Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1271/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono nieważnośc decyzji I i II inst
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 156 pkt 1 i art. 64 ust. 1 i 67
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: Art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 3765 (trzy tysiące siedemset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez M. S. decyzją z dnia 16 lipca 2012 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Dyrektora ZIKIT-u z [...] 2012r. znak [...] odmawiającą M. S. umorzenia opłaty w wysokości 44.922,50 zł za zajęcie pasa drogowego na ulicy A w K w celu wykonania "wygrodzenia terenu budowy".

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 64 ust. 1 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U.2009.157.1240 ze zm.), art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2005.8.60) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.98.1071 ze zm.).

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:

W dniu 08.01.2010r. do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu wpłynął wniosek M. S. o umorzenie należności pieniężnych z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego w kwocie 44.922,50 zł naliczonych na podstawie decyzji z dnia [...] 2009r. Nr [...] w sprawie zmiany decyzji z [...] 2009r. o zajęciu pasa drogowego przy ul. A w K w związku z remontem budynku przy ul. A. Wniosek został uzasadniony wysokimi kosztami remontu kamienicy zabytkowej i ważnym interesem publicznym - ratowanie zabytkowej substancji K.

Pierwotnie wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] z dnia [...] 2011 r. Dyrektor ZIKIT odmówił realizacji wniosku skarżącego. Decyzja została w trybie odwoławczym uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2012r. znak [...] ze wskazaniem poczynienia w sprawie dokładniejszych ustaleń pod kątem przesłanek umorzenia, to jest interesu dłużnika i interesu publicznego.

Organ pierwszej instancji wezwał M. S., wykonując wskazania organu odwoławczego, do uzupełnienia wniosku o umorzenie (pismem z dnia 07.03.2012r.), na które to wezwanie skarżący odpowiedział pismem z 23.03.2012r. Następnie Dyrektor ZIKIT-u wydał w dniu [...] 2012r. decyzję znak [...] na podstawie przepisu art. 64 ust. 1 i 67 o finansach publicznych i art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa odmawiającą umorzenia skarżącemu opłaty naliczonej decyzją z [...] 2009r.

Na wstępie organ poczynił ustalenia faktyczne wskazujące, że nieruchomość przy ul. A objęta jest księgą wieczystą nr [...] i stanowi współwłasność M. S., S. S., E. S., a remont budynku przy ul. A w K, prowadzony jest jako " nadbudowa i przebudowa budynku mieszkalno-usługowego dz. nr [...] obr. [...] - skrzyżowanie ulic A, B 2". Budynek (kamienica) wpisana jest do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji Urzędu Miasta nr spr. [...] z dnia 29.09.1984 r. Skarżący dysponuje pozwoleniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia 15.05.2008 r. znak [...] wydanym w celu: "prowadzenie robót budowlanych obejmujących nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalno-usługowego (...)", i decyzją Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r., wymierzona została opłata za zajęcie pasa drogowego w ul. A w K, związana z przeprowadzanym remontem budynku przy ul. A.

Przechodząc do kwestii prawnych, organ l instancji wskazał, iż opłata za zajęcie pasa drogowego nie jest ściśle związana z kamienicami zabytkowymi i z remontami konserwatorskimi tychże obiektów. Jest to opłata, wynikająca z ustawy o drogach publicznych, którą zobowiązany jest uiścić każdy podmiot zajmujący pas drogowy (tereny gminne) niezależnie od charakteru zajęcia (rodzaju inwestycji), czy jest to np.: remont budynku mieszkalnego jednorodzinnego, czy też zabytkowej kamienicy. Organ l instancji stwierdził, iż udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dotyczących opłat za zajęcie pasa drogowego nie jest co do zasady instrumentem materialnego wsparcia Państwa dla osób, które remontują kamienice zabytkowe, ponieważ rolę tę pełnią specjalistyczne instytucje np. Społeczny Komitet Odnowy Zabytków. Zdaniem organu l instancji, sam fakt zajęcia pasa drogowego na przeprowadzenie remontu kamienicy nie jest wystarczający aby uznać, że w przypadku wnioskodawcy dyspozycja art. 67a Ordynacji podatkowej została spełniona, to znaczy wnioskodawca wykazał swój ważny interes pozwalający przyznać ulgę.

