Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 440/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Wielkopolskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie utrzymania i ochrony dróg publicznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2010r., nr [...] Burmistrz [...], na podstawie art. 5 ust. 6 i 7 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity DZ. U. z 2005r., nr 236, poz. 2008 ze zm.), oraz art. 104, 107, 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) - nakazał Wielkopolskiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Poznaniu, [...]pozbycia się z ul. [...], błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości przyległych do drogi publicznej; decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu [...] lutego 2010r.dokonując kontroli ulicy [...] stwierdzono, że leży tam śnieg, błoto, lód i inne zanieczyszczenia uprzątnięte przez właścicieli posesji przyległych do ulicy z chodników przed budynkami. Stan ten powoduje zagrożenie dla poruszania się mieszkańców miasta i uniemożliwia dalsze odśnieżanie chodników, a na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 – 4 tego artykułu – Burmistrz zobowiązany jest wydać decyzję nakazującą ich wykonanie. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło na podstawie art. 108 kpa ze względu na potrzebę niezwłocznego usunięcia stanu zagrożenia dla życia i zdrowia pieszych.

W wyniku odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2010r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 5 ust. 4 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ ten potwierdził, iż z załączonych do akt fotografii wykonanych podczas wizji lokalnej w dniu 10 lutego, a także ze złożonych przez odwołującego się fotografii z dnia 16 lutego wynika, że śnieg, błoto i lód zalegający na chodnikach stanowi zagrożenie dla poruszania się pieszych (szczególnie na wózkach inwalidzkich lub z małymi dziećmi w wózkach) i dla ruchu drogowego. Organ podkreślił, że art. 5 ust 4 w/w ustawy obowiązek utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych nakłada na zarząd drogi. Obowiązek ten winien być wykonywany bez odrębnego wzywania a przypadku stwierdzenia jego niewykonania – wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku, co podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy te są normą bezwzględnie obowiązującą i nie może zachodzić dowolność postępowania. Skoro obowiązek nie został wykonany – Burmistrz musiał wydać decyzję administracyjną, będącą podstawą egzekucji.

Sporna kwestia – ustalenie czy faktycznie zarządca drogi nienależycie zadbał o czystość i porządek na ul. [...] – nie może budzić wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zdjęć z dnia 10 i 16 lutego 2010r., a zaleganie wymienionych w decyzji zanieczyszczeń na chodnikach i częściowo na jezdni niewątpliwie utrudniało poruszanie się pieszych na chodnikach i zatrzymywanie się pojazdów na poboczu, wymijanie i wyprzedzanie przez nie innych pojazdów.

Organ uznał również za zasadne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor jest nadawany, gdy jest to niezbędne za względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarki narodowej przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (art. 108 § 1 kpa). W niniejszej sprawie zaistniał warunek niezbędności, z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Zalegający na chodnikach śnieg, błoto, lód i inne zanieczyszczenia jest elementem utrudniającym bezpieczne poruszanie się ludzi, a z uwagi na wzmożony ruch w centrach każdego miasta może stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia pieszych i kierowców.

Skargę na tę decyzję złożył Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu, wnosząc o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie przeanalizował zgromadzonego materiału, a w uzasadnieniu przemilczał kwestie finansowe i celowość wydania decyzji. Z uwagi na panującą w tym czasie zimę większość środków finansowych skarżący skierował na zapewnienie przejezdności i poprawę bezpieczeństwa na drogach poprzez odpłużanie i posypywanie nawierzchni dróg. Wydatki dokonuje w ramach rocznego budżetu i planu finansowego, a więc winne one być racjonalne i rzetelne. Skarżący podał, że jezdnia była oczyszczona, nie ma na niej poboczy, nie było trudności z wymijaniem się pojazdów, a piesi winni przechodzić na drugą stronę jezdni w wyznaczonych miejscach, na pasach – te zaś były oczyszczone. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że przedmiotowa decyzja Burmistrza [...] została wydana w okresie panujących już roztopów.

Skarżący podniósł też naruszenie przez organy art. 10 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powtarzając zasadniczo argumenty podane w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.).dalej zwane p.p.s.a., tj w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza sprawy w powyższym aspekcie prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Obowiązki skarżącego skonkretyzowane w przedmiotowych decyzjach reguluje jednoznacznie ustawa z dnia 13września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności art. 5 ust. 4 pkt 1 – 3. Skarżący nie kwestionował swej legitymacji jako zarządcy drogi (w tym przypadku ul. [...]). Powołane przepisy wymieniają obowiązek zarządcy drogi do utrzymywania czystości i porządku na drogach publicznych, będących w jego zarządzie a nadto:

1. Zbieranie i pozbywanie się odpadów zgromadzonych w urządzeniach do tego przeznaczonych i utrzymywanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym,

2. Pozbycie się błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości przyległych do drogi publicznej,

3. Uprzątnięcie i pozbycie się błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników, jeżeli zarząd drogi pobiera opłaty z tytułu postoju lub parkowania pojazdów samochodowych na takim chodniku.

Zgodnie z ust. 6 art. 5 ustawy nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1 – 4 sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W myśl ust. 7 w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 – 4 wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.

Tak więc wydanie decyzji nakazującej wykonanie obowiązku nie jest uzależnione od innych warunków, poza wymienionymi w ustawie i nie umożliwia jej wydanie od woli danego organu.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci fotografii z dnia 10 i 16 lutego 2010r. wynikało, że były podstawy do wydania decyzji tej treści. Chodniki były ograniczone zwałami śniegu i błota pośniegowego i to zarówno z chodników sprzątanych przez właścicieli posesji wzdłuż nich jak i z jezdni na skutek jej odśnieżania i odkładania na pobocza jezdni. Sam chodnik był ośnieżony, z warstwą lodu i błota. Co prawda ze zdjęć z dnia 24 lutego wynika, że istotnie część śniegu i lodu stopiła się, ale nadal widać hałdę zanieczyszczeń pozostałych z odkładania śniegu.

Decyzja Burmistrza [...] w chwili jej wydawania była więc słuszna i oparta na właściwej podstawie prawnej.

Należy także zaznaczyć, że postępowanie w tej sprawie, aczkolwiek przeprowadzone szybko, nie uchybiło przepisom dotyczącym procedurze postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego otrzymał on zawiadomienie o wszczęciu postępowania i po upływie terminu wyznaczonego na zaznajomienie się z aktami wydana została decyzja. Skarżący znał więc stan sprawy; złożył zresztą pismo datowane na dzień [...].02.2010r.

W żadnym razie nie może więc być mowy o naruszeniu przepisu art. 10 kpa, co zostało podniesione w skardze.

Nie może stanowić podstawy uchylenia przedmiotowych decyzji ewentualne problemy finansowe skarżącego i konieczność przestrzegania planu finansowego wynikająca z odpowiednich przepisów, bowiem nie było to przedmiotem rozważań Sądu i nie miało wpływu na podstawę prawną rozstrzygania sprawy przez organ.

Wypada również nadmienić, że obecnie, w chwili orzekania przez Sąd, brak już jest przedmiotu będącego podstawą wydania decyzji, Sąd jednakże badał stan faktyczny i prawny w dacie wydawania decyzji przez organ.

Biorąc powyższe pod uwagę, wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego jak i procesowego uzasadniającego uchylenie zaskarżonych decyzji skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

MZ