Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 323/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art.9, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 54 par. 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: art. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej,
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska As.sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...], II. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania od obowiązków których skarżący został zwolniony i przyznaje ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi adw. A. R.-S. Kancelaria Adwokacka [...], kwotę [...] (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100 ) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego uwzględniającą kwotę [...] ([...]) złotych stanowiącą podatek od towarów i usług i kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i z tego tytułu nakazuje wypłacić adw. A. R.-S. Kancelaria Adwokacka [...], ze Skarbu Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kwotę [...] ([...]) złotych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/B.Sokołowska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. po rozpatrzeniu wniosku R. R. z dnia [...], na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wnioskodawcy przyznania płatności na [...] z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej – [...] i Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz nałożył na wnioskodawcę sankcję w łącznej wysokości [...] zł., która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano jako przyczynę odmowy przyznania płatności na rok [...] niezgodność (zawyżenie) pomiędzy zadeklarowaną przez R. R. sumą powierzchni działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Organ I instancji zwrócił uwagę na fakt, że we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich z dnia [...] producent wskazał między innymi działki ewidencyjne o numerze [...] – [...] ha użytków rolnych oraz o numerze [...] – [...] ha użytków rolnych. Natomiast podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że powyższe działki ewidencyjne nie znajdują się w ewidencji gruntów. W konsekwencji stwierdzono, że wskazane przez producenta działki rolne A, B, C, D, E, H, Ł, G są położone na działkach ewidencyjnych dla których podano błędne dane identyfikacyjne. W związku z powyższym pismem z dnia [...] wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. Wezwanie to pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało odebrane przez producenta. Ponadto w decyzji podkreślono, że wnioskodawca był kilkakrotnie informowany telefonicznie przez pracowników biura o możliwości złożenia przedmiotowych wyjaśnień w kwestii zmiany numeracji działek [...] i [...]. Jednak za każdym razem odmawiał stawiania się w burze i wyjaśnienia sprawy. W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego A.R.iM.R. w T. odmówił wnioskodawcy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z sankcjami w łącznej wysokości [...] zł. w okresie trzech lat kalendarzowych) ze względu na występujące błędy wykluczające.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. R. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku i unieważnienie zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem decyzja z dnia [...] jest niezgodna z pismem Dyrektor Departamentu Płatności Bezpośrednich. Odnośnie wezwania do wyjaśnienia wątpliwości w kwestii zadeklarowanych działek producent stwierdził, że nie odebrał go osobiście, gdyż nie było go wówczas w domu, a swoim rodzicom zabronił odbierać dokumenty za potwierdzeniem odbioru. Ponadto wskazał, iż w [...] otrzymał w Biurze Agencji wypis rejestru gruntów, na podstawie których wypełnił wniosek za [...] dodał przy tym, że wobec obowiązku zwrotu wypisów, zrobił ich ksero, dzięki którym wyjaśnił wątpliwości powstałe co do wniosku za [...]. Podniósł ponadto, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. [...] z dnia [...] i Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] komornik wraz z geodetą w dniu [...] i [...] przeprowadzili postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działek [...] i [...]. Zdaniem odwołującego brak odpowiednich dokumentów w Geodezji w T. jest powodem bałaganu. Dodatkowo producent wskazał, że działka [...] w Geodezji T. była zaliczona podwójnie tj. [...] o powierzchni [...] przypisano KW [...] oraz działki córki działki [...] tj.: [...], [...],[...] – przypisano do KW [...]. W konsekwencji, aby wykazać, że w Geodezji T. "panuje bałagan" producent dołączył kserokopie dokumentów.

W piśmie z dnia [...] wnioskodawca stwierdził, że wobec nieudzielenia pisemnej odpowiedzi na odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy przychylił się do stawianych przez niego zarzutów. Wobec tego odwołujący wniósł o wypłatę zaległych dopłat obszarowych z powierzchni [...] ha z obowiązującymi odsetkami. Dodatkowo wskazał, że przed Sądem Rejonowym w T. toczy się postępowanie w sprawie ponownego rozgraniczenia działek [...] i [...] z wniosku sąsiadów M. przy udziale komornika sądowego i geodety – sygn. akt [...] i [...]. Do powyższego pisma odwołujący dołączył dokumenty.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego A.R.iM.R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż decyzję w sprawie przyznania płatności Kierownik Biura Powiatowego A.R.iM.R. wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku bądź też zmianie do wniosku, a deklarując do dopłaty działki rolne wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania faktycznych powierzchni przez niego użytkowanych, a w tym przypadku nastąpiło zawyżenie obszaru, do którego przysługują płatności obszarowe. Organ II instancji potwierdził bowiem, iż wnioskodawca nie wyjaśnił błędów związanych z działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...]. Wskazał, że producent konsekwentnie odmawiał stawienia się w Biurze z aktualnym wypisem z EGiB, aby dokonać korekty wniosku. Podkreślił przy tym, iż był on informowany telefonicznie zarówno przez pracowników Biura Powiatowego jak i pracowników Oddziału Regionalnego o konieczności wyjaśnienia przedmiotowej kwestii. Organ odwoławczy wskazał, iż to na rolniku ciąży obowiązek deklarowania prawidłowych działek ewidencyjnych i tych powierzchni, które faktycznie użytkuje. Podkreślono ponadto, że wszelkie zmiany dotyczące rodzaju i powierzchni użytków na danej działce ewidencyjnej oraz powierzchni działek ewidencyjnych właściciele powinni zgłaszać organowi prowadzącemu ewidencję gruntów. Dokonywanie bowiem zmian zawartych w ewidencji gruntów i budynków leży poza kompetencjami A.R.iM.R.