Organ l instancji zauważył, że wnioskodawcy mają możliwości uiszczenia opłaty, w szczególności poprzez środki własne i mają przeznaczony na w/w inwestycję budżet. Aktualna trudna sytuacja finansowa, będąca następstwem określonych decyzji gospodarczych, w ocenie organu l instancji, ma charakter przejściowy i nie może obligować do udzielenia ulgi. Ponadto zdaniem organu, podejmując się remontu i konserwacji budynku zabytkowego przy ul. A, ze świadomością wieloletnich zaniedbań konserwatorsko-budowlanych, skarżący musi uwzględniać również konsekwencje prawne, które z tego wynikają w postaci istnienia obowiązku zapłaty podatków, czy niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym pobieranych przez samorządowe jednostki budżetowe, w tym przypadku opłaty za zajęcie pasa drogowego.

Organ l instancji stwierdził też, iż w niniejszej sprawie strona nie wykazała, by zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi, dlatego uwzględnienie wniosku o umorzenie byłoby sprzeczne z ważnym interesem publicznym, gdyż uszczupliłoby i tak niewystarczające na realizację zadań ustawowych dochody gminy to jest na utrzymanie bieżące i remonty nawierzchni dróg. Prowadziłoby to również do naruszenia konstytucyjnego prawa równości wszystkich obywateli, dzieląc osoby na: zobligowane do zapłaty - nie posiadające nieruchomości o charakterze zabytkowym oraz na te osoby, które byłyby zwolnione z ponoszenia opłaty, z uwagi na fakt posiadania zabytku. W świetle powyższego organ l instancji uznał, iż brak jest przesłanek, o których mowa w art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) uzasadniających umorzenie należności.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji organu l instancji M. S. zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), poprzez nieuzasadnione niezałatwienie w terminie sprawy o udzielenie ulgi (umorzenia) w zapłacie opłaty za zajęcie pasa drogowego, prowadzące do niezastosowania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.), obowiązujących do dnia 31 grudnia 2010r., a to § 5 uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 31 maja 2000r. w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego (z późn. zm.) oraz pozbawienie odwołującego się możliwości skorzystania z przysługujących uprawnień do przyznania wnioskowanej ulgi wynikającej wprost z przepisów prawa obowiązujących do dnia 31 grudnia 2010r. M. S. wyjaśnił, iż jego wniosek o umorzenie opłaty został rozpoznany po upływie 17 miesięcy od dnia jego złożenia. Natomiast gdyby wniosek został rozpoznany w terminie przewidzianym przepisem art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, to zastosowanie znalazłaby wówczas materialnoprawna podstawa do udzielenie ulgi wynikająca z przepisów prawa miejscowego, odmienna od przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Na podstawie przepisu art. 43 ustawy o finansach publicznych wydane zostały przepisy wykonawcze. Rada Miasta podjęła uchwałę Nr [...] z dnia 3 grudnia 2008r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 31 maja 2000r. w sprawie zasad i trybu umarzania opłat za zajęcie pasa drogowego, mocą której znowelizowany został przepis § 5 uchwały Rady Miasta Nr [...], zgodnie z którym uprawniony organ był zobligowany do zastosowania ulgi w opłacie w przypadku zajęcia pasa drogowego dla realizacji m.in. prac w zakresie konserwacji zabytków. Przepis ten obowiązywał do 31 grudnia 2010r. M. S. uznał z tego względu, że istotny wpływ na kierunek rozstrzygnięcia i odmowny sposób załatwienia niniejszej sprawy miała okoliczność, iż pomimo złożenia wniosku o zastosowanie ulgi w maju 2010r. został on rozpoznany dopiero w październiku 2011 r.

