Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2128/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr) Sędziowie WSA Bożenna Blitek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005 r sprawy ze skargi S. L .i L. J. na decyzję Wojewody z dnia 1 sierpnia 2003 r Nr [...] w przedmiocie zameldowania I uchyla zaskarżoną decyzję wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją organu pierwszej instancji, II orzeka , że decyzje opisane w pkt I nie mogą być wykonane


UZASADNIENIE

Wojewoda, decyzją z dnia 1 sierpnia 2003 r [...], po rozpatrzeniu odwołań S. L. i L. J. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia . [...], 2003 Nr [...], orzekającą o zameldowaniu na pobyt stały D. H. wraz z małoletnimi dziećmi ; P, A.i M. H. w lokalu przy ul. [...], Nr [...], w [...].W podstawie prawnej decyzji Wojewody powołano przepisy art.138 § 1 pkt 1 kpa wzw. z art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.Dz.U. z 2001 r Nr 87 , poz. 960 z późn.zm.).

Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.

Wnioskiem z dnia [...], 2003 r D. H.domagała się zameldowania jej oraz małoletnich dzieci P., A. i M. na pobyt stały , w budynku przy ul [...], Nr [...], w [...],, w którym zameldowana była uprzednio na pobyt czasowy.

Rozpoznając wniosek Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], 2003 r orzekł o zameldowaniu D. H. wraz z małoletnimi dziećmi P. , A.i M. na pobyt stały w budynku pod powyższym adresem. Organ I instancji ustalił , że D.H." zamieszkuje w budynku przy ul. [...], Nr [...], w [...], wraz z dziećmi od 1996 r i posiada nieskrępowany dostęp do tego lokalu " , w którym znajdują się jej rzeczy osobiste .Od 1996 r wnioskodawczyni zgłaszała nieprzerwanie pobyty czasowe w tym budynku , a dzieci uczęszczają do szkoły podstawowej przy ul [...], od 1996 r ( A. i P. ) . zaś M. od 1997 r. W przedmiotowym budynku zamieszkuje też mąż wnioskodawczyni K.H oraz jego matka.

Ustalił organ I instancji dalej , że właścicielami nieruchomości na której znajduje się budynek oznaczony Nr [...], są po 1/3 części S. L , L. J. i jej syn małol. P. J. Współwłaścicielki przyznając zamieszkiwanie K. H. bez tytułu prawnego , zarazem sprzeciwiaj ą się zameldowaniu D. H. z dziećmi na pobyt stały , a do sygn. [...], toczy się postępowanie o eksmisję D. H. i jej dzieci. Organ I instancji opierając się na zebranych dowodach uznał , że pobyt osób zainteresowanych ma znamiona pobytu stałego , a nie przyjął twierdzeń współwłaścicielek , że D. H. przebywa jedynie okresowo , gdyż miejscem jej stałego zamieszkania są [...], a dzieci przebywają w [...],

Zdaniem organu I instancji ,ewentualne orzeczenie i wykonanie decyzji, stanowić będzie przesłankę wymeldowania.

W odwołaniu od tej decyzji S. L. i L. J., podniosły naruszenie prawa własności polegające na pominięciu ich prawa do dysponowania przedmiotem własności oraz wadliwość ustalenia , że pobyt D.H. i jej dzieci ma charakter pobytu stałego.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda w oparciu o zebrane dowody dokonał ustaleń zbieżnych z ustaleniami organu I instancji.

Wskazano , że od 1996 r D. H. z dziećmi przebywa " w lokalu przy ul. [...] " , a wraz z wnioskiem zgłosiła na stosownych formularzach pobyt stał, przy czym najmłodsze dziecko D. i K. H. córka E. też jest zameldowane pod tym adresem.

Powołując przepis art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , Wojewoda wskazał na stan prawny będący następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r , w świetle , którego decydującą przesłanką zameldowania jest stwierdzony fakt pobytu pod określonym adresem z zamiarem czasowego lub stałego pobytu. Stosownie do zgłoszenia zarejestrowano pobyt stały.

