nr [...].

W uzasadnieniu tej decyzji SKO powołało art. 3 pkt 10, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3, ust. 4 i ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyjaśniło, że podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego jest dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i to od jego wysokości zależy prawo strony do wnioskowanego świadczenia. Dochód ten może być pomniejszony o dochód utracony lub powiększony o uzyskany dochód.

W trakcie postępowania ustalono, że M. M. w okresie od dnia 3 października 2009 r. do dnia 2 marca 2010 r. oraz skarżącemu od dnia 8 marca 2010 do 7 marca 2012 r. udzielono urlopu wypoczynkowego z tytułu opieki na syna K. Wobec tego, w niniejszej sprawie nastąpiła zarówno utrata dochodu – spowodowana uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego przez skarżącego, jak i jego uzyskanie, spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego przez M. M. Miesięczny dochód skarżącego, jak nie przebywał on na urlopie, wynosił 851,52 zł, a M. M. 2483,67 zł. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 4 i ust. 4a ustawy świadczeniach rodzinnych od dochodu rodziny Państwa M. za rok 2009, czyli kwoty 2712,98 zł należało odjąć kwotę dochodu utraconego A. M. 851,52 zł oraz dodać kwotę uzyskanego dochodu M. M. w kwocie 2483,67 zł W rezultacie otrzymano kwotę 4345,13 zł dochodu rodziny. A ponieważ rodzina ta liczy obecnie 5 osób, dochód na jednego członka rodziny wynosi 896,03 zł. Kwota ta przewyższa o ok. 365 zł kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił, że decyzja ta jest niezgodna z obowiązującym prawem, ponieważ dochód jego rodziny został wyliczony nieprawidłowo. W szczególności w przypadku utraty dochodu przez jego żonę w dniu 3 października 2009 r. organy powinny odliczyć jej dochód jako dochód utracony. Nadto zarzucił nieterminowość wydania decyzji

oraz błędy pisarskie w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości potrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1443/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organ prawidłowo ustalił w oparciu

o zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 24 września 2010 r. wysokość dochodu rodziny skarżącego w 2009 r. w wysokości 32555,80 zł. Daje to kwotę 2712,98 zł miesięcznie, co stanowi dochód rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Prawidłowo również organ ustalił, że M. M. przebywała na urlopie wychowawczym w okresie od 3 października 2009 r. do dnia 2 marca 2010 r., zaś skarżący na urlopie wychowawczym przebywał od 8 marca 2010 r. do dnia 7 marca 2012 r. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 4 i ust. 4a ustawy organ od dochodu rodziny skarżącego za 2009 r. odjął kwotę utraconego dochodu skarżącego w kwocie 851,52 zł, zaś z uwagi na zakończenie urlopu wychowawczego przez M. M., dodał kwotę uzyskanego dochodu przez M. M. w kwocie 2483,67 zł. W konsekwencji organ prawidłowo ustalił kwotę przypadającą na jednego członka rodziny, która przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego co do utraty dochodu, jak i co do uzyskania dochodu, było w ocenie Sądu prawidłowe.

Skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku wniósł A. M.

Wyrokiem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 278/13, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę

do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że Sąd Wojewódzki, akceptując stanowisko organu II instancji, przy interpretacji art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie odniósł się w ogóle do argumentów strony o zasadniczym znaczeniu

dla rozumienia stosowanego przepisu. W szczególności do tego, czy ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę za 2009 r. (rok poprzedzający rok zasiłkowy – art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych) należało odjąć, czy też nie, dochód uzyskiwany wówczas przez żonę skarżącego kasacyjnie, która w październiku

2009 r. uzyskała prawo do urlopu wychowawczego. Innymi słowy, czy aktualne brzmienie omawianego przepisu może mieć znaczenie dla jego stosowania

przed 1 stycznia 2012 r. i czy dochód żony skarżącego kasacyjnie w 2009 r. można było uznać za dochód utracony i nie uwzględniać go przy ustalaniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę za tenże rok, przy jednoczesnym uwzględnieniu utraty dochodu skarżącego kasacyjnie w związku z uzyskaniem przez niego prawa

do urlopu wychowawczego i doliczeniem dochodu uzyskanego żony w związku

z utratą prawa do urlopu wychowawczego.