M. S. zarzucił również naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż nie zachodzi interes publiczny, uzasadniający umorzenie nałożonej na odwołującego się opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego, jak również nie odniesienie się do okoliczności powstania wnioskowanej do umorzenia opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego. Skarżący stwierdził, iż w swojej decyzji Dyrektor ZIKiT-u pominął, iż zajęcie pasa drogowego, w związku z którym doszło do wymierzenia opłaty, miało bezpośredni i wyłączny związek z ratowaniem obiektu zabytkowego oraz nie uwzględnił skutków, które nastąpiłyby w sytuacji, gdyby odwołujący się pasa drogowego nie zajął i nie przeprowadził koniecznych robót. Ich zaniechanie skutkowałoby całkowitym zniszczeniem obiektu zabytkowego, ze szkodą dla interesu publicznego. Podkreślił, że wniosek o umorzenie nie opierał się o względy natury osobistej, stąd rozważania organu w tym przedmiocie nie mają znaczenia.

Odwołujący się zarzucił nade wszystko naruszenie art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem decyzji przez organ niewłaściwy oraz nieupoważniony, tj. Dyrektora ZIKiT. M. S. wskazał, iż upoważnienie zawarte w art. 64 ustawy o finansach publicznych do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie stosowania ulg winno zostać wydane przez właściwy organ, którym w rozpoznawanej sprawie był Prezydent Miasta. Natomiast w wydanej decyzji Dyrektor ZIKiT nie wskazuje, iż działa w imieniu Prezydenta Miasta, ani nie odwołuje się do konkretnego i indywidualnego upoważnienia w tym zakresie. W związku z powyższym uzasadnione jest, zdaniem odwołującego się, przyjęcie, iż decyzja została wydana przez nie-organ, bądź co najmniej przez organ niewłaściwy, co decyduje o jej wadzie kwalifikowanej.

Zdaniem M. S., działanie ZIKiT jest wewnętrznie sprzeczne i nacechowane całkowitą niekonsekwencją, prowadzącą do oczywistego naruszenia przepisu art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego i wynikającej z niego zasady zaufania uczestników postępowania do organów państwa. Odwołujący się wskazał, rozwijając zarzut, iż rozstrzygając jego tożsamy przedmiotowo wniosek o umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego w związku z realizacją tej samej inwestycji za wcześniejszy okres, decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...], Dyrektor ZIKiT-u w całości umorzył opłatę za zajęcie pasa drogowego w kwocie 101.150 zł, wynikającą z decyzji z dnia [...] 2009r. Nr [...] z powołaniem się na uchwałę Rady Miasta Nr [...] z dnia 3 grudnia 2008r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano również, iż zadanie, w związku z którym doszło do zajęcia pasa drogowego i wymierzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego, realizowane jest w ramach prac w zakresie konserwacji zabytków. Zdaniem odwołującego się, skoro zarówno w uprzednim, jak i w niniejszym postępowaniu chodzi o ten sam budynek zabytkowy oraz tożsame roboty budowlane, to brak jakichkolwiek racjonalnych podstaw do twierdzenia, iż w uprzednio wydanej decyzji roboty budowlane kwalifikowały się jako wykonywane w zakresie konserwacji zabytków, a w niniejszym postępowaniu takiego przymiotu już nie posiadają.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję, wyjaśniając wpierw kwestie prawne, że aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. 09.157.1240 z późn. zm.), weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 roku. Przepis art. 67 w/w ustawy odsyła w sprawach dotyczących niepodatkowych należności budżetowych do stosowania wprost przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz odpowiednio działu III Ordynacji podatkowej -m.in. art. 67 a § 1 pkt.3, przy czym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej mające zastosowanie w sprawie umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego nie przewidują obligatoryjnego umorzenia opłaty w przypadku zajęcia pasa drogowego dla realizacji prac polegających na remoncie zabytkowego budynku. Jest to uznaniowa decyzja organu, właściwego do rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ulgi. Według organu skoro wniosek o umorzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego został rozpatrzony na zasadzie art. 64 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r, nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) w związku z art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późn. zm.), to obowiązkiem organu l instancji było wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych oraz ustalenie zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi w spłacie nałożonej opłaty za zajęcie pasa drogowego w odniesieniu do podmiotu ubiegającego się o udzielenie tej ulgi. Za niezasadny Kolegium oceniło zarzut skarżącego o przewlekłym postępowaniu i skutkach w postaci odmownej decyzji, gdyż jak wskazał organ, w trakcie całego postępowania administracyjnego przysługują stronie środki reagowania na pracę organu, jak choćby skarga na bezczynność (art.227 kpa.), których skarżący nie wykorzystał. Organ zaznaczył przy tym, że decydując się na remont kamienicy przy ul. A, skarżący musiał uwzględniać również konsekwencje prawne, które z tego wynikają, między innymi obowiązek zapłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym pobieranych przez samorządowe jednostki budżetowe. Umorzenie zaległości podatkowych i niepodatkowych traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna. Ważny interes podatnika występuje w sytuacjach wyjątkowych, gdy niemożność uregulowania zaległości spowodowana jest przypadkami losowymi. Generalnie Kolegium podzieliło stanowisko organu l instancji, że M. S. nie wykazał, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