Zdaniem Wojewody " zameldowanie oznacza , że pod danym adresem osoby przebywają " , a ta okoliczność była bezsporna , co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy na powyższą decyzję z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności wraz z decyzją organu I instancji. Skargę oparto na zarzucie rażącego naruszenia prawa poprzez obrazę art.9 "b" ust. 1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych , na niewykonalności w dniu ich wydania mającej charakter trwały , a także na naruszeniu przepisów postępowania tj. art.7 , 77 , 107 kpa w zw. z art. 47 ust.2 powołanej ustawy , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy .Zdaniem skargi powyższe uchylenia dowodzą przesłanek nieważności decyzji określonych przepisem art. 156 § 1 i pkt 2 i 5 kpa.Rażącego naruszenia przepisu art.9 "b" ust.1 upatruje skarga w tym , że wyrzekając o zameldowaniu na pobyt stały w " w lokalu przy ul. [...], w [...]." organy pominęły wynikający z tego przepisu obowiązek podania numeru lokalu , co zarazem czyni decyzję trwale niewykonalną.

Zarazem na uzasadnienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania podniesiono , że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego i nie rozważyły całości zebranego w sprawie materiału dowodowego , co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Podniesiono , że nie wyjaśniono przyczyn odmówienia wiarygodności wyjaśnieniom skarżących , że pobyt wnioskodawczyni nie ma charakteru stałego.

Zarzucono , że powołany art.10 ust. 1 nie stanowi samodzielnej podstawy zameldowania , a .organ nie ustalił czy pobyt ma charakter stały , a w szczególności czy nie zachodzi któraś z okoliczności wymienionych art.8 ust. 1 .Brak ustaleń i rozważenia tych okoliczności narusza przepis art. 107 § 3 kpa.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dokonane ustalenia organ odwoławczy zajął stanowisko , iż w świetle stanu prawnego z daty wydania decyzji wystarczającą przesłanką zameldowania na pobyt stały jest zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego przebywania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono , że z akt sprawy nie wynika by nieruchomość położona przy ul. [...], była podzielona na odrębne lokale ,a wpis określający miejsce zameldowania jako adres z określeniem numeru budynku dotyczy wcześniej już zameldowanych K.H. i jego matki.

Zdaniem organu zebrane dowody t.j. zaświadczenie ze szkoły podstawowej oraz fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu K. H. i jego matki, potwierdzają zamieszkiwanie w lokalu. Wskazano , że powołany w podstawie decyzji przepis art. 47 ust.2 zobowiązywał do rozstrzygnięcia sprawy decyzją w razie zaistnienia wątpliwości co do prawdziwości danych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :

Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1271 z późn.zm. ) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do przepisu art. 3 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ); sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U.Nr 153 , poz. 1269 ) . Zgodnie z przepisem art.134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na tej płaszczyźnie kontroli skarga jest uzasadniona.

Przepis art.3 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87 , poz. 460 z późn.zm. ) , utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r .W tym dniu opublikowany został bowiem ( Dz.U. Nr 87, poz. 716 ) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r sygn.K 20/01 ( OTK-A 2002//3/34 ), stwierdzający niezgodność tego przepisu ze wskazanymi wyrokiem Trybunału przepisami Konstytucji RP.).

Stan prawny powstały po wejściu w życie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oznacza , że dla zameldowania osoby na pobyt stały niezbędne jest spełnienie wyłącznie wymogu zamieszkiwania w lokalu w którym nastąpić ma zameldowanie. Przepis art.10 ust. 1 nakłada obowiązek zameldowania na pobyt stały lub czasowy osoby przebywającej pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby od dnia przybycia.Art.6 ust. 1 dookreśla zaś pojęcie pobytu stałego stanowiąc , iż jest nim zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamiar stałego przebywania , manifestuje się zaś - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. np. wyrok NSA z 2001.05.14 V S.A. 1496/00 - Lex Nr 54454 ) - skoncentrowaniem w danym miejscu swoich spraw życiowych , uczynienie z niego ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

Ta zatem przesłanka faktyczna obejmująca zamiar przebywania stałego pod danym adresem i przejaw tego zamiaru w postaci rzeczywistego skoncentrowania w danym miejscu swych spraw , odróżnia pobyt stały od czasowego.

