Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 580/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1 pkt 3, art. 222
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi N. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej N. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w R., biorąc za podstawę art. 228 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa) postanowiło pozostawić bez rozpatrzenia odwołanie N.B. z dnia [...] marca 2012 r. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] marca 2012 r. nr: [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że N. B. pismem z dnia [...] marca 2012 r., za pośrednictwem Burmistrza Gminy

i Miasta G., złożyła w ustawowym terminie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G.

z dnia [...] marca 2012 r. nr: [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Powyższe oznacza, że odwołanie w postępowaniu podatkowym powinno zawierać trzy istotne elementy, tj. zarzuty stawiane decyzji organu podatkowego, określać zakres i rodzaj zmian, które powinny być wprowadzone do tej decyzji oraz uzasadniać zarzuty i żądania przez powołanie dowodów. Zatem podmiot składający odwołanie powinien w sposób logiczny i skonkretyzowany sformułować zarzuty przeciw zaskarżonemu rozstrzygnięciu celem doprowadzenia do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji podatkowej oraz rozpatrzenia danej sprawy co do istoty.

Organ podniósł, że z uwagi na fakt, iż podanie N.B. nie spełniało wymogów odwołania z art. 222 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wezwał ją do uzupełnienia braków odwołania, wyjaśniając

w uzasadnieniu podstawę wezwania i zakres kompetencji organu odwoławczego. Wezwanie zostało doręczone stronie prawidłowo w dniu [...] kwietnia 2012 r.

W wyznaczonym terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, nie zostały jednak uzupełnione braki odwołania odnośnie wymogów, o których mowa w art. 222 Ordynacji podatkowej. Dlatego też na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej należało orzec o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.

Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się co prawda pismo strony z dnia [...] kwietnia 2012 r. nazwane uzupełnieniem odwołania z dnia [...] marca 2012 r. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r., z dnia [...] marca 2012 r. wydanej w sprawie nr: [...], a zatem złożone w innym trybie, w którym zarzuca naruszenie przepisów prawa podatkowego poprzez przyjęcie zbyt wysokich stawek podatkowych i nie odniesienie się do sytuacji i możliwości majątkowych odwołującej. Zdaniem organu, te zarzuty, tożsame z zarzutami podniesionymi w odwołaniu, również nie spełniają jednak wymogów, o których mowa w art. 222 Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy dodatkowo podniósł, że wysokość podatku od nieruchomości na 2012 r. wynika z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości. Uchwała ta jest prawem miejscowym i nie można jej zaskarżyć drogą odwołania od decyzji podatkowej. Jej ocena nie należy do kompetencji SKO. Wydając decyzję indywidualną na podstawie przepisów aktu prawa miejscowego stanowionego przez organ samorządowy (uchwała rady gminy), organ administracji podatkowej jest związany jej postanowieniami. Burmistrz Gminy i Miasta G. jako organ podatkowy nie może zastosować innej stawki podatkowej niż wynikająca z uchwały Rady Miejskiej w G.. Natomiast stawka podatku rolnego dla gruntów gospodarstw rolnych wynosi [...] zł za 1 ha przeliczeniowy. Stawka ta wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Przepis ten stanowi, że podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów równowartość 2,5 q żyta obliczone według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Średnią cenę skupu żyta ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 6 ust. 2 ustawy). Średnia cena skupu żyta za okres trzech kwartałów 2011 r. została ogłoszona przez Prezesa GUS w komunikacie z dnia 19.10.2011 r. (M. P. nr 95, poz. 969) i wynosi 74,18 zł za dt (decytona). Organ wskazał przy tym, że decytona zastąpiła kwintal, a zatem stawka podatku rolnego za 1 ha przeliczeniowy wynosi 2,5 q x 74,18 zł = 185,45 zł i taką stawkę przyjął organ podatkowy pierwszej instancji przy ustalaniu wymiaru podatku rolnego.

Skargę na powyższe postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła N.B. (dalej jako skarżąca).

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła obrazę przepisów prawa w postaci art. 228 § 1 pkt 3 w zw. z art. 222 Ordynacji podatkowej, polegające na pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. z dnia [...] marca 2012 roku, nr [...], w sytuacji gdy ww. odwołanie po uzupełnieniu braków formalnych spełniało wymogi z art. 222 Ordynacji podatkowej. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że została wezwana do uzupełnienia braków odwołania stosownie do treści art. 222 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżąca wystosowała pismo zatytułowane uzupełnienie odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r., z dnia [...] marca 2012 r., wydanej w sprawie nr [...], w którym to piśmie uczyniła zadość wymogom z art. 222 Ordynacji podatkowej. Pomimo tego, organ odwoławczy wydał postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania. Zaskarżone postanowienie jest więc nieprawidłowe i zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Zdaniem skarżącej wszystkie niezbędne elementy odwołania zostały uzupełnione we wskazanym powyżej piśmie. Organ odwoławczy winien był zatem rozpoznać sprawę merytorycznie, czego nie uczynił wydając zaskarżone postanowienie.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej - jej ojciec popierając skargę wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zmniejszenie podatku lub częściowe jego anulowanie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas -

w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności, w związku z żądaniem zgłoszonym na rozprawie przed Sądem przez ojca skarżącej występującego w charakterze jej pełnomocnika wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy i nie ma możliwości zmniejszenia skarżącej nałożonego na nią przez organ zobowiązania podatkowego czy też jego częściowego anulowania. Sąd administracyjny jak już wskazano to wyżej bada jedynie zgodność z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega zaś postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o pozostawieniu odwołania skarżącej bez rozpatrzenia.

Podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym to przepisem organ odwoławczy stwierdza

w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222.

Stosownie do treści art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Zauważyć należy, że jedynie pierwszy i drugi z wymienionych w ww. przepisie elementów tego środka zaskarżenia mają charakter obligatoryjny. Trzeci z ww. elementów z istoty rzeczy nosi cechy fakultatywności. Nie zawsze bowiem istnieje możliwość nawet wskazywania na dowody. Zarzuty o których mowa w tym przepisie mogą zaś dotyczyć przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego. Co zaś do istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania wyjaśnić należy, że sporządzający ten środek zaskarżenia powinien sprecyzować swoje oczekiwania kierowane do organu odwoławczego.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z organem drugiej instancji, że odwołanie skarżącej po jego uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie spełnia wymogów z art. 222 Ordynacji podatkowej. Jest to tym bardziej uzasadnione, że organ nie wyjaśnia dlaczego zarzuty skrzącej zawarte w uzupełnieniu jej odwołania nie spełniają powyższych wymogów. Słusznie zaś wskazuje skarżąca, że przedmiotowe uzupełnienie odwołania dokonane w odpowiedzi na wezwanie Burmistrza Gminy

i Miasta G. zawiera wszystkie niezbędne elementy o których mowa w ww. przepisie.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania skarżąca zarzuciła bowiem decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] marca 2012 roku, nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. naruszenie przepisów prawa w postaci ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym poprzez brak ich prawidłowego zastosowania, polegający na przyjęciu zbyt wysokich stawek podatkowych przy jednoczesnym braku zastosowania zwolnień i ulg podatkowych, co w efekcie doprowadziło do ustalenia zobowiązania podatkowego w znacznie zawyżonym wymiarze. Nadto skarżąca w ww. uzupełnieniu swojego odwołania zarzuciła naruszenie przepisów prawa, polegające na braku uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności odnoszących się do sytuacji i możliwości majątkowych skarżącej, co w efekcie doprowadziło do ustalenia zobowiązania podatkowego w znacznie zawyżonym wymiarze, przekraczającym znacznie jej możliwości płatnicze.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez ustalenie zobowiązania podatkowego na 2012 r. w mniejszym wymiarze, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego odwołania skarżąca wskazała, że jest aktualnie studentką i nie pracuje. Jej zdaniem ustalone przez organ pierwszej instancji stawki podatkowe stanowią niewątpliwie nadużycie uprawnień organu. Zauważyła, że

w sąsiednich gminach stawki podatkowe są zdecydowanie niższe i uwzględniają możliwości majątkowe mieszkańców tych gmin.

Wobec tak sporządzonego odwołania trudno zarzucić skarżącej, że złożony przez nią środek zaskarżenia nie spełnia minimalnych obligatoryjnych wymogów zawartych w art. 222 Ordynacji podatkowej. Powyższe odwołanie zawiera bowiem zarzuty przeciw decyzji organu pierwszej instancji wskazując akty prawne które zostały naruszone oraz określa istotę i zakres żądania będącego przedmiotem tego środka zaskarżenia poprzez sprecyzowanie oczekiwań skarżącej kierowanych do organu odwoławczego.

W ocenie Sądu, nie ma przy tym znaczenia, że skarżąca nie wskazała konkretnych przepisów ustaw które jej zdaniem zostały naruszone przez organ pierwszej instancji. Wystarczające jest bowiem ogólne powołanie się przez skarżącą na naruszenie przez organ konkretnych ustaw. Nie ma również znaczenia dla sprawy - co próbuje sugerować organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę, że skarżąca nie uzupełniła swojego odwołania w odpowiedzi na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., a uczyniła to w odpowiedzi na uprzednie wezwanie Burmistrza Gminy i Miasta G.. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy uzupełnienie odwołania skarżącej wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] kwietnia 2012 r., a zaskarżone postanowienie zostało wydane dopiero w dniu [...] maja 2012 r. Tym samym treść złożonego przez skarżącą uzupełnienia odwołania była znana organowi odwoławczemu i miał on wystarczająco dużo czasu na zapoznanie się z nim przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia. Nie można zgodzić się też z organem, że zarzuty skarżącej sformułowane w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania są tożsame z zarzutami podniesionymi w odwołaniu z dnia [...] marca 2012 r. W pierwotnym odwołaniu skarżąca nie wskazała bowiem nawet jakie akty prawne jej zdaniem zostały naruszone, jak również istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem środka zaskarżenia, czyli jej oczekiwań kierowanych do organu odwoławczego, np. żądania uchylenia lub zmiany decyzji.

Rację ma więc skarżąca, że organ odwoławczy winien był zatem rozpoznać sprawę merytorycznie, czego jednak nie uczynił wydając zaskarżone postanowienie. Tym samym, organ niewątpliwie uchybił art. 228 § 1 pkt 3 w związku z art. 222 Ordynacji podatkowej, a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie winna bowiem zostać wydana decyzja organu drugiej instancji, a nie postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.

Na koniec zauważyć jeszcze trzeba pewną niekonsekwencję organu odwoławczego w niniejszej sprawie. Z jednej bowiem strony wydaje on rozstrzygnięcie formalne o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia, jednakże z drugiej strony

w uzasadnieniu swojego postanowienia podejmuje próbę wyjaśnienia w jaki sposób została ustalona wysokość zobowiązań podatkowych skarżącej. Takie działanie organu nie może być uznane za zgodne z prawem.

W tym stanie sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a należało orzec jak w punkcie pierwszym wyroku. O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono mając na uwadze art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 i art. 209 p.p.s.a.