M. S. wniósł w skardze o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), poprzez naruszenie zasady przekonywania i zaniechanie odniesienia się do dowodów i twierdzeń wskazywanych przez skarżącego w odwołaniu oraz poprzez zaniechanie odniesienia się do faktów i okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszonych przez skarżącego, a które mają istotny wpływ na wynik sprawy.

2. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zaniechanie odniesienia się w motywach wydanego rozstrzygnięcia do wszystkich zarzutów odwołania oraz wnioskowanych dowodów, pozwalających na pełną ocenę prawidłowości decyzji organu l instancji, jak również nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia, iż inwestycja - w związku z którą doszło do zajęcia pasa drogowego - nie została zrealizowana w zakresie konserwacji zabytku, co skutkowało błędnym nie zastosowaniem przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i odmową udzielenie wnioskowanej ulgi przy przyjęciu, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi interes publiczny.

3. art. 80 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych opartych na całokształcie materiału dowodowego.

4. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu wydanej decyzji do twierdzeń strony oraz nie odniesienie się do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również zaniechanie ich rzetelnego omówienia i wnikliwego przeanalizowania, w szczególności w zakresie podnoszonych zarzutów naruszenia przez decyzję organu l instancji art. 7 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 8 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a.

5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wydania decyzji zmieniającej wadliwą decyzję,

6. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i nie udzielenie wnioskowanej ulgi w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki jej zastosowania, przy uwzględnieniu istnienia interesu publicznego. 7. art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem decyzji przez organ niewłaściwy oraz nieupoważniony – Dyrektora ZIKiT.

Wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodów z dokumentów z akt sprawy III SA/Kr 621/12. Na podstawie powyższych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu l instancji. Zarzucił również organowi II instancji, iż ten pominął milczeniem większość jego zarzutów zawartych w odwołaniu. W szczególności zaznaczył, że złożony przez niego wniosek o udzielenie ulgi w zapłacie należności publiczno-prawnej opiera się na przesłance interesu publicznego, nie ważnego interesu podatnika i pomimo takiej argumentacji została ona ponownie przemilczana przez organ, przy jednoczesnym niezrozumiałym przez skarżącego uwypuklaniu przesłanki ważnego interesu podatnika.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo ustosunkowało się do argumentu o wydaniu decyzji przez niewłaściwy organ w ten sposób, że uchwała Nr [...] Rady Miasta z 20 października 2010r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu do udzielenia ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-pranwym upoważnia Dyrektora ZIKTI do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w zakresie stosowania ulg w spłacie w niepodatkowych należności pieniężnych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 67 a i 67 b ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli kwota wierzytelności nie przekracza 10 000 zł, w tym umarzania należności dotyczących zadań realizowanych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu. Natomiast zaskarżona decyzja jako decyzja odmawiająca umorzenia należności przekraczających kwotę 10000 zł (a nie jako decyzja umarzająca) wydana została przez Dyrektora ZIKIT-u w zgodzie z upoważnieniem.