Organ II instancji podniósł, że w dniu [...], a następnie w dniu [...] wystosował wezwanie do odwołującego w celu przedstawienia dowodów potwierdzających, że zadeklarowane we wniosku z dnia [...] działki ewidencyjne [...] i [...] istnieją i znajdują się obecnie w ewidencji gruntów i budynków. W powyższym piśmie zaznaczono, że dowodami, które poświadczą powyższy fakt mogą być w szczególności dokumenty – np. wypis z ewidencji gruntów na dzień składania wniosku obszarowego, historia przedmiotowych działek z rejestru gruntów, zaświadczenie, czy też decyzja o przenumerowaniu działek, dokumenty świadczące o podziale działek. W dniu [...], a następnie w dniu [...] wpłynęły odpowiedzi na powyższe wezwanie, w których producent oświadczył, że przedmiotowe działki istniały i istnieją w dokumentach na dzień złożenia wniosku, na poparcie czego dołączył do obu pism odpowiednie dokumenty.

Po analizie przedłożonych dokumentów organ odwoławczy ustalił, że nie zawierały one dowodów na istnienie w/w działek ani dowodów potwierdzających, że ich numeracja uległa zmianie, ani też innych istotnych informacji dla dalszego postępowania odwoławczego. Podkreślono również, że żaden z dołączonych dokumentów nie jest dokumentem wskazanym w wezwaniu.

W konkluzji decyzji organ II instancji zaznaczył, iż odwołujący zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak i przed organem odwoławczym, nie wykazał minimalnej chęci współpracy i przez całe postępowanie nie wykazał chęci dbania o własne interesy. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że po analizie wszystkich dowodów w sprawie należało stwierdzić, że producent zawyżył obszar, do którego przysługują płatności obszarowe i tym samym zostały naliczone odpowiednie sankcje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. R. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i decyzji organu odwoławczego, wypłacenie zaległych dopłat obszarowych zgodnie ze złożonymi wnioskami w [...] i [...], a ponadto wypłacenie rekompensaty za utracone dochody spowodowane niewypłacaniem dopłat. Podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] została sprzedana działka [...] o powierzchni [...] ha na rzecz Skarbu Państwa, a przy właścicielu pozostało [...] ha – działka oznaczona numerem [...]. Dodatkowo podał, że działka [...] była w Geodezji T. przypisana do KW [...], a w Sądzie Rejonowym w T. do KW [...]. Przy czym ten zapis w Geodezji zniknął w wyniku zapisów w akcie notarialnym [...] z [...], który jest zgodny z zapisem KW [...] prowadzonej przez Sąd. Odnośnie działki [...] skarżący wskazał, że została ona podzielona w [...] w wyniku przebudowy drogi i do tej pory nie został uregulowany jej stan prawny. Ponadto zaznaczył, że aktem notarialnym [...] z dnia [...] nie sprzedano działki [...] tylko działkę [...] o powierzchni [...], a działka [...] o powierzchni [...] ha została przy właścicielu. Producent wskazał również, że we wnioskach z [...], [...] i [...] deklarował zawsze faktyczne powierzchnie przez niego użytkowane – co w jego ocenie – potwierdzają kontrole terenowe z dnia [...] i z dnia [...]. W celu potwierdzenia powyższego skarżący przedłożył ze skargą dokumenty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżącego złożyła do akt sprawy pismo z dnia [...], w którym wskazała, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie kwestionował faktu faktycznego posiadania przez skarżącego gruntów wskazanych we wniosku, powołując się wyłącznie na brak udokumentowania przez producenta dokumentacji geodezyjnej gruntów. Podkreśliła również, że dopłaty przysługują producentowi rolnemu do działek faktycznie przez niego posiadanych i użytkowanych, a z protokołu kontrolnego nie wynika, że skarżący nie użytkuje przedmiotowych działek. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie skarżącemu płatności bezpośrednich zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji. Ponadto pełnomocnik wniosła o przyznanie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, bowiem nie zostały one pokryte nawet w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...].