W ocenie NSA, usprawiedliwiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej braku należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż brak odniesienia się do zarzutów skargi o istotnym znaczeniu dla wykładni stosowanego przez Sąd I instancji przepisu w oczywisty sposób mógł wpłynąć na wynik sprawy, poprzez możliwość ustalenia innej kwoty dochodu rodziny skarżącego kasacyjnie,

w przeliczeniu na osobę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozstrzygając powtórnie sprawę zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę

do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie,

lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej ustawą

o świadczeniach rodzinnych), w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o którym mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się

nie przekracza kwoty 504,00 zł.

W myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód rodziny uważa się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Okres zasiłkowy to, w świetle art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych.

W poddanej kontroli po raz drugi sprawie kwestią sporną stanowi sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącego.

Przypomnieć należy, że w toku postępowania administracyjnego organy ustaliły, że żonie skarżącego – M. M. - w okresie od dnia 3 października 2009 r. do dnia 2 marca 2010 r. oraz skarżącemu od dnia 8 marca 2010 r. do 7 marca 2012 r. udzielono urlopu wypoczynkowego z tytułu opieki nad synem K. W związku z tym organy przyjęły, że nastąpiła zarówno utrata dochodu – spowodowana uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego przez skarżącego, jak i jego uzyskanie, spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego przez M. M.

Sąd oceniając powtórnie sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącego przez organy orzekające w tej sprawie doszedł do przekonania, że jest on nieprawidłowy.

Stosownie bowiem do postanowień art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się

na wniosek uprawnionej osoby na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód.

Zgodnie z ust. 4a ww. artykułu w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód.

W myśl art. 3 pkt 23 utrata dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,

e) (uchylona),

f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej,

g) (uchylona);

Uzyskanie dochodu natomiast oznacza uzyskanie dochodu spowodowane:

a) zakończeniem urlopu wychowawczego,

b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,

d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,

e) (uchylona),

f) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej,

g) (uchylona).

Skoro żona skarżącego uzyskała w okresie od 3 października 2009 r. do dnia 2 marca 2010 r. prawo do urlopu wypoczynkowego, to w świetle art. 3 pkt 23 utraciła za ten okres dochód, podobnie jak i skarżący za okres od dnia 8 marca

2010 r. do 7 marca 2012 r. Kwota natomiast 2483,67 zł to kwota uzyskana przez M. M., jak wynika z zaświadczenia z dnia 8 czerwca 2010 r. z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego z tytułu wynagrodzenia za pracę za czerwiec 2010 r.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz definicje ustawowe dochodu

i okresu zasiłkowego z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy

więc rozważyć, czy powinny być one wzięte pod uwagę przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącego.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że z treści przepisu art. 5 ust. 4

w związku z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, wynika jednoznacznie,

iż przy ustalaniu dochodu rodziny w celu ustalenia prawa do zasiłku bierze się

pod uwagę zdarzenia prawne mające wpływ na wysokość tego dochodu (utrata bądź uzyskanie dochodu), które miały miejsce w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że organy administracji

na pewno winne były uwzględnić fakt utraty dochodu żony skarżącego z racji uzyskania z dniem 3 października 2009 r. prawa do urlopu wychowawczego.

Wskazać jednak w dalszej kolejności należy, że zdaniem Sądu również utrata bądź uzyskanie dochodu, które nastąpiły po upływie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, powinny zostać uwzględnione przy wyliczaniu dochodu rodziny na potrzeby ustalenia prawa do przedmiotowego zasiłku i dodatków do tego zasiłku.

Zagadnienie momentu wystąpienia zdarzeń uzasadniających korektę dochodu było na gruncie ustawy sprzed jej nowelizacji ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r.

o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom, uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212) rozpatrywane w orzecznictwie sądowym niejednolicie. Rozbieżności usunęło nowe brzmienie art. 5 ust. 4,

w którym wprost wskazano, że ustalając dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego, w przypadku jego utraty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku.

Kierując się zatem wykładnią celowościową oraz historyczną należy stwierdzić, że "dochodem utraconym" w rozumieniu art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, było na gruncie przepisów obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji także źródło dochodu, spełniające kryteria wskazane w tym przepisie, a utracone po roku kalendarzowym, bezpośrednio poprzedzającym rok zasiłkowy.

Przeciwne do wyżej przedstawionego stanowisko prowadziłoby do uznania

za prawidłowe sytuacji, w których osobie, która utraciła dochód po upływie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, zasiłek – ze względu

na niespełnianie kryterium dochodowego liczonego tylko za poprzedni rok kalendarzowy – nie przysługiwałby bądź też sytuacji, kiedy zasiłek przysługiwałby wnioskodawcy spełniającemu kryterium dochodowe, lecz uzyskującemu po upływie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy wysoki dochód.

Sąd powtórnie rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tym względzie zapatrywanie wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 584/10 (ONSA i WSA 2012/5/85, LEX nr 1220281), iż taka interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która ogranicza się do uwzględniania zmian w dochodzie rodziny ubiegającej się o świadczenia rodzinne tylko do zdarzeń zaistniałych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest

nie do przyjęcia, gdyż nie uwzględnia rzeczywistej wysokości dochodu uzyskiwanego przez rodzinę świadczeniobiorcy.

Pogląd o konieczności uwzględniania zdarzeń skutkujących utratą bądź uzyskaniem dochodu, występujących nie tylko w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, ale także później znalazł potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt P 45/08, badającego zgodność z Konstytucją RP przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej

z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach

o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), gdzie stwierdzono, że: "(...) art. 5 ust. 4 ustawy nie określa też terminu, w jakim uwzględnia się przy ustalaniu dochodu rodziny utracony dochód, nie wiąże też uprawnienia do odliczenia dochodu utraconego od dochodu rodziny, ani też odmowy prawa jego odliczenia z faktem uzyskania innego dochodu. Przyjęta w art. 5 ust. 4 i 4a ustawy konstrukcja ustalania wysokości dochodu rodziny pozwala przy ustalaniu prawa do zasiłku

na uwzględnienie zdarzeń w postaci zarówno utraty dochodu, czyli pogorszenia się sytuacji materialnej rodziny, jak i uzyskania dochodu. W konsekwencji możliwa jest więc korekta ustalenia dochodów rodziny w wyniku ich pomniejszenia (art. 5 ust. 4 ustawy) bądź powiększenia (art. 5 ust. 4a ustawy)".

Reasumując powyższe, wzgląd na zasady celowości i solidarności postępowania administracyjnego nakazuje uznać, że możliwa jest korekta ustalonego już dochodu osoby uprawnionej (lub rodziny osoby uprawnionej) z powodu zdarzeń, jakie nastąpiły już po upływie okresu, w związku z którym ustalono ten dochód, czyli po 31 grudnia roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy.

W tym aspekcie rację ma SKO podnosząc, że: "...bierze się

pod uwagę okoliczności utraty bądź uzyskania dochodu, które nastąpiły po roku, służącym do obliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny – czyli w niniejszej sprawie po roku 2009."

Również w literaturze wyrażono pogląd, że w art. 5 ust. 4 ustawy

o świadczeniach rodzinnych z pewnością nie chodzi o dochód utracony w trakcie roku poprzedzającego okres zasiłkowy, na jaki ustalane jest prawo do zasiłku rodzinnego, bo ta zmiana jest uwzględniana w zwykłym trybie. Zakres zastosowania

zatem przepisu art. 5 ust. 4 ustawy musi obejmować dochód, który przysługiwał

także w trakcie okresu zasiłkowego, na jaki ma być ustalone prawo. Z pewnością,

jak podkreślają komentatorzy, datami granicznymi pomiędzy którymi powinno uwzględniać się zdarzenia w postaci utraty dochodu, jak i analogicznie uzyskania dochodu, są data otwierająca okres zasiłkowy jako początkowa oraz data wydania ostatecznej decyzji, jako termin końcowy (por. A. Korcz – Maciejko, W. Maciejko

w Świadczenia rodzinne. Komentarz, Warszawa 2009 , s. 189).

Sąd w składzie orzekającym powtórnie w tej sprawie wskazuje jednakże,

że nie podziela zarówno ustaleń poszczególnych składników dochodu jak i sposobu wyliczenia dochodu rodziny skarżącego.

Zwrócić należy bowiem uwagę, że świadczenia rodzinne są formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach.

Ustalenie zatem przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego

na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, odbywać się powinno przez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a otrzymaną

w ten sposób kwotę należy podzielić przez 12, a następnie na liczbę osób w rodzinie.

Tak jest w sytuacji, gdy dochody są stałe (por. wyrok WSA we Wrocławiu

z 23 października 2013 r., sygn.. akt IV SA/Wr 522/13).