Z tych przyczyn wszelkie argumenty skargi dotyczące nieuwzględnienia interesów majątkowych czy praw właścicielskich skarżących , w postępowaniu o zameldowanie nie miały doniosłości prawnej .Uzasadnione są natomiast zarzuty skargi naruszenia przez organy zasad zbierania i oceny materiału dowodowego ( art. 7 , 77 i 80 kpa ) , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy .Zasadność tego zarzutu , zarazem pozbawia przymiotu rażącego naruszenia prawa , okoliczność , że zaskarżona decyzja , wbrew treści obowiązującego w dacie jej wydania przepisu art. 9 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87 , poz. 960 z późn.zm. ) nie określa zameldowania przez podanie numeru lokalu.

Przypomnieć tu należy , ze utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta orzekała o zameldowaniu D. H. wraz z małoletnimi dziećmi " w budynku przy ul. [...], w [...], " , a więc tak jakby w domu pod tym numerem porządkowym był jeden lokal. W odpowiedzi na skargę dopiero wskazano , że z akt sprawy nie wynika by nieruchomość była podzielona na dwa odrębne lokale. Stwierdzenie to nie usuwa wątpliwości , na tle dowodów , którymi organ dysponował, a których wbrew regule z art. 80 kpa w zw. z art. 107 paragraf 3 kpa nie uwzględnił w całokształcie dowodów stanowiących podstawę ustaleń.

W szczególności w świetle protokołu rozpraw z dnia [...], 2003 r i [...],.2003 r wynika, że budynek oznaczony Nr [...], jest podzielony do użytkowania w ten sposób, że pomieszczenia na parterze zajmuje skarżąca z rodziną, a pomieszczenie na piętrze składające się z dwóch pokoi, kuchni i pomieszczenie na łazienkę mające odrębne wejście , bez dostępu dla skarżących zajmuje K. H.z żoną D. , dziećmi i swoją matką M. H.. Okoliczność , iż pomieszczenie to nie ma charakteru lokalu wydzielonego - stanowiącego przedmiot odrębnego prawa własności, a więc nie mającego charakteru nieruchomości lokalowej , nie przesądza sama przez się , że lokal taki nie może mieć (nie będąc nieruchomością ) , numeru porządkowego objętego danymi ewidencyjnymi , w trybie przepisów § 63 ust. 1 pkt 12 , § 70 ust. 1 pkt 1 i § 71 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454 ).

Z poświadczeń zameldowania D. H. na pobyt czasowy od 1996 r (k. 3 -12 , 27 -30 ) , wynika , iż raz meldowana była pod adresem [...],, a w innych wypadkach pod adresem [...],, co wskazywało by , że pod tym numerem budynku , jest więcej niż jeden lokal oznaczony numerem porządkowym Poprzedzające wymeldowanie z pobytu stałego w [...], z dnia [...], 2003 r i wystąpienie z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały " przy ul. [...], " w dniu [...], 2003 r , ostatnie zameldowanie na pobyt czasowy od [...], 2003 r nastąpiło pod adresem [...],.Nie zostało zatem wyjaśnione przed wydaniem decyzji , czy nieruchomość budynkowa ma oznaczone numery porządkowe ( choćby nie stanowiły nieruchomości lokalowych ) czy też nie.

Po drugie , w sytuacji , gdy D.H. w tym samym lokalu od 1996 r zameldowana była na pobyt czasowy , a zatem bez zamiaru pobytu stałego to przyjęcie , że w dacie zgłoszenia do rejestracji pobytu stałego , pobyt ten spełnia wymóg stałego przebywania , wymagało od organów dokładnych ustaleń znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji , jakie fakty uznał organ za dowód zmiany zamiaru pobytu czasowego na stały , oraz jakie okoliczności świadczą, że dotychczasowy adres pobytu stał się miejscem koncentracji spraw życiowych. Ta okoliczność nie została ustalona , a organy ograniczyły się do przesłanki " przebywania " bez dookreślenia jego charakteru. Zasadne są także zarzuty , iż w uzasadnieniu nie wskazano okoliczności z powodu , których nie dał organ wiary twierdzeniom skarżących , że centrum spraw życiowych D.H. znajduje się pod innym adresem.

Z tych względów orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a ic ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153 , poz. 1270 z póżn.zm. ). Mając na uwadze treść uchylonych decyzji orzeczenie z punktu II sentencji oparto na przepisie art. 152 powołanej ustawy.