Organy administracji - w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej - stosują bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzenia zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864). Do aktów tych należy też rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.)

Należy zauważyć, że przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przy czym ust. 2 art. 3 w/w ustawy stanowi, że od decyzji w sprawie przyznania płatności przysługuje odwołanie do dyrektora oddziału regionalnego Agencji.

Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę powinien stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 kpa). Natomiast realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ I jak i II instancji, który jako organ odwoławczy ponownie rozstrzyga sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Z kolei przepis art. 107 § 3 kpa nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.

Sąd podziela zarzuty skarżącego, iż organy obu instancji naruszyły wyżej przytoczone przepisy postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności należy jednak zaznaczyć, iż organy administracji nie wypełniły również dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., przekazane bowiem do Sądu wraz ze skargą akta administracyjne nie zawierają wszystkich dokumentów przedłożonych przez skarżącego, a wymienionych w decyzji organu odwoławczego np. protokołu kontroli z dnia [...], wszystkich aktów notarialnych, czy też rejestru gruntów według stanu z dnia [...]. Przy czym bezsporne jest, że powyższe dokumenty zostały złożone w postępowaniu administracyjnym. Należy zatem stwierdzić, że w przeważającej części – wobec braku w aktach administracyjnych pełnego materiału dowodowego - postępowanie organu odwoławczego nie poddaje się kontroli sądowej.

Przechodząc z kolei do wykazania zasadności zarzutów skargi, podkreślenia wymaga fakt, iż w swoich decyzjach zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie dokonały właściwej oceny przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów. Organ I instancji w ogóle pominął dokumenty przedłożone przez producenta z wnioskiem o przyznanie płatności na [...]. Stwierdził, że pomimo kilkakrotnych telefonicznych informacji przez pracowników Biura, skarżący za każdym razem odmawiał stawienia się w Biurze i wyjaśnienia sprawy. Skutkiem czego było wydanie decyzji z dnia [...]. Z kolei organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji po wymienieniu dokumentów przedłożonych przez producenta, oświadczył, że po zapoznaniu się z całością przedstawionej dokumentacji w sprawie ustalone zostało, iż żaden z powyższych dokumentów nie stanowi dowodu, który mógłby wyjaśnić nieprawidłowości związane z zadeklarowanymi działkami ewidencyjnymi nr [...] oraz [...]. Należy podkreślić, iż brak ustosunkowania się w decyzji przez organ I instancji do przedłożonego przez skarżącego materiału dowodowego oraz dokonana przez organ odwoławczy lakoniczna i zdawkowa ocena tego materiału dowodowego stanowi niewątpliwie naruszenie powyżej cytowanych art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., a w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie cywilistyczna zasada rozkładu ciężaru dowodu. Wobec błędnego – co wynika z treści zaskarżonej decyzji - przeświadczenia organu II instancji o zasadach i charakterze postępowania administracyjnego, ponownego podkreślenia wymaga fakt, że na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego obowiązuje zasada prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a. W konsekwencji to organy administracji publicznej winny wykazać aktywność dowodową tak, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Tymczasem analiza akt administracyjnych (niepełnych pod względem dowodowym) prowadzi do wniosku, iż organy obu instancji przerzuciły na skarżącego cały ciężar wykazania, że przedmiotowe działki istnieją w ewidencji gruntów. Podkreślenia wymaga fakt. że organy rozstrzygające sprawę stwierdziły, iż przedmiotowe działki nie znajdują się w ewidencji gruntów (stanowisko Kierownika Biura Powiatowego A.R.iM.R. – akta adm.), a jednocześnie żądały od wnioskodawcy aktualnego wypisu z EGiB, aby dokonać korekty wniosku. Należy zaznaczyć, iż skarżący zwrócił się do Starosty o dokonanie odpowiednich zmian w ewidencji gruntów i budynków przedkładając zbiór aktów notarialnych, na podstawie których został on właścicielem nieruchomości położonych we wsi K., W., P. gmina W. Pismem z dnia [...] Starosta (k. 23 akt sądowych) stwierdził zgodność zapisów w ewidencji gruntów z dostarczonymi dokumentami. Trudno przy tym przyjąć, aby akty notarialne przedłożone przez skarżącego w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego były inne od tych przedłożonych wraz z pismem do Starosty. Mimo to organy obu instancji doszły do odmiennych wniosków, przy czym nie uzasadniły w żaden sposób dlaczego uznały dokumenty przedłożone przez skarżącego za niewystarczające do wyjaśnienia spornych kwestii.