Natomiast, gdy następuje utrata dochodu, czy też jego uzyskanie,

to przy obliczaniu dochodu rodziny, od którego uzależnione jest prawo do świadczeń rodzinnych, należy wziąć pod uwagę uzyskanie dochodu lub jego utratę w roku następującym po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że organy winny wziąć pod uwagę okoliczności: utraty dochodu żony skarżącego w okresie od 1 stycznia 2009 r.

do dnia 2 marca 2010 r., utratę dochodu przez skarżącego w okresie od 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 października 2010 r. oraz uzyskanie przez żonę skarżącego dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę w czerwcu 2010 r., a więc wszystkie

te zdarzenia, które miały miejsce nie tylko w 2009 r., ale także po nim, tj., po 31 grudnia 2009 r. do daty wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku, czyli do dnia 19 września 2011 r., nie później

niż do 31 października 2011 r.

Po odjęciu i zsumowaniu, wszystko należy podzielić przez 12, a następnie przez ilość członków rodziny skarżącego, czyli przez 5.

Zdaniem Sądu, jedynie taki sposób liczenia dochodu na jednego członka rodziny jest zgodny z wykładnią nie tylko obowiązujących w dniu wydawania zaskarżonej decyzji przepisów, jak obowiązujących obecnie. Zmiana bowiem w tym zakresie przepisów po 1 stycznia 2012 r. ma jedynie walor pomocny przy prawidłowej wykładni wówczas obowiązujących regulacji w tym zakresie.

Nie jest więc prawidłowy taki sposób wyliczenia dochodu, jak to zaprezentowały organy orzekające, że organy odejmują utracony, bądź dodają uzyskany dochód do kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego w wyniku dzielenia dochodu rodziny przez 12, a nie do całości dochodu tej rodziny, który winien być brany pod uwagę w tym konkretnym przypadku.

O przyznaniu świadczenia rodzinnego decydować ma przecież rzeczywisty dochód rodziny. Skoro więc ustawową podstawą do przyznania świadczenia rodzinnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku utraty bądź uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tym więc zakresie organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 2 i 23 poprzez błędne rozumienie i zastosowanie w stopniu, który miał wpływ

na wynik sprawy.

Ponadto Sąd dopatrzył się uchybień w postępowaniu prowadzącym

do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W szczególności zastrzeżenia budzi przyjęcie przez organ II instancji – z powołaniem się na zalegające w aktach sprawy zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 września 2010 r. Nr [...] (k. 11) – że dochód rodziny skarżącego w 2009 r. wyniósł 32555,80 zł, podczas gdy odliczenie od przychodu małżonków wykazanych w tym zaświadczeniu kosztów jego uzyskania, podatku należnego oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne nie daje podstaw do przedstawionego przez organ rezultatu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak również wyczerpującego i klarownego odzwierciedlenia, w jaki sposób organ wyliczył wartości kwotowe stanowiące poszczególne składniki dochodu rodziny skarżącego. Organ I instancji podaje bowiem, że żona skarżącego utraciła dochód w wysokości 851,52 zł i uzyskała dochód w wysokości 2 483,67 zł. Działające jako organ odwoławczy SKO wskazuje natomiast, że utrata dochodu żony skarżącego wyniosła 18,46 zł, utrata dochodu przez skarżącego to kwota 851, 52 zł, która to wielkość jest tożsama z wysokością utraconego dochodu żony skarżącego ustalonego przez organ I instancji. Uzyskanie dochodu przez żonę skarżącego SKO ustaliło zaś na kwotę 2 483,67 zł.

Ustalenie więc w toku postępowania dowodowego "utraty dochodu"

oraz "uzyskania dochodu" ma zasadnicze znaczenie dla treści rozstrzygnięcia

i ustalenia w tym zakresie winny być precyzyjne. Organy winny zatem wskazać

nie tylko kiedy nastąpiła utrata i uzyskanie dochodu i na skutek jakich zdarzeń,

ale także zobowiązane są do podania w jakiej wysokości i przez kogo utracono

bądź uzyskano dochód, czego wymagają nie tylko artykuły 7 i 77 § 1 ale i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.).

Powyższe stanowi więc naruszenie przepisów prawa procesowego

– artykułów: 7, 77 § 1 i 107 § 3 oraz 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ, na wynik tej sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.