W piśmie z dnia 15.10.2012r. skarżący zauważył, że skoro uchwała upoważnia Dyrektora ZIKIT-u do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w zakresie stosowania ulg w spłacie w niepodatkowych należności pieniężnych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 67 a i 67 b ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli kwota wierzytelności nie przekracza 10 000 zł, to nie mogła mieć zastosowania w sprawie, gdyż niniejsza sprawa dotyczy kwoty 44.922,50 zł. W związku z tym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na kwestie podstawy prawnej decyzji podnosząc, że umorzenie należności zostało uregulowane w ustawie o finansach publicznych a po drugie zwrócił uwagę na niewłaściwe przeciwstawienie przez organ interesu dłużnika interesowi publicznemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

W przypadku uznania, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach Sąd stwierdza zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważność decyzji lub postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie zaszła w ocenie Sądu przesłanka stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego związana z wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu nie jest bowiem właściwym organem do wydania decyzji o odmowie umorzenia należności w postaci opłaty za zajęcie pasa drogowego w sytuacji gdy opłata ta przekracza kwotę 10.000 zł.

W sprawie chodziło o kwotę wyższą 44.922,50 zł, która odpowiadała kwocie wymierzonej skarżącemu decyzją z [...] 2009r. znak [...] za zajęcie pasa drogowego przy ul. A w K w związku z prowadzonym remontem kamienicy przy ul. A. Dla ustalenia właściwego organu do wydania decyzji o odmowie umorzenia tego rodzaju należności istotna jest kwalifikacja prawna tej należności. Orzekające w sprawie organy w sposób właściwy zakwalifikowały opłatę za zajęcie pasa drogowego do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym będące dochodem budżetowym państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobranym przez jednostkę samorządu terytorialnego związanym z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa (art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych). Do takich należności zgodnie z przepisem art. 64 właściwy organ na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności a według przepisu art. 67 tej ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.5)) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.6)). W rozdziale III ordynacji zawarta jest między innymi w przepisie art. 67 a instytucja umorzenia na wniosek podatnika w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, w sytuacjach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, który to przepis jak wskazano wyżej odpowiednio stosuje się do niepodatkowych należności budżetowych. Jeśli chodzi o właściwość organu do wydania decyzji o odmowie umorzenia przedmiotowej należności, wskazać tu trzeba na przepis art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych stanowiący, że organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są: w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Przechodząc do regulacji przepisu art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2001.142.1591 ze zm.), który stanowi, że do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. (utworzonych przez gminę w celu realizacji zadań ustawowych jak ZIKIT) - należy podnieść, że z zasady dopuszczalne jest załatwianie spraw umorzenia, w tym również odmowy umorzenia niepodatkowych należności budżetowych organu gminy przez organ utworzonej przez nią jednostki organizacyjnej, niemniej musi mieć związek z umocowaniem tej jednostki do działania. Na terenie Miasta obowiązuje uchwała Nr [...] z dnia 20 października 2010r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu do udzielania ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, która w § 1 upoważnia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w zakresie stosowania ulg w spłacie niepodatkowych należności pieniężnych o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 67 a i 67 b ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli kwota wierzytelności nie przekracza 10.000 zł, w tym umarzania należności dotyczących zadań realizowanych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu. Wykładnia tej uchwały zmierza w tym kierunku, że Dyrektor ZIKIT-u jest właściwy zarówno do umarzania ww należności jak i odmowy umorzenia należności jedynie gdy kwota należności nie przekracza 10.000 zł. W sytuacji gdy wniosek o umorzenie dotyczy kwoty wyższej właściwym w sprawie pozostaje Prezydent Miasta.

Wobec powyższego należy uznać, że Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu nie był właściwy do orzekania w przedmiocie wniosku M. S. o umorzenie opłaty w wysokości 44.922,50 zł za zajęcie pasa drogowego na ulicy A w K w celu wykonania "wygrodzenia terenu budowy" z tej przyczyny, iż objęta wnioskiem należność przewyższała należność przyjętą w ww uchwale.

Powyższe naruszenie przepisów postępowania kwalifikuje zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję do stwierdzenia nieważności zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.