W konsekwencji należy zauważyć, iż organy obu instancji – wbrew mylnemu przeświadczeniu o zakresie ich kompetencji – same mogły zwrócić się o aktualne wypisy z EGiB w celu skorygowania wniosku. Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi zatem do wniosku, że organy obu instancji naruszyły art. 8 k.p.a. – nie prowadził bowiem postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Sąd nie zaprzecza, iż działanie skarżącego nie zawsze było adekwatne do czynności administracyjnych dokonywanych przez organy obu instancji. Świadczy to jednak o jego nieporadności. Stąd tym bardzie na organach administracyjnych ciążył obowiązek podjęcia dodatkowych czynności w celu zupełnego wyjaśnienia spornych kwestii.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi między innymi przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r.,Nr 6, poz. 40 ze zm.), który stanowi, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi"

Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Powołany przepis określa normatywnie przesłanki, których łączne wystąpienie wymagane jest dla skutecznego ubiegania się o przyznanie dopłat bezpośrednich. Przesłanki te to posiadanie przez osobę fizyczną lub prawną, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego, gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów środowiska, oraz posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.

Mając na względzie powyższe, należy zaznaczyć – co zasadnie podniosła pełnomocnik skarżącego – iż z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że skarżący nie musi wykazać się tytułem własności do zadeklarowanych we wniosku działek. Wystarczy, aby wskazał, że znajdują się one w jego posiadaniu – jest ich użytkownikiem – ponadto utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Podkreślenia wymaga fakt, że organy obu instancji nie kwestionowały rzeczywistego posiadania przez skarżącego gruntów wskazanych we wniosku ani też utrzymania ich przez niego w dobrej kulturze rolnej. Nie poddano również tych kwestii weryfikacji, która zakończyła się negatywnie dla skarżącego. Jedynym powodem odmowy przyznania dopłat bezpośrednich była niezgodność danych zawartych we wniosku z komputerową bazą danych, co nie ma znaczenia przy ocenie wniosku w świetle art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy.

Sąd zwraca uwagę organów obu instancji, iż w dokumentach przedłożonych przez skarżącego, które znajdują się w aktach administracyjnych oraz w dokumentach dołączonych do skargi znajdują się dane dotyczące działek o numerach [...] i [...]. W konsekwencji organy obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w celu ustalenia, czy skarżący faktycznie użytkuje przedmiotowe działki winny dokonać dokładnej analizy przedmiotowych dokumentów w szczególności: protokółu z czynności kontrolnych z dnia [...] (k. 15-20 akt sąd.), wypisów z rejestru gruntów z dnia [...] (k. 21v–22v akt sąd.) – według oświadczenia skarżącego stanowiących podstawę wypełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na [...], aktu notarialnego [...] z [...] wraz z opisem i mapą podziału (k. 26-29 akt sąd.), postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sygn. akt [...] (zał. 5 – akta adm.), postanowienia Sądu Okręgowego w P., Ośrodek Zamiejscowy w K. z [...] sygn. akt [...] (zał. 6 akt adm.), protokołu z czynności komornika z dnia [...] (zał. 20 akt adm.).

Z powyższego wynika, że organy administracji dokonując wskazania okoliczności faktycznych i prawnych, stanowiących podstawę podjętych rozstrzygnięć, nie wykazały się wymaganą starannością. Zwłaszcza organ odwoławczy, mając na względzie obowiązek wynikający z zasady dwuinstancyjności, w sytuacji gdy skarżący już w odwołaniu podnosił, że we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych podał ilość gruntów zgodnie z rzeczywistym posiadaniem, winien wyczerpująco zbadać istotne dla sprawy okoliczności tj. ustalić, czy faktycznie użytkuje sporne grunty i dokonać prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, czego nie uczynił.

Zdaniem Sądu decyzje organów administracji obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania wskazanych powyżej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem nie jest możliwa ocena ich zgodności z prawem materialnym tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.) oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.).

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji winny, więc uwzględnić podniesione wyżej okoliczności i ustalić czy skarżący spełnia przesłanki dla skutecznego ubiegania się o przyznanie dopłat bezpośrednich. Organy obu instancji zobowiązane są zatem do wykazania się aktywnością procesową, podjęcia racjonalnego i jednolitego działania, dokonania wyczerpującej i wszechstronnej oceny przedłożonego przez stronę materiału dowodowego oraz właściwego ustosunkowania się do niego, a także udzielenia skarżącemu zrozumiałych i wyczerpujących wyjaśnień o podstawach faktycznych i prawnych, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia o jego prawach.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poa. 1270 ze zm.) – zwanej p.p.s.a. - orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach sądowy Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. Kwotę 292,80 zł. (w tym kwota 17 zł. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) przyznaną tytułem kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu adw. A. R. Kancelaria Adwokacka, ul. [...] Sąd ustalił na podstawie § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

W punkcie III sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

/-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska